Interview met Co Verdaas, de Deltacommissaris. Iedere 6 jaar wordt er een plan opgesteld over hoe om te gaan met water in de toekomst. Aangezien we in een moeras wonen, waarbij een derde van het land onder zeeniveau ligt, is het de hoogste tijd ons aan te gaan passen. En dat moet behoorlijk drastisch. Wat quotes.
https://www.trouw.nl/binn...eltacommissaris~bf13347f/Wat betekent dat? Moeten we mensen verplaatsen? Boerenland onder laten lopen? Gebied opgeven?
“We moeten in ieder geval heel goed gaan nadenken over hoe we gaan wonen. We hebben heel lang gezegd ‘joh, zeg maar waar u wilt wonen, wij regelen het wel’. Dat konden we ook.
“Maar we zijn, doordat we alles zo goed op orde hebben met onze waterschappen, kennis, kunde en techniek, als samenleving ook een beetje kwijtgeraakt dat het nogal bijzonder is dat je met een derde van je land letterlijk onder zeeniveau woont. Dat je daarvoor dus heel veel water moet wegpompen.”
En dat kunnen we niet meer?
“Niet meer altijd. Er komt vaker te veel en vaker te weinig water. Dat gaat sneller dan we dachten. Afgelopen zomer stokte de Rijnafvoer. Dat was iets wat we in de theoretische modellen pas in volgende eeuwen hadden verwacht. Nu was in één keer duidelijk hoe het er dan uitziet.”
Hoe ziet dan, noem eens wat, de Bollenstreek er over twintig jaar uit?
“In de Bollenstreek kunnen we de verzilting niet tegenhouden. Er kunnen nog steeds mensen wonen: die grond is heel goede bouwgrond. Maar ergens tussen 2040 en 2050 is het voorbij met bollen telen in de volle grond.
Dat raakt aan de Nederlandse identiteit natuurlijk, Nederland ís bollenteelt.”
Nu zijn we nog bezig met Nederland van het stikstofslot halen om te kunnen bouwen, is dat verstandig?
“De knop moet om. Als wij niet de ruimte voor het water gaan organiseren en rekening houden met toenemende tekorten aan zoet water, blijven we achter de feiten aan lopen. Water in Limburg? Oeps. Hele droge zomer? Oeps.
“Uiteindelijk zullen we ook moeten doordenken: dit wordt gewoon de norm, dat het af en toe zo hard regent dat we het water niet kwijt kunnen. Of dat het maanden juist niet regent.”
Uw rapport stelt: bijna overal in Nederland komt een gebrek aan zoet water, drinkwater. Kunnen we niet meer bewaren in het IJsselmeer?
“Ik lees de laatste weken vaak het advies: maak het IJsselmeer gewoon een halve meter hoger. Klaar. Ja, dat kan, maar als er dan zo’n bui valt als er vijf jaar terug boven Limburg viel, krijgen heel veel mensen natte voeten.
“Als het IJsselmeer vol zit en het regent hard, dan loopt Zwolle meer risico. Dan wordt de afweging: gaan we wennen aan minder zoet water, gaan we meer risico accepteren op wateroverlast, of gaan we ook de dijken versterken, de haventjes en de aanlegsteigers allemaal omhoog brengen en Zwolle beschermen? Technisch kan dat allemaal. Maar dat is dus een politieke keuze.”
Hebben we te lang gedacht dat klimaatverandering iets van de toekomst was?
“Wat mij betreft keert het besef dat we met 18 miljoen mensen in een moeras zijn gaan wonen, terug in de samenleving. Nu kijken we wel heel snel naar de politiek, die alles moet oplossen. Maar als de samenleving het probleem nog niet ervaart, helpt dat niet.”
Heeft u enig idee hoeveel miljard dit gaat kosten?
“Ja. Tot 2050 hebben we 11 miljard extra nodig. En daarna nog meer, als je weet dat de Deltawerken ook een keer zijn afgeschreven. Dan moeten er nog vele miljarden bij.”
Wat is er dan nodig voor bijvoorbeeld de eerste tien jaar vanaf nu?
“Ik hou er niet van om een beetje voor de vuist weg te rekenen maar oké, dit durf ik te zeggen: de eerste tien jaar heb je de helft van dat geld ongeveer nodig.”
Gaat dat lukken?
“Als één land hiertoe in staat is, dan is het Nederland. We hebben de kennis, we hebben de technische middelen, we hebben de instituties. Het is niet dat we opeens een haakse bocht moeten nemen. We moeten ons aanpassen zoals we ons altijd hebben moeten aanpassen. En dan liefst niet op gisteren, maar op 2050 en daarna. Want die zeespiegelstijging gaat er komen.”
https://dp2026.deltaprogramma.nl