Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 8

[onetime]

TIJD VOOR DEEL 8! Deel 7 Deel 6 Deel 5 Deel 4 Deel 3 Deel 2 Deel 1
Kijk eerst of je vraag al hier in de openingspost wordt beantwoord. Daar is niet voor niets zoveel moeite voor gedaan. Dan houden we het topic hopelijk enigszins overzichtelijk en belangrijke zaken vindbaar.

Zouden we zonnepanelen in de pricewatch willen? Zonnepanelen en omvormers in de Pricewatch?
Het zou het zoveel makkelijker maken om passende (de juiste maat of spanning/stroom) te vinden.
En dan meteen goede leverancier(s) weten te vinden met betrouwbare levertijden.
.

.

Inhoudsopgave

• Inleiding
  • Historie
  • Beschikbaarheid en marktontwikkeling
  • Kritiek
• Praktische informatie
  • Overzicht benodigdheden
  • PV Panelen
  • Omvormer
  • Montagemateriaal
  • Geïntegreerd dak
  • Elektrotechniek
  • Financiële zaken
  • Administratieve zaken en regelgeving
  • Oriëntatie en schaduwwerking
• Terminologie
• FAQ
• Linkjes
  • Tweakers links
• Oproep
• Fysische achtergrondinformatie

.

Inleiding

Zonnepanelen zetten (zon)licht om in elektriciteit, en worden ook wel PhotoVoltaics (Eng) (Afk. PV) of Foto-voltaïsch (Ned) genoemd.

Om elektriciteit genererende zonnepanelen goed te (leren) onderscheiden van warmte producerende modules die ook wel thermische zonnecollectoren of zonneboilers worden genoemd, is het handig om, indien verwarring in een bepaalde context kan worden verwacht, gebruik te maken van de meer specifieke term "zonnestroompanelen" (of simpelweg PV bij de kenners) voor het eerstgenoemde type.

Er bestaan ook combinaties van de twee (PV en zonnecollectoren), en deze worden PVT (T voor thermisch/thermal) genoemd. De ogenschijnlijke voordelen zoals een potentieel hoger totaalrendement wegen in de praktijk meestal niet op tegen de nadelen zoals een hoge prijs en een relatief lage temperatuur van het water.

Communicatie tussen Tweaker Freemann en een bedrijf dat dergelijke producten maakte is te lezen in de openingspost van het zonneboilers topic.

.

Historie

Het begin van het gebruik van zonnepanelen vind zijn oorsprong in de jaren '60 in de ruimtevaart. De toen gigantisch hoge prijs zorgde ervoor dat uitsluitend op plaatsen waar geen alternatief mogelijk was, voor zonnepanelen gekozen werd. Deze prijs was mede het gevolg van het gebruik van toen zeer exotische materialen. De ontwikkeling van techniek, ruimtevaart en elektronica hebben vervolgens gezorgd voor verdere ontwikkeling naar meer gebruikelijke materialen (tegenwoordig voornamelijk silicium), verhoging van het rendement en een geleidelijke prijsdaling vergelijkbaar met de prijsdaling van elektronica. Dit leidde ertoe dat geleidelijk het gebruik van zonnepanelen binnen bereik van booteigenaren en luxe campeerders kwam.
In het begin van het stationair gebruik was de prijs van panelen nog dermate hoog dat het loonde om de panelen voor maximale opbrengst zoveel mogelijk op de zon te richten. Dit gebeurde met zogenaamde zonnevolgers of trackers. De steeds verder gaande daling van de prijs van de panelen zelf heeft ervoor gezorgd dat (sinds ongeveer 2010) het lonender is om eventueel meer panelen vast op te stellen. Daarmee worden de mechanische mankementen van trackers uitgesloten, en word het systeem zeer betrouwbaar.
Bij de vaste opstelling werd eerst de "ideale" zuid-opstelling met de hoogste totale jaaropbrengst gebruikt. Nu de prijzen nog verder zijn gedaald zijn ook Oost-West opstellingen rendabel geworden. Zowel omdat het dak nu eenmaal zo ligt, alswel om op die manier meer stroomopbrengst van een plat dak of ander oppervlak te kunnen krijgen. Met als bijkomend voordeel dat de opbrengst gelijkmatiger over de dag is verdeeld.
_{Auteur: onetime}

.

Beschikbaarheid en marktontwikkeling

Velen van jullie zullen wel eens kreten in de media gehoord hebben over het gigantische potentiaal van zonne-energie. Uiteraard is niet alles te winnen d.m.v. zonne-energie, maar als we slechts een fractie van het potentieel kunnen winnen zijn we al heel ver.

Een belangrijke indicator voor het succes van PV is het zogeheten grid parity. Grid parity wil ruwweg zeggen dat de prijs van PV kan concurreren met de lokale energieprijzen, dit is nodig om PV uit de niche te halen en de kritische massa te bereiken. Grid-parity is van regio tot regio verschillend, belangrijke factoren hierin zijn;

• De instraling, dit bepaald de opbrengst (Hoger is positief).
• De energieprijs. (Hoger is positief).
• Aanschafsubsidies en feed-in tarieven.

Door grote prijsdalingen van PV de laatste jaren en de relatief hoge energieprijs in Nederland zijn er al instanties die claimen dat we grid-parity hebben bereikt en dit heeft het nieuws gehaald (bron: NOS).


_{Disclaimer: Alleen voor het idee van grid-parity grafiek, geen reële weergave (meer)}

Prijsontwikkeling PV: PVX spot market price index solar PV modules

Na de grote prijsdalingen van zonnepanelen tussen 2005-2015 zijn de prijzen nu wat stabieler maar nog steeds dalende. Onderstaande grafiek toont dat de groothandelsprijzen per Watt piek (Wp) in 2014-2017 tot onder de 50 eurocent zijn gezakt waardoor in 2017 de prijs van complete installaties inclusief omvormers en materiaal in de buurt van 1 euro per Wp komt.



Leesvoer:

EPIA Global Market Outlook	Site	Rapport
IEA Technology roadmap	Site	Rapport
Greenpeace Energy [R]evolution	Site	Rapport

.

Kritiek

Het is niet allemaal goud onder de zon dat blinkt, er zijn ook punten van aandacht. De voornaamste kritiekpunten en mythes worden hieronder besproken door middel van stellingen.

• De fluctuaties in de output van PV zorgen voor instabiliteit op het net.
  Zonnestroompanelen produceren hun maximum vermogen bij volle zon-instraling, bij lage zon-instraling of bij bewolking wordt minder elektriciteit geproduceerd, en 's nachts is de productie nul. De variaties tussen de seizoenen zijn aanzienlijk; tussen zomer en winter zit gemiddeld een factor 6 tot 10. Zolang zonnestroom nog op vrije kleine schaal wordt ingevoed is dat geen enkel probleem, de fluctuaties passen dan nog prima in de normale net-flutuaties. Daarbij komt nog dat de onverwachtte fluctuaties door wolken vooral op kleine schaal lokaal plaats vinden en zich op grotere schaal uitmiddelen. Op grotere schaal is de weersverwachting een goede voorspeller, en kan er dus prima rekening mee worden gehouden. Zou het aandeel ingevoede zonnestroom te groot worden dan zal geïnvesteerd moeten worden in energie-opslag, demand management, en/of meer load-shaping en peaker centrales. Enige seizoens off-set kan bewerkstelligd worden door windenergie, aangezien deze het meest opbrengen in de winter, als PV weinig opbrengt.
  De Duitse netbeheerders waren van te voren bang voor de netstabiliteit bij de zonsverduistering van 20 maart 2015. Dat is uiteindelijk probleemloos verlopen. Ook hebben ze in Duitsland een dag gehad dat >50% van de electra van solar kwam.
  Denemarken heeft een dag gehad dat wind en solar samen meer dan 100% opleverde. Resulterend in export.

  bbc 10 september 2014 15:20
  [...] In de UK [...] Na de uitzending van Eastenders gaan daar ineens 1,75 miljoen waterkokers aan. Leuk filmpje.
  http://www.bbc.co.uk/britainfromabove/stories/people/teatimebritain.shtml

• De fluctuaties in de output van PV zorgen voor hogere stroomprijzen.
  Onderzoek naar de impact op de kostprijs van 'intermittent' duurzame energie bij een hoge penetratiegraad kwam tot de conclusie dat tot 20% er nauwelijks effect is op de kostprijs, maar daarna significant stijgt. In Nederland overstijgt dit niet meer dan luttele procenten, dus vooralsnog hoeven we hier niet bang voor te zijn. In Nederland zitten we in 2017 pas op 1,7% volgens deze berekening.
  
  [...]
  
  Bron: Exploring the impact on cost and electricity production of high penetration levels of intermittent electricity in OECD Europe and the USA, results for wind energy
  
  _{Aanvullen door meldingen van hevige schommelingen in de stroomprijs in Duitsland? ...}
• Het kost meer energie om PV panelen te produceren dan dat ze ooit opleveren.
  Dit is absoluut niet waar. Een maat om aan te geven hoe de primaire energiekosten zich verhouden tot de opbrengst is de Energy Pay Back Time (EPBT). Voor PV lag dit in 2006 tussen de 2,5 en 3 jaar voor midden-Europa (afhankelijk van waar het systeem ligt) en kristallijn Si PV (meest gangbaar), inmiddels (was toen de verwachting) zal het rond 1,5 jaar liggen omdat het gros van de energie in de winning en purificatie van silicium zit, en daar is een enorme vooruitgang geboekt in efficiëntie en economies of scale de laatste jaren [bron?]. PV panelen van 20 of 30 jaar oud draaien nog steeds zonder veel degradatie, en de verwachting is dat deze het nog lang uithouden. De techniek heeft niet stil gestaan, dus dat zal waarschijnlijk alleen maar beter zijn geworden.
• Aanslag op zeldzame aardmetalen.
  Kristallijn Si bestaat voornamelijk uit Si (ook het glas ), een heel klein beetje Boron en Fosfor doping. Minimale hoeveelheden opgedampt zilver voor de backreflector. En nog wat koper voor de busbars e.d. Aluminium frame.
  Voor thin-film panelen (CIGS) Koper Indium Gallium Seleen of (CdTe) Cadmium Telluur. Of Amorf Silicium.

.

Praktische informatie

Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit en leveren gelijkstroom. Er zijn daarin ruwweg 3 categorieën te onderscheiden:

• Volledig autonome systemen.
  Ook wel eiland-systemen genoemd. Deze systemen staan los van het elektriciteitsnetwerk, en gebruiken doorgaans accu's voor het bufferen van energie. De energie die overdag bij zonnig weer wordt geproduceerd wordt dan opgeslagen in accu's, zodat elektrische apparatuur 's avonds en bij bewolkt weer gebruikt kan worden. Omdat dit veel duurder is dan netinvoeding wordt het eigenlijk alleen toegepast als het niet anders kan. Dit soort systemen worden bijvoorbeeld op (zeil)boten gebruikt, afgelegen plekken, of landen met een extreem instabiel grid.
• Netgekoppelde systemen.
  Deze systemen zetten de gelijkstroom uit zonnepanelen om naar wisselspanning, en voeden deze (na aftrek intern gebruik) in het elektriciteitsgrid in. Als de installatie op een woon- of bedrijfspand geplaatst is kan op een zonnige dag overdag de meter terugdraaien. 's Avonds of bij bewolkt weer wordt dan op normale wijze van netstroom gebruik gemaakt. Verreweg het meest populair in Westerse landen.
• Backup systemen.
  Dit is een combinatie van beiden, als het grid wegvalt zullen de zonnepanelen i.c.m. accu's (of een ander opslagsysteem) elektriciteit kunnen leveren in het huis. Deze systemen zijn aardig aan de prijs vanwege de kosten van energieopslag, en de duurdere omvormers.

Zonnestroompanelen hebben een paar voordelen. Ze zijn eenvoudig van constructie, hebben geen onderhoud nodig en gaan erg lang mee. Ze zijn stil, stoten geen schadelijke stoffen uit en doordat ze geen bewegende delen hebben vallen ze meestal niet zo op. Dat maakt ze bij uitstek geschikt voor gebruik in stedelijk gebied, dus op woonhuizen of bedrijfspanden.

Zonnestroompanelen produceren hun maximum vermogen bij volle zon-instraling, bij lage zon-instraling of bij bewolking wordt minder elektriciteit geproduceerd, en 's nachts is de productie nul. De variaties tussen de seizoenen zijn aanzienlijk; tussen zomer en winter zit gemiddeld een factor 6 tot 10.

.

Overzicht benodigdheden

In de rest van het verhaal zal uitgegaan worden van netgekoppelde systemen, omdat deze verreweg het meest populair zijn in Nederland.
Een 'standaard' zonnepanelen systeem bestaat uit de volgende onderdelen:

• De zonnepanelen zelf.
• Montagemateriaal voor de zonnepanelen.
• DC en AC bekabeling, pvc buizen, e.d.
• De netgekoppelde omvormer die de DC spanning omzet in AC spanning op het elektriciteitsnet.
• Eventueel logging van de opbrengst. Vaak zit dit in de omvormer, maar om verschillende redenen kan er voor worden gekozen om extra/extern te loggen. Dit topic gaat hierover: Datalogging: PV systemen

Enkele belangrijke zaken zijn:

• Een energiemeter die terug kan draaien, of de teruggeleverde energie apart registreerd.
• Of je een omvormer op een 1-fase of een 3 fase elektriciteitsinstallatie moet aansluiten. Grotere systemen op een omvormer met een vermogen 4000 watt of groter moeten over het algemeen op een 3 fase aansluiting worden aangesloten. Heb je die nog niet dan moet dus de huisinstallatie ook worden geupgrade..
• De oriëntatie van het dak. De azimut (Windstreek) en zenit hoek zijn hier van belang.
• Schaduwwerking obstakels.

Als je niet van plan bent om zelf te gaan knutselen, of niet het dak op durft/kan, dan kan je het laten doen. In de Solar Top 50 staan een aantal leveranciers; http://www.top50solar.nl/
_{( Wellicht nog aan te vullen met een overzichtsplaatje van een voorbeeldsysteem)}

.

PV panelen

Een zonnecel wordt gemaakt van een halfgeleidermateriaal dat elektriciteit levert zodra er licht op valt.
Voor de huidige zonnecellen is silicium het meest gebruikte halfgeleidermateriaal.
Daarmee kunnen drie typen zonnecellen gemaakt worden:


• Monokristallijn zonnecellen zijn vervaardigd uit siliciumplakken, die uit een groot donkerblauw “monokristal” zijn gezaagd. Dat kristal is gecontroleerd afgekoeld, waardoor een gelijkmatige structuur is ontstaan. Dus ook een gelijkmatige kleurstelling

• Polykristallijn zonnecellen (of multikristallijn silicium) worden gegoten en vervolgens gezaagd. Dit is een ander proces dan dat van de monokristallijne cellen. Tijdens het stollen ontstaan verschillende kristallen die het materiaal een onregelmatig geschakeerd aanzicht geven. Het rendement van polykristallijne cellen ligt iets lager (circa 2%) dan dat van monokristallijne cellen. Het zonnepaneel heeft een blauwe kleur

• Amorf silicium cellen worden opgedampt op een ondersteunend materiaal. De opbrengst is niet zo hoog, maar veel goedkoper. Voordelen zijn het lagere materiaalgebruik, de continue productie met laag energieverbruik, en de mogelijkheid ze te plaatsen op grote oppervlaktes op goedkope dragers, zoals een dakbedekking

• Thin film panelen; een dunne laag photovoltaisch materiaal opgebracht op een substraat. Een dunne film zonnepaneel is te zien als een rij lange, smalle zonnecellen die zijn opgedampt tov silicum panelen die meestal uit 60 losse cellen van silicium plaatjes bestaan.
De populairste thin film panelen in 2016-2017 zijn CIGS panelen (met name die van Solar Frontier)
CIGS staat voor Copper (koper) Indium, Gallium en Selenium.
Voordelen van CIGS panelen zijn goede prestaties bij bewolking of beperkte schaduw tov silicium cellen en het egale uiterlijk van de panelen. De panelen presteren ook vaak beter per Wp dan silicium panelen.
Een nadeel van deze panelen is dat de opbrengst per vierkante meter lager is dan van silicium cellen. Ook zijn sommige van de in CIGS gebruikte (aard)materialen zeldzamer.
.

Omvormer

De omvormer is één van de twee belangrijkste onderdelen van je installatie. Je wilt licht omzetten in DC en vervolgens in AC wat je thuis kan gebruiken. Hoe betrouwbaarder en efficiënter dit gebeurt hoe hoger je rendement. Zolang het aangesloten Wp vermogen tussen de 70% en 200% van de omvormer is kan dit goed genoeg zijn. Dat komt doordat het slechts zelden gebeurd dat de zoninstraling echt hoog is. Zie in het stukje verderop over mogelijke piekverliezen met name de daar genoemde analyse van antonboonstra.
SMA: ‘Bij een overdimensionering van 200 procent is er bij een oost-westopstelling een aftopping van 8 tot 10 procent’, duidt Hoylaerts. ‘Dit neemt niet weg dat extra zonnepanelen de totale opbrengst blijven verhogen en er dus ergens een optimum ligt tussen de kosten van meer zonnepanelen en de extra opbrengst van de installatie. In de praktijk is het dus mogelijk om op een netaansluiting van 1,75 megavoltampère tot zelfs 4 megawattpiek zonnepanelen aan te sluiten. Door de dalende prijzen van zonnepanelen is het interessant om steeds meer zonnepanelen aan te sluiten op een kleinere aansluiting. Voor projecten waar men in het verleden koos voor een overdimensionering van 120 procent zien we nu dat het financieel optimum al vrij gemakkelijk richting een overdimensionering van 170 procent gaat. Bij marktpartijen moet het besef nog wel groeien dat het niet erg is om een kleinere omvormercapaciteit te gebruiken op de locaties waar netcapaciteit een probleem is. Het is een van de belangrijkste troeven die de sector in handen heeft om een antwoord te kunnen bieden aan de groeiende problemen met de netcapaciteit. Overdimensionering tot 200 procent is bij alle omvormers uit ons productportfolio mogelijk.
Bij een Oost-West opstelling kan eventueel, bijvoorbeeld bij een dakhelling van 45⁰of hoger, een omvormer vanaf 50% al genoeg zijn omdat Oost en West op verschillende momenten hun maximale opbrengst hebben. Dit kan echter zijn weerslag hebben op de levensduur van de dan relatief zwaar belaste omvormer. Omdat electronica boven de 30^o voor iedere 10^o in levensduur halveert is het een goed idee een extra (temperatuur geregelde) fan op de omvormer te richten. Hoe beter de omvormer past bij de panelen, hoe lager je prijs/Wp. Kies een omvormer welke past bij je set én je toekomstplannen. Aangezien er in België een belasting is op het omvormer vermogen, is het daar beter om een relatief kleine omvormer te plaatsen.
_{Auteur: twixx edit: onetime}
.

String omvormers

Een string-omvormer maakt van je panelen in serie AC stroom. Stringomvormers zijn doorgaans relatief goedkoop per Watt (al worden ze snel duurder per Watt bij vermogens minder dan 1,5 kW), en hebben een relatief hoge efficiëntie. Het grote nadeel van string-omvomers is de gevoeligheid voor (gedeeltelijke) schaduw. Als er schaduw op één paneel valt, en dus significant minder opbrengt, dan zullen alle panelen terugvallen naar het niveau van dat ene paneel. Zie het stukje verderop over schaduwwerking en bypass-diodes.
Dit is in te zien met de zogenaamde stroomwet van Kirchhoff¹, die stelt dat de som van stromen van en naar een punt nul moet zijn (stroom zal niet accumuleren). Als één paneel minder stroom dan de rest produceert, zal de som op een punt in de string niet 0 zijn, en dat kan niet.
De string is dus zo 'sterk' als het zwakst producerende paneel.

¹ Wikipedia: Kirchhoff's circuit laws


_{PV panelen in serie op een string-omvormer. Bron: Enecsys}

Omvormers onderscheiden zich in kwaliteit, toepasbaarheid en mogelijkheden tot logging.

Enkele veel gebruikte merken en modellen.

Merk	Type	Aantal MPPT	AC power	Bijzonderheden	Gebruikers
Power-One, nu ABB	All	-	-		-
Power-One	PVI-3.0	2	3300 Watt	Max rendement 96,8% + MPP scan optie + RS485 + Stringsizer online	Wimlem
Effekta	All	-	-		-
Effekta / G.E. / Ablerex	ES4200	2	4kW	Efficientie 96% voor lage stringspanning MPP 150-450V max 2,2 kW per MPPT	-
Fronius	All	-	-		-
Fronius	Fronius ig 15	1	1500 Watt	CEC Efficientie 91,4%, veel opties dmv insteekkaarten, lage stringspanning	-
Fronius	Fronius ig 30	?	2650 Watt	CEC Efficiëntie 92,7%, veel opties dmv insteekkaarten, lage stringspanning	BarryH
Kostal	All	-	-	Zeer geschikt voor hogere voltages (b.v. veel panelen op 1 string)	-
Kostal	Piko 3,0	2	?	Efficientie 92,5%, DC switch, hoge stringspanning, webserver 24h	-
Kostal	Piko 3,6	-	3960W	1 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 4,2	-	4620W	3 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 7,0	-	7700W	3 fase, webserver, sensors, Max. AC vermogen is +10%	-
Kostal	Piko 10,1	?	?	?	WoudseHoeve
Mastervolt	All	-	-		-
Mastervolt	Soladin 600	1	500W	Populair voor 3-paneel systemen! Ouder type. Gunstige prijs. Uit lezen via Mastervolt kabeltje, naar seriele sub-D9, eventueel met converter USB	Andre1973, jpm.lensen
Omnik	1k/1k5/2k/2.5k 3k/4k/5k/6k/8k 9k/10k/...	-	-	Logging eenvoudig door std WiFi. let op: geen internetconnectie, geen logging (ook niet achteraf). Prijsbewuste keus.	-
Omnik	Omniksol-2.0k	1	2,2 kW	DC switch, Wifi	Masaman
Omnik	Omniksol-3.0k	2	3,4 kW	DC switch, Wifi	BarryH
SMA	All	-	-	Kwalitatief sterk, verschillende modellen in IP65, t.b.v. logging extra module nodig	-
SMA	1300 TL	1	1.3kW	DC switch	twixx
SMA	2000 HF	1	2kW	CEC rendement 96,3 %	databeestje
Steca	All	-	-	-	-
Steca	StecaGrid 500	1	500W	CEC efficiëntie 94,5%	-
Steca	Steca 3000 coolcept	1		Efficientie 98%, hoge stringspanning, breed mpp bereik, DC switch, d/m/j logging, 24h uitleesbaar	no_mercy7776

.

Micro omvormers

Micro-omvormers werken op paneelniveau, dat wil zeggen dat per paneel het vermogen van DC naar AC wordt omgezet. Micro-omvormers kosten doorgaans meer per Watt (al geldt dit doorgaans niet voor kleine systemen met een vermogen van minder dan 1kW) en hebben een iets lagere efficiëntie. Echter, er zijn een aantal specifieke voordelen:

• Schaduw op één paneel beïnvloed niet de hele string. (De hoofdreden dat veel mensen met gedeeltelijke schaduw op de panelen voor micro-omvormers kiezen).
• Modulair. Het is relatief makkelijk om je systeem in de toekomst uit te breiden door gewoon één of meerdere micro-omvormers met desnoods een ander type panelen bij te plaatsen. Een string-omvormer is gemaakt om rond een bepaald vermogen optimaal te functioneren.
• Je hoeft geen plek te vinden voor een grote omvormer, de micro-omvormers plaats je (doorgaans) onder het paneel.
• Je kan (meestal) de opbrengst per paneel zien en loggen, bij string-omvormers kan dit alleen per string.

_{PV panelen met micro-omvormers. Bron: Enecsys}


Enkele fabrikanten en types:

Merk - type	Link	Richtprijs (incl. btw)	AC power	CEC efficiency	Bijzonderheden	Gebruikers
AEconversion - INV250 - INV350	Site	€ 252 € 261	240W 330W	91.4% 91.8%
APS - YC250 - YC500i - YC1000	Site	€ 145 € 184 € 325	250W 2 x 275W 900W	95.5% 95.5% 95.5%	10 jaar	TFH
Enecsys - Single - Duo	Site	€ 170 / € 265	225W of 240W 450W of 360W	93,5%	20 jaar garantie (mits gateway actief is)	twixx
Enphase M215	Site	€ 125	215W	96,0%	20 jaar garantie
Involar MAC 250	Site	€ 114	235W	%
Power-one Aurora micro (nu ABB)	Site	€190 €215	250W 300W	%
SMA micro omvormer	Site	n.b.	240W	%

_{Aangevuld door Twixx, TFH, Onetime}


.

Optimizers

Optimizers proberen de voordelen van string en micro-omvormer te combineren. Per paneel wordt een optimizer gebruikt om ervoor te zorgen dat één paneel in een string geen blokkade meer kan vormen bij gedeeltelijke schaduw. Optimizers werken dus nog steeds met een normale string-omvormer behalve bij Solaregde. In een stringomvormer oplossing is het afhankelijk van het type/merk optimizer of je alle panelen in een string moet voorzien van een optimizer of alleen de panelen waar schaduw een rol speelt.
In een Solaredge systeem zijn ALLE panelen voorzien van een Solaredge optimizer en is er een centrale Solaredge omvormer die alleen werkt met de Solaredge optimizers. Solaredge systemen zijn in 2016-2017 populair bij systemen die last van gedeeltelijke schaduw ondervinden maar zijn meestal duurder dan een eenvoudige stringomvormer oplossing.
Tigo optimizers kunnen op alleen het 'probleem-paneel' worden toegepast, de rest van de string en de omvormer blijven dan ongewijzigd. Hou wel rekening met het feit dat Tigo een tekort aan stroom van dat paneel uitruilt tegen een lagere spanning om de stroom van de string zo hoog mogelijk te maken. Dat is dus wat de andere panelen op dat moment leveren.

De hoofdreden om voor optimizers te gaan is, net als bij de micro-omvormers, gedeeltelijke schaduw op de panelen. Vroeger was het prijsverschil tussen micro-omvormers en string-omvormers groter, en maakte dit optimizers bij grotere installaties (>2kW) vaak financieel gunstiger. Tegenwoordig ligt dit omslagpunt een stuk hoger door de relatief grotere prijsdaling bij micro-omvormers.


_{PV panelen met optimizers en een string-omvormer. Bron: Enecsys}


.

Piekverliezen door het nemen van een te kleine omvormer

Door het nemen van een te kleine omvormer kunnen piekverliezen ontstaan.


Vermogensratio is het vermogen van de omvormer naar het Wp vermogen van alle panelen op de omvormer.

Het betreft een theoretisch model op basis van meetwaarden uit de praktijk in Nederland. (post antonboonstra). Uit dit theoretische model blijkt dat de verliezen door het nemen van een relatief kleine omvormer gering zijn. Analyse door antonboonstra

.

Montagemateriaal

Informatie over montagemateriaal (Click-fit e.d.).Meestal aluminium, soms rvs.
Er bestaan voor verschillende plaatsings oppervlakken verschillende montage materialen.
- platdak; vaak niet vast gemonteerd maar aluminium steunen per paneel of rails voor groepen panelen met ballast tegen wegwaaien beveiligd. (@Andre1973: Flatfix fusion geeft een hele lage dakbelasting, en van der Valk pro bijvoorbeeld gebruiken wij bij grote systemen, ook omdat aarding dan makkelijker is. Sunstruction is denk ik een van de goedkopere. Maar ook heel goed te doen.) In opkomst zijn betonvoeten die geen extra ballast nodig hebben, zoals solarbears of https://www.degrootbeton....tagesysteem-zonnepanelen/. Eventueel zelf te maken. Zelf op maat storten of mbv betonbanden('stoepranden') Bij een Oost-West opstelling kan met relatief weinig ballast worden volstaan.
- pannendak; vaak met haken om dakpan en panlat heen gehaakt, soms aan dakbalken geschroefd. De rails op deze haken.
- golfplaten of bitumen schuin dak; vaak met stok-schroef door de dakbedekking heen in de balken. De rails hierop.
- metalen daken; vaak zijn er speciale klemmen beschikbaar waar de rails op gemonteerd kan worden. (o.a. kalzip)
Auteur: onetime, nog uit te breiden...

.

Geïntegreerde zonnepanelen voor daken

Er zijn een aantal benaderingen van geïntegreerde panelen. Er zijn dakbedekkingsystemen waarbij de zonnecel nauwelijks zichtbaar in de dakpan is verwerkt en daken met geïntegreerde zonnepanelen. Een veel gebruikte term is BIPV (Building-integrated photovoltaics). Doordat meestal geen standaard panelen kunnen worden gebruikt pakt dit vaak (veel) duurder uit. Het resultaat kan potentieel wel veel mooier zijn.

Doordat er geen koelende lucht onder het paneel komt loopt de temperatuur verder op met een lagere opbrengst als gevolg. Doordat de panelen ook niet meer boven de dakpannen liggen maar eerder in plaats van, is er een groter risico op brand in het huis voor zover de oorzaak in de panelen zit.

- Zonnedakpan: beperkt aantal types die lang niet altijd aansluiten bij de bestaande dakpannen, ze zijn ook duur, waardoor ze eigenljk alleen bij nieuwbouw of dakrenovatie een optie zijn. Doordat iedere dakpan nu twee stekkers heeft die er weliswaar af-fabriek aan zitten, neemt het potentieel voor problemen hiermee enorm toe. (Ongeveer 30-96 x?)

- In-dak panelen: Relatief bewerkelijk en duur systeem, wat door het uitsparen van andere dakbedekking bij nieuwbouw en dakrenovatie nog een beetje in beeld komt.
Andre1973: "Een indak systeem van zonnepanelen leent zich vooral voor een heel recht (vlak) en haaks dak. Heb een aantal van die dingen gedaan en op een krom / scheef dak is dat echt een ramp. Een hoop daken zijn schever, doorgezakter dan je op het eerste oog ziet. Ook nieuwbouw laat te wensen over voor wat betreft recht."

- In-raam panelen: Door meestal vertikale plaatsing lagere opbrengst. Potentieel mooi maar duur. Minder licht inval in de ruimte.

- Gevel panelen: Door meestal vertikale plaatsing lagere opbrengst. Potentieel mooi maar duur. Prijs kan gedrukt worden bij uitsparing andere gevel bekleding bij renovatie of nieuwbouw. Meestal wel als extra mogelijkheid die er anders niet zou zijn.
auteur: Onetime.

Farbikant/Merk	Type	Daktype	# cellen / stuk	module efficiency	Wp/m2
Eternit	Solesia 40	Leisteen	-/10		147Wp/m2
Eternit	Solesia 85	Leisteen	-/20		175Wp/m2
Eternit	Solesia 127	Leisteen	-/30		184Wp/m2
Eternit	Solesia Dakpan	Vlakke pan	-/22		152Wp/m2
Zep B.V.	zonneceldakpan	Rode of zwarte pan	2/-	20,22%	90Wp/m2
Tesla	Tuscan Glass Tile	Rode dakpan	1/-
Tesla	Slate Glass Tile	Leisteen	1/-
Tesla	Textured Glass Tile	Reliëfpan	1/-
Tesla	Smooth Glass Tile	Vlakke pan	1/-
Smartroof	ReneSolPan	Dakpan			75Wp/m2
Smartroof	NeoSolPan	Dakpan			125Wp/m2
Smartroof	SmarTile	Leisteen
Exasun	X15-BR75	Panelen in dak		18,3%	180Wp/m2
Exasun	X10-XT50 series	Dakpan		18,0-18,6%	180Wp/m2
Exasun	X-Facade	Panelen in gevel		18,3-19,5%	180Wp/m2
Soltech	ShingEL	Panelen in dak
Soltech	Supreme	Panelen in dak			118Wp/m2
Robisol	BiTile Voldaksysteem	Vlakke pan
Robisol	B35 Systeem	Panelen in dak
Robisol	Kyroof	Panelen in dak
Stafier	Premium	Panelen in dak
Stafier	Standard	Panelen in dak
Stafier	Full roof	Panelen in dak
Nelskamp	G10 PV	Panelen in dak		18,3%	153Wp/m2
Nelskamp	2Power (met collector)	Panelen in dak
Monier	VI90	Panelen in dak			165Wp/m2
Monier	InDaX	Panelen in dak			158Wp/m2
Aerspire	AER	Panelen in dak			v.a. 165Wp/m2
SolarWatt	EasyIn 60M	Panelen in dak			171Wp/m2
SolarCentury	C21e	Vlakke pan		13,9%	128-141Wp/m2
SolarCentury	Sunstation	Panelen in dak		16,5%	<160Wp/m2
Viridian	Clearline PV16	Panelen in dak		16%	<153Wp/m2
AliusSolar	AEsthetica	Panelen in dak
GSE Integration	In-Roof-System	Panelen in dak
Kingspan	Unidek	Panelen in dak			paneelkeuze
SCX	Soloroof	Panelen in dak
IRFTS	Easy Roof	Panelen in dak	60 of 96		paneelkeuze
Ubbink	indak	Panelen in dak			paneelkeuze
Renusol/Intersole	ISSE	Panelen in dak			paneelkeuze
Schweizer	Solrif	Panelen in dak			div. panelen
Physee	Powerwindow	cellen in vensterglas

.

Elektrotechniek

.

Niet separate groep

Volgens de NTA 8493 mag er maximaal 2,25 Ampère terug gevoed worden op een niet separate groep. Dit is een groep die ook door verbruikers gebruikt kan worden. Deze begrenzing wordt bepaald door de gebruikte omvormer en niet door de zonnepanelen. Omvormers die hierop zijn begrenst zijn bijvoorbeeld de Soladin 600 en de Steca 500. Er zit dus geen beperking op het aangesloten paneel vermogen! Op een dergelijke omvormer sluit men meestal zonnepanelen aan met een totaal 'STC' vermogen tussen de 500Wp en de 1000Wp. Deze omvormers zijn standaard met een stekker op het stopcontact aangesloten.
_{Auteur: Dre}

Update 2016 Volgens NEN1010 zou dit per 2016 2000W mogen zijn! Dit dan echter vast aangesloten en niet meer met een stekker. Voor bestaande situaties geldt bij de NEN1010 de versie van NEN1010 die bij de aanleg (van de installatie) gold. Wat inhoudt dat bestaande (stekker)omvormers volgens bovenstaande omschrijving gehandhaaft kunnen blijven.
_{Auteur: onetime}

Per 2015-2 is er een update aangaande dit punt van NEN-1010 beschikbaar: Link
Kort gezegd komt het er op neer dat er 9,44A (~2000W) ingevoed mag worden op een gecombineerde eindgroep.
Dit volgens de tabel in de bijlage onder kolom 11. Note: De omvormer mag niet via een WCD (=WandContactDoos = stopcontact) aangesloten worden. Dit moet via een vaste verbinding, eventueel met een werkschakelaar ertussen.
Op een afzonderlijke eindgroep is een WCD wel toegestaan.

Update maart 2017 Wijziging invoeding eind groepen.

Volgend onderstaande link (zie hoofdstuk 55) is het niet meer toegestaan om op een bestaande eindgroep met verbruikers 2000 W in te voeden. Maximum is de oude situatie met 500 W.

https://www.ei-woerden.nl...0_2015_met_C1_2016_V8.pdf

Een meterkast waar terugleverende apparatuur op zit moet voorzien zijn een sticker.


AC-zijde omvormer:

Onderhoud aan een PV-omvormer zal in de praktijk altijd van elektrotechnische aard zijn. Het systeem moet daarvoor volledig spanningsvrij worden gemaakt, zowel op de fasen als op de nul. Het is dus noodzakelijk een scheider te plaatsen. Dit kan het beveiligingstoestel tegen overstroom in de verdeelinrichting zijn. Hierbij moet erop worden gelet dat dit beveiligingstoestel ook echt scheidingseigenschappen heeft. Het wordt aanbevolen een lastscheider te plaatsen naast de omvormer, wanneer de omvormer op hoogte, op een zolder of op grote afstand van de verdeelinrichting is geplaatst.

DC-zijde omvormer:

NEN 1010 vereist in alle gevallen een DC-lastscheider, maar stelt geen eisen aan de plaats waar de DC-lastscheider wordt geplaatst. Deze kan dus geïntegreerd zijn in de omvormer, of buiten de omvormer zijn geplaatst.
Een lastscheider moet per definitie in staat zijn de nominale stroom in het desbetreffende circuit veilig te onderbreken. De norm voor een lastscheider (NEN-EN-IEC 60947-3 voor industriële toepassingen en NEN-EN-IEC 60669-2-4 voor huishoudelijk en soortgelijk gebruik) schrijft voor dat er sprake moet zijn van een mechanische scheiding. Een elektronische (last)scheider of schakelaar in de omvormer voldoet dus niet als lastscheider aan DC-zijde.
Wanneer de DC-lastscheider in de omvormer is geïntegreerd zal dit meestal tot gevolg hebben dat de aanwezige DC-connectoren op de bekabeling komend van de panelen niet spanningsloos zijn bij het losnemen. Er wordt aanbevolen om een externe DC-lastscheider te plaatsen om zo de DC-connectoren spanningsloos te kunnen aansluiten en los nemen.
_{Auteur: Gasschuif}

.

Separate groep

Ook de zogenaamde wasmachinegroep, waarbij de wasmachine aansluiting die rechtstreeks zonder aftakking van de meterkast naar de wasmachine loopt, bij de wasmachine uitsluitend voor de aansluiting van de omvormer wordt gesplitst d.m.v. twee zekeringautomaten voor omvormer en wasmachine valt hier onder.
Om te bepalen welk omvormervermogen u aan mag sluiten kijkt u eerst wat de grootte is van uw hoofdzekering. Doorgaans is deze 25A, 35A, of 40A. De zekering in de groepenkast dient bij voorkeur (vuistregel) 1,6 x kleiner te zijn vanwege selectiviteit. (Zie kopje selectiviteit). Er zit dus geen beperking op het aangesloten paneel vermogen!

Als u weet hoe groot uw groepenkastzekering is kunt u uitrekenen hoeveel omvormervermogen u mag installeren. Liander Aansluitrichtlijnenzonnepanelen.pdf. De netbeheerder wil liever geen grotere onbalans dan 5kVA tussen de fases. Op een 1fase aansluiting is de grens dus 5kVA. Voor 3fase aansluitingen mag je tot de zekering waarde terugleveren. Hiervoor gebruiken we de volgende formule: W = A x V

Hoofdzekering	Groepenkastzekering	Max. vermogen per omvormer	Max. totaal omvormer vermogen
1 × 25A	16A	3.680 W	5.750 W
1 × 35A	25A	5.750 W	8.050 W
1 × 40A	25A	5.750 W	9.200 W
3 × 25A	3 × 16A	3 × 3.680 W = 11.040 W	3 × 5.750 W = 17.250 W
3 × 35A	3 × 25A	3 × 5.750 W = 17.250 W	3 × 8.050 W = 24.150 W
3 × 40A	3 × 32A	3 × 7.360 W = 22.080 W	3 × 9.200 W = 27.600 W
3 × 63A	3 × 40A	3 × 9.200 W = 27.600 W	3 × 14.490 W = 43.470 W
3 × 80A	3 × 50A	3 × 11.500 W = 34.500 W	3 × 18.400 W = 55.200 W

Rekenvoorbeeld 1 fase
Uw hoofdzekering is 1 x 40A
De groepenkastzekering mag zijn: 40/ 1,6 = 25A
Het maximale omvormer vermogen is: 25A x 230V = 5.750 Wp

Rekenvoorbeeld 3 fase
Uw hoofdzekering is 3 x 25A
De groepenkastzekering mag dan per fase zijn: 25/ 1,6 = 16A
Het maximale omvormer vermogen is: 3 x 16A x 230V = 11.040 Wp
_{Auteur: swapevent, edit: onetime}

.

Selectiviteit

Om te voorkomen dat de hoofdzekering uitvalt dient de PV-groep selectief te zijn ten opzichte van de voorliggende beveiliging (hoofdzekering). Als vuistregel hanteert men een factor 1,6 tussen beide beveiligingen. Dit is een vuistregel, maar voor de "volledige selectiviteit" dient men de karakteristieken (grafieken) van de zekeringen met elkaar te vergelijken. Selectiviteit is een keuze of wens van de gebruiker, maar geen eis. Het is een afweging tussen de risico's (wat zijn gevolgen van een uitgeschakelde hoofdzekering) en de kans daarop (hoe groot is de kans op een foutstroom). Tegenwoordig wel een netcode / wettelijke eis. Hoofdstuk 3, paragraaf 3.3, artikel 3.8 Echter voor woonhuizen niet echt van belang.
Een omvormer kan ten gevolg van een defect een kortsluiting vormen op het lichtnet. In dat geval is het wenselijk dat alleen de zekering van de PV-groep uitschakelt en niet de hoofdbeveiliging. Als de hoofdbeveiliging uit zou vallen betekend dit dat het gehele woonhuis spanningsloos is. Bij de oudere huizen zit de hoofdbeveiliging achter een verzegelde installatie die de gebruiker in principe niet kan vervangen / herstellen en dus moet laten vervangen door de netbeheerder.
_{Auteur: Dre edit: onetime}

.

kWh meter van de huisaansluiting

Merk op dat deze meter niet de totale opbrengst van de zonnestroom installatie kan weergeven, het eigen verbruik dat plaats vond op het moment van opwekken is hier reeds van af!
- Ferraris draaischijfmeter
Het is te adviseren deze niet te laten vervangen, tenzij het om een afgekeurde meter gaat of er een terugloopblokkering op zit. Op dergelijke apparaten zit doorgaans een terugloopblokkeringssymbool (een tandwieltje met een haakje). Ook kunt u dit eenvoudig testen door op een zonnige dag zoveel mogelijk apparaten uit te zetten. U kunt dan zien of de meter terug loopt. Voordelen van de draaischijfmeter zijn dat de energieleverancier minder snel fouten kan maken met het verrekenen van de meterstanden en u kunt in principe onbeperkt terugleveren, zolang u niet meer opwekt dan u verbruikt.
- Digitale Meter met teruglever telwerken
Deze meter hoeft u niet te vervangen. Er is een telwerk voor zowel verbruik als teruglevering beschikbaar. Vraag voor u de meterstanden doorgeeft altijd eerst goed na hoe u deze dient aan te leveren.
- Digitale Meter zonder teruglever telwerken
Deze meter dient u te laten vervangen. Met deze meter bespaart u alleen de zonnestroom die direct verbruikt wordt. De teruggeleverde stroom krijgt u niet vergoed. De doorgaans kosteloze vervanging van uw meter kunt u bij uw netbeheerder aanvragen.
Opmerking: U bent conform de huidige wet-regelgeving op dit moment niet verplicht om te kiezen voor een zogenoemde “slimme” meter ( mrt-2013 ) Deze mag u weigeren.
_{Auteur: swapevent}

.

DC en AC bekabeling

Door de verwachte lange levensduur van de systemen is het een goed idee één of twee stappen dikkere bekabeling te gebruiken dan de minimale eis. Dit zal zich over het algemeen ruim terug verdienen indien hier meteen in het begin al voor gekozen wordt. Ook wordt de bekabeling van het solar systeem over het algemeen relatief zwaar belast vergeleken met de overige bekabeling in een woonhuis waardoor het ook nog veiliger is om dikkere bekabeling toe te passen.
Voor de AC aansluiting is 2,5mm² VD / montage draad het minimum.
Bij grotere vermogens en / of grotere afstand tot de meterkast wordt ook wel 4 of 6mm² draad gebruikt.
Dit verminderd de kabelverliezen en voorkomt dat de omvormer als gevolg van te hoge netspanning afschakelt. Bij vermogens vanaf ongeveer 4-5kW begint het interessant te worden om een drie-fase omvormer te gebruiken. Dan loopt de stroom door 3 i.p.v. 2 draden. Door de fase-verschillen tussen de fases is er effectief ook een hogere spanning, waardoor er bij gelijke stroom meer vermogen kan worden getransporteerd. Of bij gelijk vermogen is minder stroom nodig, waardoor de kabel verliezen ook lager zijn.
De meest gebruikte connector voor de DC bekabeling is een MC4 connector. Deze is spatwaterdicht en geschikt voor buiten gebruik. De bekabeling is speciale solar kabel, UV bestendig en geschikt voor langdurig buiten gebruik. Meestal 4mm², maar ook 6mm² komt geregeld voor, zeker als er meerdere strings parallel over de kabel op de omvormer zijn aangesloten.
Voor de AC aansluiting van micro-omvormers worden ook weerbestendige kabels gebruikt. In het geval van Enecsys met waterdichte Wieland-connectoren.
De buitenste laag van zowel de AC als de DC kabels is vaak van siliconenrubber. wikipedia
De totale kabel verliezen zullen over het algemeen tussen de 1 en 5% liggen.
_{Auteur: onetime}

.

Efficiëntie

De CEC en European weighted efficiëntie norm:


.

Financiële zaken

De prijs van een geheel zonnesysteem wordt meestal uitgedrukt in euro per Wp. Een systeem van 3000Wp dat € 3500 kost wordt dus omgerekend €1,17/ Wp. Deze prijs notatie wordt gebruik voor complete sets (met of zonder laten installeren) en vaak ook voor losse zonnepanelen.

.

Zonnepanelen en BTW

Daar is zelfs een apart topic over gemaakt: Nieuws: Zonnepanelen en de btw

.

Verdienmodel

In een gewone huiselijke situatie zal gebruikelijk een gedeelte van de opgewekte stroom direct in huis gebruikt worden, en een gedeelte zal terug geleverd worden (uitgedrukt in de utiliteitsfactor). Het gedeelte dat zelf in huis wordt opgebruikt heeft een waarde gelijk aan de elektriciteitsprijs die je normaal betaald op dat moment (doorgaans rond de 20cent/kWh), aangezien het direct die stroom bespaart. Zie voor optimalisatie van dat deel: Eigen verbruik zelf opgewekte electra verhogen (autonomie?) Voor het gedeelte dat teruggeleverd wordt bestaan verschillende systemen. In Nederland wordt hier een systeem voor gebruikt dat salderen (in het Engels net-metering, afgeleid van netto) heet, in Duitsland is dit een ander systeem.

.
Verdienmodel in Nederland: Salderen
Per 1 januari 2014 geldt de salderingsregeling als volgt:

Je kan onbeperkt salderen, echter tot een maximum van hetgeen dat je afneemt van de energieleverancier.

• Dit geldt uiteraard alleen met digitale/slimme meters, ferraris meters salderen uit zichzelf d.m.v. het terugdraaien

Voorbeeld 1
Het energiebedrijf levert 3000kWh. De zonnepanelen installatie leveren 1500kWh op. Daarvan zal 750kWh direct verbruikt worden, hierdoor levert u 750kWh terug aan het openbare net. De salderingsgrens is de 3000kWh geleverd door het energiebedrijf.

3000 minus 750 = 2250kWh af te rekenen tegen het tarief

Voorbeeld 2
Het energiebedrijf levert 500kWh, de zonnepanelen produceren 2500kWh en daarvan wordt 1500kWh direct verbruikt. Dit geeft een teruglevering van 1000kWh.

Echter is er maar 500kWh afgenomen: 1000 - 500 = 500kWh

de 500kWh zal tegen een lagertarief (terugleververgoeding) worden uitbetaald.

Einde salderen in 2023?!
De salderingsregeling blijft bestaan gedurende de periode van het Energieakkoord dat loopt tot in 2023.
Daaarna zal waarschijnlijk gekozen worden uit 1 van de volgende 5 alternatieven

• A Salderen behouden
• A1 Fiscaal salderen behouden (Vrijgave leveranciersdeel leveringstarief)
• B Salderen begrenzen (Maximum % aan fiscaal te salderen kWh en vrijgave leveranciersdeel leveringstarief)
• C Terugleversubsidie (Terugleversubsidie in €/kWh)
• D Investeringssubsidie (Investeringssubsidie in €/kWp)

Zie voor meer informatie ook de kamerbrief van de minister van Economische Zaken over de salderingsregeling Het lijkt optie B te worden met gelijdelijke afbouw van het recht op salderen.

Het kan dus best zo zijn dat na 2023 je voortaan in plaats van salderen je stroom terugverkoopt aan een energieleverancier voor een terugleververgoeding (bv 0,05 euro/kWh) en daarbij een terugleversubsidie krijgt van de overheid (bv 0,10 euro/kWh).
Dat is minder gunstig dan salderen maar zal nog steeds beter zijn dan een kale terugleververgoeding.

Door de bovengenoemde wijzigingen in de behandeling van de opbrengst van zonnepanelen neemt het belang van het topic over Eigen verbruik zelf opgewekte electra verhogen (autonomie?) toe.

.

Waar te kopen?

Er zijn vele (online) winkels en installateurs waar je zonnepanelen kunt aanschaffen. Ook wordt er wel eens in Duitsland geshopt. Het is hier echter niet de bedoeling om shops uitvoerig te gaan bespreken, omdat dit als vliegen op een hoop stront eigenaren aantrekt die hier graag komen melden hoe goed ze wel niet zijn, en bij hun moet komen kopen. Dan wordt het een reclame-zooitje.

Paul C heeft een wiki aangemaakt waar leveranciers toegevoegd kunnen worden, deze is hier te vinden;
http://dewiki.nl/index.php/Overzicht_aanbieders_zonnepanelen

.

Administratieve zaken en regelgeving

Informatie over regelgeving e.d.

• Vallen de panelen onder inboedelverzekering of de opstalverzekering?
  De panelen vallen in principe onder de opstalverzekering. Ze zijn immers vast met het bestaande gebouw verbonden. Neem contact op met je verzekering(s-agent) om hierover zekerheid te hebben. Laat dit schriftelijk bevestigen.
  
• Moet ik mijn panelen apart verzekeren?
  In principe vallen de panelen onder de opstalverzekering. Neem contact op met je verzekering(s-agent) om hierover dudelijkheid te krijgen. Laat dit ook even (via e-mail bijvoorbeeld) bevestigen.
  
• Heb ik een vergunning nodig voor het plaatsen van panelen?
  (actueel bij een aantal Tweakers, op dit moment)
  In principe is het plaatsen van panelen niet vergunningsplichtig. Het kan zijn dat er in je gemeente aparte afspraken zijn gemaakt. Ook kan het zijn dat je huis onderdeel is van een gebied waar sprake is van een beschermd stadsgezicht. Neem in ieder geval altijd even contact op met de afdeling bouwvergunningen van je gemeente. Dit kan veel ellende voorkomen. Hier kan je het zelf controleren; https://www.omgevingsloket.nl/

_{Auteur: Schinnen-groen}


.

Regelgeving m.b.t. plaatsing panelen

Overzicht regelgeving m.b.t. plaatsing panelen

Meldingsplicht teruglevering??? Geen goede argumenten.

Verwijderd schreef op maandag 13 juni 2016 @ 10:00:

Ik heb 2 jaar geleden met verschillende netbeheerders gesproken over het wel of niet verplicht melden als je teruglevert. Met een ferrarismeter is je eindstand gewoon lager maar anders geen probleem om het niet te melden.
De volgende redenen werden door Stedin, Liander etc toendertijd gegeven om vooral wel te melden, in blauw mijn visie hierop.

<Veiligheid> Onze monteurs moeten weten waar er pv systemen staan, het mag immers niet zo zijn dat ze aan een kabel aan het werk zijn terwijl er door uw pv-systeem nog spanning op deze kabel gezet word.
De woordvoerder in kwestie begreep simpelweg niet dat een omvormer ook uitschakeld als het lichtnet uitvalt

<Digitale meter> Voor het gebruik van een digitale meter met teller 3, 4 voor terugleveren moet u het melden.
Standaart worden alle 4 de tellers uitgelezen, dus waarom apart melden.onetime: omdat anders de teruglevering vaak niet verrekend word.

<Negatief vebruik> Bij een ferrarismeter kan een negatief vebruik ontstaan op de dagteller
Dit snijdt wel hout. Om dan te melden hoe je aan die negatieve stand komt vind ik wel begrijpelijk.

<Wettelijk verplicht> U bent wettelijk verplicht dit te melden ,
Op mijn vraag om welk wetsartikel dit betreft kon men geen antwoord geven, er was er een bij die zelfs beweerde dat het niet beschreven staat maar wel wetgeving is.
onetime: Nu wel: netcode, Hoofdstuk 2, Paragraaf 2.1, Artikel 2.16

Bij melding van teruglevering aan de netbeheerder zal deze proberen een ferrarismeter als ongeschikt af te schilderen. Trap hier niet in! Er bestaan weliswaar voor terugdraaien geblokkeerde meters, maar dat zijn er maar weinig. _{link naar lijst?} Ook bestaat er een lijst van afgekeurde series:

https://www.agentschaptel..._elektriciteitsmeters.pdf

Alle meters die de netbeheerder wil plaatsen zullen teruglevering apart van verbruik registreren. Of het nu de wel of niet op afstand uitleesbare meter betreft. De zogenaamde slimme meter mag u weigeren.
_{Auteur: onetime}

.

Oriëntatie en schaduwwerking

Oriëntatie en schaduwwerking zijn twee zeer belangrijke elementen voor de opbrengst van een PV systeem. Met hoge zekerheid en nauwkeurigheid vooraf de verwachte jaarlijkse opbrengst berekenen is onbegonnen werk. Naast de veranderlijkheid van het weer zijn zoveel factoren van belang, zelfs een boom 100m verderop kan van invloed zijn, vogelpoep en bladeren, tot afwijkingen in vermogen/gevoeligheid binnen de tolerantie van de PV panelen. Het is in de meeste gevallen wel goed mogelijk om een redelijke schatting te maken, zie daarvoor de volgende secties.

Opbrengst ligt doorgaans ergens tussen de 800-1000 kWh/kWp, afhankelijk van oriëntatie, schaduw, en type panelen.

.

Oriëntatie en locatie

In gevallen waar schaduw geen rol speelt is de opbrengst goed af te schatten. Een afschatting¹ van de opbrengst kan worden berekend met de volgende formule(s):

Opbrengst [kWh] = Instraling [kWh / (m² * year)] * IF [-] * PVvermogen [kWp] * PF [m² / kWp]
Specifieke opbrengst [kWh/(kWp*year)] = Instraling [kWh / (m² * year)] * IF [-] * PF [m² / kWp]
_{Bij specifieke opbrengst wordt nog wel eens year/jaar weggelaten en kWh/kWp gebruikt, maar er meestal kWh/jaar (kWp*year) bedoelt}

Instraling I :	De energie die valt op 1 vierkante meter (horizontaal) per jaar. Zie plaatje Nederland.
Inclination Factor IF [-] :	Een zelf bedachte factor om de berekening makkelijk te maken adhv het instralingsdiagram. Omdat de instraling is gedefinieerd voor een horizontaal vlak (in het midden van de instralingsdiagram), is deze correctie bedacht. IF = (afgelezen relatieve instraling uit instralingsdiagram [%]) / 85%.
PV vermogen [Wp] :	Het STC vermogen van je installatie.
Performance Factor PF [m2 / kWp] :	Hierin worden verschillende verliezen meegenomen, en verschillen tussen type cel. Neem 0.80-0,88 voor kristallijne panelen, en 0,85-0,93 voor amorfe panelen. Voor details zie Siderea site.

Instraling per jaar op een horizontaal vlak aarde. In kWh / (m² * jaar).

Relatieve instraling als functie van windstreek en azimuth hoek.²

.
Voorbeeld:
Een 1500Wp installatie op het zuid-oosten in Den Helder, met een hellingshoek van 30 graden. Kristallijn Si, zonder noemenswaardige schaduw. Dan kan je een opbrengst verwachten van:
1070* (93/85) * 1,500 * 0,85 = 1493 kWh.

Let wel, dit is wel een zeer gunstig geval! Bijna overal staan objecten in de buurt zoals huizen en bomen, ook al staan ze wat verder weg (dat beïnvloed al de albedo), dit geval gaat om 100% vrij zicht (gebeurt dus zelden). Ofwel: Een huisje ergens midden in een gigantisch weiland. Daarnaast is de performance factor gunstig gekozen. Het kan in dit geval dus ook in de praktijk 1450 kWh worden. Daarnaast verschilt de opbrengst iets van jaar tot jaar.

.
Hoeken: Windstreek, Azimut, Zenit

Nog een mooie link betreffende instraling; http://re.jrc.ec.europa.eu/pvg_tools/en/tools.html

¹: Dit is een afschatting. Het kan natuurlijk altijd beter, maar hier is getracht om het zo simpel mogelijk te houden en toch een goede afschatting te maken. Voor de fijnproevers is er de volgende website: http://www.siderea.nl/index.html

²: De correctheid van het instralingsdiagram wordt echter betwist: http://www.siderea.nl/art...shoek2/hellingshoek2.html
Bij gebrek aan beter, blijft dit diagram staan. Het wijkt wellicht een paar procent af voor sommige orientaties, maar het blijft een aardige indicatie van de opbrengst.

.

Invloed van schaduw

Schaduw heeft direct invloed op de opbrengst. Dit komt doordat de stroomopbrengst van een zonnecel evenredig is met het invallende licht. Als de schaduw slechts over 1 paneel valt, dan heeft de hele string daar dus last van omdat de stroom in een string overal gelijk is. De spanning blijft in principe ongeveer gelijk. Stel dat een paneel in volle zonneschijn 150W (5A) oplevert, en in de schaduw 60W (2A). Het paneel zit in een string van 5 panelen, dat is dus 5x150W=750W in totaal. Als één paneel in de schaduw valt, dan is de opbrengst niet 660W zoals je misschien zou verwachten, maar 5x60W=300W. De schaduw heeft dus invloed op de hele string, en dat is in gevallen van schaduw ook dé grootste reden om voor micro-omvormers te gaan ipv string omvormers.
_{edit: onetime}
.
Bypass diode
De cellen binnen één paneel kun je ook zien als een string: in serie geschakelde cellen. Een manier om ervoor te zorgen dat schaduw over enkele cellen niet de prestatie van het hele paneel en daarmee de hele string naar beneden brengt tot het niveau van die paar cellen worden bypass diodes gebruikt. Het onderstaande plaatje maakt de werking van een dergelijke bypass diode duidelijk.
_{onetime: Denk erom: onderstaande plaatje is technisch niet correct!}



Maximum Power Point Tracker
De MPPT van de omvormer zal om de zoveel tijd de afgenomen stroom van de panelen variëren en met behulp van de daarbij horende spanningen het beschikbare vermogen bepalen. Daarna zal hij zich vervolgens op het maximum van deze sweep instellen. Deze sweep kan het gevolg zijn van gewijzigde opbrengst of van het verstrijken van een bepaalde tijd. Soms, als de MPPT ook goed schaduwmanagement bevat, is de tracker in staat het optimum van 5A uit het eerdere voorbeeld te vinden. De bypass diodes zullen dan het beschaduwde paneel "uitschakelen" en de rest van de string op vol vermogen (600W) doorlaten. Een eventueel 2e beschaduwd paneel is zo theoretisch ook nog gedeeltelijk op te vangen. Een derde niet.

.

Terminologie

Terminologie eigen aan PV en energie.
Naam - (symbool) - [eenheid].

• Watt-piek (nominaal) vermogen (W_p) [W] : Vermogensoutput van een PV cell/module onder STC condities. Wikipedia: Nominal power (photovoltaic)
• Specifiek watt-piek vermogen (W_p-spec) [W/m²] : Het watt-piek vermogen gedeeld door de oppervlakte. Gebruikelijk; het aantal vierkante meters [m²]. Een maat voor efficiëntie.
• Opbrengst [kWh] : De hoeveelheid opgebrachte energie uit de zonnepanelen, net als de hoeveelheid verbruikte energie in een huishouden. Meestal uitgedrukt in kWh: kilo-Watt-uur. Stilzwijgend wordt per jaar bedoeld.
• Specifieke opbrengst [kWh/kWp] : Dit is de opbrengst genormaliseerd naar het watt-piek vermogen van de zonnepanelen. Vaak wordt specifieke opbrengst gebruikt i.p.v. opbrengst, omdat het meer zegt over het presteren van het systeem. Dat kan afhangen van veel factoren zoals de locatie / weer / schaduw / type cell etc. Stilzwijgend wordt per jaar bedoeld.
• Standard Test Conditions (STC) : Standaard test condities onder welke het vermogen (Wp) van een PV cell/module wordt bepaald. Een bestralingssterkte van 1000 W/m², een cell-temperatuur van 25C, en een 1.5 airmass spectrum. Wikipedia: Air mass (astronomy)
• Bestralingssterke / Irradiantie (Eng. Irradiance) (E_e) [W/m²]: Het vermogen per oppervlakte-eenheid van de invallende elektromagnetische straling op een oppervlak. Wikipedia: Irradiance
• Bestraling (Eng. Irradiation) (I) [kWh/(m² * year)]: De totale cumulatieve hoeveelheid energie komende van straling die over een periode (doorgaans een jaar) valt op een oppervlakte (meestal vierkante meter). Een maat om uit te drukken hoe 'zonnig' het in een gebied/land is. Nederland zit zo rond 1000 kWh/(m² year), terwijl de Sahara zo rond 2200 kWh/(m² year) zit.
• Efficiëntie (n / eta) [-] : Ratio van de vermogensoutput van de PV cell/module en het vermogen van de inkomende straling onder STC condities.
• Enery Pay Back Time (EPBT) [year] : Ratio van de de primare energiekosten benodigd om PV cellen/modules te maken naar de jaarlijkse opbrengst van een PV cel/module. Een maat die aangeeft wanneer een PV module energetisch is 'terugbetaald'. In 2006 lag dit tussen 2,5 en 3 jaar voor midden-Europa, maar tegenwoordig (was toen de verwachting) zal het rond 1,5 jaar liggen omdat het gros van de energie in de winning en purificatie van silicium zit, en daar is een enorme vooruitgang geboekt in efficiëntie en economies of scale de laatste jaren [bron?].
• Enery Return On Investment (EROI) [year] : Zie Energy Pay Back Time (EPBT).

Auteur: Bartjuh, edit: onetime


.

FAQ: Frequently Asked Questions.

• Hoeveel zonnepanelen kan ik op een bestaande in gebruik zijnde groep installeren?
  Je mag maximaal 2,25A invoeden op een in gebruik zijnde groep. Kortom, je kan best 800 Wp aan panelen hebben liggen, als je de omvormer maar zo kiest dat deze niet boven de 2.25A komt. Bijvoorbeeld een Steca 500, of Soladin 600. Zie voor meer info: http://www.olino.org/articles/2006/06/24/max500w.
• Hoeveel zonnepanelen kan ik op dedicated groep installeren?
  Je kan best meer Wp aan zonnepanelen op een groep kwijt dan de zekering aankan, als de omvormer maar niet meer invoed dan de zekering aankan. Meestal 16A, dan is het 16*230 = 3680W. Voor grotere vermogens zie het kopje electrotechniek.
• Hoeveel b.t.w. kan ik terug krijgen?
• Op het moment van schrijven geldt een BTW regeling voor zonnepanelen bezitters. Europees wordt men gezien als BTW ondernemer en heeft men dan ook het recht om de BTW terug te vorderen.
  Enige wat in mindering wordt gebracht is een forfait bedrag, afhankelijk van het resterende jaar en het piekvermogen van de installatie. Maar er zijn ook andere mogelijkheden.
  
  Forfait bij een Opwekvermogen in WattPiek per jaar:
  
  0000 – 1000 € 20
  1001 – 2000 € 40
  2001 – 3000 € 60
  3001 – 4000 € 80
  4001 – 5000 € 100
  
  Naar aanleiding van het recente arrest van de Hoge Raad is duidelijkheid ontstaan over de aftrek van btw op de bouwkosten. Door de zonnepanelen heeft een deel van het dak een zakelijke functie gekregen, waarvoor recht op aftrek van btw bestaat.
  
  Voorbeeldberekening
  Voor het bepalen van het aftrekrecht kunt u uitgaan van de vierkante meter verhouding tussen nuttige ruimtes gebruikt voor zakelijke doeleinden en voor woondoeleinden.
  
  Voorbeeld
  Oppervlakte zonnepanelen: 25 m2
  Totale woonoppervlakte (exclusief dak): 250 m2
  Aanneemsom: €500.000 + €105.000(btw)
  
  Percentage aftrek: 25/(25+250) * 100%= 9,09%
  Berekening extra teruggaaf btw op bouwkosten: 9,09% * €105.000 = €9.545
  Als het hele dak van een bungalow (alleen begane grond) vol ligt, heb je dus in principe recht op 50%... maar pas op, de praktijk is weerbarstiger: https://www.bdo.nl/nl-nl/...epanelen-deels-aftrekbaar , https://www.accountancyva...chtigen-met-zonnepanelen/
• Welke en hoeveel subsidie kan ik krijgen?
  • Asbest eraf PV erop: de regels zijn nu dat je subsidie kunt krijgen als je asbest netjes laat verwijderen en daar n ander dak op laat plaatsen en daar dan meteen 5kWp PV op legt.
  D subsidie word dan verleend per m² asbest dat gesaneerd word. http://www.asbestvanhetdak.nl/ vervallen
• Er is een SDE+ subsidie voor grote aansluitingen van groter dan 3x80 A. Hiervoor kun je je momenteel 2x per jaar inschrijven. Daarmee krijg je een minimum bedrag voor geproduceerd vermogen.
  http://www.rvo.nl/subsidi...zame-energieproductie-sde
• Verder zijn er nog gemeentelijke en provinciale subsidies indien het bepaalde zorginstellingen betreft, dan wel openbare gebouwen zoals zwembaden / bibliotheken etc.
  https://www.noord-holland...le-subsidieregelingen.htm

_{Aanvullende info dankzij Andre1973}
Nog meer vragen? Algemene vragen? Of op zoek naar allerlei handige sites? Lees eerst de FAQ; Duurzame Energie en Domotica: FAQ
.

Linkjes

• Overzicht aanbieders zonnepanelen
• PV Output
• PVX spot market price index solar PV modules
• Top 50 solar
• JRC instituut, zeer mooie site over instraling
• Ideale hellingshoek (1)
• Ideale hellingshoek (2)

.

Tweakers links

• Micro-omvormer MAC Involar 250 door Roamer
• Invloed van onderdimensionering door antonboonstra
• Invloed van kabelverliezen door Dre
• Piekverliezen door atoonboonstra
• Het zonnepanelen problemen (a.o. brand) verzamel topic

.

Wat hoort er in dit topic, en wat niet?

Let op:
Dit is een algemeen topic met als scope "opwekken met pv". Kijk eerst of je vraag al hier in de openingspost wordt beantwoord. Daar is niet voor niets zoveel moeite voor gedaan. Dan houden we het topic hopelijk enigszins overzichtelijk en belangrijke zaken vindbaar.

Eigen offertes / specifieke situaties horen in een eigen topic.
Hier een berichtje maken en verwijzen naar je eigen topic is ok.

Elektrapraat (kabeltjes, zekeringen, etc) kan hier: Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 1
Opscheppen over je productie? dat kan hier: Het grote "jouw productie" topic - Deel 5
Precies je opbrengst loggen? Dat kan op: Datalogging: PV systemen
Loggen naar PV output? hier: PVOutput info en discussie of opmerkingen topic
en hoe zit het dan met de BTW? Nieuws: Zonnepanelen en de btw
Update suggesties voor deze post (ook) graag per DM.

[ Voor 7% gewijzigd door onetime op 11-01-2020 11:58 ]

[migjes]

Appie Heijn schreef op donderdag 21 februari 2019 @ 15:48:
Vraagje: ik heb op dit moment 3315Wp (13x255Wp) op een SMA SB3600-TL21 op oost liggen. Na de zomervakantie zal ons huis verbouwd worden, hierbij verplaatsen we deze 13 panelen naar het platte dak (op zuid.

Vervolgens krijgen we een nieuw dak waarop mijn PV uitbreiding moet komen, een oost-west dak.
Hierop wil ik graag 4800Wp (2x 8x300Wp) plaatsen. Of 4200Wp (14x300Wp) op alleen de oost kant.

Nou het lastige, we hebben nu 1x35A aansluiting en ik ga naar 3x25A met het oog op de toekomst.
De SB3600 op één 25A fase is geen probleem. Een extra 3600W omvormer zou kunnen maar is zeker voor 4800Wp panelen niet wenslijk. Een 5000 variant zou optimaal zijn, echter moet ik dan naar een 3 fase omvormer.

Ik zou dan krijgen op mijn 3x25A aansluiting
1x 5000W 3 fase omvormer (1666W per fase in theorie)
1x 3600W 1 fase
In theorie 3600+1666=5266W op 1 fase, dat gaat niet goed.

Enkele oplossingen?
1x een 3 fase solar edge omvormer, is een dure oplossing.
Nog 2 extra 1 fase omvormers, is zeker niet goedkoper.
Wellicht iemand nog creatief?

waarom doe je eigenlijk er zo moeilijk voor
1x sma3600 met 13 panelen op zuid dit op fase 1.
1x sma3600 met 2x8 panelen op oost-west dit op fase 2.
fase 3 laat je leeg, die kun je later nog een keer vullen als je zin hebt.
klaar.

ik heb zelf 7x245Wp(15 graden) + 7x245Wp(45 graden) op oost en 10x300Wp(45 graden) op west.
dat maakt in totaal een 6430Wp, dit hangt gewoon aan een 4000VA omvormer.
en dat kan weer op een gewone 16A groep.

ik top ook amper af zie voorbeeld dag:
deze grafiek is met: 7x190Wp(15 graden) + 7x190Wp(45 graden) op oost en 10x300Wp(45 graden) op west, gemaakt en toen nog een 3300VA omvormer.

tja oost-west het hoogte punt is ook verdeeld.

hier nog een oude logging:
set was toen 10x190Wp (45 graden) op oost en 10x195Wp (45 graden) op west



jij wil zelfs maar 4800Wp, dat zou mischien (afhankelijk van de hoek, die is belangrijk met oost-west, maar die vertel je niet dus ik moet gokken.) ook nog wel kunnen met een 3kW omvormer.
als je echt een 3,6kW omvormer wil, dan zou ik er meer Wp aan hangen.
(gewoon 1x8 op oost en 1x12 op west, je topt wel iets af, maar een 300Wp paneel levert maar +/-220W met NCOT omstandigheden, dus zo veel is dat niet. )

edit:
lees ook anton zijn verhaal.
antonboonstra in "Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV)"

[ Voor 6% gewijzigd door migjes op 21-02-2019 17:29 ]

[SubSun]

Vanuit het vorige deel:

Foto is afgelopen weekend genomen, rond 11:00u.

2 achterste afvoerpijpen zijn van ons. De 2 voorste van de buren.

Panelen (oost-west opstellen) komen zo'n 20cm van de pijpen, dus schaduw op de panelen.

Wilde in eerste instantie voor een SMA (met Optitrac) gaan, maar heb ik nu toch optimizers nodig?

En wat is de invloed van deze schaduw, verlies ik dan de opbrengst van het gehele paneel of slechts een gedeelte?

[Idanue]

Even een vraagje voor de experts hier.

Volgende week heb ik alle onderdelen binnen en kan ik beginnen met het plaatsen van de zonnepanelen maar ik ben er nog niet helemaal uit hoe ik de 2 strings aan ga sluiten.
Even wat info:

16x 300WP Trina Honey Full Black.
SMA SUNNY TRIPOWER STP 5.0.
Oriëntatie:


Schuur waar de panelen op komen:


Dak van het huis die in de avond voor wat schaduw gaat zorgen op het dak van de schuur:


Nu heb ik me wel wat ingelezen over schaduw en de SMA OptiTrac maar het is me nog niet helemaal duidelijk hoe ik de panelen het beste kan verdelen over 2 strings.

1 1 1 1 1 1 1 1
2 2 2 2 2 2 2 2

of

1 1 1 1 2 2 2 2
1 1 1 1 2 2 2 2

Wat denken jullie wat het beste is met de schaduw die van links naar rechts over het dak zal gaan in de avond?

[ericplan]

Sinds vandaag operationeel: 8x Sunpower X22-370 met een Sunny Boy 3.0 en 6x X22-370 met een Sunny Boy 2.5. Vervanger van de oude 2 x 5 SPR-300-WHT installaties, een los 335 Wp paneel en een dubbele zonnecollector. De beide appartementen zijn nu gasloos, all-electric en naar verwachting ook NOM.

[colvano]

Ik zou wat tips kunnen gebruiken over de voorgenomen plaatsing van zonnepanelen. In eigen topic probeer ik zoveel mogelijk info te vergaren en te spiegelen met jullie:

Het topic

colvano schreef op zaterdag 23 februari 2019 @ 12:47:
@busscherski Gaf een goede tip over de schaduw van de opstaande rand van het dak (ongeveer 70cm hoog) Ik ben vanmorgen een aantal keer het dak op geweest om te meten. Aan de oostzijde van het dak was de schaduw:
- 9.20 uur: 2.3m
- 9.40 uur: 1.9m
- 10.10 uur: 1.30m

Met dit in het hoofd wilde ik een zo groot mogelijk afstand van de rand. Ik ben tot het volgende ontwerp gekomen:


Zou dit kunnen werken? Dan is rond 10.30 uur de gehele installatie in de volle zon. Op deze manier kan ik 14 zonnepanelen kwijt. Ik twijfel nog wel over de beste manier van plaatsing. Onderstaand een schematische weergave:



Wat zou de voorkeur hebben? De bovenste versie lijkt mij het meeste zon pakken. Aangezien de eerste (rechterzijde) op het oost gerichte panelen dan om 9.00 uur al zon hebben.

[kaboom1555]

AUijtdehaag schreef op zaterdag 23 februari 2019 @ 09:43:
@kaboom1555
Eigenlijk niet.
Een batterijsysteem en een kWh meter in je groepenkast, die in en uit meet is voldoende.
https://www.photovoltaik4all.de/speicher/lg-chem/?p=1

Dank voor de bevestiging.

Ik maak de komende week als ik de derde offerte binnen heb de keuze voor een uitbreiding van mijn systeem. Heb nu dus al 6 indak panelen vanuit de bouw maar als ik die er dus uithaal passen er nog 6 bij en kom ik in totaal op 12. (een rij van 1x5 boven het dakraam, een rij van 1x5 onder het dakraam en 2 links naast het dakraam tussen de rijen in) Kost me nu even iets meer de ombouw maar zit wel alles mooi op het dak en passen er 12 op

Moet dus kiezen tussen Enphase of Solaredge, heb al een Solis Mini hangen. Volgens mij had ik dat al eerder ergens gepost. Nu nog de keuze tussen het nieuwe systeem en het merk panelen. Wordt wss of 6x Trina 300 wp of 6x LG 320 wp erbij. Degene die ik nu heb zijn 6 290 wp JA Solar panelen.

[niwresixel]

Na wat onderzoek te hebben gedaan ben ik ook aan het overwegen om zonnepanelen te gaan plaatsen.

Situatie:
- Ongeveer 2200kWh verbruik op jaarbasis;
- Geen warmtepomp of elektrische auto en niet in de planning voor de nabije toekomst, wel allemaal A++(+) apparatuur en ledverlichting;
- Koken is inductie, verwarming gas;
- Eventueel in toekomst werkkamer aan noordzijde huis (hier valt geen zon op) elektrisch bijverwarmen als het zonnig is en panelen stroom opwekken zodat ketel niet aan hoeft om één kamer op te stoken, andere belangrijke ruimtes van huis liggen op OZO en warmen wel vanzelf goed op door zonnestraling in voorjaar en najaar.

Beschikbare daken:
- Dakoppervlakte op ZZW - helling 25 graden van 4m breed x 3m hoog en geen schaduw. Meest ideale dak dat beschikbaar is, maar klein (ruimte voor maximaal 6 panelen à 300W?);
- Dakoppervlakte op WNW - helling 38 graden en kleine schaduw door 4 pijpjes en 1 pijpje op dak buren (wat waarschijnlijk gaat verdwijnen), zie onderstaande schets voor de afmetingen (ruimte voor maximaal 10 panelen?).



Overige daken:
- Dakoppervlakte op OZO (laag) - helling 20 graden van circa 10m breed x 3m hoog. Dak is van uitbouw en panelen hier op plaatsen zal de aanblik van het huis vanaf straat en tuin erg aantasten. Valt tevens in de loop van de middag in de schaduw door aangrenzende eerste verdieping. Wil dit dak daarom bij voorkeur niet gebruiken;
- Dakoppervlakte op OZO (hoog) niet bruikbaar i.v.m. geplaatste dakkapellen.
- Dakoppervlakte op NNO lijkt me überhaupt niet rendabel.

Ik wil momenteel eigenlijk niet veel meer dan zo'n 2500-2800kWh op gaan wekken met zonne-energie gezien de salderingsontwikkelingen.

Uiteraard ook al wat gespeeld met planningstools van SMA en SolarEdge. Maar wat is wijsheid?

Op het ZZW dakvlak kan ik 6x 300W panelen kwijt en zo'n 1800kWh opwekken, maar ik zou eigenlijk liever een klein beetje meer kunnen opwekken. Kan ik met 6 panelen op ZZW snel genoeg de benodigde startspanning halen?

Er kunnen meer panelen geplaatst worden op het WNW dakvlak, maar het rendement zal een stuk lager zijn. Qua "match met eigen verbruik" zou WNW kunnen samenvallen met koken en TV kijken, terwijl OZO kan samen vallen met werkkamer bijverwarmen. Uiteraard kan nog een en ander gestuurd worden qua verbruiksmoment, zoals de vaatwasser.

Omvormers van SMA spreken me aan i.v.m. degelijkheid en OptiTrack. De pijpjes op WNW dak zijn de standaard zwarte pijpen van circa 50cm hoog die tegenwoordig gebruikt worden voor mechanische ventilatie, CV en afzuigkap keuken. Zijn optimizers op dit dakvlak noodzakelijk of is dit niet rendabel? Daarnaast twijfel ik nog of ik ook al rekening dien te houden met eventuele toekomstige uitbreidingen en een zwaardere omvormer dien te nemen.

Wat adviseren jullie me?

[Gwaihir]

busscherski schreef op zondag 24 februari 2019 @ 16:54:
@Gwaihir Veel mensen beoordelen het in euro/Wp. Voor een plat dak dat je laat installeren maakt het niet uit of je een paneel van 280 Wp voor 105 euro koopt of een 305 Wp paneel voor 133 euro.

Daarboven wordt het wel duurder. Reken maar uit.

Ja, als je de plek hebt.. Bij mij komt Wp/m2 lange tijd bovenaan. Zou er best 7000kWh/jaar uit willen trekken .

Ok, dus ca. 2,68 Wp/EUR voor mainstream. Baseline gezet, check .

AUijtdehaag schreef op zondag 24 februari 2019 @ 17:41:
Heb je ook nog een NNO op 20 graden helling?

Nee. Het wordt een onderstel boven een haag. Ik heb met héél veel moeite eventueel een WNW op ca. 45 graden, maar dan ook nog met véél te veel schaduw van een boom. Oftewel, 'laat maar'.

Panasonic hit 325 Wp/330 Wp: 1590 x 1053, passen er 16, 2 strings van 8 op een 3-fase stringomvormer
"gewone" panelen: 1650 x 992, passen er 15, 1 string van 15 op een 3-fase stringomvormer
2x1 mtr, ECsolar 370, passen er 13, 1 string van 13 op een 3-fase omvormer
LG 340, 1.686 x 1.016, passen er 15, 1 string van 15 op een 3-fase omvormer.

Ok, ik moet wel naar verschillende paneelmaten blijven kijken dus. Vanwaar 2 strings bij die eerste, is 8 per string een maximum aantal (niet de opbrengst)? En bovenal.. prijs.. prijs.. prijs.. Ik heb vele van dit soort lijstjes kunnen vinden (o.a. zonnepanelen.net) maar hoe snel loopt die Wp/EUR omlaag bij al dit moois?

[Hmm.. ik merk ook dat ik dat te lang niet geprobeerd heb. Veel van dit moois staat ondertussen wél als losse panelen in diverse webshops. :)]

Heb je een fototje van de schaduw/dak/bomen?

Ja, hoor - lang leve Google spycam . Haag naar 'rechts' toe ZZW. Tot aan poort ca. 26m. (die vage zwarte streep over de oprit), waar hij te krom wordt (en teveel schaduw). Laatste stuk deel dag schaduw van bomen rechts in beeld.

Thuisaccu kan onafhankelijk van het zonnepaneelsysteem. (een kWh meter is voldoende info)

Kan, maar DC DC laten is efficiënter.

[busscherski]

@Gwaihir
Wat ik noemde waren prijzen van de panelen zelf.

Het totale rekensommetje is iets zoals dit:


7556 euro / (31 panelen * 305 Wp per paneel) = 0.80 euro / Wp


6861 euro / (31*280) = 0.79 euro / Wp

In dit voorbeeld heb ik schansen voor plat dak toegevoegd. Die kosten net iets meer als wanneer je het op een pannendak installeerd.
Dit is voor op een huis wel een grote installatie. De prijs inclusief installatie van een systeem met 8 panelen is relatief wel hoger.

Nu kun je het sommetje herhalen met duurdere panelen.

[ Voor 5% gewijzigd door busscherski op 24-02-2019 20:27 ]

[cricque]

de Peer schreef op maandag 25 februari 2019 @ 11:02:
[...]


Panelen leggen is geen verplichting he. En met 'dak vol' bedoel ik eigenlijk het deel dat daar geschikt voor is. We gaan natuurlijk geen panelen in de schaduw leggen maar wel een beetje kritisch kijken naar wat het oplevert. En waarom zou je per se op 0 willen uitkomen? Juist die fixatie daarop maakt dat je mogelijk te veel uit gaat geven. Het is maar een getalletje. Ik zou bijvoorbeeld focussen op maximale efficientie en/of maximale € per gelegde Wp.: leg dat deel van het dak vol waar nooit of bijna nooit schaduw is. Heb je ook geen optimizers etc. nodig en kun je de goedkoopste panelen er op gooien. En als je het met tweedehands panelen doet en zelf installeren zoals o.a. @reneeke1970 dan ben je helemaal spekkoper.

Voor mij is er absoluut geen fixatie op 0, gratis electriciteit is mooi, maar ik ga er niet geld bij insteken uiteraard.
Zelfs installeren begin ik niet aan, ik heb hoogtevrees en dit is op een piramidedak dus met een serieuze uitstekende rand alla en iets hoger dan de meeste daken ook nog. Dus das echt niks voor mij.

Bij mij is het momenteel het maximum wat er kan liggen en wat het meeste efficiënte is, dus dat is mooi meegenomen. Ik heb zelf 16x 340w LG neon 2 black met solaredge hd wave 3,7kw piek. Misschien dat er nog 2 panelen bijgeraken, maar als je het bekijkt op een dag dan brengen mijn panelen bijna evenveel op

6 op azimuth 135 en 10 op 225 allemaal met hellig van 35°. Die 6 op azimuth 135 liggen nog 2 panelen op voor zonneboiler

[mieshel]

Een eerste clickfit evo dakhaak "gehaakt" om te zien of het past en hoe het werkt.
Omdat de dakhaak vrij dik is komt de pan een stuk omhoog en vraag me af of dit zo ok is?

Ik ben benieuwd hoe het er bij anderen uitziet en of die in de pan geslepen hebben om de kier minder te maken?

[JoKo]

mieshel schreef op maandag 25 februari 2019 @ 17:51:
Een eerste clickfit evo dakhaak "gehaakt" om te zien of het past en hoe het werkt.
Omdat de dakhaak vrij dik is komt de pan een stuk omhoog en vraag me af of dit zo ok is?

Ik ben benieuwd hoe het er bij anderen uitziet en of die in de pan geslepen hebben om de kier minder te maken?

[Afbeelding]
[Afbeelding]

De Hartman haak die er bij mij en @AUijtdehaag liggen samen met jou haak.
Toch wel wat dunner.

[SubSun]

RvV schreef op dinsdag 26 februari 2019 @ 22:33:
Als je het je interesseert, kun je eens knutselen met de SMA configurator www.sunnydesignweb.com. Dan krijg je vrij snel in de gaten hoe de vork in de steel zit en hoe de relaties tussen spanning, stroom, omvormers etc..werken. Een string omvormer heeft nou eenmaal een minimale spanning nodig van x, en een ideaal bereik van x tot y, waarbij de 3 fasen omvormers in de hogere regionen zitten.

-edit: Die nieuwe Tripower modellen kunnen volgens de datasheet best aardig overweg met lagere spanningen.

Volgens mij had ik iets verkeerd gedaan in de designer. Nieuwe poging:


Op basis hiervan lijkt een 1 fase vs 3 fase omvormer weinig uit te maken?

[ Voor 59% gewijzigd door SubSun op 27-02-2019 08:47 ]

[migjes]

lke schreef op dinsdag 26 februari 2019 @ 13:15:
[...]


Dank voor jullie snelle reacties.

Dit is ook een beetje mijn zorg.
Stel om 12:00, staat er dan niet teveel spanning of iets dergelijks op de Growatt?

Met veel interesse lees ik al enige tijd dit topic ,heel leerzaam en heeft me al veel informatie opgeleverd. Toch zou ik graag een vraag willen stellen. Ik heb inmiddels bijna een jaar een PV installatie. Situatie, 1x 35A installatie met Ferraris meter. Woning staat W/O , heb 22x NSP 305 op West liggen met een Growatt 5500mtls op 2 strings. Nu heb ik 11x NSP 305 erbij gekocht om op Oost te installeren. (West is eigenlijk beter, maar kan niet op huidige omvormer en dan loop ik tegen het maximale terug-leververmogen aan vermoed ik?) Op Oost kan ik m aansluiten, parallel op Growatt mppt, maar ook dan teveel WP vermogen in de zomer. Extra omvormer erbij voor Oost?
Ziet iemand een andere oplossing waarbij ik op 1 fase 35A zou kunnen blijven met een West/Oost opstelling?

alles wat je wil weten van een TL omvormer, maar te bang bent om te vragen.
(ik vond dit wel een leuke knipoog met leuke beeldspraak.)

een TL omvormer heeft grenzen:
we pakken de gegevens er bij die belangrijk zijn:
http://www.ginverter.com/...rs/Growatt-2500-5500MTL-S
MPP work voltage range/nominal voltage = 80V-550V /360V.
Full load DC voltage range = 175V-500V
Max. input current = 15A/15A
Max. input current per string = 15A/15A

je hebt 11 panelen, die allemaal 32Vmpp en 40Voc leveren.
11x40Voc = 440Voc
maar als panelen kouder zijn als de standaard 25 graden, dan leveren ze een hogere Voc.
kun je uit rekenen, maar dit blijft onder alle omstandigheden wel onder de 550V die de max is van de omvormer.
11x32Voc = 352Vmpp
maar als panelen kouder zijn als de standaard 25 graden, dan leveren ze een hogere Voc.
kun je uit rekenen, maar dit blijft onder alle omstandigheden wel onder de 500V(of zelfs 550V) die de max is van de omvormer.

doe je 2 stringen parallel, dan tel je niet de Voc/Vmpp op.
maar de Ampp van de string. de Ampp is ergens rond de 8Ampp.
dus 2x8Ampp = 16A.
de omvormer geeft aan dat hij niet meer aan kan als: 15A
dus als de mpp die 15A aantikt, kan hij niet verder omhoog.
dan moet je in de IV curve van de panelen kijken (deze curve kun je ook gebruiken voor jouw panelen, dit is het zelfde type paneel):

raak je dan de 15Ampp aan op de omvormer, dan gaan de panelen uit het optimum staan.
je schuift dan meer naar rechts op de IV curve.
de Ampp uit de panelen daalt dan (blijft op 15A staan) maar de Vmpp die stijgt.
maar zal nooit hoger worden als de Voc.
geen probleem want we hebben als in het voorgaande stuk gezien dat de Voc niet boven de 550V kan komen.

maar, de Ampp die is eigenlijk niet het belangrijkste.
je hebt ook nog de Short Circuit Current (Isc) [A] die is met jouw paneel type rond de 9.5Isc.
doe je die dus parallel dan 2x9.5Isc = 19Isc.
dit behoord volgens de specificaties (de Max. input current per string) 15A per mpp te zijn.
maar je maakt een string oost-west, dus beide stringen worden niet tegelijk met volle kracht beschenen.
dus die 19Isc die haalt hij nooit.

dan is er nog een grens.
een mpp (van welke omvormer dan ook, alleen soms is die heel verweg) heeft een grens wat hij kan verwerken.
de mpp's van jouw omvormer die kunnen per stuk nooit 5000W doen.
(growatt is hier niet eerlijk over in hun specificaties. helaas.
dus ik moet gokken, maar verwacht dat deze omvormer de mpp stopt bij 3000W.
dit kan minder of meer zijn.)
dus je kunt de situatie hebben dan 1 mpp 0W levert en de andere 3000W hoeveel Wp je er ook aan hangt.
voorbeeld van mijn 3kW omvormer, die mpp's gingen niet verder als 2000W.

tussen 15:30 en 17:00 zie je de west panelen aftoppen.
(de lijn bolt niet mee zo als hij eigenlijk hoort te doen.)

mijn conclusie, hang die panelen maar op dak en aan de omvormer.
het kan.

dan de onzin van het verhaal.
je gaat dan wel 3x11x305Wp = 10kWp op een 5kW omvormer hangen.
ondanks oost-west dit topt wel heel veel af.
maar geen probleem, daar is een mooie oplossing voor.
hang de panelen eerst maar op en aan je growatt.
dan kijk je rustig even rond naar een +/-3300VA omvormer.
die leveren +/-14,5A.
dan denk je natuurlijk maar: 22.7A van growatt + 14,5A omvormer = 37.2A
help dat is meer als mijn 35A hoofdgroep.
maar dat is geen probleem, een 35A hoofdgroep knalt er niet uit als je 35,0001A er door duwt.
pas als je 39A voor meer als 600seconde(betekend oneindig in elektra land) er door laat gaan.
dan kom je officieel in de gevaren zone van een falende hoofdgroep.
(het is niet voor niks dat de rest van je meterkast allemaal 40A aan kan )
mocht de hoofdgroep er toch uit knallen (kan altijd gebeuren ook zonder PV).
dan moet je de netbeheerder bellen voor vervanging.
geef die gast een bak koffie (+ koekje een beetje slijmen helpt soms) en dan vervangt hij je 35A smelt hoofdgroep, voor een 40A automaat.
en is dat probleem ook opgelost met behoud van je huidige meter.
(hier betaal je wel een paar centen voor, maar is niet echt duur.)

edit:
wel 1 grote tip.
als je dit soort hoeveelheden door je meterkast gaat jagen.
zorg er voor dat hij 100% in orde is.
niet dat een teun de beun er een kookgroepje bij gezet heeft en 2,5mm kabel heeft gebruikt of dat soort domme fouten. (ik kom ze te vaak tegen helaas)
check het helle systeem wat je hebt dus 2x extra goed.
het is wel nodig.

edit2:
laat ik ook even duidelijk zijn over deze:
niet de west panelen 2x11 doen en 1x11 oost per mpp.
dat is een no no.
maar 2x11 oost-west en 1x11 west per mpp.
als ik het goed heb, dan zijn daar nog 1 stekker paar voor over op de omvormer.
dus het is makkelijk te installeren.

Possible schreef op dinsdag 26 februari 2019 @ 14:23:
@reneeke1970 @migjes

Vraagje...

Ik heb op dit moment 6 x 250 SUNTECH 250W monocrystalline STP250S-20 mono's plat op mijn dak liggen.

Nu zag ik op marktplaats hier in de buurt panelen te koop voor 68 euro per stuk (2 jaar gebruikt)

Dit zijn echter Poly's. Kan ik deze gewoon combineren als voltage gelijk is ?

Specs van de Suntech:

Maximum power STC (Pmax) 250 W
Optimal operating voltage (Vmp) 30.7 V
Open Circuit Voltage (Voc) 37.4 V
NOCT STP250S-20 / Wd
Open Circuit Voltage (Voc) 34.4 V

Marktplaats panelen:

Voltage: 30.5 VMP

geen probleem, kun je gewoon mixen.
zijn beide 6" cellen dus de Imp zit dicht genoeg bij elkaar.

maar ik zou verder kijken of gewoon een +/-300Wp mono scoren, zeker voor die prijzen.
(dus ik zou die mix niet doen om andere redenen. )

@Proton_
jo man, zou je mijn verhaal even willen checken.
zit hier en daar wel erg op het grensje.
dus je input word gewaardeerd.
(ik kan ook wat verkeert geschreven hebben.
is toch een lang en lastig verhaal.
ik vind een dubbelcheck wel nodig )

[ Voor 9% gewijzigd door migjes op 27-02-2019 10:38 ]

[TriLithium]

Even een Clickfit EVO vraagje icm met Panasonic KURO's

Voor de breedte van het EVO systeem zit ik met 2x25mm voor de eindkappen, 12 mm tussenruimte en 1053 mm voor de panelen. Dit zou voor 4 panelen breed een totale breedte van 4298 mm opleveren, zeg maar 430 cm.
Nu heb ik deze breedte precies, van dakraam tot rand dak, is dit verstandig?



Hoever moet je van de rand afblijven eigenlijk? Extra haken is geen probleem natuurlijk.

Maakt namelijk even het verschil tussen een 4-4-2-2 layout of een 3-5-2-2 layout, iets minder mooi dan helaas.

[cville]

@Megalodon_67, @colvano

Ik heb naar aanleiding van de discussie over het kiezen van panelen een (beperkte) vergelijkingstabel gemaakt over interessante panelen (in ieder geval voor mij) Ik heb hierin de LeTID gevoeligheid meegenomen. Helaas werken in dit plaatje de hyperlinks naar de datasheets niet dus die plaats ik maar apart hieronder:

JAM60S03-325/PR
Q.Peak Duo G5 Perc
F7M_H7A 320WP
LR6-60PE 310M
TSM-305 DD05A.08 (II)

Graag commentaar en eventueel aanvullingen.

[Tsurany]

busscherski schreef op woensdag 27 februari 2019 @ 21:43:
[...]


Naast wat @de Peer al zei.

OZO 40 graden helling heeft een rendement van 86% van wat zuid 30 graden doet (optimale punt).
WNW zit rond 71%.
ZZW 90 graden haalt maar 69%.
Dus gevelmontage is helemaal niet efficienter dan jouw dak (tenzij het heel steil is)

https://static.tweakers.n...VgRGEX601F18EaSx/full.jpg

Maar gevelmontage met een hoek van 30 graden zou dus wel efficiënter kunnen zijn. Ik dacht aan iets als dit:

[Arno__]

Vraagje voor de experts,

Ik wil mijn pv bij mijn nieuwbouwwoning verdubbelen, de offerte die ik heb liggen spreekt me best aan.

alleen vraag ik me af of ik er goed aan doe een solar edge te nemen of niet?

aan het einde van de middag heb ik best wat schaduw op mijn dak... (het is nog vroeg in het jaar natuurlijk)
foto is van 15:45



https://imgur.com/a/nXRkoZ1

[ Voor 23% gewijzigd door Arno__ op 28-02-2019 22:48 ]

[RvV]

cville schreef op vrijdag 1 maart 2019 @ 10:18:
[...]


Op zich niet. Ik was helemaal niet uit op PERC maar toen ik mijn lijstje met aantrekkelijke panelen maakte, bleken ze allemaal PERC te zijn. N-silicium panelen zoals de LG Neon zijn erg goed maar ongeveer een factor 2 duurder en poly panelen van 300Wp+ zijn er geloof ik niet.

-Je kunt dus proberen te wachten op de Qcells, maar die komen voorlopig nog niet.
-Mono-N panelen nemen (met bijbehorende meerprijs)
-PERC paneel met rond de 3% degradatie in Nederlands klimaat...laat het nou 5% zijn, tegen een veel lagere prijs. Een veelvoud van die 3-5% degradatie in elk geval. Dat is de reden voor mij geweest om de 325W Ja Solar JAM60S03 te nemen.



Oranje driehoek is een testlocatie in Duitsland. Zwarte vierkant is testlocatie in Cyprus.

Als je een 310W paneel had kunnen kopen wat LeTID free was voor 142 euro, had je het dan wel gedaan? Je moet je ook niet te gek laten maken door de grafiekjes.

[Proton_]

@mieshel de yingli halfcell panelen hebben de zones gedraaid, de JA Solar niet. Ze hebben ook maar 3 diodes, dus schaduwgedrag is in strings in serie praktisch hetzelfde.
Met optimizers is er wel een extra optimalisatierichting mogelijk.

https://www.pveasy.com.au...anels-with-half-cut-cells

[ Voor 37% gewijzigd door Proton_ op 01-03-2019 19:54 ]

[RvV]

Zo ver ik er verstand van heb, zit je altijd wel goed met de optimizers. Dit is een afbeelding van het nadeel als je dat niet hebt, en slechts 1 paneel deels in de schaduw hebt waardoor je hele string inkakt. Proton_ is volgens mij beter thuis in optimizers dan ik.

[Wolly]

Proton_ schreef op zaterdag 2 maart 2019 @ 09:41:
Ja, jammer dat er geen variant met dubbele spanning en halve stroom wordt gemaakt. Die variant zou behoorlijk schaduw-tolerant zijn, zeker met optimizers.
En geschikt voor goed rendement met korte strings (3-5 panelen, de probeer- en tuinhuissetjes). Drie panelen is intussen ook al 1 kWp, waar ik in 2012 nog 6 panelen nodig had Die waren dan wel kleiner, maar toch.

Klinkt als de veelom geprezen Solar Frontier panelen

Die hebben de diodes trouwens ook andersom zitten.

[jacovn]

De schaduw werking en weten hoe de diodes werken en dan kiezen voor potrait of landscape is toch het simpelste ?

Kom er wel achter dat voor plat dak opstelling in portrait mode wel stuk minder keuze is dan landscape. Zeker voor panelen met 5” cellen die weer breder dan 1 meter zijn.

De inkijk achter moet ook compleet zwart worden, dus nog minder keus.

Zullen deze waarschijnlijk worden: roofbox deluxe

[ Voor 45% gewijzigd door jacovn op 03-03-2019 07:43 ]

[Bart_Denon]

Is dit iemand weleens opgevallen bij de Goodwe omvormers? Uit pure nieuwsgierigheid heb ik het zwarte kapje onder een 1000ns en 1500ns los geschroefd.
Daarachter op de printplaat zie je een 8 6pin zitten die met een shunt/jumper te verbinden is. Zo zijn dus waarschijnlijk meerdere configuraties mogelijk. Te kiezen uit 1 kW, t/m 3 kW. Verbaasde me al niet dat ook alle omvormers in die serie dezelfde afmetingen en gewicht hebben...


Foto van een 1000ns (geen shunt/jumper)


Foto van een 1500ns, shunt/jumper zit op de plek van 1,5 kW.


Zou 't zo simpel zijn, shunt/jumper verplaatsen en je hebt de goodwe geupgrade of gedowngrade?
Zou wel heel simpel zijn....
Productie technisch snap ik het wel... Veel makkelijker en kunnen ze veel sneller schakelen op vraag uit de markt...

Iemand dit al aangedurfd?

[kaboom1555]

Nou de kogel is door de kerk .

Het indak-systeem gaat eraf/eruit om vervolgens opdak terug te komen met 6 extra 300 wp Trina Solar mono Full Black erbij.

De omvormer moet ik nog bekijken, of ik er 2 hou ( de bestaande Ginlong Solis 1500) en een nieuwe SolarEdge 1500M met m2640 optimizer of dat ik alles laat vervangen voor 1 SE3500 met 12 power optimizers.

[Elmonogrande]

Rol-Co schreef op maandag 4 maart 2019 @ 19:12:
[...]

Foto's! foto's! foto's!

Eentje hier dan, de rest in mijn pv installatie topic 16.060 WP Oost West:

Elmonogrande in "Zuid of Oost West? Overcapaciteit of niet? SMA of Solaredge"

[Verwijderd]

hrt schreef op donderdag 7 maart 2019 @ 13:04:
[...]


Ja, parabool ziet er mooi uit (met goede instraling) maar blijft steken net onder de 1000 watt, geen daadwerkelijke rare wisselingen.

Voorbeeld van de Goodwe portal via de app, hier zie je de Voltages staan.
Ik heb met 3600WP vandaag al 2800 aangetikt (of het klopt is wat anders maar voor idee dat 1000 met 3900 WP wel laag is zonder schaduw etc..)

[ Voor 5% gewijzigd door Verwijderd op 07-03-2019 13:36 ]

[aegis]

@busscherski hier wat foto's

[TriLithium]

Nog weer even jullie advies, mijn bestelling voor een mooie collectie zonnepanelen is de deur uit en kan volgende week geleverd worden. Mooi aantal oost west. Dit wel in 4 strengen, 2x8 en 2x4 zoals al eerder aangegeven hier. Nu moet ik dus 4 paar kabels mijn garage zien binnen te krijgen, een platdak doorvoer is logisch, hopelijk volgende week. Maar hoe ga ik netjes die kabels van het dak af krijgen richting de doorvoer?

Even een foto erbij voor de situatie:


Nu heb ik wel een aantal ideëen, maar ik zou graag even van jullie creatieviteit gebruik willen maken hierin. Het zit op een hoek waar het vanuit tuin niet super zichtbaar is, maar het mag wel een beetje netjes natuurlijk.

[DJ^]

Mijn panelen liggen er nu ruim een jaar op. Vanochtend viel het me op dat er op een paar vlakjes meer condens lijkt te liggen dan de rest van het paneel. De vlakes zijn precies de vierkantjes van de paneel. Zie onderstaande foto.



Het betreffen LG Leon2 320WP. Hebben meer mensen dit en is dit verder niet erg?

[kaboom1555]

CurlyMo schreef op maandag 4 maart 2019 @ 10:44:
[...]

Vrijwel elke standaard stringomvormer van +/- 3600Wp zal waarschijnlijk voldoen.

Ben nog even verder aan het oriënteren voor mijn uitbreiding;

Een GoodWe 3600D-NS kan mijn huidige Ginlong Solis 1500 dus vervangen voor dezelfde prijs als een extra SolarEdge 1500 omvormer. Maar dan heb ik er dus 2, en met een GoodWe 3600D-NS mooi 1 omvormer en kan ik de oude nog verkopen. (hangt er net 3 maanden vanuit de bouw geleverd).

Daarbij heb ik dan dus 1 a 2 Tigo TS4-R-O nodig als ik het goed begrijp? (voor de panelen met de gele kruisjes)



Kan er op die GoodWe 3600D-NS dan 6x Ja-Solar 290 wp tegelijk met 6x Trina Solar 300 wp worden aangesloten? Of kan ik daar ook panelen met een nog hogere waarde op aansluiten? (bijv. LG 320 of 335 wp).

[kaboom1555]

CurlyMo schreef op zondag 10 maart 2019 @ 13:05:
[...]

Schaduw komt nog altijd van boven en niet van onder. Dus als je optimizers plaatst, dan op je onderste panelen. Verder is februari niet je beste maatstaf voor deze beslissingen. Kijk naar de stand van de zon in de echte zomer maanden. De winst van optimizers is nu namelijk maar marginaal.

Ik mis denk ik even iets. Hoe kan er schaduw op de onderste panelen komen?

De zon draait zo om het huis; (je ziet ook de schaduw goed van de mortelsilo's.) Dat was afgelopen juli.

[Megalodon_67]

Het stormt in Limburg en België, even gegoogeld of er al wat vliegende panelen zijn waargenomen en helaas, ja en ook hier weer platdaksystemen. Ik krijg het idee dat we de komende jaren te maken gaan krijgen met verzekeringen die strengere eisen gaan stellen aan de wijze van verzwaren / monteren van deze windvangers. Video van panelen met heimwee naar de begane grond.

[_-= Erikje =-_]

Iemand enig idee wat het verschil bij van der Valk montage is tussen:

Van der Valk 701605060 Basis profiel SIDE voor INLEGGEN en KLEMMEN, lengte 5060mm

en de veel gangbaardere

Van der Valk 701705194 ALU SIDE++PROFIEL L=5194MM

anders dan dat de laatste uiteraard 134mm langer is


De eerste kom je eigenlijk alleen bij Winkelman tegen (die de 2e dan weer niet op de site hebben staan). Reden dat ik het vraag is dat ik me afvraag of je op 5060mm wel 5 panelen met de eind- en tussenklemmen krijgt.

Het zou net aan moeten kunnen volgens mij, maar ik heb dan liever 10cm speling om de panelen makkelijker uit te kunnen lijnen in de rijen.

Ben voor m'n (west) dak aan het shoppen, met (s)ketchup kan ik 11 panelen kwijt, beetje shoppen voor JA solar mono 310Wp moet ergens rond de 100 ex per stuk uitkomen

[_-= Erikje =-_]

Andere vraag; wellicht ook maar 1 Tigo meebestellen lijkt me? staat een of ander vaag be/ontluchtingspijpje in de spouw tussen de huizen hier (tsja, 1960 ;-) )

Pijpje is niet op schaal, maar zal naar alle waarschijnlijkheid wel 't paneel rechtsonder raken

[ Voor 13% gewijzigd door _-= Erikje =-_ op 12-03-2019 13:29 ]

[Freakie1NL]

Wel grappig die verschillende offertes. Zit echt een wereld van verschil in. Installatiekosten zijn natuurlijk de grootse kosten post, maar alsnog is het verschil soms absurd.



*EDIT*
Beter leesbaar geupload

[ Voor 126% gewijzigd door Freakie1NL op 12-03-2019 15:10 ]

[colvano]

cville schreef op woensdag 13 maart 2019 @ 11:31:
[...]


Inc. BTW of Ex. BTW? Ben je bereid je keuze voor componenten die tot deze prijs leiden, te delen?

Totaalprijs €3412 ex btw waar nog €540 ex btw bijkomt (28x Solar bear steun). Dus totaal €3952 ex btw voor 6400WP. Prijs per WP €3952/6400= €0,62 ex btw. Komen nog wat kleine kosten bij zoals belasting dus totaal ongeveer €0,63/WP ex btw

Hierbij is installatie dus niet volledig zelf, aansluiten omvormer en meterkast wordt gedaan.

Ik heb nog wel bijkomende kosten voor aanpassing volledige meterkast vanwege aansluiten van warmtepomp en warmtepompboiler.

Edit: zelfs met volledig nieuwe meterkast komen kosten uit op €0,75/WP.

[ Voor 6% gewijzigd door colvano op 13-03-2019 12:25 ]

[Hardware Junk]

@cricque
Management met een accu. Piek is wasmachine & droger. Accu gebruikt als buffer, ontlast het net. Wellicht ook mooi om naar te kijken. Ik gebruik het als een kleine buffer, investeren in een hele dikke thuis accu is in mijn ogen nog net niet rendabel. Zoals je ziet benut ik mijn 2kWh accu meer dan 1 cycle per dag op deze manier.

[PClop]

brutus26 schreef op vrijdag 15 maart 2019 @ 14:31:
Wie heeft er ervaring met

TW Solar Shingled zonnepanelen. Dankzij nieuwe celtechnologie meer opbrengst per m². Doordat de cellen overlappend (shingled) op het paneel zijn aangebracht ontstaat er een efficiënter oppervlak. Hierdoor kan meer zonlicht worden opgevangen dan bij traditionele PV panelen. Met deze gepatenteerde celtechnologie worden vermogens tot wel 335Wp per paneel bereikt! Geproduceerd door de grootste zonnecelproducent ter wereld; TW Solar (Tongwei Solar).

Kloppen deze beweringen ?

Ik had ze al op het oog maar het uiterlijk valt me wat tegen, dan wel is een beetje vreemd.
Hier al tekoop, http://www.zonnepanelen-v...ium,-Zwart-pv-paneel.html

[Elmonogrande]

Vanochtend verrast door een buurman die een paar foto's gemaakt met z'n drone doorstuurde. Zo ziet onze oost-west opstelling met 52 panelen er uit. Windstoten van 100-120 kmh van vorige week overleefd pffff. Laat het mooie weer maar komen

[GAEvakYD]

Hmmm vorig jaar mei/juni de sleutel gekregen van mijn nieuwbouwhuis met daarop 18x 295Wp geïnstalleerd op Oost. Installeur heeft toen een 4400W Growat omvormer geïnstalleerd. Dat vond ik toen wat weinig in verhouding tot de geïnstalleerde 5310Wp. Zijn onderbouwing was toen dat ze altijd 80-90% vermogen pakte van het geïnstalleerde vermogen. Ook omdat mijn dak op oost lag en daarom iets minder als het optimale zou opwekken.

Echter, tot vandaag.....

Ik heb onlangs de Wifi Growatt module geïnstalleerd zodat ik meer inzicht heb. En gisteren heb ik de zonnepanelen een wasbeurt gegeven. Speciale borstel voor de verjaardag gekregen en daarmee al het Bouwstof etc van de nieuwbouwijk eraf gehaald. En zie vandaag opeens mijn probleem.


Dat is voor het eerst dat ik dat zie sinds ik een paar weken de Wifi adapter heb. Vermoedelijk door het schoonmaken van die panelen.

Ik ben geen expert maar dit lijkt me niet lekker. Ook omdat het nog echt voorjaar en zomer moet worden. Vanmorgen was er nog genoeg bewolking en ik was sowieso verbaast deze opbrengst te zien.

[migjes]

brambond schreef op zondag 17 maart 2019 @ 22:54:
Ik ga binnenkort zonnepanelen op mijn schuur leggen en heb hier twee vragen over, hopelijk kunnen jullie me helpen.

Vraag 1: ik ga 12 panelen à 310Wp aansluiten (totaal dus 3720Wp) op een GoodWe 3600D-NS. Deze heeft de mogelijkheid twee strings/MPP trackers aan te sluiten. Alle panelen liggen op hetzelfde dak en ze hebben geen last van schaduw. Kan ik de panelen dan het beste als één of als twee strings aansluiten voor meeste opbrengst?

12x de Vmpp van het paneel, wil je zo dicht mogenlijk bij de +/-340V hebben.
gewoon omdat de omvormer intern tussen de mpp en de DC/AC convertor en ook 340V van maakt.
minder te converteren is minder verlies.
zie grafiek:

(goodwe heeft die grafiek niet, betere merken geven dit wel aan, maar deze grafiek kun je ook voor goodwe gebruiken.
zo heel veel verschil zal er wel niet zijn.
hoewel een goodwe niet zo een heel hoog efficiëntie omvormer is als deze, maar dat is te veel mieren seksueel mishandelen, zal allemaal wel mee vallen.)

(wil je het heel erg goed doen, dan meet je de V die je van de netbeheerder krijgt en tel je alles wat boven de 220V is op bij de 340V. de interne V die stijgt met de netbeheerder V mee.
ook is een stukje boven de 340V gaan zitten niet erg dom, omdat als de panelen warm zijn dan daalt de Vmpp een stukje.
dus een stukje meer voor de warme zomer dagen kan handig zijn.
maar ja hoever wil je gaan voor perfectie, het word op een gegeven moment onzinnig voor kleine beetje rendement.)

maar normaal kunnen mpp's maar een max aantal W verwerken, met dit soort omvormers is dat vaak rond de 2500W per mpp.
(goodwe is hier gewoon weg zeer vaag over in zijn specs helaas.)
dit los je normaal op door de 2x mpp parallel aan te sluiten, de 2x mpp werken dan in tandem als 1 grote mpp.
(soms moet je dan wel een dipswitch om zetten in de omvormer, zodat de mpp's gelijk reageren.
soms een bios instelling, etc etc..
soms is het autodetectie (wat eigenlijk betekend hij detecteert geen fuck, maar laat de mpp's minder efficiënt gewoon door lopen, op zich zelf geen probleem, tenzij je hele hoge efficiëntie zoekt, dan moet je dat uit zoeken, of eigenlijk gewoon geen goodwe gebruiken.))

ik zou zeggen, hang alles in 1 serieel string aan de GoodWe 3600D-NS.
met een beetje logging zie je snel genoeg of de mpp een grens heeft.
dan kun je hier ook vertellen waar de grens precies zit.
een kabeltje voor parallel is zo aangeschaft en tussen geplugd.
je kunt ook gerust 2x6x310Wp ophangen.
wil je dan 1x12x310Wp proberen, gewoon de stekkers binnen door lussen en je maakt er van wat je wil.
die extra kabel met een paar stekkers, dat is nu ook weer niet de grote kosten post.
dus experimenteer maar wat je wil.

(het na meten wat het beste is, lijkt mij wel lastig, die standaard logging van goodwe noem ik niet fantastisch.
ik geloof niet dat die precies genoeg is om het na te meten.
maar het aftoppen op 1 mpp, die zien je met gemak, alleen efficiëntie tussen 2x6 of 1x12 dat word lastig ben ik bang. )

[ Voor 12% gewijzigd door migjes op 18-03-2019 11:17 ]

[BlueTooth76]

Ik hou deze aan:

https://fritts.nl/omvormer-aansluiting-zonnepanelen



Maar de meningen zijn verdeeld, blijkbaar is de NEN op meerdere manieren te lezen.

[TriLithium]

Vanochtend onze bestelling van Winkelman voor 24 stuks Panasonic Kuro mogen ontvangen. Keurig geregeld allemaal weer. Eind van de maand moet het allemaal liggen hoop ik. Zin in

[Boeie]

Vraagje, ik heb nu een installatie liggen van 24x JA-solar 300WP (JAM6(K)(BK)-60-300/PR), totaal dus 7200wp met een SMA Sunny Tripower 6000TL-20. Vermogen van 6000WP. Ik zie dat als de zon nu volop schijnt mijn systeem niet verder gaan dan (bijna) 6000Watt, wat natuurlijk overeen komt met het vermogen van de omvormer.

Wat is de reden dat men dit zo heeft gemonteerd/geadviseerd? Niet dat ik nu de omvormer ga vervangen, maar had ik op basis van de specs van de panelen niet beter een 7000WP omvormer kunnen plaatsen?

In sunny design web heb ik ook al eens wat ingevuld, maar moet ik dat nu zo interpreteren dat op mijn installatie het verschil minimaal is en daarom beter is een iets 'lichtere' omvormer te nemen dan een zwaardere of over te dimensioneren?

[readytoflow]

reneeke1970 schreef op donderdag 21 maart 2019 @ 17:37:
[...]

Ik heb 95 procent alles gebruikt gekocht. Terug verdienen binnen vier jaar is mogelijk.
Als je wat foto plaatst van je chalet krijg je hier vanzelf tips.

Dit is het dak van bovenaf.

Binne 4 jaar? Dan zou het niet meer dan 1000 euro kosten waarbij ik de volledige 1250kwh opwek?
Of 500 wanneer het lukt om de helft op te wekken. Dat zijn wel interessante gegevens als dat zou lukken.

Maar waar let ik op? Wat heb ik nodig zoal om te berekenen wat de investering gaat zijn?

[H143]

zijn er ook mensen die ervaring hebben met panelen en dakramen,
ik wil mijn dak zo vol mogelijk leggen maar heb 1 dakraam in het midden van het dak deze heeft een afmeting van 965x1625 mm volgensmij moet dit precies kunnen
systeem wat ik wil toepassen is Esdek Clickfit (niet de evo want die eindkappen zijn te lang)
paneel is 992mm breed
hier komt 8 mm bij voor de tussenklem tussen de panelen
de panelen die naast het dakraam zitten worden voorzien van eindklemmen deze zijn 17mm breed
volgensmij moet dit dan precies om mijn dakraam heen passen en heb ik 3mm speling.
komt dit goed zo of zie ik toch nog wat over het hoofd?

ik wil graag voor solaredge gaan en totaal is het 5100 wp gericht op het oosten
als ik het goed begrijp heb ik dan aan een SE3500H voldoende deze gaat tot 5425wp of kan ik niet zo rekenen?

[ Voor 11% gewijzigd door H143 op 22-03-2019 23:43 ]

[LooneyTunes]

Verwijderd schreef op vrijdag 22 maart 2019 @ 20:47:
Idealiter zouden deze 100x100 cm moeten zijn. Ik ben al dagen aan het zoeken, maar zonder
resultaat. Heeft iemand een idee voor een merk/type ? Dank vast !

81 X 81 goed genoeg?



Quick description:
Phono Solar 100 Wp
Type cel: Mono Kristallijn
Productgarantie: 10 jaar

Bron

[jacovn]

stormfly schreef op zaterdag 23 maart 2019 @ 07:54:
[...]


Voor de garage zoek ik iets wat zo laag mogelijk is, en zo luchtig mogelijk oogt. De door jou genoemde SolarStell is 30cm hoog en FlatFix Fusion 35cm. Ik dacht zelf initieel aan flatfix fusion (ik leg er goedkope panelen op ipv Panasonic). Maar dat wordt zo fors/plomp met windkappen etc, een windkap kan reflecteren naar de buren vanaf de garage. Een tegel reflecteert niet bedacht ik net alleen die rij tegels rechtopstaand is oerlelijk.

Ik wil deze toepassen




Een van de weinig waar een paneel portrait op past.
Alles qua ballast en kabels komt in die “kist” de voorkant kan bijna op dakvlak liggen, bij ons dus gelijk aan bovenkant dakrand.

Hoe hoog die achter is geven ze niet aan in de PDF
http://www.energiedekempe...nepanelen%20(Roofbox).pdf
Maar de hoek is 10 graden.

[Idanue]

Vandaag eindelijk mijn panelen op het dak gelegd en aangesloten na een paar weekenden slecht weer en wind.
16 X Trina 300wp full black
SMA Tripower 5.0




Iets duurder geworden dan ik in gedachten had omdat ik toch voor een 3 fase SMA ben gegaan ipv een goedkope 1 fase chinees maar met een totaalprijs van €0.74 ex btw valt het me nog mee.

[GioStyle]

Ik ben de boel aan het opruimen en kwam bovenstaand tegen. Wat zijn die groene langwerpige dingen?

[Wolly]

Alweer een brand met indak panelen Ben benieuwd wanneer verzekeringsmaatschappijen hier strengere voorwaarden aan gaan stellen.

Zonnepanelen vliegen in brand op nieuwbouwwoning in Sint-Oedenrode
SINT-OEDENRODE - In een hoekwoning aan de Thorbeckestraat in Sint-Oedenrode is zondagmiddag net na 14.00 uur brand uitgebroken. Het gaat om een huis in een nieuwbouwwijk. Inmiddels is de brand onder controle.]

https://www.ed.nl/best-me...-sint-oedenrode~ae26998f/

[Gasschuif]

Gisteren heb ik de overbuurman geholpen bij het optuigen van 12 panelen a 300 Wp in de tuin.
Het frame heeft hij gemaakt van verzinkte 2e hands staaldelen bevestigt aan de container voor de houtopslag. De panelen een voor een uitgericht en een voor een de gaten in het frame geboord om de panelen vast te zetten. Was een leuke klus.
In de loop van de komende week de omvormer nog in de container monteren en de zaak opstarten. De net kabel ligt er al. Binnen in het huis een oude kWh meter voor monitoring. Panelen komen van marktplaats, 120 euro incl. Csun als ik het mij goed herinner. Met het huis mee ligt er nu een dikke 9 kW. Ruim voldoende om ook de L/W WP en all de rest van stroom te voorzien.

[ Voor 6% gewijzigd door Gasschuif op 24-03-2019 22:54 ]

[Cheesy]

In Solar Edge portal even playback afgespeeld van een willekeurige dag. Vanaf 14:30 uur ben ik toch wel blij met m'n optimizers.
En dat terwijl ik er eerst over twijfelde (het is maar een schoorsteentje).

[jacovn]

Gasschuif schreef op zondag 24 maart 2019 @ 22:51:
Gisteren heb ik de overbuurman geholpen bij het optuigen van 12 panelen a 300 Wp in de tuin.
Het frame heeft hij gemaakt van verzinkte 2e hands staaldelen bevestigt aan de container voor de houtopslag. De panelen een voor een uitgericht en een voor een de gaten in het frame geboord om de panelen vast te zetten. Was een leuke klus.

Dat is nog een keer een idee voor een tuinschuur. Jammer dat ik er niet mee weg ga komen.
Zit al te kijken naar houten schuurtjes met een schuin dak waar panelen op passen, maar al die schuurtjes bouwers lijken daar weinig rekening mee te houden.
Zou een lessenaardak moeten hebben met de deur in de lage kant en de hoge kant achter (net omgekeerd)

Edit: iets als dit:

[ Voor 15% gewijzigd door jacovn op 25-03-2019 13:07 ]

[Gasschuif]

jacovn schreef op maandag 25 maart 2019 @ 12:59:
[...]

Dat is nog een keer een idee voor een tuinschuur. Jammer dat ik er niet mee weg ga komen.
Zit al te kijken naar houten schuurtjes met een schuin dak waar panelen op passen, maar al die schuurtjes bouwers lijken daar weinig rekening mee te houden.

Zelf iets in elkaar knutselen kan ook toch? Mijn tuininstallatie is in de loop der jaren steeds groter geworden. Er ligt nu 1,7 kWp totaal.

[ Voor 6% gewijzigd door Gasschuif op 25-03-2019 13:09 ]

[ElMacaroni]

Andre1973 schreef op maandag 25 maart 2019 @ 23:11:
[...]


Gaat t om de uitgangsspanning? als dat ongeveer de helft is dan kan het zijn dat er maar 1 paneel op zit i.p.v. 2.

Bovenste lijntje paneelspanning, onderste optimizer. 26-2-2018 was het einde optimizer 1.1.4. Optimizerspanning naastliggende 1.1.5 wordt hoger? Na vervangen 1.1.4 op 03/04/2018 zakt optimizerspanning weer. Echter waar de paneelspanning voorheen nagenoeg synchroon liep is deze vanaf deze datum duidelijk lager, en zie ik minder opbrengst op deze panelen.

[jongf7]

Onlangs heb ik een offerte getekend voor het plaatsen van 15 panelen, omvormer etc.

Vandaag kwam er iemand om te schouwen, blijkbaar gebeurd dat pas na tekenen offerte. Hiervoor hebben ze alles wel met foto's en googlemaps geanalyseerd.


Nu gaf de man die kwam schouwen binnen een minuut aan dat mijn pannen niet geschikt zijn. Volgens hem kan ik hier beter helemaal geen panelen op laten leggen.

De offerte is dus ook door hun geannuleerd.





Zo zien mijn pannen er uit, het probleem zou zitten in de kleine steuntjes bovenaan de pan waar de volgende pan op ligt.
Is dit inderdaad een probleem zover jullie weten?

Of probeert de aanbieder makkelijk onder zijn aanbod uit te komen en kan ik het nog wel prima bij een andere partij proberen?

[Rol-Co]

Noord27 schreef op dinsdag 26 maart 2019 @ 15:02:
@reneeke1970 Je bent direct, dat is duidelijk inmiddels. Ik zou ze kwijt kunnen als ik gevels ga beplakken. Je hebt me op ideeën gebracht. Weet ook wel dat er nog bijna 42% bij komt, zouden niet de eerste paneeltjes zijn via BVA.

Ik ben er van overtuigd dat er iemand mee of voor bva bied. Getest met een willekeurig artikel waar niemand op bood tot ik dat deed een paar uur van te voren, binnen een uur was ik overboden terwijl er nog meer zelfde artikelen stonden zonder bod, waarom zou iemand dan over de mijne bieden?
Het nieuwe marktplaats, als ze maar denken dat het goedkoop is, maar het is gewoon een nieuwe manier van verkopen zonder garantie.

Zie de lijst, er zit een verband in de bedragen en heeft niemand "geluk" gehad voor spotprijs, allemaal het zelfde aan marge.

[ Voor 12% gewijzigd door Rol-Co op 26-03-2019 22:42 ]

[webje1982]

Zoek even jullie kennis en ervaring betreft het kiezen van omvormer en hoe aan te sluiten.
Op dit moment heb ik twaalf SF-175S panelen op Oost-OostZuid liggen, echt gaan we in april ons dak vernieuwen en kan ik direct 21 extra panelen plaatsen. Heb inmiddels 21x Qcells 315Wp panelen besteld.
Nu is de vraag welke omvormer kan ik het beste kiezen en hoe kan ik de groepen het beste indelen. mijn voorkeur gaat uit naar een 3 fase omvormer omdat ik een 3fase warmtepomp heb en je hebt het dan mooi verdeeld over alle fases. Maar misschien hebben jullie een beter idee.

Ga de zonnepanelen volgens de onderstaande afbeelding plaatsen


De 12x SF-175S zijn aangesloten op een Omnik 2K 1Fase omvormer, deze omvormer bevalt goed dus mijn voorkeur gaat uit naar weer een Omnik. Nu zat ik zelf te denken aan een Omnik 6K 3Fase omvormer voor de Qcells panelen. Maar hoe kan ik deze dan het beste aansluiten aangezien de panelen verdeeld liggen over 2 dakvlakken en met de startup DC voltage van de omvormer.

Alvast bedankt.

[TheGhostInc]

Megalodon_67 schreef op woensdag 27 maart 2019 @ 16:58:
Geen idee hoeveel dat is met een accuboormachine, gewoon doorgaan tot ie niet meer draait?

Ligt aan je accuboormachine, ter inspiratie:

Doet 3-4,5Nm

Doet max 22Nm

Doet max 32Nm

60Nm (en dat loopt alleen maar op, bij nog zwaardere modellen)

2 minuten Googlen en je weet waar je aan toe bent.

Ps. Heb geen aandelen Bosch, maar hun line-up is lekker herkenbaar.

Megalodon_67 schreef op woensdag 27 maart 2019 @ 16:58:

En als je het met de hand doet en je zet bv. onbewust 15 NM, wat is dan het bezwaar daarvan, niet goed kunnen uitzetten bij hitte o.i.d.?

Het bezwaar is dat je alles kapotdraait. Als je op zoekt hoe een bout werkt, dan kom je erachter dat het best nauw komt. Nu is dat in deze toepassing niet heel spannend, het is niet alsof je dit 30 jaar buiten laat liggen.

Maar je koopt voor heel weinig een momentsleutel, zoiets bijvoorbeeld:
https://www.hbm-machines....-14-momentsleutel-5-25-nm
Ding is niet nauwkeurig genoeg om exact 4,5Nm te doen, maar het voorkomt wel kapotdraaien.
En, belangrijker, het is een excuus om nieuw gereedschap te halen. Wil je echt iets fatsoenlijks, kijk/vraag dan in het autosleutelgereedschaptopic.

[Andrehj]

Andre1973 schreef op vrijdag 29 maart 2019 @ 00:58:
[...]

Dat MOET ook wel want je mag + en - niet in één buis leggen.

Huh? Dat is nieuw voor mij en (getuige de vele foto's van installaties die ik hier voorbij heb zien komen met plus en min in dezelfde buis) voor veel anderen ook.
Waarom mogen + en - niet in dezelfde buis dan? Bij je netspanning leg je toch ook fase en nul (of drie fasen) in dezelfde buis?
Deze bijvoorbeeld legt ze in dezelfde buis:

En deze ook:

En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Sterker nog: Ik heb ook na best eventjes zoeken geen enkele foto van een installatie kunnen vinden waarbij + en - een eigen buis hadden...

[HyperBart]

Bjorg. schreef op donderdag 28 maart 2019 @ 15:01:
Ik ben eindelijk zo ver dat ik ook een aantal offertes heb aangevraagd om zonnepanelen op mijn dak te laten leggen. Maar zit wel met een paar vragen.
Wat mij opvalt is dat ze allemaal met andere panelen en omvormers komen en ik niet zo goed weet hoe de keuze te maken omdat het niet zoals een tv een vergelijk tussen maar een paar merken is waarbij je overal op het internet vergelijkingen en reviews ziet.

Heel herkenbaar ja. Tot voor een jaar geleden (ze liggen nu net een jaartje sinds begin maart) zat ik met allemaal dezelfde vragen en kende ik er geen klop van, vandaag door een (on)gezonde interesse wel wat meer. Die panelen zelf daarvoor moet je echt telkens gewoon in topics vragen "wat denken jullie hier van" en daar een beetje je eigen mening over vormen...

Ik woon in een vrijstaande woning met piramide dak.

Ik heb hier hetzelfde maar in België en één van de hoeken van mijn huis wijst naar het zuiden, dus niet het dakvlak zelf. Ik heb dus ZuidOost en ZuidWest panelen liggen.

Gezien budget wil ik een 24 panelen verdeeld over 2 zijden van dit dak (13 zuid en 11 op oost) aanleggen. Het gros van de aanbieders raadt zuid en oost aan omdat deze het meest opbrengen, een enkeling zegt juist zuid en west te kiezen om juist in de avond wanneer je wrs vaker thuis bent ook stroom op te wekken. Wat is het meest verstandige?

Zuid is altijd de meest zon-intense kant, dus die zal altijd het meeste opbrengen als je het puur alleen naar dat kijkt, dat is logisch.
Maar naar de toekomst toe als je eigenverbruik en een meer constante opbrengst zonder te veel pieken over de hele dag wil, dan is eigenlijk Oost met West en Zuid er bij een betere oplossing en dat heeft verschillende redenen. Een aantal daarvan heb ik hier al eens uitgelegd. Wil je dat echt niet dan ben ik persoonlijk wel een voorstander van meer west omdat dat wat meer opbrengt dan Oost en inderdaad de kans groter is dat je 's avonds meer verbruikt doordat je kookt, iets wat je 's morgens niet zo vaak doet. De tabel van Hespul bevestigt dat ook:



Jij en ik hebben een ideaal dak voor "de zon te volgen", we hebben namelijk 4 zijden die netjes de zon kunnen volgen. Als ik je een beetje goed begrijp dan ligt één zijde van je huis pal op zuid, dus de andere zijdes volgen de de windrichtingen . Correct me if I am wrong.

Er zijn een paar regels als je panelen wil aansluiten op een omvormer

1. Een omvormer heeft vaak één of meerdere MPP Trackers
2. Op één MPPT kan je 2 kettingen/strings hangen, op voorwaarde dat beide strings een gelijk aantal panelen hebben
3. Op één MPPT kan je prima 2 strings hangen die beurt om beurt door de zon beschenen worden (Oost en West bv.)
4. Er is een minimum aantal panelen en een maximum aantal wat je op één MPPT in één string kan hangen. Dat minimum is om efficient genoeg te kunnen werken, dat maximum is een elektrotechnische limiet. Minimum is vaak rond de 8 à 9 panelen, maximum ligt vaak bij 13 panelen maar da's afhankelijk van je Wp/Voltage van de panelen

Als je dan Oost, West en Zuid vult met ieder 9 panelen (of Oost en West beide 10 panelen en Zuid 10 ) kan je een omvormer nemen die zomaar even de helft (3 à 4kw) zo zwaar is als wat je nu voorgesteld krijgt en krijg je in de ochtend dat de omvormer goed vroeg aan gaat en tot 's avonds goed lang door gaat in de zomers of voorjaar/najaar. Dit principe heet "overdimensioneren" van de panelen of onderdimensioneren van de omvormer. Dat klinkt allemaal heel "oeh spannend", maar als je gewoon even logisch nadenkt met oost/west/zuid: de zon schijnt nooit op allemaal tegelijk.


Dan blijf je nog redelijk binnen budget... Maar ik las ook ergens dat je op termijn wil uitbreiden? Dan kan ik je nu al vertellen dat je dat beter NU vandaag al doet als je het budget er voor hebt. Door een optimaal gebruik van al je dakdelen en meer panelen in één installatie kan je een betere prijs afdwingen bij je installateur. Als ik het nu opnieuw deed dan legde ik mijn NoordWest zijde zelfs nog mee vol, puur en alleen om in eigen verbruik beter te zitten...

Ter illustratie: deze installatie met een dagje zoals vandaag (clear blue skies van ochtend tot avond en volle zon) bevat 40 300Wp panelen. 15 op Oost, 15 op West en 10 op een plat dakje onder een helling van 10° die binnenkort moet omhoog gekrikt worden (is echt te laag). Dit alles hangt op een STP van 6kW.
Vandaag heeft deze installatie GEEN ENKELE keer de 6kW aangetikt, dit waarschijnlijk omwille van temperatuur want er zijn wel al dagen geweest dat kortstondig 6kW werd geraakt op een wisselvallige dag.

(A is een parallel van Oost en West, B is de Zuid-string)

https://snapshot.raintank...l4cYWBkmEI0ApVUZY1IlKJiZv

Prijzen zijn erg verschillend waarbij solaredge met optimizers ongeveer 1000 euro duurder zijn. Nu hebben wij geen schoorsteen of bomen in de buurt die schaduw zouden kunnen geven.
Ik verwacht dus weinig winst van SE en 1000 euro voor monitoring per paneel vind ik best veel geld.

Ons oog viel op 2 offertes:
1: 24 sapphire solar 300 met omnik 6.0 TL omvormer voor 6311 excl btw incl montage
2: 24 suntech stp 305 wp met goodwe 10k-dt omvormer voor 6200 excl btw incl montage

Ik heb persoonlijk niks tegen die merken van omvormers of er ook niks voor, maar ik ben (owv die truc die ik je hierboven uitlegde met overdimensioneren/onderdimensioneren) heel sterk fan van SMA...


Ik heb voor de lol eens wat simulaties gedaan en dit is eigenlijk nog een heel conservatieve berekening, mijn ervaring tot nog toe is dat het vaak beter uitvalt dan de tool van SMA laat zien, maar hier zie je je verwachte opbrengsten met verschillende panelen en omvormer-configuraties.

SB = Sunny Boy, de enkelfasige omvormers
STP = Sunny Tri Power, 3-fasige omvormers

Panelenconfiguratie // Omvormer // Geschatte opbrengst jaar
10/10/10 STP4.0 7.353,00 kWh
10/10/10 STP5.0 7.768,54 kWh
10/10/10 STP6.0 7.910,05 kWh

10/10/10 SB3.6 7.166,96 kWh
10/10/10 SB4.0 7.374,58 kWh
10/10/10 SB5.0 7.778,58 kWh

8/8/8 SB3.0 5.754,73 kWh
8/8/8 SB3.6 6.103,17 kWh
8/8/8 SB4.0 6.209,64 kWh

Je zal zien dat er relatief "weinig verschil" zit tussen de opbrengsten van een 4.0 of 6.0 omvormer, ja het zijn enkele 100'en kWh maar voor mij persoonlijk ligt de sweet spot waarschijnlijk rond de 4.0 of bij 3.0 als je 8/8/8 wil gaan maar ik heb dan in België ook nog een belasting per kW die mijn omvormer zwaar is, dat is bij jullie in NL anders of niet. Of je dan een STP of een SB wil dat ligt aan je elektra maar een SB gaat nog wat vaker op zijn maximale efficientie zitten dan de STP maar dat moet je maar even aan @migjes of @AUijtdehaag vragen. De interessante heb ik gemarkeerd in vet/bold.

[ Voor 22% gewijzigd door HyperBart op 29-03-2019 20:57 ]

[Roelio86]

Bij mij zijn afgelopen dinsdag zwarte zonnepanelen geplaatst. Nu zie ik bij twee panelen lichte plekken zitten, iemand enig idee wat dit kan zijn? Is dit waarschijnlijk een beschadiging, of iets wat normaal is en veel voorkomt?





Gaat vooral om het paneel midden boven en in mindere mate rechts onder.

[ Voor 50% gewijzigd door Roelio86 op 29-03-2019 11:53 ]

[Possible]

Paint werkt toch prima??




De grote vraag is, waarom heb je er maar 6 gelegd? Is dat voldoende voor je verbruik en toekomst verbruik?

[ Voor 41% gewijzigd door Possible op 29-03-2019 13:33 ]

[madmaus]

_-= Erikje =-_ schreef op vrijdag 29 maart 2019 @ 20:03:
[...]

Wat voor omvormer heb je? Daar zul je monitoring moeten doen, de slimme meter ziet alleen wat je huis verlaat (opbrengst-eigen gebruik)

Mijn gok is dat je op een dag als vandaag een kWh of 6 a 7 hebt opgewekt, maar dat kun je vaak op je omvormer ook wel zien.

Ik heb een growatt.
Daar zit een Wi-Fi module bij dus mijn opbrengst zie ik wel alleen niet icm met mijn verbruik (daar moet ik Oxxio app voor gebruiken).
Vandaag heb ik 8,6 kWh opgeleverd.


Edit grafiekje lijkt het niet te doen
https://i.imgur.com/MIbSZW8.jpg

[ Voor 5% gewijzigd door madmaus op 29-03-2019 20:14 ]

[madmaus]

RvV schreef op vrijdag 29 maart 2019 @ 20:25:
Ben je wel aangemeld voor teruglevering?

Yes direct gedaan bij oplevering.

_-= Erikje =-_ schreef op vrijdag 29 maart 2019 @ 21:01:
[...]


Ik zou je adviseren de p1 poort uit de slimme meter en je omvormer zelf te monitoren met bv een you less. Dan heb je alles in eigen beheer en duidelijker qua overzicht. Zie je op je slimme meter zelf wel de teruglevering?

Geen idee wat dat is maar ik ga mij erin verdiepen.
Ik zag op de Engie app dat ik gisteren al data kon zien. Nu was dat geen zonnige dag maar ik zowel levering als terug levering in 1 grafiek. Dus die ga ik een paar dagen monitoren nog.

Edit:
Die Oxxio app is gewoon buggy.
In de Engie app zie ik duidelijk dat ik terug lever.

https://i.imgur.com/r6KyZ33.jpg

[ Voor 10% gewijzigd door madmaus op 30-03-2019 09:08 ]

[japie101]

Ik heb een inhoudelijke vraag over mijn setup, en ben vooral benieuwd naar jullie mening over de resultaten.

De grafiek hieronder is van gisteren, een zonovergoten dag.
Ik heb een GoodWe 3600D-NS omvormer, met 2 strings, plaatsing op een plat dak.

String 1 bestaat uit 9 panelen die onder 15 graden zuid-west gemonteerd zijn.
String 2 bestaat uit 6 panelen die onder 15 graden zuid-oost gemonteerd zijn.
(De grafiek zelf geloof ik wel, er is aan het begin en einde van de dag schaduw wat een rol speelt)

String 1 presteert op geen enkel moment van de dag beter dan string 2, terwijl String 1 bestaat uit 9 panelen, 3 meer dan String 2.
Dit kan naar mijn idee toch niet te maken hebben met de plaatsing zuid-west, in plaats van zuid-oost?
Als iemand tips of denkrichtingen heeft, hoor ik het graag, alvast bedankt voor het meedenken.

[japie101]

Rol-Co schreef op zaterdag 30 maart 2019 @ 13:01:
[...]

Kijk eens naar output power in W van beide strings, en totaal kWh van beide strings, dan haal je die 3 panelen er wel uit. Amperage weet je niets aan, dat gaat van 0 tot 8-9A op een 60 cel paneel.

Ik kan met een GoodWe omvormer helaas alleen de totale W in een grafiek plotten, niet van beide strings afzonderlijk, dus dat inzicht heb ik helaas niet, dit is het maximaal haalbare:



Het voltage van beide strings is wel uit te lezen:

[Idanue]

Ik heb nu sinds een week zonnepanelen en nu zie ik dat het vermogen soms boven het maximale Wp uit komt, is dat normaal of is de omvormer gewoon niet heel accuraat?

SMA Tripower 5.0 met 16X 300 Wp full black panelen(4800Wp).

[LosGieros]

De omvormer bij iemand kunnen testen. Net even gekeken rondom de panelen.
Ik denk dat dit de boosdoener is.

[ Voor 22% gewijzigd door LosGieros op 31-03-2019 14:31 ]

[TriLithium]

AUijtdehaag schreef op dinsdag 2 april 2019 @ 16:47:
@Mr3MrsSmith
De nieuwe SMA's zijn lekker stil. (passief gekoeld)

Niet helemaal, tenminste de Tripowers niet, de fan zit alleen helemaal opgesloten binnen in.

Rechts onderin zit een fan.





Rest van de foto's.

[Cranberry]

'k Vroeg me na onderstaand plaatje af of er toch heel misschien geen beperking zit op het maximale vermogen dat één MPPT op m'n Goodwe 3600D-NS kan hebben:


Op MPPT1 zit 10x305Wp ONO en op MPPT2 9x305Wp WZW; Dakhelling is 48gr.

Ik heb daarom de vraag bij Goodwe gesteld of er een maximum is aan het vermogen dat één MPPT kan hebbben. Het antwoord daarop is dat er geen beperking is. Als je je aan de max spanning (550V) en stroom (11A) houdt, kan de omvormer z'n max. vermogen via 1 MPPT leveren.
Er is hier dus geen sprake van een omovrmer die bijv. max 2000W per MPPT zou kunnen leveren.

[PentaClover]

Brains schreef op dinsdag 2 april 2019 @ 15:28:
Vandaag zijn er 28 zonnepanelen gelegd, waarvan er 5 gebroken van de pallet afkwamen. De panelen kwamen "rechtstreeks" van de groothandel. Gebeurt het vaker dat er panelen "beschadigd" aankomen en dan ook nog zoveel?
Hopelijk blijft het SolarEdge materiaal heel en krijg ik niet zelfde problemen als Bergie.

Ja, ik had vorig jaar een pallet met 12 glas/glas panelen waar nogal hardhandig mee was omgesprongen, de stapel was over het randje van de palet geschoven ... 1 paneel was het glas aan de achterkant kapot, 2 andere die ook verschoven waren hadden krassen op de voorkant. Ik heb 3 panelen terug gestuurd en nieuwe gekregen.

[Appie Heijn]

Gecko123 schreef op woensdag 3 april 2019 @ 20:50:
[...]


In beide gevallen is de vraag: wat is je meeropbrengst als je een grotere omvormer zou nemen? In hoeveel jaar heb je dat terugverdient en heb je dat er voor over?

Tweedehands omvormer erbij? Deze verkopen en 1 nieuwe omvormer?

Mijn concrete vraag is eigenlijk over de overdimensionering niet wat "te" is. 2x4200WP=8400WP op een SMA SB3600, uiteraard gaat het om een Oost-West dak.
Ik ben ergens op de sma website tegengekomen dat de max overdimensionering 200% mag zijn. Echter hoe leidend is dit?

[ Voor 7% gewijzigd door Appie Heijn op 03-04-2019 21:10 ]

[migjes]

Appie Heijn schreef op woensdag 3 april 2019 @ 21:07:
[...]

Mijn concrete vraag is eigenlijk over de overdimensionering niet wat "te" is. 2x4200WP=8400WP op een SMA SB3600, uiteraard gaat het om een Oost-West dak.
Ik ben ergens op de sma website tegengekomen dat de max overdimensionering 200% mag zijn. Echter hoe leidend is dit?
[Afbeelding: smasunnydesign]

die 200% is een richtlijn voor de minder technische onder ons.
er is schuif ruimte, maar niet heel veel.
(erg afhankelijk van wat voor panelen je gebruikt en hoe je de string in deelt.)

je hebt 2 grenzen waar je onder moet blijven om nog veilig met dit soort omvormers te werken.
1. de max Voc/Vmpp.
daar heb je weer 2 effecten onder, die je in de gaten moet houden.

1.1. de Voc en Vmpp hebben een temperatuur coefficient, die moet je er wel bij rekenen.
hoe kouder de temperatuur hoe hoger de Voc en Vmpp .
is de Voc te hoog, dan start de omvormer niet, maar gaat nog niet kapot.
(maar dit is een niet 100% beveiliging, stel je hebt wat schaduw in de ochtend en daar door reageren panelen niet, de diodes zetten ze dus uit.
hier door is de Voc ook lager en werkt die beveiliging niet.
en als de panelen dan uit de schaduw komen is de omvormer ook voor bij zijn beveiliging en van te veel Vmpp gaat hij wel kapot.)

1.2 zodra je onder dimensioneerd.
heb je momenten dat je panelen meer W leveren als de mpp aan kan.
om dit te compenseren zal de mpp de panelen uit het optimum zetten.
dan moet je kijken naar de IV curve wat dat doet met je sting:
(dit is een lichte Wp maar wel 6"cellen curve als voorbeeld.)

(ik ga even uit van 1000W/m2 dus het blauwe heuveltje in de grafiek.)
de mpp gaat door het onderdimensioneren minder A uit de string hallen laten we zeggen 4A.
de Vmpp die hier bij hoort gaat dan stijgen, je stijgt van 32Vmpp naar 35Vmpp.
in theorie kan dan de Vmpp net zo hoog worden als de Voc.

punt 1.1 en punt 1.2 moet je samen voegen.
het kan gewoon koud weer zijn en een lekker zonnetje in de winter maanden.
de Voc (niet gevaarlijk) kan dan wel hoog worden en dat maakt met aftoppen de Vmpp ook erg hoog (wel gevaarlijk).
de Vmpp wil je wel onder de max houden van je omvormer.
(nu is de vraag wat is de max van de Vmpp. van de omvormer die je nu gebruikt weet ik dat hij bij 530Vmpp al wel problemen krijgt, de mpp werkt gewoon minder goed met meer Vmpp. (zelf niet kunnen testen maar andere techneut hier heeft dat wel gedaan.)
en ongeveer bij de 600Vmpp begint het gevaarlijk te worden en kun je garantie verliezen.
alleen er bestaat ook nog iets als reverzie nummers, daar door is de 1ne 3600tl-21 niet het zelfde als de andere 3600tl-21, dus jouw kilometers kunnen variëren.)

2. de max max kortsluitstroom per mpp.
(deze is helaas niet helemaal duidelijk of hij nu wel of niet breekbaar is.
dus mischien kan er nog wel meer.
ik ga er van uit dat je binnen garantie wil blijven dus ga er verder van uit dat daar wel aan wil houden.
en schrijf nu ook verder van uit de SMA 3600tl-21 als omvormer)
de max kortsluitstroom is niet het zelfde als de Ampp die je panelen opgeven.
die is vaak net een paar % hoger.
is de Ampp hoger als 15A, dan gaat de mpp al aftoppen (als hij dat al niet deed omdat max W is bereikt).
maar dat kan hij aan, maar de 20A max kortsluitstroom die kan hij niet aan.
(dit soort dingen gebeuren in de lente net na een onweers-bui.
lucht is schoon, panelen zijn koud, en baf de zon er op.
dan knalt er ineens de kortsluitstroom uit de panelen, en dat kan zo snel gaan dat de mpp er niet op kan reageren en dit is een gevaarlijke situatie voor de omvormer.
ook oost-west bied hier geen beveiliging tegen helaas, dat helpt niet tegen deze situatie.
overleeft hij dit en valt dit binnen de grenzen van garantie. )

wil je binnen de garantie blijven zul je dus aan punt 1 en punt 2 moeten voldoen.
nu heb je panelen die 32Vmpp en 40Voc leveren, met een kortsluitstroom van bijna 10A.
dat soort panelen zijn dan 6"cellen met ongeveer 270Wp(vaak poly panelen ).
die kun je dus 12X in 1 string serieel hangen met 384Vmpp en 480Voc.
reken je hier nog de temperatuur bij, dan blijft de Voc wel onder de 600V, dus oke. (ook als je aftopt en de Vmpp naar de Voc gaat.)
en dit soort panelen kun je dus 2x parallel op 1 mpp hangen.
2x bijna 10A = 20A = oke.
2x mpp is dus 2 mpp's x 2 stingen parallel x 12 serieel x 270Wp = 12960Wp.
iets meer als 200% dus.

oke ik zal eerlijk zijn, deze idioot die zo wil onder dimensioneren ben ik nog nooit tegen gekomen.
vrijwel iedereen zal op zijn klompen wel aanvoelen dat dit toch echt wel een te idiote onder dimensionering is.
dit zal ongeveer een 2500W geven als het bewolkt is, lol.
dat is gaaf om een accu gevuld te krijgen, maar slecht als je saldeert.
maar hier zit ongeveer de grens, maar dan alleen als je ook deze setup gebruikt.

(jij wil 14X op 1 mpp zetten, dat vind ik wel flink.
het kan mischien net. dat durf ik niet te zeggen met de gegevens die ik heb.
en heb geen zin om het allemaal op te gaan zoeken in meerdere post's op het forum.)

jobr schreef op donderdag 4 april 2019 @ 19:54:
[...]
Als je onder de 200% blijft. Maar de poster komt boven de 200%.

@TweakersAddict is hij duidelijk genoeg?
of is er iets nog onduidelijk.

(ben zelf niet zo een voorstander van dit soort maffe dingen, maar ach soms wil je wel eens wat proberen.
ik heb zelf ook 6,43kWp op een 3kW omvormer gehad, en werkte niet eens zo slecht.
ik zat nog lang niet op de max van de omvormer, kon met gemak nog 2x300Wp bij en 2x245Wp, maar wel op de max wat op dak past. )

[Mr3MrsSmith]

Zo de eerste uurtjes voor mijn systeem zijn aan de gang al even een piek van 4kw gehad



Moest zo nog een paar parameters wijzigen

Start spanning stond standaard op 200 V

die heb ik naar 125 gezet 100 kan trouwens ook. Als dit geen probleem is zet ik hem daarop.

Uv protection staat bij mij op 60 seconden, dat is 70% volgens mij.

Iemand tips hiervoor.

[ Voor 6% gewijzigd door Mr3MrsSmith op 05-04-2019 15:20 ]

[Appie Heijn]

migjes schreef op vrijdag 5 april 2019 @ 10:55:
[...]
wil je binnen de garantie blijven zul je dus aan punt 1 en punt 2 moeten voldoen.
nu heb je panelen die 32Vmpp en 40Voc leveren, met een kortsluitstroom van bijna 10A.
dat soort panelen zijn dan 6"cellen met ongeveer 270Wp(vaak poly panelen ).
die kun je dus 12X in 1 string serieel hangen met 384Vmpp en 480Voc.
reken je hier nog de temperatuur bij, dan blijft de Voc wel onder de 600V, dus oke. (ook als je aftopt en de Vmpp naar de Voc gaat.)
en dit soort panelen kun je dus 2x parallel op 1 mpp hangen.
2x bijna 10A = 20A = oke.
2x mpp is dus 2 mpp's x 2 stingen parallel x 12 serieel x 270Wp = 12960Wp.
iets meer als 200% dus.

oke ik zal eerlijk zijn, deze idioot die zo wil onder dimensioneren ben ik nog nooit tegen gekomen.
vrijwel iedereen zal op zijn klompen wel aanvoelen dat dit toch echt wel een te idiote onder dimensionering is.
dit zal ongeveer een 2500W geven als het bewolkt is, lol.
dat is gaaf om een accu gevuld te krijgen, maar slecht als je saldeert.
maar hier zit ongeveer de grens, maar dan alleen als je ook deze setup gebruikt.

(jij wil 14X op 1 mpp zetten, dat vind ik wel flink.
het kan mischien net. dat durf ik niet te zeggen met de gegevens die ik heb.
en heb geen zin om het allemaal op te gaan zoeken in meerdere post's op het forum.)


[...]

@TweakersAddict is hij duidelijk genoeg?
of is er iets nog onduidelijk.

(ben zelf niet zo een voorstander van dit soort maffe dingen, maar ach soms wil je wel eens wat proberen.
ik heb zelf ook 6,43kWp op een 3kW omvormer gehad, en werkte niet eens zo slecht.
ik zat nog lang niet op de max van de omvormer, kon met gemak nog 2x300Wp bij en 2x245Wp, maar wel op de max wat op dak past. )

Bedankt voor je uitermate uitgebreide onderbouwing. Kan het redelijk volgen gelukkig.

Ik heb bij mijn planning wel rekening gehouden met de misschien minder gunstige saldering in de toekomst. Met onze L/W warmtepomp wil ik proberen alleen overdag te verwarmen voor minimaal 80% van onze stookdagen. Daarom groot op oost, medium op zuid, groot op west. Zodat we de hele dag door een redelijke goed verspreide opbrengst hebben.

Het gaat om de volgende panelen overigens,

Deze zijn uiteraard nog niet aangekocht. Ik probeer iets leuks te vinden voor 130-140 euro per paneel, waarschijnlijk wordt het ergens September/Oktober qua plaatsing. Misschien dat 320-340WP dan ook wel de mainstream is.

Bij nader inzien is een zwaardere omvormer in 4-5 jaar terugverdiend t.o.v. de SB3600 aanhouden. De SB hou ik dan bijvoorbeeld voor het oostdak met de nieuwe panelen erop. Hij is op de huidige panelen overgedimensioneerd namelijk.
Zuid en West kunnen dan mooi op de nieuwe.

[Grolsch]

Het is vandaag toch bewolkt in Twente, dus ik dacht tijd voor de jaarlijkse schoonmaakbeurt

Before:





After:






Er liggen er ook nog 4 op de dakkapellen, maar aangezien ik al hoogtevrees heb als ik m'n sokken aan heb ben ik daar maar niet aan begonnen

Qua opbrengst doet het niet zoveel verwacht ik, maar altijd leuk dat ze er weer spik en span bij liggen

[Appie Heijn]

Appie Heijn schreef op vrijdag 5 april 2019 @ 15:30:
[...]

Bedankt voor je uitermate uitgebreide onderbouwing. Kan het redelijk volgen gelukkig.

Ik heb bij mijn planning wel rekening gehouden met de misschien minder gunstige saldering in de toekomst. Met onze L/W warmtepomp wil ik proberen alleen overdag te verwarmen voor minimaal 80% van onze stookdagen. Daarom groot op oost, medium op zuid, groot op west. Zodat we de hele dag door een redelijke goed verspreide opbrengst hebben.

Het gaat om de volgende panelen overigens,
[Afbeelding: sfsolar panelen]
Deze zijn uiteraard nog niet aangekocht. Ik probeer iets leuks te vinden voor 130-140 euro per paneel, waarschijnlijk wordt het ergens September/Oktober qua plaatsing. Misschien dat 320-340WP dan ook wel de mainstream is.

Bij nader inzien is een zwaardere omvormer in 4-5 jaar terugverdiend t.o.v. de SB3600 aanhouden. De SB hou ik dan bijvoorbeeld voor het oostdak met de nieuwe panelen erop. Hij is op de huidige panelen overgedimensioneerd namelijk.
Zuid en West kunnen dan mooi op de nieuwe.

Heb nog even in sunnydesign zitten spelen, is wellicht een polystring O-W + Zuid op de 2e MPP niet een betere optie dan 2 losse omvormers (6+3,6)


Qua opbrengst heb ik nog meer dan met 2 omvormers.

[ Voor 4% gewijzigd door Appie Heijn op 07-04-2019 09:25 ]

[jjonkie]

Poosje geleden al weer dat ik hier was, maar zijn bezig met een andere woning dus PV !

Wat zouden jullie doen voor de onderstaande situatie in het noorden van het land.

Oost, west opstelling met een 3F omvormer en dubbel MPPT ?

Veel m2 beschikbaar en met een EV op de oprit dus ook een behoorlijk verbruik van zo'n 7500 kWh op jaarbasis.

Full black of naar thinfilm ?
Budget 4-5k, zelf monteren. 3x25A aansluiting. Krachtgroepje plaatsen en kabel trekken kan ik ook zelf.

[ Voor 7% gewijzigd door jjonkie op 08-04-2019 14:49 ]

[Rol-Co]

jjonkie schreef op maandag 8 april 2019 @ 21:10:
Kan onderstaande voor strakke prijzen kopen ( inkoopprijs technische groothandel )

Beide kanten 16 stuks 300wp eurener (?) full black MEPV 300

9600 wp (lekkerrrrr)

En een 8kw SOLAX INVERTER X3 TL 8000

Ik ken beide merken niet, iemand ervaring mee ?

Ja 16x eurener 315Wp all black gelegd vorig jaar voor een kennis, die had ze voor 179 incl btw.
Zijn mooi zwart om te zien.

[TriLithium]

JoKo schreef op maandag 8 april 2019 @ 20:42:
Wie van ons heeft sinds 4 april Kuro's in Dokkum of omgeving.
2x12 Panasonic Kuro East-West 7.800kW
Hij/Zij heeft zich aangemeld in het team met kuro bezitters

Daar gaat iets niet goed.
https://pvoutput.org/intr...212&sid=65826&dt=20190408

Dat ben ik, 4 van de 24 liggen nog maar helaas. De rest komend weekend is de hoop.

Voor 4 stuks doen ze het heel fijn al zeg ik hetzelf. Zeker met de hoek waar ze onder liggen.

[migjes]

eindelijk, ik kan beginnen.

oude situatie:


de buren hebben het dak vervangen (asbest, maar wel gebonden variant, niet zo heel gevaarlijk dus).
(tegen een kost prijs waar van je schrikt, maar ze hoeven het niet te betalen dat doet de woningbouw vereniging)
en nu heb ik dat ook gedaan.


4 panelen liggen al een jaar op de slaapkamer te wachten op hun oude dag.
(maar zijn al geTVTed, dus ach ja, ook weer geen haast.)
en kunnen nu het dak op.
ik moet wel flink gaan zagen en boren in de beugels.
wil ze wel aardig plat en glad op dak hebben.
(zorgen dat het er leuk uit ziet voor de buren. )
maar werkt wel lekker simpel met die golfplaat clip's.

[LooneyTunes]

exroosje schreef op dinsdag 9 april 2019 @ 18:20:
Waarom zou plat dak altijd duurder moeten zijn? Ballast is gratis (stoeptegels), je kunt er soms juist makkelijker bij en dus meer zelf doen[..]

Je moet die tegels wél naar je dak tillen (hier liggen er 126 onder 9 panelen) en de aannemer/installateur doet dat ook niet voor niets.
En hij had een eigen bouwlift meegenomen.



Alles zelf doen is dan financieel een stuk goedkoper, maar kost je wel je rug

[ Voor 4% gewijzigd door LooneyTunes op 09-04-2019 21:14 . Reden: plaatje toegevoegd ]

[LooneyTunes]

habbekrats schreef op dinsdag 9 april 2019 @ 22:15:
[...]
126 x 10 =1,26 ton is je dak bestand tegen deze extra last ?

Het dak hier is gelijk aan de vloer van de eerste verdieping. (holle betonplaten).
Volgens mij is dat dan 300kg/m³.
Alleen kon de dakbedekking met isolatie er blijkbaar niet goed tegen en is er 3 jaar geleden lekkage ontstaan.
Ik heb er bij een aantal zelf plaatjes Trespa tussen gezet om de puntbelasting te verlagen.
[dakbedekking]---[rubber matje]---[Trespa]--(lijm)--[beugel]---[tegels]---[paneel].

[iDEOwen]

Hi allen,

Ik heb sinds een klein weekje 11x 330Wp AUO panelen icm een Sunny Boy 3.0

Dus totaal 3630 Wp aan panelen, terwijl de Sunny Boy max 3000W output kan geven. Op zich snap ik het concept onderdimensionering wel, maar ik heb dus laatste dagen al meegemaakt dat de omvormer dus de beperkende factor is. Nu is het relatief koel, maar en nog geen hartje zomer. Maar is het verstandiger om toch een Sunny Boy 3.6 te nemen? Of zal de 3.0 toch efficiënter zijn?

Zie hier een grafiekje van vandaag:

[cville]

iDEOwen schreef op woensdag 10 april 2019 @ 19:38:
Hi allen,

Ik heb sinds een klein weekje 11x 330Wp AUO panelen icm een Sunny Boy 3.0

Dus totaal 3630 Wp aan panelen, terwijl de Sunny Boy max 3000W output kan geven. Op zich snap ik het concept onderdimensionering wel, maar ik heb dus laatste dagen al meegemaakt dat de omvormer dus de beperkende factor is. Nu is het relatief koel, maar en nog geen hartje zomer. Maar is het verstandiger om toch een Sunny Boy 3.6 te nemen? Of zal de 3.0 toch efficiënter zijn?

Zie hier een grafiekje van vandaag:
[Afbeelding]

Typisch 1e jaar effect; het aftoppen gaat geleidelijk over naarmate de panelen verouderen. Zie hieronder mijn 5 jaar oude 3640Wp systeem op zuid op 23 graden - ook van vandaag:

[cville]

Megalodon_67 schreef op woensdag 10 april 2019 @ 20:31:
@cville. Heb je nog grafieken van het eerste jaar en hoeveel procent afname in productie was er in die 5 jaar?

Dit is de beste die ik zo gauw kan vinden:

[jobr]

Bij mijn omvormer zie ik het volgende verschijnsel:
(is van vandaag)



Het gaat om de gele lijn in de grafiek links onder. Dat is de ZO string 12x320Wp op MPPT 2. Die groene is de identieke string op NW op MPPT 1.
Aan het begin van de dag zie je even het DC voltage omhoog schieten naar 445V. Dan schiet deze ineens naar circa 200V en klimt langzaam naar boven.
Aan de rechterkant zie je de DC stroom geleidelijk oplopen. Ik heb geen last van schaduw.

Ik zie dit met name bij dagen met een hoge opbrengst, dus zonnig waarschijnlijk ook aan het begin van de dag.

Is dit nu de werking van de MPPT waardoor het voltage naar beneden schiet en langzaam omhoog loopt naar de "normale 400V?

M.a.w. is dit normaal en waarom doet de MPPT dit?

[cville]

stormfly schreef op woensdag 10 april 2019 @ 21:14:
[...]


Met verlies doelde ik op de degradatie van de panelen, niet specifiek over het aftoppen want dat is inderdaad maar een paar % in de praktijk. Voor 5 jaar gaat het best snel, welk merk/type panelen heb je?

Voor type zie mijn signature. Ik ben wel erg tevreden over de overall performance. Zoals je hieronder ziet, zit ik bijna altijd boven de 1000kWh/Wp

[Borne]

In navolging van mijn eerder gestelde vragen in dit topic, ook een aantal plaatjes wat SolarEdge in mijn geval doet.

14.30


15:00


16:30

[ Voor 15% gewijzigd door Borne op 12-04-2019 10:29 ]

[GAEvakYD]

de Peer schreef op vrijdag 12 april 2019 @ 15:38:
[...]

zelfbouw (hout) is geen optie? Ik was voor minder dan 150 euro klaar voor 14 panelen. Juist door dichttimmeren van de zijkanten heb je minimale ballast nodig, zeker bij een 10% schans bijvoorbeeld.
of is een schans niet wat je wilt?

Jawel ik wil een schans van 15% ofzo. Echter ben ik ook weer niet mega handig maar hout, maar dat is zeker een optie. Ik zag wel dat ik nog wat extra materialen te veel had staan. Dan kom ik op 360 euro voor 8 panelen incl zij en achterplaat. Dan valt het misschien nog wel mee tov zelfbouw frame wat aan materiaal ook al 150 euro kost. Misschien ben ik gewoon een mega gier en wil ik zo min mogelijk geld uitgeven.

Al met al wel blij met de deal die ik nu heb. Waarbij ik voor rond de 4950 euro excl btw klaar ben straks.
Daarvoor krijg ik dan:
-21 panelen van 325 Wp. Totaal 6825 Wp
-Twee omvormers van Growatt omdat de platte daken uit elkaar staan en omdat het geheel over de Max van 25a van mijn fase gaat
-SolarStell schansen

Hiervoor moet ik wel zelf het meeste werk doen zoals schansen in elkaar zetten, panelen sjouwen en vastzetten en kabels aansluiten. De installateur komt her en der ondersteunen maar vooral de omvormers aansluiten, dakdoorvoeren maken en meterkast aansluiten.

De situatie na deze extra panelen is 18 panelen op schuindak en 21 op platdak. Mocht ik ooit nog iets willen dan heb ik nog plek voor 7 panelen op schuindak op zuid gericht.

[AUijtdehaag]

@RemmyB83
Dan gebruik je toch modbus tcp/ip in combinatie met node-red/influxdb/grafana ?
Meerdere wegen naar Rome hoor..
En ik gebruik ze allemaal tegelijk om er te komen...


(copyright @JoKo )

Afhankelijk zijn van een website van de fabrikant is nooit slim. Eigen logging wel.
Zoals @migjes hieronder uitlegt, is het "soms" van belang, "meer" te kunnen zien.
Anders had ik zelf nooit ontdekt, waarom optitrac niet werkt met de ene SMA en wel met de andere SMA bij mijn panelen

Edit: en als je wilt vergelijken met anderen systemen is SBFspot en pvoutput toch wel erg handig. (of een youless met kWh meter)

[ Voor 42% gewijzigd door AUijtdehaag op 13-04-2019 11:18 ]

[Rol-Co]

@Elmonogrande

Geen sma hier maar steca's, echter lees ik geen omvormers uit, dan zou ik overigens meer opwek hebben maar ik lees de meterkast kWh meters uit met een netduino die pulsen telt van 4 kWh meters en een temperatuur sensor aangesloten heeft. Om de 10 sec refresh lokaal en elke minuut naar pvoutput.

Op de ipad is dat zo.


Er staat noord maar is oost-zuid -west, noord moet er nog een keer bij zodat hij meegeteld wordt.

@Cliffie

Zelf doen? Bij plat dak al helemaal simpel.

[AUijtdehaag]

@TimK1990
Dat kan @Grolsch je het beste vertellen.
Grolsch in "Elektriciteit opwekken met zonnepanelen (PV) Deel 8"

Neem dan panelen met een "gootje" voor het vuil af te voeren
https://eu-solar.panasonic.net/nl/2969.htm

[Dre]

Grafiek van een paar dagen geleden:


Is dit een mooie grafiek of kan ik beter wat panelen weghalen? Dit is 5080 Wp op een StecaGrid 4200 afgezekerd op 16 Ampère. Het topt af bij 4,1 kW in de meterkast (gemeten in de meterkast, de omvormer hangt elders)

Link: https://www.pvoutput.org/...6367&dt=20190412&gs=0&m=0

[ Voor 13% gewijzigd door Dre op 13-04-2019 17:52 ]

[greatgonzo]

ik moet zo langzamerhand mijn energie abonnement verlengen.
Mijn PV installatie is 4930 WP.
Wat kan ik het beste aanhouden qua opbrengst: de "standaardregel" 1 WP is ongeveer 0.85 KWH.. En dus 4190 KWH..

Of kan ik uitgaan van deze berekening?
- ik heb de gegevens van Siderea, die de kwh meter van mijn omvormer bijhoud
- ik deze tabel omgezet met de gemeten waarden, en zo een jaaropbrengst geëxtrapoleerd:



Dan kom ik op dit:

[ocaj]

CurlyMo schreef op maandag 15 april 2019 @ 20:34:
En zou je je hele formule kunnen plaatsen?

---

Eigen voorzetje:

[ totaal aantal Wp] / ( [ aantal opgewekte watt ] / ( [ zonstraling KNMI ] * 0.002778) ) / [ aantal dagen dat er pv ligt ]

Ik gebruik inderdaad de Q-waarde van het KNMI.
De omrekening van J/cm² naar kWh/m² had ik hier gevonden:
http://www.soda-pro.com/h...yms-terminology-and-units (stond zowaar in het commentaar van mijn script ).

Ik sla van elke dag de Q-waarde * 0,002778 op in mijn database. Dat is dus het aantal kWh/m² (op genoemde pagina staat hij een factor 2,778 voor Wh/m²))

Elders in mijn database heb ik al de productie per dag.
Verder heb ik dus het oppervlakte berekend van mijn panelen (of eigenlijk van de cellen, de rand brengt niks op...).
In jouw formule staat het totaal aantal Wp, dat vond ik niet zo relevant. Ik heb dit ooit uitgezocht om te kijken in hoeverre de efficiency in de datasheet nou in het echt klopt (in mijn geval zouden mijn panelen een efficiency van 21,1% moeten hebben). Daarbij gaat het om het oppervlakte van de panelen, niet om het aantal Wp.

Voor mijn grafiek haal ik de data op per dag.
De waarde voor de productie deel ik dan door het aantal vierkante meters van mijn panelen (constante).

Die productie deel ik weer door de straling per m² en dat dan maal 100 voor procenten:

In totale formule:

Efficiëncy = ((dagproductie / oppervlakte panelen) / (Q-waarde * 0,002778) ) * 100

In een plaatje ziet dat er dan zo uit:


Heel fraai vind ik hem nog niet. Heel veel haal ik er niet uit, anders dan dat er niet zo veel verschil lijkt te zijn tussen zomer en winter (de winterse dagen met < 0,5 kWh opbrengst vertekenen natuurlijk snel bij zo'n deling).

Jij kijkt naar langere termijn gemiddelden. Dat is met graaddagen inderdaad ook beter, als je daar naar 1 dag kijkt, dan schiet dat ook alle kanten op. Ik zal binnenkort als ik een weekje vrij ben eens grafiekjes per week/maand/jaar maken. Dat is op zich niet zo heel veel werk. Waarschijnlijk geeft dat een duidelijker beeld.