/u/559/crop617695dcabdc7_cropped.png?f=community)
Welkom in Deel 3 van "[EV] Openbare laadpalen, laadpassen en providers". (Versie Maart 2026)
Dit topic gaat over het opladen van elektrische auto's met de nadruk op openbaar laden en betalen. Dit kan in Nederland zijn of in het buitenland. Je kunt hier jouw positieve of minder positieve ervaringen uitwisselen of vragen stellen. Er wordt wat eigen research verwacht voordat je een vraag stelt, minimaal dat je deze topicstart (TS) goed door hebt gelezen.
👉🏼 Klagen over een fossiele auto bij de laadpaal? Dat kan hier
👉🏼 Ervaringen uitwisselen over lange ritten door Europa vind je: hier
2) Alle Nederlandse laadpassen zijn te gebruiken op alle Nederlandse laadpalen
3) Er bestaat een standaard stekker voor het opladen van auto's in Europa, dit is de Mennekes Type2 stekker.
4) De Type2 laadkabel is een accesoire van je auto en wordt bij elke elektrische auto meegeleverd.
5) De traagste schakel bij opladen bepaalt de laadsnelheid. Dit kan zijn de laadpaal, de laadkabel of de auto.
6) De auto bepaalt het gevraagde vermogen. In je batterij te koud, dan verlaagt je auto de vermogensvraag.
7) De auto kan niet meer vragen dan wordt aangeboden. Een laadpaal die knijpt kan dus het beschikbare vermogen bijstellen.
8 ) Het laagste laadtarief vind je door gebruik te maken van dit korte stappenplan:
a) Vind het CPO of roaming tarief van de laadpaal waar je wilt laden, bijvoorbeeld in de app van Allego
b) Controleer of de vaste tarieven van laadpasen van bijv Shell of Eneco lager zijn
c) Check of je laadpaal voorkomt in apps van buitenlandse (budget) MSP's zoals Electroverse & Ovo charge
d) Gebruik de MSP die het laagste tarief hanteert
e) Vind je een diamantje, bijvoorbeeld een 300kW snellader met een tarief van €0,15/kWh deel dit dan hier
:strip_exif()/f/image/zXvj56q2MMXz9qmyoTqFWgs7.jpg?f=fotoalbum_large)
Een bepaalde mate van basiskennis over elektriciteit is handig, maar niet strikt noodzakelijk.
Even opfrissen:
A = Amperage = Stroomsterkte
W = Watt = V*A = Verbruik
kWh = Kilowattuur = een uur lang 1000 Watt
AC = Alternating Current = Wisselstroom
DC = Direct Current = Gelijkstroom
Het verschil tussen kW / kWh is het makkelijkst uit te leggen als het verschil tussen PK's en Liters.
Een waterkoker van 10A op 230V verbruikt 2300 Watt. Een kWh geeft de hoeveelheid energie aan. Hoe vol zit je batterij of hoeveel heb je geladen. Als je de waterkoker in het voorbeeld hierboven theoretisch een uur aan zou laten staan, dan verbruikt hij in dit uur 2,3 kWh.
Een kW = kilo-Watt is een aanduiding voor vermogen, 16 Ampère stroomsterkte op 230 volt (16x230) is 3680 Watt (3,7 kW)
We spreken dus over een laadpunt dat 11 kiloWatt vermogen levert.
Als je een uur lang aan dit 11kW laadpunt oplaadt dan heb je er 11kWh bij geladen.
Let goed op hoe je kW en kWh gebruikt. Het is makkelijk te verwarren.
Ezelsbruggetje: de 'h' is nodig om een 'hoeveelheid' aan te geven.
Een AC laadpunt is een laadpunt op wisselstroom en dat komt, net als uit elk stopcontact in Europa, ook uit alle reguliere laadpalen. Om de batterij in je auto te laden gebruik je de on-board-charger (OBC) wat in feite een grote laptop adapter is die in je auto zit. Dit kan in verschillende vermogens, varierend van 3,7 tot 22kW.
Een DC laadpunt is een laadpunt waarbij door vaste apparatuur in een kast op hoge vermogens AC stroom wordt omgezet naar DC (gelijkstroom) waarmee de batterij rechtstreeks wordt gevoed, zonder tussenkomst van de OBC dus. Dit wordt gebruikt door bijvoorbeeld de snelladers van Fastned, met vermogens tussen de 20 en de 500kW voor personenauto's en van 300kW tot 2MW voor vrachtverkeer.
Mode 1: Onbeveiligd zonder begrenzing. Deze methode wordt niet meer gebruikt.
Mode 2: 1 fase AC, beveiligd en begrensd op 10/13A (Granny Charging / Laden via het stopcontact)
Mode 3: Gecontroleerd AC laden met CP (Control Pilot) waardoor communicatie van auto naar laadpunt is.
Mode 4: Gecontroleerd DC snelladen met CP
Schuko: Normaal huis-tuin en keuken stopcontact
Type2: Standaard stekker / socket voor AC Laden
CHAdeMo: Japanse stekker voor DC Laden (CHAdeMo spreek je overigens uit als sjáá-de-mo)
CCS: Combined Charging System, ook wel CCS2 of Combo2 genoemd. Europese standaard voor snelladen. (In de VS is het CCS1)
Type 2 laadkabel en socket
Je kunt nu geen nieuwe elektrische auto's meer kopen met een CHAdeMO stekker en de CHAdeMO laadpunten worden in Nederland steeds verder uitgefaseerd. Ook snelladen op AC (43kW) kan bijna nergens meer in Nederland en afgezien van bepaalde series Renault Zoe's (geproduceerd voor 2020) zijn er ook geen elektrische auto's meer die dit ondersteunen. In de praktijk zijn er nog wel veel 22kW laadpalen waar je met een Renault Zoe nog 90km/h kan bijladen maar dit kan je naar hedendaagse maatstaven niet echt meer 'snel' noemen.
Hou hier dus rekening mee als je de aanschaf van een oude Nissan Leaf of Renault Zoe overweegt, 'snel' laden kan in de praktijk met deze auto's dus niet meer.
Grappig weetje: De naam is een afkorting van "CHARge de MOve" (wat de organisatie vertaalt als "charge for moving") en is afgeleid van de Japanse uitdrukking "o CHA deMO ikaga desuka" (おちゃでもいかがですか) "Wat dacht je van een kopje thee?", verwijzend naar de tijd die nodig is om een auto op te laden. Bron
Van links naar rechts: CHAdeMO, CCS2 en Type2/AC op 43kW
Op de foto een CCS stekker en socket. Een CCS2 socket is geschikt voor zowel Type2 als CCS. Daar komt dan ook de naam 'combo' vandaan. Vanuit de auto zijde bekeken kan deze socket dus gebruikt worden voor een reguliere AC laadkabel, en een CCS2-Combo kabel waarbij de onderste twee pinnen voor de hoog-vermogen-gelijkstroom worden gebruikt en een paar pinnetjes uit de AC kabel voor communicatie. L1, L2 en L3 uit de AC stekker worden in de CCS stekker niet gebruikt. Je laadt dus altijd óf AC via Type2 óf DC via CCS2, dus nooit AC en DC tegelijk.
16A*230V = 3,7 kW = ~ 15km/h
32A*230V = 7,4 kW = ~ 30 km/h
3*16A*230V = 11 kW = ~ 45km/h
3*32A*230V = 22kW = ~ 90km/h
Omdat een kleinverbruik netaansluiting in Nederland over het algemeen 3*25A betreft (17.2kW) bieden laadpalen in de openbare ruimte en thuis vrijwel altijd een 11kW aan vermogen. Bij semi-publieke laadpalen van bedrijven vind je ook regelmatig 22kW laadpalen. Omdat de meeste auto's een 11kW omvormer aan boord hebben en de traagste schakel de snelheid bepaalt, is 11kW min of meer de standaard voor AC laden geworden. Als je auto maximaal 11kW kan laden en je sluit aan op een 22kW laadpaal dan zal het laadvermogen gewoon 11kW bedragen.
Hierdoor kun je met een auto die een 1-fase boordlader tot 32A heeft zoals een oudere opel Ampera of Jaguar i-pace, dus nooit meer dan 5,75kW laden op een 3x25A aansluiting, de aansluiting die praktisch op elke publieke laadpaal wordt gebruikt.
Om de 5,75kW te halen moet je overigens een laadkabel gebruiken die geschikt is voor minimaal 1x32A of 3x32A. (7,4kW of 22kW) Als je een veelvoorkomende laadkabel voor 11kW (3x16A) gebruikt krijg je maar 1x16A en dan laadt je nog maar met 3,7kW. (16A*230V) wat niet echt opschiet (+15km/h)
Een stukje geschiedenis dus; de inmiddels klassieke (triple) snellader van 50kW heeft de volgende stekkers:
Type 2 - AC snelladen met 3*63A*230V = 43kW
Chademo - DC snelladen 1x120A 50kW voor o.a. ,Nissan Leaf, & Tesla (via adapter)
CCS Combo2 - DC Snelladen 1x120A 50kW voor Europese en Koreaanse auto's
Omdat zo'n typische 50kW snellader drie kabels heeft worden dit ook vaak triple-chargers genoemd. Dit was van 2014 tot 2020 de snellaad standaard. Anno 2026 kom je ze in Nederland niet veel meer tegen, in bijv. Frankrijk en Duitsland vind je ze nog wel.
:strip_exif()/f/image/ryhFbRJt5ALygorWmtcBh2pJ.jpg?f=fotoalbum_large)
Snelladen bij Raststatte Oberhonnefeld (DE).(eigen foto)
Deze standaard is inmiddels verleden tijd en ingehaald door CCS2 snelladers en hyperchargers van Alpitronic, Kempower, en ABB. CPO's plaatsen deze snelladers met doorgaans alléén CCS2, vanaf 150 tot 500kW. Soms vind je nog modellen met CHAdeMO en Type2 erbij op, deze stekkers zijn in hun ontwerp gelimiteerd op lagere vermogens en daarom ontvang je daar max 62kW bij gebruik van CHAdeMO en max 22kW bij AC Type2.
:strip_exif()/f/image/UnL1rBVWr0BJZSehfa7uy1s9.jpg?f=fotoalbum_large)
Een Alpitronic High-Power-Charger (HPC) met 2x 150kW CCS aansluiting. (ook wel Hypercharger genoemd).
Een publieke laadpaal of publiek laadpunt is openbare plek op straat, waar je je auto kunt opladen. Deze plek is door de gemeente aangewezen en aangegeven met een onderbord onder de grote blauwe P: 'Alleen opladen elektrisch voertuig' en op de grond eventueel afgekruisd of met een aparte kleur geverfd. Hier mogen dus geen fossiele brandstofauto's parkeren. Het is de bedoeling dat je hier komt laden en daarna je auto binnen een redelijke tijd weer weghaalt om zo anderen ook de kans te geven hier op te laden.
Hoewel publieke snelladers wel eens voorkomen is vrijwel alle publieke laadinfrastructuur in Nederland van het type AC (11kW). Daarom wordt 'straat laden' ook vaak AC-laden genoemd.
Een standaard laadpaal heb je vast wel eens gezien. Bekende type's zijn modellen van Ecotap, gebruikt door o.a. Allego, Equans en We Drive Solar, en modellen van Alfen, gebruikt door bijvoorbeeld Vattenfall, Equans en Total Energies.
75% van de Nederlandse laadpalen worden ge-exploiteerd door 8 CPO's:
CPO Aantal laadpalen +/- , per 03-2026
Vattenfall 18000
Equans 15000
Allego 9000
TotalEnergies 8000
Qwello 4500
E-Flux 3200
50five 1850
Ubitricity 1600
De overige 25% wordt ge-exploiteerd door meer dan 300 andere CPO's zoals bijvoorbeeld Q-park, Heijmans of Agrisnellaad.
Vattenfall, Equans, Allego en Total zijn de marktleiders en hebben samen een marktaandeel van 25%. Alle laadpalen hebben doorgaans twee 'sockets'. Met een socket bedoelen we stopcontacten waar een type2 laadkabel in gestoken kan worden.
Bij een normale laadpaal met zo'n type2 socket is het dus de bedoeling dat je je eigen kabel gebruikt. Zodra de laadsessie gestart is, vergrendelt de kabel aan beide zijden en kan ook niemand deze kabel stelen. Doorknippen kun je wel proberen, maar met 11.000 watt aan stroom erop zou ik dat niemand aanraden. Als de laadsessie voorbij is, blijft de kabel over het algemeen vergrendeld. Hij kan alléén ontgrendeld worden door gebruik van dezelfde laadpas als waarmee de sessie gestart was. Aan de auto zijde kan je soms ontgrendelen met een knopje in het voertuig of met de knop op je autosleutel voor het ontgrendelen van de deur. Bij sommige auto's is er een nood-stop om een kabel fysiek te kunnen ontgrendelen. Dit is meestal een oranje plastic 'touwtje' aan de binnenkant van de laadklep of onder de motorkap.
Bij problemen met vastzittende laadkabels kun je de wegenwacht bellen, zij hebben van elke variant openbare laadpaal in Nederland een sleutel bij zich waarbij ze de lockpin in de socket kunnen ontgrendelen zodat jij weer verder kan.
Alle publieke laadpalen in Europa ondersteunen Type2 / Mode3 laden. (zie bovenaan).
Slimmere laadpalen geven de eerste auto die aansluit 11kW. Als er een tweede bijkomt dan load balanced de laadpaal naar 2x 8,5kW, of wat ook voorkomt is dat de eerste wordt teruggeschroefd naar 6kW en de nieuw aangesloten auto de volle 11kW krijgt. De logica hier achter is dat de eerste auto al een tijdje de volle 11kW gehad heeft en derhalve waarschijnlijk minder op het hoge vermogen zit te wachten dan de nieuw aangesloten auto.
Als je een auto met een 1-fase on-board-charger (OBC) zoals de klassieke Jaguar i-Pace of een oude Nissan Leaf aansluit op een 3-fase 16A (11kW) laadpunt dan zal hij maar 1 van de drie fases kunnen gebruiken, en dus laden op maximaal 3,7kW. Sluit je een 1-fase ladende auto aan op een 32A (22kW) laadpunt dan krijgt hij over die ene fase 32A geleverd en dat betekent dat deze auto hier met AC op 7,4kW kan laden, mits je OBC zulke vermogens aankan. De oudste Nissan Leafs zijn bijv. begrensd op 6.6kW (en zelfs 3.3 bij 16A). Verreweg de meeste auto's ondersteunen inmiddels 3-fase 11kW. Hiermee kun je binnen 4 tot 8 uur je auto helemaal volladen. (+44 tot +88 kWh)
In theorie kan een slagboom jouw laadpunt dus onbeschikbaar maken, en ja dit kan ook ook als jij al aan het laden was en op zondagmorgen weg wilt gaan. Hou daar dus rekening mee. Eigenaren van semi-publieke laadpalen hanteren vaak lagere tarieven dan op publieke laadpunten en ook gratis laadpunten komen in deze categorie het meeste voor.
Omdat eigenaren van semi-publieke laadpalen zelf de tarieven kunnen bepalen kan je hier ook duurder uit zijn. Een berucht voorbeeld hiervan is Duinrell waar €1,41 per kWh wordt gevraagd (Het gemiddelde tarief in Nederland is €0,48 per kWh) maar helaas zien veel pretparken, vakantieparken, campings en hotels hun laadpaal als verdienmodel en zijn ze helaas niet vies van tarieven hanteren die nog hoger liggen dan die langs de Nederlandse snelwegen moeten worden betaald.
Dit snelladen gaat met gelijkstroom waarbij de daadwerkelijke lader (AC/DC converter) niet in de auto zit maar in de fysieke snellaadpaal. Hierdoor kunnen hogere vermogens worden gerealiseerd vanwege de zwaardere omvormers die kunnen worden gebruikt, zie ook hierboven bij DC stekkers.
De ontwikkelingen bij snellaadstations gaan erg snel. Inmiddels zijn vermogens van 400kW gangbaar geworden en hoewel nog lang niet alle auto's deze vermogens kunnen hanteren is het goed dat deze ontwikkelingen ook snel gaan.
Er zijn een aantal bekende snellaad aanbieders waarvan in Nederland Fastned het bekendst is. Je hebt ook nog Allego, Shell Recharge, en Ionity nog een aantal kleinere spelers zoals Eneco en Circle K.
Bij een snellaadstation staan vaak meerdere snelladers. Hier kunnen de meeste auto's in ongeveer 30 minuten tot 80% lading gevuld worden. Daarboven gaat het laden aanzienlijk trager dus dan kun je beter je auto even verplaatsen of vertrekken naar de volgende snellader (dat is tevens socialer). Net als bij normale laadpalen accepteren snelladers alle laadpassen, maar voor aanbieders van snelladers is het sinds april 2024 wettelijk verplicht om alle gangbare betaalmiddelen te accepteren (lees: pinpas en/of creditcards).
Een ander groot verschil is dat je bij snelladers nooit je eigen kabel mee hoeft te nemen. Deze hangt al aan de snellaad-paal, wat gemakkelijker is en tijd bespaart.
Er zijn in Europa meer dan 4000 aanbieders van laadpalen (CPO's). CPO staat voor Charge Point Owner of Charge Point Operator. Lastig; want dit is niet altijd dezelfde partij. Een CPO is verantwoordelijk voor het plaatsen van de paal, het beheer en onderhoud, dat alle techniek zoals de RFID kaartlezer en de internetverbinding van de laadpaal blijft functioneren. De CPO bepaalt daarnaast het basis tarief voor de energie uit deze laadpaal. Dit tarief wordt in Nederland meestal ingesteld op een waarde tussen de €0,30 en de €0,60 per kWh inclusief btw. Dit tarief noemen we het CPO tarief, ook wel roaming tarief genoemd, en is het tarief dat exploitanten aan laadpasaanbieders in rekening brengen. Het is dus eigenlijk een inkooptarief wat verder los staat van het tarief dat jij moet betalen.
Veel laadpas aanbieders baseren hun eigen tarieven op dit CPO tarief en daarom is het voor veel prijsbewuste consumenten interessant om te weten wat dit tarief precies is. Daarover later meer.
Vandaar een stukje over Etiquette.
Laden op een plek waar geen bord staat, dat kan ook. Zo lang het een openbare parkeerplaats is, mag jij dan ook parkeren en dus ook blijven staan tijdens het laden. Let wel, doe dit alleen bij laadpalen met meer sockets dan verkeersborden, zodat je de sockets vrij houdt voor mensen die wél bij het EV-bord parkeren en gaan laden. Anders ben je alsnog aan het laadpaalkleven. Hoewel sommige rijders van fossiele brandstofvoertuigen anders beweren, kan NIEMAND een openbare plaats claimen op basis van géén elektrisch voertuig te hebben.
Andersom komt ook voor. Soms worden mensen weleens weggejaagd bij publieke laadpunten door bijv. Taxi chauffeurs. Ook zij mogen laadpalen niet claimen tenzij dat specifiek staat aangegeven. Over het algemeen geldt dat als er niets is aangegeven, het openbaar terrein is en jij net zoveel recht hebt om ergens te staan en te laden dan zij hebben.
Maar het komt ook wel voor dat de eigenaar zich niet (geheel) bewust is van het feit dat zijn laadpunt als publiek te boek staat en dat hij/zij er toch niet op zit te wachten. De oplossing ligt voor de hand, de eigenaar moet het laadpunt niet meer op publiek instellen of dit laten doen door de backoffice beheerder van het laadpunt. (Daar waar ze een abonnement van afnemen)
De meeste MSP's bieden een laadpas aan. Dit is een plastic of houten RFID pasje of sleutelhanger/tag welke je voor het laadpunt moet houden om het laden te starten en te stoppen.
Over het algemeen kun je ze onderscheiden in laadpassen mét of zonder abonnement. De abonnements laadpassen zijn het meest transparant en inzichtelijk qua prijsstructuur omdat zij doorgaans niets of weinig aan de basis tarieven veranderen die de CPO's instellen of een compleet eigen 'vast' tarief hanteren wat de CPO prijs als het ware 'overruledtdt'.
De laadpassen zonder abonnement zijn vaak gratis aan te vragen, maar hier worden de vergoedingen versleuteld in de afgenomen kWh volumes. Bijvoorbeeld + €0,02 per kWh of +€0,35 per laadsessie . Toen er in 2017 steeds meer verschillende passen met prijsvarianten werden geintroduceerd besloot ik alle aanbieders en hun tarieven in een lijst vast te leggen, wat later LaadpasTop10. is geworden. De lijst werd in 2025 echter zó lang (300+) dat dit niet meer uit kon qua tijd waardoor ik het platform in 2026 radicaal heb veranderd en heb besloten van veel aanbieders geen detail informatie meer bij te houden.
Zo vroeg ik t/m 2025 bijvoorbeeld alle nieuwe laadpassen aan en registreerde ik me helemaal suf aan accounts en apps, om ze te testen. Inmiddels heb ik meer dan 230 laadpasssen en druppels verzameld en ongeveer 250 smartphone apps voor de meest exotische landen, maar daar ben ik dus mee gestopt. Het is echt veel te veel werk geworden en bovendien is het door de sterke verbetering van Europese roaming ook niet echt meer nodig om de 14e Italiaanse laadpas te testen, omdat je Nederlandse laadpas inmiddels vrijwel overal in Italië wordt geaccepteerd.
Ik vind het belangrijk dat laadpas aanbieders transparant zijn over hun tarieven en veranderingen goed communiceren. Daarom strijd ik voor prijstransparantie aan de laadpaal samen met o.a. de Vereniging Elektrisch Rijders en Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur.
En hoewel er de afgelopen jaren al behoorlijk veel is verbeterd is ook nog een lange weg te gaan op dit topic. Een praktisch voorbeeld wat we als sector bereikt hebben is dat in de afgelopen 8 jaar inmiddels in vrijwel alle laadpaal apps van MSP's actuele tarieven van de laadpalen staan vermeld. Dit was in het verleden bepaald geen garantie.
Onthoud in elk geval dat de CPO altijd de basisprijs van een laadpaal vaststelt en dat deze basisprijs altijd door iemand betaald moet worden. De afspraken die MSP's met jou maken kunnen hier van afwijken. Het verschil betaal jíj of je MSP betaalt het. De CPO krijgt altijd het tarief wat hij instelt op het laadpunt.
MSP's hanteren verschillende tariefstructuren en dat is niet altijd gemakkelijk te doorgronden. Zo zijn er tarieven op basis van kWh, op basis van CPO-tarief + toeslag, start-tarieven, boete-tarieven, tarieven op basis van tijd, op basis van vermogen, tarieven voor eigen-merk laadpalen of 'gast/roaming' gebruik, dan heb je nog diverse opslagen per kWh of tarieven op basis van een combinatie van alle voorgaande varianten. Verder heb je abonnementen met bepaalde volumes of bundels, en dan bestaat er ook nog zoiets als flat-rate, al dan niet met theoretische en praktijk plafonds. In Nederland vallen de verschillen nog wel mee, maar vooral Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk maken er echt een punica oase van qua voorwaarden.
Heb je nou geen zin in dat gezeur dan kun je natuurlijk de eerste de beste laadpas bestellen en daarmee je auto in heel Nederland opladen. Dit zal voor de meeste mensen, (zeker als je weinig publiek laadt) een prima aanpak zijn.
Het zit echter in onze aard als Nederlander én als Tweaker (of erger nog, allebei
) om uit te zoeken of er nog kosten bespaard kunnen worden voor dezelfde energie. Dat begint bij de vraag wáár iemand vaak laadt. Iemand die in Breda woont heeft waarschijnlijk meer aan een laadpas van Vattenfall omdat er in Noord-brabant veel Vattenfall laadpalen staan. Voor iemand uit Amersfoort voegt dat niets toe, Amersfoort staat helemaal vol met laadpalen van Allego waar andere laadpas aanbieders dan weer voordeliger zijn. Wat het daarbij lastig maakt is dat het gedrag van mensen onvoorspelbaar is. Ze verhuizen, trouwen, scheiden, gaan werken in een andere stad en boem, hun hele laadgedrag verandert van de één op de andere dag.
De combinatie CPO <> MSP bepaalt uiteindelijk welk bedrag je voor je laadsessie kwijt bent. Je kunt dus meer of minder geld kwijt zijn bij de laadpaal om de hoek. Als je ergens woont of werkt waar je keuze hebt uit verschillende smaakjes laadpalen/CPO's dan kan je hier zomaar een kwart op je laadkosten besparen. De meeste mensen nemen echter deze moeite van het uitzoeken niet. Vaak gaat het om enkele tientjes per jaar en niet zelden betaalt de werkgever de rekening. Sinds de oorlog in Oekraïne en de daarbij volatiele energieprijzen wordt deze groep mensen wel kleiner en krijgt het prijs aspect een steeds grotere rol in de eMobility discussie, ook steeds meer werkgevers bemoeien zich er nu actief mee.
Vooral op vakantie kan dit handig zijn, al moet je voor een voordelige rit dan wel altijd langs specifieke snellaadstations van dezelfde aanbieder. Alle abonnementen zijn inmiddels maandelijks opzegbaar.
Bij sommige supermarkten in het buitenland zoals Lidl en Kaufland kan je zeer voordelig (snel)laden, ook IKEA's in het buitenland bieden dit vaak nog gratis aan. Na nogal wat misbruik door o.a. taxi bedrijven is deze hype is wel een beetje over. Tegenwoordig worden er gewoon kosten in rekening gebracht of de laadsnelheid wordt teruggeschroefd.
Kortom, voor veel mensen is dit niet interessant meer; meer een leuke gimmick als je tijd hebt. Ben je bijvoorbeeld pensionado en heb je meer dan genoeg tijd dan kan je bij sommige routeplanners 'gratis' laadpalen aanvinken en zo gratis door heel Europa reizen. Dit zijn erg vaak AC laadpalen dus het laden duurt dan wel lang. Om het een beetje in perspectief te plaatsen; meestal bespaar je meer door tolwegen te vermijden of geen hamburger te kopen onderweg. Maargoed ieder zijn ding natuurlijk.
In Frankrijk komt soms nog AC type 3c connector voor (aan laadpaal zijde) vooral bij oudere laadpaaltjes zoals in (omgeving) Bordeaux of Parijs. Maar Type3c verdwijnt in een hoog tempo. In Italie zie je nog wel eens een AC 3a connector. (regulier stopcontact voor fietsen/scooters). Al die laadpalen hebben ook een type2 socket.
Voor de ANWB heb ik alle tutorials voor elektrisch rijden in het buitenland geschreven, dat is ook een mooi begin: https://www.anwb.nl/auto/elektrisch-rijden/vakantie
Verder heb ik behoorlijk wat internationele reisverslagen op mijn blog verzameld. Van mezelf maar ook van gastbloggers (o.a. via Tweakers) en daar kan je best wat inspiratie opdoen. Heb je nu nog steeds vragen, bezoek eens mijn blog op http://goedkoperrijden.blogspot.com of kijk dan eens bij de F.A.Q. die ik eens schreef: http://www.laadpastop10.nl/faq en anders stel ze gerust hieronder.
Disclaimer:
Ik wordt door geen enkele partij voor deze startpost betaald, ik ben een 100% onafhankelijke Tweaker met ietwat bovenmatige interesse in EV laadtechniek
Dit topic gaat over het opladen van elektrische auto's met de nadruk op openbaar laden en betalen. Dit kan in Nederland zijn of in het buitenland. Je kunt hier jouw positieve of minder positieve ervaringen uitwisselen of vragen stellen. Er wordt wat eigen research verwacht voordat je een vraag stelt, minimaal dat je deze topicstart (TS) goed door hebt gelezen.
Andere topics
👉🏼 Wil je thuis met je laadpaal aan de knutsel, bezoek dan dit topic👉🏼 Klagen over een fossiele auto bij de laadpaal? Dat kan hier
👉🏼 Ervaringen uitwisselen over lange ritten door Europa vind je: hier
Meest gegeven antwoorden
1) Nee, er bestaat niet echt 1 app waarbij je in 1 oogopslag alle prijzen van alle laadpassen bij alle laadpalen kan zien.2) Alle Nederlandse laadpassen zijn te gebruiken op alle Nederlandse laadpalen
3) Er bestaat een standaard stekker voor het opladen van auto's in Europa, dit is de Mennekes Type2 stekker.
4) De Type2 laadkabel is een accesoire van je auto en wordt bij elke elektrische auto meegeleverd.
5) De traagste schakel bij opladen bepaalt de laadsnelheid. Dit kan zijn de laadpaal, de laadkabel of de auto.
6) De auto bepaalt het gevraagde vermogen. In je batterij te koud, dan verlaagt je auto de vermogensvraag.
7) De auto kan niet meer vragen dan wordt aangeboden. Een laadpaal die knijpt kan dus het beschikbare vermogen bijstellen.
8 ) Het laagste laadtarief vind je door gebruik te maken van dit korte stappenplan:
a) Vind het CPO of roaming tarief van de laadpaal waar je wilt laden, bijvoorbeeld in de app van Allego
b) Controleer of de vaste tarieven van laadpasen van bijv Shell of Eneco lager zijn
c) Check of je laadpaal voorkomt in apps van buitenlandse (budget) MSP's zoals Electroverse & Ovo charge
d) Gebruik de MSP die het laagste tarief hanteert
e) Vind je een diamantje, bijvoorbeeld een 300kW snellader met een tarief van €0,15/kWh deel dit dan hier
:no_upscale():strip_icc():strip_exif()/f/image/zXvj56q2MMXz9qmyoTqFWgs7.jpg?f=user_large)
Algemene informatie
Laadpalen en laadnetwerk in Europa
- In Europa staan ongeveer 400.000 laadpalen die samen 1 miljoen laadpunten hebben (Type2 sockets).
- 20% daarvan staat in Nederland. We zijn het land met de meeste laadpalen ter wereld.
- Van alle laadpalen in Nederland is 78% publieke laadinfrastructuur. 22% is semi-publiek
- Er staan ongeveer 30.000 snelladers met in totaal ~120.000 sockets in Europa.
- Bij de snelladers kun je met een pinpas of creditcard betalen. Dit is wettelijk verplicht.
- Bij reguliere laadpalen kun je met een laadpas betalen en steeds vaker ook met een app.
- Een laadpunt is geen laadpaal. Een laadpaal is wel altijd minimaal 1 laadpunt (socket).
- Publieke laadpunten zijn meestal voorzien van een parkeerplaats waar je alleen mag parkeren wanneer (en zolang) het voertuig ook daadwerkelijk wordt opgeladen.
- Een laadpas aanbieder noemen we een MSP (Mobility Service Provider)
- Een laadpaal aanbieder noemen we een CPO (Charge Point Owner/Operator)
Laadpassen
- In Nederland zijn vrijwel alle laadpalen te gebruiken met slechts één Nederlandse laadpas.
- Nederlandse laadpassen worden gemiddeld op zo'n 88% van de buitenlandse laadpalen geaccepteerd
- Dat komt omdat 'wij' als Nederland grondleggers zijn van het OCPI roaming en peering protocol
- (Buitenlandse) snelladers accepteren meer dan 100 verschillende populaire laadpassen waaronder ook de bekende Nederlandse providers.
- Er bestaat geen 'beste' laadpas, hoogstens eentje die het beste bij jouw rijgedrag en woon- werk situatie past.
- Wil je weten welke laadpassen het best geaccepteerd worden in een bepaald land, gebruik dan deze kaart.
INHOUD
Het gaat hier dus veel over Ampères, voltages en vooral over kiloWatts (kW) en KiloWattHours (kWh)Een bepaalde mate van basiskennis over elektriciteit is handig, maar niet strikt noodzakelijk.
Even opfrissen:
Elektriciteit algemeen
V = Volt = SpanningA = Amperage = Stroomsterkte
W = Watt = V*A = Verbruik
kWh = Kilowattuur = een uur lang 1000 Watt
AC = Alternating Current = Wisselstroom
DC = Direct Current = Gelijkstroom
Het verschil tussen kW / kWh is het makkelijkst uit te leggen als het verschil tussen PK's en Liters.
Een waterkoker van 10A op 230V verbruikt 2300 Watt. Een kWh geeft de hoeveelheid energie aan. Hoe vol zit je batterij of hoeveel heb je geladen. Als je de waterkoker in het voorbeeld hierboven theoretisch een uur aan zou laten staan, dan verbruikt hij in dit uur 2,3 kWh.
Een kW = kilo-Watt is een aanduiding voor vermogen, 16 Ampère stroomsterkte op 230 volt (16x230) is 3680 Watt (3,7 kW)
We spreken dus over een laadpunt dat 11 kiloWatt vermogen levert.
Als je een uur lang aan dit 11kW laadpunt oplaadt dan heb je er 11kWh bij geladen.
Let goed op hoe je kW en kWh gebruikt. Het is makkelijk te verwarren.
Ezelsbruggetje: de 'h' is nodig om een 'hoeveelheid' aan te geven.
Een AC laadpunt is een laadpunt op wisselstroom en dat komt, net als uit elk stopcontact in Europa, ook uit alle reguliere laadpalen. Om de batterij in je auto te laden gebruik je de on-board-charger (OBC) wat in feite een grote laptop adapter is die in je auto zit. Dit kan in verschillende vermogens, varierend van 3,7 tot 22kW.
Een DC laadpunt is een laadpunt waarbij door vaste apparatuur in een kast op hoge vermogens AC stroom wordt omgezet naar DC (gelijkstroom) waarmee de batterij rechtstreeks wordt gevoed, zonder tussenkomst van de OBC dus. Dit wordt gebruikt door bijvoorbeeld de snelladers van Fastned, met vermogens tussen de 20 en de 500kW voor personenauto's en van 300kW tot 2MW voor vrachtverkeer.
Laad modes
Er zijn vier laadmodes ontwikkeld.Mode 1: Onbeveiligd zonder begrenzing. Deze methode wordt niet meer gebruikt.
Mode 2: 1 fase AC, beveiligd en begrensd op 10/13A (Granny Charging / Laden via het stopcontact)
Mode 3: Gecontroleerd AC laden met CP (Control Pilot) waardoor communicatie van auto naar laadpunt is.
Mode 4: Gecontroleerd DC snelladen met CP
Sockets
Er zijn wereldwijd iets van 10 sockets waarvan je er als Nederlander vier moet kennen.Schuko: Normaal huis-tuin en keuken stopcontact
Type2: Standaard stekker / socket voor AC Laden
CHAdeMo: Japanse stekker voor DC Laden (CHAdeMo spreek je overigens uit als sjáá-de-mo)
CCS: Combined Charging System, ook wel CCS2 of Combo2 genoemd. Europese standaard voor snelladen. (In de VS is het CCS1)
Type2
De type 2 kabel en stekker is de Europese standaard voor alle normale AC laadpunten door heel Europa. Álle EV's en motoren kunnen aan deze Type2 sockets worden aangesloten en opgeladen en bij elke auto wordt een type2 kabel meegeleverd. Deze kabel is ontwikkeld door het Duitse 'Mennekes' die je misschien al kent van die blauwe en rode CEE stekkers. Daarom wordt het ook wel de Mennekes Type2 stekker genoemd. De stekker is ontworpen om met extreme temperaturen te kunnen blijven functioneren t/m vermogens van 22kW en over de originele Mennekes stekker kun je zelfs heenrijden.Type 2 laadkabel en socket
CHAdeMO en Type2 AC 43kW
De CHAdeMO stekker is een Japanse stekker voor hoge DC vermogens en is vooral bekend bij Nissan rijders. In de beginjaren van EV leek het er even op dat CHAdeMO ook een Europese standaard zou worden, maar het van oorsprong Duitse CCS Combo2 heeft de battle for standards gewonnen door slimme wet- en regelgeving vanuit het Europese parlement. Investeerders en bouwers van nieuwe snellaadstations kregen meer subsidie als zij CCS2 als standaard zouden gaan hanteren en nog veel meer als ze de andere snellaadstandaarden (CHAdeMO en AC 43kW) zouden weglaten. Hierdoor is CCS2 de standaard geworden.Je kunt nu geen nieuwe elektrische auto's meer kopen met een CHAdeMO stekker en de CHAdeMO laadpunten worden in Nederland steeds verder uitgefaseerd. Ook snelladen op AC (43kW) kan bijna nergens meer in Nederland en afgezien van bepaalde series Renault Zoe's (geproduceerd voor 2020) zijn er ook geen elektrische auto's meer die dit ondersteunen. In de praktijk zijn er nog wel veel 22kW laadpalen waar je met een Renault Zoe nog 90km/h kan bijladen maar dit kan je naar hedendaagse maatstaven niet echt meer 'snel' noemen.
Hou hier dus rekening mee als je de aanschaf van een oude Nissan Leaf of Renault Zoe overweegt, 'snel' laden kan in de praktijk met deze auto's dus niet meer.
Grappig weetje: De naam is een afkorting van "CHARge de MOve" (wat de organisatie vertaalt als "charge for moving") en is afgeleid van de Japanse uitdrukking "o CHA deMO ikaga desuka" (おちゃでもいかがですか) "Wat dacht je van een kopje thee?", verwijzend naar de tijd die nodig is om een auto op te laden. Bron
Van links naar rechts: CHAdeMO, CCS2 en Type2/AC op 43kW
CSS2 / Combo2
De Europese broer van CCS1 uit de VS heet CCS2. Deze van origine Duitse stekker is door meerdere partijen ontwikkeld en is zo ontworpen dat er geen aparte snellaad-poort meer op auto's voor benodigd is om te kunnen snelladen.Op de foto een CCS stekker en socket. Een CCS2 socket is geschikt voor zowel Type2 als CCS. Daar komt dan ook de naam 'combo' vandaan. Vanuit de auto zijde bekeken kan deze socket dus gebruikt worden voor een reguliere AC laadkabel, en een CCS2-Combo kabel waarbij de onderste twee pinnen voor de hoog-vermogen-gelijkstroom worden gebruikt en een paar pinnetjes uit de AC kabel voor communicatie. L1, L2 en L3 uit de AC stekker worden in de CCS stekker niet gebruikt. Je laadt dus altijd óf AC via Type2 óf DC via CCS2, dus nooit AC en DC tegelijk.
AC Laden
Bij AC laden zie de volgende vermogens vaak terug:16A*230V = 3,7 kW = ~ 15km/h
32A*230V = 7,4 kW = ~ 30 km/h
3*16A*230V = 11 kW = ~ 45km/h
3*32A*230V = 22kW = ~ 90km/h
Omdat een kleinverbruik netaansluiting in Nederland over het algemeen 3*25A betreft (17.2kW) bieden laadpalen in de openbare ruimte en thuis vrijwel altijd een 11kW aan vermogen. Bij semi-publieke laadpalen van bedrijven vind je ook regelmatig 22kW laadpalen. Omdat de meeste auto's een 11kW omvormer aan boord hebben en de traagste schakel de snelheid bepaalt, is 11kW min of meer de standaard voor AC laden geworden. Als je auto maximaal 11kW kan laden en je sluit aan op een 22kW laadpaal dan zal het laadvermogen gewoon 11kW bedragen.
De bekende denkfout van 7,4 / 11kW
Een veelgemaakte denkfout van mensen is dat ze een auto en/of laadpaal aanschaffen die maximaal 7,4kW aankan (1x32A) terwijl ze thuis 3x25A hebben (11kW). De verwachting is dan vaak dat op een 11kW aansluiting ook 7,4kW kan worden behaald omdat 11 meer is dan 7,4. Dit kan echter niet omdat een 11kW aansluiting een 3-fasige aansluiting is (3x25A) en de auto en/of laadpaal 1-fasig. De auto gebruikt dus maar 1 van de drie fasen. Een drie-fasige aansluiting van 3x25A levert op 1-fase maximaal 25A en dat is 5,75kW (25A*230V) en dan mogen er ook nog eens geen andere gebruikers op die fase aangesloten zijn.Hierdoor kun je met een auto die een 1-fase boordlader tot 32A heeft zoals een oudere opel Ampera of Jaguar i-pace, dus nooit meer dan 5,75kW laden op een 3x25A aansluiting, de aansluiting die praktisch op elke publieke laadpaal wordt gebruikt.
Om de 5,75kW te halen moet je overigens een laadkabel gebruiken die geschikt is voor minimaal 1x32A of 3x32A. (7,4kW of 22kW) Als je een veelvoorkomende laadkabel voor 11kW (3x16A) gebruikt krijg je maar 1x16A en dan laadt je nog maar met 3,7kW. (16A*230V) wat niet echt opschiet (+15km/h)
DC snelladen
DC oftewel gelijkstroom laden gebeurt doorgaans vanaf 50kW oplopend tot 500kW. Waar in 2021 een 50kW snellader nog gangbaar was en 'snel' werd genoemd, is dit anno 2026 alweer verouderd en langzaam geworden.Een stukje geschiedenis dus; de inmiddels klassieke (triple) snellader van 50kW heeft de volgende stekkers:
Type 2 - AC snelladen met 3*63A*230V = 43kW
Chademo - DC snelladen 1x120A 50kW voor o.a. ,Nissan Leaf, & Tesla (via adapter)
CCS Combo2 - DC Snelladen 1x120A 50kW voor Europese en Koreaanse auto's
Omdat zo'n typische 50kW snellader drie kabels heeft worden dit ook vaak triple-chargers genoemd. Dit was van 2014 tot 2020 de snellaad standaard. Anno 2026 kom je ze in Nederland niet veel meer tegen, in bijv. Frankrijk en Duitsland vind je ze nog wel.
:no_upscale():strip_icc():strip_exif()/f/image/ryhFbRJt5ALygorWmtcBh2pJ.jpg?f=user_large)
Snelladen bij Raststatte Oberhonnefeld (DE).(eigen foto)
Deze standaard is inmiddels verleden tijd en ingehaald door CCS2 snelladers en hyperchargers van Alpitronic, Kempower, en ABB. CPO's plaatsen deze snelladers met doorgaans alléén CCS2, vanaf 150 tot 500kW. Soms vind je nog modellen met CHAdeMO en Type2 erbij op, deze stekkers zijn in hun ontwerp gelimiteerd op lagere vermogens en daarom ontvang je daar max 62kW bij gebruik van CHAdeMO en max 22kW bij AC Type2.
:no_upscale():strip_icc():fill(white):strip_exif()/f/image/UnL1rBVWr0BJZSehfa7uy1s9.jpg?f=user_large)
Een Alpitronic High-Power-Charger (HPC) met 2x 150kW CCS aansluiting. (ook wel Hypercharger genoemd).Publiek laden
Wat is eigenlijk een publieke laadpaal?Een publieke laadpaal of publiek laadpunt is openbare plek op straat, waar je je auto kunt opladen. Deze plek is door de gemeente aangewezen en aangegeven met een onderbord onder de grote blauwe P: 'Alleen opladen elektrisch voertuig' en op de grond eventueel afgekruisd of met een aparte kleur geverfd. Hier mogen dus geen fossiele brandstofauto's parkeren. Het is de bedoeling dat je hier komt laden en daarna je auto binnen een redelijke tijd weer weghaalt om zo anderen ook de kans te geven hier op te laden.
Hoewel publieke snelladers wel eens voorkomen is vrijwel alle publieke laadinfrastructuur in Nederland van het type AC (11kW). Daarom wordt 'straat laden' ook vaak AC-laden genoemd.
Een standaard laadpaal heb je vast wel eens gezien. Bekende type's zijn modellen van Ecotap, gebruikt door o.a. Allego, Equans en We Drive Solar, en modellen van Alfen, gebruikt door bijvoorbeeld Vattenfall, Equans en Total Energies.
75% van de Nederlandse laadpalen worden ge-exploiteerd door 8 CPO's:
CPO Aantal laadpalen +/- , per 03-2026
Vattenfall 18000
Equans 15000
Allego 9000
TotalEnergies 8000
Qwello 4500
E-Flux 3200
50five 1850
Ubitricity 1600
De overige 25% wordt ge-exploiteerd door meer dan 300 andere CPO's zoals bijvoorbeeld Q-park, Heijmans of Agrisnellaad.
Vattenfall, Equans, Allego en Total zijn de marktleiders en hebben samen een marktaandeel van 25%. Alle laadpalen hebben doorgaans twee 'sockets'. Met een socket bedoelen we stopcontacten waar een type2 laadkabel in gestoken kan worden.
Bij een normale laadpaal met zo'n type2 socket is het dus de bedoeling dat je je eigen kabel gebruikt. Zodra de laadsessie gestart is, vergrendelt de kabel aan beide zijden en kan ook niemand deze kabel stelen. Doorknippen kun je wel proberen, maar met 11.000 watt aan stroom erop zou ik dat niemand aanraden. Als de laadsessie voorbij is, blijft de kabel over het algemeen vergrendeld. Hij kan alléén ontgrendeld worden door gebruik van dezelfde laadpas als waarmee de sessie gestart was. Aan de auto zijde kan je soms ontgrendelen met een knopje in het voertuig of met de knop op je autosleutel voor het ontgrendelen van de deur. Bij sommige auto's is er een nood-stop om een kabel fysiek te kunnen ontgrendelen. Dit is meestal een oranje plastic 'touwtje' aan de binnenkant van de laadklep of onder de motorkap.
Bij problemen met vastzittende laadkabels kun je de wegenwacht bellen, zij hebben van elke variant openbare laadpaal in Nederland een sleutel bij zich waarbij ze de lockpin in de socket kunnen ontgrendelen zodat jij weer verder kan.
Alle publieke laadpalen in Europa ondersteunen Type2 / Mode3 laden. (zie bovenaan).
Load balanced publieke laadpalen
De dubbele 11kW's zijn in Nederland vaak afgezekerd op 3x25A vanwege het lage vastrecht tarief voor de kleinste net-aansluiting. Dat betekent dat ze maar maximaal 75A voor de hele paal aan vermogen beschikbaarhebben. Sommige dubbele laadpalen leveren daarom maar 8.5kW per socket (3x25A=75A, 75A*230V=17.250W, verdeeld over 2 sockets is 8.6125 Watt per socket.)Slimmere laadpalen geven de eerste auto die aansluit 11kW. Als er een tweede bijkomt dan load balanced de laadpaal naar 2x 8,5kW, of wat ook voorkomt is dat de eerste wordt teruggeschroefd naar 6kW en de nieuw aangesloten auto de volle 11kW krijgt. De logica hier achter is dat de eerste auto al een tijdje de volle 11kW gehad heeft en derhalve waarschijnlijk minder op het hoge vermogen zit te wachten dan de nieuw aangesloten auto.
Als je een auto met een 1-fase on-board-charger (OBC) zoals de klassieke Jaguar i-Pace of een oude Nissan Leaf aansluit op een 3-fase 16A (11kW) laadpunt dan zal hij maar 1 van de drie fases kunnen gebruiken, en dus laden op maximaal 3,7kW. Sluit je een 1-fase ladende auto aan op een 32A (22kW) laadpunt dan krijgt hij over die ene fase 32A geleverd en dat betekent dat deze auto hier met AC op 7,4kW kan laden, mits je OBC zulke vermogens aankan. De oudste Nissan Leafs zijn bijv. begrensd op 6.6kW (en zelfs 3.3 bij 16A). Verreweg de meeste auto's ondersteunen inmiddels 3-fase 11kW. Hiermee kun je binnen 4 tot 8 uur je auto helemaal volladen. (+44 tot +88 kWh)
Semi-publiek laden
Semi-publieke laadpalen zijn laadpalen die niet onder regie van een overheid zijn geplaatst. Dus zonder verkeersbesluit, aanbesteding, afkruisen en dus ook zonder belastinggeld. Helaas ook zonder eis om 24/7 publiek beschikbaar te zijn. Ze heten semi-publiek omdat ze vaak wel publiek bereikbaar zijn vanaf de openbare weg en ook voorkomen in allerlei databases met publieke laadpalen. Bijvoorbeeld de laadpalen bij Ikea of de Gamma, die je in je auto navigatiesysteem vind.In theorie kan een slagboom jouw laadpunt dus onbeschikbaar maken, en ja dit kan ook ook als jij al aan het laden was en op zondagmorgen weg wilt gaan. Hou daar dus rekening mee. Eigenaren van semi-publieke laadpalen hanteren vaak lagere tarieven dan op publieke laadpunten en ook gratis laadpunten komen in deze categorie het meeste voor.
Omdat eigenaren van semi-publieke laadpalen zelf de tarieven kunnen bepalen kan je hier ook duurder uit zijn. Een berucht voorbeeld hiervan is Duinrell waar €1,41 per kWh wordt gevraagd (Het gemiddelde tarief in Nederland is €0,48 per kWh) maar helaas zien veel pretparken, vakantieparken, campings en hotels hun laadpaal als verdienmodel en zijn ze helaas niet vies van tarieven hanteren die nog hoger liggen dan die langs de Nederlandse snelwegen moeten worden betaald.
DC snelladen
Bijna alle EV's hebben een socket voor normaal (AC) laden, maar ook een aansluiting voor snelladen.Dit snelladen gaat met gelijkstroom waarbij de daadwerkelijke lader (AC/DC converter) niet in de auto zit maar in de fysieke snellaadpaal. Hierdoor kunnen hogere vermogens worden gerealiseerd vanwege de zwaardere omvormers die kunnen worden gebruikt, zie ook hierboven bij DC stekkers.
De ontwikkelingen bij snellaadstations gaan erg snel. Inmiddels zijn vermogens van 400kW gangbaar geworden en hoewel nog lang niet alle auto's deze vermogens kunnen hanteren is het goed dat deze ontwikkelingen ook snel gaan.
Er zijn een aantal bekende snellaad aanbieders waarvan in Nederland Fastned het bekendst is. Je hebt ook nog Allego, Shell Recharge, en Ionity nog een aantal kleinere spelers zoals Eneco en Circle K.
Bij een snellaadstation staan vaak meerdere snelladers. Hier kunnen de meeste auto's in ongeveer 30 minuten tot 80% lading gevuld worden. Daarboven gaat het laden aanzienlijk trager dus dan kun je beter je auto even verplaatsen of vertrekken naar de volgende snellader (dat is tevens socialer). Net als bij normale laadpalen accepteren snelladers alle laadpassen, maar voor aanbieders van snelladers is het sinds april 2024 wettelijk verplicht om alle gangbare betaalmiddelen te accepteren (lees: pinpas en/of creditcards).
Een ander groot verschil is dat je bij snelladers nooit je eigen kabel mee hoeft te nemen. Deze hangt al aan de snellaad-paal, wat gemakkelijker is en tijd bespaart.
Laadpaal aanbieders (CPO's)
Een (semi-)publieke laadpaal moet je activeren met een RFID laadpas. (op de vraag waarom kan volop gediscussieerd worden in het algemene EV topic).Er zijn in Europa meer dan 4000 aanbieders van laadpalen (CPO's). CPO staat voor Charge Point Owner of Charge Point Operator. Lastig; want dit is niet altijd dezelfde partij. Een CPO is verantwoordelijk voor het plaatsen van de paal, het beheer en onderhoud, dat alle techniek zoals de RFID kaartlezer en de internetverbinding van de laadpaal blijft functioneren. De CPO bepaalt daarnaast het basis tarief voor de energie uit deze laadpaal. Dit tarief wordt in Nederland meestal ingesteld op een waarde tussen de €0,30 en de €0,60 per kWh inclusief btw. Dit tarief noemen we het CPO tarief, ook wel roaming tarief genoemd, en is het tarief dat exploitanten aan laadpasaanbieders in rekening brengen. Het is dus eigenlijk een inkooptarief wat verder los staat van het tarief dat jij moet betalen.
Veel laadpas aanbieders baseren hun eigen tarieven op dit CPO tarief en daarom is het voor veel prijsbewuste consumenten interessant om te weten wat dit tarief precies is. Daarover later meer.
Etiquette
Hoe heurt het eigenlijk? Wel, daar is best wel wat discussie over. Er lijkt niets zo gevoelig te zijn als de 'standaard' openbare parkeerplek van de buurman die daar 'altijd' parkeert en daarom boos wordt over de plaatsing van jouw laadpaal. Op social media kan je daar 24/7 over discussieren en je vind altijd wel iemand die 'tegen' elektrisch vervoer of andere vormen van vooruitgang is.Vandaar een stukje over Etiquette.
Publiek laden
Een laadpaal aan de straat, met een verkeersbord erbij is eigenlijk altijd een publiek en dus openbaar laadpunt. In de meeste betaald parkeren gebieden moet je hier ook gewoon parkeergeld betalen maar er zijn uitzonderingen. In sommige gemeentes mag je gratis parkeren, mits je aan het laden bent. Dit staat dan vaak aangegeven. In de éne gemeente mag je 's avonds na 22:00 je auto aan de laadpaal laten staan tot de volgende morgen, in andere gemeentes mag dit niet. Een feit is dat andere EV rijders het doorgaans niet waarderen als jij 'volgeladen' de paal bezet houdt. Check dus altijd goed de plaatselijke wet- en regelgeving.Laden op een plek waar geen bord staat, dat kan ook. Zo lang het een openbare parkeerplaats is, mag jij dan ook parkeren en dus ook blijven staan tijdens het laden. Let wel, doe dit alleen bij laadpalen met meer sockets dan verkeersborden, zodat je de sockets vrij houdt voor mensen die wél bij het EV-bord parkeren en gaan laden. Anders ben je alsnog aan het laadpaalkleven. Hoewel sommige rijders van fossiele brandstofvoertuigen anders beweren, kan NIEMAND een openbare plaats claimen op basis van géén elektrisch voertuig te hebben.
Andersom komt ook voor. Soms worden mensen weleens weggejaagd bij publieke laadpunten door bijv. Taxi chauffeurs. Ook zij mogen laadpalen niet claimen tenzij dat specifiek staat aangegeven. Over het algemeen geldt dat als er niets is aangegeven, het openbaar terrein is en jij net zoveel recht hebt om ergens te staan en te laden dan zij hebben.
Semi-publiek
Laadpunten die bij bedrijven aan de muur hangen bij hun parkeerplaatsen zijn vaak semi-publiek. Meestal mag je hier wel laden maar soms ook niet. Bijvoorbeeld als het overduidelijk voor elektrische bedrijfsbusjes is aangelegd. Bij twijfel: vraag en overleg! Je komt deze laadpunten veel tegen bij bijvoorbeeld bedrijfsparken, parkeergarages, zwembaden, sauna's, pretparken, campings, hotels en bouwmarkten. Check ALTIJD vooraf goed de tarieven.Privé laadpunten
Privé laadpunten zijn over het algemeen niet bedoeld om zomaar je auto aan te sluiten, tenzij ze als publiek staan aangemeld. Dat gebeurt soms ook bewust, de eigenaar meldt zijn of haar laadpunt als 'publiek' aan, hij wordt zichtbaar in allerlei laad-apps en je mag daar als gast komen laden, met je eigen laadpas of soms gratis of voor een donatie. Hierbij parkeer je dus op een beschikbaar gestelde oprit van iemand.Maar het komt ook wel voor dat de eigenaar zich niet (geheel) bewust is van het feit dat zijn laadpunt als publiek te boek staat en dat hij/zij er toch niet op zit te wachten. De oplossing ligt voor de hand, de eigenaar moet het laadpunt niet meer op publiek instellen of dit laten doen door de backoffice beheerder van het laadpunt. (Daar waar ze een abonnement van afnemen)
Laadpas Aanbieders (MSP's)
Er zijn in Europa meer dan 1000 verschillende aanbieders van laadpassen en/of laad-apps. Deze noemen we MSP's oftewel Mobility Service Providers. In 2011 had je alleen de bekende grote energie reuzen Essent, Eneco, Nuon en The New Motion. Dit is een beetje uit de hand gelopen.De meeste MSP's bieden een laadpas aan. Dit is een plastic of houten RFID pasje of sleutelhanger/tag welke je voor het laadpunt moet houden om het laden te starten en te stoppen.
Over het algemeen kun je ze onderscheiden in laadpassen mét of zonder abonnement. De abonnements laadpassen zijn het meest transparant en inzichtelijk qua prijsstructuur omdat zij doorgaans niets of weinig aan de basis tarieven veranderen die de CPO's instellen of een compleet eigen 'vast' tarief hanteren wat de CPO prijs als het ware 'overruledtdt'.
De laadpassen zonder abonnement zijn vaak gratis aan te vragen, maar hier worden de vergoedingen versleuteld in de afgenomen kWh volumes. Bijvoorbeeld + €0,02 per kWh of +€0,35 per laadsessie . Toen er in 2017 steeds meer verschillende passen met prijsvarianten werden geintroduceerd besloot ik alle aanbieders en hun tarieven in een lijst vast te leggen, wat later LaadpasTop10. is geworden. De lijst werd in 2025 echter zó lang (300+) dat dit niet meer uit kon qua tijd waardoor ik het platform in 2026 radicaal heb veranderd en heb besloten van veel aanbieders geen detail informatie meer bij te houden.
Zo vroeg ik t/m 2025 bijvoorbeeld alle nieuwe laadpassen aan en registreerde ik me helemaal suf aan accounts en apps, om ze te testen. Inmiddels heb ik meer dan 230 laadpasssen en druppels verzameld en ongeveer 250 smartphone apps voor de meest exotische landen, maar daar ben ik dus mee gestopt. Het is echt veel te veel werk geworden en bovendien is het door de sterke verbetering van Europese roaming ook niet echt meer nodig om de 14e Italiaanse laadpas te testen, omdat je Nederlandse laadpas inmiddels vrijwel overal in Italië wordt geaccepteerd.
Ik vind het belangrijk dat laadpas aanbieders transparant zijn over hun tarieven en veranderingen goed communiceren. Daarom strijd ik voor prijstransparantie aan de laadpaal samen met o.a. de Vereniging Elektrisch Rijders en Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur.
En hoewel er de afgelopen jaren al behoorlijk veel is verbeterd is ook nog een lange weg te gaan op dit topic. Een praktisch voorbeeld wat we als sector bereikt hebben is dat in de afgelopen 8 jaar inmiddels in vrijwel alle laadpaal apps van MSP's actuele tarieven van de laadpalen staan vermeld. Dit was in het verleden bepaald geen garantie.
Laadkosten besparen
Op een laadpaal kunnen er grote prijsverschillen ontstaan bij het gebruik van verschillende laadpassen. Hoewel de echte excessen van prijsverschillen van 952% nu niet meer voorkomen kan je nog altijd op je laadkosten besparen door een andere pas te kiezen. Een bekend voorbeeld was de laadpas van het Duitse Maingau, zij introduceerden in 2017 een tarief van 2 cent per minuut bij o.a. Fastned. Ineens kon je voor 60 cent (30 min) je auto helemaal volladen, puur door een ander betaalmiddel te gebruiken.Onthoud in elk geval dat de CPO altijd de basisprijs van een laadpaal vaststelt en dat deze basisprijs altijd door iemand betaald moet worden. De afspraken die MSP's met jou maken kunnen hier van afwijken. Het verschil betaal jíj of je MSP betaalt het. De CPO krijgt altijd het tarief wat hij instelt op het laadpunt.
MSP's hanteren verschillende tariefstructuren en dat is niet altijd gemakkelijk te doorgronden. Zo zijn er tarieven op basis van kWh, op basis van CPO-tarief + toeslag, start-tarieven, boete-tarieven, tarieven op basis van tijd, op basis van vermogen, tarieven voor eigen-merk laadpalen of 'gast/roaming' gebruik, dan heb je nog diverse opslagen per kWh of tarieven op basis van een combinatie van alle voorgaande varianten. Verder heb je abonnementen met bepaalde volumes of bundels, en dan bestaat er ook nog zoiets als flat-rate, al dan niet met theoretische en praktijk plafonds. In Nederland vallen de verschillen nog wel mee, maar vooral Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk maken er echt een punica oase van qua voorwaarden.
Heb je nou geen zin in dat gezeur dan kun je natuurlijk de eerste de beste laadpas bestellen en daarmee je auto in heel Nederland opladen. Dit zal voor de meeste mensen, (zeker als je weinig publiek laadt) een prima aanpak zijn.
Het zit echter in onze aard als Nederlander én als Tweaker (of erger nog, allebei
) om uit te zoeken of er nog kosten bespaard kunnen worden voor dezelfde energie. Dat begint bij de vraag wáár iemand vaak laadt. Iemand die in Breda woont heeft waarschijnlijk meer aan een laadpas van Vattenfall omdat er in Noord-brabant veel Vattenfall laadpalen staan. Voor iemand uit Amersfoort voegt dat niets toe, Amersfoort staat helemaal vol met laadpalen van Allego waar andere laadpas aanbieders dan weer voordeliger zijn. Wat het daarbij lastig maakt is dat het gedrag van mensen onvoorspelbaar is. Ze verhuizen, trouwen, scheiden, gaan werken in een andere stad en boem, hun hele laadgedrag verandert van de één op de andere dag. De combinatie CPO <> MSP bepaalt uiteindelijk welk bedrag je voor je laadsessie kwijt bent. Je kunt dus meer of minder geld kwijt zijn bij de laadpaal om de hoek. Als je ergens woont of werkt waar je keuze hebt uit verschillende smaakjes laadpalen/CPO's dan kan je hier zomaar een kwart op je laadkosten besparen. De meeste mensen nemen echter deze moeite van het uitzoeken niet. Vaak gaat het om enkele tientjes per jaar en niet zelden betaalt de werkgever de rekening. Sinds de oorlog in Oekraïne en de daarbij volatiele energieprijzen wordt deze groep mensen wel kleiner en krijgt het prijs aspect een steeds grotere rol in de eMobility discussie, ook steeds meer werkgevers bemoeien zich er nu actief mee.
Abonementen bij snellaad aanbieders
Snelladen is meestal wat duurder dan regulier laden hoewel er uitzonderingen zijn. Voor vakantiegangers en liefhebbers van veel snelladen kun je bij veel snellaad aanbieders ook abonnementen afsluiten. Een overzicht van deze abonnementen heb ik hier vermeld. Je betaalt een maanbedrag tussen de 10 en de 15 euro waarmee je het tarief bij zo'n aanbieder 30 tot 40% verlaagt en je dus langs de snelwegen goedkoper uit bent.Vooral op vakantie kan dit handig zijn, al moet je voor een voordelige rit dan wel altijd langs specifieke snellaadstations van dezelfde aanbieder. Alle abonnementen zijn inmiddels maandelijks opzegbaar.
Bij sommige supermarkten in het buitenland zoals Lidl en Kaufland kan je zeer voordelig (snel)laden, ook IKEA's in het buitenland bieden dit vaak nog gratis aan. Na nogal wat misbruik door o.a. taxi bedrijven is deze hype is wel een beetje over. Tegenwoordig worden er gewoon kosten in rekening gebracht of de laadsnelheid wordt teruggeschroefd.
Kortom, voor veel mensen is dit niet interessant meer; meer een leuke gimmick als je tijd hebt. Ben je bijvoorbeeld pensionado en heb je meer dan genoeg tijd dan kan je bij sommige routeplanners 'gratis' laadpalen aanvinken en zo gratis door heel Europa reizen. Dit zijn erg vaak AC laadpalen dus het laden duurt dan wel lang. Om het een beetje in perspectief te plaatsen; meestal bespaar je meer door tolwegen te vermijden of geen hamburger te kopen onderweg. Maargoed ieder zijn ding natuurlijk.
Apps en kaarten
Als je een laadpas aanvraagt krijg je ook toegang tot een laadpaal-app van zo'n aanbieder. In zo'n appje kan je laadpalen opzoeken en ook de tarieven raadplegen. Een laadpasaanbieder is wettelijk verplicht je van elk laadpunt het actuele tarief te laten zien.Routeplanners en 'goedkoop laden' kaarten
Er zijn tientallen sites die je verder helpen in je zoektocht naar routes via snelladers en goedkopere laadpalen en snelladers in binnen en buitenland. Zo zijn er diverse vrijwilligers die google-maps kaarten hebben gemaakt van goedkope snelladers in bijv. Duitsland en Frankrijk. De lijst met links is te lang om hier volledig te plaatsen, ik heb ze ook hier verzameld.BUITENLAND
Zoals al eerder gezegd staat heel Europa vol met AC laadpalen, al kun je ook regio's tegenkomen waar dit nog wel eens tegenvalt. In het buitenland heb je soms lokale passen nodig voor lokale laadpalen. Lokale passen bieden vaak gunstiger tarieven/voorwaarden dan de NL laadpassen al worden deze verschillen wel steeds kleiner. Met je Nederlandse laadpas laden kost dan bijvoorbeeld 2 cent per kWh meer dan bij het laden met een buitenlandse laadpas. Op een volle lading scheelt dat €1,-. Dat is voor de meeste mensen niet echt de moeite om een buitenlandse laadpas aan te vragen.In Frankrijk komt soms nog AC type 3c connector voor (aan laadpaal zijde) vooral bij oudere laadpaaltjes zoals in (omgeving) Bordeaux of Parijs. Maar Type3c verdwijnt in een hoog tempo. In Italie zie je nog wel eens een AC 3a connector. (regulier stopcontact voor fietsen/scooters). Al die laadpalen hebben ook een type2 socket.
Voor de ANWB heb ik alle tutorials voor elektrisch rijden in het buitenland geschreven, dat is ook een mooi begin: https://www.anwb.nl/auto/elektrisch-rijden/vakantie
Verder heb ik behoorlijk wat internationele reisverslagen op mijn blog verzameld. Van mezelf maar ook van gastbloggers (o.a. via Tweakers) en daar kan je best wat inspiratie opdoen. Heb je nu nog steeds vragen, bezoek eens mijn blog op http://goedkoperrijden.blogspot.com of kijk dan eens bij de F.A.Q. die ik eens schreef: http://www.laadpastop10.nl/faq en anders stel ze gerust hieronder.
Disclaimer:
Ik wordt door geen enkele partij voor deze startpost betaald, ik ben een 100% onafhankelijke Tweaker met ietwat bovenmatige interesse in EV laadtechniek
[ Voor 197% gewijzigd door Hachy op 09-03-2026 14:50 . Reden: Opgepoetst naar 2026 ]
Ioniq5 & Zoe | 13000 Wp | LaadpasTop10.nl | Goedkoperrijden.blogspot.com
:strip_icc():strip_exif()/u/1725698/crop61e1569bb2bfc_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/27863/325159.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/44941/crop6207962b57aa3_cropped.jpg?f=community)
:fill(white):strip_exif()/f/image/ttfecN7QzwKP6pfxAVb38JNX.png?f=user_large)
:no_upscale():strip_icc():fill(white):strip_exif()/f/image/q3Wb0KGg2PuGYHEE9OxerxzX.jpg?f=user_large)
:strip_icc():strip_exif()/u/474290/crop5612d647692a7.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/600148/crop63468d49a2819_cropped.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/410362/crop5dba9cda00d45_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/848371/crop5de255731d0c0_cropped.jpeg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/230062/crop68a64a5ccbb66_cropped.jpg?f=community)
:fill(white):strip_exif()/f/image/n8qumMnyPpi21AF2cIef3xxm.png?f=user_large)
:strip_icc():strip_exif()/u/65843/chef60x60.jpg?f=community)
:strip_exif()/u/382442/crop5bb654253fa3d_cropped.gif?f=community)
:no_upscale():strip_icc():fill(white):strip_exif()/f/image/X6zYSYXtH3WNr7ssbP1oiWIA.jpg?f=user_large)
![[Afbeelding]](https://tweakers.net/i/SoryhJ2uwYpKaUin40sOIM6OxfY=/full-fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():fill(white):strip_exif()/f/image/yaQuTo7STxkMOqfxezIg1b8Z.png?f=user_large){kind=link}
![[Afbeelding]](https://tweakers.net/i/kF8p_7WIAueT4xT4J4xkaE2vJUM=/full-fit-in/4000x4000/filters:no_upscale():fill(white):strip_exif()/f/image/70bi9OtLL1Pus1O0awBfMZGh.png?f=user_large){kind=link}