Klimaatcrisis: wetenschap en achtergronden

[Jan Workum]

Salvatron schreef op woensdag 28 mei 2025 @ 18:14:
Goed nieuws over de EU en z'n klimaatdoelen, die worden in 2030 (bijna) gehaald. Ik heb geen idee wat er nodig is om onder de 2 graden te blijven en of die klimaatdoelen genoeg zijn.

https://nos.nl/collectie/...over-2040-niet-weggenomen

De Europese Commissie meldt dat de EU zoals het er nu voor staat de uitstoot van broeikasgassen per 2030 vermindert met 54 procent ten opzichte van 1990. Het wettelijke klimaatdoel van 55 procent uitstootvermindering zou dus op een haar na worden gehaald.

Het is de bedoeling dat de EU per 2050 klimaatneutraal is. Dat betekent dat de EU vanaf dat jaar geen extra CO2 meer toevoegt aan de atmosfeer.

Wat ik me wel afvraag is wat de klimaatdoelen dan precies zijn, aangezien we over circa 5 jaar al op de gemiddeld 1,5 graden celsius wereldwijde temperatuurstijging zitten. Je zou dus verwachten dat de wereld over 5 jaar al volledig klimaatneutraal moet zijn (over de hele wereld geen extra co2 meer toevoegen aan de atmosfeer), dus tenzij je uitgaat van overshoot (ff over de 1,5 graden heen gaan en dan later deze eeuw weer onder gaan zitten) is me niet duidelijk wat men van plan is.

We zitten al bijna een jaar op of rond 1,5 graad global warming, met de huidige trend en ons gedrag is binnen de wetenschap al aanvaard dat we rond 2100 op 3 - 3,5 graad opwarming uitkomen.

Er zijn inmiddels allerlei feedbackloops actief waar we geen invloed meer op kunnen uitoefenen.
Voorbeeld is de afnemende ijsbedekking waardoor meer warmte-absorptie door oceaanwater plaatsvindt en daardoor weer meer ijssmelt. IJssmelt levert tevens methaanuitstoot op waardoor het nóg verder opwarmt en warmer water kan ook weer minder CO2 opnemen.

Een ander voorbeeld is de smeltende permafrost. Hierbij komen enorme hoeveelheden methaan vrij wat weer voor meer opwarming en smelt zorgt.

Overigens moet je je bij berichtgeving over behaalde of te halen uitstootdoelen altijd afvragen wat er niet is meegerekend. Soms is de uitstoot van lucht- en scheepvaart niet meegenomen of zelfs transport in het algemeen niet.

Aanvullend nog wat uitleg over de termen klimaatneutraal en CO2 neutraal (KNMI)

[ Voor 8% gewijzigd door Jan Workum op 28-05-2025 20:56 ]

[Proton_]

Daar komt bij dat fossiele waterstof misschien een ding kan worden - tot nu toe wordt in de juichende persberichten nog weinig gewezen op de inherente problemen van veel lekkage en een 20 jaar GWP van ca 40.
Met een lekkage van 3% ben je dus slechter af dan met pure CO2.

[Amphiebietje]

Ik vraag mij af hoezeer de smeltende gletsjers een rol hebben gespeeld bij deze aardverschuiving:

https://www.theguardian.c...llage-switzerland-blatten

Als blijkt dat een deel van de toppen van bepaalde bergen bij elkaar wordt gehouden doordat ze deels bevroren zijn, dan verwacht ik meer en grotere rampen van dit type naarmate het warmer gaat worden.

[Salvatron]

Slecht nieuws over het klimaat voor de aankomende 5 jaar. De verwachting is dat het warm gaat blijven, wat dus betekent dat we al bijna op de 1,5 graden zitten. Nog maar een paar jaar en dan is het gemiddelde van 1,5 graden echt bereikt.

https://edition.cnn.com/2...e/wmo-ukmet-5-year-report

Global temperatures are forecast to reach record or near-record levels during the next five years, setting the stage for more deadly extreme weather, according to an annual report from two of the world’s top meteorological agencies.

There is now a 70% chance that global warming over the next five years will exceed 1.5 degrees Celsius, Wednesday’s report from the World Meteorological Organization and UK Met Office found.

There is an 80% chance that at least one year in the next five will be the warmest on record, the report suggests.

[martwoutnl]

Amphiebietje schreef op woensdag 28 mei 2025 @ 21:48:
Ik vraag mij af hoezeer de smeltende gletsjers een rol hebben gespeeld bij deze aardverschuiving:

https://www.theguardian.c...llage-switzerland-blatten

Als blijkt dat een deel van de toppen van bepaalde bergen bij elkaar wordt gehouden doordat ze deels bevroren zijn, dan verwacht ik meer en grotere rampen van dit type naarmate het warmer gaat worden.

Of dat de reden is of 1 van de redenen zullen ze wel gaan onderzoeken, neem ik aan zodra het weer veilig kan. Vaak kan een terrein ook instabiel worden en gaan bewegen. Ik weet wel dat bij Chamonix eerder door smelten van permafrost een tijd rotsblokken los kwamen langs een bekende route naar de Mont Blanc. Je zag op tv dan blokken naar beneden vallen. Ik heb even gegoogeld voor een video van een lawine. Het was in juli 22. Video van de beelden voor een indruk (reden van de link): YouTube: Chutes de pierres dans l’ascension du Mont-Blanc : les autorités ale... Dat ging toen flink tekeer (bijna dagelijks een tijd lang). Vandaar dat ik de link nu plaats.

[Skyaero]

martwoutnl schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 12:52:
[...]


Of dat de reden is of 1 van de redenen zullen ze wel gaan onderzoeken, neem ik aan zodra het weer veilig kan. Vaak kan een terrein ook instabiel worden en gaan bewegen. Ik weet wel dat bij Chamonix eerder door smelten van permafrost een tijd rotsblokken los kwamen langs een bekende route naar de Mont Blanc. Je zag op tv dan blokken naar beneden vallen. Ik heb even gegoogeld voor een video van een lawine. Het was in juli 22. Video van de beelden voor een indruk (reden van de link): YouTube: Chutes de pierres dans l’ascension du Mont-Blanc : les autorités ale... Dat ging toen flink tekeer (bijna dagelijks een tijd lang). Vandaar dat ik de link nu plaats.

Op dit punt van de beklimming (Gouter Couloir) van de Mont Blanc vallen al tientallen jaren stenen naar beneden. Misschien is het tegenwoordig erger.

Dit is tevens ook het dodelijkste stuk. Smalle passage en veel mensen die via deze route naar boven/beneden gaan. Ontzettend stijl stuk, dus moeilijk de val te corrigeren als je gaat. Weinig tijd dus om te herstellen, zeker als je een steen tegen je kop aan hebt gehad.

Het beste is eigenlijk om deze passage te lopen als er nog sneeuw ligt. Maar ja, dan is het weer veel minder goed en lastiger de top te bereiken.

[martwoutnl]

Skyaero schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 14:13:
[...]


Op dit punt van de beklimming (Gouter Couloir) van de Mont Blanc vallen al tientallen jaren stenen naar beneden. Misschien is het tegenwoordig erger.

Er staat me bij dat het meer was dan normaal. Ze hadden toen bijna dagelijks een item in het Franse journaal.

[Jan Workum]

Salvatron schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 08:14:
Slecht nieuws over het klimaat voor de aankomende 5 jaar. De verwachting is dat het warm gaat blijven, wat dus betekent dat we al bijna op de 1,5 graden zitten. Nog maar een paar jaar en dan is het gemiddelde van 1,5 graden echt bereikt.

https://edition.cnn.com/2...e/wmo-ukmet-5-year-report

Global temperatures are forecast to reach record or near-record levels during the next five years, setting the stage for more deadly extreme weather, according to an annual report from two of the world’s top meteorological agencies.

There is now a 70% chance that global warming over the next five years will exceed 1.5 degrees Celsius, Wednesday’s report from the World Meteorological Organization and UK Met Office found.

There is an 80% chance that at least one year in the next five will be the warmest on record, the report suggests.

De 1,5 graad opwarmingsgrens is sinds 2024 al diverse malen doorbroken.
Dat er tijdens de klimaatconferentie in Parijs in 2015 nog steeds over de 1,5 gradengrens werd gesproken was op zich al ongeloofwaardig, nu is het gewoon lachwekkend.

[Grafiekje weggehaald omdat dit voor verwarring zorgt]

[ Voor 15% gewijzigd door Jan Workum op 29-05-2025 20:21 ]

[Jan Workum]

Skyaero schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 14:13:
[...]


Op dit punt van de beklimming (Gouter Couloir) van de Mont Blanc vallen al tientallen jaren stenen naar beneden. Misschien is het tegenwoordig erger.

Dit is tevens ook het dodelijkste stuk. Smalle passage en veel mensen die via deze route naar boven/beneden gaan. Ontzettend stijl stuk, dus moeilijk de val te corrigeren als je gaat. Weinig tijd dus om te herstellen, zeker als je een steen tegen je kop aan hebt gehad.

Het beste is eigenlijk om deze passage te lopen als er nog sneeuw ligt. Maar ja, dan is het weer veel minder goed en lastiger de top te bereiken.

Uiteraard heeft de opwarming van de aarde impact op alles wat er om ons heen gebeurt. Denk ook aan smeltende permafrost in de diepe ondergrond in dit specifieke voorval.

[Onbekend]

Jouw grafiek begint vanaf 1970 te tellen, terwijl verschillende afspraken het jaar 1990 als uitgangspunt nemen.
Tussen 1970 en 1990 zit bijna 0,7 graad verschil, dus bij 1,5 graden verhoging vanaf 1990 betekent dat dat het 2,2 graden vanaf 1970 gemeten is.

[crisp]

Onbekend schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 19:51:
Jouw grafiek begint vanaf 1970 te tellen, terwijl verschillende afspraken het jaar 1990 als uitgangspunt nemen.
Tussen 1970 en 1990 zit bijna 0,7 graad verschil, dus bij 1,5 graden verhoging vanaf 1990 betekent dat dat het 2,2 graden vanaf 1970 gemeten is.

In het akkoord van Parijs gaat het om 1,5 graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk (1750-1850).

[Jan Workum]

Onbekend schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 19:51:
Jouw grafiek begint vanaf 1970 te tellen, terwijl verschillende afspraken het jaar 1990 als uitgangspunt nemen.
Tussen 1970 en 1990 zit bijna 0,7 graad verschil, dus bij 1,5 graden verhoging vanaf 1990 betekent dat dat het 2,2 graden vanaf 1970 gemeten is.

Ja, het is een wat ongelukkige keuze. Ik heb de grafiek verwijderd omdat dit voor verwarring zorgt. Moet wat verder zoeken uit wetenschappelijke bron. Deze bijvoorbeeld. Meer info op deze site.

[ Voor 35% gewijzigd door Jan Workum op 29-05-2025 20:21 ]

[Onbekend]

crisp schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 19:55:
[...]

In het akkoord van Parijs gaat het om 1,5 graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk (1750-1850).

Dat kan ik zo niet terugvinden.
Hier en hier wordt 1990 als uitgangspunt genoemd.

Even verder gezocht op jaartallen 1750-1850....
Die jaartallen worden genoemd voor de concentratie broeikasgassen wat men uiteindelijk als doel wil bereiken. In het akkoord van Parijs wordt alleen vergeleken met de uitstoot t.o. het jaar 1990.

[Jan Workum]

Onbekend schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 20:12:
[...]

Dat kan ik zo niet terugvinden.
Hier en hier wordt 1990 als uitgangspunt genoemd.

Even verder gezocht op jaartallen 1750-1850....
Die jaartallen worden genoemd voor de concentratie broeikasgassen wat men uiteindelijk als doel wil bereiken. In het akkoord van Parijs wordt alleen vergeleken met de uitstoot t.o. het jaar 1990.

Er lopen een aantal zaken doorelkaar heen. De maximale temperatuur, de CO2 uitstoot en klimaatneutraliteit. Allemaal verschillende begrippen echter wel met hetzelfde doel: het leefbaar houden op aarde.

[crisp]

Onbekend schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 20:12:
[...]

Dat kan ik zo niet terugvinden.
Hier en hier wordt 1990 als uitgangspunt genoemd.

Uit het wikipedia-artikel:

In het Akkoord van Parijs werd door de verdragsluitende partijen als streven een bovengrens van 2 graden opwarming ten opzichte van het pre-industriële tijdperk vastgelegd. Bovendien wordt het streven vastgelegd om de opwarming beperkt te houden tot 1,5 graad.

Jan Workum schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 20:25:
[...]


Er lopen een aantal zaken doorelkaar heen. De maximale temperatuur, de CO2 uitstoot en klimaatneutraliteit. Allemaal verschillende begrippen echter wel met hetzelfde doel: het leefbaar houden op aarde.

Ik denk inderdaad dat Onbekend wat zaken door elkaar heen haalt

[ Voor 22% gewijzigd door crisp op 29-05-2025 20:29 ]

[skimine]

Jan Workum schreef op woensdag 28 mei 2025 @ 20:41:
(...)
Overigens moet je je bij berichtgeving over behaalde of te halen uitstootdoelen altijd afvragen wat er niet is meegerekend. Soms is de uitstoot van lucht- en scheepvaart niet meegenomen of zelfs transport in het algemeen niet.
(...)

En ook niet te vergeten: hoeveel van de uitstoot is puur van Europa naar elders verplaatst. Want rotzooi in China laten maken en naar Europa brengen gebeurt heel veel. En ook de daardoor veroorzaakte uitstoot moeten we tegengaan (of nog beter, gewoon minder zooi produceren).

[skimine]

Onbekend schreef op donderdag 29 mei 2025 @ 20:12:
[...]

Dat kan ik zo niet terugvinden.
Hier en hier wordt 1990 als uitgangspunt genoemd.

Even verder gezocht op jaartallen 1750-1850....
Die jaartallen worden genoemd voor de concentratie broeikasgassen wat men uiteindelijk als doel wil bereiken. In het akkoord van Parijs wordt alleen vergeleken met de uitstoot t.o. het jaar 1990.

Ik denk dat je wat zaken door elkaar haalt.

In het Parijs-akkoord gaat het wat betreft opwarming om de temperatuur t.o.v. het pre-industriële tijdperk:

quote: https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement

Its overarching goal is to hold “the increase in the global average temperature to well below 2°C above pre-industrial levels” and pursue efforts “to limit the temperature increase to 1.5°C above pre-industrial levels.”

In de aangehaalde bronnen gaat het niet specifiek over 1990 in relatie tot het Parijs-akkoord. Het wordt alleen genoemd als referentiejaar voor uitstootvermindering. In de eerste bron bij bij het Nederlandse Klimaatakkoord:

quote: https://nl.wikipedia.org/...#Klimaatakkoord_Nederland

In 2018 zijn de onderhandelingen rondom het Klimaatakkoord gestart door bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. Het Klimaatakkoord heeft als doelstelling in 2030 broeikasgassen met 49% te hebben verminderd ten opzichte van 1990. In 2019 zou de uitvoering van de plannen uit het Klimaatakkoord moeten starten.

Bij de tweede bron in EU-verband:

quote: https://www.europarl.euro...koord-klimaatneutraliteit

De EU was de eerste grote economie die de doelstelling om CO2-neutraal te worden voorlegde, onder het klimaatakkoord van Parijs. De huidige doelstelling van de EU streeft naar het verminderen van de CO2-uitstoot tegen 2030 met 40 procent, in vergelijking met het niveau van 1990.

Edit: misschien een beetje dubbelop met de post van @crisp, maar met nog wat extra duiding.

[ Voor 3% gewijzigd door skimine op 30-05-2025 16:43 ]

[Marc H]

En de milieuvergunning voor Schiphol is door de rechter vernietigd:

https://www.nu.nl/stiksto...oet-nieuwe-aanvragen.html

De rechtszaak over de natuurvergunning van Schiphol was aangespannen door meerdere natuur- en milieuorganisaties. Ze vonden dat de vergunning om jaarlijks 500.000 vliegbewegingen op Schiphol toe te staan, ten onrechte was afgegeven. Een vliegtuig dat landt of opstijgt is één vliegbeweging.

De natuurvergunning van Schiphol werd in 2023 verleend, nadat de luchthaven - tegen de regels - jarenlang zonder had gezeten.

Volgens Mobilisation for the Environment (MOB), bekend van verschillende stikstofrechtszaken, zouden op Schiphol jaarlijks maar 300.000 vliegtuigen mogen opstijgen en landen en niet 500.000. Ook vond MOB dat bij het verlenen van de vergunning niet de juiste procedures zijn gevolgd.

gezien de uitspraak van Raad van State was dit natuurlijk te verwachten. De uitspraak kwam ook al later dan gepland vanwege deze uitspraak tijdens beraad.

Ben benieuwd naar de hele uitspraak.

[MikeyMan]

Dus nu terug naar 300k vliegbewegingen voorlopig?

[Marc H]

MikeyMan schreef op woensdag 4 juni 2025 @ 14:03:
Dus nu terug naar 300k vliegbewegingen voorlopig?

Nee, natuurlijk niet, hoe kom je daar nou bij! 100.000 vluchten kunnen erbij, want Lelystad moet toch open? * Marc H sarcasme mode off

Dan serieus. Als ik het goed begrepen heb, nee, eerst kan de vergunningsaanvraag verbeterd en opnieuw ingediend worden. MOB kan ondertussen een nieuw handhavingsverzoek indienen, maar of ze dat gaan doen staat nog open. MOB heeft al aangegeven dat ze misschien een nieuw kabinet willen afwachten.
Ondertussen kan Schiphol gewoon doorgaan, zolang er vanuit de overheid geen handhaving plaats vindt, wat natuurlijk maar de vraag is of dat gaat gebeuren.

[styno]

Amphiebietje schreef op woensdag 28 mei 2025 @ 21:48:
Ik vraag mij af hoezeer de smeltende gletsjers een rol hebben gespeeld bij deze aardverschuiving:

https://www.theguardian.c...llage-switzerland-blatten

Als blijkt dat een deel van de toppen van bepaalde bergen bij elkaar wordt gehouden doordat ze deels bevroren zijn, dan verwacht ik meer en grotere rampen van dit type naarmate het warmer gaat worden.

Er is een trend te zien van meer aardverschuivingen in de hooggebergtes. En die zijn inderdaad gerelateerd aan smeltende permafrost.

Zie o.a. https://www.wsl.ch/en/new...s-to-more-alpine-hazards/

Bovenstaande link geeft ook aan dat hier al decennia lang voor gewaarschuwd wordt door o.a. IPCC (dus daarvoor al in meerdere wetenschappelijke publicaties), teruggaand tot zelfs het eerste IPCC rapport uit 1990. Ook speciale IPCC rapporten voor o.a. de bevroren delen van de aarde (o.a. SROCC en SREX) zijn helder over de verwachte toename van (hoog) alpine bergwand stabiliteit, rots valpartijen en aardverschuivingen.

Uit 1990, alweer 35 jaar geleden de waarschuwing:
Permafrost, which currently underlies 20—25% of the land mass of the Northern Hemisphere, could experience significant degradation within the next 40—50 years.

Projected increases in the thickness of the freeze-thaw (active) layer above the permafrost and a recession of permafrost to higher latitudes and altitudes could lead to increases in terrain instability, erosion and landslides in those areas which currently contain permafrost. As a result, overiying ecosystems could be significantly altered and the integrity of man-made structures and facilities reduced, thereby influencing existing human settlements and development opportunities

Spot on....

[dawg]

De strijd om geld voor defensie is inmiddels losgebarsten. “Gelukkig” is er een kostenpost die relatief eenvoudig vele miljarden oplevert.

https://www.trouw.nl/duur...is-co2-uitstoot~b53419c1/

De milieuschade die in Nederland ontstaat door alle uitstoot van bijvoorbeeld voertuigen, fabrieken en de landbouw bedraagt 46 miljard euro per jaar. Dat heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) berekend. Dit is anderhalf keer zoveel als in 2018.

“Deze financiële milieuschade kun je opvatten als het verlies aan welvaart dat Nederlanders ervaren door milieuvervuiling”, zegt Sander de Bruyn, milieu-econoom en projectleider welzijn bij het PBL.

Waarschijnlijk ligt de schade veel hoger, zegt hij. Veel stoffen zijn namelijk nog niet meegeteld omdat er te weinig informatie is. Zoals pfas, pesticiden, ultrafijnstof ​en microplastics.

Dus. We zijn praktisch op het punt beland waarin de milieuschade door co2-uitstoot wat nog steeds verdergaande klimaatontwrichting veroorzaakt, hoger is dan de kosten voor maatregelen om co2-uitstoot te beperken.
Tel daar de fossiele subsidies bij op (+/- 40 miljard p/j) en we kunnen er bijna de gehele zorg mee bekostigen. Wat nou, er is geen geld, dixit Heinen.

Al durf ik te wedden dat de radicaalrechtse partijen inclusief VVD daar toch geen boodschap aan hebben. Stelt u zich voor dat mensen VVD zouden kunnen zien als klimaatdrammers, of erger nog, als links of progressief. The horror.

[ Voor 5% gewijzigd door dawg op 19-06-2025 16:36 ]

[Salvatron]

dawg schreef op donderdag 19 juni 2025 @ 14:54:
De strijd om geld voor defensie is inmiddels losgebarsten. “Gelukkig” is er een kostenpost die relatief eenvoudig vele miljarden oplevert.

https://www.trouw.nl/duur...is-co2-uitstoot~b53419c1/

[...]

Dus. We zijn praktisch op het punt beland waarin de milieuschade door co2-uitstoot wat nog steeds verdergaande klimaatontwrichting veroorzaakt, hoger is dan de kosten voor maatregelen om co2-uitstoot te beperken.
Tel daar de fossiele subsidies bij op (+/- 40 miljard p/j) en we kunnen er bijna de gehele zorg mee bekostigen. Wat nou, er is geen geld, dixit Heinen.

Al durf ik te wedden dat de radicaalrechtse partijen inclusief VVD daar toch geen boodschap aan hebben. Stelt u zich voor dat mensen VVD zouden kunnen zien als klimaatdrammers, of erger nog, als links of progressief. The horror.

hoe zou dat het beperken van die milieuschade geld kunnen opleveren? Dan moet je niks vervoeren, of alles elektrisch vervoeren, fabrieken stilleggen of schoner maken, en de landbouw mag ook niks meer uitstoten. Dat bedrag van de milieuschade lijkt me niet zo simpel te verkrijgen.

[Yaksa]

Salvatron schreef op donderdag 19 juni 2025 @ 17:04:
[...]hoe zou dat het beperken van die milieuschade geld kunnen opleveren? Dan moet je niks vervoeren, of alles elektrisch vervoeren, fabrieken stilleggen of schoner maken, en de landbouw mag ook niks meer uitstoten. Dat bedrag van de milieuschade lijkt me niet zo simpel te verkrijgen.

Elke euro die we nu stoppen in processen om milieuschade tegen te gaan zal zich in de toekomst (tenminste) dubbel gaan terugbetalen. Dat is een ROI berekening waar menig aandeelhouder U tegen zou zeggen. Alleen, het is op een termijn die langer is dan een reguliere zittingsperiode van een Nederlands kabinet. En dus......vul maar in.....

[dawg]

Salvatron schreef op donderdag 19 juni 2025 @ 17:04:
[...]


hoe zou dat het beperken van die milieuschade geld kunnen opleveren? Dan moet je niks vervoeren, of alles elektrisch vervoeren, fabrieken stilleggen of schoner maken, en de landbouw mag ook niks meer uitstoten. Dat bedrag van de milieuschade lijkt me niet zo simpel te verkrijgen.

Het onderzoek telt drie soorten schades mee. Allereerst de menselijke gezondheid. Door uitstoot kun je ziek worden of zelfs voortijdig overlijden. De medische zorg, zoals ziekenhuisbezoek of de kosten van medicijnen, tellen mee. Maar ook wordt ​d​e waarde bepaald van het verloren levensjaar en het verlies dat nabestaanden ervaren.

Schade aan de natuur zorgt voor welvaartsverlies
Daarnaast is er het effect op de natuur. De Bruyn: “Als we allerlei stoffen in de natuur brengen die de bijen kwaad doen, dan kan dat een economische schadepost opleveren.” Bijvoorbeeld voor de landbouw. Ook heeft de natuur waarde voor mensen die willen recreëren. Als de natuur schade ondervindt, levert dat welvaartsverlies op.

De derde schadepost betreft de schade aan gebouwen, materialen en cultureel erfgoed. ​Fijnstof kan ervoor zorgen dat mensen vaker ramen lappen of auto’s wassen, en ook die kosten zijn meegeteld.

[skimine]

Salvatron schreef op donderdag 19 juni 2025 @ 17:04:
[...]


hoe zou dat het beperken van die milieuschade geld kunnen opleveren? Dan moet je niks vervoeren, of alles elektrisch vervoeren, fabrieken stilleggen of schoner maken, en de landbouw mag ook niks meer uitstoten. Dat bedrag van de milieuschade lijkt me niet zo simpel te verkrijgen.

Allereerst, het beperken betekent natuurlijk niet gelijk de hele samenleving compleet stilleggen...
Naast de hierboven door @dawg aangehaalde schadesoorten die mee zijn genomen in het onderzoek zijn er ook nog de gevolgen van de opwarming van de aarde.
Extreem weer; van extreme regenval en overstromingen tot extreme hitte en bosbranden. Hiervan herstellen kost een hoop geld, dus alles wat nu geïnvesteerd wordt in het verminderen van klimaatverandering wordt in de toekomst terugbetaald door minder extreem weer.
En vergeet niet dat de weerextremen uiteindelijk ook de voedselvoorziening steeds verder aan gaan tasten. Momenteel is al te zien hoe lange periodes van droogte en hitte leiden tot misoogsten (bijv. https://nos.nl/artikel/25...derlandse-appels-en-peren, https://nos.nl/artikel/22...-aardappelen-door-droogte). En dat gaat alleen maar erger worden.

De Raad van de Europese Unie heeft hier ook een infographic over gemaakt

Bron: https://www.consilium.eur...fographics/climate-costs/

[XWB]

De 1,5 graad opwarming is inmiddels onafwendbaar:

quote: https://www.standaard.be/...nafwendbaar/72759805.html

Terwijl het klimaatbeleid wordt teruggeschroefd, toont een nieuw rapport hoe snel de opwarming van de aarde zich doorzet. Al binnen enkele jaren zal die structureel hoger liggen dan de geambieerde grens van 1,5 graad.

Als de mensheid tegen het huidige tempo CO2 blijft uitstoten – vorig jaar ging het wereldwijd om zo’n 42 miljard ton – hebben we over ruim drie jaar zowat alle kansen verkeken om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius te beperken tegenover het pre-industriële tijdperk. In 2015 beloofden wereldleiders in het klimaatakkoord van Parijs nog naar die doelstelling te streven, maar om zelfs maar 50 procent kans te maken onder die grens te blijven, mag de wereld niet meer dan nog 130 miljard ton CO2 uitstoten.

De kans om de stijging verder te beperken bestaat alleen nog op papier:

“Dat blijft de boodschap, ook nu het zo goed als onmogelijk is om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius te beperken”, zegt Chris Smith, onderzoeker aan de VUB en medeauteur van het rapport. Die grens werd vorig jaar al overschreden (waarvan de wetenschappers 1,36 graden opwarming aan de door mensen veroorzaakte uitstoot toeschrijven), en de kans om die stijging ook over een langere periode, van tien tot twintig jaar, te beperken, bestaat alleen nog op papier. “Socio-economisch is het gewoon heel onwaarschijnlijk dat de wereld van de ene op de andere dag afkickt van fossiele brandstoffen” (veruit de belangrijkste bron van CO2-emissies, red.), zegt Smith.

Willen we 67 procent kans maken om onder de 1,5 graad Celsius opwarming te blijven, dan rest ons nog een “koolstofbudget” (de hoeveelheid CO2 die je mag uitstoten om de opwarming tot een bepaalde temperatuur te beperken) van 80 miljard ton, becijferden de wetenschappers. Tegen het huidige tempo is dat binnen minder dan twee jaar opgebruikt. Als we de opwarming (67 procent kans) tot 2 graden Celsius willen houden – de bovengrens in het klimaatakkoord van Parijs – mag er nog maximaal 870 miljard ton CO2 worden uitgestoten en rest ons tegen het huidige tempo nog twee decennia om de broeikasgasemissies netto tot nul te reduceren.

Van de huidige politici hoeven we niet veel te verwachten:

Maar tegelijk ziet Smith met lede ogen hoe politici en beleidsmakers veel klimaatbeleid momenteel terugrollen. “Niet alleen president Donald Trump gooit het Amerikaanse klimaatbeleid in de prullenmand, ook Europa twijfelt nu aan de doelstelling om tegen 2040 zijn CO2-uitstoot met 90 procent te verminderen (tegenover 1990, red.).”

Dat wordt onderstreept door een nieuwe analyse van de nationale klimaatplannen door de onafhankelijke organisatie Climate Action Tracker (een samenwerking van twee ngo’s), die donderdag werd gepubliceerd. Daaruit blijkt dat slechts elf van de veertig onderzochte landen (samen goed voor 85 procent van de uitstoot) al concrete plannen heeft ingediend bij de VN om emissies te reduceren tegen 2035.

[Salvatron]

XWB schreef op vrijdag 20 juni 2025 @ 11:39:
De kans om de stijging verder te beperken bestaat alleen nog op papier:

In het huidige tempo zou er nog 20 jaar zijn om 67% kans te hebben om onder de 2 graden te blijven, echter is dit 20 jaar lang in hetzelfde tempo, of als het tempo in de tijd lager wordt? Als we over 10 jaar de helft aan broeikasgassen uitstoten van het huidige tempo, hebben we veel langer dan 20 jaar de tijd namelijk.

[Yaksa]

Salvatron schreef op vrijdag 20 juni 2025 @ 18:19:
[...]In het huidige tempo zou er nog 20 jaar zijn om 67% kans te hebben om onder de 2 graden te blijven, echter is dit 20 jaar lang in hetzelfde tempo, of als het tempo in de tijd lager wordt? Als we over 10 jaar de helft aan broeikasgassen uitstoten van het huidige tempo, hebben we veel langer dan 20 jaar de tijd namelijk.

We moeten eigenlijk binnen 15 jaar de uitstoot met 90% verminderen om in 2040 op een niveau uit te komen wat er was in 1990 en om de opwarming een halt toe te roepen. Alles daarboven doet de aarde nog meer opwarmen. Uitstellen is niet langer een optie. Alleen jammer dat bij veel mensen het inzicht daarin ontbreekt. Wel alles voor de kids overhebben, maar in de tussentijd een onleefbare wereld voor het nageslacht achterlaten. Ik kan er met de kop niet bij.....

[Himalaya]

Yaksa schreef op vrijdag 20 juni 2025 @ 18:38:
[...]

We moeten eigenlijk binnen 15 jaar de uitstoot met 90% verminderen om in 2040 op een niveau uit te komen wat er was in 1990 en om de opwarming een halt toe te roepen. Alles daarboven doet de aarde nog meer opwarmen. Uitstellen is niet langer een optie. Alleen jammer dat bij veel mensen het inzicht daarin ontbreekt. Wel alles voor de kids overhebben, maar in de tussentijd een onleefbare wereld voor het nageslacht achterlaten. Ik kan er met de kop niet bij.....

Ik kan er op heel veel vlakken met de kop niet bij… Elke keer een grotere auto, dikke regendouche, bijna trots zijn dat je nog ergens in Polen RoundUp hebt kunnen scoren om je oprit onkruidvrij te houden, lekker even weekendje met de vriendengroep naar Ibiza. Om heel eerlijk te zijn heb ik het opgegeven, al blijf ik zelf m’n best doen.

[Jan Workum]

Salvatron schreef op vrijdag 20 juni 2025 @ 18:19:
[...]


In het huidige tempo zou er nog 20 jaar zijn om 67% kans te hebben om onder de 2 graden te blijven, echter is dit 20 jaar lang in hetzelfde tempo, of als het tempo in de tijd lager wordt? Als we over 10 jaar de helft aan broeikasgassen uitstoten van het huidige tempo, hebben we veel langer dan 20 jaar de tijd namelijk.

Ook die kansen zijn verkeken, de opwarming is inmiddels aan het versnellen onderandere door allerlei feedbackloops. Onder de gelinkte video: "A new preprint paper has been released examining how global warming has accelerated significantly. The paper statistically shows to high probability that the acceleration of global warming has essentially doubled over the last decade, from 0.2 C per decade to more than double 0.43 C per decade"


[/url]

[ Voor 64% gewijzigd door Jan Workum op 20-06-2025 22:25 ]

[Salvatron]

Duur voedsel als er extreem weer is:

https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2575890

Sociale onrust
De onderzoekers waarschuwen dat enorme prijsstijgingen in korte tijd door extreme weersomstandigheden vaker zullen voorkomen als de opwarming van de aarde niet wordt aangepakt.

De gevolgen daarvan zullen op meerdere manieren voelbaar zijn in de samenleving. Zo zeggen de onderzoekers dat mensen met een laag inkomen minder vers voedsel kunnen kopen door de hogere prijzen, wat weer gevolgen kan hebben voor hun gezondheid.

Ook kunnen de door klimaatgedreven prijsstijgingen tot politieke en sociale onrust in de samenleving leiden.

Ik neem aan dat op een gegeven moment de prijzen van voedsel niet meer gaan dalen omdat het extreme weer normaal is geworden en nooit meer wordt zoals vroeger. Wel zou men wat kunnen bedenken om meer voedsel te produceren zoals bijv. ander voedsel verbouwen, of in gebouwen zoals kassen voedsel kweken.

Het weer wordt alsmaar extremer, dus wordt het verbouwen van voedsel steeds problematischer.

[Skywalker27]

Ja we zijn verloren. Iedereen consumeert gewoon door, als ik zie wat er hier door het kanaal heen vaart aan plezier vaart, De elite met de Lambo's rond scheurt. We met z'n allen incl. XR leden nog naar Bali gaan met het vliegtuig verdienen we het gewoon ten onder te gaan. Als we nou eens gewoon na dachten over besteding dinosap is dit echt nodig dan was die CO2 uitstoot allang terug gedrongen. Ja ik rijd zelf ook een ICE maar als het even kan pak ik gewoon de fiets. Maar zie steeds meer dikke pick-ups met een V8 rijden waar zijn we mee bezig? En dat is maar 1 van de symptomen ik snap het niet meer.

[Maasluip]

Er zijn nog genoeg mensen die het probleem ontkennen of zeggen dat de invloed van de mens op het probleem klein is of dat "het maakt niet uit of ik er wel of niet iets doe want dat heeft maar 0,0000000001 graad invloed op de temperatuursstijging".

Dus ja, we zijn verloren.

[Cap]

Skywalker27 schreef op dinsdag 22 juli 2025 @ 07:53:
We met z'n allen incl. XR leden nog naar Bali gaan met het vliegtuig verdienen we het gewoon ten onder te gaan.

Interessant, hoe kom je aan die info?

[Maasluip]

Was toch in het nieuws dat XR-leden het onaanvaardbaar vonden dat ze van Schiphol niet via Schiphol mogen vliegen? Staat zelfs op hun eigen website.

https://extinctionrebelli...vanwege-toegangsverboden/

Schiphol speelt voor eigen rechter. Op een manier die verbazing wekt: als straf mogen XR-demonstranten niet meer via Schiphol vliegen.

Welke beperking is dat als je toch niet vliegt? Perversheid ten top.

Goed, dat Bali is dichterlijke vrijheid

[ Voor 4% gewijzigd door Maasluip op 22-07-2025 10:51 ]

[Proton_]

@Maasluip XR heeft (volgens zichzelf) heel wat te zoeken op Schiphol; ze willen er immers demonstreren.
Het toegangsverbod was dan ook naar aanleiding van eerdere demonstraties.
Bovendien is het een principiële club en dit is een principiële kwestie; Schiphol heeft een publieke functie en zou dus niet zomaar eigen rechter mogen spelen en mensen uitsluiten. Dat zou via een échte rechter moeten gaan.

[crisp]

Sowieso slaat het nergens op om XR van hypocrisie te beschuldigen. Zelfs al zou er een veelvlieger tussen zitten, dan nog is dat niet exemplarisch voor de groep. Iemand anders aan een hogere standaard houden dan jezelf is eigenlijk pas hypocriet.

[Skywalker27]

Cap schreef op dinsdag 22 juli 2025 @ 10:39:
[...]


Interessant, hoe kom je aan die info?

Dit sloeg op een item een hele tijd terug van een aantal dames die zich op de A12 hadden vast gelijmd en na research op social media bleek dat ze op Bali hadden gezeten . Maar zie het als dichterlijke vrijheid veel professionele protesteerders zitten vaker in het vliegtuig dan de gemiddelde Nederlander als je ze volgt in hoeveel landen ze meedoen aan acties.

[ Voor 22% gewijzigd door Skywalker27 op 22-07-2025 15:02 ]

[Salvatron]

Het maakt überhaupt niet uit of iemand hypocriet is, de antropogene klimaatverandering is een praktisch probleem, en geen moreel ding. Het is niet moreel verkeerd om te vliegen, maar vliegen zorgt voor klimaatverandering waar we veel last van hebben en daarom kun je het beter niet doen.

[Jan Workum]

Ik vind het pas hypocrisie als je mensen die wèl het lef hebben op te komen voor het levensbelang van jou en je nageslacht de maat wil nemen (en beschimpt) terwijl je zelf geen actie onderneemt.

[dawg]

Salvatron schreef op dinsdag 22 juli 2025 @ 17:36:
Het maakt überhaupt niet uit of iemand hypocriet is, de antropogene klimaatverandering is een praktisch probleem, en geen moreel ding. Het is niet moreel verkeerd om te vliegen, maar vliegen zorgt voor klimaatverandering waar we veel last van hebben en daarom kun je het beter niet doen.

Nou ja, het is wel een morele kwestie of we de leefbaarheid van de Aarde op het spel mogen zetten voor korte termijnwinsten voor een kleine groep ten koste van volgende generaties.

[NMH]

Modbreak:

Graag de discussie over XR, klimaatprotesten e.d. elders voeren; dit topic is voor de wetenschappelijke kant van de klimaatcrisis. Bij voorbaat dank.

[dawg]

https://www.trouw.nl/duur...chade-voorkomen~bd25d27c/

Volgens het Internationaal Gerechtshof is "het mensenrecht op een schoon, gezond en duurzaam milieu essentieel voor het kunnen genieten van andere mensenrechten. Landen moeten daarom maatregelen nemen om het klimaatsysteem te beschermen."

Het hof wijst erop dat de gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen en droogte, mogelijk een enorm effect op mensenrechten hebben. "Het beïnvloedt de gezondheid en toegang tot water en voedsel", somt de voorzitter op. "Het kan ertoe leiden dat mensen vluchten naar andere landen of niet meer naar huis kunnen."

De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof is een zogenaamde ‘adviserende opinie’. Zulke uitspraken zijn niet bindend. Individuele landen hoeven zich er dus niet aan te houden. Toch worden aan zulke adviezen wel een grote waarde toegedicht, omdat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ze als richtinggevend ziet en ze ook in het internationale recht zwaar mee tellen. Landen kunnen ze dus niet zomaar naast zich neer leggen.

Het is te weinig maar hopelijk verandert er met deze uitspraak toch iets.

[Baserk]

Planetary Solvency – finding our balance with nature

Een onderzoek van begin dit jaar, gepubliceerd op 16 Januari '25, vanuit de Britse onderwijs/certificatiehoek mbt actuarissen; Institute and Faculty of Actuaries link

(Copy/paste van het Nederlandse Koninklijk Actuarieel Genootschap;
Actuarissen kwantificeren, analyseren en verduidelijken complexe financiële, bedrijfseconomische en maatschappelijke vraagstukken, op het gebied van verzekeringen, pensioenen, zorg en klimaat.)

Kort door de bocht, het Britse opleidings- en certificatie instituut, voor die lui die bijvoorbeeld verzekeringsrisico's berekenen zodat een (her)verzekeraar een bepaalde verzekeringspremie tov een bepaald risico kan bepalen en zo winst kan draaien.
Oftewel, geen instituut dat als vaag-linkse, -antikapitalistiese of -milieu-club kan worden afgedaan.

Het onderzoek biedt stevige kost, met harde conclusies.
Wellicht beter niet consumeren op de lege maag.
Er worden 5 scenarios beschreven, met de bijbehorende gevolgen.
Het een na minst erge scenario; Catastrophic, houdt in; "2°C or more by 2050".

Gezien de IPCC scenarios mbt verwachte temperatuur per 2050, lijkt me het 'Catastrophic' scenario me (helaas) tamelijk waarschijnlijk. Zie de afbeelding linksboven; ' Global temperature change' (NB De afbeelding hieronder heb ik zelf van IPCC site geplukt, deze komt niet uit het onderzoek/de gelinkte PDF).

link

De samenvatting van het onderzoek, geeft de volgende uitleg en opsomming.

Summary risk outlook
Increasingly severe climate and nature driven impacts are highly likely, including fires, floods, heat and
droughts. This is a national security issue as food, water and heat stresses will impact populations. If unchecked then mass mortality, involuntary mass migration events and severe GDP contraction are likely.

Planetary Solvency defines Catastrophic impacts as:
[list]
• Economic contraction, GDP loss of over 25%
• Mass human mortality events resulting in over 2 billion deaths
• Warming of 2°C or more, triggering high number of climate tipping points
• Breakdown of some critical ecosystem services and Earth Systems.
• Major Extinction Events in multiple geographies.
• Ocean circulation severely impacted.
• Severe socio-political fragmentation in many regions, low lying regions lost.
• Heat and water stress driving mass migration of billions.
• Catastrophic mortality events from disease, nutrition, thirst and conflict.
[/list]

Het volledige onderzoek PDF download link
De samenvatting PDF download link

[Salvatron]

Het zoetwater en dus drinkwater is in gevaar. Met satellieten houden ze het zoetwater op de hele wereld in de gaten en wetenschappers zijn tot de conclusie gekomen dat klimaatverandering (wat ervoor zorgt dat het land droger wordt doordat regenpatronen veranderen en de hitte meer vocht doet verdampen) en foute manieren om aan water te komen en te gebruiken (teveel water onttrekken aan de bodem, terwijl er niet genoeg water terugkomt) zorgen dat we in een watercrisis terechtkomen.

"These findings send perhaps the most alarming message yet about the impact of climate change on our water resources," said Jay Famiglietti, the study's principal investigator and a Global Futures Professor with the ASU School of Sustainability. "Continents are drying, freshwater availability is shrinking, and sea level rise is accelerating. The consequences of continued groundwater overuse could undermine food and water security for billions of people around the world. This is an 'all-hands-on-deck' moment—we need immediate action on global water security."

"It is striking how much non-renewable water we are losing," said Hrishikesh A. Chandanpurkar, lead author of the study and a research scientist for ASU. "Glaciers and deep groundwater are sort of ancient trust funds. Instead of using them only in times of need such as a prolonged drought, we are taking them for granted. Also, we are not trying to replenish the groundwater systems during wet years and thus edging towards an imminent freshwater bankruptcy."

https://phys.org/news/202...-freshwater-alarming.html

De studie:

Funding: This work was supported by the Global Futures Laboratory, Arizona State University (J.S.F.); NASA GRACE Follow-On Science Team (D.N.W. and J.T.R.); and World Bank Global Water Monitoring (H.A.C., J.S.F., Y.W., K.K., and F.Z.).

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adx0298


Hier in Nederland zal er voorlopig nog wel water uit de kraan komen.

[ Voor 10% gewijzigd door Salvatron op 28-07-2025 22:55 ]

[Yaksa]

En Trump zet nu ook bij de NASA de boel op scherp, hij eist dat de Orbiting Carbon Observatories, twee belangrijke satellieten die CO2 uitstoot aan het meten zijn, vernietigd moeten worden.
Bron:
Het is gewoonweg triest dat deze dwaas dit soort orders kan en mag uitvaardigen.

[Auredium]

Yaksa schreef op dinsdag 5 augustus 2025 @ 22:07:
En Trump zet nu ook bij de NASA de boel op scherp, hij eist dat de Orbiting Carbon Observatories, twee belangrijke satellieten die CO2 uitstoot aan het meten zijn, vernietigd moeten worden.
Bron:
Het is gewoonweg triest dat deze dwaas dit soort orders kan en mag uitvaardigen.

Op zich is dit natuurlijk vrij triest. Maar het is ook een old man yelling at clouds ding.
Trump is in mijn mening meer iemand die wat door zijn leeftijd niet om kan gaan met de energietransitie. Hij ziet klimaatverandering in die zin ook niets meer dan een voertuig voor deze energietransitie. Hij doet mij denken aan mensen die op FB bij ieder EV artikel antwoorden dat ze hun dieseltje niet weg gaan doen voor de 'toch al falende' EV markt. Gewoon mensen die moeite hebben te veranderen en niet de oude status quo achter zich kunnen laten.

Dieper kijkend naar de situatie en vooral voorbij Trump is er in de VS een veel groter probleem. De VS is te laat geweest bij het veilig stellen van zeldzame aardmetalen en door hun lobbyindustrie ook te laat bij de transitie naar EV auto's en zonnepanelen.
Als je kijkt naar de grafiek zag je wel dat de VS heel langzaam daarin beter werd maar met de komst van Trump is dat natuurlijk volledig geknakt.

In zekere zin zit er een ironie in dat de VS nu zo ongeveer de grootste olieproducent van de wereld is nadat ze een halve eeuw heel zwaar politiek hebben moeten bedrijven met het Midden-Oosten voor olie. Ironie in de zin dat we langzaam weg draaien van olie net nu de VS daarin de boel heeft weten te fixen voor zichzelf.

In die zin gezien vanuit Amerikaanse ogen is klimaatverandering niet zozeer iets wat feitelijk belangrijk is met betrekking tot de mogelijke gevolgen voor de mensheid (zo ver kijken veel mensen daar niet). Klimaatverandering is voor de gemiddelde Amerikaan niet meer dan een voertuig bedoeld om de energietransitie industrie te helpen. Een middel bedoeld enkel voor het pushen van zonnepanelen en EV auto's. De VS heeft die boot gemist en China heeft nu samen met Rusland half Afrika in handen voor zeldzame metalen.

Omdat de VS niet heel veel kan veranderen aan de zeldzame aardmetalen en zelf niet weer afhankelijk wilt zijn van derden (China notabeen) richten ze daarom hun peilen op het 'propaganda vehikel' genaamd klimaatverandering. 'There is no war in Ba sing se' zeg maar. Trump door zijn seniliteit kan dat onderscheid niet echt maken maar voor de mensen achter hem maakt dat niets uit zolang hij maar de wetenschappelijke feiten doet onderdrukken en ontkennen.

Pech hebben ze daarin wel want het is de EU die het meeste doet op de wereld met klimaatwetenschappen en daar ook de meeste wetenschappers en apparatuur voor heeft (inclusief satellieten).

[DropjesLover]

Yaksa schreef op dinsdag 5 augustus 2025 @ 22:07:
En Trump zet nu ook bij de NASA de boel op scherp, hij eist dat de Orbiting Carbon Observatories, twee belangrijke satellieten die CO2 uitstoot aan het meten zijn, vernietigd moeten worden.
Bron:
Het is gewoonweg triest dat deze dwaas dit soort orders kan en mag uitvaardigen.

Misschien kan de EU de satellieten overkopen?
Ook weer goed voor wat geld "investeren in de VS" in de handelsoorlog.
En de data flink duur verkopen aan Amerikaanse bedrijven, want diensten doen niet mee in Trumps berekeningen

Auredium schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 08:55:
[...]


Op zich is dit natuurlijk vrij triest. Maar het is ook een old man yelling at clouds ding.
Trump is in mijn mening meer iemand die wat door zijn leeftijd niet om kan gaan met de energietransitie. Hij ziet klimaatverandering in die zin ook niets meer dan een voertuig voor deze energietransitie. Hij doet mij denken aan mensen die op FB bij ieder EV artikel antwoorden dat ze hun dieseltje niet weg gaan doen voor de 'toch al falende' EV markt. Gewoon mensen die moeite hebben te veranderen en niet de oude status quo achter zich kunnen laten.

Dieper kijkend naar de situatie en vooral voorbij Trump is er in de VS een veel groter probleem. De VS is te laat geweest bij het veilig stellen van zeldzame aardmetalen en door hun lobbyindustrie ook te laat bij de transitie naar EV auto's en zonnepanelen.
Als je kijkt naar de grafiek zag je wel dat de VS heel langzaam daarin beter werd maar met de komst van Trump is dat natuurlijk volledig geknakt.

In zekere zin zit er een ironie in dat de VS nu zo ongeveer de grootste olieproducent van de wereld is nadat ze een halve eeuw heel zwaar politiek hebben moeten bedrijven met het Midden-Oosten voor olie. Ironie in de zin dat we langzaam weg draaien van olie net nu de VS daarin de boel heeft weten te fixen voor zichzelf.

In die zin gezien vanuit Amerikaanse ogen is klimaatverandering niet zozeer iets wat feitelijk belangrijk is met betrekking tot de mogelijke gevolgen voor de mensheid (zo ver kijken veel mensen daar niet). Klimaatverandering is voor de gemiddelde Amerikaan niet meer dan een voertuig bedoeld om de energietransitie industrie te helpen. Een middel bedoeld enkel voor het pushen van zonnepanelen en EV auto's. De VS heeft die boot gemist en China heeft nu samen met Rusland half Afrika in handen voor zeldzame metalen.

Omdat de VS niet heel veel kan veranderen aan de zeldzame aardmetalen en zelf niet weer afhankelijk wilt zijn van derden (China notabeen) richten ze daarom hun peilen op het 'propaganda vehikel' genaamd klimaatverandering. 'There is no war in Ba sing se' zeg maar. Trump door zijn seniliteit kan dat onderscheid niet echt maken maar voor de mensen achter hem maakt dat niets uit zolang hij maar de wetenschappelijke feiten doet onderdrukken en ontkennen.

Pech hebben ze daarin wel want het is de EU die het meeste doet op de wereld met klimaatwetenschappen en daar ook de meeste wetenschappers en apparatuur voor heeft (inclusief satellieten).

De reden dat Trump zo tegen windmolens is, is nog veel basaler.
Er zijn er een paar gebouwd in het uitzicht van zijn golfresort in Schotland. Hij wilde ze weg hebben, maar kreeg dat niet voor elkaar. "He was treated so unfairly, you wouldn't believe"
https://www.bbc.com/news/articles/c15l3knp4xyo

Maar... windmolenparken hebben een prima zakelijke businesscase (zonder subsidie ed) op meerdere plekken in de VS.

[Skyaero]

Salvatron schreef op maandag 28 juli 2025 @ 22:52:
Hier in Nederland zal er voorlopig nog wel water uit de kraan komen.

Toch hebben ook wij in Nederland hier een uitdaging met het grondwater. Het probleem in Nederland is niet zo zeer zoet water (met ruim 800 mm per jaar aan regen valt er genoeg), maar om het water uit natte tijden vast te houden voor droge perioden. De tijd dat we alles maar naar zee pompten is voorbij.

Met betrekking tot het artikel, ik kijk er niet van op. Ik kijk wel eens Laura Farms, een jonge mais-boerin in Nebraska. Zij gebruiken 'pivots' - grote rijdende irrigatie installaties met als bron een groot ondergronds aquifer. Maar daar gaat het ook niet zo goed mee

[Skyaero]

DropjesLover schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 09:14:
Maar... windmolenparken hebben een prima zakelijke businesscase (zonder subsidie ed) op meerdere plekken in de VS.

De grootste investeerders in de VS zijn....

De olietyconen in Texas. Veel (goedkoop) woestijnland waar het vaak waait

[MikeyMan]

DropjesLover schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 09:14:
[...]

De reden dat Trump zo tegen windmolens is, is nog veel basaler.
Er zijn er een paar gebouwd in het uitzicht van zijn golfresort in Schotland. Hij wilde ze weg hebben, maar kreeg dat niet voor elkaar. "He was treated so unfairly, you wouldn't believe"
https://www.bbc.com/news/articles/c15l3knp4xyo

Maar... windmolenparken hebben een prima zakelijke businesscase (zonder subsidie ed) op meerdere plekken in de VS.

Nog mooier... Hij protesteerde tegen 11 windmolens. Verloor. En krijgt er nu 300

[Maasluip]

Skyaero schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 09:17:
[...]

Met betrekking tot het artikel, ik kijk er niet van op. Ik kijk wel eens Laura Farms, een jonge mais-boerin in Nebraska. Zij gebruiken 'pivots' - grote rijdende irrigatie installaties met als bron een groot ondergronds aquifer. Maar daar gaat het ook niet zo goed mee

Aan de andere kant van dat spectrum volg ik Dustups Ranch, een kerel uit Texas die een stuk woestijn gekocht heeft en dat wil transformeren naar het woestijnbos zoals het vroeger was.
En dat begint vooral met het weinig water dat in korte tijd valt tegenhouden en de grond in krijgen.

[DropjesLover]

Maasluip schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 10:00:
[...]

Aan de andere kant van dat spectrum volg ik Dustups Ranch, een kerel uit Texas die een stuk woestijn gekocht heeft en dat wil transformeren naar het woestijnbos zoals het vroeger was.
En dat begint vooral met het weinig water dat in korte tijd valt tegenhouden en de grond in krijgen.

China heeft daar ook grote projecten mee om de oprukkende woestijn tegen te houden. An sich groeit er zeker wel wat ondertussen, maar het kost bakken met water uit andere gebieden. Zodra het water wegvalt is het ook weer bijna direct klaar, weg.

[Auredium]

Maasluip schreef op woensdag 6 augustus 2025 @ 10:00:
[...]

Aan de andere kant van dat spectrum volg ik Dustups Ranch, een kerel uit Texas die een stuk woestijn gekocht heeft en dat wil transformeren naar het woestijnbos zoals het vroeger was.
En dat begint vooral met het weinig water dat in korte tijd valt tegenhouden en de grond in krijgen.

Ik volg hem zelf ook. Je merkt dat het echt wel een worsteling is. Nu heeft de man ook besloten om het spel op 'hard mode' te spelen door op het meeste droge stukje van een droog gebied te gaan zitten. Ik denk dat vooral juiste de paar natte periodes alles bepalend zijn voor het gebied. Hoe hij het water kan opslaan en gebruiken door het jaar heen bepaald hoe het gaat aflopen. Het is ook belangrijk om in het achterhoofd te houden dat hij feitelijk met nul kennis is begonnen. Ik vraag mij ook af of hij succes gaat krijgen of dat hij over een paar jaar de boot voor gezien houdt.

[Salvatron]

Salvatron schreef op maandag 28 juli 2025 @ 22:52:
Het zoetwater en dus drinkwater is in gevaar. Met satellieten houden ze het zoetwater op de hele wereld in de gaten en wetenschappers zijn tot de conclusie gekomen dat klimaatverandering (wat ervoor zorgt dat het land droger wordt doordat regenpatronen veranderen en de hitte meer vocht doet verdampen) en foute manieren om aan water te komen en te gebruiken (teveel water onttrekken aan de bodem, terwijl er niet genoeg water terugkomt) zorgen dat we in een watercrisis terechtkomen.

Hier lees ik iets in Frankrijk over bosbranden en te weinig water wat dus aansluit op die studie dat het zoetwater in gevaar is:

https://nos.nl/artikel/2577790

Wel kampt het departement Aude sinds vrijdag met een "droogtecrisis". Het verzoek aan inwoners was daarom om spaarzaam te zijn met water. De minister van Ecologische Transitie wees er ook op dat de brand zich snel heeft verspreid vanwege een gebrek aan water en uitgedroogde vegetatie.

We zien hier dus al dat er in de praktijk problemen lijken te ontstaan, die ongetwijfeld in de (nabije) toekomst veel erger gaan worden.

[Nilvo]

Op 29 juli heeft het Department of Energy in de USA een rapport uitgebracht getiteld "A Critical Review of Impacts of Greenhouse Gas Emissions on the U.S. Climate". Het is geschreven door een team van 5 wetenschappers (John Christy, Judith Curry, Steven Koonin, Ross Mckitrick en Roy Spencer) en is behoorlijk kritisch op de huidige aanpak van de klimaatcrisis. Tegelijkertijd refereert het rapport naar zo'n 350 bronnen, waarvan de meeste peer-reviewed zijn. Daarbij lees ik dat er als tegengeluid een initiatief is ontstaan om incorrecte referenties aan het licht te brengen. Het DoE heeft daarvoor een maand de tijd gegeven. Wat mij betreft een heel goed dat zoiets wordt gestart aangezien dat louter kwaliteitsverhoging werkt.
https://insideclimatenews...ngerment-finding-science/

De EPA is voornemens om de '2009 Endangerment Finding' terug te trekken waardoor CO2 geen gevaarlijke status meer krijgt. Dit zal mogelijk verstrekkende gevolgen hebben voor diverse klimaatpolicies.
https://www.epa.gov/newsr...ing-regulations-paved-way

Enkele vertaalde citaten uit de executive summary:

De tientallen wereldwijde klimaatmodellen bieden weinig houvast over de mate waarin het klimaat reageert op verhoogde CO2-concentraties. De gemiddelde opwarming van het aardoppervlak bij een verdubbeling van de CO2-concentratie varieert tussen 1,8 °C en 5,7 °C [paragraaf 4.2]. Datagestuurde methoden leveren een lager en smaller bereik op [paragraaf 4.3].

Zowel modellen als ervaring suggereren dat door CO2 veroorzaakte opwarming economisch gezien minder schadelijk zou kunnen zijn dan algemeen wordt aangenomen, en dat buitensporig agressieve mitigatiemaatregelen schadelijker dan gunstig zouden kunnen uitpakken.

De toeschrijving van klimaatverandering of extreme weersomstandigheden aan de menselijke CO2-uitstoot wordt betwist door natuurlijke klimaatvariabiliteit, databeperkingen en inherente modeltekortkomingen [Hoofdstuk 8]. Bovendien kan de bijdrage van de zonneactiviteit aan de opwarming van de aarde aan het einde van de 20e eeuw worden onderschat [Sectie 8.3.1].

Wat mij verbaasd is dat dit rapport niet meer aandacht krijgt in het nieuws. Tegelijkertijd ben ik heel erg benieuwd hoe dit de komende maand gaat ontwikkelen.

Voor de duidelijkheid mijn persoonlijke opvatting
Ik sta er zelf neutraal in. Enerzijds is er veel te lezen over de klimaatcrisis in het nieuws, waar naar mijn mening ook veel stemming gemaakt wordt en te weinig journalistiek plaatsvind. Tegelijkertijd vind ik het lastig te verteren dat klimaatmodellen beperkt overeenkomen met empirische metingen. Dat maakt mij op zijn minst sceptisch. Hoe dan ook, ik ben ervan overtuigd dat grondstoffen niet oneindig voorradig zijn. Fossiele brandstoffen zijn in die zin zeker niet goed en ik vind daarom dat er actie nodig is. Maar tegelijkertijd ben ik wel op zoek naar de balans tussen teveel en te weinig doen.

[Salvatron]

Nilvo schreef op vrijdag 8 augustus 2025 @ 19:46:
Wat mij verbaasd is dat dit rapport niet meer aandacht krijgt in het nieuws. Tegelijkertijd ben ik heel erg benieuwd hoe dit de komende maand gaat ontwikkelen.

Wikipedia: Judith Curry

Curry has become known for hosting a blog which is part of the climate change denial blogosphere.

Als Judith Curry er bij staat is het oppassen geblazen, bij mijn weten werd zij betaald door de olie-industrie, en ze wekt op mij de indruk FUD (fear, uncertainty and doubt) & Denial rond te bazuinen.

De toeschrijving van klimaatverandering of extreme weersomstandigheden aan de menselijke CO2-uitstoot wordt betwist door natuurlijke klimaatvariabiliteit, databeperkingen en inherente modeltekortkomingen [Hoofdstuk 8]. Bovendien kan de bijdrage van de zonneactiviteit aan de opwarming van de aarde aan het einde van de 20e eeuw worden onderschat [Sectie 8.3.1].

Verder is die laatste alinea wat mij betreft complete lariekoek. Zonneactiviteit is een van de paradepaardjes uit de klimaatsceptische hoek wat allang wijd en breed weerlegd is, maar in plaats van dat te accepteren blijft men die onzin maar herhalen tot men een ons weegt.

Zo heeft Bas van Geel op youtube rond 2009 nog zitten te voorspellen dat het kouder zou worden omdat de zon wat minder actief zou gaan worden, maar het is juist warmer geworden. Hoor je klimaatsceptici erover dat die voorspelling niet uitgekomen is? Nee, die verzinnen gewoon weer wat anders om hun zonneactiviteit te promoten.

Verder is het imo inmiddels lachwekkend om te stellen dat klimaatverandering of extreme weersomstandigheden door natuurlijke variabiliteit kan worden veroorzaakt. Er is inmiddels zoveel onderzoek gedaan dat die gedachte allang de prullenbak in is verdwenen.

Waarom het niet meer aandacht krijgt in het nieuws? Ik heb het rapport niet gelezen, maar waarschijnlijk omdat het achterhaalde nonsens is.

[Yaksa]

Nilvo schreef op vrijdag 8 augustus 2025 @ 19:46:
Hoe dan ook, ik ben ervan overtuigd dat grondstoffen niet oneindig voorradig zijn. Fossiele brandstoffen zijn in die zin zeker niet goed en ik vind daarom dat er actie nodig is. Maar tegelijkertijd ben ik wel op zoek naar de balans tussen teveel en te weinig doen.

Het grootste probleem is dat we al veel te lang veel te weinig doen.
50 jaar geleden werd er al gewaarschuwd dat de bomen niet tot in de hemel konden groeien, maar het financiële gewin won het van de bescherming van de aarde. Eigenlijk moeten we nu dus de schade die in 50 jaar is opgebouwd in 10 jaar weer terugdraaien. Dan kun je bijna niet teveel doen.

[Avalaxy]

Nilvo schreef op vrijdag 8 augustus 2025 @ 19:46:
Maar tegelijkertijd ben ik wel op zoek naar de balans tussen teveel en te weinig doen.

Uhhh, als dat écht zo zou zijn dan zou je dus voorstander zijn van fors agressievere maatregelen om het klimaat te redden. We doen namelijk véél te weinig om zelfs de pessimistische scenario's nog te kunnen halen.

[Plint]

Nilvo schreef op vrijdag 8 augustus 2025 @ 19:46:
A Critical Review of Impacts of Greenhouse Gas Emissions on the U.S. Climate[/url]". Het is geschreven door een team van 5 wetenschappers (John Christy, Judith Curry, Steven Koonin, Ross Mckitrick en Roy Spencer) en is behoorlijk kritisch op de huidige aanpak van de klimaatcrisis. Tegelijkertijd refereert het rapport naar zo'n 350 bronnen,

Steven Koonin, van het boek "Unsettled".
De podcast Joe Rogan - Steven Koonin, kreeg ik doorgestuurd na een feestje waar mij (met teveel bier) werd verteld dat het allemaal niet zo zeker was, de klimaatcrisis en dat het allemaal bangmakerij was.. Ik heb de tijd genomen om het aan te horen. Met claims dat hij anoniem allemaal signalen krijgt van klimaatwetenschappers die niet achter de huidige klimaatwetenschap staan en bang zijn om te worden ontslagen als ze er iets over naar buiten brengen. De beste man gebruikt cherrypicking uit gedegen onderzoek om daar vervolgens zijn eigen conclusie te trekken. Laat hele delen uit het onderzoek weg welke juist relevant zijn. De grote vraag is waarom hij een boek schrijft in plaats van een gedegen onderzoek waar men op kan peer-reviewen als hij zo zeker is van de zaak? juist.

Een review van het boek: https://climatefeedback.o...-unsettled-Steven-koonin/
Dan krijg je een idee van op welke voet deze zogenaamde wetenschappers te werk gaan.

Joe Rogan #1777 Andrew Dessler krijgt de kans daar op te reageren, en ik raad je aan om daar het eerste halfuur van te luisteren.
Het enige waar ze mee bezig zijn Twijfels de wereld in brengen / Vertragen / Uitstel of geen actie ondernemen. Iets wat je ook in de huidige NL politiek ziet.

Als je allemaal het idee hebt dat er misschien niet veel aan de hand is, raad ik je aan om eens een halfuurtje op deze website te kijken, welke ruwe data omzet in grafiekjes. Zonder per sé conclusies te trekken, of naja, toch wel.. --> https://climatechangetracker.org/global-warming

Er is zelfs een onderzoek gedaan naar alle huidige onderzoeken omtrent klimaatverandering om te kijken hoeveel onderzoeken aantonen dat de klimaatverandering niet door de mens wordt veroorzaakt. IIRC iets van 0,01%.
Ultieme klasse dat deze groep "wetenschappers / bloggers" de heiilige graal hebben gevonden.

[ Voor 11% gewijzigd door Plint op 11-08-2025 12:23 ]

[skimine]

Gisteren is er een paper uitgekomen over de gletsjers op Spitsbergen: "Svalbard’s 2024 record summer: An early view of Arctic glacier meltdown?" In de zomer van 2024 ging er zo'n 62 gigaton verloren, 1% van de totale massa.
Het grootste deel hiervan smolt in een periode van zes weken met ongekend hoge temperaturen. Gezien dit soort hoge temperaturen vaker voor gaan komen geeft dit een kijkje in de toekomst van smeltende arctische gletsjers.

Paar begrippen voor context:

The total mass balance (TMB) of a glacierized region responds to the exchange of mass and energy between the atmosphere and the glacier, as well as between the ocean and the submarine glacier fronts. The former is termed the climatic mass balance (CMB), and the latter is known as frontal ablation (FA), the sum of frontal melting and ice calving (16).

Het massaverlies bestaat uit twee delen CMB, smelten en verdampen door de warme lucht, en FA, smelten door contact met de oceaan en het verlies van ijs doordat het in de oceaan valt. Het was vooral de CMB die uitzonderlijk hoog was:

To assess the total mass loss, the CMB (−42.1 ± 10.7 Gt) needs to be complemented with estimates of FA of marine-terminating glaciers. Using remote sensing data (22) and a model of ice thickness (10), we estimate a FA of 19.6 ± 3.1 Gt for 2024, of which 3.2 ± 0.5 Gt relates to front area retreat. While this marine ice loss is high, it is not extreme compared to the average for 2010-2020 (16.8 ± 2.5 Gt y−1) (23). Together, the total ice loss for the mass balance year 2023/24 amounted to 61.7 ± 11.1 Gt (SI Appendix, Table S1), equivalent to about 1% of the total ice volume of all Svalbard glaciers (10).

Een overzicht voor de hele regio:


Een afbeelding zegt meer dan woorden:

Svalbard glacier mass balance 2024 vs 1991-2020 climatology. (A) Cumulative daily CMB for the season 2023/24 (blue) compared to the range of values of previous years 1991–2023 (gray shading) and the average value for the 1991–2023 period (black). Light and dark red shading indicate days where daily CMB was below the 5 and 1% percentile of the 1991–2023 period. (B) Seasonal mass balances of Kongsvegen as measured by the glaciological method, for winter (blue) and summer seasons (red) as well as the annual value (black). Values are per unit area and presented in water equivalents (w.e.). (C) Comparison of measured and simulated, glacier-wide mass balances of Kongsvegen for the period 1991–2024, again the colors refer to different seasons: winter (blue), summer (red), and annual (black). The values for the extreme year 2024 are shown as filled circles, using the same color code. (D) Map of Svalbard in the high Arctic showing color-coded the CMB anomaly for August 2024, relative to the period 1991–2020 and expressed in terms of the climatology SD. The red line shows the boundaries of Kongsvegen glacier. Marine termini are marked with thick, black lines. Labels show estimates of CMB and FA for five subregions (division indicated by lines). Blue and black dots denote locations of the GNSS observatories NYA1 and LYRS, respectively. (E) Location of Svalbard (red circle) within the Arctic.

Voor de goede orde ook nog de temperatuurafwijking t.o.v. 1991-2020:

Record air temperature in August 2024. The 2024 anomaly of August air temperature, according to CARRA, with respect to the 1991–2020 climatology. Inserts compare measured temperatures at several long-term, operational weather stations during August 2024 (red dot) with those of the 1991–2020 climatology (boxplot).

Abstract
A record-breaking melt season affected the Arctic glaciers of Svalbard in summer 2024 by a substantial margin. Across the entire archipelago, glacier melting corresponded to an anomaly of up to four SD and exceeded any previous observation. The pan-Svalbard mass loss in summer 2024 amounts to ~61.7 ± 11.1 Gt and corresponds to 1% of the total ice volume on Svalbard and is comparable to that of the Greenland ice sheet (55 ± 35 Gt), which occupies an area about 50 times larger. Altogether, Svalbard and other glacier regions surrounding the Barents Sea lost 102.1 ± 22.9 Gt of ice in a single year and contributed 0.27 ± 0.06 mm (of which 0.16 mm alone is due to Svalbard) to global sea-level, putting the circum-Barents region among the strongest contributors to global sea-level rise in 2024. Most of the 2024 glacier melt occurred during a 6-wk period of persistent atmospheric circulation pattern causing record-high air temperatures, an event with an extremely low recurrence interval under current climate conditions. However, future climate projections suggest that such temperature levels will become increasingly commonplace by the end of the 21st century, potentially even surpassing those of 2024. Svalbard’s summer of 2024 serves as a forecast for future glacier meltdown in the Arctic, offering a glimpse into conditions 70 y ahead.

T.V. Schuler, R.E. Benestad, K. Isaksen, H.P. Kierulf, J. Kohler, G. Moholdt, & L.S. Schmidt, Svalbard’s 2024 record summer: An early view of Arctic glacier meltdown?, Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 122 (34) e2503806122, https://doi.org/10.1073/pnas.2503806122 (2025).

[Yaksa]

Een nieuwe studie van Nederlandse klimaatwetenschappers laat zien dat een gevreesd klimaatkantelpunt, het instorten van de Golfstroom, wel eens eerder bereikt zou kunnen worden dan gedacht.
Meer uitleg op de site van de NOS.
Wanneer we nu geen maatregelen nemen dan zou dat instorten al in 2055 kunnen beginnen.
Voor Noord-West Europa betekend dat o.a. kouder en droger weer, wat er toe kan leiden dat de totale landbouwproductie met 30% kan dalen.
Het complete rapport is hier in te zien.

[skimine]

KNMI: Zeer warme zomer met veel zon

Met een gemiddelde temperatuur van 18,5 °C was het de op drie na warmste zomer het begin van onze metingen in 1901. Hoewel er twee hittegolven waren, was het nooit langdurig zeer warm. De zomer viel vooral op doordat er weinig koele dagen waren. Dankzij veel zon in juni en augustus was het ook een zonnige zomer.

Juni was de op één na warmste junimaand sinds 1901, het begin van de metingen. De zon liet zich elke dag wel ergens even zien en het was droger dan gemiddeld. Juli begon met een hittegolf. Van 30 juni tot en met 2 juli gold in het zuidoosten code oranje voor extreme hitte met temperaturen boven de 35 °C. De hoogste temperatuur van deze zomer werd op 2 juli met 39,0 °C in Beek gemeten.

https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/zomer-2025

Ook bij de Britten was het raak, en die houden de metingen zelfs nog langer al bij:

Met Office: Summer 2025 is the warmest on record for the UK

 

Provisional Met Office statistics confirm that summer 2025 is officially the warmest summer on record for the UK.

Analysis by Met Office climate scientists has also shown that a summer as hot or hotter than 2025 is now 70 times more likely than it would be in a ‘natural’ climate with no human caused greenhouse gas emissions.

The UK’s mean temperature from 1 June to 31 August stands at 16.10°C, which is 1.51°C above the long-term meteorological average. This surpasses the previous record of 15.76°C, set in 2018, and pushes the summer of 1976 out of the top five warmest summers in a series dating back to 1884.

De top-5 warmste zomers sinds het start van de metingen in 1884 zijn nu allemaal van het huidige millennium:

• 2025: 16.10°C 
• 2018: 15.76°C 
• 2006: 15.75°C 
• 2003: 15.74°C 
• 2022: 15.71°C

 
Een kaartje met per regio het jaartal dat de hoogste gemiddelde temperatuur in de zomer gemeten is:

https://www.metoffice.gov...mest-on-record-for-the-uk

[Slonzo]

Bijzonder dat ze begin september met cijfers over "de zomer" komen, terwijl die bij mijn weten toch nog 3 weken duurt?

[wildhagen]

Slonzo schreef op woensdag 3 september 2025 @ 12:47:
Bijzonder dat ze begin september met cijfers over "de zomer" komen, terwijl die bij mijn weten toch nog 3 weken duurt?

Nee hoor. De meteorologische zomer loopt van 1 juni tot en met 31 augustus.

[drooger]

Slonzo schreef op woensdag 3 september 2025 @ 12:47:
Bijzonder dat ze begin september met cijfers over "de zomer" komen, terwijl die bij mijn weten toch nog 3 weken duurt?

Wel een stuk makkelijker dan moeten afvragen welk jaartal het is voordat je weet of 22 september om 18:00 in de zomer of herfst valt.

_{In 2024 was dat herfst, in 2025 is het dan nog zomer}

[Salvatron]

Interessante informatie over day-zero-droogtes die over enkele jaren misschien al zouden kunnen gaan komen. De studie houdt geen rekening met grondwater omdat dat niet in de modellen zat die de wetenschappers gebruikt hebben.

Day zero droogte betekent dat er geen water meer uit de kraan komt, door klimaatverandering, door een foute manier van omgaan met water, en door bevolkingsgroei:

https://edition.cnn.com/2...ro-drought-water-scarcity

The scientists used a large number of climate models to assess the timing and likelihood of day-zero droughts. These are “unprecedented water scarcity events, events which haven’t occurred so far,” Franzke said. It’s when “you turn on your water tap and no water comes out,” he told CNN.

Dat er geen water meer uit de kraan komt kan dus gebeuren binnen 15 jaar, oa in het middellandse zeegebied:

https://www.france24.com/...s-in-coming-decades-study

Hotspots of water scarcity could emerge by the 2020s and 2030s across the Mediterranean, southern Africa, and North America, as climate change intensifies droughts, a new study said Tuesday.

The simulations showed that "Day Zero" hotspots are likely to emerge in 35 percent of drought-prone regions within the next 15 years, with the Mediterranean, southern Africa, and parts of North America most affected.

https://www.france24.com/...s-in-coming-decades-study

The study uses the latest generation of climate model simulations to determine the time when local water demands will exceed the regional water supply from precipitation, rivers, and reservoirs. This time is commonly referred to as the Day Zero Drought (DZD).

Without immediate adaptation and sustainable water management, hundreds of millions of people are likely to face unprecedented future water shortages," says Ravinandrasana.

https://phys.org/news/202...eme-scarcity-decades.html

De day zero droogtes zullen in de toekomst ook vaker voorkomen waardoor steden steeds minder tijd hebben om te herstellen tussen die droogtes:

What’s more, the amount of time between individual day zero drought events may be shorter than the events themselves, limiting recovery time and exacerbating water scarcity risks.

https://gizmodo.com/scien...rtages-by-2100-2000662375

[skimine]

Ook in Zwitserland gaat het behoorlijk hard met het smelten van gletsjers...

Het afgelopen jaar is het totale volume van de Zwitserse gletsjers met 3% afgenomen. Dit komt door een gebrek aan sneeuwval en de hittegolven in juni en augustus. In de eerste helft van juli waren de sneeuwreserves van de winter al op.

Hoewel het niet de grootste afname ooit is, past dit wel in de alarmerende trend van smeltende gletsjers. In de afgelopen tien jaar is Zwitserland 25% van het totale gletsjervolume verloren.

Voor meer informatie en afbeeldingen die de krimp goed illustreren, zie het persbericht.

Persbericht Glacier Monitoring in Switzerland (GLAMOS): https://scnat.ch/en/id/wLLYv
Nieuwsbericht NU.nl: https://www.nu.nl/klimaat...van-zijn-gletsjerijs.html

[dawg]

Eerste kantelpunt bereikt

https://www.trouw.nl/duur...lpunten-dreigen~b0c62336/

De eerste grote dominosteen van de klimaatcrisis is omgevallen – of staat op het punt van omvallen. Koraalriffen wereldwijd lijken hun ‘kantelpunt’ bereikt te hebben. Door warmere oceanen en onderwater-hittegolven sterven grote delen af. Tussen 2023 en 2025 vond de grootste verblekings-vlaag ooit gemeten plaats, die ruim 80 procent van alle riffen trof. En hoewel de natuur doorgaans veerkrachtig is, stijgt de opwarming zo snel, dat herstel misschien niet meer mogelijk is.

De koraalriffen zijn de eerste, maar ook andere klimaatkantelpunten komen gevaarlijk dichterbij. Daarvoor waarschuwen 160 wetenschappers uit 23 landen in het tweede Global Tipping Points Report, gefinancierd door onder meer het Wereld Natuur Fonds. Zo versnelt het smelten van ijskappen, stapelt bewijs zich op dat de Warme Golfstroom kan stilvallen en dreigt het Amazoneregenwoud door opwarming en ontbossing niet langer de mega-CO2-opnemer te blijven.

Het rapport: https://global-tipping-points.org

[cmndr_adama]

Maandag: Koraalriffen sterven af.
Gisteren: Bossen reageren sterker dan verwacht op warmte en nemen minder CO2 op https://www.nu.nl/klimaat...zitten-in-zwaar-weer.html
Vandaag: CO2 in atmosfeer neemt in recordtempo toe: https://www.nu.nl/klimaat/6372511/co2-in-atmosfeer-neemt-in-recordtempo-toe-uiterst-gevaarlijke-situatie-dreigt.html

Eerder al het signaal dat de opwarming versnelt:

Jan Workum schreef op vrijdag 20 juni 2025 @ 22:06:
[...]

Ook die kansen zijn verkeken, de opwarming is inmiddels aan het versnellen onderandere door allerlei feedbackloops. Onder de gelinkte video: "A new preprint paper has been released examining how global warming has accelerated significantly. The paper statistically shows to high probability that the acceleration of global warming has essentially doubled over the last decade, from 0.2 C per decade to more than double 0.43 C per decade"


[Afbeelding][/url]

Als je dat afzet tegen de info over de bekende feedbackloops denk ik dat die inmiddels zichtbaar worden. Oceanen worden warmer - Koraal sterft af -- Maar een warmere oceaan kan minder Co2 opnemen - meer CO2 in de atmosfeer en dus toenemende warmte.

Door de toenemende warmte hebben de bossen het moeilijk en nemen minder CO2 op - meer Co2 blijft in de atmosfeer. Eerder dit jaar was er al een rapport over hoe het Amazone bos vrijwel verzadigd is.

Als je nu ziet wat er gebeurt, en in welk tempo, zie ik het heel, heel erg somber in als je het koppelt aan wat er gebeurt in de wereld (de VS bv) en hoe weinig aandacht er voor de klimaatverandering op die moment is.

[Skywalker27]

We are sooooooo ******. Maar ik moet wel mijn Pickup met V8 kunnen rijden he. En dan was er weer zon leuk debunk filmpje van Ongehoord Nederland dat de zeespiegel niet stijgt en dat het niet warmer wordt.

YouTube: Klimaatwetenschap: liever censureren of debat? | ON! Zeespiegel Repo...

[ Voor 69% gewijzigd door Skywalker27 op 16-10-2025 07:59 . Reden: Link toegevoegd ]

[FunkyTrip]

cmndr_adama schreef op woensdag 15 oktober 2025 @ 17:40:
Eerder al het signaal dat de opwarming versnelt:

Maar dat wisten we toch al? We moeten al jaren de snelheid van de opwarming naar boven bijstellen. Telkens blijk het sneller te gaan dan verwacht. Dat we richting de apocalypse slaapwandelen in Europa doet daar niet aan af. Apocalypse als in ongekend grootschalige migratiestromen vanwege tekort aan water/voedsel/natuurrampen ed. in combinatie met een ongekende recessie/prijsstijgingen van grondstoffen en voedsel in de rijkere landen.

[skimine]

Voortbordurend op het thema bossen:

Australische regenwouden stoten voor het eerst meer CO2 uit dan ze opnemen - NU.nl

Tropische regenwouden in Australië stoten nu meer CO2 uit dan ze opnemen. Normaal zijn regenwouden zogenoemde koolstofputten, plekken die meer koolstofdioxide opnemen dan ze uitstoten. Maar als gevolg van klimaatverandering is die balans nu verstoord, schrijven wetenschappers in Nature.

De wetenschappers onderzochten bijna vijftig jaar lang twintig regenwouden en bossen in Queensland. Ze merkten ook dat er vaker zwaardere orkanen plaatsvinden. Ook dat wordt gelinkt aan klimaatverandering en maakt het nog moeilijker voor nieuwe bomen om te groeien en gestorven bomen te vervangen.

De ontdekking heeft volgens Carle gevolgen voor klimaatbeleid over de hele wereld. Klimaatmaatregelen worden mede gebaseerd op het vermogen van planten om CO2 op te nemen. Het is aannemelijk dat andere regenwouden hetzelfde overkomt als in Australië, hoewel dat nog onderzocht moet worden. "Wat dat betreft is Australië de kanarie in de kolenmijn."

Het onderzoeksartikel zelf schetst een nog wat negatiever beeld.

Hier te vinden, helaas niet Open Access:
Carle, H., Bauman, D., Evans, M.N. et al. Aboveground biomass in Australian tropical forests now a net carbon source. Nature 646, 611–618 (2025). https://doi.org/10.1038/s41586-025-09497-8

Eerst een paar begrippen, met tussen haakjes een versimpelde uitleg:
AGB: aboveground biomass (woody aboveground biomass = bomen.)
VPD: vapour pressure deficit (Hoeveel waterdamp er nog in de lucht kan voordat deze verzadigd is. Hoe hoger dit getal, hoe meer water de plant verliest door verdamping via de bladeren. Hierdoor kan de plant uitdrogen.)
MCWD: maximum climatological water deficit (Watertekort, zijnde het verschil tussen regenval op de grond en de hoeveelheid water hiervan die vervolgens weer verdampt. Groter getal = meer watertekort.)
eCO2: elevated atmospheric carbon dioxide concentration (verhoogde CO2-concentratie in de atmosfeer)

Dus kort gezegd is VPD het vochttekort in de lucht, en (M)CWD het vochttekort in de bodem.

Conclusion

Our findings show that woody AGB in Australian moist tropical forests switched from being a carbon sink to a source approximately 25 years ago (around the year 2000), a change that we attribute principally to climate change, due to rising temperatures and associated increasing extremes in VPD and MCWD. Our results also indicate that cyclones increase tree mortality and suppress forest growth, which suggests that increasing cyclone frequency and severity under future climate change [17,18] may further exacerbate carbon losses from certain tropical forests.

There is no evidence for carbon fertilization of woody biomass growth in these forests—a result divergent from similar forests on other continents, and further demonstration that the Coupled Model Intercomparison Project Earth System Models probably overestimate tropical carbon sink fertilization arising from eCO2 (ref. 3) and may underestimate the likelihood and impacts of increasing tree mortality. Together, these findings have substantial implications for estimates of vegetation feedbacks on the climate and for accurately defining the remaining carbon budget needed to keep global warming well below 2 °C. Action on climate change must be a key priority if we are to safeguard the carbon sink capacity of tropical forests.

De twee belangrijkste bevindingen hier zijn naar mijn mening:
De onderzochte tropische regenwouden in Australië zijn rond het jaar 2000 al veranderd van koolstofputten naar koolstofbronnen. Dat is ondertussen dus alweer ~25 jaar geleden.
Gebruikelijke modellen zijn waarschijnlijk te optimistisch als het gaat om de impact van klimaatverandering op de mogelijkheid van tropische bossen om CO2 op te blijven nemen.

Over dat laatste is in o.a. dit artikel meer te lezen, wel Open Access
Koch, A., Hubau, W., & Lewis, S. L. (2021). Earth System Models are not capturing present-day tropical forest carbon dynamics. Earth's Future, 9, e2020EF001874. https://doi.org/10.1029/2020EF001874

[dawg]

Trouw heeft vandaag een interview met Naomi Orestes, Harvard hoogleraar wetenschapshistorie en expert klimaatontkenning. Ze is ook de mede-auteur van het welbekende en veelgeprezen boek Merchants of Doubt, over hoe de tabaksindustrie succesvol probeerde de schadelijkheid van roken te bagatelliseren middels uitgekiende strategieën en marketingcampagnes.

https://www.trouw.nl/duur...-vreest-van-wel~b1beff4c/

Gelooft Trump echt niet in klimaatverandering, en dat dit door mensen komt, of is dat pure retoriek?
“Hij is niet dom, toch? Hij weet heel goed weet hoe hij mensen moet manipuleren. Ik denk dat hij weet dat klimaatverandering echt is – net zoals bijna alle ontkenners. Ze hebben politieke of economische redenen om de fossiele industrie te verdedigen.”

Zit puur de olie- en gasindustrie hierachter, of zit het ingewikkelder in elkaar?
“De hebzucht van de fossiele industrie is een groot deel van het verhaal, maar niet het hele verhaal. Samen met andere vervuilende industrieën heeft de fossiele industrie een heel slim argument bedacht: regulering door de overheid is een bedreiging van de vrijheid. Mensen moeten zelf kunnen kiezen of ze willen roken, een grote auto willen, veel vlees willen eten en fossiele brandstoffen willen verbranden.

“Die bedrijven gebruikten iets verwerpelijks – hun eigen hebzucht – en transformeerden dat in iets dat heel redelijk klinkt. Want iedereen vindt vrijheid belangrijk, toch? Ze vonden bondgenoten onder conservatieve ideologen, libertarische denktanks en mensen die geloven in de vrije markt. Die combinatie van geld en ideologie bleek enorm krachtig. En het argument – dat overheidsregels onze vrijheid bedreigen – is diep geworteld in het denken van veel mensen in Amerika en Europa.”

Ondanks uw boek en ferme oordelen is klimaatontkenning er nog steeds. Wat kunnen we er tegen doen?
“Dat is een moeilijke vraag. Ik denk dat wetenschappers veel te beleefd zijn geweest. We hebben lang gezegd: laten we het proberen uit te leggen. Maar we namen het op tegen mensen die doelbewust liegen. Ze vallen ons aan – mij ook – en proberen ons zwart te maken. Het is tijd om boos te worden, terecht boos.

“Het brede publiek moet zich bewust zijn van de misleiding en ertegen opstaan. Verwerp de politiek van ontkenning en steun de leiders die iets tegen klimaatverandering willen doen.”

In Nederland weigerde de progressieve partij Volt recent een debat met een radicaal-rechtse partij, omdat het geen lucht wilde geven aan klimaatontkennende opvattingen. Is dat handig?
“Soms moet je inderdaad niet in debat gaan. Al sinds de tabaksindustrie hiermee begon, claimen ontkenners dat de wetenschap er nog niet uit is, dat de kwestie nog niet is beslist. Dat is hun kernstrategie. Zodra je het debat met ze aangaat, geef je ze gelijk. Want door in debat te gaan, impliceer je dat er over de wetenschap nog discussie bestaat.

“Ik vind dat je altijd in gesprek moet gaan over welke beleid nodig is. Maar ik zou nooit met een klimaatontkenner debatteren over de wetenschap. Want dan stap ik hun frame. En dan hebben zij gewonnen.”

We zagen het laatst ook toen de VS dreigde met sancties voor alle landen die het klimaatakkoord zeescheepvaart zouden ondertekenen, en men zwicht vervolgens en stelt het met een jaar uit.

Ik ben benieuwd hoeveel zetels de partijen die echt iets aan steeds verdergaande klimaatontwrichting willen doen gaan binnenhalen. Maar het ziet er somber uit.

[Yaksa]

Het ziet er inderdaad somber uit.
Temeer omdat de overheid het klimaatfonds wil gaan aanspreken indien er door de rechter dwangsommen worden opgelegd vanwege het niet halen van de vastgelegde klimaatdoelen. (Bron: NOS.nl nav artikel Trouw)

Het moet niet veel gekker worden.....

[Maasluip]

dawg schreef op vrijdag 24 oktober 2025 @ 15:14:
expert klimaatontkenning.

Ik las dat verkeerd...

[Avalaxy]

Maasluip schreef op maandag 27 oktober 2025 @ 09:09:
[...]

Ik las dat verkeerd...

Same here. Ik moest de paragraaf meerdere keren lezen voor het klikte.

[Amphiebietje]

Avalaxy schreef op dinsdag 28 oktober 2025 @ 22:23:
[...]


Same here. Ik moest de paragraaf meerdere keren lezen voor het klikte.

Natuurlijk met Trump aan de macht zou een hoogleraar klimaatontkenning best wel kunnen aan een universiteit die akkoord gaat met het beleid van ideologische indoctrinatie. Dus de verwarring is te begrijpen.

[skimine]

In navolging van de eerdere berichtgeving waarschuwt secretaris-generaal António Guterres in een interview voor de klimaatkantelpunten:

Het is nu "onvermijdelijk" dat de planeet over de kritieke grens van 1,5 graden opwarming heen gaat, zegt Guterres. Dat heeft grote gevolgen heeft voor de mensheid. De oorzaak: fossiele brandstoffen (olie, kolen en gas), door mensen uit de grond gehaald en verbrand.

Over minder dan twee weken trapt de dertigste klimaattop af in Belém, een Braziliaanse stad aan de monding van de rivier de Amazone. 'COP30' heeft grote symbolische waarde vanwege de locatie, maar ook omdat het tien jaar na de historische top in Parijs plaatsvindt.

Landen moeten voor die top hun klimaatplannen voor 2035 indienen, vooralsnog hebben pas 64 dit gedaan. De EU-lidstaten ontbreken hier ook nog omdat ze het nog niet eens zijn.

De klimaatafdeling van de VN analyseerde de plannen die er wél liggen en concludeert dat er positieve signalen zijn. Zo is duidelijk sprake van een vooruitgang vergeleken met plannen uit het verleden. De plannen zijn ambitieuzer, omvatten meer sectoren en zijn beter uitgewerkt. Maar de VN concludeert ook dat het nog altijd niet snel genoeg gaat.

De landen die zijn meegenomen in de berekening zijn samen goed voor slechts een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Grote uitstoters, zoals China en de EU, hebben hun plan niet op tijd aangeleverd. Dat moet gebeuren voordat de klimaattop begint.

Maar dit keer heeft de klimaattop minder momentum. De Verenigde Staten stapten uit het Parijsakkoord en de Amerikaanse president Donald Trump werkt klimaatbeleid tegen, dat hij een "hoax" noemt. Maar ook handelsbarrières, oorlogen en een toename aan desinformatie maken het niet bepaald makkelijk klimaatafspraken te maken.

De klimaattop zal duidelijk maken welke kant het opgaat met de klimaatdiplomatie: gaat de ambitie eraf of pakken landen juist door? VN-chef Guterres hoopt op het laatste. Hij roept regeringen op verantwoordelijkheid te nemen op COP30 en meer ruimte te maken voor organisaties en inheemse groepen, in plaats van bedrijven en lobbyisten.

Bron: https://www.nu.nl/algemee...grijkste-klimaatdoel.html

offtopic:
@Amphiebietje Een hoogleraar klimaatontkenning kan alleen als klimaatverandering wel wordt erkend. Iets wat niet bestaat valt ook niet te ontkennen.

[skimine]

De Hektoriagletsjer op Antarctica trok zich tussen januari 2022 en maart 2023 zo'n 25 km terug, wat erg snel is. In november en december 2022, een periode van maar twee maanden, trok de gletsjer zich maar liefst 8,2 ± 0,2 km terug. Bijna een ordegrootte sneller dan tot op heden gepubliceerde waarden. [1]

quote: https://www.nu.nl/klimaat...-helft-van-de-omvang.html

Het gebied rond de Hektoriagletsjer wordt al langer in de gaten gehouden door wetenschappers. In 2022 brak er een groot stuk zee-ijs van de kust van Antarctica af. Onderzoekers hielden omliggende gletsjers in de gaten om te kijken hoe die daarop reageerden.

Gletsjers als Hektoria verliezen doorgaans zo'n 300 meter aan ijs per jaar. Beelden van satellieten en vliegtuigen wijzen nu uit dat de Hektoriagletsjer op sommige momenten rond het einde van 2022 bijna 800 meter ijs per dag verloor.

Dat kwam voornamelijk doordat het uiteinde van de gletsjer op een gegeven moment de oceaan in schoof. Daardoor konden er scheuren in de boven- en onderkant van het ijs ontstaan, waardoor het uiteinde in stukken uiteenbrak. Dat gebeurde soms met zoveel geweld dat er meetbare aardbevingen in het gebied plaatsvonden.

Klimaatwetenschappers zijn erg bezorgd over de situatie op Antarctica, met name het westelijke gedeelte van het continent. Daar liggen namelijk twee onstabiele gletsjers. Smeltende gletsjers zorgen voor een toename van het zeewater, wat leidt tot een stijging van de zeespiegel.

Instabiele gletsjers maken het voorspellen van zeespiegelstijging erg ingewikkeld.

De kans is groot dat andere gletsjers met eenzelfde soort opbouw vatbaar zijn voor eenzelfde gebeurtenis.

Verder ook goed om te onthouden dat deze gebeurtenis ondertussen ook al weer zo'n drie jaar geleden is. En in die tijd is er op klimaatgebied nog weinig vooruitgang geboekt.


De diepere achtergrond bij de mechanismen die zorgen voor deze instabiliteit bevat nét even iets teveel jargon voor mij om dit nu samen te vatten.

Hier de betreffende paper:
[1] Ochwat, N., Scambos, T., Anderson, R.S. et al. Record grounded glacier retreat caused by an ice plain calving process. Nat. Geosci. (2025). https://doi.org/10.1038/s41561-025-01802-4

Edit: een plaatje om de omvang te illustreren.

[ Voor 13% gewijzigd door skimine op 07-11-2025 12:50 ]

[skimine]

Dan nieuws uit Nederland:

quote: https://www.weeronline.nl...ks-milde-dagen-in-de-bilt

Nog nooit is de maximumtemperatuur in De Bilt zoveel dagen op rij in de dubbele cijfers gebleven als dit jaar, namelijk 234 dagen. Sinds 17 maart is de temperatuur niet meer beneden 10 graden geweest. Het vorige record was in handen van 2020. Toen kwam de temperatuur van 1 april tot en met 19 november in totaal 233 dagen onafgebroken in de dubbele cijfers.

Een reeks van 200 dagen of meer met temperaturen van 10 graden of hoger kwam in 20 van de 125 jaren dat er in De Bilt gemeten wordt voor. Van die 20 jaren vallen er inmiddels 14 in deze eeuw en de overige 6 kwamen in de gehele vorige eeuw voor. Dat zulke lange reeksen met milde dagen tegenwoordig veel vaker voorkomen dan vroeger is toe te schrijven aan de opwarming van het klimaat.

In 1902, 1962 en 1974 kwam de temperatuur op slechts 140 aaneengesloten dagen boven 10 graden uit in De Bilt en dat is het kleinste aantal sinds het begin van de metingen. In deze eeuw is 2010 het jaar met de kortste reeks. Van 14 mei tot en met 19 oktober, dat zijn 159 dagen, lag de temperatuur onafgebroken in de dubbele cijfers.

[Salvatron]

Waarom gaat het helemaal mis met de grens van 1,5 graden celsius die niet doorbroken zou mogen worden?

Een deel van het antwoord lijkt me dat de grens sneller wordt bereikt dan gedacht, hoewel de grens van 1,5 graden waarschijnlijk sowieso doorbroken zou worden, ook als het niet sneller zou gaan dan vroeger werd gedacht.

Toen het akkoord van Parijs werd gesloten dacht men dat het nog 27 jaar zou duren voordat die grens bereikt zou worden, dus rond het jaar 2042, maar nu blijkt de grens al rond 2029 bereikt te worden. De grens wordt dus bijna 2x zo snel bereikt als men dacht in 2015, namelijk binnen 14 jaar in plaats van 27 jaar (13 jaar eerder dus):

https://www.euronews.com/...at-a-decade-of-data-shows

How close are we to 1.5ºC?

In December 2015, during the signing of the Paris Agreement, data extrapolated from the Copernicus Global Temperature Trend application estimated that global warming had reached 1.04ºC above pre-industrial levels and would reach 1.5ºC by March 2042.

Today, based on data from September 2025, we are estimated to be 1.4ºC above pre-industrial levels, and current Copernicus trend data suggest the 1.5 °C threshold could be reached around 2029.

To put it another way, a decade ago in 2015, the projected deadline for reaching 1.5ºC was 27 years away. Now it is estimated that this threshold is just four years away, or 23 years closer.

The striking change, experts say, suggests that global warming has accelerated quickly in recent years.

[dawg]

Zeer interessante longread in de Groene, over de stromingen binnen de klimaatbeweging. Groene groei, of postgroei?
Eén quote, dat lijkt me wel voldoende, van een doemscenario. Lees vooral het gehele artikel, voor nog enkele andere mogelijke, wat optimistischere scenario’s.

https://www.groene.nl/art...-19?token=VO1odnw98KXy4mJ (cadeaulink)

Stel je voor: je wordt wakker in 2050 en de wereld staat in brand. Tijdens de laatste klimaatmars, georganiseerd na de overstromingen in Overijssel, droegen wetenschappers bordjes met teksten als ‘Jullie waren gewaarschuwd’. Uit angst voor de radicaal-rechtse proteststem durfden maar weinig politici zich op te werpen als klimaatkampioenen. ‘Energie-onafhankelijkheid’ was het enige argument waarmee windmolens en zonnepanelen nog werden verdedigd. De anderhalve-graadgrens werd nog voor 2030 overschreden. Tijdens de zomer varen de vrachtschepen over de Noordelijke IJszee en het Great Barrier Reef bestaat alleen nog op foto’s.

De zonnerevolutie zette door, maar pas tien jaar geleden zette de mondiale CO2-uitstoot definitief een dalende lijn in. De strijd om zeldzame grondstoffen leidde tot militaire conflicten. Na een dodelijke hittegolf in India begon het land op eigen houtje te experimenteren met het weerkaatsen van zonlicht om zo de opwarming te temperen. Landen trokken muren op om vluchtelingen en de stijgende zee buiten te houden. Door mislukte oogsten stegen de voedselprijzen en een nieuwe pandemie stortte de wereldeconomie in een recessie. Laatst vroeg je dochter waarom je eigenlijk kinderen hebt gekregen, terwijl je toch wist dat de wereld naar de knoppen ging.

[wildhagen]

Vandaag was er weer een belangrijke rechterlijke uitspraak:

De Nederlandse staat heeft onvoldoende gedaan om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook zijn ze achtergesteld bij inwoners van het Europese deel van Nederland. Dat oordeelde rechtbank in Den Haag vanmiddag in de zaak die milieuorganisatie Greenpeace had aangespannen tegen de Staat.

Praktisch betekent dit dat de overheid extra stappen moet zetten in de strijd tegen klimaatverandering. Zo moet er uiterlijk in 2030 een plan komen om de Bonairianen te beschermen tegen zeespiegelstijging, de teloorgang van koraalriffen en andere gevolgen van klimaatverandering.

Ook moet Nederland meer doen tegen de uitstoot van broeikasgassen, de voornaamste oorzaak van klimaatverandering. In de wet staat al dat ons land in 2050 netto geen CO2 meer wil uitstoten. De rechtbank vindt dat de overheid met bindende tussendoelen moet komen, om te zorgen dat dit doel ook echt wordt gehaald.

Op dit moment heeft Nederland als doel om in 2030 55 procent minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Dat is een streefdoel. De rechtbank stelt nu dat de overheid binnen 18 maanden moet komen met bindende doelen. En die moeten ervoor zorgen dat Nederland zijn steentje bijdraagt aan internationale afspraken. Zo spraken landen in 2015 af in het klimaatverdrag van Parijs om de wereldwijde temperatuur niet meer dan 2 graden Celsius, en nog liever 1,5 graad op te laten warmen.

Een "enorme" doorbraak noemt Marieke Vellekoop, directeur van Greenpeace Nederland, de uitspraak. "Mensen op Bonaire krijgen eindelijk de erkenning dat de overheid hen discrimineert en hen moet beschermen tegen extreme hitte en de stijgende zeespiegel. Dat betekent dat de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen veel sneller omlaag moet."

Volgens de directeur moet dit vonnis vanavond op de formatietafel besproken worden.

Dit was zeker niet de eerste rechtszaak over klimaat. In 2019 verloor de Nederlandse overheid van milieuorganisatie Urgenda. De rechter bepaalde toen dat Nederland in 2020 zijn CO2-uitstoot verder dan gepland moest terugbrengen. Greenpeace verwees in de zaak over Bonaire veelvuldig naar die uitkomst.

In 2024 bepaalde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat Zwitserland meer moest doen tegen klimaatverandering om mensen te beschermen tegen de gevolgen hiervan. Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag adviseerde vorig jaar dat landen hun burgers moeten beschermen door klimaatverandering tegen te gaan.

Bron: Rechtbank: Nederland moet meer doen tegen klimaatverandering en Bonaire beschermen

Hopelijk doet de overheid er ook echt iets mee, en gaan ze niet op zijn Ruttes op zoek naar allerlei geitenpaadjes.

[dawg]

@wildhagen best een stevig vonnis van de rechter. Maar aangezien VVD deel uitmaakt van het minderheidskabinet is het eerst zien, dan geloven. Men heeft immers afgelopen paar jaar hun ware gezicht laten zien.

https://www.volkskrant.nl...tdoelen-stellen~b76045fd/

In 2023 bracht de regering een ‘aangescherpte’ Nederlandse Klimaatwet uit. Daarin staat volgens de rechter geen bindend reductiedoel voor 2030, terwijl dit volgens het Akkoord van Parijs wel moet. Verder gaat de nieuwe wet ervan uit dat in 2030 een vermindering van de uitstoot zal worden bereikt van 55 procent ten opzichte van 1990. ‘Parijs’ vereist evenwel een reductie in 2030 van 43 procent ten opzichte van 2019. Ook hiermee schendt de Nederlandse regering de internationale klimaatafspraken waar haar handtekening onder staat.

In het plan dat de Staat nu in 18 maanden moet opstellen, moeten verder ingrepen staan die gelden voor de gehele Nederlandse economie. De rechter constateert dat in de Klimaatwet van 2023 de lucht- en scheepvaart worden ontzien. Ook dat is strijdig met internationale afspraken.

[ Voor 70% gewijzigd door dawg op 28-01-2026 16:12 ]

[skimine]

quote: https://www.nu.nl/klimaat...prake-van-kantelpunt.html

Het afsmelten van de Antarctische ijskap kan de wereldwijde zeespiegel met vele meters doen stijgen. Maar niet alle delen reageren op dezelfde manier op klimaatopwarming: in sommige gebieden is de smelt mogelijk al onomkeerbaar, op andere plekken gaat dat geleidelijker.

Specifiek wordt de Thwaitesgletsjer genoemd, ook wel bekend als de 'doemsdaggletsjer'. Deze is met de huidige 1,3 °C mogelijk al voorbij een kantelpunt: "de ijsplaten die de achterliggende ijsmassa 'afremmen' breken af, waarna een groot deel van de gletsjer onvermijdelijk de zee in stroomt."

Ook als de opwarming nu in één keer zou stoppen is het waarschijnlijk al te laat. Overigens gaat het qua tijdschaal bij de ineenstorting wel over een aantal honderd jaar. Zie ook dit bericht van het KNMI, en de daarin aangehaalde studie:
van den Akker, T., Lipscomb, W. H., Leguy, G. R., Bernales, J., Berends, C. J., van de Berg, W. J., and van de Wal, R. S. W.: Present-day mass loss rates are a precursor for West Antarctic Ice Sheet collapse, The Cryosphere, 19, 283–301, https://doi.org/10.5194/tc-19-283-2025, 2025 (CC-BY 4.0)


Terug naar het nieuwe onderzoek aangehaald door NU.nl:
Winkelmann, R., Garbe, J., Donges, J.F. et al. Mapping tipping risks from Antarctic ice basins under global warming. Nat. Clim. Chang. (2026). https://doi.org/10.1038/s41558-025-02554-0 (Open Access)

Abstract
The Antarctic Ice Sheet is subject to amplifying feedbacks which can accelerate ice loss and lead to effectively irreversible retreat. We here analyse the distinct nature and risk of long-term ice loss for each individual drainage basin under different levels of warming. Depending on topographic and climatic conditions, we find that ice loss in some basins unfolds gradually with warming, whereas other basins are characterized by a critical threshold or tipping point beyond which large parts eventually disintegrate. A first threshold, potentially as low as 1–2 °C above pre-industrial levels, triggers the long-term collapse of ~40% of marine ice volume in West Antarctica. Marine-based sectors in East Antarctica, representing ~5 m of potential sea-level rise, are at risk of losing stability at 2–5 °C. Our results imply that the Antarctic Ice Sheet does not act as one single tipping element, but rather as several tipping systems interacting across drainage basins.

Oftewel: op Antarctica zijn er verschillende ijsbekkens, deze gedragen zich niet allemaal hetzelfde. Een deel smelt geleidelijk en een deel stort in na een bepaald kantelpunt. Deze kantelpunten verschillen per bekken. Voor een deel is het kantelpunt mogelijk al bereikt of erg in de buurt.

Wat betreft de exacte waarden van de kantelpunten is er nog wel onzekerheid:

quote: https://www.nu.nl/klimaat...prake-van-kantelpunt.html

Er is volgens hem nog wel onzekerheid over de exacte temperaturen die kantelpunten op Antarctica kunnen veroorzaken. De Duitse onderzoekers hebben voor hun studie slechts één ijsmodel gebruikt, dat vrij grofmazig te werk gaat. Ook Roderik van de Wal, hoogleraar Zeespiegelstijging aan de Universiteit Utrecht, zegt daarom dat het onderzoek "niet tot achter de komma" moet worden gelezen.

Toch vindt hij het een nuttig beeld geven van de verschillen tussen Antarctische gebieden. Dat maakt volgens hem één ding opnieuw duidelijk: "Als we niks doen aan klimaatverandering en we volgen de hoogste uitstootscenario's, dan weten we zeker dat een hele hoop gebieden instabiel worden."

Hoe dan ook, er wordt steeds beter vastgesteld dat het er niet zo best uitziet.

Onderstaande afbeelding illustreert het goed. Van links naar rechts de verschillende ijsbekkens. Bovenaan de hoeveelheid zeespiegelstijging die het smelten van zo'n ijsbekken teweegbrengt. Daaronder hoeveel procent van het ijsvolume er (ongeveer) verloren gaat (zie inkleuring) bij verschillende hoeveelheden opwarming. De ruitjes geven de temperaturen aan waarbij de ijsafname het grootst is.

[Salvatron]

Een nieuwe studie zou aangeven dat er een versnelling is van de opwarming van de aarde in de laatste 10 jaar.

https://www.cnn.com/2026/...r-scientists-2030-mystery

De CO2-emissies zijn sinds 1900 steeds hard gestegen (zie grafiek), waardoor het logisch is om aan te nemen dat de opwarming van de aarde sindsdien ook steeds sneller zal gaan:



Bron: https://www.iea.org/repor...review-2025/co2-emissions

De opwarming van de aarde ging steeds sneller vanaf 1900 omdat bijna elk jaar weer meer CO2 werd uitgestoten dan de voorgaande jaren.

Uit het artikel van CNN:
Michael Mann, professor of Earth and environmental science at the University of Pennsylvania, said there’s no evidence of any acceleration in the rate of warming over the past 10 years.

Michael Mann kan gelijk hebben over de laatste 10 jaar omdat de CO2-emissie niet veel gestegen zijn (van circa 35 Gigaton per jaar naar circa 38 Gt/j, zie grafiek), en er dus in de laatste 10 jaar niet veel versnelling zal zijn geweest door de toename van CO2-emissies. Dus wellicht is er een andere reden voor een versnelling van de wereldwijde opwarming?

Uit het CNN-artikel:

The Earth warmed by about 0.2 degrees Celsius per decade between 1970 and 2015. Then, between 2015 and 2025, it warmed by 0.35 degrees, the study found — a 75% jump.

Ik denk dat het misschien nog maar een paar jaar duurt voordat we over de hele wereld een flinke escalatie gaan zien van klimaatverandering, in de vorm van grote overstromingen, grote hittegolven, en meer van dat soort ongein:

if this accelerated warming rate continues, the world will likely reach 1.5 degrees before 2030, the report found. Past this limit, scientists say the impacts of climate change will start to exceed the ability of humans and ecosystems to adapt.

[Maasluip]

Volgens mij is niet de uitstoot de driver van opwarming maar de concentratie CO2. En die concentratie is hoog dus de opwarming gaat sneller.

Je kunt bij een lage concentratie CO2 veel CO2 uitstoten zonder veel verschil in opwarming. Je kunt bij een hoge concentratie CO2 weinig CO2 uitstoten terwijl er wel veel meer opwarming komt.

[Salvatron]

Maasluip schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 08:45:
Volgens mij is niet de uitstoot de driver van opwarming maar de concentratie CO2. En die concentratie is hoog dus de opwarming gaat sneller.

Je kunt bij een lage concentratie CO2 veel CO2 uitstoten zonder veel verschil in opwarming. Je kunt bij een hoge concentratie CO2 weinig CO2 uitstoten terwijl er wel veel meer opwarming komt.

waar het om gaat is of er een versnelling in de opwarming is, volgens de studie in dat CNN artikel zou dat wel zo zijn in de laatste 10 jaar, volgens Michael Mann is het niet zo.

[FunkyTrip]

Ik denk dat de Iran-oorlog met talloze brandende olieraffinaderijen straks wellicht ook zijn steentje bijdraagt. Gooi er nog wat enorme bosbranden bij en/of die voorspelde permafrost -> methaan feedbackloop. Poeh.
Ik hoop dat Europa de buitengrenzen in orde heeft tegen die tijd als er 100 miljoen Afrikanen en masse deze kant uit komen. Evenals Arabieren en miljoenen Indiërs.

[Fornoo]

FunkyTrip schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 10:51:
Ik denk dat de Iran-oorlog met talloze brandende olieraffinaderijen straks wellicht ook zijn steentje bijdraagt. Gooi er nog wat enorme bosbranden bij en/of die voorspelde permafrost -> methaan feedbackloop. Poeh.
Ik hoop dat Europa de buitengrenzen in orde heeft tegen die tijd als er 100 miljoen Afrikanen en masse deze kant uit komen. Evenals Arabieren en miljoenen Indiërs.

Als de hele wereldeconomie instort zoals mensen hier voorspellen is er voor Afrikanen en Indiers in Europa niets meer 'te halen'. Dan zijn wij net zo aan het overleven. Zonder aardolie geen kunstmest en zonder kunstmest stort de hele voedselproductieketen in elkaar om miljarden mensen te kunnen voeden. Dan wordt het een kwestie van wie zich het beste kan aanpassen aan de nieuwe situatie. Grenzen doen er nauwelijks nog meer toe zodra de boel instort. Want wie controleert die? Wellicht gaan we terug naar clanachtige structuren. Groepen mensen met overeenkomstige cultuur en historie (geeft mijns inziens de meeste zekerheid) die zelfvoorzienend zijn en zichzelf kunnen verdedigen.

[mitsumark]

FunkyTrip schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 10:51:
Ik denk dat de Iran-oorlog met talloze brandende olieraffinaderijen straks wellicht ook zijn steentje bijdraagt. Gooi er nog wat enorme bosbranden bij en/of die voorspelde permafrost -> methaan feedbackloop. Poeh.
Ik hoop dat Europa de buitengrenzen in orde heeft tegen die tijd als er 100 miljoen Afrikanen en masse deze kant uit komen. Evenals Arabieren en miljoenen Indiërs.

Ik snap niet zo goed waar men het idee vandaan haalt dat er en masse immigratie naar europa gaat plaatsvinden.
Migratie gebeurt voor 99% lokaal, pas als het hele continent niet bewoonbaar is gaat men en masse naar Europa, maar tegen die tijd hebben we het niet over 100 miljoen maar 2 miljard mensen.

[skimine]

Waar in Nederland de landbouw vooral aangehaald wordt als het om stikstofverbindingen gaat, is de impact van de bioindustrie op klimaatverandering minstens zo relevant. (Toevallig heeft @dawg het recent benoemd in een ander topic )

quote: https://www.nu.nl/klimaat...zamer-voedselsysteem.html

Het Europese voedselsysteem schreeuwt om verduurzaming, terwijl het zelf al wordt geraakt door klimaatverandering. Het huidige EU-beleid volstaat volgens wetenschappers niet om klimaatrisico's aan te pakken en de voetafdruk te verkleinen. Zij vinden een omslag in het systeem noodzakelijk.

Topwetenschappers uit de Europese klimaatraad deden onderzoek naar de relatie tussen klimaatverandering en het voedselsysteem in Europa. Die keten omvat veel meer dan alleen landbouw en gaat van de productie van kunstmest tot de verwerking van voedsel en het plakje kaas op je boterham.

Door klimaatverandering komt dat gehele systeem steeds verder onder druk te staan. Daarnaast is het systeem zelf ook een aanjager van klimaatverandering:

(...) Het Europese voedselsysteem heeft zelf een enorme voetafdruk, goed voor een derde van de totale uitstoot in de EU. De landbouw is de grootste uitstoter van het voedselsysteem. Dat geldt vooral voor de veeteelt, doordat koeien het sterke broeikasgas methaan uitstoten.

Het systeem moet op de schop.

De wetenschappers doen verschillende aanbevelingen:

• Boeren die willen verduurzamen ondersteunen met financiering en kennis.
• Vervuilende subsidies afbouwen. (Net zoals bij de fossiele industrie is het hier te gek voor woorden dat we gezamenlijk financieel bijdragen aan zo'n vervuilend systeem. )
• Inzetten op plantaardige en gezonde eetpatronen.

Verandering is nodig, anders stort het hele systeem uiteindelijk in elkaar. Het is aan het einde van de rit ook in het belang van de boeren om te verduurzamen.

Edit: hier ook nog het rapport, dat stond niet in het artikel. Zelf heb ik dit overigens niet gelezen (het zijn een schamele 359 pagina's ).

[ Voor 7% gewijzigd door skimine op 11-03-2026 02:48 ]

[Cyclonist]

Fornoo schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 11:07:
[...]
Als de hele wereldeconomie instort zoals mensen hier voorspellen..

We merken natuurlijk nu al de impact op de wereldeconomie, maar naar welke tijdhorizon verwijs je hier?

[Fornoo]

Cyclonist schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 09:10:
[...]

We merken natuurlijk nu al de impact op de wereldeconomie, maar naar welke tijdhorizon verwijs je hier?

Ik heb geen glazenbol.

Op dit moment is er sprake van een kunstmatige krapte op de energiemarkt. Er is nog meer dan voldoende energie, met af en toe een onderbreking in de aanvoerlijn door oorlog of globaal financieel wanbeleid. Dus ik verwacht niet dat de wereldeconomie permanent naar de knoppen gaat in de nabije toekomst. Verder dan dat kan ik niet kijken.

Maar ik verwacht wel dat als er massale migratie plaatsvindt (hele continenten leeglopen), zoals werd geopperd, de wereldeconomie wel permanent kapot is. Geen vertrouwen meer in de munt en vooral in elkaar.

[Salvatron]

Klimaatverandering op zich zal waarschijnlijk niet de hele wereldeconomie laten instorten maar wel grote gevolgen hebben voor voedsel- en drinkwatervoorziening. Problemen om klimaatverandering heen zoals vluchtelingenstromen, opkomst van autoritaire regimes, etc, zorgen dan voor nog meer gevolgen voor de wereldeconomie, waardoor de wereldeconomie inderdaad in elkaar kan storten, maar voorspellen dat de wereldeconomie in elkaar stort lijkt me te ver gaan.

[DropjesLover]

Fornoo schreef op zaterdag 7 maart 2026 @ 11:07:
[...]


Als de hele wereldeconomie instort zoals mensen hier voorspellen is er voor Afrikanen en Indiers in Europa niets meer 'te halen'. Dan zijn wij net zo aan het overleven. Zonder aardolie geen kunstmest en zonder kunstmest stort de hele voedselproductieketen in elkaar om miljarden mensen te kunnen voeden. Dan wordt het een kwestie van wie zich het beste kan aanpassen aan de nieuwe situatie. Grenzen doen er nauwelijks nog meer toe zodra de boel instort. Want wie controleert die? Wellicht gaan we terug naar clanachtige structuren. Groepen mensen met overeenkomstige cultuur en historie (geeft mijns inziens de meeste zekerheid) die zelfvoorzienend zijn en zichzelf kunnen verdedigen.

Nog los van de Afrikanen, Arabieren en Indiers, wat dacht je van de Portugezen (10M), Spanjaarden (50M), Italianen (58M) en Grieken (10M)?
Dat zijn al ruim 100 miljoen klimaatvluchtelingen binnen de EU alleen al.
Gooi er ook nog eens 10 miljoen Nederlanders met natte voeten bij...

[DropjesLover]

Salvatron schreef op zaterdag 15 november 2025 @ 19:06:
Waarom gaat het helemaal mis met de grens van 1,5 graden celsius die niet doorbroken zou mogen worden?

Een deel van het antwoord lijkt me dat de grens sneller wordt bereikt dan gedacht, hoewel de grens van 1,5 graden waarschijnlijk sowieso doorbroken zou worden, ook als het niet sneller zou gaan dan vroeger werd gedacht.

Toen het akkoord van Parijs werd gesloten dacht men dat het nog 27 jaar zou duren voordat die grens bereikt zou worden, dus rond het jaar 2042, maar nu blijkt de grens al rond 2029 bereikt te worden. De grens wordt dus bijna 2x zo snel bereikt als men dacht in 2015, namelijk binnen 14 jaar in plaats van 27 jaar (13 jaar eerder dus):

https://www.euronews.com/...at-a-decade-of-data-shows

How close are we to 1.5ºC?

In December 2015, during the signing of the Paris Agreement, data extrapolated from the Copernicus Global Temperature Trend application estimated that global warming had reached 1.04ºC above pre-industrial levels and would reach 1.5ºC by March 2042.

Today, based on data from September 2025, we are estimated to be 1.4ºC above pre-industrial levels, and current Copernicus trend data suggest the 1.5 °C threshold could be reached around 2029.

To put it another way, a decade ago in 2015, the projected deadline for reaching 1.5ºC was 27 years away. Now it is estimated that this threshold is just four years away, or 23 years closer.

The striking change, experts say, suggests that global warming has accelerated quickly in recent years.

Beetje late quote, maar die 1,5°C grens was gesteld op de maximale absorptie-factor voordat huidige ecosystemen het loodje leggen en ook fors bij gaan dragen.
Denk aan de permafrost die dan zo'n beetje gesmolten zal zijn, en massaal methaan vrij laat, waardoor het broeikaseffect nog veel sneller toeneemt. En de permafrost-gebieden blijken nu ook al veel sneller op te warmen vergeleken met de rest van de wereld.
Goed, methaan breekt ook weer af in de lucht, maar met een halfwaardetijd van ~10 jaar duurt het zeker 40 jaar voordat het effect minder is van de methaan alleen. Maar door de temperatuur-sprong zijn er ook weer andere systemen die versneld CO2 gaan bijdragen

[dawg]

Nooit eerder was het klimaat zo uit balans. De weerorganisatie van de VN waarschuwt. Daarnaast waren de afgelopen 11 iaar de warmste ooit gemeten (!). Tot overmaat van ramp gaat de klimaatopwarming steeds sneller.

Gister heb ik wederom een paneldiscussie gezien wat ging over de langere termijn in de context van klimaatontwrichting, en daar werd gesteld dat de energiecrisis in 2022 evenveel gekost heeft dan wanneer we alle klimaatdoelen t/m 2050 gerealiseerd zouden hebben.

Van 28 grote bedrijven haalt geen enkel bedrijf de doelen van het Parijsakkoord. En dat is alweer 11 jaar geleden. U weet wel, de warmste jaren ooit gemeten.

Het is echt te gek voor woorden dat deze coalitie de klimaatdoelen voor 2030 niet eens haalt.

[ Voor 14% gewijzigd door dawg op 24-03-2026 16:03 ]