Deewop schreef op zondag 20 december 2020 @ 00:14:
[...]
Ik begin steeds meer te twijfelen of de risico's zo groot zijn:
We zijn allemaal enorme overwaarde aan het creëren. Neem nu een hypotheek van 400k: je lost na 5 jaar minimaal 60k af (annuitair). Dus, zo lang je denkt dat je huis van 400k over 5 jaar minimaal 340k waard is, is er toch nauwelijks risico?
Bij een woning van 4 ton is dat risico dus ook een stuk lager dan bij een woning van 8 ton. Bij die woning van 8 ton is het probleem tweeledig.
1. De woningprijzen zijn voor een groot deel gebaseerd op wat je aan maandlasten kwijt bent. Bij een stijging van de rente van 1% naar 2%, betekent dit voor gelijkblijvende woonlasten dat de woningprijs daalt van 8 ton naar ongeveer 7 ton. Maar dit is nog niet het grootste probleem.
2. Groter probleem is dat de betaalbaarheid van een woning van 8 ton momenteel niet zozeer komt uit de hypotheek (en het inkomen), maar vooral uit de overwaarde uit eerdere woningen. Die woning van 4 ton die jij nu koopt, de bewoners daarvan hebben die misschien een paar jaar geleden met een hogere rente tegen 3½ ton of minder gekocht en er inmiddels een half ton op afgelost, en hebben zo in korte tijd dus een ton overwaarde gecreëerd. Die kunnen dus én meer lenen én een stuk overwaarde inbrengen. Dat betekent dat ze voor de zelfde woonlasten een huis van een half miljoen kunnen kopen. Maar waarschijnlijk kiezen ze voor een iets duurdere woning omdat dat bij een iets gestegen inkomen ook mogelijk is. Zit je zo, zonder extreme carrièresprongen, op een huis van 5½ ton met een hypotheek van 4½ ton: ½ ton meer mogelijk door rentedaling en ½ ton meer mogelijk door loonstijging.) Terwijl je een paar jaar geleden maar voor 3½ ton kon kopen.
En degene die dat huis van een 5½ ton koopt kan op de zelfde manier doorstromen naar een woning van 8 ton. Niet omdat ze een huis van 8 ton kunnen betalen, maar omdat ze inmiddels een paar ton aan overwaarde hebben. Die krijgen misschien 6 ton hypotheek, wat op zich natuurlijk al een hoop geld is, maar voor een stel met 1 keer modaal en 1 keer dubbelmodaal wel te betalen is.
Maar als de rente nu niet gaat dalen maar stijgen, dan heb je én minder leencapaciteit én minder overwaarde omdat de prijzen niet stijgen maar juist dalen. Dat die woning van 4 ton dan misschien naar 3½ ton daalt is nog niet zo'n probleem. Maar je hebt daardoor ook veel minder capaciteit voor een nieuwe woning. In plaats van dat de nieuwe woning 1½ ton duurder wordt dan de verkoopprijs (of 2 ton hoger dan wat je een paar jaar geleden kon kopen) heb je nu de zelfde leencapaciteit (½ ton minder vanwege de rentestijging gecompenseerd door ½ ton meer uit loonstijging) en je hebt geen overwaarde meer (½ ton aflossing gaat in rook op door de waardedaling). Je kunt nu dus opnieuw op zoek naar een woning van ongeveer 4 ton.
In plaats van dat je kunt doorstromen naar een woning met een koopprijs van 2 ton meer dan de koopprijs van de vorige woning (of anderhalve ton meer dan de verkoopprijs), moet je nu zoeken naar een woning die even veel kost als wat je in het verleden hebt betaald, en een half ton duurder is dan de verkoopprijs van je huidige woning.
Niet zo erg voor jou, maar wel voor degene die een prijsklasse hoger zit. In de huidige situatie kun je die woning namelijk voor bv 5½ ton kopen, terwijl je bij een rentedaling maar capaciteit hebt voor 4 ton ipv 5½ ton. Dat betekent dus een veel groter effect op de prijzen van die groep mensen. En daarmee ook op de prijzen van de doorgroei van die groep. In plaats van dat die naar een woning van 8 ton kunnen, hebben ze én 1½ ton minder overwaarde én minder leencapaciteit vanwege de hogere rente, dus waarschijnlijk kunnen ze minder dan 6 besteden.
Het effect van een rentedaling op de prijzen van woningen van 3½ of 4 ton wordt dus versterkt in de groep woningen van (nu) 6 ton en dat effect wordt nogmaals versterkt voor de groep woningen van 8 ton. Die gaan er in dit simpele rekenvoorbeeldje meer dan een kwart op achteruit.