Ik heb het in verleden meerdere malen gehad over het belang van ideologie en consistentie daarin de politiek, zie ook
Politieke ideologie in NL: definitie, problemen en discussie Van de VVD kan je bijvoorbeeld van te voren voorspellen dat ze over het algemeen zullen opkomen voor ondernemersbelangen. Bij de PVV is dat al veel moeilijker, aangezien ze veelal populistische standpunten hebben die ideologisch tegenstrijdig zijn,, ze zeggen iets over de zorg of AOW omdat het populair is, maar dan weet niets over arbeidsongeschiktheid.
Met de afsplitsing van groep Markuszower zagen we vandaag nog een gevolg, de afsplitsing stemt niet conform het beleid van hun oorspronkelijke partij de PVV, die heeft gezegd de AOW maatregelen niet te steunen. De coalitie heeft dus nu opeens steun voor hervormings-en bezuinigingsmaatregelen afkomstig van kiezers van een partij die juist tegen die maatregelen was.
Als een partij zoals de PVV ideologisch consistent was geweest was dit nooit gebeurd. Een afsplitsing van CDA, VVD of PvdA/GL zal nooit totaal ander beleid gaan steunen, omdat kamerleden geselecteerd zijn op de ideologische grondslagen van de partij.
En daarin ontstaat democratisch tekort/inconsistentie, kiezers steunde het PVV populistische obstructionisme dat resulteerde in een weigering om mee te werken met het kabinet, maar 7 zetels steunen het kabinet nu wel, ook nog eens op een standpunt waar de PVV het oorspronkelijk mee oneens was. Afgezien van het puur redeneren op rekenkundige meerderheden kun je afvragen wat impliciet het democratische mandaat hiervoor is. Maar dit gaat dus eigenlijk al verkeerd door het populisme.
Het kabinet kan nu denken dat ze via deze weg beleid makkelijk kunnen uitvoeren, maar juist die ideologische inconsistentie kan juist het wantrouwen alleen maar laten toenemen.
Los hiervan is dit het eerst schot voor de boeg over hoeverre het kabinet hiermee de rest van de oppositie uit elkaar kan spelen via verdeel en heers. Ik ben nog steeds erg sceptisch over het functioneren van een minderheidskabinet in huidige vorm.
Ik denk nog steeds dat er 2 mogelijkheden zijn die enigszins continuïteit kunnen opbrengen. Optie 1 is dat oppositie zwak is en meegaat in de eis van Jetten om per dossier te onderhandelen, bijvoorbeeld de CU mag het kabinet tijdens het onderhandelingen over klimaat het niet meer hebben over de AOW. Als de oppositie accepteert om zichzelf te verzwakken via verdeel en heers, dan kan het kabinet wel eens veel succes krijgen. Oppositiepartijen die z.g.n. constructief meewerkten kunnen juist electoraal hier op afgerekend worden, d.w.z. kiezers waarderen de samenwerking niet en wilde juist harde oppositie.
Optie 2 is dat het kabinet noodgedwongen richting impliciet richting gedoogpartners gaat. Bij elke onderhandeling die wrevel wekt bij de oppositie komen ze telkens bij dezelfde partners uit, terwijl de afstand met de rest van oppositie steeds verder uit elkaar groeit dat onderhandelingen en verhoudingen niet meer mogelijk zijn. De macht van die gedoogpartners zal naarmate dit vordert alleen maar toenemen, wat uiteindelijk ook een kan gaan klappen aangezien de rest van de oppositie het kabinet dan niet zal gaan redden.
"When I am weaker than you I ask you for freedom because that is according to your principles; when I am stronger than you I take away your freedom because that is according to my principles"- Frank Herbert