Financiële onafhankelijkheid - Deel 4

[Mirved]

---

Deze topic-reeks gaat over "financiële onafhankelijkheid" (afgekort: FO): wat dat precies betekent, waarom je dat zou willen, hoe je financieel onafhankelijk kunt worden én blijven en alles wat daar mee samenhangt. Deze topic-start is gedeeltelijk bedoeld als inleiding bij het onderwerp en gedeeltelijk als samenvatting van hetgeen in eerdere topics in deze reeks besproken is.

---

Wat is financiële onafhankelijkheid?

De basis van financiële onafhankelijkheid is dat je een bepaald uitgavenpatroon kunt volhouden zonder daarvoor te hoeven werken. Dat wil zeggen dat je voldoende inkomsten uit andere bronnen - met name vermogen(sgroei) - haalt om je uitgaven mee af te dekken.

Diverse interpretaties van de term verschillen op details van elkaar (hebben wij ook nog wat te bespreken):

• Wat valt er onder een "bepaald uitgavenpatroon": alleen basisvoorzieningen of ook luxe?
• Wat reken je allemaal mee als "vermogen": alleen je eigen "vrije" vermogen of bijvoorbeeld ook AOW/pensioen?
• Moet het vermogen "oneindig lang" meegaan of slechts een bepaalde tijd?

Wat is het niet?

"Get rich quick", oftewel zo snel mogelijk zo rijk mogelijk worden om onbeperkt geld uit te kunnen geven.

---

Hoe word ik financieel onafhankelijk?

De details zijn voor een belangrijk deel waar het in deze topic-reeks over gaat, maar de basis is eenvoudig:

1. Geef minder geld uit dan je aan inkomsten binnen krijgt.
2. Zet het geld dat je overhoudt opzij met als doel het te laten groeien.
3. Wacht tot het voldoende gegroeid is om (zonder verdere extra inleg) je uitgaven af te dekken voor zolang als nodig.

Hoe snel kan ik financieel onafhankelijk worden?

Er zijn hier vele wegen die naar Rome leiden, dus dat is lastig te zeggen. Hooguit kan er op basis van het verleden (dat ook hier geen garantie geeft voor de toekomst) iets worden gezegd over wat je ongeveer als richtpunt kan nemen.

Ook hier zijn de details erg belangrijk en voer voor discussie, maar is de basis weer vrij eenvoudig. Er is slechts één getal belangrijk: je persoonlijke spaarquote, d.w.z. het percentage van je inkomen dat je ten behoeve van FO opzij kunt zetten.

Met als aannames dat het vermogen "voor altijd" mee moet gaan, je een vermogensgroei van 5% per jaar (na aftrek van inflatie) weet te realiseren en dat je gemiddeld 4% per jaar gaat opnemen op het moment dat je FO bent, wil dat zeggen dat je FO bent als je 25x je jaarlijkse uitgaven aan vermogen hebt. Hoe snel je daar bent, hangt dus af van je spaarquote:

Spaarquote	Jaren tot FO
0%	∞
5%	66
10%	51
25%	32
50%	17
75%	7
100%	0

Bron: Mr. Money Mustache voor de volledige tabel en uitleg. Zie ook Wikipedia voor een zelf in te vullen formule.

Dit houdt in dat er twee manieren zijn om een hogere spaarquote te krijgen en daarmee het FO doel dichterbij te halen:

• Je uitgaven verlagen (dit telt dubbel als je het weet vol te houden, omdat je na het bereiken van FO ook minder nodig hebt).
• Je inkomsten verhogen.

Hoe ver je hierin gaat en hoe je dat afzet tegen "quality of life" nu, is uiteraard een persoonlijke afweging.

---

Waarom zou ik dit eigenlijk willen?

Dit zijn een drietal veelgenoemde voordelen van (het streven naar) financiële onafhankelijkheid:

• Financieel bewustzijn.
• Verhoogde weerstand tegen financiële tegenslagen.
• Niet meer hoeven werken.

Maar uiteraard heeft iedereen z'n eigen redenen om FO te willen worden.

---

---

Op het wereldwijde web is behoorlijk veel informatie te vinden over FO, vooral in het Engels en gericht op de Amerikaanse markt. Ondanks afwijkende regelgeving, belastingtarieven en dergelijke, is de beschikbare informatie vaak toch uitstekend bruikbaar en (met wat aanpassingen) toepasbaar op de Nederlandse situatie. Hieronder volgt een overzicht van bekende en veelgenoemde bronnen, zoals blogs, websites en boeken, die betrekking hebben op FO.

---

Blogs en websites

• Mr. Money Mustache (afgekort: MMM) - Shockingly simple math, How much do I need?
• Early Retirement Extreme (afgekort: ERE)
• Dividend Mantra
• Zakelijk Bezuinigen
• EconoWiser
• Min of Meer
• Brave New Life
• jlcollinsnh | Money - Life - Business
• 1500 Days to Freedom

Wikipedia en andere feiten-geörienteerde sites

• Financial independence
• Fail-safe investing
• Safe withdrawal rates
• Samengestelde interest - oftewel: rente-op-rente

Boeken

• The Permanent Portfolio
• Rich dad, Poor dad
• Hypotheekvrij!
• The Millionaire Next Door
• Leve de vrijheid
• Early Retirement Extreme - het boek bij de blog
• Your Money or your Life

Hulpmiddelen

• Nibud BufferBerekenaar
• Bereken het - online calculator voor veel verschillende onderwerpen
• FireCalc - Retirement calculator
• cFIREsim - FO calculator
• You Need A Budget - (commercieel) budgettering en huishoudboekje (desktop + mobile app)
• Afas Personal - (freemium) online huishoudboekje
• Hypotheek calculator voor Nederlandse situatie
• Sybille's spreadsheets
• Voorbeeld Budget Spreadsheet
• Rente-op-rente rekentool

---

LET OP: Hier is met opzet geen lijstje opgenomen van beleggingssites, brokers en boeken die zich vooral op beleggen richten. Een overzicht daarvan vind je in het Beleggingstopic (hoewel het in het kader van FO vaak genoemde "indexbeleggen" in dat overzicht nog wat onderbelicht is).

---

---

Omdat (het streven naar) financiële onafhankelijkheid veel aspecten van het dagelijks leven raakt, komen in deze topic-reeks veel uiteenlopende onderwerpen ter sprake, van filosofische discussies over wat FO is, tot de beste manieren om bijvoorbeeld energie te besparen, tot welke aandelen het best zijn om in te beleggen. In principe is er hier dus best veel "on-topic", maar voor een aantal onderwerpen zijn er andere topics op GoT die beter geschikt zijn om de diepte in te gaan.

Hieronder staat een (beslist niet uitputtend bedoeld!) overzicht van populaire onderwerpen die eerder in deze topic-reeks voorbij zijn gekomen. Voor een aantal onderwerpen staan ook verwijzingen naar één of meerdere "in-depth" topics elders op GoT genoemd.

---

Financiële onafhankelijkheid

• Definitie
• Motivatie
• Voor- en nadelen
• Bewust met geld omgaan

Financieel onafhankelijk worden

• Balans tussen "quality of life" en FO worden
• Uitgaven verlagen = Hoe serieus geld besparen?, Electriciteit, Gas, Boodschappen
  • Consuminderen
  • Hypotheek aflossen = [ADVIES] Hypotheek extra aflossen of wachten
  • Klussen/DIY
• Inkomsten verhogen
  • Ondernemen/ZZP
  • Vastgoed verhuren
• Vermogensopbouw en -beheer
  • Sparen = Het spaartopic - Deel 3
  • Beleggen = Beleggen op de beurs in de praktijk - Deel 7
  • Alternatieven = Sparen of 'beleggen', Crowdfunding, Peer-2-Peer lenen: de praktijk
  • Tools = Programma om geld mee te beheren
  • Belastingen en regelgeving
  • Safe withdrawal rate (SWR)

(Gedeeltelijk) Financieel onafhankelijk zijn

• Quality of life
• Reizen
• Zinnige tijdsbesteding
• Vestigingsplaats/land

---

LET OP: De verwijzingen naar meer in-depth topics zijn zeker niet uitputtend, dus zoek - zoals altijd op GoT - vooraf zelf even naar de plek waar je reactie het beste past.

---

---

Het onderwerp is (het bereiken van) Financiële Onafhankelijkheid (afgekort: FO), een situatie waarin je kunt leven van (het rendement op) je vermogen, waardoor je niet meer afhankelijk bent van een baan of andere inkomstenbronnen waar veel verplichtingen aan vast zitten. Discuss!

---

Iedereen is vrij om zijn mening te geven over subjectieve zaken. Als men over feitelijke zaken spreekt, zeker als deze gebruikt kunnen worden in financiële afwegingen,het verzoek om deze dan ook te onderbouwen op basis van feiten/bronnen. Indien gevraagd doe deze dan ook graag overleggen.

Link naar deel 3: Financiële onafhankelijkheid - Deel 3

[3x3]

@de Peer Je kan je met een levensverzekering verzekeren voor de kans op dood. Zeker voor de periode dat je nog niet FO bent, is dat handig als je kinderen of een partner hebt. Als statistisch de kans op overlijden klein is voor een periode, is de premie ook vaak laag voor zo'n verzekering.

@jnr24 Juist kinderen zijn een extra reden om een stukje FO op te bouwen. Je wilt een legacy kunnen opbouwen, je kinderen de middelen en de manier van denken geven om het maximale uit hun potentieel te halen.

Dat is niet alleen nu ze de hobbies laten doen, de ervaringen laten meemaken en mogelijkheden geven die een kind van ouders mag verwachten, maar ook het economisch enabelen van je kinderen.

Toen ik ging studeren moest ik een studenten kamer huren voor 1/3e van mijn stufi. Ik zou het heel mooi vinden als mijn kinderen op hun 18e wel in positie zouden zitten, om niet te huren maar om zelf een woning te kunnen financieren en daarvan kamers te kunnen verhuren. Een huis kopen, waar anders een eenpersoons huishouden in zou zitten en daarin huisvesting voor niet 1, maar 2, 3 of 4 personen mogelijk maken. Dan creëer je waarde, voor jezelf en de mensen om je heen.

Ook extra vrijheid in je tijdsbesteding, doordat je in de positie zit dat niet meer 40 uur per week je tijd door moet brengen bij de baas is heel waardevol in het contact en de relatie die je kan opbouwen met je kinderen.



Tuurlijk komen er wat kosten kijken bij een vrouw of kinderen, maar het is absoluut geen reden om het streven naar FO te laten varen. Juist als je het samen doet met je partner kun je vaak veel meer bereiken dan in je eentje.

[ Voor 83% gewijzigd door 3x3 op 02-04-2019 13:16 ]

[Outl@w]

Super inspirerend topic dit! Ik heb al heel veel meegelezen en geleerd, bedankt daarvoor. Ik zal trachten in de toekomst wat bij te dragen en mee te discussieren

T.a.v. bezit 2e woning en verlagen van vermogen in box 3. Er zit een (beperkt) belastingvoordeel aan verbonden. De WOZ waarde van de verhuurde woning wordt afhankelijk van de huuropbrengsten niet volledig meegenomen in het box 3 vermogen.



@Highland

WOZ waarde k€ 180
Verhuur opbrengst per jaar: k€ 12.6
12.6 / 180 = 7%

Dus verlaging van je box 3 vermogen van 15% * k€ 180 = k€ 27

[Oilman]

Ik blijf mij verbazen over de fratsen die bijvoorbeeld energie leveranciers uithalen. Contract loopt na 1 jaar af en dan gaan ze een "aanbieding" doen:


Dat ze wat extra marge per kWh en m3 proberen te pakken snap ik wel. Maar je moet wel heel slecht kunnen rekenen als je een contract van meer dan 1 jaar bij ze afsluit. Voor een paar Euro meer 'cashback' €9 meer leveringskosten betalen. De 3 kolommen zullen er vast niet voor niets staan, want schijnbaar blijken mensen dan maar de middelste optie te kiezen, omdat het veilig voelt.

In de bevestiging van het opzeggen van het contract wordt vervolgens nog even de consument bang gemaakt:

Opzegvergoeding
Wij hebben uw contract bij energiedirect.nl beëindigd per 25 mei 2019. Als uw contract voortijdig wordt beëindigd, brengen we een opzegvergoeding in rekening. Deze opzegvergoeding is wettelijk vastgesteld en afhankelijk van de resterende looptijd van uw contract. Bekijk de bedragen van de opzegvergoeding.

Terwijl ze natuurlijk gewoon weten dat het contract netjes een jaar verstreken was toen het opgezegd is via een concurrent. Kortom we zijn weer lekker overgestapt en besparen een paar honderd Euro op jaarbasis. Nu overigens niet meer naar de aller goedkoopste, maar naar één waarbij ik een iets beter gevoel heb.

[Verwijderd]

R.van.M schreef op dinsdag 30 april 2019 @ 08:49:
[...]


Dit zijn cijfers uit de US waar de spaarrentes inmiddels al wat hoger liggen. Ik heb helaas geen bestand met de gegevens van NL banken, echter de cijfers worden er niet beter op

Even snel gemaakt. Gegevens inflatie: https://nl.inflation.eu/i...latie-nederland-2019.aspx dan CPI Inflatie Jaarbasis genomen. Gegevens spaarrente: https://statistiek.dnb.nl/dashboards/rente/index.aspx# 10-jaarsrente genomen van Nederland.
Definitie Inflatie voor deze grafiek(NL):

De inflatie is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI)

Uitleg: https://www.economielokaal.nl/cpi/

Dan kom ik uit op zoiets, ook niet mooi nee

Edit:
Deze van de US:

Helaas minder meet punten, maar in grote lijnen zelfde trend, natuurlijk verschillend, want ECB


EditEdit:
Het CBS heeft een mooie tabel met gegevens, hierin kun je zelf selecteren welke dingen je wel wilt meenemen in de weegfactor voor het CPI(Wordt gezien als belangrijkste inflatieindicator).
https://opendata.cbs.nl/s...et/83131NED/table?dl=3F0E

[ Voor 31% gewijzigd door Verwijderd op 30-04-2019 11:44 ]

[ImaPseudonym]

Aikon schreef op woensdag 8 mei 2019 @ 08:10:
Ik snap hem niet helemaal, dus als ik 0 jaar was in 1981, man, dan wordt ik 73. En de data over geestelijke gezondheid is leeg, omdat die niet bekend is of?
Maar als ik 30 ben in 2011, dan heb ik nog 50 jaar = 80 jaar totaal?

Yep. Werd eerder al genoemd in dit topic, maar als kind heb je een verhoogde sterftekans (specifieke gevaarlijke kinderziektes, verkeersongelukken, verzin-maar-wat). En als adolescent doe je wellicht wat vaker domme dingen (opgevoerd zwart golfje kopen net na het halen van je rijbewijs en dan lekker scheuren). Dus als je de 30 haalt dan heb je alle dingen overleefd waar jonge mensen aan doodgaan, en die trekken daardoor het gemiddelde flink omlaag.
Grafiekje ter illustratie:

[Bulder]

Terpen Tijn schreef op dinsdag 14 mei 2019 @ 13:57:
Jullie kloppen jezelf hier wel behoorlijk op de schouders. Even Googlen leert dat een gezin gemiddeld 40-50K spaargeld heeft. Dat is lang niet slecht.

Lui die alles opmaken en BMWs op afbetaling kopen zijn veel zeldzamer dan jullie hier doen voorkomen.

Gemiddelde ≠ mediaan. Onderstaande tabel geeft dat wel goed weer volgens mij.

[BTU_Natas]

[Philflow]

In de beurs sinds 2011 is het makkelijk scoren, ook zonder stock picking

[Felicia]

Aikon schreef op zaterdag 18 mei 2019 @ 11:10:
Het was denk ik maar een simpel voorbeeld he. Misschien heeft opa stiekem wel 2200 betaald of misschien wel 4000 en is het verhaal gewoon wat vergeten en zijn de huizen vervolgens enorm verbouwd. Of is die bepaalde wijk onverwachts heel populair geworden Leuk dat iedereen, en ik ook, altijd zo op die details ingaat

Vooral dat de huizenprijzen rondom Londen ontzettend hard gestegen zijn de afgelopen 50 jaar, vergelijkbaar met Amsterdam hier maar met een veel grotere reikwijdte. Mijn opa had een landgoed met een paar hectare grond, huis met 7 slaapkamers e.d. als architect zelf laten bouwen. Die werd begin jaren 90 ergens verkocht voor 75k pond (ook omdat hij het snel moest verkopen want Oma was ziek en onderhoud onbetaalbaar inmiddels, maar weinig interesse van kopers). 5 jaar geleden ging het voor 1,8 miljoen over de toonbank...

Daar zie je heel duidelijk dat de locatie (Kent) in een aantal jaren gigantisch in prijs is gestegen. Relatief dicht bij Londen, maar toch rustig en landelijk.

[Wozmro]

Mij vandaag wat zitten amuseren met een grafiekje:




Geel zijn al mijn uitgaven sedert begin dit jaar: voeding, energie, taksen, ontspanning,...
Auto tel ik niet mee want die wordt momenteel betaald door de werkgever en als ik zou stoppen met werken dan is de kans groot dat ik mijn auto weg doe.
Dit gaat enkel over mijn eigen uitgaven, mijn vriendin betaalt ook haar deel van de gezinsuitgaven.

Rood zijn al mijn passieve inkomsten sedert begin dit jaar.
Daaronder versta ik: huurinkomsten (die sprong naar 1000€ is een uitkering van de verhuurrekening naar mijn eigen passieve inkomstenrekening), intresten en dividenden.

Dus eigenlijk alle inkomsten waar ik quasi niets heb moeten voor doen en die normaal volgend jaar vanzelf terugkomen.
Dus geen: winsten uit groei beleggingen, meevallers, cadeaus,...

[de Peer]

Felicia schreef op vrijdag 24 mei 2019 @ 16:52:
[...]

1e wereldoorlog, 2e wereldoorlog, Vietnam oorlog, Irak, 11 september, 2e ronde Irak.... Om er maar een paar te noemen. Die hebben allemaal in min of meerdere mate invloed gehad op de aandelenmarkt en arbeidsmarkt.

In meer of mindere (dat vooral) mate ja, maar niet 'je aandelen zijn nog maar 10% waard'. (individuele wel natuurlijk, maar niet als je spreidt en lang blijft zitten). Dus ik blijf liever bij de feiten. Kans om echt geld te verdienen als passieve belegger is minimaal, en áls het gebeurt, dan is de pleuris uitgebroken en zijn de alternatieven voor beleggen waarschijnlijk niet veel beter.

Stel je aandelenpakket volgde de Dow Jones index. Ja balen als je net in 1929 álles belegd had en in 1932 moest verkopen. Maar had je gewoon gespreid ingelegd, en was je lang genoeg blijven zitten (mijn genoemde voorwaarden), dan was je niet eens zo heel veel verloren in deze toch beroerde tijden.


Historisch gezien valt het allemaal wel mee dus, al moet je wel de ballen hebben om niet te verkopen natuurlijk, maar dat was mijn voorwaarde.




Disclaimer: moet er wel bij zeggen dat ik geen uitgebreide studie heb gedaan. Nuance zou anders kunnen liggen maar wat ik wilde laten zien is dat totale instorting van 'de wereldeconomie' niet zo maar voorkomt en dat 'je aandelen zijn nog maar 10% waard' geen reëel scenario is als je spreidt en niet impulsief verkoopt.

Instorten van koers is niet gelijk aan instorting van je vermogen. Je kan nog steeds op winst staan zelfs als je ruim voor die rampen goedkoop had ingekocht.

[ Voor 23% gewijzigd door de Peer op 24-05-2019 17:23 ]

[de Peer]

Sissors schreef op vrijdag 24 mei 2019 @ 18:31:
Oh die ken ik wel, maar drie beperkingen:
1. Wat is mijn horizon? Ik weet niet wat de toekomst brengt (en ik heb ook niet direct de behoefte om zo snel mogelijk te stoppen oid).

In de Trinity study was die horizon 30 jaar dacht ik. Maar bij 20 jaar wordt de kans gewoon kleiner (maar nog steeds aanzienlijk) dat je een 4% SWR hebt. En de 'kans' (op basis historische data) op een 3% SWR is nog altijd 100% bij 20 jaar.

2. Waar voel ik me lekker bij. Leuk wat theoretisch het meeste oplevert, maar waar je lekker bij kan slapen is nog belangrijker.

Persoonlijk zou ik me het lekkerst voelen en het beste slapen bij een strategie die ondersteund wordt door data (zoals Trinity study) dan dat ik naar mijn eigen gevoel zou luisteren. Ik vind mijn gevoel niet een betrouwbare graadmeter of indicator. Maargoed dat is heel persoonlijk natuurlijk. Ik ben een wetenschapper en héél rationeel van aard.

3. Het is gebaseerd op dat mooi stijgende gedeelte van jouw grafiek. Wie weet gaat dat nog 100 jaar door. Misschien ook niet.

Dat is waar. Je zou ook kunnen zeggen: het is gebaseerd op het huidige model dat onze economie altijd moet blijven groeien, dat is namelijk waar je van profiteert. Hoe lang kan dat nog doorgaan met grondstoffen die op raken en overbevolking? Ik denk dat de mens altijd geneigd is om te denken dat 'de komende 30 jaar' de wereld compleet verandert, maar in de praktijk valt dat allemaal wel mee. Zo lang is 30 jaar ook weer niet. Tussen 1990 en 2020 kregen we internet, zijn er wat relatief kleine oorlogen geweest, wel een aantal financiele crises die ook weer herstelden. Maar echt wereldschokkend niet toch?

En over het rendement tijdens de oorlogen: https://www.macrotrends.net/1324/s-p-500-earnings-history is dit wel een leuke (je kunt inzoomen door een deel te selecteren). Volgens mij gaat het hier wel om opbrengst en niet alleen de koers. Je ziet dat de lijn nu niet decennia horizontaal was.

[ Voor 12% gewijzigd door de Peer op 24-05-2019 19:36 ]

[Ko.Kane]

Verwijderd schreef op dinsdag 28 mei 2019 @ 19:50:
[...]


Oh wow, dat visualiseert het werkelijk briljant! Super artikel! Zo hard zal het bij mij niet gaan, maar dat maakt voor het concept niks uit.

Onee? Ik denk dat het wel hard zal gaan, maar niet zozeer wegens de compounding interest :



Deze tabel laat zien dat de versnelling vooral voelbaar is voor laagspaarders.(10k per jaar is al veel in NL, stel je voor hoelang een 5k per jaar savings kolum er uit zal zien!).
De 10k per jaar spaarder doet zijn tweede ton 7,84-5,10=2,74 jaar sneller. Dat is 2,74/7,84=35% sneller!

Jij bent echter meer de 40k spaarder: jij doet je tweede ton dus 2,38-2,05=0,33 jr sneller. Dat is 0,33/2,38=14% sneller: Maw jij ervaart minder acceleratie. Ook absoluut gezien is 4 maand sneller gevoelsmatig maar erg weinig.

Maar dat boeit eigenlijk allemaal niet, want dik sparen verslaat rendement!
Zulke artikelen zijn fijn hoopgevend voor de kleinere spaarders: Het motiveert om door te zetten. Maar bovenstaande tabel is erg gevoelig voor rendement. Als je jouw 2% neemt dan is er nauwelijks versnelling voor de 10k spaarder. Maar ook al 4% scheelt enorm. En de cumulatieven staan er niet bij omdat die waarschijnlijk ontmoedigend werken, maar de eerste 500k zijn:
- voor een 10k spaarder: 22,23 jr (onder voorbehoud dat de hele som continue tegen 7% was belegd)
- voor een 40k spaarder: 9,29 jr (onder voorbehoud dat de hele som continue tegen 7% was belegd)

Maar stel dat het rendement tegenvalt, of dat de persoon niet wil of durft te beleggen. Dus laten we eens extreme case nemen en 0% rendement nemen en de tijd tot 500k:
- voor een 10k spaarder: 50jr
- voor een 40k spaarder: 12,5jr

Nu ben ik het eens met de eerdere posters dat je best defensieve portfolio hebt en redelijk veel cash ook, maar het is niet zon erge 'fout' als je kijkt naar de impact van het behalen van spaardoelen. Waar de 10k spaarder echt rendement nodig heeft om überhaupt voor zijn pensioenleeftijd de 500k aan te raken, 'kost' worst case 0% rendement jou maar 3 jaar meer. Stel dat je op je 35e begon met FO en sparen, dan is FO op 44 of 47 best een acceptabel klein verschil.

Zonde als je rendement laat liggen maar als je er niet prettig bij voelt om nu meer risico te nemen: Je spaart genoeg om binnen afzienbare tijd een som te kunnen sparen. Dus je bent hoe dan ook op de goede weg.

[assje]

HereIsTom schreef op vrijdag 12 juli 2019 @ 16:12:
[...]
En zoals gezegd kun je de besparing van het versneld aflossen ook weer beleggen, heb je toch nog rendement i.p.v. dat je nog rente blijft betalen.

Kom op, je kan dit niet blijven herhalen zonder zelf eerst eens die berekening op een bierviltje te maken; compound interest werkt twee kanten op en het hoogste percentage wint.

Argumenten over risico's en flexibiliteit allemaal goed en wel maar rente-op-rente argument

Edit:
Het is toch vrijdagmiddag, ik maak dat bierviltje wel

Uitgaande van de situatie waar we ineens €50k ofwel;

• aflossen op de hypotheek en de bespaarde rente jaarlijks aflossen
• beleggen

Om het effect duidelijk te maken gaan we uit van 2% netto rente op de hypotheek en 5% netto rendement op de beleggingen.


Hint: als je voor beide situaties uitgaat van hetzelfde percentage is er geen verschil.

Op basis van verhoudingen in dit voorbeeld kost beginnen met aflossen (€50k) om later meer te kunnen gaan beleggen (door bespaarde rente) je dus €53.507 over een periode van 20 jaar.

Ofwel, rente-op-rente is irrelevant in deze afweging, rente/rendement is het enige dat telt.

En dan kunnen we het weer gaan hebben over zaken die er wel toe doen zoals risico;

• wat als de rente omhoog gaat
• wat als het rendement tegen valt
• wat als de HRA wegvalt
• wat als mijn inkomen wegvalt
• etc

[ Voor 49% gewijzigd door assje op 12-07-2019 17:36 ]

[Lud0v1c]

President schreef op zaterdag 13 juli 2019 @ 14:40:
[...]

Die beleg stap vind ik toch erg lastig om te nemen helaas, want ik snap dat het in het verleden tot dusver de meest verstandige keus is geweest op lang termijn. Maar tegelijkertijd zitten we voor mijn gevoel momenteel op een economisch hoogtepunt en kan het nog wel iets stijgen, maar kan het ook binnen een jaar behoorlijk in elkaar donderen.

Dit zeiden ze al in 2016 en 2017 en sindsdien is het lekker doorgegroeid en heb ik al 2x van een dividend uitkering mogen genieten.

Die angst dat het in elkaar kan donderen heb ik ook gehad en heb ik eigenlijk nog steeds wel. Ik dek dat af door 15% in goud te zitten. In dit topic wordt bijna nooit over goud gesproken, een enkeling daar gelaten. @TucanoItaly heeft wel eens gesproken over zijn portfolio waarin goud verwerkt zit. Toch zonde, als je kijkt naar de piramide van John Exter dan heeft goud een belangrijke rol tussen alle vormen van financiële producten in de markt.

[assje]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 4% gewijzigd door assje op 01-08-2019 14:15 ]

[ColeJ]

Lollercopter schreef op vrijdag 2 augustus 2019 @ 10:00:
Eigenlijk zijn vooral de dure vakanties zonde van het geld eigenlijk, want je heb er geen "asset" voor terug. Maar ik had ze voor geen goud willen missen

[Tehh]

Trebbors schreef op vrijdag 2 augustus 2019 @ 14:31:
[...]


Ik betaal €140 p.m. voor verzekering opstal, inboedel, twee auto's, reis en rechtsbijstand. Zie ik iets over het hoofd of heb je alleen een autoverzekering?

Poeh, ik denk dat je gewoon dure verzekeringen hebt? Of dure goederen verzekerd hebt?
Ik betaal € 78 voor opstal, inboedel, aansprakelijkheid, rechtsbijstand, auto én overlijdensrisicoverzekering. In NL. FYI, de verzekering van onze auto is maar € 16,66. Daar zal in elk geval een groot verschil in zitten. Zorg (€ 168) zit daar nog niet in.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Houden jullie bij het berekenen van de SR rekening met aflossing hypotheek / stijging woningwaarde? M.n. mutatie woningwaarde meenemen vind ik wel tricky en vertroebelend werken.

[assje]

HuHu schreef op dinsdag 6 augustus 2019 @ 15:01:
[...]
Hierboven, om 11:46, geef je anders een hele rare/andere definitie van SR. Maar ik ben met je eens dat er wel wat af te dingen is op de bruikbaarheid van SR. Zoals je verder ook zegt:

Excuus, dat was niet bedoeld als definitie, ik bedoelde alleen te zeggen dat als ik voor mij persoonlijk situatie heil zou zien in werken met een ratio als de SR ik het op die manier zou doen.

Het is in Nederland waarschijnlijk makkelijker om deze zaken te negeren in je SR; en gewoon mee te nemen in de berekening van je uitgaven/vaste lasten na het bereiken van de pensioenleeftijd. Het nadeel is dat veel Amerika-geörienteerde blogs hier geen rekening mee houden en dat het klakkeloos overnemen hiervan in Nederland dan onjuist is.

Maar dan wordt het dus voor mij moeilijk er nog iets zinvols van te maken, laat staan vergelijkbaar. Met huidige pensioeninleg en AOW regels ben ik waarschijnlijk met een SR van 0% ook FO op mijn 60e ongeveer.

Het hier wel vaker geposte plaatje met vlakken voor inkomen uit arbeid/sparen/passief inkomen/AOW/Pensioen over tijd zegt me dan uiteindelijk veel meer in de NL situatie (wie zoekt hem op)

Gevonden:

[ Voor 3% gewijzigd door assje op 06-08-2019 15:12 ]

[Pater]

sparticle schreef op woensdag 7 augustus 2019 @ 00:25:
Ik denk dat FO een droom is voor velen (en tegenwoordig vooral een hype), omdat de inflatie waarschijnlijk veel hoger ligt dan officieel wordt gerapporteerd (onderzoek maar eens hoe de inflatie wordt berekend over de afgelopen 30 jaar, aangezien je blijkbaar je toekomst gaat baseren op deze aanname). Daardoor kan er bijna geen sprake zijn van vermogensopbouw voor de gemiddelde mens.

Je moet dermate goed beleggen dat het onrealistisch wordt. 80% van de consumenten *verliest* geld op de beurs. Van de overige 20% weet ik niet hoe goed ze het doen. Consumenten verliezen geld op de beurs, omdat ze emotioneel niet volwassen zijn, niet de beschikking hebben over experts die de beurs de hele dag in de gaten houden, weinig verstand van de zakenwereld/politiek hebben, etc. Kortom, de gemiddelde consument is compleet kansloos.

Natuurlijk, denk je: "Maar, ik ben een slimme Tweaker!". Dat zal best, maar ga eerst maar eens een jaar een beursspel doen met een fictieve ton, waarbij je dan 10% van je fictieve verlies moet doneren aan een goed doel om het spannend te houden. Zie maar of je zo slim bent. (Als je die 10% al niet kwijt wilt raken, wat wil je dan op de beurs doen?)

Waarom bestaan beursspellen denk je? Een significant percentage zal fictieve winst maken en er zal de gedachte ontstaan dat ze "goed zijn in beleggen" i.p.v. dat ze snappen dat er *altijd* wel een percentage van de deelnemers winst zal maken. De fictieve "winnaars" zijn gemiddeld gezien net zo dom als de rest; ze hebben alleen *toevallig* gewonnen. Nu zullen er individuen bij zitten waarbij het geen toeval was, maar voor de meesten zal dit wel toeval zijn geweest.

De enige partij die goed wordt van de FO-hype zijn de eigenaren van de blogs/YouTube kanalen over deze onderwerpen. Ik zou zelf ook zo'n blog kunnen beginnen, maar ik vind het niet ethisch om mensen iets voor te spiegelen wat ze niet kunnen bereiken (natuurlijk zal een enkeling het wel bereiken, maar tegelijkertijd wint een enkeling ook de loterij).

FO is daarmee een geloof, een religie. Het biedt hoop voor mensen die dat niet hebben; een illusie.

1. Om echt te kunnen stoppen met werken, heb je miljoenen nodig (vooral vanwege inflatie-effecten die je niet gegarandeerd kunt stoppen).
2. Als je dan kunt stoppen, maar je doet dat alsnog niet, omdat het bijvoorbeeld verveelt, waarom heb je dan eerst zoveel jaren moeilijk lopen doen?

Ik heb een paar van die YouTube filmpjes/blogs bekeken en ik zou ze scharen onder oplichters. Ik vind het prima als je erin gelooft, maar denk niet dat die mensen je helpen.

Potverdikkeme! Daar zit ik dan met mijn 4 beleggingspanden waar ik na aflossing, rente, vve en belastingen meer dan een maandsalaris per maand aan overhoud.

[assje]

Tja en hier komt bij mij ook de partner om de hoek, ik vind kwaliteit en functionaliteit belangrijk en zij uitstraling. Maar uiteindelijk heb ik altijd commentaar op plantjes/versiersels etc. maar als het er eenmaal is zie ik toch ook wel wat het doet met de uitstraling en sfeer van het huis.

Gelinkt aan mijn eerdere post m.b.t. uitgaven afgelopen half jaar, we zijn dus gegaan van -> naar



Bank in de aanbieding voor €799, ik was er op tegen maar ik vind hem prachtig
TV meubel zelf gemaakt, topkwaliteit voor weinig (ordinaire plug van mijn bouwverhaal )

We lopen dus echt niet zomaar een willekeurige winkel binnen en kopen zaken voor astronomische bedragen. Ook komt er geen aannemer maar doen we (gek als we zijn) alles zelf ondanks dat we allebei werken. Maar dan nog; een vloerkleedje hier, een lampje daar, niks echt geks en prijs altijd in overweging genomen maar kosten tellen door. Alsnog, ik met mijn functionele focus zit toch weer lekkerder op de bank nu dit allemaal gebeurd is.

De 65" OLED staat nog altijd op mijn verlanglijstje (concessies )

[ Voor 8% gewijzigd door assje op 07-08-2019 13:52 ]

[assje]

TechLight schreef op donderdag 8 augustus 2019 @ 11:28:

Jammer dat een notitie als FO50+5 voor target 50 jaar, over 5 jaar niet ze logisch leest

Berekeningen om het te staven ontbreken nog maar ik richt op zoiets:
FO55->23@€2k/m
FO60->28@€3k/m

Er kan nog veel veranderen in >20 jaar

Zijn er hier eigenlijk al rekensheets in omloop gebaseerd op NL systeem en uitgaande opzet zoals onderstaand? Ik wil hier eens mee aan de slag gaan..

[ Voor 24% gewijzigd door assje op 08-08-2019 11:42 ]

[Ko.Kane]

@assje Helaas niet meer, ooit wel gedaan toen ik nog wel AOW en Pensioen opbouwde. (Dat is nu bevroren op opgeteld ong 500e per maand bruto later, dus negeer ik praktisch.)

Maar het viel erg mee, wat je nodig hebt om enige jaren eerder te stoppen. Volgens mij had ik het ongeveer zo opgebouwd: 500 p/m tijdens pensioen fase. Dus FO pot gebaseerd op startdatum pensioen: was 28,5x12x500=171,000 (SWR 3,5%). En van daaruit teruggerekend wat voor FO pot je nodig hebt op startdatum FO voor 2000€ p/m, met aanname rendement gecorrigeerd voor inflatie van 5% en dan de withdrawal rate hoger zetten dan het rendement, zodat in de periode tot aan pensioen de pot leegloopt tot aan 171,000. (Omdat pensioen en AOW vaak wel genoeg zijn om in de basis te overleven, hoeft de veiligheidsmarge minder te zijn, mits je daar mee kan omgaan)

Als je 5 jaar eerder wil stoppen heb je grofweg maar 5x12x2000=120,000+171,000 nodig: 291,000. Wat een stuk haalbaarder is dan rekenen met 'klassieke" SWR van 25x12x2000=600,000. Echter hoe eerder je wil stoppen hoe dichter je bij die 600 ton komt, logischerwijs.

Hoogte AOW is gebaseerd op wonen in NL, dus is constant als je er blijft wonen. Hoogte pensioen is moeilijker schatten zeker als je significant eerder wil stoppen!

5-10 jaar eerder stoppen leek me bijna altijd wel haalbaar.

NB: dit zie je dus in Geldnerd's grafiek mooi terug, het afnemene vermogen naar pensioendatum toe:
NB2: Het valt mij op dat dit voorbeeld bijna FAT-fire is, die AOW streepjes zijn 800e pppm. Ik schat dat begin 5x AOW pp is dus, 4000e pp en het lijkt naar 10x te gaan! Is dat een aanname dat medische kosten zo hard stijgen, want normaliter neemt normaal uitgaven patroon af met de leeftijd?

[ Voor 15% gewijzigd door Ko.Kane op 08-08-2019 12:37 ]

[AceAceAce]

Ik begin de kind-discussies steeds meer off-topic vinden.

Ander onderwerp: Voor diegenen die al met pensioenplanners zijn bezig geweest: Wat vinden jullie handiger om te doen rondom eerder stoppen vs startdatum pensioen?

• Pensioen pas laten uitbetalen vanaf AOW leeftijd (hoogste bedrag) en het gat tussen Retire Early datum en AOW/Pensioendatum volledig laten vullen door je opgebouwde FIRE pot.
• Pensioen zo vroeg mogelijk laten uitbetalen, zodat je minder FIRE pot hoeft te gebruiken tot AOW leeftijd, maar meer FIRE pot moet gebruiken nadat AWO leeftijd is ingegaan omdat het pensioen dan lager is
• Iets er tussen in

Dit in relatie tot de volgende plaat, waar nog niet in is verwerkt dat, mits het wordt ondersteund, je het pensioen eerder kan laten beginnen (maar dan wordt je maandbedrag wel lager). M.a.w. er mist een pijltje van 'Pensioendatum' dat eerder plaatsvindt dan de AOW datum, waarbij in dit vak je groen Pensioen en geel FIRE vermogen hebt.

Daarnaast mis er een pijltje dat de hoogte van pensioen (groen) omlaag gaat als a) FIRE datum naar links gaat en b) de pensioendatum verschuift.

Hoger verwacht rendement van je FIRE vermogen is iets om mee te nemen, maar ook misschien lager inkomstenbelasting als je pensioen lager is?

[ Voor 3% gewijzigd door AceAceAce op 12-08-2019 15:33 ]

[CurlyMo]

Inderdaad. Genoeg over de kosten van kinderen, anders slaat mijn Google AdSense profiel op hol

[R.van.M]

Of we vullen even een inkomstenbelasting aangifte aan, simpele casus,aleenstaand geen kinderen, geen huis, geen inkomen en 3ton spaargeld;



Tot ongeveer 260.000eur betaal je geen VRH door de algemene heffingskorting.
Voor het bedrag erboven betaal je 1,43% VRH

[ Voor 24% gewijzigd door R.van.M op 13-08-2019 16:29 ]

[AceAceAce]

R.van.M schreef op dinsdag 13 augustus 2019 @ 16:24:
Of we vullen even een inkomstenbelasting aangifte aan, simpele casus,aleenstaand geen kinderen, geen huis, geen inkomen en 3ton spaargeld;

<snip>

Tot ongeveer 260.000eur betaal je geen VRH door de algemene heffingskorting.
Voor het bedrag erboven betaal je 1,43% VRH

Zeggen dat je 1.43% VRH betaalt boven de 260k klopt niet:

• AHK is een absoluut bedrag, dat bij definitie niet ervoor kan zorgen dat een relatief getal zoals VRH% stabiel blijft. M.a.w. Heb je meer vermogen dan gaat het VRH% omhoog richting het maximum van 5.6%
• Het is kort door de bocht, omdat je er van uitgaat dat je maximaal AHK hebt en dus <20k Box1 inkomen per jaar hebt.
• Zeggen dat je VRH verlaagd wordt door AHK is naar mijn mening ook te kort door de bocht, omdat het totaal van Inkomstenbelasting (Box 1-2-3) & premies volksverzekeringen verlaagd wordt door de AHK, en dus niet alleen de Box 3 Inkomstenbelasting. Het is dus alleen valide als je 0 Box 1 en Box 2 inkomen hebt en geen premies volksverzekeringen betaalt
• VRH is 1.33539% boven ~71k boven de belastingvrije voet, en 1.68% voor boven de ~980k.
• In het (te simplistische) voorbeeld wat er gepresenteerd word, waar 100% van de maximale AHK gebruikt wordt het wegpoetsen van alle belastingen (die alleen uit box 3 komen), ligt het omslagpunt bij €256,350.00 vermogen

Over je screenshot: Ik had dezelfde berekeningen al nagebouwd in een Google sheet maar je was me voor
Ik kan dat iedereen het nabouwen in Excel ofzo aanraden, om het goed te begrijpen en om te waarschuwen dat dat de belastingpercentages zoals die genoemd worden op bijvoorbeeld deze site van ABN AMRO, niet correct zijn omdat ze te ver zijn afgerond.
Voorbeelden:

• Box 3 Schijf 1 inkomstenbelasting is niet 0.58%, maar 0.58053% ( ((67%*0.13%) + (33%*5.6%)) * 30% )
• Box 3 Schijf 2 inkomstenbelasting is niet 1.34%, maar 1.33539% ( ((21%*0.13%) + (79%*5.6%)) * 30% )

Verschil lijkt klein; op 3 ton vermogen scheelt dat 2 tientjes ofzo en een niet kloppende berekening (kijk maar wat je als OCDer belangrijker vindt ).
Zie ook mijn sheet:


Daarnaast over de Algemene Heffingskorting (AHK) samengevat:

• Geen minimum inkomen uit werk en woning (Box 1) voordat deze geldig is
• Kort op het totaal van Inkomstenbelasting (dwz Box 1-2-3) en Premies (volksverzekering)
• Maximale AHK bij AOW leeftijd is praktisch maar de helft (€1268) t.o.v. wanneer je de AOW leeftijd nog niet hebt bereikt (€2477)
• AHK zakt als je 20k-68k Box 1 inkomen hebt, maar zakt bij AOW leeftijd de helft langzamer t.o.v. wanneer je de AOW leeftijd nog niet hebt bereikt

[ Voor 31% gewijzigd door AceAceAce op 15-08-2019 08:52 ]

[assje]

Ko.Kane schreef op woensdag 14 augustus 2019 @ 13:26:
Je zult dus het zelfde rendement halen, echter voordeel van de pensioen rekening is dat je nu 52% belasting bespaard en later tegen minder belasting druk kan laten uitkeren.

Tenzij je afrondt en inkomen >90k bedoelt is dat marginaal incl. afbouw AK/AHK zelfs 55,55%:

<€20.142 -> er gebeuren gekke dingen
>€20.142 -> 45,53%
>€33.994 -> 49,13%
>€68.507 -> 55,55%
>€90.710 -> 51,75%

Te zien in onderstaand plaatje dat ik voor 2019 had gemaakt.

Dit jaar ga ik voor het eerste jaar in de 3e schijf komen. Ik ga mijn belastbaar inkomen na HRA etc. uitrekenen en precies zorgen dat er niets in de 3e schijf komt.

Inmiddels een BND rekening geopend en mijn reserveringsruimte berekend. Voor het eerst dat ik ga storten dus begin 7 jaar terug.

[Physx]

Je kan best wat bij elkaar sparen als je er vanuit huis uit hebt meegekregen. Ik ben met mijn 23e gaan samenwonen. Ik ben gewoon thuis blijven wonen met studeren (geen schuld) en werkte 15 uur per week als vakkenvuller / teamleider (tot aan afstuderen). Na 2 jaar samenwonen ben ik de financiën gaan bijhouden. Ik had op mijn 25e zo'n kleine 25kE wat nog van mijzelf was. Wij hadden ieder 5 kE ingelegd in de gezamenlijke rekening (10kE). Totaal samen dus 35kE na 2 jaar samenwonen (Ik was toen 25, zij 23).

Daarna redelijk stabiel vermogen opgebouwd. De dalen die je ziet was ons koophuis (gelijk 15kE / maximale inleg op de spaarhypotheek + verlagen hypotheekbedrag met 25kE). Ook een nieuwe auto gekocht + verbouwing (keuken, etc).

Dit is alles bij elkaar opgeteld het verloop van de afgelopen 10 jaar. De woning is nu 100kE meer waard dan toen wij het kochten (zit hier niet bij, dit is alleen de lopende rekening + spaar). Daarnaast zit er nu iets van 50 kE in de spaarpot van de hypotheek.

Alles bij elkaar dus ruim 300kE aan (virtueel) vermogen. Op het moment aan het kijken om nog is 2 onder 1 kap te gaan wonen (met de huidige rente misschien nog een leuke stap om te maken aangezien wij nog 4.5 % hebben).



Ik verdien boven modaal en mijn vriendin zit op modaal. Wij hebben 1 kind op de crèche zitten

[ Voor 13% gewijzigd door Physx op 27-08-2019 13:42 ]

[Cocytus]

RichieB schreef op zondag 1 september 2019 @ 18:54:
[...]

Ik blijf me verbazen over het vastzetten van de hypotheekrentes voor dit soort lange periodes. Ja, de rente is historisch laag, maar dat kan best nog wel even zo blijven. Waarom nu al voor zo lang extra rente betalen?

Rekenvoorbeeld voor €100k hypotheek: de rente bij de Rabobank voor 1 jaar vast is momenteel 1,5%. Voor 10 jaar vast is die 2,0%. Als er niets verandert betaal je bij 10 jaar vast in 10 jaar €4500 meer rente dan bij 1 jaar vast. Stel de komende jaren gaat de rente elk jaar 0,1% omhoog. Dan heb je na 10 jaar bij 1 jaar vastzetten nog steeds €900 minder rente betaalt dan bij 10 jaar vast. Als je in jaar 5 (dus na 4x 0,1% verhoging) het niet langer kan aanzien en toch besluit om 10 jaar vast te zetten tegen 2,4% betaal je na de eerste 10 jaar €600 meer dan als je in jaar 1 al 10 jaar had vast gezet. Maar je betaalt dan €1500 meer dan als je gewoon 10 jaar lang de 1 jaar rente was blijven betalen.

Conclusie: 1 jaar vast is momenteel verreweg het goedkoopst. Alleen als de rente enorm hard gaat stijgen loont het om voor langere termijn de rente vast te zetten.

Voor jou is kennelijk alles boven de 0,1% per jaar 'enorm hard'. Dat is niet echt reëel. 0,1% per jaar over een periode van 10 jaar oftewel 1% totaal is een stijging van bijna niets. Dat is historisch vlak. De rente kan prima een paar jaar met 1% per jaar stijgen en heeft dat in het verleden herhaaldelijk gedaan:



Jouw rekenvoorbeelden zijn misschien (of misschien niet) realistisch maar bepaald geen worst case scenario voor een hypotheek met variabele rente. Bij deze lage standen is bovendien zelfs een kleine stijging een relatief sterkte stijging - kijk niet raar op als je rentelast binnen een paar jaar verdubbelt.

[Pistachenootje]

Nog wat info over de duur van een aandelen crisis in de VS.



https://content.usaa.com/....pdf?cacheid=2039698256_p

[JornA]

Zit zelf even te puzzelen met rentemiddelen met een eenmalige boete (oversluiten bij eigen bank)

Ik heb in Excel het e.e.a. uitgewerkt en kom met de volgende cijfers:
- ABN AMRO Budget
- Start hypotheek: 2016-9
- Hoogte bij start: €205.000



Hierboven de situatie nu en de situatie bij het betalen van een eenmalige boete.

De boete van € 3360 bruto en de handelingskosten van € 100, verdien je binnen 9,5 jaar terug.
De winst is eigenlijk het verschil van restschuld: € 1.869
Bij het betalen van de boete (= netto € 2142) met een tvp van 9,5 jaar, haal je daarop nog een rendement van € 1.869 extra aflossing (= 8,7% per jaar -> 87% na 10 jaar)

Lijkt me een prima rendement of heb ik ergens een fout gemaakt/wat over het hoofd gezien?

ps lurk hier al een tijd mee, zal zo ook een voorstel-post doen!

[Zr40]

Of je leest het gewoon bij de bron: https://www.rijksoverheid...n-belasting-meer-in-box-3

Belangrijkste stuk:

In het voorstel wordt straks voor het eerst gerekend met de werkelijke verhouding tussen spaargeld, beleggingen en schulden van de belastingplichtige. Dit betekent dat de belasting over spaargeld wordt vastgesteld aan de hand van de werkelijke hoeveelheid spaargeld. Over deze werkelijke hoeveelheid spaargeld wordt dan een vooraf vastgestelde rente berekend, die zoveel mogelijk aansluit bij de werkelijke spaarrente en daardoor ook vele malen lager is dan dat op beleggingen. Dit zou op dit moment bijvoorbeeld maar 0,09% zijn. Hierdoor gaan circa 1,35 miljoen mensen straks helemaal geen belasting meer betalen. Het voorstel is daarnaast zo vormgegeven dat de kleine beleggers (onder de 30.000 euro) die nu geen belasting betalen dat straks ook niet hoeven. Voor degenen die wel belasting blijven betalen wordt het tarief circa 33%.

[ Voor 8% gewijzigd door Zr40 op 06-09-2019 15:34 ]

[TucanoItaly]

Zenix schreef op vrijdag 6 september 2019 @ 20:10:
Alleen aandelen zijn in het nieuwe stelsel interessant. Obligaties zou ik met dit stelsel nooit gaan kopen.

Je koopt obligaties niet alleen voor de coupon, maar ook voor de capital gains. Mijn obligaties doen het prima, hoor:

[Chief]

Verwijderd schreef op dinsdag 10 september 2019 @ 12:40:
[...]

Dat werkt tegenwoordig alleen met US staatsobligaties. Euro staatsobligaties hebben niet meer rendement dan cash, en het is de vraag hoeveel de rentes nog dalen (dat is de enig overgebleven upside van Eur staatsobligaties) in een mogelijke recessie.

Niet met je eens met de volgende twee argumenten:

1. Je moet onderscheid maken tussen naar wat de markten nu staan en wat je op lange termijn verwacht aangezien daar grote verschillen in kunnen zitten.

2. Als particulier in Nederland (en meeste andere Eurolanden) geniet je van het voordeel dat de negatieve rente nog niet wordt doorbelast door de bank aan de comsument. Er is wel degelijk een term premium op de korte rente vs lange rente in Euro en zelfs al vanaf 6 jaar maturity, zie bijvoorbeeld hieronder


Het is zelfs op dit moment zelfs omgedraaid in US staatsobligaties en dus klopt je uitspraak dat het tegenwoordig alleen werkt voor US staatsobligaties (US Treasuries):

Daar zien we op dit moment dat je pas een positieve term premium hebt vanaf 20y.

[assje]

!null schreef op woensdag 25 september 2019 @ 13:54:
@Zr40 @Metro2002 Bij zo weinig kilometers is de business case voor een elektrische auto tegenover een hyride wat lastig ja.
Maar dat is 35ct de kWh bij een laadpaal, thuis is alweer 1/3e goedkoper. Of laden op je werk voor 7ct/kWh

Of gratis laden op het werk

Tommie12 schreef op woensdag 25 september 2019 @ 14:06:
Als je het geheel bekijkt is een electrische auto nooit de goedkoopste optie.
Een VW UP of Nissan Micra op benzine gaat altijd goedkoper zijn.

Zeg nooit nooit, met 25kkm/jaar en gratis laden op het werk kan het dus wel degelijk.

Zie hieronder mijn Leaf over 1,6 jaar en een kleine 40kkm, inmiddels vervangen voor een Ioniq die inderdaad wat duurder uit zal gaan komen (dan de Leaf, ik verwacht alsnog goedkoper dan een !UP die op geen enkele manier vergelijkbaar is).

Tommie12 schreef op woensdag 25 september 2019 @ 14:06:
Je ziet het ook aan de leaseprijzen voor electrische auto's. Een Zoe kost altijd meer dan 500€, terwijl je een mooie Polo hebt voor 350€ per maand.

En de polo kost vervolgens wel €0,10/km aan brandstof en de Zoe €0,00-€0,04 als je gratis of thuis kan laden. Vanaf 20kkm-30kkm/maand kan de Zoe dus alsnog goedkoper zijn afhankelijk van de situatie.

Met afhankelijkheid van publiek laden wordt het inderdaad niet snel wat.

[ Voor 37% gewijzigd door assje op 25-09-2019 15:28 ]

[Metro2002]

Afgelopen week het 2e leningsdeel van mijn hypotheek volledig afgelost waardoor het openstaande hypotheekbedrag nu in 2 jaar tijd van 124k naar 95k gedaald is.



Dat icm nog wat besparingen op de overige vaste lasten zorgen er nu voor dat ik in elk geval mijn eerste doel richting FI gehaald heb, ik ben nu barista FI Ik heb vanaf nu geen fulltime baan meer nodig om rond te komen. Momenteel zou ik kunnen rondkomen van 3 dagen tegen het minimumloon werken. Niet dat ik dat nu al ga doen maar het zou wel kunnen, toch een mooie mijlpaal vind ik

Volgende doel: Hypotheek volledig wegwerken de komende 4 jaar dus dat wordt nog even flink aan de bak met sparen

[ Voor 4% gewijzigd door Metro2002 op 27-09-2019 07:44 ]

[kmf]

marshallq schreef op vrijdag 27 september 2019 @ 08:11:
Het verbaast me dat er toch nog een aantal mensen zijn die ervoor kiezen om hun hypotheek af te lossen i.p.v. te beleggen. Is beleggen op de lange termijn niet beter, zeker gezien de HRA en lage rentestand? Zelf twijfel ik nog tussen beide opties.

Je hebt al veel reacties van anderen gelezen, maar ik kan toch niet laten om ook wat op te schrijven:
qua rendement is beleggen inderdaad heel aantrekkelijk. Maar zekerheid kost ook geld.
Ik heb daarom (heel slecht voor m'n rendement) toch een buffer van 10k op een spaarrekening zitten voor onvoorziene zaken.
En nog slechter voor het rendement: 4k op de betaalrekeningen, puur om te voorkomen dat er debetrente kan ontstaan als er een probleempje is met salarisuitbetalingen.

Maar aflossen op hypotheek is ook belangrijk als je in korte tijd hypotheekvrij wilt zijn. Je kan dan wel een groot bedrag in aandelen hebben, maar op het moment dat je opeens besluit dat je niet meer wilt werken, dan heb je toch een psychische drempel in de vorm van vaste laten waar moeilijk overheen te stappen is. Dat is wat anders als je hypotheek en andere vaste lasten echt laag zijn.

Metro2002 schreef op vrijdag 27 september 2019 @ 07:36:
Afgelopen week het 2e leningsdeel van mijn hypotheek volledig afgelost waardoor het openstaande hypotheekbedrag nu in 2 jaar tijd van 124k naar 95k gedaald is.

[Afbeelding]

Dat icm nog wat besparingen op de overige vaste lasten zorgen er nu voor dat ik in elk geval mijn eerste doel richting FI gehaald heb, ik ben nu barista FI Ik heb vanaf nu geen fulltime baan meer nodig om rond te komen. Momenteel zou ik kunnen rondkomen van 3 dagen tegen het minimumloon werken. Niet dat ik dat nu al ga doen maar het zou wel kunnen, toch een mooie mijlpaal vind ik

Goed bezig!

Ik ben ook heel blij met het gemak dat je bij ING kan aflossen. Bij mijn vorige hypotheker moest ik aflossingen aankondigen...

Ik heb wel een streek uitgehaald met ING Op 2 leningdelen heb ik precies zoveel afgelost dat er geen maandelijkse lasten meer zijn. Maandelijkse bedrag zal onder de 0,01 zijn. Geen aflossing dus, maar wel om de zoveel tijd toch weer een paar brieven met spaarrentevoorstel en ander administratief meuk dat ING moet uitvoeren

[Ko.Kane]

coldasice schreef op donderdag 3 oktober 2019 @ 12:25:
[...]


Wanneer je een hypotheek afsluit krijg je over dat bedrag 30 jaar HRA, als je hem oversluit naar een hoger bedrag door verhuizing bijvoorbeeld, krijg je over dat gedeelte weer 30 jaar. Om het complexer te maken, is dit ook nog persoons gebonden, dus als je vrouw ooit al een huis heeft gekocht in een andere relatie, telt dit ook nog ooit ergens mee. Ik vraag me alleen af, wie dit ooit heeft bijgehouden en terug kan zien, bij meerdere relaties en verhuizingen...

https://financieel.infonu...ingsplicht-hypotheek.html

Dat doet mij meteen denken aan:


Over paar jaar trekken ze eens een mooie zoekscript door hun database en dan kunnen mensen aanslag + 50% na-hefffing dokken.

[ Voor 7% gewijzigd door Ko.Kane op 03-10-2019 13:12 ]

[finsdefis]

President schreef op zondag 6 oktober 2019 @ 15:32:
[...]

Leuk om de update te lezen!

Daardoor ook eens gaan kijken. Na Q3 ziet het plaatje er zo uit:

Onder 'vermogen' valt ook aflossing van hypothecaire lening (rente valt onder woonkosten). Maar we hebben nog maar een hypotheek van 2x LTI en 50% LTV.

Het mooiste vind ik dat we in absolute getallen nu al bijna even veel in 'vermogen' hebben gestoken als over heel 2018.

[ Voor 10% gewijzigd door finsdefis op 06-10-2019 16:40 ]

[MarkG87]

Beste mede-tweakers,

Ik volg de Financiële Onafhankelijkheid reeks al geruime tijd met veel belangstelling om inspiratie op te om financieel duurzaam te leven en tegelijkertijd te genieten. Ik zit nu voor het eerst met een situatie waarbij ik graag om jullie advies vraag, namelijk:

Mijn vriendin en ik overwegen om samen te gaan wonen. Hierbij hebben we de volgende opties:

1) Mijn appartement verhuren en in haar appartement wonen.

2) Mijn appartement verkopen en in haar huurappartement wonen;

3) Samen wonen in mijn koopappartement;

Voor al deze opties is het uitgangspunt om vanaf daar verder te zoeken naar een grotere woning (kinderwens )

Om inzichtelijk te krijgen wat het financiële effect zou zijn van verhuur (optie 1)heb ik het volgende overzicht gemaakt:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Mijn vragen aan jullie:
- Zie ik nog grote (of kleine) dingen over het hoofd?
- Wat denken jullie van de optie tot verhuur? Het Kapitaal effect is in mijn ogen leuk, maar koop je niks van omdat het in bakstenen zit. Het Cash effect is leuk, maar de winst zit hem vooral in de besparing van de kosten die je hebt als je gaat samenwonen. Over lange termijn, wat de insteek van de verhuur is, tikt het natuurlijk allemaal wel aan.

Overige:
- Voor de impact op een 2e hypotheek heb ik een 1e gesprek gehad. Dit lijkt geen serieuze impact te hebben op het bedrag wat we willen lenen voor een nieuw huis.
- Wil ik huisjes melker worden? Hangt van het rendement af. Het lijkt me een mooie manier om over lange tijd een stijgend rendement te maken. Ik wil echter eerst alles scherp hebben. Zie ik niks over het hoofd? Het risico van leegstand (in mijn ogen zou dit zeer uitzonderlijk zijn als dit meer dan 4 maanden is) ben ik bereid te dragen. Instorten van de huizen markt zou uiteraard wel vervelend zijn....

Ben benieuwd naar jullie opmerkingen en ideeën!

[ Voor 25% gewijzigd door MarkG87 op 15-10-2019 07:07 . Reden: Vragen verwerkt ]

[Mirved]

HereIsTom schreef op maandag 4 november 2019 @ 13:09:
[...]

Dit is wel degelijk voor gekomen in de afgelopen 30 jaar, zowel in 2002 als in 2008, ik heb toen veel mensen om me heen met een hypotheek in de problemen zien komen!

Er komen iedere dag mensen in de problemen met hun hypotheek.

De huizenmarkt is niet 50% gedaald in 2002 noch in 2008


De werkeloosheid tijdens de vorige crisis was 5-6% tegenover 3,9% nu. Dus de extra kans op werkeloosheid tijdens een crisis is 1/100. Nog lager als je beide partners rekent. Niet op de man en netjes blijven.

[ Voor 21% gewijzigd door Ardana op 04-11-2019 19:31 ]

[HereIsTom]

@Longcat Ik had in 1998 een soort tracker gekocht van de 600 belangrijkste bedrijven in Europa, ook wel Eurostoxx 600 genoemd, de kosten waren laag en werden gewoon zelf betaald via mijn betaalrekening, door de dividend heb ik in die jaren nog enig rendement gehad, maar het ingelegde bedrag was na 20 jaar bijna hetzelfde.

Dit is een mooi overzicht;

[Ko.Kane]

HereIsTom schreef op vrijdag 22 november 2019 @ 12:47:


@Ko.Kane Precies dat, beleggen is een hele lastige materie en blijft daarom voor de meeste mensen dus een risico.

Ik zie dat toch anders ik schaal FO veel anders in dan passief beleggen.

Passief beleggen is veel makkelijker. Gechargeerd gezegd is het redelijk te vergelijken met uitzoeken van een zorgverzekering die het gunstige is en het best past bij je eigen (verwachte) zorgbehoefte. Je moet je er een tijdje in verdiepen, vergelijksites bezoeken en eigen vergelijkingen maken, en inlezen in de voorwaarden van de individuele aanbieders. En het is relatief set-and-forget alleen eenmaal per jaar even kijken of je nog bij de beste (of bijna) beste optie zit.

FO is veel lastig. Bezig zijn met FO heeft veel parallellen met ondernemer zijn. Ondernemer zijn zit ook niet in iedereen. Het kost beide moeite, vereist inzicht, doorzettingsvermogen en lange termijn visies etc. Je moet doelen zetten, die halen en continue je financiën in de gaten houden om te kijken of het goed gaat en soms lastige financiële keuzes maken. Je ziet bijvoorbeeld ook dat veel mensen FO route volgen via een soort (light) vastgoedondernemer manier.


NB: actief beleggen is totaal iets anders en is gewoon een beroep/specialisme, ook indien je het voor jezelf doet. In ieder geval dat zou het moeten zijn.... Ik denk dat het vaak wordt onderschat door mensen die ermee bezig zijn.

Baytep schreef op vrijdag 22 november 2019 @ 13:59:
[...]
Een SWR bepalen komt ook neer op subjectieve inschattingen.
Tijdje geleden was hier een discussie waar uit kwam dat 4% in de USA misschien werkt, maar in Nederland of Belgie niet realistisch is, er van uitgaande dat mensen niet meer dan nodig op de maatschappij leunen (in NL dus enkel AOW gebruiken).
Om het veilig te spelen zou ik van 3% uitgaan, vooral als een groot deel belegd is.

Subjectieve inschattingen zijn vaak te vermijden door meer te modelen. Het is niet voor niks dat ERN 31 delen kan schrijven over SWR. Je kan natuurlijk niet alles uitsluiten en vastleggen, maar veel is wel te doen.

Het kost aanzienlijk meer moeite in de EU situatie waar er vaak pensioen en AOW is: alleen elk jaar dat je meer werkt, stijgt je pensioen opbouw, dus heb je van leeftijd X minder nodig. Die moeite neemt bijna niemand.
Geld nerd heeft een redelijke poging gedaan.

https://www.geldnerd.nl/hoe-lang-nog-tot-fire/
https://www.geldnerd.nl/h...-de-safe-withdrawal-rate/ (opmerking hoe eerder je dus voor je pensioen FO wil zijn hoe belangrijker de SWR voor je wordt. Ik ben 35 en stel ik ben FO op 45 dat is 'maar' 20 jaar. Echter bouw je dan ook 20 jaar geen pensioen op.)

Daarom hou ik ook trouwens ook meer van ERN dan MM. MM is vaak te populair en simplistisch. Zoals het krantenartikel van enige dagen terug in NRC "wat te doen met je geld in het zicht van een crisis". Het is leuk als eerste introductie, maar het mist de diepgang om echt de impact te berekenen.
Want 4% of 3% en alles maakt gewoon veel uit, je FO pot is ineens 33 ipv 25 x je jaaruitgaven, ~30% meer om op te bouwen, dat kost de meeste mensen zkr 5-10 jaar extra.

[Luxurydiver]

Erg leuk topic!
Heb een tijdje geleden een leuk plaatje gevonden op Instagram wat toepasselijk is voor dit topic en wat ik zelf gebruik.



Ben zelf met FO bezig sinds mijn 18e levensjaar. Mijn doel was op mijn 40e Stage 5 (FO) behalen.
Had wel een aantal principes voor mezelf opgesteld:
1. Huis / Appartement bezitten in Nederland, volledig afbetaald en in de verhuur wat een redelijk basis bedrag per maand kan opbrengen
2. Genoeg spaargeld om tot mijn 67e levensjaar een prima levensstijl (met niet teveel gekke wensen) erop na te houden totdat mijn pensioen zou worden uitbetaald.
3. Deel van mijn spaargeld in beleggingen / Zwitsers tax free pensioen (Dritte Säule) / crypto
4. Geen kinderen en geen vrouw met vele wensen...
5. Vanaf mijn 40e gaan verkassen naar een tropische bestemming waar mijn levens onderhoudskosten tot mijn 67e levensjaar betaalbaar zijn met de inkomsten van mijn huis en spaarpot. En de hele dag niets anders doen dan duiken en relaxen,..

Toen ik ouder werd veranderde mijn levens situatie drastisch alsook de landen waar ik heb gewoond en gewerkt. Goede bijkomstigheid is dat mijn salaris bij ieder nieuw avontuur in een ander land een leuke boost kreeg.
De punten 1 t/m 3 zijn vervuld. punt 4 was lastig daar ik altijd van gezelschap gehouden heb en ik voor de bijl ging met een lieve vrouw die vele wensen had. Na een dure scheiding, weer verder gegaan met het leven en het FO doel, maar toen kwamen er lieve dure vriendinnen. Het kinder avontuur heb ik mij nooit aan gewaagd.
Gelukkig heb ik wat financiële meevallers gehad in mijn leven, door goede investeringen (beleggingen in bedrijven) en de crypto hype waardoor ik zelfs voor mijn 40e het FO doel behaald had.
Toen een lieve vrouw met weinig wensen ontmoet in het land waar ik momenteel woon (Zwitserland), waardoor de FO principe lijst punten 4 en 5 weer in de ijskast kunnen.

[Pistachenootje]

Volgens mij is dit weleens verkeerd voorgesteld hier: als je in 2000 was begonnen met (lump sum) beleggen dan had het tot 2013 geduurd voordat je inflatie had goed gemaakt (in de VS).


Bron: https://earlyretirementno...a-bear-market/#more-41937

[GeFoX]

President schreef op zaterdag 7 december 2019 @ 21:31:
[...]

Bedrag afgelost zoals voorgenomen met de van tevoren al besloten restschuld.

Ik had gehoopt dat het mij blij zou maken om onder de ton te zitten, maar ik voel er helaas geen blijdschap om . Gewoon wat betekenisloze cijfertjes. Ik vrees ook dat het voldoen van de laatste 10k van mijn hypotheek straks in december 2024 ook geen vreugde zal brengen.

Dat ik dan straks in 2040 iets van 300k op de rekening zal hebben staan geeft mij op dit moment ook niet echt een spannend bof gelukzalig gevoel. Jammer, ik had gehoopt op meer.

Heb wel aandelen verkocht. Alhoewel ik niet blij wordt van +10% zou ik wel chagrijnig worden van -2%

Zit je niet te lang in de 'comfort zone'?

[FitTiv]

de Peer schreef op zaterdag 14 december 2019 @ 09:33:
[...]

[...]
Lagere kosten
[...]

Is dit wel zo?
Meesman:
Jaarlijkse kosten 0.5%*
Transactiekosten 0.25 %**

* Dit zijn de kosten die binnen de Meesman Beleggingsfondsen in rekening worden gebracht, inclusief de kosten van de onderliggende fondsen
**Dit zijn de eenmalige kosten die u betaalt als u een koop-, switch- of verkooptransactie doet.

ABN Begeleid Beleggen:
Jaarlijkse kosten: 0.25% +
Fondskosten: 0.57-0.92% (link)++

+ In dit all-in tarief zijn alle kosten verwerkt die ABN AMRO maakt.
Dat zijn de transactiekosten en de kosten om uw beleggingen
te administreren en u van informatie te voorzien
++ Het zijn de kosten van het Profielfonds volgens de
prospectus die over de afgelopen 12 maanden in rekening zijn gebracht. Met daarbij
opgeteld de kosten van de beleggingsfondsen waarin het Profielfonds belegt.
De transactiekosten die het Profielfonds maakt worden niet doorberekend in de
lopende kosten. Dit cijfer kan van jaar tot jaar variëren.

Dan lijkt me meesman (afhankelijk van hoe vaak je inlegt) in sommige gevallen goedkoper?

[ Voor 41% gewijzigd door FitTiv op 14-12-2019 17:04 ]

[finsdefis]

Hier ook maar eens de eindejaarsbalans opgemaakt. Uiteindelijk op een vermogensopbouwquote van 52% gekomen. De spaarquote (= excl. aflossing hypotheek) komt neer op 46%. Wat hier niet te zien is is dat er ook nog eens een flink rendement uit beleggingen bovenop komt (12% op het hele portfolio). In de berekening van onze net worth neem ik dat rendement wel mee, hoewel het natuurlijk ook negatief kan zijn in de toekomst.

Visueel weergegeven ziet dat er zo uit:


Net zoals vorig jaar zal het belangrijkste doel zijn/worden om hedonistic adaptation te doseren. Dat betekent in elk geval dat we jaar-op-jaar hetzelfde of minder aan entertainment / vakanties willen uitgeven. Voor de puristen moet dat percentage natuurlijk sowieso omlaag gaan bij een stijgend inkomen, maar een zekere mate van hedonistic adaptation willen we wel (bewust!) toelaten. Het moet alleen geen treadmill worden waarin de stijgende levensstandaard leidend wordt.

Het scheelt wel echt dat onze inkomens niet enorm verschillen: ongeveer 55%/45%. En dat we de resultaten onder het genot van een biertje hebben kunnen bespreken om zo onze doelen voor 2020 vast te stellen...

Ben wel benieuwd of anderen het ook als soort van 'jaarverslag' doorspreken met eventuele andere betrokkenen!

[ Voor 4% gewijzigd door finsdefis op 29-12-2019 20:12 ]

[ApexAlpha]

Met 2019 bijna ten einde en nieuwe lasten en inkomsten is dit mijn nieuwe overzicht dat ik gebruik.

Wat info: ik ga echt niet bijhouden hoeveel ik uitgeef aan boodschappen, een biertje of een film elke maand dus dat staat allemaal onder 'Maandelijkse uitgaven'. Dit gaat naar een andere pinpas en op is op. Dit haal ik meestal wel.

Verder is de hypotheek bruto, dat komt in het voorjaar nog deels terug (€1000 ongeveer), net als een deel van GasLicht (€200 ongeveer). En ik verwacht dat mijn vriendin bij me intrekt in 2020, dus dan gaan de woonlasten omlaag. DUO zit in de aflossingsvrije periode in 2020.

Als ik de aflossing van de hypotheek als sparen reken dan een SR van ongeveer 50%, anders iets meer dan 33%. Op zich niet gek. Laten we hopen dat Meesman net zo een goed jaar heeft als 2019, jezus wat een resultaat!

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 9% gewijzigd door ApexAlpha op 30-12-2019 12:57 ]

[Torgo]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Aikon]

Leuk al verhalen zo eind van het jaar Het meest tastbare van FO, toch zeker voor mij.



Vermogen is de optelsom van de andere categoriën, The Whole shebang is vermogen + zaken als extra aflossing, extra pensioenopbouw, waarde van diverse 'waardevolle zaken op zolder', etc. Dit om deze componenten toch ook mee te blijven rekenen, anders lijkt het alsof er qua vermogen niks bij komt. De gele lijn voor die de nul raakt waren crypto's, die zijn allemaal verkocht.

2019 was FO gezien een mooi jaar. Het begon met een nieuwe baan in januari na langere tijd van semi-bewuste werkloosheid. En na 2 maanden weer een nieuwe baan, die vooral veeeel leuker is en ook wat meer verdiende.

Voor mezelf een mooie grens qua vermogen doorbroken die eerder redelijk onhaalbaar leek. Wel blijf ik daar nu al maanden op hangen vanwege grote uitgaves, zoals een heel dure reparatie aan m'n motor en de behoefte aan een nieuwe pc. Dit jaar wel weinig uitgaves aan m'n huis (meeste is nu gewoon even af en goed onderhouden) en vakanties gehad, al heb ik wel de vakantie van volgend jaar al vooruitbetaald.

SR is ook weer met enkele procenten gestegen, al weet ik dat pas echt goed met het loonstrookje van januari. Maar het is zo'n 30-33%.

Volgend jaar dus op dezelde manier verder, wel de maandelijkse ETF inleg iets verhogen ivm het iets hogere loon. Uiteraard heeft de goede beurs ook erg meegeholpen dit jaar, cijfers daarvan staan in het Beleggen topic.

[Verwijderd]

Inderdaad: Erg leuk om de verschillende verhalen te lezen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 7% gewijzigd door Verwijderd op 01-01-2020 21:59 ]

[armageddon_2k1]

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[FitTiv]

Ik zit te rekenen met de getallen van Meesman.
En ik begrijp niet wat ik nu mis.

Ik probeer het procentuele rendement per jaar te berekenen.

Dat is geloof ik '((fictief) resultaat - kosten) / eindwaarde' *100 (procenten van maken)

Echter kom ik op andere getallen dan Meesman zelf.
Iemand inzicht? Ik mis iets simpels denk ik?
Al het dividend wordt gewoon herbelegd, dus dat zou in de eindwaarde moeten zitten.

[ Voor 4% gewijzigd door FitTiv op 03-01-2020 22:06 ]

[Loev]

Een nieuw jaar, tijd om te investeren in een nieuwe aandelen om mijn portfolio uit te breiden. (Zie onder voor mijn huidige portfolio) Ik zoek nieuwe aandelen waarbij het dividend elk jaar groeit. Welke aandelen hebben Tweakers op de watch list staan om te kopen? Ik hoor graag suggesties, ik heb een aantal punten waaraan ze moeten voldoen. Ik snap dat anderen onderstaande punten belachelijk, dom of niets zeggend vinden. Dit zijn punten waar ik mij aan wil houden, inhoudelijke opmerkingen mogen, hou het netjes a.u.b.

• Payratio < 55% (er moet nog genoeg groei mogelijkheden zijn)
• Div. Yield > 3%
• Gemiddelde groei van 10% over de afgelopen 3jaar zou mooi zijn
• Liever geen vastgoed bedrijf, ik zit al vrij diep in vastgoed met een aantal REIT
• VS of Europa maakt niet uit

Ik bekend met Dividend Champion lijsten, maar ik hoor graag of Tweakers tips hebben naar aandelen die wellicht interessant zijn om te volgen.



Afgelopen jaar groeiende het ontvangen dividend van $500 naar $553 met een investering van $486. (Let op dollars) Voor 2020 staat er $556 op de planning, ik reken echter op verhogingen van de meeste aandelen. Winst over het afgelopen jaar kan ik helaas niet zo makkelijk uit mijn Excel halen, open puntje.

[AceAceAce]

Om het goede voorbeeld te volgen, hierbij mijn overzicht van 1) 2019 en 2) sinds ik begon met beleggen in feb 2015.

Tot half 2017 had ik nog zo'n 35-40% in cash, maar daarna ben ik aggressiever geworden aan de hand van het boek van JL Collins; ik hou alleen nog maar een vast bedrag aan (3K + 6 maanden leefkosten aan buffer), de rest gaat in index funds (IWDA, later volledig naar VTI/VXUS, en sinds 2018 nieuw geld alleen in VWRL).

2019:

Performance vs VWRL & VTI benchmarks:


2015-2019:

Performance vs VWRL & VTI benchmarks:



Nieuw jaar nieuwe kansen, na een absurd jaar (meer dan de 4 jaar ervoor bij elkaar).

[ Voor 5% gewijzigd door AceAceAce op 07-01-2020 18:44 ]

[GG85]

Zo, heb me paar uurtjes kwaad gemaakt en de vergelijking gemaakt tussen Brand New Day, Meesman en de Rabobank

Excel staat hier (Kosten vergelijking BND Rabo Meesman v1.0.xlsx):
https://github.com/GvY85/FO-calculators

Ben niet helemaal zeker of ik nu alle kosten van de Rabo heb, zou iemand dit willen checken? Uiteraard kan hij aangepast worden naar elke willigkeurige aanbieder.
Voor Rabo ga ik even uit van de fondskosten bij NT 88%W/12%EM

[GG85]

Om nog maar even olie op het vuur te gooien wbt Grootbank vs Meesman/BND :

Ik heb mijn calculator aangepast zodat hij alle kosten en limitien bij de grootbanken mee kan nemen.
Momenteel zit alleen de Rabo er in maar als je op de front sheet in de oranje velden de kosten van bijv ABN of een andere grootbank wilt invullen kan dat uiteraard.

Doordat de Rabo de vaste kosten maximaliseert per jaar op €400 is het verschil wel heel erg bizar groot..... Ik zou bijna aan mijn Excel skills gaan twijfelen maar volgens mij klopt onderstaande berekening toch echt (zo niet, please tell me ):

Front sheet waar je alles invult en de resultaten te zien krijgt:


Specifieke "Grootbank" sheets waar alle berekeningen mbt staffels en vaste limieten gebeuren:




Huidige versie (v2.1) is hier te vinden:
https://github.com/GvY85/FO-calculators/releases

Even wat voorbeeldjes:

Maandelijkse inleg: €500, 5% rendement
Na 10 jaar: ~€2k in het voordeel van Rabo
Na 20 jaar: ~€11k in het voordeel van Rabo
Na 30 jaar: ~€35k in het voordeel van Rabo

Maandelijkse inleg: €1500, 8% rendement
Na 10 jaar: ~€7k in het voordeel van Rabo
Na 20 jaar: ~€50k in het voordeel van Rabo
Na 30 jaar: ~€195k in het voordeel van Rabo

De Rabobank fondskosten van 0,162% zijn gebaseerd op 88% NT World (NL0011225305) en 12% NT EM (NL0011515424). Dat zijn dus dezelfde fondsen als Meesman (BND heeft Vanguard fondsen) en de dividendlekkage is exact hetzelfde als bij Meesman. Het is dus niet zo dat je bij Meesman nog ~0,4% extra rendement behaald.

Edit: foutje in Rabo berekening gefixt, uitkomsten hierboven zijn bijgewerkt, ABN nu ook toegevoegd

Edit2: er ging iets mis met de cumulatieve kosten: https://gathering.tweakers.net/forum/view_message/61145104

[ Voor 27% gewijzigd door GG85 op 11-01-2020 19:52 ]

[GG85]

GG85 schreef op zaterdag 11 januari 2020 @ 12:46:
Om nog maar even olie op het vuur te gooien wbt Grootbank vs Meesman/BND :

Ik heb mijn calculator aangepast zodat hij alle kosten en limitien bij de grootbanken mee kan nemen.
Momenteel zit alleen de Rabo er in maar als je op de front sheet in de oranje velden de kosten van bijv ABN of een andere grootbank wilt invullen kan dat uiteraard.

Doordat de Rabo de vaste kosten maximaliseert per jaar op €400 is het verschil wel heel erg bizar groot..... Ik zou bijna aan mijn Excel skills gaan twijfelen maar volgens mij klopt onderstaande berekening toch echt (zo niet, please tell me ):

Front sheet waar je alles invult en de resultaten te zien krijgt:
[Afbeelding: 2.1 front]

Specifieke "Grootbank" sheets waar alle berekeningen mbt staffels en vaste limieten gebeuren:
[Afbeelding: 2.1 rabo]

[Afbeelding: 2.1 abn]

Huidige versie (v2.1) is hier te vinden:
https://github.com/GvY85/FO-calculators/releases

Even wat voorbeeldjes:

Maandelijkse inleg: €500, 5% rendement
Na 10 jaar: ~€2k in het voordeel van Rabo
Na 20 jaar: ~€11k in het voordeel van Rabo
Na 30 jaar: ~€35k in het voordeel van Rabo

Maandelijkse inleg: €1500, 8% rendement
Na 10 jaar: ~€7k in het voordeel van Rabo
Na 20 jaar: ~€50k in het voordeel van Rabo
Na 30 jaar: ~€195k in het voordeel van Rabo

De Rabobank fondskosten van 0,162% zijn gebaseerd op 88% NT World (NL0011225305) en 12% NT EM (NL0011515424). Dat zijn dus dezelfde fondsen als Meesman (BND heeft Vanguard fondsen) en de dividendlekkage is exact hetzelfde als bij Meesman. Het is dus niet zo dat je bij Meesman nog ~0,4% extra rendement behaald.

Edit: foutje in Rabo berekening gefixt, uitkomsten hierboven zijn bijgewerkt, ABN nu ook toegevoegd

Zo, versie 2.3 staat online

Met dank aan @Miki zit nu de ING er ook in.

Verder zat er nog een foutje in waardoor inderdaad @Blik1984 de kosten niet cumalatief werden meegerekend.

Verschil tussen Grootbanken en Meesman/BND is daarom wat minder groot

Kosten vergelijking BND Meesman Rabo ABN ING v2.3.xlsx:
https://github.com/GvY85/...o%20ABN%20ING%20v2.3.xlsx

overigens zit er bij de grootbanken nog ergens een klein foutje waardoor je als je bijvoorbeeld alle kosten bij alle aanbieders op 1% zet er toch een paar cent verschil in sluipt. Ik kom er zo snel niet achter wat dus als iemand zich geroepen voelt, graag .

Laatste versie:

[Lud0v1c]

Petor schreef op dinsdag 14 januari 2020 @ 18:43:
[...]


Op de website van Meesman staat over het fonds Wereldwijd Totaal:


[...]


Is bekend wat de 'marktgewogen mix' precies is?

Ja, staat hier in een PDF. Het komt neer op:

• 75% Aandelen Ontwikkelde Landen
• 11% Aandelen Opkomende Landen
• 13% Aandelen Kleine Bedrijven

Hier had je de cirkeldiagram op de site van Meesman kunnen zien. (wel naar beneden scrollen!)

[ Voor 21% gewijzigd door Lud0v1c op 14-01-2020 18:55 ]

[freaky89]

Wat moet je nou eigenlijk per maand opzij leggen? Kan wel spaarrekening laten groeien alleen ligt dit geld stil... Leg iedere maand een dikke 500 opzij tot ik een adviesbuffer bereik. Heb op mijn 23e een opknapper gekocht voor 93k + 25k bouwdepot, huidige taxatiewaarde 170k met nog een restwaarde van 107k. Ga nog in zonnepanelen en inductie koken investeren om energie neutraler te worden. Heb een giro account, maar geen idee wat ik ermee moet aangezien ik leek ben op dit gebied. Heb een plus500 account waarbij ik met het demo account speel wat ik wel leuk vindt. Aandelen zoals IBM, JSW, ING, Netflix, BAM, Boskalis, Microsoft, Xiaomi, NVIDIA, FUGRO, BASF, Sempra Energy, Sociedad Quimica, Tilray, Taiwan Semi, Albemarle, Panasonic, SMA Solar Technology, KPN, Alibaba, Beyond Meat, Adobe, Alphabet. Gronstoffen zoals: koper, zilver, goud, aardgas. Indexen zoals: Lithium & batterijindex, bitcoin, Chinese internet reuzen-index.

[Red devil]

Rukapul schreef op zondag 8 december 2019 @ 10:49:
[...]

Het hebben van een hypotheek, of beter gezegd een stukje aanhouden om belastingtechnische redenen aanhouden, is eigenlijk nergens op gebaseerd. De van toepassing zijnde factoren kun je zelf prima uitrekenen met HRA (afbouw), VRH, EWF (afbouw wet Hillen), etc.

Als je bankspaarhypotheek nog 9.5jaar loopt kan het zijn dat je voorbij het kantelpunt bent waar het maandelijks netto meer oplevert dan kost. Verder de looptijd verkorten is dan wellicht iets wat je niet wilt. Wederom prima uit te rekenen in Excel.

Om de totale kosten van een 90% bankspaarhypotheek inzichtelijk te maken voor verschillende scenarios (9 jaar - 4 jaar aflossen), even wat snel in Excel gezet. Heb HRA info van rijksoverheid gehaald. De rente heb ik constant gehouden op 2.4%.

Met een eind kapitaal berekening module heb ik elke keer de maandelijkse inleg uitgerekend die nodig was om op het gewenste eindbedrag uit te komen.



Verschil tussen 4j en 9j aflossen is bijna 22k, best bizar. Voor van 5j naar 4j kost bijna 8k euro. Ik zie nu dat ik nog wat factoren mee had kunnen nemen, kan iemand er nog wat gaten in schieten of lijkt de conclusie aardig overeind te blijven?

[Mirved]

CurlyMo schreef op vrijdag 28 februari 2020 @ 10:13:
Als de boel allemaal aan het dalen is, maakt dat dan niet ook een goed moment om juist te beginnen met beleggen?

[AceAceAce]

@crosscarver , kan je ook rekening houden met wanneer iemand geen koophuis heeft, in je 4e blog?

Ikzelf heb dat een keer met redelijke natte vinger laten doen bij ABN AMRO, toen kwam dat verschil ongeveer zoals hieronder uit de bus:


(de dipjes na elke 5 jaar zijn 6 maanden sabbaticals)

[ Voor 7% gewijzigd door AceAceAce op 04-03-2020 11:43 ]

[GeFoX]

FO is vooral de mindset. Als die goed is, volgt het geld vanzelf.


Growth mindset

Jebus4life schreef op woensdag 4 maart 2020 @ 14:03:
Vanwaar de drang (bij velen, niet iedereen natuurlijk) om maar zo snel mogelijk FO te worden (lees: te kunnen stoppen met werken)? Ik krijg vaak de indruk (maar dit kan fout zijn) dat vele tweakers hier zichzelf echt zaken ontzeggen om dit mogelijk te maken, maar daarin kan ik mezelf moeilijk terugvinden.

Fixed mindset

Jebus4life schreef op woensdag 4 maart 2020 @ 14:03:
Mijn vriendin en ik houden er ontzettend van om te reizen, op restaurant gaan, genieten van het leven... Ik kan me gewoon niet voorstellen dat ik die zaken 20 jaar on hold moet zetten om dan te kunnen stoppen met werken.

[crosscarver]

Deze Morningstar screenshot geeft goed aan waarom obligaties in een beleggings-portefeuille met aandelen en obligaties een risicobeperkend effect hebben.
Obligaties zijn niet perfect negatief gecorreleerd met aandelen. Echter met het blote oog zie ik hier een correlatiecoëfficiënt van ca -0.5......

[crosscarver]

Eindelijk is deel 4 van mijn pensioenblog klaar: De wetenschapper en zijn pensioen: andere opties en vroeg met pensioen. Deze is denkelijk voor de FO crowd in dit topic het interessantst:

https://www.sciplan.nl/bl...es-en-vroeg-met-pensioen/

Zie boven een grafiek over de bezittingen en schulden van de wetenschapper model familie als ze aan alle schroeven draaien en met 51 jaar met pensioen gaan. De schroeven zijn:

1. Beleggen,
2. Je hypotheekvorm,
3. je budget (aanpassen),
4. Eerder beginnen met sparen/beleggen
5. Geld uit de stenen halen

[assje]

Z___Z schreef op zondag 15 maart 2020 @ 16:16:
[...]

Met een verzamelinkomen van 125k bruto zit je echt niet in de top 1% van Nederland hoor. Zeker niet als 1 van de 2 2/3 van het inkomsten binnenhaalt.

Volgens dit plaatje van het CBS in het 90e percentiel (2017).

(Antwoord op mijn eigen vraag)

[Ko.Kane]

@de Peer buy en hold is als je volhoudt een strategie waar je weinig aan fout kan doen.
Veel andere strategieën bijvoorbeeld gebaseerd op momentum is er een kans dat je te laat wisselt of verkeerd implementeert. Met market timing is er kans op buy high sell low.

Maar dat betekent dat je wel moet leren leven met enorme periodes van slecht rendement: Hou er rekening mee dat je gemiddeld nu 13y10m moet wachten voordat je weer een gemiddeld rendement hebt van 5% op je som die je al belegd had. (Of langer zie de uitgewerkte dotcom-versie)

Dat is wat buy en hold strategie moeilijk maakt: je moet dit volhouden en lang ook.


https://earlyretirementno...-afraid-of-a-bear-market/

Edit: is het mijn probleem dat ik het plaatje niet zie? mijn probleem

[ Voor 4% gewijzigd door Ko.Kane op 17-03-2020 14:02 ]

[3x3]

Verwijderd schreef op woensdag 25 maart 2020 @ 16:39:
Ik heb afgelopen week Rich Dad Poor Dad nog eens gelezen. Wat me blijft intrigeren is het creeëren van assets zodat je zelf steeds minder hoef te werken en je geld voor je werkt, zoals zo mooi gesteld wordt in het boek. Het voorbeeld dat de schrijver zonder serieuze bedragen geld in kon leggen om vastgoed te kopen en daarna duurder te verkopen en dat steeds te herhalen wordt als zeer eenvoudige strategie bestempeld in het boek. Toch lees ik hier regelmatig dat het qua rendement en gedoe rondom verhuur niet per definitie de beste strategie is.

Zelf zou ik meer assets willen creëren maar ik loop een beetje vast hoe. Momenteel heb ik:
- cash EF
- deposito's
- ETF/Index beleggingen
- Zonnepanelen
- Aandelen

Momenteel kan ik ongeveer de maandelijkse boodschappen met het bedrag aan assets betalen.

Ik overweeg een fiks bedrag op de hypotheek af te lossen en de besparing daarvan aan mezelf toe te kennen als 'asset'. Zaken als affiliate marketing vind ik eerder irritant dan een goede optie om extra inkomen te genereren zonder te werken. P2P en crowdfunding is momenteel wat te spannend. Een appartement kopen met een combi van spaargeld en hypotheek kan ook, maar als ik de berekeningen van anderen vergelijk dan lijkt het maar matig interessant.

Welke assets hebben jullie nog of heb ik al voldoende gespreid en moet ik meer investeren in deze assets?

Je huis is een kostenpost, geen asset. Een hypotheek is na stufi de goedkoopste vorm van OPM in Nederland.

Als je RD-PD van kiyosaki een fijn boek vond om te lezen, en nu twijfelt in wat voor een investering je je geld moet zou ik dit boek eerst lezen.



Persoonlijk vind ik een aantal aandelen van bepaalde luchtvaartmaatschappijen goedkoop geprijst. Waar je in de VS fiscale voordelen hebt bij het investeren in vastgoed, heb je in Nederland de fiscaliteit tegen je werken bij het investeren in verhuurvastgoed.

[CurlyMo]

Als je eenmaal in de buy and hold strategie bent gestapt snap ik verhaal van de emotie uitschakelen. Maar ondanks alle adviezen hier, wacht ik toch nog echt eventjes met de aankoop van mijn ASN aandelen.
Ik vind toch wel wat verschillen zitten in de lijnen die hier getoond worden ter ondersteuning van buy and hold

Tiffany and Britt:


ASN:

[assje]

Zojuist de tabel die ik al had voor weergave marginale en gemiddelde belastingdruk* maar eens een update gegegven voor 2020:

*gebaseerd op inkomen uit arbeid vóór het bereiken van de AOW leeftijd

Omdat ik ieder jaar de vraag krijg waar dit voor dient; het marginale tarief is dus dat wat je betaalt over iedere euro extra aan inkomsten (of iedere euro minder). Dit is dus het juiste tarief om mee te rekenen als je de impact van aftrekposten (HRA) of extra inkomen (loonsverhoging/bijtelling) wilt berekenen. Ook specifiek te berekenen bijvoorbeeld hier (niet vergeten iets in te vullen bij "extra inkomen").

Je ziet dan dus dat naast de belastingschijven (die iedereen kent en we er nu maar twee meer van hebben) er ook nog de arbeidskorting en algemene heffingskorting zijn die een rol spelen

Daarnaast kan het interessant zijn om rekening te houden met de sprongen in marginale belastingdruk, zelf maar ik er bijvoorbeeld een sport van om exact datgene dat in het hogere belastingtarief in te leggen in mijn vrije ruimte (zo lang dat kan).

Ik heb ook eens een plaatje gemaakt van de ontwikkeling afgelopen jaren:


Ik ga nog eens overwegen de bijdrage ZVW ook mee te nemen, dat heb ik eerder niet gedaan maar lijkt me eigenlijk wel relevant voor de situatie die ik als uitgangspunt neem (iemand in loondienst met inkomen uit arbeid).

[ Voor 8% gewijzigd door assje op 26-03-2020 21:32 ]

[coldasice]

Bulder schreef op dinsdag 31 maart 2020 @ 14:53:
[...]


Ik zie het inderdaad ook ineens voorbijkomen, dat gebeurde tot voor kort bijna nooit. Dat zou mooi zijn, want dan kunnen wij dit jaar ook de overstap naar koop maken. Ik denk dat menig FO'er een hartverzakking krijgt als 'ie hoort wat we aan huur betalen, en ik zelf ook een beetje nu ik erover nadenk.

Volgens mij blijven prijzen van huizen wat langer stabiel door de mogelijkheid om koop/verkoop uit te stellen. Pas als het nijpender wordt gaan er een paar overstag en dondert de bende in elkaar. Iemand met wat ervaring van de vorige crisis die een indicatie kan geven wanneer we een grote daling zouden kunnen verwachten?

Hierbij mijn eigen bijgehouden historie van het aantal te koop staande huizen, ik ben dit in 2010 begonnen, ver na de echte crisis, maar zoals je ziet duurt het echt wel heel erg lang voordat het dieptepunt in de huizenmarkt wordt bereikt. Daarna komt de verkoop langzaam op gang maar dalen typisch de prijzen nog steeds omdat iedereen de kans ziet om er "eindelijk" vanaf te komen...

Dit zijn de huizen die tekoop stonden op de site: huizenzoeker

[MrAcid]

AceAceAce schreef op dinsdag 31 maart 2020 @ 17:08:
[...]


Maar toch, ik vind die data daaromheen matig, een aantal diagrammen begint pas op 2009, andere pas in 2015.
Eigenlijk ben ik wel benieuwd naar een diagram die de MSCI world index afzet tegen deze CBS statistieken, kijken hoeveel 'lag' er in de huizenmarkt zit in een crisis tov de aandelenmarkt.
Met een beetje 'geluk' kunnen we dan met een soort van herstelde aandelenportfolio instappen in een nog ingekakte huizenmarkt. Maar wellicht is dat wishful thinking

Dat ziet er zo uit. CBS indexjaar = 2015.

Databronnen:
MSCI: https://nl.investing.com/indices/msci-world-historical-data
CBS: https://opendata.cbs.nl/s...ED/table?ts=1585724274461

[ Voor 10% gewijzigd door MrAcid op 01-04-2020 09:24 ]

[AceAceAce]

Xanaroth schreef op donderdag 2 april 2020 @ 09:10:
[...]

Voor de vergelijking moet je dus uitgaan van wonen, ofwel kopen vs huren voor de lange termijn. Je huurt tegen zeg 800/maand (+2%/jaar), met daarbij zowel de maandelijkse last en verhoging oneindig lang doorlopend. Daarmee moet je een koopwoning vergelijken, waarbij je uitgave naar max 30 jaar gewoon stopt.

Koop je dan zeg 300k woning tegen 1,5%, inclusief HRA, zijn je kosten over 30 jaar 357k+kk, laten we zeggen 370k voor het gemak. Huur je tegen 800/maand, jaarlijks stijgend, zit je over diezelfde periode op 390k. Met als kanttekening dat woningbezit in jaar 31 pakweg 0,- kost, terwijl die huurwoning >1400/maand bereikt heeft.

Neem je wel de belastingen mee voor een koophuis die een huurder niet heeft, ook al is het huis afbetaald?


Ook al neig ik naar een keer kopen, blijf ik ook in dubio; kopen of zoals nu blijven huren.
Ten eerste, als ik blijf huren, is de projectie (volgens financieel plannings programma dat ABN AMRO gebruikt, zelfde soort als wat @crosscarver gebruikt) dat hoewel huren nu 10% van ons gezamelijk bruto inkomen kost, dat over 50 jaar, 35% van ons gezamelijk AOW+Pensioen bruto inkomen is. Uitgaande van een 2% huurkostenstijging per jaar. 35% is echt veel, op een bruto inkomen, ook al is dat tijdens AOW leeftijd met lagere belastingen.

Ten tweede, hieronder een plaatje dat ik al eerder heb gepost, waarbij in geel huren+beleggen staat afgebeeld, en in de zwarte lijn kopen en 30 jaar annuitair aflossen en beleggen, uitgaande van 3% rendement op beleggingen.
Als je koopt, wordt de vermogensopbouw vertraagd, maar dit vermogen blijft doorstijgen nadat pensioen+AOW beiden gestart zijn, terwijl de hoge huur in je vermogen blijft vreten.
(de dipjes zijn de wens van half jaar sabbaticals om de 5 jaar).

Wat ik nog mis in mijn eigen gedachtengang, is of het als FIRE-wannabe het niet handiger is om je eerste huis 50% linear/annuitair en 50% aflossingsvrij aan te kopen, met het verschil van de lagere aflossingsbedragen in beleggingen (bv VWRL) te duwen. HRA is toch zo laag nu.
@crosscarver , heb jij hier input hier?

[Ko.Kane]

Pistachenootje schreef op vrijdag 3 april 2020 @ 10:02:
[...]

Ja die heb ik allemaal ooit gelezen, maar volgens mij kwam daar nooit uit dat je op 100% zou moeten zitten, toch?

jawel, voor lange horizonnen ontkom je er eigenlijk niet aan. Voor 30 jaar heb je meer keus.


Alleen voor sequence of return risk raad hij een glidepath aan.

https://earlyretirementno...ion-vs-capital-depletion/

[Ko.Kane]

@R.van.M Dan interpreteer je het verkeerd: Hoe hoger je bonds allocatie hoe lager je je SWR dwingt.

Kijk maar naar: je wilt 50 jaar horizon hebben, voor als je met 40 FO wordt. en een SWR van 3,75 wil.

Dan :
100% stocks: 95% succes rate
75% stocks: 94% succes rate
50% stocks: 85 % succes rate

Bij een zelfde horizon drukt een hoger allocatie bonds je naar een lagere SWR. Met andere woorden als je meer bonds hebt moet je conservatiever zijn met je opnames. En is het lastiger om FO status te bereiken.
Merk-op dat SWR van 3 erg conservatief al is en 33x jaar uitgaven is ipv 25, en dat dus 32% langer sparen is.

In zijn glidepath stuk legt hij dat ook uit, dat alleen voor sequence of return risk, wat mensen die vorig jaar FO werden met aandelen nu merken, is meer bonds handig. Maar ook daar stelt hij voor naar 100% aandelen te gaan voor je long term survival.




Hij heeft ook mooie stukken voor mensen die in vastgoed zitten of andere opname plannen met CAPE adjustment etc.

[ Voor 5% gewijzigd door Ko.Kane op 03-04-2020 10:23 ]

[Pistachenootje]

Ko.Kane schreef op vrijdag 3 april 2020 @ 10:07:
[...]
Alleen voor sequence of return risk raad hij een glidepath aan.

Precies mijn punt. Geen 100% aandelen dus.

[ Voor 20% gewijzigd door Pistachenootje op 03-04-2020 10:58 ]

[Ko.Kane]

Pistachenootje schreef op vrijdag 3 april 2020 @ 10:53:
[...]

Precies mijn punt. Geen 100% aandelen dus.

Uhm dat plaat zegt dus dat voor de "worst time to retire" je een portfolio moet hebben die van 60% aandelen naar 100% aandelen gaat in een glidepath. En in de best times to retire je dus een 100% fixed kan hebben.

De spread mbt 80-20 en 100 en 60->100 is wel veel beter dan 60-40 fixed. Heb daarom zelf ook 80-20.

Magpie schreef op vrijdag 3 april 2020 @ 11:16:

En dan heb ik het nog niet over een portfolio van 500k of meer. Ik kan me niet voorstellen dat 50% drawdown op dat soort vermogens geen mentale impact heeft. En daarmee op het rationele handelen.

Ken er 2, in vermogensbeheer ook beiden . Houden het gewoon vol, HODL!


@Xanaroth find "drawdown" replace for" withdrawal"

[Pistachenootje]

@Xanaroth De reden dat ik naar het 40 jarige scenario met 4% SWR kijk is dat dat het beste in de buurt komt bij wat NYT artikel beschrijft (4% wordt letterlijk genoemd).

Qua ERN laten de feiten laten duidelijk zien dat 60/40 bij aanvang van je retirement met een gangbare WR een hoger slagingspercentage heeft dan 100%. Dat is waar het mij om gaat.



Overigens neem ik al dit soort back testen met een korrel zout. Er is immers geen enkele garantie dat de komende periode van 40 jaar niet substantieel anders zal zijn dan de beschikbare historische data. Ik kijk daarom ook graag naar tools die toekomstverwachtingen gebruiken en daarmee veel scenarios genereren, zoals de Vanguard Nest Egg Calculator:
40 jaar retirement, 4% WR:
100% aandelen: 82% slagingskans
70% aandelen/30% bonds: 85% slagingskans

50 jaar retirement, 3.5% WR:
100% aandelen: 85% slagingskans
70% aandelen/30% bonds: 87% slagingskans

Ik heb ook andere MC tools gebruikt die een soort gelijk beeld schetsen. Ik blijf dus vrij sceptisch over het idee dat 100% aandelen het beste zou zijn voor mensen die net FIRE (denken te) zijn.

[ Voor 9% gewijzigd door Pistachenootje op 04-04-2020 05:11 ]

[Cocytus]

gold_dust schreef op maandag 13 april 2020 @ 20:43:
[...]

Ik hou me totaal niet met financiële onafhankelijkheid bezig maar ik vraag me dit ook af. Er waren ook berichten over grote inflatie tijdens de vorige crisis vanwege het geld bijdrukken. Die inflatie is er nooit gekomen, eigenlijk pas de laatste jaren zijn de prijzen in het algemeen flink gestegen(levensmiddelen, energie, huren en huizenprijzen). Het consumentenvertrouwen gaat ook naar 0 in een grote economische crisis zoals die er nu aan zit te komen dus gaat er, net als in de vorige crisis, eerder meer gespaard worden dan uitgegeven.

Soms zit er achter die berichtgeving ook gewoon commercieel belang, zoals beleggingsclubs die roepen dat er hyperinflatie komt.

Die inflatie is er wel degelijk gekomen. Alleen niet in de HCIP die de ECB gebruikt, want daar zitten huizenprijzen niet in, en huurprijzen slechts voor 6,5%. Terwijl dáár de afgelopen jaren sterke prijsstijgingen waren, en de meeste gezinnen 20% van hun netto inkomen aan woonlasten besteden. Zie hier.

[TucanoItaly]

Klein onderdeel van m'n portefeuille is P2P lending op Mintos. Ik heb de afgelopen 4 weken de cijfers wat nauwkeuriger bijgehouden. En langzaam zie ik een stijgende trend in late betalingen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Wozmro]

Voor wie eens een interessant boek over filosofie, financiën en het leven wil lezen kan ik 'antifragiel' van Nassim Nicholas Taleb aanraden.

Het is zo'n boek dat je meerdere keren kan lezen en er goed moet bij nadenken. Terwijl het is ook een mooie mix tussen theorie en praktijk.


Hieronder ook eens mijn uitgaven in de eerste vier maanden van het jaar. Ik merk toch een corona-trend.

[Torgo]

Tehh schreef op vrijdag 1 mei 2020 @ 13:08:
[...]


Dat is een forse daling. Ben je zo'n kroegtijger? Of heb je daarin ook de effecten van het terugkrijgen van eigen bijdrage kinderopvang in meegeteld? Bij ons is dat het enige besparende effect, ik denk zelfs dat we iets meer kosten hadden i.v.m. meer kopen bij lokale ondernemers.

Er zijn toch wel meer uitgaven dan de kroeg die nu wegvallen? Voor ons, een gezin van drie: geen etentjes, geen drankjes, geen uitjes in het weekend (dierentuin, speelpark, etc), geen vakanties (girls weekend New York gaat niet door, familie bezoek Polen gaat niet door).

Al met al een behoorlijke besparing. En daar komt nog de 800 euro/maand bij wat onze eigen bijdrage KDV is.

We hebben ook wel wat extra uitgaven trouwens. Locale producten, extra lekkere boodschappen, meer alcohol 😅, van die huis tuin en keuken dingen zoals een hogedrukreiniger, inrichting dingen (dekbedovertrekje, sier plankje, etc.), bloemetjes (tulpen), veel extra kinderspeelgoed. 😂


Oh ja, en een boek. 😉

[ Voor 31% gewijzigd door Torgo op 01-05-2020 19:24 ]

[Immutable]

@Herko_ter_Horst

Bedankt ik begrijp wat je nu bedoelt. Maar, wat ik bedoel is:
- Hypotheek is annuïtair.
- Max 10% aflossen per jaar.
- Rente 3.6%
- Hoogte Hypotheek is 148.000, waarvan 18k al afgelost. Dus openstaande hypotheek is 130.000



- Met maximaal aflossen kun je maximaal in 10 jaar de hypotheek aflossen.
- In het begin van de periode ontvang je de meeste HRA.

De vraag is dus, wat onder de streep het meeste geld oplevert qua vervroegt aflossen, waar plaats je die 10% per jaar max. (Die 10 jaar versneld aflossen).

-Scenario 1: Ik heb nu de hypotheek afgesloten en ga maximaal aflossen in 10 jaar vrij. Minste HRA, maar komende 20 jaar verdient de bank minder op jou en spaar je.

-Scenario 2: Je wacht de eerste 10 jaar met meer aflossen, en gaat tussen t=10 en t=20 maximaal aflossen. En daarbij verdient de bank de laatste 10 jaar minder op jou.

Volgens mij is deze rekensom iets lastiger dat ik me had voorgesteld. Ik ga er voor de grap eens de Annuïtair formule erbij pakken en allerlei scenario's uitrekenen.
(Dus inclusief berekening van HRA en berekening wat je uitspaart dat je hypotheek korter is dan 30 jaar)

Ik wil gewoon duidelijk hebben wat het rendement is van aflossen versus over 10 of 20 jaar beleggen met een rente percentage van zeg 5% o.i.d. En wat je spaart doordat de hypotheek eerder is afgelost.

Wil gewoon persoonlijk voor mezelf een plan opzetten. En bijschaven waar ik fouten gemaakt heb in mijn berekening. Zal de excel sheet dan wel in Google Sheets zetten, post ik hem wel ff over 2 week als ik er tijd voor heb. Ter controle.

[assje]

@Verwijderd

Waarom maak je dit zo moeilijk? Overweging is gewoon netto rentekosten na HRA versus andere opties, is niets ingewikkeld aan.

De rest is een afweging van risico, dat is veel complexer.


Hier één van mijn sheetjes, ik heb de relevante variabelen per jaar aanpasbaar gelaten.
https://docs.google.com/s...AjA6FLE/edit?usp=drivesdk



Ik heb ook nog een variant met twee rentepercentages (kort of lang vastzetten) waarbij de besparing bij kort vastzetten extra afgelost wordt (leuk om de overweging kort vs lang correct te maken).

[ Voor 78% gewijzigd door assje op 04-05-2020 15:24 ]

[TucanoItaly]

Tehh schreef op vrijdag 8 mei 2020 @ 11:35:
Tucanoltaly, hoe sta jij hier zelf in? Heb je er bijv. over nagedacht om het deel obligaties in te wisselen voor vastgoed?

Ik zou ze niet zomaar weglaten. Obligaties lijken eenvoudig maar is verreweg het lastigst te begrijpen component van een beleggingsportefeuille.

Vrijwel elke (retail) belegger ziet het nut er niet van. En vrijwel elke gediversifieerde portefeuille bevat ze.

Mijn vermoeden is dat obligaties zich heel anders gedragen dan de meeste mensen verwachten. Vorig jaar knalden die met bijna 10% omhoog:



Veel mensen verwachten dat niet, maar het zorgt voor lekker veel volatiliteit in je portefeuille. Al die volatiliteit in je portefeuille valt tegen elkaar weg, en zorgt voor een wat gelijkmatiger rendement.

Desalniettemin, ik vind het een lastig en moeilijk te verdedigen onderdeel van m'n portefeuille hoor.

Toevoegen van vastgoed zou zeker kunnen. Meb Faber's Ivy Portfolio:
https://portfoliocharts.com/portfolio/ivy-portfolio/

Het wordt er iets ingewikkelder van. Ik heb me nooit verdiept in vastgoed, maar het zou best nuttig kunnen zijn. Vastgoed als in "ik koop een appartementje in m'n stad en ga die verhuren", dat gaat nog niet lukken met de hoeveelheid belegd vermogen die ik heb. Aangenomen dat ik de helft cash op tafel moet leggen, dan hou ik niks meer over.

Torgo schreef op vrijdag 8 mei 2020 @ 19:57:
Zou het niet efficiënter zijn om je verliezen af te dekken met (put) opties ipv obligaties/goud?

Ja, het wordt er ietsje ingewikkelder van maar kan echt wel zinnig zijn. Ik kan het helaas niet meer terugvinden, maar er was een Amerikaans fonds dat dit voor je implementeert. Om de kosten in de hand te houden, dekken ze natuurlijk niet alle verliezen af, maar bijv. alles tussen -10% en -25%. Meer dan dat, is kennelijk te duur voor hun eindklant.

[ Voor 42% gewijzigd door TucanoItaly op 09-05-2020 08:50 ]

[Ko.Kane]

Baytep schreef op dinsdag 12 mei 2020 @ 21:26:
Kan me herinneren dat er een jaar of twee geleden een hele discussie over de 4% regel was, en dat de uitkomst voor Nederland was dat je beter rond de 3% kan rekenen.

Dat was nadat alles aan bod geweest was, inclusief AOW, lagere pensioenopbouw bij eerder stoppen, niet "flexibel" weer aan de slag gaan omdat je kennid niet meer courant is, etc...

Nou, dan kan die discussie overnieuw, want die conclusie is onjuist.

3% is al haalbaar met 100% aandelen en een 60 jaar horizon en nul AOW of pensioenopbouw.

bron
Zelf met capital preservation is 3% een optie.

3,5% is al te doen zonder AOW en Pensioen voor 60 jaar, maar als je horizon 30-40 jaar is en je hebt wel AOW en Pensioen dan komt 4% al weer om de hoek kijken.

Grootste onduidelijke component is momenteel de nieuwe vermogensrendement heffing, maar die was toen ook alleen maar aangekondigd en helaas nog steeds maar aangekondigd en niet vastgelegd. Zelf hou ik nu 3,5% aan als richtwaarde.

Maar, AOW en Pensioen kun je beiden ook in buitenland laten uitkeren! Dus je kan altijd gunstig land opzoeken als hoofd verblijfplaats.

[Pistachenootje]

crosscarver schreef op woensdag 13 mei 2020 @ 16:55:
[...]
Waar het hier om gaat is dat je rond de 4% met inflatie correctie redelijk veilig zit.

Op dit punt zijn we het oneens met elkaar. Een 4% WR met een 30 jarig pensioen geeft met de hedendaagse verwachtingen in een MC simulatie een faal kans van rond (of zelfs boven) de 20%. Dat noem ik niet 'redelijk veilig'.


bron: https://retirementresearcher.com/4-rule-work-todays-markets/

Wade Pfau staat hierin niet alleen; Larry Swedroe en Ben Felix komen tot soortgelijke conclusies op basis van hun eigen berekeningen. Ik heb de bronnen vermeld in een vorige post.

Verder ben je wel koning open deuren intrappen Ik weet natuurlijk waar de 4% vandaan komt, dat veel dingen kunnen veranderen en dat je er voor kunt kiezen om minder uit te gaan geven. Dat is allemaal waar maar er zijn ook genoeg mensen die zichzelf liever een relatief vast budget geven, en die daarom een FIXED withdrawal rate willen die een stuk veiliger is.

crosscarver schreef op woensdag 13 mei 2020 @ 16:55:
[...]
Wat betreft de opmerking dat 4% risicovol is. De 4% is voor de absolute worst case.

Nee de worst case voor een 100% VS portfolio was in 1966, toen 4% het niet haalde. Iirc was 3.8% toen veilig geweest. 0.2% klinkt misschien als weinig maar gaat vaak toch om 2000 euro per jaar minder uitgeven.

En zoals ik al vele malen heb gezegd lag de historische SWR voor een 30 jarig pensioen met een internationaal portfolio nog een stukje lager, rond de 3.5%. Ga je rekening houden met de hoge CAPE waarderingen en de lage obligatie rendementen van het heden dan kom je lager uit dan 3.5%.

En dan bestaat er ook nog de kans dat je langer dan 30 jaar pensioen nodig hebt, waardoor 3.5% nog minder vaak werkt (met historisch backtesten of met MC simulaties).

Zoals de modellen laten zien, laat de 4% -regel meestal een groot deel van de hoofdsom achter!

Dat is waar, maar in een discussie over de veiligheid van een fixed withdrawal rate is het bijzaak hoeveel geld er achter blijft. De test op veiligheid van een fixed withdrawal rate kent slechts 2 uitkomsten: succes or fail.

Ga je wel flexibel om met je uitgaven dan wordt het een heel andere discussie, dat begrijp ik ook. Zo is er bijvoorbeeld de Variable Percentage Withdrawal, die niet eens kan falen. Maar ja, dan haal je weer een ander risico aan boord: een sterk wisselend budget al naar gelang de prestaties van je portfolio.

[ Voor 3% gewijzigd door Pistachenootje op 14-05-2020 05:48 ]

[assje]

rube schreef op maandag 18 mei 2020 @ 13:26:
Klopt mijn denkwijze hier?

De theorie zal zijn dat de indexering min of meer gelijk is aan de inflatie en je pensioen dus zijn waarde behoudt, op die basis zou je er vanuit kunnen gaan dat de koopkracht representatief is.

Die toekomstige indexeren is alleen nou juist de onzekerheid en afhankelijk van (demografische) ontwikkelingen en gerealiseerd rendement.

Persoonlijk zou ik het risico op onverwacht zwaar tegenvallend resultaat bij eigen (agressieve beleggingen) juist als groter zien dan bij een pensioenfonds. Hoger verwacht rendement met hoger risico, een (klassiek) pensioenfonds spreidt effectief het risico ook tussen generaties.

Edit,
Let wel dat als jij via die calculator kiest voor "eerder stoppen met werken" het uitgangspunt hoogstwaarschijnlijk is om eerder te beginnen met uitkeren. Dat is iets anders dan eerder stoppen met inleggen (waarbij het moment van beginnen met uitkeren de volgende variabele is).

Mijn pensioenfonds staat een pensioenleeftijd tot 55 jaar toe, dat geeft ook meer dan voldoende flexibiliteit wat mij betreft. Als het resulterend pensioen wellicht incl. AOW nog voldoende is hoeft alleen het gat van 12 jaar AOW opgevuld te worden.

Dit welbekende plaatje dus maar dan potentieel dat AOW/pensioen geen aanvulling behoeft en/of pensioen tot 12 jaar eerder ingaat:

[ Voor 36% gewijzigd door assje op 18-05-2020 14:14 ]

[3x3]

@Bartske Met een gedeeltelijk afgeloste hypotheek, en voor de rest al je vermogen in wereldwijd verspreide aandelen, heb je eigenlijk weinig spreiding in beleggingstypes.

Ik kan wel een hoop andere investeringstypen noemen zoals obligaties, goud, btc, vastgoedinvesteeringen maar het meeste heb je er misschien zelf aan als je je verdiept in de verschillende asset-classes die er zijn, en welke passen bij waar jij je het best bij voelt.



Het boek van Robert Kiyosaki "Increase your Financial IQ" is misschien een goed start punt om je FO reis nu verder te verbreden. Het legt niet uit waarin je moet investeren, maar maakt je bewust van dat je keuzes hebt en verschillende niveau's.

Het geeft je niet eenduidig een antwoord in welke asset class, of specifiek welke investering je je geld moet investeren, maar zet je aan om stappen te nemen verschillende investeringen met elkaar te kunnen vergelijken.

[assje]

Bulldock schreef op woensdag 20 mei 2020 @ 13:48:
Bovendien is de erfbelasting al heel erg fors.

In een modale situatie is de erfbelasting m.i. nihil. Met €100k te verdelen onder twee kinderen kom je op 5,8% belasting (na aftrek vrijstelling). Dan hebben we het al over een bovenmodale(?) erfenis.

[ Voor 47% gewijzigd door assje op 20-05-2020 13:58 ]

[Ko.Kane]

Sowieso is de conclusie van die tabel van MMM vooral dat hoge savingsrate belangrijk is en rendement bijna niet in de NL/EU-situatie met AOW en pensioen-opbouw.

Want als je er in detail naar kijkt:
bron

Als ik aanneem dat de meeste FO-ers ergens van 22-67 werken, dus 45 jaar. (Ik neem even skew aan ri hoger opgeleid). Dan zie je meteen dat 5-15% niet relevant zijn, want zelfs met zijn 5% rendement ben je nauwelijks eerder klaar dan pensioen leeftijd.

Maar MMM gaat uit van 25x jaaruitgaves opbouwen, dus de hele periode van minder dan 25 jaar voor pensioen datum is al een grijze zone. B.v.: 16 jaar eerder stoppen voor pensioen heb je geen 25x, maar 16x of minder aantal jaar uitgaven nodig. 45-25 is 20 jaar, dus savingsrates van 20-40% vallen ook al af als wegens onzinnige onderneming. Als je 4% rule dan ook nog wat te progressief vind dan valt 45% ook al af als reële optie.

Dan kom je dus in al in de regionen waar rendement voor de opbouw fase snel afneemt qua belangrijkheid:

50% SR: 17 jaar aldus MMM; zonder rendement sparen 25 jaar, 8jr extra
60% SR: 12,5 jaar aldus MMM; zonder rendement sparen 16.7 jaar, 4jr extra
70% SR: 8,5 jaar aldus MMM; zonder rendement sparen 10.7 jaar, 2.2jr extra

Als je SR 50% is dan scheelt het nog wel een slok op een borrel of je 5% rendement haalt over alles of niet. Merk op dat als je de helft belegd de en de helft spaart je de penalty al halveert, dus 8 jaar wordt 4 jaar. Met veel minder risico. Dat is voor sommigen wel prettig. En de moeite waard.

Hoe dan ook is de conclusie; wil je enigszins op tijd voor je pensioen echt FO zijn, dan heb je savingrate van 50%+ nodig. Je SR van 50% naar 60% brengen is veel effectiever dan een je buffer minimaliseren om paar tientjes in een jaar extra rendement te maken. Rendement van 0-5% opvoeren heeft minder invloed. SR van 50 naar 60% levert je jaren tijdwinst op, ook als je maar een deel belegd en deel spaart.

En omdat snijden in de kosten maar beperkt leuk blijft (daar raak je een keer een bodem), is de logische weg uiteindelijk te werken aan de inkomstenkant door carrière, scholing, side-husstle, ZZP, of ondernemen.


Edit: ik denk dat er ook fases zijn: In eerste fase van FO is werken aan de kosten, inzichten in uitgaven leuk etc. Zodra je dat strak op de rit hebt dan zit je in de grind richting FO. Dan blijft automatisch werken aan je inkomen over als enige waar je nog echt aan kan sleutelen. Dat is dan de tweede fase.

[ Voor 6% gewijzigd door Ko.Kane op 24-05-2020 12:54 ]

[assje]

Sander B schreef op woensdag 27 mei 2020 @ 10:40:
Raar maar waar: aan het einde van je bankspaarhypotheek is een hogere rente juist gunstig. Stel dat je een bankspaarhypotheek hebt van 100.000 waarvan je 90.000 op de spaarrekening hebt staan, met een rente van 5%. Je mag 40% aftrekken.

Alhoewel dit waar is wordt het minder relevant bij een lage hypotheek t.o.v. woningwaarde als gevolg van eigen woning forfait.

Dat heb ik eerder al eens gevisualiseerd in onderstaand plaatje (is nog op basis van tarieven 2019 2016 incl. effect arbeids/heffingskorting). De titel zou eigenlijk moeten zijn "effectief netto effect van HRA na EWF", "Netto HRA" is een beetje verwarrend.


Het bankspaar gedeelte is maar 1/3 stel dat de totale hypotheek gelijk is aan de woningwaarde (dat is waarschijnlijk niet het geval) dan blijft als de andere componenten afgelost zouden worden op het bankspaardeel effectief nog maar minder dan 10% voordeel door HRA over.

Dit is nog los van de afbouwmaatregelen, het effect is dus wellicht kleiner dan je denkt. Natuurlijk wel zo dat hetzelfde geldt voor alle alternatieven (annuïtair bijvoorbeeld) maar puur om het veronderstelde voordeel van HRA te kwantificeren (en daarmee de kosten van de lening).

[ Voor 12% gewijzigd door assje op 27-05-2020 12:06 ]

[Torgo]

Ik heb tot nu toe nooit de woningwaarde stijging mee genomen in mijn net worth berekeningen. Ik was toch nieuwsgierig geworden naar de stijging over de jaren heen. Interessant ander punt is dat ik de erfpacht voor eeuwig heb afgekocht en dat het niet helemaal helder is welke waarde je daar aan toe moet kennen. De WOZ gaat uit van volledig eigendom, dus dat heb ik maar als data punt genomen. Het is moeilijk om exact in te schatten hoe groot het verschil is tussen WOZ en marktwaarde. Op basis van het kadaster en verkopen uit het verleden denk ik zo’n 50-80K.

Dit resulteert in de volgende grafiek:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Ik kan verder niet zoveel met de data, maar het is weer een grafiekje erbij in de rapportage 😀

[ Voor 8% gewijzigd door Torgo op 30-05-2020 18:07 ]

[PnD]

Nog nooit verdiept in het principe van koopzegels. Maar een rendement van 6% over 400 euro op een jaaruitgave van ca. 4k is niet slecht toch. 🤣AH koopzegels

[freakaleek]

Ik was zelf toevallig bezig met het bekijken van de netto en marginale druk voor zowel voor als na AOW.
Leuk om te vergelijken.

Voor mensen in de AOW leeftijd valt op dat er rondom de 40k een grote jump zit in marginale druk. Dit heeft te maken met de afbouw van de ouderenkorting in combinatie met een sprong naar een hoger belastingtarief.

Meegnomen zijn; AHK, arbeidskorting, ouderenkorting.

[ Voor 22% gewijzigd door freakaleek op 05-06-2020 03:30 ]

[x37]

Codor schreef op vrijdag 12 juni 2020 @ 11:37:
Hallo FO'ers (in spe),

Ik ben me aan het inlezen in het hele FO verhaal en wil hier graag en toe mee posten en wellicht wat advies opvragen. Erg interessant wat hier allemaal besproken wordt. Eerlijk gezegd vind ik het wel een beetje spannend om te gaan beginnen met beleggen. Als ik het goed begrijp is het belangrijk om een financiële strategie te hebben, deze wil ik gaan opzetten, maar ik kan nu nog niet zo goed overzien waar ik allemaal rekening mee moet gaan houden.

Mijn huidige situatie:
- Jong gezin met 2 kinderen en vriendin die parttime werkt.
- Zelf ZZP'er
- Koopwoning waar we nog wel een keer weg willen, we hebben een annuiteitenhypotheek waar we momenteel niets extra's op afgelost hebben.
- Er is wel wat spaargeld, maar verwacht ook wat mindere maanden qua opdrachten
- Ik moet wellicht nog iets gaan doen aan pensioenopbouw, nu niets geregeld
- Onze vaste maandlasten hebben we al voor een deel teruggebracht door allerlei abonnementen op te zeggen
- Voor onze kinderen sparen we maandelijks een bedrag en we gebruiken wat "spaarpotjes" bij de Rabobank (voor toekomstig huis en vervangen auto).
- Momenteel blijft er niet heel veel over na die inleg in de spaarpotjes, maar als ik weer meer opdrachten heb kan dat snel anders zijn.

We zijn dertigers en willen beide nog best een hele periode werken, maar ook wel een keer kunnen zeggen dat het niet meer hoeft, dus het is niet dat we nu al een doel in ons hoofd hebben dat we over 10/15/20 jaar FO willen zijn. Toch wil ik wel graag proberen de afhankelijkheid van geld af te bouwen.

Hoe denken jullie dat we het beste kunnen beginnen?

Ik denk dat je goed begonnen bent door overbodige kosten terug te brengen. Toevallig heb ik eergisteren en gisteren weer eens heel uitgebreid met mijn vriendin specifiek over FO gesproken om te zorgen dat we weer/nog steeds op één lijn zitten. Dat is volgens mij heel belangrijk. We hebben het uitgebreid gehad over hoe luxe we willen leven. (De conclusie is dat we vooral ook een beetje relaxed willen leven, maar wel efficiënt. Dat klinkt vaag, maar we begrijpen elkaar goed en zitten op 1 lijn.)

Ik zal mijn mening geven over je puntenlijstje:
- Ik weet niet wat je als ZZP'er doet, maar volgens mij is de combi van ZZP en loondienst ideaal om snel onafhankelijk te worden. Je vriendin zorgt voor een veilig vangnet van een minimale hoeveelheid inkomsten en jij kunt hopelijk goed verdienen maar met wat meer risico. Je vriendin verdient misschien wel iets minder (aanname), maar zorgt voor zekerheid waardoor jij vrijer kunt ondernemen. Schijnt dat ondernemers met een partner die een vast inkomen heeft succesvoller zijn om die reden!
- Een annuïteitenhypotheek is top. Je lost verplicht af iedere maand en bouwt daarmee vermogen op. Worst-case scenario als je niets doet heb je over 30jr je huis vrij. Ik zie de maandelijkse aflossing als een soort illiquide obligatie investering. De kans dat de bank de schuld niet komt innen acht ik lager dan dat een AAA-obligatie omvalt, dus vanuit mijn optiek is het de meest veilig investering die je kunt doen. Meer aflossen dan de annuïteit doe ik trouwens ook niet, want in de opbouw fase neem ik liever wat meer risico met hopelijk een hoger rendement.
- Beetje spaargeld is goed. Maak voor jezelf een plan hoe je realistische tegenslagen kunt overbruggen. E.g. je krijgt een ongeluk (struikelt van de trap, of wordt aangereden op de fiets, etc). Je hebt een AOV? Of er komt een flinke economische crisis en je moet 2(?) jaar overbruggen met weinig opdrachten. Dat part-time loon van je vrouw helpt fantastisch in dat soort scenario's. Het moet iets zijn waar jullie comfortabel bij zijn. Om dit fatsoenlijk te kunnen doen met je wel inzicht hebben in je maandelijkse uitgaven. Wat zijn vaste verplichtingen en wat zijn optionele uitgaven in een SHTF scenario. Obviously als je maandelijkse uitgaven omlaag gaan kan je nood-scenario uit met minder geld. Alles wat je meer hebt dan je noodscenario kun je rustig investeren als je dat wil.
- Reken je reserveringsruimte uit. Pensioenbeleggingen zijn fiscaal super voordelig. Je houd er waarschijnlijk 2x - 3x zoveel geld aan over. Nadeel is dat het vast staat, maar als je FO bent heb je natuurlijk ook geld nodig na je 67e, dus dat lijkt me prima.

https://www.financieelona...-day-pensioen-ervaringen/
- Dat is natuurlijk pure winst, dus blijf er kritisch naar kijken wat je nodig hebt. Voor de zaken die je wel nodig hebt moet je vooral ook even de tijd nemen om goed te kijken of je ze nu wel efficiënt regelt. E.g. overstappen van energieleverancier, verzekeringen, Spotify family nemen en met 6 personen delen, etc. Voor mij werkt het goed om een spreadsheet bij te houden waarin ik maandelijks alle inkomsten en uitgaven op een rij zet. 1 kolom per maand. Daar zet ik ook alle losse uitgaven in. Daardoor krijg ik ook goed inzicht in de "losse" vaste lasten boodschappen en winkelen.
- Spaarpotjes zijn een noodzakelijk(?) kwaad. Het is geld dat achteruit holt. Wel inflatie en geen rendement. Voer stap 3 dus secuur uit en maak een onderbouwd plan voor hoeveel je in spaarpotjes opzij wilt zetten. Denk vooral ook na of alles in aparte potjes moet en of de kans groot is dat risico's die je met de potjes dekt zich tegelijk manifesteren. Beetje hypocriet dit, want we hebben zelf ook een veel te groot deel van ons vermogen in spaargeld zitten.
- Dat maakt niet uit. Je bouwt tenminste op en zoals gezegd kan het straks hard gaan. Zeker als je nu het fundament legt door een goed plan te maken dat je makkelijk kunt volhouden.

Wij vonden het ook heel lastig om te beginnen met beleggen. Je moet een keer iets doen. Begin met een maandelijkse inleg bij Meesman of DeGiro. Meesman is het simpelst en meest ontzorgd. Hun Wereldwijd Aandelen Totaal fonds is super breed, dus dat is wat wij doen. Bij DeGiro kopen we steeds VWRL (een super breed Vanguard fonds). Wij konden niet kiezen, dus hebben we het allebei gedaan. Vooral omdat ik te lang bezig was met optimaliseren waardoor ik te lang wachtte. Als je gewoon iets wil doen, dan raad ik Meesman aan. Voor de duidelijkheid: Het zijn aandelenfondsen, dus die fluctueren en je kunt daadwerkelijk geld verliezen. Je wilt waarschijnlijk voor de lange termijn beleggen, dus behandel het geïnvesteerde geld alsof het weg is of vast staat tot je pensioen.

Voor mij was de truc om te beginnen. Iedere maand een klein bedrag inleggen. Of dat €100, €500 of €1000,- per maand is moet je zelf weten. Inmiddels heb ik er veel meer gevoel bij en is het maandelijkse bedrag flink verhoogd. Vooral nu ik wat fluctuaties meegemaakt heb en weet dat ik mentaal prima daarmee kan omgaan.