De landelijke Nederlandse politiek 2026

[Brent]

Dennis1812 schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 07:45:
Het is ook nogal een kapstok begrip "sociale zekerheid én arbeidsmarkt".

Bovendien mist de evenknie: inkomsten.



Arbeid en zorgpremies leveren ook de bulk op, niet meer dan logisch dat het meeste er ook naartoe gaat, want is dat niet het primaire idee van deze premies: als verzekering voor ziekte, arbeidsongeschiktheid, pensioen? Sterker nog, als je dat harder zou koppelen kom je volgens mij op te weinig uitgaven in die categorieen. Maar idd, ze zijn wel erg breed.

[ Voor 15% gewijzigd door Brent op 05-05-2026 10:36 ]

[hamsteg]

D-e-n schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 00:03:
@Thompson
Er is genoeg geld in de wereld. Er is genoeg geld in Nederland. Alleen is het tering oneerlijk verdeeld. We laten ons echter al decennia voorliegen door de neoliberale machthebbers die ons voorhouden dat een andere inrichting van de maatschappij niet mogelijk is.

En ik zeg niet dat de bomen tot in de hemel groeien. Ik zeg niet dat het van vandaag op morgen kan. Ik zeg niet dat Nederland alles in zijn eentje kan veranderen. Maar alles begint met de wil om anders tegen de wereld aan te kijken. Alles begint met het besef dat de huidige inrichting van de maatschappij geen natuurwet is maar gebaseerd is op keuzes die de afgelopen decennia gemaakt zijn. We kunnen terug andere keuzes maken.

Ik ben er absoluut mee eens dat de inrichting anders kan en moet, maar het uitgangspunt dat er in de sociale lasten niet ingegrepen mag worden die kan ik niet volgen. Let op, ik zeg niet bezuinigen! De teneur die soms gebezigd wordt is dat alles wat 'is' moet blijven en er alleen meer meer geld naar toe moet om de extra wensen te betalen. Ik ben niet onmiddellijk tegen het verlagen van de WW duur maar dan dient er wel een traject na te zijn om mensen naar ander werk te helpen (en niet meteen bijstand); dit is voor mij één ondeelbare wet en dus niet eerst de WW slopen en dan ooit later (lees nooit) het verander traject in gang te zetten. We hebben zoveel potjes waar zoveel mensen alleen al aan werken, dus nog niet uitgekeerd krijgen, dat ik me wel eens afvraag of je niet alles gewoon op een hoop moet gooien en delen door de vraag; je krijgt er dan wel wat werklozen bij (de medewerkers).

Een kussen dient regelmatig opgeschud te worden om weer lekker te slapen, er gaat niets uit en toch ligt het daarna weer lekkerder; in dat perspectief vind ik dat je binnen elk ministerie altijd 'dat hebben we altijd zo gedaan' regelmatig moet beoordelen. In het sociale domein zijn genoeg voorzieningen die maar gedeeltelijk worden benut omdat je de weg moet weten, een groot deel krijgt het zomaar niet ... in feite weet de belastingdienst alles over je financiën dus waarom moet je dit expliciet zelf aanvragen (via de gemeente)? Onderwijs kan ook her-eiken (laptop versus boekenbudget), Defensie ook (tanks versus drones), Gezondheidszorg (10 miljard fraude?).

Ik ben het er mee eens dat bij de hoogste groepen meer geld vandaan moet worden gehaald maar wees ook reëel, al vraag je 10, 15% meer, dat gaat geen gigantische hoeveelheid naar binnen harken (en ik ben het er mee eens dat het wel moet hoor - iedereen in ieder geval gelijke belastinglast, bij voorkeur licht progressief). Dit is namelijk ook de reden waarom de 'middenklasse' altijd gepakt wordt - een klein procentpunt meer [sarcame]voelt niemand[/sarcasme] en levert structureel heel veel meer op.

Een vrije markt bestaat niet en alleen een overheid werkt ook niet. In het samenspel tussen deze twee moet de overheid wel altijd controleren en reguleren. Dit is de grootste fout vanuit de jaren 80,90 en 00 waar woorden als zelfregulering hebben laten zien hoe de financiëlewereld onderuit ging. Daarna zijn er harde piketpaaltjes gezet waar tegenwoordig weer aan getrokken wordt (omwille van bonusstructuren binnen banken). Binnen strakke kaders kan de markt heel goed dingen oppakken, maar die kaders moeten altijd en continue door de overheid bewaakt worden. Het dogma van een kleinere overheid laat zich exact weerspiegelen in het ministerie van Verkeer en Waterstaat - waar geen regie en geen kennis meer is met als resultaat dat er geen commerciële partij meer op grote projecten durft in te stappen ... [sarcasme]wat een fantastische winst is daar nu behaald[/sarcasme].

Besef dat we een hele welvarende maatschappij hadden met een hogere hoogste belastingschijf. Besef dat we een prima woningmarkt hadden zonder vrije huurmarkt. Vroeger is niet heilig maar de huidige tijd ook niet.

Deze relatie ben ik het mee oneens, te makkelijke correlatie. De jaren 50, 60 en 70 kenmerken zich door naoorlogse opbouw vanuit de middeninkomens, begin 80 zie je de kentering al aankomen (luxe bij de midden inkomens). Dit staat nagenoeg compleet los van de hoogste belastingschijf. Wat onverlet laat dat iedereen in mijn ogen minimaal procentueel evenveel zou moeten betalen. Elke vorm van inkomen/vermogensvermeerdering zou in mijn ogen daarom gelijk belast moeten worden.

[W1ck1e]

hamsteg schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 13:30:
[...]

... Wat onverlet laat dat iedereen in mijn ogen minimaal procentueel evenveel zou moeten betalen. ....

iedereen, minimaal en evenveel, dat gaat volgens mij niet samen.
wat bedoel je ?

[hamsteg]

W1ck1e schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 15:31:
[...]

iedereen, minimaal en evenveel, dat gaat volgens mij niet samen.
wat bedoel je ?

Procentueel is hier het kernwoord. Zie postings eerder waarbij de hoogste "inkomensgroep" procentueel het minste belasting betaalt door trucjes. Als iedereen minimaal dezelfde procentuele belastingdruk zou hebben, zijn we als samenleving sowieso al een stukje beter af.

Ikzelf ben voorstander van licht-progressief stelsel waarbij rond het modaal inkomen een omslagpunt ligt (en dus onder modaal iets minder belasting betaalt en daar boven iets meer). Dit zou je kunnen kunnen koppelen aan een extra schijf maar als je het inkomen met trucjes kunt beïnvloeden zie ikzelf meer in simpelweg alle vormen van inkomsten gelijk belasten.

[W1ck1e]

hamsteg schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 16:08:
[...]
Procentueel is hier het kernwoord. Zie postings eerder waarbij de hoogste "inkomensgroep" procentueel het minste belasting betaalt door trucjes. Als iedereen minimaal dezelfde procentuele belastingdruk zou hebben, zijn we als samenleving sowieso al een stukje beter af.

Ikzelf ben voorstander van licht-progressief stelsel waarbij rond het modaal inkomen een omslagpunt ligt (en dus onder modaal iets minder belasting betaalt en daar boven iets meer). Dit zou je kunnen kunnen koppelen aan een extra schijf maar als je het inkomen met trucjes kunt beïnvloeden zie ikzelf meer in simpelweg alle vormen van inkomsten gelijk belasten.

Als iedereen dezelfde (of evenveel) belastingdruk heeft, dan zijn minimaal en maximaal toch aan elkaar gelijk ?
Of bedoel je (voor iedereen) later minimaal of gelijk aan nu ? Dat dus voor niemand de belastingdruk daalt, maar wel gelijk blijft of stijgt ?

[hamsteg]

W1ck1e schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 16:20:
[...]

Als iedereen dezelfde (of evenveel) belastingdruk heeft, dan zijn minimaal en maximaal toch aan elkaar gelijk ?
Of bedoel je (voor iedereen) later minimaal of gelijk aan nu ? Dat dus voor niemand de belastingdruk daalt, maar wel gelijk blijft of stijgt ?

Taaltechnisch heb je gelijk. Als je mijn mening van een licht progressief stelsel mee neemt is er meer een absolute ondergrens waar iedereen aan voldoet (die in mijn ogen ook echt bij die groepen liggen die dat nodig hebben en dus niet aan de andere kant van het spectrum).

[D-e-n]

Thompson schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 08:29:
[...]
Volgens mij zijn dat niet zozeer de redenaties?

Jawel. Zo wordt het begroot: hoger eigen risico levert volgens de huidige modellen minder uitgaven op. En als partij die geen hoger eigen risico wilt word je dus genaaid door de modellen.

De redenatie is m.i. gewoon; hoger eigen risico -> mensen betalen meer aan zorg. En dat is nodig want de zorg wordt steeds duurder.

Maar dan straf je dus de mensen die ziek zijn. Als we meer moeten betalen moeten we allemaal meer betalen want ziek zijn is geen keuze.

Want belastingparadijzen zijn iets uit een sprookjesboek? Hoeveel Nederlanders wonen er niet net over de grens omdat dat gunstig is/was?
Noorwegen is een bekend geval; verhoging vermogensbelasting omhoog en honderden "echt rijken" (meerdere miljoenen tot miljarden) vertrokken. Het is nog de vraag of het geld heeft gekost of opgeleverd, want er werd inderdaad nog een boel geld opgehaald bij de hele grote groep "beetje rijken" (200k~1mio?) maar of dat wenselijk is vind ik dus van niet.

De meeste mensen verhuizen niet zomaar. Er zij genoeg niet financiële redenen om hier te blijven. Je ontoerend goed of je je bedrijf kun je ook niet zomaar oppakken.

Hoezo zou je op basis van cijfers geen keuze meer kunnen maken?

Je geeft het in je voorbeeld al aan eigenlijk maar cijfers zijn dus slechts een hulpmiddel bij het maken van keuzes. Maar bezuinigen an sich is dus al een keuze. Je kunt ook de inkomsten proberen te vergroten. En waar te bezuinigen is ook een keuze. En waar ik me dus aan erger is als wordt gedaan alsof er geen keuze is en op die initiële stelling reageerde ik.

Dat lijkt mij een hele relevante discussie waarbij je prima jouw ideologie ook los kunt laten op die cijfers.

Dat dus

Dit is natuurlijk ook gewoon schermen met cijfers zonder onderbouwing; maar een paar procent in Nederland profiteert van ons welvaartsniveau?

De stijging van de welvaart komt al een tijdje vrij eenzijdig terecht. Vermogensstijgingen overtreffen de koopkracht ontwikkeling ruimschoots.

Nederland zit nog steeds in de top van sociale vangnetten.

En dat laatste wil ik zo houden. En als alle landen om ons heen afschalen is dat wat mij betreft geen argument om te volgen. Als een ander in de sloot springt doe ik dat niet automatisch na.

[R_Zwart]

hamsteg schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 16:08:
[...]
Procentueel is hier het kernwoord. Zie postings eerder waarbij de hoogste "inkomensgroep" procentueel het minste belasting betaalt door trucjes. Als iedereen minimaal dezelfde procentuele belastingdruk zou hebben, zijn we als samenleving sowieso al een stukje beter af.

Ikzelf ben voorstander van licht-progressief stelsel waarbij rond het modaal inkomen een omslagpunt ligt (en dus onder modaal iets minder belasting betaalt en daar boven iets meer). Dit zou je kunnen kunnen koppelen aan een extra schijf maar als je het inkomen met trucjes kunt beïnvloeden zie ikzelf meer in simpelweg alle vormen van inkomsten gelijk belasten.

Wat je zou kunnen doen is een belastingvrije voet en daarboven een vlaktax. Heel simpel systeem en enigszins progressief.

[D-e-n]

hamsteg schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 13:30:
[...]

Ik ben er absoluut mee eens dat de inrichting anders kan en moet, maar het uitgangspunt dat er in de sociale lasten niet ingegrepen mag worden die kan ik niet volgen. Let op, ik zeg niet bezuinigen!

Ik zeg niet dat er nooit wat moet veranderen maar de praktijk van de afgelopen decennia is dat er of met een kaasschaaf over de volle breedte wat wordt afgesnoept of dat de allerzwaksten gepakt worden. Er zit geen gedachte achter behalve de bezuiniging an sich of het idee dat mensen als een mirakel weer gaan werken. En dat maakt dat ik boos wordt als de partijen met deze geschiedenis weer sociale zekerheid als eerste optie voor een bezuiniging noemen.

[Brent]

Het CPB slaat vandaag, zoals het al jaren doet, alarm: de belastingdruk op (super)rijken neemt af, wat verschillen tussen arm en rijk vergroot (al decennia). Dit kabinet maakt die verschillen wederom groter:

https://www.cpb.nl/public...-op-inkomens-en-vermogens

[Nathilion]

R_Zwart schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 19:01:
[...]


Wat je zou kunnen doen is een belastingvrije voet en daarboven een vlaktax. Heel simpel systeem en enigszins progressief.

Zolang je alleen inkomen belast en vermogen niet dan zal de ongelijkheid onder eender welke vorm van inkomstenbelasting alleen maar blijven toenemen.

- Er is een eindige hoeveelheid productie.
- Er is dus ook maar behoefte aan een eindige hoeveelheid geld om die producten te kunnen kopen.
- Vermogen trekt geld aan. Het wordt voornamelijk ingezet om nog meer geld te verzamelen.
- Er wordt minder geld uit vermogen uitgegeven dan dat er aan geld in gaat.
- De eindige pot met geld komt dus vast te zitten bij een steeds kleinere groep mensen.
- Dit is een exponentieel proces. Grotere vermogens kunnen steeds grotere sommen geld aantrekken. Denk aan de verdubbelende waterlelies op een vijver: de laatste dag gaat de vijver van half gevuld naar geheel gevuld.

En zie daar het ontstaan van vermogensongelijkheid tussen mensen. De persoon met vermogen kan steeds meer vermogen vergaren. De persoon zonder krijgt een steeds kleiner deel van de taart als zijn inkomen. Op het niveau van een land betekent dit dat het al zijn activiteiten moet bekostigen met belasting uit een steeds kleiner wordend aandeel van het geld in omloop.

De huidige toestand van de wereld is al der mate ver in het vullen van de vijver, er zit zo veel vermogen bij slechts enkelen, dat het aanpassen van de inkomstenbelasting gerommel in de marge is. De eerst volgende stap moet het implementeren worden van een fatsoenlijke vermogensbelasting. Zo niet dan eindigt het zoals het al vele keren heeft gedaan in de geschiedenis: met een gewelddadige herverdeling.

[mekkieboek]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 09:23:
Het CPB slaat vandaag, zoals het al jaren doet, alarm: de belastingdruk op (super)rijken neemt af, wat verschillen tussen arm en rijk vergroot (al decennia). Dit kabinet maakt die verschillen wederom groter:

https://www.cpb.nl/public...-op-inkomens-en-vermogens

Maarten van Rossem heeft het wat dit betreft altijd over de Gini coefficient. Nederland scoort juist vrij goed in die ranglijst maar de NL data is van 2021 en de meetmethode is lees ik niet helemaal gelijk tussen landen.

Dan nog lijkt me deze waarschuwing van het CPB wel belangrijk. Dit soort dingen lijkt me een van de drijfveren voor populisme en democratische afbraak.

[Brent]

mekkieboek schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 10:18:
[...]

Maarten van Rossem heeft het wat dit betreft altijd over de Gini coefficient. Nederland scoort juist vrij goed in die ranglijst maar de NL data is van 2021 en de meetmethode is lees ik niet helemaal gelijk tussen landen.

In Nederland valt het met de inkomensongelijkheid mee (al neemt die dus gewoon al lang toe zoals overal in het westen), maar is vooral de vermogensongelijkheid enorm. En met name voor lagere inkomens (laten we zeggen, <10x modaal) is inkomen (en vooral inkomen uit arbeid) natuurlijk bepalend voor de groei daarvan. Daarboven is inkomen iets wat internationaal geoptimaliseerd wordt (weinig inkomen in relatief hoogbelaste categorien, zoals arbeid, en veel inkomen in laag-/on- of uitgesteld-belaste categorien). Of de stromen actief buiten beeld houden van de fiscus, en een fiscus die nogal makkelijk regelingen treft met de superrijksten... Laat ik het zo zeggen: als het om effectieve anti-fraude inzet zou gaan, moet je juist daar je capaciteit inzetten.

GINI is niet nutteloos, maar uiteraard lastig vergelijkbaar te maken en houden over tijd tussen alle landen van de wereld. Het betekent niet niets, maar is zeker niet het enige waar je naar moet kijken. Het CPB wijdt daarover natuurlijk ook uitvoerig uit: hoe meet je dit?

[ Voor 9% gewijzigd door Brent op 06-05-2026 10:31 ]

[HollovVpo1nt]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 09:23:
Het CPB slaat vandaag, zoals het al jaren doet, alarm: de belastingdruk op (super)rijken neemt af, wat verschillen tussen arm en rijk vergroot (al decennia). Dit kabinet maakt die verschillen wederom groter:

https://www.cpb.nl/public...-op-inkomens-en-vermogens

Ik herken wat hierin staat. Ik heb via mijn werk (zit ver buiten de 1% top) regelmatig contact met mensen die wel in de 1% zitten. En zij vertellen mij ook hoeveel mogelijkheden zij wel niet hebben om te spelen met het belastingstelsel zodanig dan hun netto lasten verlaagd worden.

[ZieMaar!]

In de Volkskrant van vandaag noemen ze het als volgt:

Het Nederlandse belastingstelsel doet te weinig om de groeiende welvaartsverschillen in de samenleving af te remmen. Soms draagt het zelfs bij aan die verschillen. Vooral de allerrijksten profiteren, zonder dat hun daarbij veel in de weg wordt gelegd.

En waarom is dat een probleem? Nou, mede hierom:

De scheefgroei is een politiek vraagstuk dat uiteindelijk de hele samenleving raakt, waarschuwt het planbureau. ‘Zolang economische verschillen een resultaat zijn van talent, inspanning en ondernemerschap, dragen ze bij aan de welvaart. Als kansen steeds meer worden bepaald door de plek waar de wieg staat, is dat nadelig voor de welvaart. Dit komt doordat een deel van de samenleving dan te weinig mogelijkheden heeft om haar volledige potentieel te bereiken.’

Ook zorgt het ervoor dat macht zich concentreert, al lijkt het bovenste me nog belangrijker: we kunnen lang discussiëren over of succes/welvaart een gevolg van keuzes is (ik ben ervan overtuigd van niet), maar we zijn het er wel over eens dat niemand zijn ouders en geboorteplaats kiest en dat speelt een veel te grote rol.

En de oplossing ligt, eigenlijk, weer voor het oprapen, maar daar is de heersende macht onvoldoende bij gebaat.

[Brent]

HollovVpo1nt schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:18:
[...]


Ik herken wat hierin staat. Ik heb via mijn werk (zit ver buiten de 1% top) regelmatig contact met mensen die wel in de 1% zitten. En zij vertellen mij ook hoeveel mogelijkheden zij wel niet hebben om te spelen met het belastingstelsel zodanig dan hun netto lasten verlaagd worden.

Ik denk regelmatig: buitenaards leven is hier al: de (0,0)1%'ers. Als je eens meemaakt hoe die de wereld (kunnen zien), dan herken je (even aangenomen dat we hier onder de 99% zijn ) er werkelijk niets aan. Belasting is dan simpelweg iets waarvoor je optimaliseert: het zijn schuiven waar je aan (laat) draaien. Precies even buitenaards als het voor sommige aardbewoners zal lijken waarmee wij zonder moeite stromend water en elektriciteit uit de muur trekken. Ik denk niet dat je snel kunt overdrijven met aanstippen hoe totaal anders de wereld eruit ziet, en hoe totaal anders je dus kunt denken, met zo'n vermogen.

Ook als je ze zelf nooit meemaakt, kun je als je goed luistert en kijkt in het nieuws zien hoe miljardairs denken en leven.

[Brent]

ZieMaar! schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:20:

[...]

Ook zorgt het ervoor dat macht zich concentreert, al lijkt het bovenste me nog belangrijker: we kunnen lang discussiëren over of succes/welvaart een gevolg van keuzes is (ik ben ervan overtuigd van niet), maar we zijn het er wel over eens dat niemand zijn ouders en geboorteplaats kiest en dat speelt een veel te grote rol.

Het is natuurlijk geen toeval dat die rol steeds groter wordt: dit is precies waar de miljardairsklasse over de afgelopen tientallen jaren (zoniet eeuwen) zich kneiterhard voor inzet. Tot en met de coöptatie van TK-partijen aan toe door anonieme en onbeperkte politieke donaties.

(Lui zoals Thiel zijn er verder ook heel open over deze intenties. Meritocratie is iets voor het volk, niet het bestuur daarvan.)

[Helixes]

mekkieboek schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 10:18:
Maarten van Rossem heeft het wat dit betreft altijd over de Gini coefficient. Nederland scoort juist vrij goed in die ranglijst maar de NL data is van 2021 en de meetmethode is lees ik niet helemaal gelijk tussen landen.

Dan nog lijkt me deze waarschuwing van het CPB wel belangrijk. Dit soort dingen lijkt me een van de drijfveren voor populisme en democratische afbraak.

De term Gini-coëfficiënt kan misleidend zijn, omdat Gini een rekenmethode is die op zowel inkomens- als vermogensongelijkheid kan worden toegepast. Met de Gini-coëfficiënt wordt meestal inkomensongelijkheid bedoeld, maar dat is meer gebruik dan regel.

Voor de duidelijkheid - de statistieken waarnaar je verwijst gaan dus over inkomensongelijkheid, waar het CPB gewag maakt tegen vermogensongelijkheid.

A propos; Gini is niet een afkorting, maar verwijst naar socioloog Corrado Gini - vergelijkbaar dus met Arpad Elo.

Wat zo opvallend is aan Nederland, is dat inkomensongelijkheid - relatief gezien - behoorlijk goed is. Nederland loopt echter internationaal voorop in vermogeonsongelijkheid. Het is een paradox, en het lukt opeenvolgende kabinetten maar niet om daar tegen op te treden. Maar goed, we moeten ook vaststellen dat de stem van het vermogen electoraal steeds uitstekend vertegenwoordigd is in opeenvolgende kabinetten in ons recente verleden....

[Cid Highwind]

Nathilion schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 10:06:
[...]


Zolang je alleen inkomen belast en vermogen niet dan zal de ongelijkheid onder eender welke vorm van inkomstenbelasting alleen maar blijven toenemen.

- Er is een eindige hoeveelheid productie.
- Er is dus ook maar behoefte aan een eindige hoeveelheid geld om die producten te kunnen kopen.
- Vermogen trekt geld aan. Het wordt voornamelijk ingezet om nog meer geld te verzamelen.
- Er wordt minder geld uit vermogen uitgegeven dan dat er aan geld in gaat.
- De eindige pot met geld komt dus vast te zitten bij een steeds kleinere groep mensen.
- Dit is een exponentieel proces. Grotere vermogens kunnen steeds grotere sommen geld aantrekken. Denk aan de verdubbelende waterlelies op een vijver: de laatste dag gaat de vijver van half gevuld naar geheel gevuld.

En zie daar het ontstaan van vermogensongelijkheid tussen mensen. De persoon met vermogen kan steeds meer vermogen vergaren. De persoon zonder krijgt een steeds kleiner deel van de taart als zijn inkomen. Op het niveau van een land betekent dit dat het al zijn activiteiten moet bekostigen met belasting uit een steeds kleiner wordend aandeel van het geld in omloop.

De huidige toestand van de wereld is al der mate ver in het vullen van de vijver, er zit zo veel vermogen bij slechts enkelen, dat het aanpassen van de inkomstenbelasting gerommel in de marge is. De eerst volgende stap moet het implementeren worden van een fatsoenlijke vermogensbelasting. Zo niet dan eindigt het zoals het al vele keren heeft gedaan in de geschiedenis: met een gewelddadige herverdeling.

Wie voor een dubbeltje geboren is....

Het algemeen probleem is dat bij een ander systeem er altijd benadeelden zullen zijn. Je hebt welvaart (waar NL goed scoort) en je hebt brede welvaart. Dat laatste zal Nederland in absolute zin ook vast nog wel vrij goed scoren, maar het systeem staat wel op de kiepstand met de grote verschillen tussen de haves en de have nots. Je kan wel niet willen bezuinigen, maar feit is dat de vergrijzing er toe leidt dat bij het uitblijven van bezuinigingen de kosten voor zowel het inkomen als de zorg voor ouderen ondraagbaar worden voor de maatschappij.

"Tax the rich" is een makkelijke kaart te spelen, de 1%, de grote bedrijven. Trickle down economics worden vaak afgedaan als een sprookje. Maar dat is wanneer het gaat over winsten. Wanneer het over extra kosten / lagere marges gaat, is het een heel ander verhaal. Nog even afgezien dus van alle middelen die de 1% hebben om de dans te ontspringen, is het de vraag of je daar werkelijk genoeg op kunt halen om de welgestelde "ik heb er hard voor gewerkt" generatie te kunnen ontzien en hen de rekening naar de volgende generatie door te kunnen laten schuiven.

Mijn vrees is vooral dat, zolang er geen partij voor 40-min opstaat, deze discussie nog lang gevoerd zal kunnen worden. De grootste electorale groep die baat heeft bij het vooruitschuiven van dit vraagstuk, zal voorlopig nog de grootste blijven. En bij iedere vorm van verandering is "compensatie" het eerste waar men op staat. Zelfs een discussie over erfbelasting, kapitaal wat je dus gedurende je leven helemaal niet nodig hebt gehad, is taboe. Laat staan een andere vorm van maatschappelijk verantwoorde vermogensverdeling gedurende het leven.

Temeer omdat dat laatste juist weer het gevoel van "brede welvaart" ondermijnt. (Woordkeus voor "het gevoel" is hier ook expliciet)

[mekkieboek]

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:32:
Wat zo opvallend is aan Nederland, is dat inkomensongelijkheid - relatief gezien - behoorlijk goed is. Nederland loopt echter internationaal voorop in vermogeonsongelijkheid. Het is een paradox, en het lukt opeenvolgende kabinetten maar niet om daar tegen op te treden. Maar goed, we moeten ook vaststellen dat de stem van het vermogen electoraal steeds uitstekend vertegenwoordigd is in opeenvolgende kabinetten in ons recente verleden....

Een andere paradox is dat de stem van minder vermogenden daaraan bijdraagt, een deel van het electoraat stemt tegen hun eigen belangen in. En lijken het niet te beseffen (of worden daarbij gehinderd door belief-traps, al of niet gevoed door 'de media').

[eamelink]

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:32:
Maar goed, we moeten ook vaststellen dat de stem van het vermogen electoraal steeds uitstekend vertegenwoordigd is in opeenvolgende kabinetten in ons recente verleden....

Vermogen heeft een goede multi-layered defense:

- Inzet van de middenklasse met wat spaargeld of beleggingen. Die betalen gerust vele tienduizenden euro's per jaar aan inkomstenbelasting, maar maken zich ongelooflijk druk om vermogensbelasting en schenkbelasting.
- Inzet op valse frames als 'maar er is al belasting over betaald toen het verdiend werd'.
- Inzet van kleine ondernemers als lijdend voorwerp van hogere belasting op bedrijfswinsten of vermogen.
- Totale overdrijving van de in werkelijkheid bescheiden problematiek van heffen van ongerealiseerde winsten, in combinatie met vermogen in Box 2 waar alleen over gerealiseerde winst geheven wordt
- Inzetten op concurrentie tussen landen om te voorkomen dat landen samenwerken om kapitaalvlucht en een race to the bottom tegen te gaan.
- Inzet op de publieke perceptie van de nutteloosheid: écht rijken kunnen het toch wel ontwijken, écht rijken vertrekken gewoon naar het buitenland, etc.

En voor veel van deze frames bestaan krachtige lobbies.

Leuk van die laatste vind ik dat er altijd andere groepen de écht rijken zijn. Er zijn in Nederland eindeloos veel mensen die zich niet kunnen voorstellen om ooit 10k spaargeld te hebben, die zullen GoT'ers die 100k hebben rijk vinden. Voor de gemiddelde GoT'er is 100k liquide vermogen behalen goed behapbaar, en zullen mensen met een miljoen liquide pas écht rijk zijn. De lui uit de FIRE topics mikken allemaal op rond of boven de miljoen vermogen en zullen dat niet 'rijk' noemen, maar vinden mensen met 10 miljoen 'echt rijk'. En de ondernemer die net die tien miljoen heeft opgestreken voor de verkochte zaak heeft kennissen die een grotere zaak hebben verkocht voor 100 miljoen. Die mensen kennen een paar miljardairs, en Charlene de Carvalho-Heineken heeft vast ook vrienden - de écht rijken - met véél meer dan de luttele 12 miljard die zij bezit

[ZieMaar!]

mekkieboek schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:52:
[...]

Een andere paradox is dat de stem van minder vermogenden daaraan bijdraagt, een deel van het electoraat stemt tegen hun eigenbelang in. En lijken het niet te beseffen (of worden daarbij gehinderd door belief-traps, al of niet gevoed door 'de media').

Ik denk dat dat vooral ook bij VVD stemmers speelt. Die stemmers bestaan uit een groot deel uit de middenklasse en denken inderdaad dat de VVD plannen voor hun goed uitpakken, mede geholpen door bangmakerij over HRA afschaffing.

Ik vind het zelf vooral schrijnend dat de groep die zich voorstaat op invloed op welvaart zo tegen maatregelen is om dat speelveld echt gelijk te maken, ook omdat dat voor de totale welvaart blijkbaar beter is.

[ZieMaar!]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:29:
[...]

Het is natuurlijk geen toeval dat die rol steeds groter wordt: dit is precies waar de miljardairsklasse over de afgelopen tientallen jaren (zoniet eeuwen) zich kneiterhard voor inzet. Tot en met de coöptatie van TK-partijen aan toe door anonieme en onbeperkte politieke donaties.

(Lui zoals Thiel zijn er verder ook heel open over deze intenties. Meritocratie is iets voor het volk, niet het bestuur daarvan.)

Ja en ik denk dat de middenklasse zich dus blind voor dat karretje laten spannen met bangmakerij over erfbelasting, HRA afschaffing ed.

[Brent]

ZieMaar! schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:57:
[...]

Ik denk dat dat vooral ook bij VVD stemmers speelt. Die stemmers bestaan uit een groot deel uit de middenklasse en denken inderdaad dat de VVD plannen voor hun goed uitpakken, mede geholpen door bangmakerij over HRA afschaffing.

10%'ers die denken dat ze bij de rijken horen, dat is in 1 zin het probleem denk ik.

[FrambozenTaart]

Het overlappende probleem is natuurlijk het kapitalisme, waar winstmarges op omzet het hoogst haalbare zijn geworden voor bedrijven/aandeelhouders. Combineer dit met een neo-liberalistische filosofie die hevig aanstuurt op individualisme, en dan kom je ongeveer wel uit waar we nu zijn.

Een systeem dat financieel bloeit, maar dat niet langer draait om het dienen van de mens, maar het dienen van bedrijvigheid en economische groei. Zolang de economie het goed doet, dan gaat het toch gewoon goed?

Echter valt sociale cohesie niet in deze rekensom samen te vatten. En die sociale ondertoon (die centraal staat in de menselijke aard) is dus heel erg vervelend om wel rekening mee te moeten houden.

[Brent]

FrambozenTaart schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 13:27:
Het overlappende probleem is natuurlijk het kapitalisme, waar winstmarges op omzet het hoogst haalbare zijn geworden voor bedrijven/aandeelhouders. Combineer dit met een neo-liberalistische filosofie die hevig aanstuurt op individualisme, en dan kom je ongeveer wel uit waar we nu zijn.

Een systeem dat financieel bloeit, maar dat niet langer draait om het dienen van de mens, maar het dienen van bedrijvigheid en economische groei. Zolang de economie het goed doet, dan gaat het toch gewoon goed?

Echter valt sociale cohesie niet in deze rekensom samen te vatten. En die sociale ondertoon (die centraal staat in de menselijke aard) is dus heel erg vervelend om wel rekening mee te moeten houden.

Nog voor we het over andere dan economische problemen hebben, waar je zeker gelijk in hebt, moet je een plat getal als 'x% groei' wat dimensie geven: met wie gaat het goed? Hoe is de groei verdeeld over inkomensbrackets? Er is niet 1 groeicijfer, iedereen heeft een eigen cijfer. Je kunt naar het gemiddelde kijken, maar kijken zeker ook (en wmb vooral) naar de spread.

[W1ck1e]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 12:52:
[...]

10%'ers die denken dat ze bij de rijken horen, dat is in 1 zin het probleem denk ik.

Omdat ze tegen maatregelen zijn waarvan ze denken dat ook zij er negatief door geraakt worden.
Terwijl zij die er echt last van hebben graag die grotere groep voor hun karretje spannen. En de vvd faciliteert. De vvd doet alsof ze voor hun achterban opkomt, terwijl alleen de echt grote jongens er baat bij hebben. Wij stemvee maken er geen deel van uit. Ja, een grote multinational is belangrijk, maar hun klanten en medewerkers vind ik echt wel wat belangrijker.

[Brent]

W1ck1e schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 14:34:
[...]

Omdat ze tegen maatregelen zijn waarvan ze denken dat ook zij er negatief door geraakt worden.
Terwijl zij die er echt last van hebben graag die grotere groep voor hun karretje spannen. En de vvd faciliteert. De vvd doet alsof ze voor hun achterban opkomt, terwijl alleen de echt grote jongens er baat bij hebben. Wij stemvee maken er geen deel van uit. Ja, een grote multinational is belangrijk, maar hun klanten en medewerkers vind ik echt wel wat belangrijker.

Ik schreef het hier al eerder: deze groep kent het verschil tussen 5x modaal en 500x modaal niet. En realiseert zich niet dat het veel meer gemeen heeft met 0-1x modaal dan die laatste.

Temporarily embarrased millionaire syndrome, Nederland-stijl.

[dawg]

FrambozenTaart schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 13:27:
Het overlappende probleem is natuurlijk het kapitalisme, waar winstmarges op omzet het hoogst haalbare zijn geworden voor bedrijven/aandeelhouders. Combineer dit met een neo-liberalistische filosofie die hevig aanstuurt op individualisme, en dan kom je ongeveer wel uit waar we nu zijn.

Een systeem dat financieel bloeit, maar dat niet langer draait om het dienen van de mens, maar het dienen van bedrijvigheid en economische groei. Zolang de economie het goed doet, dan gaat het toch gewoon goed?

Echter valt sociale cohesie niet in deze rekensom samen te vatten. En die sociale ondertoon (die centraal staat in de menselijke aard) is dus heel erg vervelend om wel rekening mee te moeten houden.

Daar komen nog enkele problemen bij.
Men kijkt dus naar de balans, gaat aan de hand daarvan sleutelen aan de begroting, en dat elk half jaar opnieuw. Dat is geen visie, en ik kan het daar dus ook niet mee eens zijn want er is ook niets om het eens mee te kunnen zijn. Er wordt niet bestuurd, geen leiding gegeven en enkel gereageerd. De enige lijn die daarin zichtbaar is, is de financieel-economische (3/60). En daaruit kan ik niet distilleren hoe men ons land over ~30 jaar ziet.

Dat moet wat mij betreft worden omgedraaid. Waar willen we dat ons land over ~30 jaar staat, gebaseerd op welke waarden, welke positie in de wereld en dichterbij de Unie, welke sectoren willen we behouden en/of versterken, etc, en vervolgens richten we daar de begroting, en daarmee onderwijs, zorg, defensie, etc op in.

Oftewel, de samenleving staat in dienst van de economie (de 1%). Dat moet écht anders.

Daar komt bij dat de lagere klassen zich in steeds toenemende mate vernederd voelen door diezelfde elite (bij gebrek aan betere verwoording). Die bepaalt en legt van bovenaf op terwijl ondertussen de ongelijkheid blijft toenemen (zie de afgelopen paar posts met het CPB-rapport) en vooral de 1% rijker wordt. Niemand wil zich vernederd voelen, dat zet nu eenmaal kwaad bloed. Het is ook niet zo dat men door hard werk die situatie kan ontstijgen, het is steeds belangrijker waar de wieg gestaan heeft en hoe vermogend de ouders zijn. Ik heb het hier al zo ongelofelijk vaak geprobeerd over te brengen; groeiende ongelijkheid is killing voor een samenleving in allerlei opzichten.

Het maakt het er niet makkelijker op dat sinds Thatcher, “there’s no such thing as society”, individualisme hoogtij viert waardoor de samenleving ook vervallen is in een groot zero-sum spel. Met als bonus voor de rechtsextremisten die overal in opkomst zijn: individuen zijn veel gemakkelijker tegen elkaar uit te spelen dan grote groepen burgers waar de sociale cohesie hoog is.

[DropjesLover]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 12:52:
[...]

10%'ers die denken dat ze bij de rijken horen, dat is in 1 zin het probleem denk ik.

Uitgestelde beloftes. Met hard werken en sparen behoor ik dadelijk ook tot die 1%, dus ga ik nu niet voor beleid stemmen dat de 1% geld kost.

[W1ck1e]

DropjesLover schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 14:59:
[...]

Uitgestelde beloftes. Met hard werken en sparen behoor ik dadelijk ook tot die 1%, dus ga ik nu niet voor beleid stemmen dat de 1% geld kost.

Dat laatste zorgt er net voor dat je niet tot die 1% gaat behoren

10% is goed te doen met een beetje voldoende geluk, werken en sparen.
1% is vaak meer iets van veel geluk, en in mindere mate werken en sparen.

of hebben mensen zelf bepaald waar het eigen wiegje stond ?

die "Charlene de Carvalho-Heineken", in dat berichtje van @eamelink is dat deze ?

[ Voor 22% gewijzigd door W1ck1e op 06-05-2026 15:23 ]

[Helixes]

W1ck1e schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:05:
Dat laatste zorgt er net voor dat je niet tot die 1% gaat behoren

10% is goed te doen met een beetje geluk, werken en sparen.
1% is vaak meer iets van veel geluk, en in mindere mate werken en sparen.

of hebben mensen zelf bepaald waar het eigen wiegje stond ?

Ik vind dit heel interessant. Zou het makkelijker zijn van het 90e precentiel in het 10e percentiel te komen, dan van het het 10e percentiel in het eerste percentiel? Ik zou het graag weten.

Bovendien weten we inmiddels dat de tegenwind die je ervaart vanuit de minima natuurlijk ook afhankelijk van andere factoren. Lidmaatschap van het 90e percentiel zegt natuurlijk niet per se iets over je opleiding bijvoorbeeld - of over de opleiding van je ouders. Maar ik verwacht daar wel ergens een bepaalde mate van correlatie. Bovendien zullen we daar ook veel mensen aantreffen die om andere redenen tegenwind ervaren, omdat ze de verkeerde achtergrond hebben, of geslacht, of een beperking, of seksualiteit, of, nu ja, vul zelf maar in.

En je noemt geluk. Je hebt zeker geluk nodig bij sociale mobiliteit. En ja, geluk kun je ten dele afdwingen. Maar die mensen die het wél lukt, zal je vrijwel nooit horen over hun geluk. Die hebben het allemaal over hun eigen harde werk. Maar goed - pech kan je ook hebben. En geluk is ook een afwezigheid van pech bijvoorbeeld.

Voor mensen met een overmaat aan pech lijkt dat verhaal over keihard werken evenwel volstrekte waanzin.

[W1ck1e]

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:32:
[...]

Ik vind dit heel interessant. Zou het makkelijker zijn van het 90e precentiel in het 10e percentiel te komen, dan van het het 10e percentiel in het eerste percentiel? Ik zou het graag weten.

...

Terwijl jij jouw bericht maakte had ik een kleine wijziging aangebracht

10% is goed te doen met een beetje voldoende geluk, werken en sparen.
1% is vaak meer iets van veel geluk, en in mindere mate werken en sparen.

Zij die zich er op voorstaan dat ze hard gewerkt en veel gespaard hebben bagatelliseren volgens mij vaak de factor geluk. Het leven is veel minder maakbaar dan menigeen denkt te geloven.

[ErnstH]

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:32:
[...]

Ik vind dit heel interessant. Zou het makkelijker zijn van het 90e precentiel in het 10e percentiel te komen, dan van het het 10e percentiel in het eerste percentiel? Ik zou het graag weten.

Veel studenten met een studieschuld zullen al snel in het 90e percentiel vallen. Als je dan gedurende je werkzame leven je huis en studieschuld afbetaalt, dan kom je al vrij snel in het 10e percentiel terecht. Top 1% moet je wel je best voor doen, en zoals gezegd, behoorlijk wat geluk hebben.

Volgens de Parade van Pen (https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2026/04/parade-van-pen-de-vermogensverdeling-in-2024) zijn de vermogens als volgt:

• 7e minuut : -1kEUR (negatief dus, top 90%)
• 55e minuut : 735,5kEUR (top 10%)
• 60e minuut : 5,8mEUR (top 1,5%)

Dit zijn wel gemiddelde vermogens per minuut, dus om in de "minuut-bin" te vallen heb je iets minder nodig.

[ Voor 35% gewijzigd door ErnstH op 06-05-2026 15:49 ]

[ZieMaar!]

eamelink schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:57:
[...]


Vermogen heeft een goede multi-layered defense:

- Inzet van de middenklasse met wat spaargeld of beleggingen. Die betalen gerust vele tienduizenden euro's per jaar aan inkomstenbelasting, maar maken zich ongelooflijk druk om vermogensbelasting en schenkbelasting.
- Inzet op valse frames als 'maar er is al belasting over betaald toen het verdiend werd'.
- Inzet van kleine ondernemers als lijdend voorwerp van hogere belasting op bedrijfswinsten of vermogen.
- Totale overdrijving van de in werkelijkheid bescheiden problematiek van heffen van ongerealiseerde winsten, in combinatie met vermogen in Box 2 waar alleen over gerealiseerde winst geheven wordt
- Inzetten op concurrentie tussen landen om te voorkomen dat landen samenwerken om kapitaalvlucht en een race to the bottom tegen te gaan.
- Inzet op de publieke perceptie van de nutteloosheid: écht rijken kunnen het toch wel ontwijken, écht rijken vertrekken gewoon naar het buitenland, etc.

En voor veel van deze frames bestaan krachtige lobbies.

Leuk van die laatste vind ik dat er altijd andere groepen de écht rijken zijn. Er zijn in Nederland eindeloos veel mensen die zich niet kunnen voorstellen om ooit 10k spaargeld te hebben, die zullen GoT'ers die 100k hebben rijk vinden. Voor de gemiddelde GoT'er is 100k liquide vermogen behalen goed behapbaar, en zullen mensen met een miljoen liquide pas écht rijk zijn. De lui uit de FIRE topics mikken allemaal op rond of boven de miljoen vermogen en zullen dat niet 'rijk' noemen, maar vinden mensen met 10 miljoen 'echt rijk'. En de ondernemer die net die tien miljoen heeft opgestreken voor de verkochte zaak heeft kennissen die een grotere zaak hebben verkocht voor 100 miljoen. Die mensen kennen een paar miljardairs, en Charlene de Carvalho-Heineken heeft vast ook vrienden - de écht rijken - met véél meer dan de luttele 12 miljard die zij bezit

Ja precies. Daar een sausje bij van 'ieder die het minder heeft moet maar harder werken/betere keuzes maken' gecombineerd met 'ja maar iedereen die het beter heeft dan ik heeft gewoon geluk gehad' en je hebt een mooie status quo te pakken .

[skimine]

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:32:
[...]
Ik vind dit heel interessant. Zou het makkelijker zijn van het 90e precentiel in het 10e percentiel te komen, dan van het het 10e percentiel in het eerste percentiel? Ik zou het graag weten.
(...)

Bij StatLine zijn alleen makkelijk de gegevens per 10%-groep te vinden, daar gaat het stukje beeldvorming denk ik vaak de mist in aangezien de grootste uitschieters pas bij de top-1%, 0,1% en 0,01% liggen.

Op basis van deze pagina van het CBS cijfers voor 2024: https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2026/13/vermogensverdeling-in-beeld

Groep	Gemiddelde vermogen (euro)
9e deciel	553.000
10e deciel	1.872.000
100e percentiel	8.033.700

Mijn vermoeden is dat de waarden voor de top-0,1% en hoger nog een stuk groter zijn, gezien dit wel het geval is bij de inkomensgroepen.

[FrambozenTaart]

dawg schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 14:56:
[...]

Daar komen nog enkele problemen bij.
Men kijkt dus naar de balans, gaat aan de hand daarvan sleutelen aan de begroting, en dat elk half jaar opnieuw. Dat is geen visie, en ik kan het daar dus ook niet mee eens zijn want er is ook niets om het eens mee te kunnen zijn. Er wordt niet bestuurd, geen leiding gegeven en enkel gereageerd. De enige lijn die daarin zichtbaar is, is de financieel-economische (3/60). En daaruit kan ik niet distilleren hoe men ons land over ~30 jaar ziet.

Dat moet wat mij betreft worden omgedraaid. Waar willen we dat ons land over ~30 jaar staat, gebaseerd op welke waarden, welke positie in de wereld en dichterbij de Unie, welke sectoren willen we behouden en/of versterken, etc, en vervolgens richten we daar de begroting, en daarmee onderwijs, zorg, defensie, etc op in.

Oftewel, de samenleving staat in dienst van de economie (de 1%). Dat moet écht anders.

Daar komt bij dat de lagere klassen zich in steeds toenemende mate vernederd voelen door diezelfde elite (bij gebrek aan betere verwoording). Die bepaalt en legt van bovenaf op terwijl ondertussen de ongelijkheid blijft toenemen (zie de afgelopen paar posts met het CBS-rapport) en vooral de 1% rijker wordt. Niemand wil zich vernederd voelen, dat zet nu eenmaal kwaad bloed. Het is ook niet zo dat men door hard werk die situatie kan ontstijgen, het is steeds belangrijker waar de wieg gestaan heeft en hoe vermogend de ouders zijn. Ik heb het hier al zo ongelofelijk vaak geprobeerd over te brengen; groeiende ongelijkheid is killing voor een samenleving in allerlei opzichten.

Het maakt het er niet makkelijker op dat sinds Thatcher, “there’s no such thing as society”, individualisme hoogtij viert waardoor de samenleving ook vervallen is in een groot zero-sum spel. Met als bonus voor de rechtsextremisten die overal in opkomst zijn: individuen zijn veel gemakkelijker tegen elkaar uit te spelen dan grote groepen burgers waar de sociale cohesie hoog is.

Je zou dus kunnen stellen dat de politiek haar bestuursrol (schepper en handhaver van markten en concurrentie, met de nadruk op het maximaliseren van individuele vrijheid ~ als definitie van het Neoliberalisme) vrij letterlijk heeft genomen en louter functioneert als corrigerend orgaan binnen budgettaire kaders en de wettelijkheid daarvan.

Met als enige toekomstvisie; daar waar de economische ontwikkeling ons weet te brengen.

[DropjesLover]

W1ck1e schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:05:
[...]

Dat laatste zorgt er net voor dat je niet tot die 1% gaat behoren
[...]
10% is goed te doen met een beetje voldoende geluk, werken en sparen.
1% is vaak meer iets van veel geluk, en in mindere mate werken en sparen.

of hebben mensen zelf bepaald waar het eigen wiegje stond ?

die "Charlene de Carvalho-Heineken", in dat berichtje van @eamelink is dat deze ?

Ja, die van Heineken bier ja

Helixes schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 15:32:
[...]

Ik vind dit heel interessant. Zou het makkelijker zijn van het 90e precentiel in het 10e percentiel te komen, dan van het het 10e percentiel in het eerste percentiel? Ik zou het graag weten.

Bovendien weten we inmiddels dat de tegenwind die je ervaart vanuit de minima natuurlijk ook afhankelijk van andere factoren. Lidmaatschap van het 90e percentiel zegt natuurlijk niet per se iets over je opleiding bijvoorbeeld - of over de opleiding van je ouders. Maar ik verwacht daar wel ergens een bepaalde mate van correlatie. Bovendien zullen we daar ook veel mensen aantreffen die om andere redenen tegenwind ervaren, omdat ze de verkeerde achtergrond hebben, of geslacht, of een beperking, of seksualiteit, of, nu ja, vul zelf maar in.

En je noemt geluk. Je hebt zeker geluk nodig bij sociale mobiliteit. En ja, geluk kun je ten dele afdwingen. Maar die mensen die het wél lukt, zal je vrijwel nooit horen over hun geluk. Die hebben het allemaal over hun eigen harde werk. Maar goed - pech kan je ook hebben. En geluk is ook een afwezigheid van pech bijvoorbeeld.

Voor mensen met een overmaat aan pech lijkt dat verhaal over keihard werken evenwel volstrekte waanzin.

Zij die het bereikt hebben door "hard werken" hebben geen idee van de survivor bias die er in zit.
Voor elke hardwerkende in de garage van zn ouders (die zich hopelijk al realiseren wat een geluk het is ouders met vrije garage te hebben), voor elke Gates of Zuckerberg die succesvol wordt zijn er duizenden (if not meer) die het niet redden. Ondanks zeker net zo hard werken.
Daarom moeten die succesvollen ook hun eerlijke deel belasting betalen (progressief). Ze zijn domweg niet uniek.

[Marcel a]

Wat is het aan ongelijkheid dat jullie zo bezighoud? In elke samenleving bestaat er ongelijkheid. Ik ken geen enkel voorbeeld van samenlevingen (behalve als we kijken naar stammen in het oerwoud van Brazilië o.i.d.) waar de verdeling van inkomen/vermogen ook maar in de buurt komt van gelijkheid. Natuurlijk ken ook ik de correlatie tussen kansen in het onderwijs, levensverwachting, gezondheid en vast nog veel meer en ongelijkheid. Maar de ongelijkheid is niet de OORZAAK van deze problemen. Het is een signaal. Als de ongelijkheid groot is, zullen deze problemen vooral in de groep lage inkomens naar verwachting voordoen. Het bestrijden van de ongelijkheid neemt deze problemen niet weg. Iets met correlatie en causaliteit.

Ik krijg hier sterk de indruk dat een aantal alleen al van een toename van ongelijkheid helemaal opgewonden raakt, terwijl het alleen maar betekent dat er een groep mensen harder meer gaat verdienen dan een andere groep mensen. Misschien is het verstandiger om bij de basis te starten: versterk de kansen in het onderwijs van de lage inkomens. Zorg dat mensen met lage inkomens beter geïnformeerd raken over gezondheid. Heb het over een gezonde levensstijl. Ik verwacht daar overigens niet verschrikkelijk veel van, maar datzelfde geldt voor een nivellerende maatregel links en rechts. Daar verwacht ik binnen de Nederlandse context eerlijk gezegd nog minder van.

Niet mijn partij hoor, maar de VVD roept dat een baan de beste garantie is op van alles en nog wat. Ze hebben gelijk.

[W1ck1e]

@Marcel a In een SAMENLEVING lijkt mij dat je zou moeten streven naar minder ongelijkheid zolang er mensen zijn die te weinig hebben.
Volgens mij geven onderwijs en gezondheid een betere kans op vooruitgang.

[dawg]

@Marcel a mijn probleem met groeiende ongelijkheid is dat de top steeds meer invloed kan kopen. Door middel van lobby, mediacampagnes, of wegens grootschalige invloed van hun ondernemingen. In een democratie ondermijnt dat dus het principe van 1 burger, 1 stem, waarbij elke stem een gelijkwaardig gewicht draagt.

Daarnaast zet groeiende ongelijkheid de deur open naar extremisme. Uit onderzoek is gebleken dat groeiende ongelijkheid de intolerantie jegens anderen vergroot/versterkt, daar speelt extreemrechts op in middels angst en emotie. Dat zien we dan ook overal in de rijke landen gebeuren. Onderliggende overeenkomst tussen die landen is de inrichting van de economie welke groeiende ongelijkheid tot gevolg heeft. Waarbij ongelijkheid zoals u zelf ook al zegt, niet enkel financieel-economische ongelijkheid betreft.

[ Voor 12% gewijzigd door dawg op 06-05-2026 20:24 ]

[Bananenplant]

Ongelijkheid begint intussen dusdanige vormen aan te nemen dat de rijkste top zich steeds verder buiten het staatsbestel kan plaatsen. Die hoeven zich steeds minder aan te trekken van democratisch tot stand gekomen wetgeving die wel voor jou en mij geldt.

Het komt erop neer dat ze de maatschappij steeds meer kunnen inrichten naar hun idealen (ook geholpen door het overnemen van media, zoals bijvoorbeeld in Frankrijk) waardoor het klootjesvolk zich, vaak welwillend, schikt in een inrichting van de maatschappij die meer de belangen van de rijken dient dan die van henzelf. Je werkt 6 tot 7 uur per week voor de belangen van kapitaalbezitters in plaats van die van de maatschappij.

[Helixes]

Marcel a schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:17:
Wat is het aan ongelijkheid dat jullie zo bezighoud? In elke samenleving bestaat er ongelijkheid. Ik ken geen enkel voorbeeld van samenlevingen (behalve als we kijken naar stammen in het oerwoud van Brazilië o.i.d.) waar de verdeling van inkomen/vermogen ook maar in de buurt komt van gelijkheid. Natuurlijk ken ook ik de correlatie tussen kansen in het onderwijs, levensverwachting, gezondheid en vast nog veel meer en ongelijkheid. Maar de ongelijkheid is niet de OORZAAK van deze problemen. Het is een signaal. Als de ongelijkheid groot is, zullen deze problemen vooral in de groep lage inkomens naar verwachting voordoen. Het bestrijden van de ongelijkheid neemt deze problemen niet weg. Iets met correlatie en causaliteit.

Ik denk dat niemand hier (de communisten daargelaten) streeft naar gelijkheid. We hebben het hier vooral over de mate van gelijkheid cq ongelijkheid. En begrijp goed dat in ongelijkheid ordes van grootte uitelkaar kunnen liggen.

Maar bedenk bijvoorbeeld een maatschappij waarin alle economische groei naar een kleine groep mensen gaat, en dat de rest de inflatie niet eens gecompenseerd ziet te krijgen. Dát klinkt toch wel problematisch, dat leidt vanzelf tot onrust.

Bedenk ook een maatschappij waar ongeveer de enige methode om rijkdom te vergaren langs overerving is. Hoe motiveer je een brede maatschappij in een situatie als die?

Dat zijn situaties die je wilt voorkomen, en dat is waar de Nederlandse politiek op dit moment duidelijk te weinig werk maakt.

Niet mijn partij hoor, maar de VVD roept dat een baan de beste garantie is op van alles en nog wat. Ze hebben gelijk.

Ik denk dat weinig partijen zeggen dat dat anders is. Wat je wel moet bedenken is wat je doet met mensen die het geluk op een stabiele baan om wat voor reden dan ook steeds door de vingers glipt. Je moet ook iets met die mensen. Het land doet het economisch het best als zoveel mogelijk mensen een baan hebben en zich kunnen ontplooien. Maar, dan hou je dus mensen over die dat niet lukt.

De vraag is ook echt wat je kan betekenen voor die mensen, en of die al dan niet mogen delen in die brede welvaart die je met die systematiek creëert.

[BadRespawn]

Marcel a schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:17:
Niet mijn partij hoor, maar de VVD roept dat een baan de beste garantie is op van alles en nog wat. Ze hebben gelijk.

Er zijn erg veel banen met zo laag loon dat het de mensen met die banen heel weinig bestaanszekerheid biedt. En niet iedereen kan ander werk gaan doen, zoveel goed betaalde banen zijn nu eenmaal er niet. Hoe je het ook draait, er zullen veel mensen zijn die wel een baan hebben maar weinig bestaanszekerheid hebben.

[President]

Marcel a schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:17:
Wat is het aan ongelijkheid dat jullie zo bezighoud? In elke samenleving bestaat er ongelijkheid.

Wat mij bezig houdt is dat de overheid vooral (economische) gelijkheid wil hebben. Ongelijkheid hoort namelijk. Ik werk fulltime en mijn vrouw werkt ook behoorlijk wat uren, waarmee we graag een goed leven voor onszelf willen hebben en vooral ook voor onze kinderen. Dus dat betekent maandelijks geld opzij zetten, zodat we onze kinderen op hun 25e kunnen helpen met het kopen van een huis.

Dat de overheid van alles doet om de ongelijkheid te verkleinen geeft mij het gevoel dat ik voor niks 40 uur per week van mijn leven aan mijn werk geef. Natuurlijk heb ik geluk gehad dat ik hbo heb kunnen doen met mijn hersenen en dat ik daardoor nu een prima betaalde baan heb, maar tegelijkertijd gaat er geen euro naar drank, sigaretten, terrasjes, etc. We zijn gewoon bewust bezig met inkomsten, uitgaven en vooral ook de toekomst.


En ja, ik vind dat ik daardoor meer recht heb op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk. Is dat egoïstisch? Vast! En als de televisie hier omvalt doordat mijn zoon er een bal tegenaan schiet dan koop ik een nieuwe televisie, in plaats van dat ik aanspraak maak op een verzekering....

[Bananenplant]

President schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:17:
[...]

Dat de overheid van alles doet om de ongelijkheid te verkleinen geeft mij het gevoel dat ik voor niks 40 uur per week van mijn leven aan mijn werk geef. Natuurlijk heb ik geluk gehad dat ik hbo heb kunnen doen met mijn hersenen en dat ik daardoor nu een prima betaalde baan heb, maar tegelijkertijd gaat er geen euro naar drank, sigaretten, terrasjes, etc. We zijn gewoon bewust bezig met inkomsten, uitgaven en vooral ook de toekomst.

Daarom zou je dus veel meer moeten halen bij zeer vermogenden, in plaats van je op deze manier laten opzetten tegen minder bedeelden. Hoe we het nu doen is echt de midden- en onderklasse om kruimels laten vechten.

[Brent]

President schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:17:
[...]

Wat mij bezig houdt is dat de overheid vooral (economische) gelijkheid wil hebben.

Check je priors. Dit staaft met geen enkele werkelijkheid, daar hebben we juist net allemaal links over gedeeld.

Dat de overheid van alles doet om de ongelijkheid te verkleinen geeft mij het gevoel dat ik voor niks 40 uur per week van mijn leven aan mijn werk geef. Natuurlijk heb ik geluk gehad dat ik hbo heb kunnen doen met mijn hersenen en dat ik daardoor nu een prima betaalde baan heb, maar tegelijkertijd gaat er geen euro naar drank, sigaretten, terrasjes, etc. We zijn gewoon bewust bezig met inkomsten, uitgaven en vooral ook de toekomst.


En ja, ik vind dat ik daardoor meer recht heb op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk. Is dat egoïstisch? Vast! En als de televisie hier omvalt doordat mijn zoon er een bal tegenaan schiet dan koop ik een nieuwe televisie, in plaats van dat ik aanspraak maak op een verzekering....

Volgens mij hebben we hier iemand die het verschil tussen 5x modaal en 500x modaal niet snapt.

Dat doodstaren op die alledaagse en langs deze meetlat verwaarloosbare verschillen in consumeergedrag zie je snel aangehaald worden in bepaalde kringen.

Kijk niet naar de TV, kijk naar de eigenaar van de TV fabriek.

[marapuru]

President schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:17:
[...]

Wat mij bezig houdt is dat de overheid vooral (economische) gelijkheid wil hebben. Ongelijkheid hoort namelijk. Ik werk fulltime en mijn vrouw werkt ook behoorlijk wat uren, waarmee we graag een goed leven voor onszelf willen hebben en vooral ook voor onze kinderen. Dus dat betekent maandelijks geld opzij zetten, zodat we onze kinderen op hun 25e kunnen helpen met het kopen van een huis.

Dat de overheid van alles doet om de ongelijkheid te verkleinen geeft mij het gevoel dat ik voor niks 40 uur per week van mijn leven aan mijn werk geef. Natuurlijk heb ik geluk gehad dat ik hbo heb kunnen doen met mijn hersenen en dat ik daardoor nu een prima betaalde baan heb, maar tegelijkertijd gaat er geen euro naar drank, sigaretten, terrasjes, etc. We zijn gewoon bewust bezig met inkomsten, uitgaven en vooral ook de toekomst.


En ja, ik vind dat ik daardoor meer recht heb op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk. Is dat egoïstisch? Vast! En als de televisie hier omvalt doordat mijn zoon er een bal tegenaan schiet dan koop ik een nieuwe televisie, in plaats van dat ik aanspraak maak op een verzekering....

En als je op een moment in je leven in een burn-out raakt? Of je raakt je familie kwijt? Niet de fijnste gedachten. Maar ik neem aan dat je dan blij bent met een vangnet dat vanuit de overheid voor je klaarligt. Of ga je dan ook minutieus tellen hoeveel euro je hebt bijgedragen aan dat vangnet en daarna stoppen met het gebruik?

Het leest alsof je alles heel precies hebt uitgepland. Dat geeft een voorspelbaar leven, waarin je zelfs de mogelijkheid hebt onvoorspelbare zaken op te vangen. Chapeau.

Maar mensen die hun leven door omstandigheden niet zo hebben kunnen uit plannen. Die… zoeken het maar uit?

Das geen samenleving. Dat is inderdaad zeer egoïstisch. Gelukkig geef je dat zelf al aan. En ja, dat staat je vrij.

Het streven is niet totale gelijkheid. Maar een kleinere ongelijkheid. Met gelijke(re) kansen.

[Bananenplant]

Brent schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:42:
[...]

Dat doodstaren op die alledaagse en langs deze meetlat verwaarloosbare verschillen in consumeergedrag zie je snel aangehaald worden in bepaalde kringen.

Kijk niet naar de TV, kijk naar de eigenaar van de TV fabriek.

Consumeergedrag dat aangejaagd wordt door een op advertentie-inkomsten drijvende aandachtseconomie. Dat is ook een manier van macht uitoefenen.

[DropjesLover]

Marcel a schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:17:
Wat is het aan ongelijkheid dat jullie zo bezighoud? In elke samenleving bestaat er ongelijkheid. Ik ken geen enkel voorbeeld van samenlevingen (behalve als we kijken naar stammen in het oerwoud van Brazilië o.i.d.) waar de verdeling van inkomen/vermogen ook maar in de buurt komt van gelijkheid. Natuurlijk ken ook ik de correlatie tussen kansen in het onderwijs, levensverwachting, gezondheid en vast nog veel meer en ongelijkheid. Maar de ongelijkheid is niet de OORZAAK van deze problemen. Het is een signaal. Als de ongelijkheid groot is, zullen deze problemen vooral in de groep lage inkomens naar verwachting voordoen. Het bestrijden van de ongelijkheid neemt deze problemen niet weg. Iets met correlatie en causaliteit.

Ik krijg hier sterk de indruk dat een aantal alleen al van een toename van ongelijkheid helemaal opgewonden raakt, terwijl het alleen maar betekent dat er een groep mensen harder meer gaat verdienen dan een andere groep mensen. Misschien is het verstandiger om bij de basis te starten: versterk de kansen in het onderwijs van de lage inkomens. Zorg dat mensen met lage inkomens beter geïnformeerd raken over gezondheid. Heb het over een gezonde levensstijl. Ik verwacht daar overigens niet verschrikkelijk veel van, maar datzelfde geldt voor een nivellerende maatregel links en rechts. Daar verwacht ik binnen de Nederlandse context eerlijk gezegd nog minder van.

Niet mijn partij hoor, maar de VVD roept dat een baan de beste garantie is op van alles en nog wat. Ze hebben gelijk.

Ik ben niet tegen ongelijkheid. Ongelijkheid, geluk en botte pech zullen altijd een onderdeel van elke samenleving zijn. Gehele gelijkheid bestaat niet, net zoals iedereen altijd gelukkig niet kan bestaan, er moeten pieken en dalen zijn.
Zonder ongelijkheid is er ook weinig om voor te werken, om na te streven voor degenen die dat niveau van intrinsieke motivatie hebben.

Maarrrrr, het hoeft niet zo ongelijk als dat het nu is.
De gouden jaren na de oorlog werden gekenmerkt door een relatief geringe ongelijkheid, hoge belasting op hoge inkomens (80% hoogste schijf in de VS), weinig vloeide naar de beurs, veel ging naar werknemers en daadwerkelijke directe investeringen in bedrijven (met nu aandelen kopen geef je een bedrijf immers geen geld om te investeren, dat heeft degene bij de eerste aandelenuitgifte al gedaan).
En met een mindere globalisering werden burgers en landen zelf minder tegen elkaar uitgespeeld in een ratrace naar de bodem.

Maar ook in die jaren waren er armen en rijkeren.

Ik geloof in de basis van de PvdA-GL, de sociaaldemocratie en rechten* voor de arbeider**.

* Sociale rechten, maar ook recht op bijv. schoon milieu en stabiel klimaat
** tegenwoordig iedereen van vuilnisman tot team lead whatever kantoorbaan met 2x modaal.

[ Voor 4% gewijzigd door DropjesLover op 06-05-2026 23:28 ]

[BadRespawn]

President schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:17:
[...]

Wat mij bezig houdt is dat de overheid vooral (economische) gelijkheid wil hebben.

Vandaar dat regeringen over de afgelopen decennia bezuinigen op sociale voorzieningen, en belasting voor grote bedrijven verlagen?

[D-e-n]

Marcel a schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:17:
Wat is het aan ongelijkheid dat jullie zo bezighoud? In elke samenleving bestaat er ongelijkheid.

Probleem is dat de ongelijkheid toeneemt. Een kleine groep vermogenden neemt een steeds grotere hap van de taart die we met zijn allen bakken. Waar de koopkracht van de werkende burger amper stijgt maken vermogenden met dat vermogen nog veel meer vermogen. En dat maakt dat zowel de gemiddelde burger als de overheid minder geld overhoudt. En hoe langer we dit laten dooretteren hoe meer burgers dat echt gaan voelen en hoe meer we op de VS gaan lijken.

Niet mijn partij hoor, maar de VVD roept dat een baan de beste garantie is op van alles en nog wat. Ze hebben gelijk.

Nee. Want genoeg werkenden aan de onderkant die niet rond kunnen komen. En de VVD is hypocriet want het is waarschijnlijk de partij die het minst opkomt voor de werkende klasse. Want keer op keer kiezen ze voor het belasten van arbeid in plaats van grote erfenissen of tonnen aan vermogensgroei.

[Transportman]

President schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 21:17:
[...]

Wat mij bezig houdt is dat de overheid vooral (economische) gelijkheid wil hebben. Ongelijkheid hoort namelijk. Ik werk fulltime en mijn vrouw werkt ook behoorlijk wat uren, waarmee we graag een goed leven voor onszelf willen hebben en vooral ook voor onze kinderen. Dus dat betekent maandelijks geld opzij zetten, zodat we onze kinderen op hun 25e kunnen helpen met het kopen van een huis.

Dat de overheid van alles doet om de ongelijkheid te verkleinen geeft mij het gevoel dat ik voor niks 40 uur per week van mijn leven aan mijn werk geef. Natuurlijk heb ik geluk gehad dat ik hbo heb kunnen doen met mijn hersenen en dat ik daardoor nu een prima betaalde baan heb, maar tegelijkertijd gaat er geen euro naar drank, sigaretten, terrasjes, etc. We zijn gewoon bewust bezig met inkomsten, uitgaven en vooral ook de toekomst.


En ja, ik vind dat ik daardoor meer recht heb op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk. Is dat egoïstisch? Vast! En als de televisie hier omvalt doordat mijn zoon er een bal tegenaan schiet dan koop ik een nieuwe televisie, in plaats van dat ik aanspraak maak op een verzekering....

En wat meldt het CPB vandaag ? Dat ons belastingstelsel de verschillen tussen extreem rijk en de rest juist vergroot, dat door allerlei regelingen de verschillen tussen groepen groter worden. Dus tot zo ver dat de overheid gelijkheid zou willen hebben.

En je opmerking dat je "meer recht hebt op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk", dat is niet egoïstisch, maar het vervuilen van de discussie met overdreven voorbeelden. De meesten die het over gelijkheid hebben, hebben het over die top 1% die steeds meer geld heeft tegenover een steeds grotere groep die steeds meer moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen. Dat door die groeiende ongelijkheid er allerlei risico's ontstaan voor de samenleving, dat goed onderwijs en zorg minder bereikbaar wordt en afhankelijker van hoeveel geld je familie heeft. Dat de sociale zekerheid ingeperkt wordt in plaats van die top 1% te belasten. Daar gaat het over.

[D-e-n]

Transportman schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 23:15:
[...]

En je opmerking dat je "meer recht hebt op een grote televisie dan iemand die niet bijdraagt aan de maatschappij met werk", dat is niet egoïstisch, maar het vervuilen van de discussie met overdreven voorbeelden.

Die opmerking van @President klopt sowieso niet want het inkomen dat je verdient zegt bitter weinig over hoe hard je werkt en zegt bitter weinig over hoe nuttig je bijdrage aan de samenleving is. Genoeg traders die tonnen binnenharken met totaal nutteloos werk terwijl een vuilnisman met één van de nuttigste beroepen die je maar kunt bedenken misschien moeite heeft met rondkomen.

[ Voor 3% gewijzigd door D-e-n op 06-05-2026 23:27 ]

[D-e-n]

Het is overigens niet alleen de ongelijkheid die een probleem is. Zelfs als je nul problemen hebt met ongelijkheid zou je niet moeten willen dat publiek geld in private zakken verdwijnt. En ook de neiging om dat te faciliteren is maar moeilijk uit de politiek te slaan. Maar het is uiteindelijk jouw en mijn belastinggeld dat dan bijvoorbeeld niet naar zorg gaat maar in plaats daarvan iemands portemonnee spekt.

[ Voor 11% gewijzigd door D-e-n op 06-05-2026 23:38 ]

[skimine]

Net iets meer dan twee maanden geleden was er hier nog de discussie over waarom (vermogens)ongelijkheid een probleem is. Voor het uitgebreide verhaal, zie: skimine in "De landelijke Nederlandse politiek 2026".

1. Geld/vermogen/bezit is een eindig iets. Als één groep steeds meer van dit naar zich toetrekt blijft de rest uiteindelijk met niks achter.
2. Een grote hoeveelheid economische macht kan zich vertalen naar andere vormen van macht, vaak politieke macht. Zie lobbypraktijken, giften aan politieke partijen, oprichten van 'onafhankelijke' denktanks, etc.
3. Ongelijkheid maakt verdeel en heers-tactieken erg gemakkelijk. Daarmee zijn verschillende (inkomens)groepen/klassen tegen elkaar uit te spelen. Daarmee valt de cohesie binnen de maatschappij weg.

Al met al wordt het land er instabieler door en als het zo doorgaat eindigen we uiteindelijk weer met een feodaal stelsel.

Onderstaande afbeelding nog even ter illustratie van het verschil tussen een 'hoog inkomen' en een 'topinkomen':


Bron: CPB - Inkomens en belastingen aan de top, 2022

Tot slot nog een naar de aflevering van Tegenlicht van afgelopen week waar o.a. de overdadige focus op cijfers en de 'perfecte' modellen die de imperfecte wereld proberen te beschrijven ter discussie werden gesteld. (Zie: skimine in "De landelijke Nederlandse politiek 2026")

Oja, voor nog meer leesplezier en een mooie bron: dawg in "Tweede Kamerverkiezingen 2025: Formatie en nasleep"