Wanneer je een verse harddisk uit de winkel hebt gehaald, dan moet je vooral niet verwachten dat de harddisk reeds voor jou is klaargemaakt en ingericht. Het wordt dus niet direct in Deze Computer / Verkenner getoond. Je mag de harddisk dus helemaal zelf naar eigen smaak partitioneren en formatteren. Een stuk verderop in deze FAQ kun je terugvinden hoe: Hoe/waarmee kan ik mijn schijf/schijven het beste indelen?
Bestaande schijven: wanneer het om een bestaande harddisk in een NT/2K/XP omgeving gaat, dan moet je even controleren of er niet al een schijfletter is toegewezen. Dat kun je doen in de schijfbeheer, zie ook het laatstgenoemde linkje over schijven indelen. Als de bestaande schijf ook al nergens in de schijfbeheer te bekennen is, dan moet je maar even dit gedeelte van deze FAQ doornemen: Hoe krijg ik verloren gegane data terug?
3rd party controllers: voor 3rd party controllers, oftewel andere onboard controllers dan die van de southbridge, waarvoor de standaarddrivers van Windows gewoon werken, moet je minimaal de drivers voor deze controller installeren eer je de daarop aangesloten schijven kan aanspreken. Deze zijn gewoonlijk meegeleverd in vorm van een floppy danwel een CD'tje. Anders kun je het wel van de website van de controllerfabrikant downloaden.
Dit kan verschillende oorzaken hebben. Oudere moederborden hebben vaak een BIOS limiet waardoor grotere harde schijven niet correct geaddresseerd kunnen worden. Typische waarden voor deze limieten zijn 540MB, 2,1GB, 8,4GB, 32GB en 128GB. Er zijn verschillende oplossingen om de schijf toch volledig te benutten. Als eerste een BIOS flash; kijk op de site van de fabrikant of er nog een nieuwe bios te vinden is die grotere harde schijven ondersteunt. Als deze update niet beschikbaar is, dan is er nog een softwarematige oplossing. De meeste fabrikanten hebben een tooltje om de BIOS limiet te omzeilen. De harddisk moet in sommige gevallen handmatig in de BIOS geconfigureerd worden op een waarde die de BIOS nog wel kent. Nadat het tooltje geïnstalleerd en geconfigureerd is, kun je de complete capaciteit van je harddisk benutten. Op Maxtor's website staat een heldere uitleg van deze BIOS limieten.
Tooltjes: Hieronder staan links naar diverse tooltjes van verschillende fabrikanten:
Diskmanager en MaxBlast kunnen over het algemeen op praktisch elk schijf gebruikt worden, ongeacht de merk/type. Verder nog even de opmerking dat sommige harde schijven een jumper hebben waarmee je hardwarematig een capaciteit limiet op de harddisk kunt instellen, zodat de oudere BIOS'en met deze harddisk overweg kunnen. Deze jumper zorgt er dus ook voor dat de schijfruimte gelimiteerd wordt! Check de handleiding, al dan niet online, voor een beschrijving van de jumperinstellingen.
Windows-gerelateerde kwesties:
1) Met FAT16 kun je partities van maximaal 2GB aanmaken.
2) Windows 95 ondersteunt geen schijven groter dan 32GB. Hier is niks anders tegen te doen dan een OS upgrade naar minimaal Windows 98. Zie ook Q246818.
3) De FDISK van Windows 98 en ouder kan geen schijven groter dan 64GB correct weergeven. Je kunt in de meeste gevallen nog wel partitioneren als je de partitiegrootte in procenten opgeeft in plaats van in megabytes. Microsoft heeft hier een fix voor. De FDISK van Windows Me heeft hier geen last van.
4) Wanneer je een schijf in Windows 2K/XP met FAT32 wil partitioneren en formatteren, dan kun je niet verder dan 32GB gaan. Dit is een 'feature' van 2K/XP en dit is te omzeilen door simpelweg PartitionMagic of FDISK te gebruiken. Maar gewoon NTFS gebruiken is een betere oplossing 
5) Als je Windows 2000 draait en een schijf van groter dan 128GB wil gebruiken, dan zul je minimaal SP3 moeten installeren en de volgende reghack toepassen om 48bits LBA addressering werkend te krijgen. Voor Windows XP heb je minimaal SP1 nodig en in sommige gevallen moet je daarbovenop ook nog een reghack doen. Dit kun je toepassen zonder dat de data op de schijf verloren gaat. In de beide gevallen bestaat overigens nog steeds de eis dat je BIOS tevens de 48bits LBA addressering ondersteunt.
Wanneer je Windows op een partitie van groter dan 128 wil installeren, dan zul je de benodigde SP moeten slipstreamen met de installatie-CD. Of je kunt achteraf de partitie vergroten met o.a. PartitionMagic.
6) Er zijn gevallen bekend dat grote (>128GB) Maxtor schijven correct in de BIOS worden herkend, maar in Windows slechts als 128GB worden gezien, ook al heb je minimaal Win2K SP3 en WinXP SP1 geïnstalleerd. De exacte oorzaak is vooralsnog onbekend, maar dit probleem is gelukkig wel te oplossen met Maxtor Big Drive Enabler.
ATA100 controllers: de meeste ATA100 controllers kun je middels een simpel BIOS update klaar maken voor schijven groter dan 128GB. Tot zover kun je dat doen met bijvoorbeeld de ATA100 controller van de VIA 686B southbridge en met de Promise ATA100 controllers (Ultra100, FastTrak100, etc). Voor de onboard controller zul je op de website van de moederbordfabrikant moeten kijken of deze ondersteuning in de laatste BIOS zit. Voor een losse controller kun je op de website van de controllerfabrikant terecht. Na zo'n BIOS update, waarbij 28bits LBA addressering wordt omgezet in 48bits LBA addressering, kun je schijven tot 128PB gebruiken (128 miljoen GB!).
Extra I/O controller: mocht het nog steeds niet lukken om de volledige capaciteit van de harddisk te benutten, dan is een extra harddisk controller de laatste oplossing. Zulke controllers hebben een eigen BIOS dat volledig onafhankelijk van de BIOS van het moederbord opereert. Zie ook Links naar I/O controller fabrikanten.
Linux: als je Linux gebruikt, dan zijn er andere manieren om de BIOS limiet om te zeilen. Linux kan namelijk alle hardware direct benaderen zonder dat de BIOS aan te pas komt. Zie hiervoor onder andere de Linux Large Disk HOWTO.
Partities: als je de schijf reeds hebt gepartitioneerd en geformatteerd voordat je de limitatie van de schijfgrootte hebt weggenomen, dan moet je er vooral niet van uitgaan dat de partitie automatisch groter wordt Je moet simpelweg de bestaande partitie vergroten of een nieuwe partitie aanmaken in de vrijgekomen ruimte. Zie verder ook Hoe/waarmee kan ik mijn schijf/schijven het beste indelen? waarmee je dat kunt doen.
Ten eerste voor de duidelijkheid: dat ligt niet aan de harddisk in de hardwarematige zin, maar aan de software en de onwetendheid van de gebruiker Hieronder volgt een lijstje met alle mogelijke oorzaken.
- 1000 vs 1024 in Windows
Windows zal een schijf van bijvoorbeeld 250GB als 232GB aanmerken. De aanduiding van Windows is hier foutief, in feite gaat het hier om 232GiB (gibibyte in plaats van gigabyte). Waar in de wereld van bits en bytes duizendtallen (kilo, mega, giga, tera, etc) worden gebruikt, worden vaak vermenigvuldigingen van 210 (1024) bedoeld (kibi, mebi, gibi, tebi, etc). Als we dit nu gaan omrekenen, dan zien we bijvoorbeeld het volgende bij 250GB:
250.000.000.000 bytes = 244.140.625 KiB = 238.418 MiB = 232,8 GiB
Zie ook dit Wikipedia artikel: Veelvouden van bytes. - Verborgen bestanden
Bij het selecteren van bestanden: neem je ook Hidden en Systeem bestanden mee? Bijvoorbeeld de swapfile, hibernatefile en de NTFS bestandsindex nemen ook wat ruimte in. Zie de mapopties in verkenner. - Slackspace
Hou rekening met slackspace; dit is "verspilde" ruimte doordat clusters niet altijd volledig gevuld kunnen worden. Een cluster mag een deel bevatten van maximaal één bestand. Een bestand wordt verdeeld over clusters, wanneer de rest kleiner is dan één cluster, dan ontstaat er slackspace. Je zou de schijf kunnen defragmenteren om zo optimaal mogelijk gebruik te kunnen maken van de clusters. - FAT tabellen en MFT tabel
Worden door FAT32 respectievelijk NTFS gebruikt om bestandslocaties bij te houden. Deze nemen een paar megabytes ruimte in beslag, afhankelijk van de partitiegrootte. - Prullenbak
Leeg de prullenbak 
- Norton Utilities / Norton Antivirus
Indien je Norton Utilities en/of Norton Antivirus hebt geïnstalleerd, leeg de Norton Protected Recycle Bin en schakel deze eventueel uit. - Beschadigingen
Voer scandisk of chkdsk /f uit, de bestandsindex kan mogelijk beschadigd zijn. - System Restore
Bij Windows Me/XP, hou rekening met System Restore. Deze vreet ook nogal wat schijfruimte. Rechtsklik op Deze Computer en ga via Eigenschappen naar de tabblad Systeemherstel. Daar kun je het uitschakelen. - Verkeerde jumpersetting
Wanneer een harddisk de 32GB CAP ondersteunt (om de aloude 32GB limiet bug van AWARD BIOS te omzeilen) en een van de master/slave jumpers per abuis op de 32GB CAP staat afgesteld, dan zul je logischerwijs maar 32GB van de harddisk kunnen zien cq benutten.
Tip: Spacemonger en Sequoiaview kunnen in dit soort gevallen ook erg handig zijn. Deze stukjes software geven de gebruikte schijfruimte grafisch weer. Zie Google en/of hieronder bij Een paar handige freeware tooltjes. Verder staat hier een handige lijst van alle onbekende en onnodige bestanden in Windows XP die aangepast, uitgeschakeld danwel verwijderd kunnen worden.
Wanneer de harddisk is beschadigd, plotseling verdwenen/leeg is geworden of wanneer je per ongeluk een belangrijk bestand volledig hebt gewist, dan heb je nog wel kans om de data te kunnen redden met datarecoverytooltjes. Deze zijn in veel verschillende smaken verkrijgbaar. De ervaring leert dat de ene programma in een bepaalde situatie wel werkt en de andere pas in een andere situatie. Het is dus ondoenlijk om te zeggen waarmee je het beste de data kunt redden. De kunst is dus om zélf zoveel mogelijk datarecoverytooltjes te verzamelen en ze allemaal uit te proberen. Enig voorwaarde is wel dat je niks naar de schijf schrijft, want dan bestaat de kans dat de verloren gewaande bestanden worden overschreven en dan valt er weinig te recoveren met de reguliere programmaatjes.
Google: hier heb je vast een paar inkoppertjes:
Tips: er zijn hier goede ervaringen gemeld met op alfabetische volgorde Easy Recovery, File Scavenger, GetDataBack, R-Studio, Stellar, UFS Explorer en VirtualLab. Goede freeware datarecoveryprogrammaatjes zijn FindNTFS, Restoration en Testdisk. Voor flashkaarten is Digital Image Recovery een uitkomst. Wanneer jouw OS zodanig is gecrasht dat je niet meer in je OS kunt komen en je geen andere PC voorhanden hebt om de schijf te overzetten, dan zou je Knoppix kunnen proberen. Dat is een Linux-based besturingssysteem dat volledig vanuit de CD opereert. Er is ook een brandprogramma meegeleverd (K3M). Wanneer er redelijke haast bij is (HDD ligt op sterven, etc) en/of wanneer je zo snel nog geen andere harddisk hebt om ernaar te backuppen, dan kun je het beste met o.a. Ghost een image maken van de harddisk.
Broken RAID Arrays, terwijl de schijven in orde zijn: deze kun je meestal nog wel herstellen door nogmaals exact dezelfde RAID array in de BIOS van de controller te instellen. Verder zijn er (freeware) tooltjes beschikbaar wanneer je serieuze Broken RAID Array problemen hebt. Kijk eens op de Highpoint RAID Controller FAQ van Sudhian.com. Een groot deel van deze tips werken ook met de andere merken RAID controllers. De datarecoverytooltjes R-Studio en UFS Explorer kunnen trouwens ook met broken RAID arrays werken. Met het RAID Reconstructor tooltje kun je een image maken van een broken RAID array, waarna je GetDataBack erop los kan laten.
Recovery na een format: bedenk wel dat je de data niet zonder meer kunt recoveren wanneer je een Low Level Format hebt gedaan (gespecialiseerde bedrijven kunnen dat wel, maar dat kost honderden zo niet duizenden euro's, zie ook Google). Bij een Quick / Full Format kun je de data makkelijker recoveren, aangezien hierbij alleen de partitietabellen en bestandstabellen zijn weggegooid; er rest dan een hoopje onsamenhangende data op je schijf. Datarecoverytooltjes zoeken de schijf dan af naar bestanden en maken op basis daarvan opnieuw de bestandstabellen, waardoor de bestanden weer zichtbaar voor de gebruiker zijn.
Plotseling lege schijven/partities: je zou eerst kunnen proberen om de MBR (Master Boot Record) te herstellen. Met een beschadigde MBR kan een schijf zich als leeg voordoen. Oplossing voor 9X/Me: start op met de setupfloppy en voer de commando fdisk /mbr in. Oplossing voor NT/2K/XP: duik via de SetupCD de Recovery Console in en voer de fixmbr commando in. Bij een kapotte bootmenu in NT/2K/XP waardoor je Windows niet meer kunt opstarten: duik via de SetupCD de Recovery Console in en voer de fixboot commando in. Een NTFS partitie kan zich ook als leeg voordoen of ontoegankelijk zijn met een beschadigde MFT (Master File Table). Deze kun je herstellen met CHKDSK X: /F (waarbij X: voor de schijfletter staat). Datzelfde doe je bij FAT32 met Scandisk. Mocht dat allemaal op niks uitlopen, dan zou je Testdisk kunnen proberen. Als dit tooltje de partities terugvindt, dan hoef je enkel op "save" te drukken en rebooten. Met MBRWork en ptedit (zit in het PartitionMagic pakket) kun je de partitie-instellingen handmatig aanpassen en dat kan handig zijn wanneer de datarecoverytooltjes niks met de partitie kunnen doen.
Dynamische volumes: wanneer je een dynamische volume uit de ene 2K/XP systeem in een andere 2K/XP systeem hangt, dan wil het weleens voordoen dat de schijf niet zonder meer volledig benaderd kan worden (afwijkend/foreign/unreadable). Dat kan zich ook voordoen wanneer je meerdere dynamische volumes op één schijf hebt en Win2K/XP herinstalleert. De oplossing is simpel: je dient de volume opnieuw te importeren via de schijfbeheer.
Mocht dat allemaal toch niet lukken, dan moet je even datarecoverytooltjes die ook dynamische volumes ondersteunen uitproberen. Hier vallen o.a. File Scavenger, R-Studio, Restoration en Stellar onder. Linkjes staan hierboven bij "Tips".
Grote schijven: wanneer de schijf groter is dan 128GB en je Windows opnieuw hebt herinstalleerd, hou dan rekening ermee dat je minimaal SP3 voor Win2K of SP1 voor WinXP nodig hebt om schijven/volumes van groter dan 128GB correct te herkennen. Dit allemaal geldt trouwens ook voor SoftwareRAID arrays op dynamische volumes, waarvan een of meer schijven uit de array is "verdwenen".
Fysieke problemen: verder zijn er nog een aantal dingen die je kunt proberen als je harddisk echt fysieke problemen heeft. Het proberen hiervan is wel geheel op eigen risico en kan alleen helpen om een schijf nog eenmaal op te starten om de data ervan af te halen.
- Probeer om de schijf alleen aan 1 kabel te hangen op primary/secondary
Hiermee voorkom je dat master/slave problemen nog invloed kunnen hebben. Als er iets niet goed is met de firmware op de harddisk kan dit soms werken. Ook kun je op deze manier vaak nog de data van ontregelde RAID1 arrays (mirrors) redden.
- Probeer de schijf in verschillende posities
Het klinkt wederom misschien wat vreemd, maar ook dat kan nog wel eens helpen. Bijvoorbeeld bij slechte contacten op de printplaat, waarbij een andere positie voor een goede verbinding zorgt. En ook kan het weer invloed hebben op het opspinnen.
- Probeer de schijf handmatig in de BIOS in te stellen
Dat wil nog weleens helpen wanneer de schijf niet (correct) meer wordt herkend in de BIOS. Duik hiertoe de BIOS in, ga naar de "Standard CMOS menu" en zet de schijf op "user" en stel handmatig de cylinders, sectors en heads in. De juiste waarden kun je over het algemeen op het labeltje van de schijf terugvinden of anders natuurlijk op de website van de harddiskfabrikant. Vergewis jezelf er wel van dat je de exacte gegevens hebt. Als je het niet goed doet, dan kun je de service-area van de HDD ernstig beschadigen, waardoor de schijf alleen nog gerecoverd kan worden door een specialist. Sommige moederborden zullen namelijk proberen dit te overschrijven. Hiervoor geldt helaas wel dat dit afhankelijk is van je HDD in combinatie met je mobo.
- Probeer het printplaatje te vervangen
Als alleen het printplaatje kapot is (door kortsluiting etc), dan heb je dikke kans dat je de data terug kan halen door slechts het printplaatje te vervangen. Kijk hiervoor eens rond op bijvoorbeeld Tweakers.net Vraag&Aanbod, Marktplaats.nl, PC Dumps en/of de lokale PC boer. Let er wel op dat het afkomstig is van dezelfde merk/type harddisk. De schijfgrootte van de donor doet in principe niet veel toe, maar er zijn gevallen bekend dat het niet wil lukken wanneer het printplaatje afkomstig is van een donorschijf dat kleiner is dan je schijf. Die van de identieke of de grotere schijven werken over het algemeen wel.
- Probeer de diepvries methode
Soms wil het nog wel eens helpen om een HDD die niet meer op wil spinnen een nachtje in de diepvries te laten liggen. Verpak de hdd dan wel in plastic tegen de ijsvorming en condens. Door de lagere temperatuur zal het metaal iets krimpen waardoor je kans hebt dat de schijf alsnog weer op zal spinnen. Maar de kans bestaat altijd dat de HDD wederom crasht wanneer deze een tijdje uit de vriezer is gehaald om aan de PC te koppelen. Terw_Dan heeft hier een oplossing voor bedacht met behulp van een IDE-USB convertertje: Use some cryogenic technology to recover those important ones and zeros.
Disclaimer: dit wordt ten zeerste afgeraden door de gespecialiseerde datarecovery bedrijven. Hier volgt een quote van RSE data recovery: Nooit doen! Een harde schijf is nooit vacuüm, dus er zit lucht (en dus vocht) in. Door hem in te vriezen, zal er condensvorming ontstaan in de schijf zelf, wat dodelijk is voor de leeskop. Dat er mensen zijn die dit proberen, en waarbij het goed gaat, is puur toeval. Daarnaast beschadigt het invriesproces de beschermende laag van de platters zelf (kristal-vorming) bij meerdere merken (WD, Maxtor). Iets boven het vriespunt is dus geen probleem, invriezen wel. Het invriezen van een schijf om hem weer te laten draaien, is echt een mythe. Zowel bij OnTrack als bij RSE is dit geprobeerd (Mythbuster-style), en bij beide bedrijven is gebleken dat dit niets uithaalt.
Die-hard recovery: tot slot kun je meer (geavanceerde) tips en achtergrondinformatie met betrekking tot beschadigde harddisks en het redden van de data ervan in dit uiterst interessante topic van WildJim terugvinden: Harde Schijven: Preventief Onderhoud, Reviven, en Reanimatie.
Ten einde raad: mocht alles werkelijk op niks uitlopen je wilt écht je data terug, dan kun je overwegen om een paar honderd à duizend euro te neerleggen voor een datarecovery bij gespecialiseerde bedrijven. De analysekosten zullen om en nabij de 100 euro liggen, hierna kan overgelegd worden over de verdere aanpak. Deze bedrijven zijn te vinden met de eerder genoemde Google-linkjes. Hier heb je vast een paar suggesties:
Met alleen maar het verwijderen van bestanden en formatteren wordt een harddisk niet volledig gewist. Enkel de bestandstabellen worden bijgewerkt respectievelijk weggegooid samen met de partitietabel. Men kan dan de data recoveren met diverse datarecoverytooltjes. Beter is om een Low Level Format, Zero Fill of een Wipe te uitvoeren. Een Low Level Format en een Zero Fill kun je gewoonlijk doen met het diagnosetooltje van de harddiskfabrikant. Een lijstje van de tooltjes kun je hierboven bij Mijn harddisk doet vaag, gaat/is het nu kapot? vinden, compleet met downloadlinkjes.
Quick / Full Format: hierbij worden alleen de partitietabellen en bestandstabellen weggegooid; er rest dan een hoopje onsamenhangende data op je schijf. Dit is makkelijk te recoveren. Datarecoverytooltjes zoeken de schijf dan af naar bestanden en maken op basis daarvan opnieuw de bestandstabellen, waardoor de bestanden weer zichtbaar voor de gebruiker zijn. Het verschil tussen Quick en Full Format is dat bij een Full Format ook alle sectoren worden getest. Alle bad sectors worden hierbij gemarkeerd.
Low Level Format: bij een Low Level Format wordt de HDD volledig heringericht. Alle sectoren en clusters worden opnieuw toegewezen, de bad sectors worden opnieuw getest en eventueel vervangen met een backup sector. Wanneer de schijf nog in de garantieperiode zit, dan is een Low Level Format af te raden, want hiermee riskeer je de garantie. Beter is dan om een eenvoudige Zero Fill of een Wipe te doen. Je kunt een Low Level Format het beste doen met het diagnosetooltje van de harddiskfabrikant.
Zero Fill: hierbij wordt de hele schijf volgeschreven met nullen. Recovery is dan net als bij Low Level Format alleen door gespecialiseerde datarecoverybedrijven mogelijk. Ze testen dan de magnetische sterkte van elk bitje. Wanneer deze niet volledig 0 is, dan betekent dat dat voorheen een 1 erop heeft gestaan. Je kunt een Zero Fill doen met het diagnosetooltje van de harddiskfabrikant. Je kunt dat ook met Knoppix doen en dan wel met de volgende commando:
su
dd if=/dev/zero of=/dev/hdx bs=1024k; sync
Waarbij je hd
x kunt gebruiken danwel vervangen als volgt:
- hd
x = ATA schijfletter (hda = disk1, hdb = disk2, etc)
- sd
x = SCSI schijfletter (sda = disk1, sdb = disk2, etc)
Je kunt de zero fill ook toepassen op partities:
- hdx
y = ATA partitienummer (1-4 = primary, 5-* = logical, hda1 = disk1 prim. partitie1, etc)
- sdx
y = SCSI partitienummer (1-4 = primary, 5-* = logical, sdb6 = disk2 log. partitie2, etc)
Wipe: hierbij wordt de data op de schijf meermaals achter elkaar overgeschreven. Dit is de beste manier om datarecovery tegen te gaan. Volgens de US veiligheidsrichtlijnen is het het beste om de schijf minimaal 7 maal achtereen te overschrijven met enen en nullen in volledig willekeurige volgorde. Datarecovery is hierbij onmogelijk. De volgende wipe-tooltjes zijn beschikbaar:
Dat mag jij helemaal zelf weten 
Het is puur persoonlijk; sommigen vinden véél schijfletters erg l33t en anderen gebruiken louter directories om de meuk te indelen. In de beide gevallen heb je voor- en nadelen, hieronder heb je een opsomming:
- Data verplaatsen tussen partities op eenzelfde schijf is langzamer dan verplaatsen tussen directories op eenzelfde schijf (immers, bij het laatste hoeft enkel de directoryindex gewijzigd te worden).
- Kopiëren tussen partities op eenzelfde schijf is langzamer dan het kopiëren tussen schijven (dan hoeft de lees/schrijfkop namelijk niet als een gek tussen de partities te switchen).
- Wanneer je de OS/Program Files op een aparte partitie zet t.o.v. de Data, dan kun je in het geval van een zwaar verneukt OS gewoon de OS partitie formatteren zonder de Data te backuppen.
- Wanneer je de OS/Program Files op een andere schijf zet t.o.v. de Data, dan gaat de Data niet verloren wanneer de OS schijf naar de filistijnen gaat.
1 schijf: wanneer je 1 schijf hebt, dan is de meest ideale indeling dus 2 partities. De ene voor de OS/Program Files en de andere voor de Data.
2 schijven: bij 2 schijven heb je 2 mogelijkheden: zet de tweede schijf als RAID1/backupschijf naast de laatstgenoemde ideale indeling. Of als je een kleine en een grote schijf hebt, zet dan de OS/Program Files op die kleine en de Data op de grote. Mocht je geen cent om de Data geven of maak je naar jouw inzicht prima backups, zet de schijven dan in RAID0. Da's namelijk lekker sneller
3 of meer schijven: de mogelijkheden om de schijven te indelen nemen zowat exponentieel toe. Maak gewoon gebruik van de bovenstaande feiten in combinatie met jouw eigen wensen en logica en verdiep je je eventueel in het fenomeen RAID. Hiervoor hebben we een mooie RAID FAQ.
Partities: wat betreft de hoeveelheid partities, deze is niet grenzeloos. De hieronderstaande regeltjes gelden per schijf:
- Je kunt maximaal vier primaire partities per schijf maken.
- Per primaire partitie kun je maximaal één station maken.
- Je kunt van maximaal één primaire partitie een uitgebreide partitie maken (dus: maximaal 4 primaire partities of maximaal 3 primaire partities én 1 uitgebreide partitie).
- In een uitgebreide partitie kun je in de praktijk (DOS/Windows) net zoveel logische stations maken totdat alle letters uit het alfabet zijn opgebruikt.
Snelheid: de snelste schijf dat je hebt, kun je het beste gebruiken om de OS, swapfile, %TEMP%, programma-cache (bijv. Tijdelijke Internet bestanden van Internet Explorer en harddiskbuffer van Nero), Program Files en/of Games erop te zetten. Op die manier worden ze sneller opgestart danwel benaderd dan wanneer ze op een tragere schijf staan. De trage schijven kun je gebruiken voor (langdurige) dataopslag en documenten. Wanneer je veel aan audio/video bewerkingen doet, dan kun je het beste een stel snelle schijven in RAID0 gebruiken als een werkarray. Echter bewaar wel het origineel en het uiteindelijke resultaat in een veilige plek Wanneer je het OS op een enkele schijf zet en daarnaast een snelle RAID0 array hebt, zet dan zoveel mogelijk de swapfile, %TEMP%, programma-cache (bijv. Tijdelijke Internet bestanden van Internet Explorer en harddiskbuffer van Nero), Program Files en/of Games op de RAID0 array. Tot slot: de eerste partities bevinden zich op de buitenste rand van de schijf en doordat de doorvoersnelheid daar hoger is zijn deze partities sneller dan de latere partities.
Partitioneren en formatteren: je kunt je schijf/schijven met verschillende soorten software partitioneren en formatteren: 'ouderwets' met fdisk.exe en format.com, duur met PartitionMagic, minder duur met Acronis Partition Expert, gratis met Ranish Partition Manager, handig met Schijfbeheer (alleen in WinNT/2K/XP: configuratiescherm > systeembeheer > computerbeheer óf start > uitvoeren > diskmgmt.msc, de DOS versie hiervan is diskpart.exe). Met PartitionMagic en Partition Expert kun je ook nog de bestaande partities van grootte aanpassen, verplaatsen en/of samenvoegen. Met deze en de Schijfbeheer kun je ook de schijfletters toewijzen en aanpassen. Tenslotte kun je met Schijfbeheer ook nog SoftwareRAID volumes aanmaken, zie voor meer details de RAID FAQ. Hieronder bij Een paar handige freeware tooltjes kun je freeware programma's vinden om je schijf te partitioneren en formatteren. Voor geavanceerde bewerkingen als resizen en mergen van partities kun je het beste kijken naar PartitionMagic, Paragon Partition Manager of de freeware the Partition Resizer.
De schijfletters worden als volgt toegewezen:
- Alle primaire partities die de BIOS in de bootvolgorde tegenkomt krijgen achtereenvolgens een schijfletter vanaf C toegewezen. Wanneer er zich meerdere primaire partities op één schijf bevinden, dan krijgen ze direct achter elkaar een schijfletter.
- Vervolgens komen alle logische partities aan de beurt, hierbij wordt tevens de volgorde aangehouden zoals je in de bootvolgorde van de BIOS hebt ingesteld. Ook hier geldt, wanneer er zich meerdere logische partities op de schijf bevinden, dan krijgen ze direct achter elkaar een letter toegewezen.
- Tenslotte komen de opticals aan de beurt, ook volgens de bootvolgorde.
Bootvolgorde: een standaard bootvolgorde loopt als volgt: Primary Master, Primary Slave, Secondary Master, Secondary Slave en tenslotte in dezelfde volgorde bij de 3rd party controllers, voorzover aanwezig. Indien er meerdere controllers zijn, dan wordt de Host ID afgegaan óf de volgorde van de PCI sloten (meestal van onder naar boven).
Schijfletters wijzigen: in WinNT/2K/XP kun je daarvoor de schijfbeheer gebruiken, ook wel in het Engels Disk Administrator (NT) danwel Disk Management (2K/XP) genoemd. Je kunt daar alle schijfletters naar believen door elkaar husselen, met uitzondering die van de systeempartitie waar het OS is geinstalleerd. In DOS/Win9X kun je dat met 3rd party programma's doen, zoals PartitionMagic.
Check de onderstaande tabel en weeg zélf de voor- en nadelen af:
| NTFS vs FAT32 | FAT16 (16bits) | FAT32 (28bits) | NTFS (64bits) |
| OS ondersteuning | DOS, Win9X/Me, WinNT/2K/XP | DOS, Win9X/Me, Win2K/XP 1) | WinNT/2K/XP |
| Cluster groottes | 2KB-32KB (WinNT/2K/XP: 64KB) | 4KB-32KB 2) | 512B-64KB |
| Max aantal clusters | 65526 (216-10) | 268435445 (228-11) | "oneindig" |
| Max partitie grootte | 2GB (WinNT/2K/XP: 4GB) | 8TB 3) | 16EB 4) |
| Max bestand grootte | 2GB (WinNT/2K/XP: 4GB) | 4GB | 16EB 4) |
| Max bestandsnaam grootte | 8.3 | 255 | 255 |
| Max bestanden/partitie | 65536 (216) | 4194304 (222) | "oneindig" |
| Max bestanden/directory | 65536 (216) | 65536 (216) | "oneindig" |
| Max bestanden/root | 512 (29) | 65536 (216) | "oneindig" |
| Beste performance | bij kleine volumes | gemiddeld | bij grote volumes |
| Compressie | nee | nee | ingebouwd |
| Toegangsrechten | nee | nee | ingebouwd |
| Encryptie | nee | nee | ingebouwd |
| Data recovery | moeilijk | gemiddeld | makkelijk |
1) De allereerste versies van Win95 ondersteunen geen FAT32
2) FAT32 ondersteunt ook 64K clusters, maar veel applicaties ondersteunen deze vorm van FAT32 niet. Het is dus zeer af te raden.
3) 8TB is de theoretisch de maximaal haalbare voor FAT32, maar dan wordt de FAT tabel wel 1GB. Aangezien deze in het geheugen gecached dient te worden, zal het boeltje zeer traag gaan wanneer je rond 1GB geheugen of minder hebt. In de huidige praktijk lijkt 2TB de meest acceptabele limiet of je moet meer dan 1,5GB geheugen hebben.
4) 16EB = 16 miljard GB. Op één fysieke schijf/array kun je een NTFS partitie van maximaal 2TB aanmaken. Mocht je hoger willen gaan, dan moet je de schijf dynamisch maken en daarna de optie "Volume Uitbreiden" ("Extend Volume Set") gebruiken. Echter, het is irreversibel: wanneer je een dynamische NTFS volume die groter is dan 2TB opnieuw wil formatteren cq herindelen, dan moet je de uitgebreide volume afbreken en opnieuw beginnen met het uitbreiden vanaf 2TB. Al is dat niet zozeer ernstig, aangezien je toch al je data kwijtraakt tijdens het formatteren en herindelen
Zie verder ook:
Googlen naar 'ntfs vs fat32'
WOS FAQ - Welk filesysteem/bestandssysteem kan ik het beste gebruiken?
Introductie
Sinds Windows 2000 heeft Microsoft een gestripte versie van de Veritas Volume Manager in haar besturingssystemen geïntegreerd. Dit stukje software biedt de mogelijkheid om SoftwareRAID arrays te maken, echter hiervoor moet je de schijven omzetten van 'standaard' (ook wel op z'n Engels 'basic' genoemd) naar 'dynamisch'.
Ten opzichte van standaardschijven, die de oorspronkelijke MBR-partitietabellen (hoofdopstartrecord; Master Boot Record) van MS-DOS gebruiken om gegevens op te slaan van primaire en logische partities, hebben dynamische schijven bepaalde voordelen. Voor dynamische schijven wordt een apart gedeelte van de schijf gebruikt voor het onderhouden van een LDM-database (Logical Disk Manager) met volumetypen, offsets, lidmaatschappen en stationsletters van de afzonderlijke volumes. De LDM-database wordt ook gerepliceerd zodat bij elke dynamische schijf de configuratie van alle andere dynamische schijven bekend is. Deze functie maakt dynamische schijven betrouwbaarder en eenvoudiger te herstellen dan standaardschijven.
Bij standaardopslag worden de normale partitietabellen gebruikt die worden ondersteund door alle OS'sen vanaf de MS-DOS: 9X/Me en NT/2K/XP. Een schijf die is geïnitialiseerd voor standaardopslag, wordt een standaardschijf genoemd. Een standaardschijf bevat standaardvolumes, zoals primaire partities, uitgebreide partities en logische stations.
Dynamische opslag wordt ondersteund in Windows 2000 Pro, Windows XP Pro (en dus niet in XP Home), de 64-bits versie ervan en alle server versies van deze besturingssytemen. Een schijf die is geïnitialiseerd voor dynamische opslag, wordt een dynamische schijf genoemd. Deze schijven zijn uitwisselbaar tussen PC's met de genoemde besturingssystemen, echter ze zijn onleesbaar in de oudere besturingssystemen zoals MS-DOS, WvW3.11, 9X/Me en NT. Een dynamische schijf bevat dynamische volumes, zoals eenvoudige, spanned, RAID0, RAID1 en RAID5 volumes. De laatste twee volumes, RAID1 en RAID5 worden alleen ondersteund in de server versies de genoemde OS'sen. Voor meer details over deze RAID levels kun je terecht in de RAID FAQ. Tevens is het stukje 'Hardware of Software?' van de RAID FAQ interessant om door te nemen. Deze beschrijft ook een RAID hack, zodat RAID1 en RAID5 ook functioneel is in de non-server versies.
Opslagtypen zijn niet afhankelijk van het type van het bestandssysteem. Een standaardschijf of een dynamische schijf kan een willekeurige combinatie van FAT16-, FAT32- of NTFS-partities of -volumes bevatten. Een schijfsysteem kan een willekeurige combinatie van opslagtypen bevatten.
Hoe zet ik de schijven om?
In principe kun je alleen vaste -en dan bedoel ik ook letterlijk "vaste"- schijven omzetten naar dynamische schijven. Dus de externe USB/Firewire en removable schijven worden in feite niet ondersteund.
Gebruik de module Schijfbeheer van Windows 2K/XP om een standaardschijf te converteren naar een dynamische schijf. Hiertoe ga je als volgt te werk:
1. Meld je aan als Administrator of als lid van de groep Administrators.
2. Klik op Start en op Configuratiescherm.
3. Klik op Prestaties en onderhoud, klik op Systeembeheer en dubbelklik op Computerbeheer.
4. Klik in het linkerdeelvenster op Schijfbeheer.
Een snellere manier is Start » Run (Uitvoeren) » diskmgmt.msc [enter]. Je kunt hiernaar ook een snelkoppeling op het bureaublad plaatsen.
5. Klik in het deelvenster rechtsonder met de rechtermuisknop op de standaardschijf die je wilt converteren en klik op 'Converteren naar dynamische schijf'. Je moet met de rechtermuisknop klikken in het grijze gebied met de titel van de schijf links in het detailvenster. Klik bijvoorbeeld met de rechtermuisknop op 'Schijf 0'.
6. Schakel zo nodig het selectievakje in naast de schijf die je wilt converteren en klik op OK.
7. Klik op Details als je de lijst met de volumes op de schijf wilt weergeven.
8. Klik op Converteren.
9. Klik op Ja om te bevestigen dat je de schijf wilt converteren en klik op OK.
Let op: nadat je een standaardschijf naar een dynamische schijf hebt geconverteerd, is lokale toegang tot de dynamische schijf alleen mogelijk vanuit Windows 2000 en Windows XP Professional. Nadat je een standaardschijf naar een dynamische schijf hebt geconverteerd, kunnen de dynamische volumes niet meer via Schijfbeheer worden veranderd in standaardpartities. Je moet dan eerst alle dynamische volumes op de schijf verwijderen en vervolgens de dynamische schijf weer converteren naar een standaardschijf. Als je je gegevens wilt behouden, moet je eerst een back-up maken van de gegevens of deze naar een ander volume verplaatsen. Er is wel een 3rd party partitioneertooltje beschikbaar dat een dynamische schijf zonder dataverlies kan omzetten in een standaardschijf: Paragon Partition Manager (de Professional of Technical versie).
Microsoft heeft heel veel informatie over het beheren van de Dynamische schijven in de Help van Schijfbeheer gezet. Om deze te inzien hoef je slechts op F1 te drukken wanneer je in Schijfbeheer zit. Er is ook online informatie beschikbaar: Manage Dynamic Volumes.
Termen voor dynamische opslag
Een volume is een opslageenheid die bestaat uit vrije ruimte op een of meer schijven. Deze kan worden geformatteerd met een bestandssysteem en er kan een stationsaanduiding aan worden toegewezen. Volumes op dynamische schijven hebben een van de volgende indelingen: eenvoudig, spanned, striped, mirrored of RAID5.
Een eenvoudige volume gebruikt vrije ruimte op één enkele schijf. Dit kan een enkel gebied op een schijf zijn of uit meerdere aaneengesloten gebieden bestaan. Een eenvoudige volume kan worden uitgebreid op dezelfde schijf of op andere schijven. Je kunt een bestaande eenvoudige volume zonder dataverlies uitbreiden naar een spanned of mirrored volume. Voor een striped of RAID5 volume zul je de eenvoudige volume eerst moeten leeghalen.
Het systeemvolume bevat de hardwarespecifieke bestanden die nodig zijn om Windows te laden (bijvoorbeeld Ntldr, Boot.ini en Ntdetect.com). Het systeemvolume kan hetzelfde volume zijn als het opstartvolume, maar dit is niet vereist. Je kunt een systeemvolume niet in een striped of RAID5 volume zetten, maar wel in een spanned of mirrored volume.
Het opstartvolume bevat de bestanden van het Windows-besturingssysteem die zich bevinden in de mappen %Systemroot% en %Systemroot%\System32. Het opstartvolume kan hetzelfde volume zijn als het systeemvolume, maar dit is niet vereist. Je kunt een systeemvolume niet in een striped of RAID5 volume zetten, maar wel in een spanned of mirrored volume.
Een spanned volume (JBOD), een striped volume (RAID0), een mirrored volume (RAID1) en een RAID5 volume bestaan uit meerdere schijven, waarover de data wordt verdeeld danwel gedupliceerd. Voor meer details kun je terecht in de eerder genoemde RAID FAQ. Je kunt een volume uitbreiden tot maximaal 32 schijven. Een bestaand spanned volume kun je zonder dataverlies uitbreiden, terwijl dat niet zonder dataverlies mogelijk is bij de RAID volumes.
Handig voor diegenen die niet willen betalen :
Partitioneren & Formatteren:Clonen & Backuppen:Data Recovery:Utilities:
![[view]](images/icons/view.gif "Bekijk bericht"){kind=icon}
Door: 
) virusscanner op je systeem los. Laat ook eens adaware, spybot, etc je systeem afzoeken naar spyware en achterpoortjes die onverklaarbare schijfgebruik tot gevolg kan hebben.