De Nederlandse politiek 2026: demissionair en formatie

[defiant]

De landelijke Nederlandse politiek 2026

Bespreek hier zowel de demissionaire zaken als de formatiefase van het nieuwe kabinet.

Topic regels

In dit topic geldt het Actualiteit, Wetenschap & Maatschappij Beleid en voor het geven van feedback is er Actualiteit, Wetenschap & Maatschappij Terugkoppelingstopic.

Specifieke regels in het kort

• Geen memes, dit is een discussie topic.
• Geen flames over of bashen op politieke voorkeur
• De kwestie Israël/Palestina is hier offtopic
• Wat is (uiterst / radicaal / extreem) links en rechts? Zie Actualiteit, Wetenschap & Maatschappij Beleid

[defiant]

Om af te trappen:
Met de verwachte miljardenbezuinigingen dit jaar gaat Rob Jetten een risicovol experiment aan

Jetten zette in zijn succesvolle campagne, en nu in de kabinetsformatie, hoog in: als leider van een nieuwe regering wil hij breken met het tijdperk-Wilders en daar, zo zei hij in de Kamer, „een optimistische kijk op Nederland” tegenover zetten. Hij wil het hebben over „wat we wél voor elkaar kunnen krijgen”. Het is daarom logisch dat D66 in de eerste fase van de formatie alleen met het CDA om tafel ging: Henri Bontenbal voerde een vergelijkbare campagne, gericht op fatsoen, samenwerken en een politieke cultuuromslag in Den Haag.

Die ambities in het komende jaar waarmaken zal moeilijk genoeg zijn. Wilders mag dan buiten de machtsvorming staan, de gevolgen van zijn polariserende politiek zijn nog elke dag merkbaar.

Onzekere factor hierbij is de VVD, de partij die in december aanschoof bij de onderhandelingen tussen D66 en CDA. De VVD is sinds 2010 onafgebroken aan de macht geweest en maakte óók onderdeel uit van het kabinet-Schoof met de PVV, de periode waar Jetten en Bontenbal qua stijl en inhoud juist mee willen breken. En de VVD wordt nog altijd geleid door Dilan Yesilgöz, die na een meevallende verkiezingsuitslag kon aanblijven maar voor critici binnen en buiten haar partij de belichaming is van de rechts-populistische koers die haar partij verder van het midden deed afdrijven.

Dat is gezien de miljardenbezuinigingen die mogelijk voorgesteld gaan worden op voorhand een risicovol experiment. Want hoewel in de Tweede Kamer er van links tot rechts consensus is over de noodzaak van hogere defensie-uitgaven, bestaan er grote meningsverschillen over waar dat geld moet worden gevonden. Linkse partijen willen niet te hard of helemaal niet bezuinigen, rechtse partijen zijn geen voorstander van forse belastingverhogingen, en ook niet van het al te veel laten oplopen van het begrotingstekort en staatsschuld.

Aan Letschert de komende weken de opdracht te kijken welke constructie voor het nieuwe minderheidskabinet kan werken: komen er vaste gedoogpartners, en een gedoogakkoord (zoals Rutte-I deed met de PVV), of gaat een nieuw kabinet per begroting of thema zaken doen met verschillende partijen?

Maar voor het minderheidskabinet-Jetten zal het puzzelen al in de Tweede Kamer beginnen, zonder gegarandeerde meerderheid in de Eerste Kamer die nog maar tot halverwege 2027 zit. En waar partijen als de SGP en de ChristenUnie kunnen bouwen op een imago van betrouwbare gedoogpartners, geldt dat voor de minder ervaren en vaker instabiele partijen als JA21 en 50Plus niet.

Het is tekenend geweest voor Nederlandse verkiezingen dat een van de belangrijkste onderwerpen een ondergeschikt onderdeel is geweest van de campagne en ook door de journalistiek nauwelijks kritisch is bevraagd, namelijk hoe en waar er geld moet worden gehaald voor het terugdringen van het begrotingstekort en de investeringen in defensie.

Het is imho nog maar de vraag of de kiezer zelf of door middel van informatie van journalistiek een bewuste keuze hierin heeft gemaakt. Impliciet is dit al wel duidelijk als ze ideologisch zouden kijken naar politieke partijen, van bepaalde partijen weet je van te voren wat ze gaan doen.

Kijk bijvoorbeeld naar de doorgerekende plannen van CPB van partijen:
‘De voorgestelde bezuinigingen op de zorg gaan over een volstrekt verzonnen realiteit’

„Veel maatregelen passen niet in een rekenkundig model. Dat betekent niet dat het slechte maatregelen zijn. Het gaat juist om niet-controversiële plannen die zowel zorgeconomen als artsen en politici van links tot rechts nodig vinden.”

“Als de partijen voor hun echte plannen geen punten krijgen van het CPB, moeten ze iets anders verzinnen om hun dure defensieplannen te kunnen verantwoorden. Zorg is de grootste post van de begroting, daar valt wat te halen. En dan krijg je dit soort malligheid.”

En de maatregelen die wél in de doorrekening voorkomen?

“Die gaan over een volstrekt verzonnen realiteit. Omdat veel slimme maatregelen niet te berekenen zijn, gaat het CPB winkelen in oude lijstjes van lompe maatregelen en legt die voor aan partijen om uit te kiezen. Zoals het ‘benchmarken’ van verpleeghuizen.”

Wat hebben kiezers die zorg belangrijk vinden aan de doorrekening?

“Vrijwel niets.”

Wat daadwerkelijk de bezuinigingen worden op de zorg en hoe effectief die zijn is dus nog onbekend en kunnen na gelang het effect juist veel minder opleveren, waardoor de bezuinigingen op andere plekken moet plaatsvinden. Welke is dus niet voorgelegd aan de kiezer.

Nog los van de bezuinigingen zijn er partijen die daarnaast ook overheid op die vlakken wil terugdringen. Bijvoorbeeld JA21 willen verder gaan met o.a. de z.g.n. overheidsefficiëntie. In de praktijk komt dat altijd neer op het afstoten van taken i.p.v. efficiëntie want de overheid is al behoorlijke efficient.

Eigenlijk was dus dit een van de belangrijkere verkiezingsthema's: betalen we defensie en onze begrotingstekort door middel van bezuinigingen en een kleinere overheid of met andere middelen zoals belastingen. En wat zijn dan de gevolgen.

Je ziet hier wederom dat de VVD dit spel (imho) het slimste speelt. Door GL/PvdA uit te sluiten kan de bezuinigingsoperatie over rechts gaan. Echter, de negatieve gevolgen daarvan komen bovengemiddeld bij CDA en D66 terecht. Hoewel die partijen (ook D66) een economische liberaal rechts profiel hebben en daar geen bezwaren tegen hebben, hebben ze wel kiezers aangetrokken die tegen die bezuinigingen zijn, die zullen veel minder bij de VVD zitten.

Zo krijg je een soort herhaling van Rutte 2 met een bezuiniging kabinet, waar de VVD uitstekend gepositioneerd is ten opzichte van andere partijen. In Rutte 2 werd de PvdA keihard afgerekend op de bezuinigingen, de VVD niet. Jetten zal het gezicht zijn van het bezuiniging kabinet en in slechte tijden met in een matig functionerende democratie worden zittende partijen altijd afgerekend op negatieve economische gevolgen.

De enigste uitweg voor D66 is of de PvdA/GL, alleen was D66 (en ik denk ook het CDA) strategisch onvoldoende capabel om in te zien dat dit misschien tactisch handig was in de campagne door zo te profiteren van deze situatie en er dus niet op te reageren of er iets tegenover te stellen, maar strategisch zitten ze nu met de gevolgen. Of een minderheidskabinet, maar zoals het artikel ook zegt, dat wordt zeer lastig.

Het vaak geïdealiseerde minderheidskabinet vereist namelijk een niet gepolariseerde 2e kamer zonder extreme/autoritaire partijen. Heb je dat niet, dan zullen partijen niet bereid om mee te werken, men zal altijd iets terugverlangen, als dat iedere keer moet gebeuren krijg je stilstand en altijd de potentie tot conflict.

Autoritaire/extreme partijen kunnen bijvoorbeeld hun steun maximaal positioneren voor effectbejag dat uitgevoerd moet worden door het kabinet. De overige oppositie zal zich daar principieel tegen verzetten. En uiteraard andersom ook. Doen alsof na zo'n situatie elke ander voorstel in wisselende meerderheden individueel op z'n merites wordt beoordeeld is niet hoe politiek werkt. Je kan zo de permanente steun verliezen van 1 blok, waardoor je in principe in niet officiële gedoogconstructie terecht komt, waar niet over onderhandeld is.

De geïdealiseerde wisselende meerderheden zijn hierin dus sowieso erg lastig, De oplossing van deel-of gedoogakkoorden met wisselende meerderheid klinkt makkelijker, maar is misschien nog moeilijker, de prijs voor gedogen zonder deelname aan het kabinet is nog hoger, want het levert de gedoogpartners weinig electoraal zichtbare resultaten op. Men zal een hoge electoraal zichtbare prijs willen.

JA21 kan bijvoorbeeld D66 in een gedoogakkoord dwingen tot concessies die aan de kern van D66 principes staan, die Jetten als premier publiekelijk moet gaan verdedigen. Zoals JA21 ook zelf zegt:
JA21 ging bijna aan ruzie ten onder, maar hervond zichzelf – zonder iets aan zijn boodschap af te doen

Adrien de Boer stelt voor om er ‘21’ aan toe te voegen. Een knipoog naar D66, hun ‘spirituele tegenhanger’. ‘Dat was de partij waarmee wij het op zo’n beetje álle fronten echt oneens zijn’, zal hij er later gekscherend over zeggen.

Strategisch en tactisch zie ik D66 persoonlijk als de zwakste politieke partij in dit spel, o.a. doordat ze electoraal met regeren over het algemeen beneden gemiddeld een impact hebben kunnen maken, zie de uitspraak regeren is halveren. Ik zie D66 daarom wel in een gedoog/minderheidskabinet stappen met JA21, maar ik denk dat ze erop geen enkele manier van gaan zullen profiteren.

[dawg]

De VVD mag het dan wel “het slimste” gespeeld hebben in de ogen van sommigen, in feite hebben ze daarmee wel het poldermodel opgeblazen. En ik weet niet of we daar op langere termijn wel zo blij mee moeten zijn. Eigenlijk weet ik dat wel; namelijk totaal niet. Ook laat het zien dat de horizon van VVD niet echt ver ligt, ook geen goed teken.

Het is nog maar de vraag of een nieuwe partijleider op termijn deze domme fratsen van Yesilgöz geloofwaardig teniet kan doen. Het is nu ook schadelijk dat D66 & CDA hier zo gemakkelijk in mee zijn gegaan. Vooral van D66, ik denk dat menigeen inmiddels wel weet hoe ik naar christendemocraten kijk.

[olympusdenk]

dawg schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 15:15:
[…] Ook laat het zien dat de horizon van VVD niet echt ver ligt, ook geen goed teken.

Het is nog maar de vraag of een nieuwe partijleider op termijn deze domme fratsen van Yesilgöz geloofwaardig teniet kan doen. […]

Is dit Yeşilgöz-specifiek of VVD-breed? Rutte deed hetzelfde maar slimmer - hij kon het langer verbergen. Yeşilgöz maakt het expliciet en alleen daarmee wat meer zichtbaar.

VVD is afgelopen. De laatste ~15 jaar zijn ze verschoven van een beleidspartij (liberale visie op lange termijn) naar een electorale machine (wat levert volgende verkiezing op?) en heeft zichzelf daarmee in een hoek gespeeld. Ik heb ook graag een gedegen partij op rechts-midden, maar hoe het er nu uit ziet bij de VVD ze kunnen niet meer terug naar constructief polderen (geloofwaardigheid weg), maar ook niet verder naar rechts (daar staan PVV/FvD/JA21 al).

defiant schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 14:57:
[…]
Zo krijg je een soort herhaling van Rutte 2 met een bezuiniging kabinet, waar de VVD uitstekend gepositioneerd is ten opzichte van andere partijen.

Ze zitten vast in niemandsland. Geen enkele electorale machine draait eeuwig, zelfs niet eentje van partij die iemand van Teflon-niveau als Mark Rutte heeft voortgebracht. En ondertussen zaagt VVD aan hun eigen liberale poot: een stabiel vestigingsklimaat. Dat een ASML-topman Wennink al waarschuwt voor de gevolgen is onmiskenbaar.

Die rekening komt. Zonder meteen op de eerste pagina al een godwin te moeten trekken, ook als je wat verder terug kijkt in de geschiedenis het patroon is historisch: conservatieve partijen die denken radicalen te kunnen enablen en controleren, eindigen altijd als de eerste slachtoffers. Ze worden niet bedankt, ze worden ingehaald. De radicalen groeien op de legitimiteit die de enablers hen gaven - en hebben de originele enablers daarna niet meer nodig. VVD voedt nu de politieke krachtvelden die hen straks overbodig maken. Die boemerang is al onderweg.

[Transportman]

olympusdenk schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:21:
Die rekening komt. Zonder meteen op de eerste pagina al een godwin te moeten trekken, ook als je wat verder terug kijkt in de geschiedenis het patroon is historisch: conservatieve partijen die denken radicalen te kunnen enablen en controleren, eindigen altijd als de eerste slachtoffers. Ze worden niet bedankt, ze worden ingehaald. De radicalen groeien op de legitimiteit die de enablers hen gaven - en hebben de originele enablers daarna niet meer nodig. VVD voedt nu de politieke krachtvelden die hen straks overbodig maken. Die boemerang is al onderweg.

Die legitimiteit hebben de radicalen nu al, en eigenlijk al vele jaren sinds de PVV mocht gedogen. Het laatste kabinet heeft het alleen maar verder gelegitimeerd. Maar ook de kiezer/burger moet eens eerlijk in de spiegel kijken wat ze mogelijk maken en waar ze voor staan, al vrees ik dat de meesten het werkelijk niet zien. Ik heb helaas in mijn omgeving wat mensen af zien glijden naar het gedachtegoed van de radicalen de laatste jaren, maar als je er dan wat van zegt is dat volgens hun helemaal niet zo.

[dawg]

Ik ben van mening veranderd. Tot een paar dagen geleden was ik - zoals wellicht bekend - voorstander van een minderheidskabinet, liefst zonder VVD maar als het dan toch niet zonder VVD kan dan moet dat maar, zolang JA21 maar niet meedoet.

Maar nu de niet-legitieme ontvoering van Maduro en de constante stroom aan bedreigingen die Trump, Vance, Miller uiten richting de EU en Groenland, denk ik dat het nu cruciaal is dat we een breed gedragen kabinet van nationale eenheid krijgen, dus met D66, VVD, GL-PvdA & CDA. Een minderheidskabinet is nu echt veel te riskant, we kunnen het ons niet veroorloven dat een volgend kabinet wederom langer demissionair dan missionair is. Nog los van alle interne problemen die opgelost moeten worden, moeten we daarbuiten met één stem spreken en snel kunnen schakelen wanneer dat nodig is, zonder te moeten lobbyen bij andere partijen waarbij er dan concessies gedaan moeten worden.

En met JA21. Tja. De rechtsstaat is bij deze partij meer een soort menukaart. Men wil - naar voorbeeld van Elon Musk(!) - verregaand snoeien in het ambtenarenapparaat. Men wil een terugtrekkende beweging maken m.b.t. de EU, en vindt dat we niet mee moeten gaan in het groeiende anti-Amerika sentiment. Precies de dingen die we nu juist niet moeten doen. Sorry maar dat maakt JA21 niet alleen ongeschikt maar zelfs gevaarlijk en dom.

Landsbelang landsbelang landsbelang, EU is harder nodig dan ooit.

[dawg]

Oh en. We moeten in de Unie echt stoppen met op eieren lopen richting de VS. De geschiedenis leert ons dat niet staan voor de eigen moraal, principes, waarden en normen en meebuigen en stil blijven richting extreemrechts een glijdende schaal is.

Zie Von Papen. Die maakte deze cruciale fout ook.

Churchill was destijds een roepende in de woestijn, hij zag het gevaar van de opkomst van de nazi’s. Zo voel ik me ook weleens, al ben ik natuurlijk geen Churchill, verre van. Hoeveel rode vlaggen hebben VVD & CDA nog nodig?

[ Voor 28% gewijzigd door dawg op 08-01-2026 16:08 ]

[RobinHood]

dawg schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:23:
Ik ben van mening veranderd. Tot een paar dagen geleden was ik - zoals wellicht bekend - voorstander van een minderheidskabinet, liefst zonder VVD maar als het dan toch niet zonder VVD kan dan moet dat maar, zolang JA21 maar niet meedoet.

Jammerdebammer, helaaspindakaas:

https://nos.nl/artikel/25...itzonderlijk-in-nederland

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Dat is de belangrijkste conclusie die de onderhandelaars met informateur Letschert hebben getrokken bij hun gesprekken in De Zwaluwenberg, zo is zojuist bekendgemaakt.

De drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer en dat zijn 10 zetels te weinig. In de Eerste Kamer komen ze zelfs 16 zetels te kort.

Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

[hamsteg]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:48:
Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

Grappig, ik verwacht juist het omgekeerde. Het kabinet kan nu problemen over verschillende assen oplossen. Stikstof met GL/PVDA, asiel met Ja21, woningbouw misschien wel met beiden.

Het wordt belangrijk welke personen er p de ministeries komen te zitten; types Wiersma/Faber zullen idd niet helpen, hopelijk worden het 'bouwers'.

[Zewatanejo]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:48:
[...]

Jammerdebammer, helaaspindakaas:

https://nos.nl/artikel/25...itzonderlijk-in-nederland


[...]


[...]


Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

en wederom met dank aan de VVD, die niet met PVDA groenlinks samen wilde.

[spijkerhoofd]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:48:
[...]

Jammerdebammer, helaaspindakaas:

https://nos.nl/artikel/25...itzonderlijk-in-nederland


[...]


[...]


Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

Ik denk dat er veel over links zal gaan, want het kabinet komt in de eerste kamer 16 zetels tekort, en PVDA/GL heeft 14 zetels en kan gaan samenwerken met de SP (3zetels) of de Christenunie(3 zetels).

[spijkerhoofd]

Zewatanejo schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:53:
[...]

en wederom met dank aan de VVD, die niet met PVDA groenlinks samen wilde.

Toch denk ik dat de VVD niet blij zal zijn, want veel zaken kan alsnog met PVDA/GL gaan gezien zij een 14 zetels in de eerste kamer hebben.

[hamsteg]

Zewatanejo schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:53:
[...]

en wederom met dank aan de VVD, die niet met PVDA groenlinks samen wilde.

Sorry, deze grammofoonplaat wordt nu zielig, GLPvdA hadden ook eissen. VVD moet flink slikken door zonder JA21 verder te moeten; wat ik vanuit D66 standpunten ook 100% te verdedigen vindt.

[Jerie]

hamsteg schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:53:
[...]
Grappig, ik verwacht juist het omgekeerde. Het kabinet kan nu problemen over verschillende assen oplossen. Stikstof met GL/PVDA, asiel met Ja21, woningbouw misschien wel met beiden.

Het wordt belangrijk welke personen er p de ministeries komen te zitten; types Wiersma/Faber zullen idd niet helpen, hopelijk worden het 'bouwers'.

Vergeet niet dat Provinciale Staten verkiezingen er ook weer aan zullen komen. Dan is de BBB ook buiten spel gezet. Hoe het er dan uit gaat zien, is koffiedik kijken.

De vraag is of je als 'bouwer' je handen moet willen branden aan een mogelijk instabiel minderheidskabinet.

Maar er is ook nogal een grijs gebied tussen 'bouwers' en types die de boel traineren. Bovendien krijgen we nu geen DoS'ers van JA21 in het kabinet. Dus ik zie het vooralsnog positief in.

[mavamal]

hamsteg schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:53:
[...]
Grappig, ik verwacht juist het omgekeerde. Het kabinet kan nu problemen over verschillende assen oplossen. Stikstof met GL/PVDA, asiel met Ja21, woningbouw misschien wel met beiden.

"Wij stemmen met jullie mee over stikstof als jullie onze amendementen over de zorg steunen en de stemming over de asielwet uitstellen"

hamsteg schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:58:
[...]

Sorry, deze grammofoonplaat wordt nu zielig, GLPvdA hadden ook eissen. VVD moet flink slikken door zonder JA21 verder te moeten; wat ik vanuit D66 standpunten ook 100% te verdedigen vindt.

Oh wauw VVD moet zonder JA21 verder en GLPvdA hadden ook eisen. Het verschil is dat VVD aan tafel mocht komen om erover te discussiëren en, omdat de VVD elke variant ervan blokkeerde, GLPvdA niet.
Terwijl voor een hoop zaken de steun van GLPvdA wel nodig zal blijven, en die zal nu niet ineens gratis zijn.

[Jerie]

hamsteg schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:58:
[...]

Sorry, deze grammofoonplaat wordt nu zielig, GLPvdA hadden ook eissen. VVD moet flink slikken door zonder JA21 verder te moeten; wat ik vanuit D66 standpunten ook 100% te verdedigen vindt.

Ah, wat flauw 'ook eisen'. De 'eisen' (plannen) van GL/PvdA liggen niet eens zo ver van D66, en VVD wilde niet eens in gesprek met. Waarom? Omdat het kabinet dan te links-progressief zou zijn i.c.m D66. Doorzichtig ook logisch. Maar... wees daar dan gewoon eerlijk over

Het verschil tussen JA21 en PvdA/GL is dat JA21 er radicaalrechtse standpunten op na houdt, die overeen komen met de onzinnigheid van Wiersma, Faber, Trump, ...

[ Voor 12% gewijzigd door Jerie op 09-01-2026 17:05 ]

[RobinHood]

hamsteg schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:53:
[...]
Grappig, ik verwacht juist het omgekeerde. Het kabinet kan nu problemen over verschillende assen oplossen. Stikstof met GL/PVDA, asiel met Ja21, woningbouw misschien wel met beiden.

Het wordt belangrijk welke personen er p de ministeries komen te zitten; types Wiersma/Faber zullen idd niet helpen, hopelijk worden het 'bouwers'.

Misschien, maar ik zie de kans levensgroot in dat de rechtsere partijen bijv. zullen zeggen "Door jullie [geplande] stikstofbeleid wat zielig is voor de boertjes gaan wij geen asielmaatregelen steunen"

En linksere partijen kunnen hetzelfde, maar omgekeerd doen: "Jullie asielbeleid gaat veel te ver, wij steunen geen coalitie die dit soort maatregelen wil treffen"

Tig jaar geleden was dat politieke zelfmoord, anno nu verwacht ik niet dat het je echt schade oplevert. Je toetert naar de achterban gewoon dat dankzij jouw sterke rug dit kabinet niet nóg slechtere dingen heeft kunnen doen.

Sowieso heb ik niet bepaald het idee dat GL-PvdA momenteel in de samenwerkingsstand staat. Wat ik zie is dat iig. lokaal iedereen behoorlijk in "ze kunnen de boom in" zitten. De roep om een linkse vuist is vrij sterk, en die heb je niet als je zo'n vlees noch vis kabinet gaat steunen die ook dingen doet die lijnrecht tegen je idealen in gaan.

Ik krijg heel graag ongelijk, het zou heel fijn zijn als we een kabinet krijgen met visie en mogelijkheden, maar in mijn ogen is die de nek omgedraaid op het moment dat de VVD niks met PvdA te maken wou hebben.

[hamsteg]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 17:09:

Is een risico, klopt. We zullen zien in hoeverre de partijen de problemen ook werkelijk als crisissen beoordelen. Laten we positief instappen en hopelijk voor de verassing eens niet teleurgesteld worden, met D66 aan het stuur ben ik enigszins positief.

[ Voor 7% gewijzigd door hamsteg op 09-01-2026 17:30 ]

[Vrietje]

Ik neem aan maar het is de politiek. Maar Glpvda zal hun steun nu duurder moeten verkopen dan als ze mee hadden mogen doen in het kabinet.
Constructief hadden ze zich kunnen opstellen als ze mee hadden mogen onderhandelen over een meerderheidskabinet maar er gewoon niet uitkwamen. Maar waarom zou je een rechts kabinet in het zadel houden als centrumlinkse partij

[DaniëlWW2]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:48:
[...]

Jammerdebammer, helaaspindakaas:

https://nos.nl/artikel/25...itzonderlijk-in-nederland


[...]


[...]


Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

Denk je dat dit 3,5 jaar blijft zitten?
Verder ben ik er niet rauwig om. Er valt niks te winnen en heel veel te verliezen met deelname hieraan. Als GL-PvdA al iets kan bereiken, dan is het vanuit de oppositie, door dit minderheidskabinet niet mede te laten vallen.

[evilution]

Als VVD het kabinet opblaast kunnen D66 en CDA natuurlijk alsnog met GL/PvdA gaan praten

[hamsteg]

evilution schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 18:24:
Als VVD het kabinet opblaast kunnen D66 en CDA natuurlijk alsnog met GL/PvdA gaan praten

Of omgekeerd, dit scenario gebruiken om de VVD in toom te houden

[Transportman]

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 18:12:
[...]

Denk je dat dit 3,5 jaar blijft zitten?
Verder ben ik er niet rauwig om. Er valt niks te winnen en heel veel te verliezen met deelname hieraan. Als GL-PvdA al iets kan bereiken, dan is het vanuit de oppositie, door dit minderheidskabinet niet mede te laten vallen.

Zelfs al valt dit binnen een jaar, is het toch weer anderhalf tot twee jaar stilstand. We hebben nu al meer dan een half jaar geen kabinet, ik verwacht dat dit ook nog wel tot maart zal duren, en dan hebben we een kabinet dat voor ieder wissewasje op zoek moet naar steun in de Tweede en Eerste Kamer en dus nog steeds niets voor elkaar krijgt omdat ze de steun niet krijgen voor X omdat ze voor Y bij partij A zijn geweest die niets in X ziet en partij B X niet wil steunen tenzij Y wordt aangepast.

Dus ergens ben ik er wel rauwig om dat GL-PvdA niet aan boord mocht komen van de VVD, dan hadden we een breed meerderheidskabinet kunnen hebben, nu hebben we een minderheidskabinet met VVD en CDA die al jaren op de grote dossiers niet thuis geven waardoor het land nu zo op slot zit en de VVD ook nog eens graag kijkt naar partijen die de boel nog verder op slot houden door te ontkennen dat er iets aan de hand is. D66 en GL-PvdA zijn ook niet helemaal vrij van schuld wat betreft de grote dossiers, maar die hebben niet zo vaak of lang aan de knoppen gezeten als de VVD en CDA en straalden ten minste nog uit naar voren te willen.

[Vrietje]

Hmm kabinet besprekingen met 3 (centrum) rechtse partijen maar volgens Eerdmans wordt rechts in die kabinet ondervertegenwoordigd.
En al verwar je progressief met links , zijn 40 van de 66 van conservatief rechtse partijen .
En 26 van een liberale parti.

[Bundin]

Op geen enkele manier 'mijn' kabinet want geen GL-PvdA, maar daarna wel de minst slechte enigszins haalbare optie. Nu is het wachten op waar de uitruil plaatsgevonden heeft wat betreft de voorstellen die naar de (achter)Kamer(tjes) gaan en of het 100% traineren en vertragen wordt, of slechts 80%.

CDA is weer volle bak in regentenmodus, VVD doet alsof ze het zonder JA21 heel vervelend vinden maar uiteindelijk maakt dat niet enorm veel uit in de uitvoering.

Staat de beoogd premier niet doorgaans in het midden bij persmomenten trouwens?

Maargoed, we zijn wel een paar maanden eerder dan gedacht van Wiersma af. Daarnaast, gezien de heisa in de wereld is vertegenwoordiging vanuit een niet-demissionair kabinet in Europa/VN/Coalition of the Willing ook een goed iets.

[ Voor 20% gewijzigd door Bundin op 09-01-2026 19:02 ]

[XWB]

RobinHood schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 16:48:
[...]

Wat ik verwacht: Totale stilstand de komende jaren omdat links en rechts "voor wat, hoort wat" zullen zeggen. Want in deze politieke tijden is het belangrijker om te zeggen wat er dankzij jou niet is gebeurt, dan wat je wel hebt bereikt.

Exact wat dit land nodig heeft dus, weer lekker 3.5 jaar shit uitstellen.

Zolang geef ik een minderheidskabinet niet. Over twee jaar zijn er weer verkiezingen.

Maar goed, alsnog stilstand inderdaad.

[ Voor 27% gewijzigd door XWB op 10-01-2026 00:39 ]

[defiant]

Belangrijk is nog dat het onduidelijk is hoe de vorm met oppositie wordt ingestoken, ze gaan nu overleggen met de gehele oppositie. Ik denk persoonlijk dat de het succes van huidige situatie wat prematuur is, na gelang de tactiek die men inzet bij die onderhandelingen.

Laat ik eerst zeggen dat ik zoals eerder betoogd serieuze twijfels heb bij een minderheidskabinet in de huidige omstandigheden. D.w.z. met een autoritaire oppositie.

Mijn vermoeden is dat ze eerst zullen proberen om deelakkoorden proberen te sluiten met de oppositie, waarbij ze hopen dat oppositiepartijen akkoord gaan dat alleen over het deelonderwerp wordt onderhandeld. Als alle oppositiepartijen hiermee akkoord gaan, dan positioneert het kabinet zich in een machtige positie van verdeel en heers.

Dat is de variant die veelal leeft als ideaal beeld van een minderheidskabinet vanuit het perspectief van het kabinet zelf. Het kabinet kan dan bijvoorbeeld steun voor Europa verkrijgen bij de linkse oppositie en voor bezuinigingen op de verzorgingsstaat op rechts. Waarbij oppositiepartijen plechtig beloven altijd hun deelgebied blijven te steunen en geen moties van wantrouwen indienen

Bovenstaande variant acht ik erg onwaarschijnlijk, tenzij de oppositiepartijen tactische/strategisch heel erg zwak zijn, dat is imho niet uitgesloten. Want zo werkt macht niet, geen enkele partij gaat bij het kruisje van een deelgebied tekenen als dat betekend dat op een ander gebied ongewenst beleid wordt uitgevoerd of zelfs grenzen worden overtreden. Men zal eisen dat men inspraak krijgt in het gehele pakket.

Gebeurd dat, dan zal die inspraak het onmogelijk maken om alsnog akkoorden te maken met zowel de autoritaire oppositie als de linkse oppositie. De VVD maakt er al een belangrijk verkiezingsitem van dat die samenwerking niet mogelijk is, zowel met autoritair als met links. De vraag is dan als het tijdens verkiezingen en in de formatie niet kan, waarom kan het dan opeens wel in een minderheidskabinet? Het zijn de dezelfde soort onderhandelingen.

Dat is een politiek debat frame waar journalistiek en ook oppositie al veel langer niet echt scherp op is. Mijn persoonlijke vermoeden is dat vanwege het succes van de inzet ervan, dat framing een belangrijk zal gaan zijn in het proberen te positioneren van kabinet t.o.v. de oppositie, met nadruk op verantwoordelijk, constructiviteit , etc. Om zo de oppositie medeverantwoordelijk te maken en daar ook deels of geheel de schuld te kunnen geven als het mislukt.

Hierin zit een gigantische valkuil voor de oppositie vanuit het democratische en rechtsstatelijke midden, ik ben benieuwd of ze inzien dat ze hierin niet in moeten trappen.

[ErikT738]

defiant schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 01:34:
De vraag is dan als het tijdens verkiezingen en in de formatie niet kan, waarom kan het dan opeens wel in een minderheidskabinet?

Door de beeldvorming natuurlijk. Op deze manier lijdt de VVD geen gezichtsverlies door alsnog met Gl-PvdA of de PVV samen te werken.

De enige manier waarop dit idee misschien stabiel zou zijn is wanneer er op de achtergrond een deal gesloten is met GL-PvdA (i.e. het stabiele centrum kabinet met een ruime meerderheid in beide kamers wat de enige echte werkbare uitkomst van de verkiezingen was). En zelfs dan is de kans enorm dat de VVD de boel op een opportuun moment laat klappen.

Nou ja, ik ben al lang blij dat er misschien een paar "inkoppers" kunnen worden afgehandeld nu Europa aan alle kanten onder vuur ligt, voordat de boel onvermijdelijk weer klapt.

[nwagenaar]

Ik snap dat een minderheidskabinet niet de voorkeur heeft, simpelweg omdat dit een verandering is waarbij normaal gesproken een meerderheidskabinet de norm is.

Echter we moeten niet vergeten dat door de huidige situatie (lees: uitsluitingen) en keuzes van de Nederlandse stemmer wij nu een situatie hebben gekregen dat een meerderheid simpelweg niet realistisch is.

Een minderheidskabinet is in deze omstandigheden de enige realistische mogelijkheid of we moeten opnieuw richting de stembus; door het huidige politieke klimaat zie ik trouwens niet gebeuren dat we na een stemming wel een meerderheidskabinet kunnen vormen.

Ja, het is een verandering maar ik denk dat het kan en dat het ook stabiel kan zijn. Verder zorgt dit ervoor dat alle partijen betrokken gaan worden voor het realiseren van wetten en het maken van keuzes waardoor ze ook daadwerkelijk deel gaan nemen aan onze democratie (lees: verantwoordelijkheid nemen) ipv dat een meerderheid bepaald hoe het gaat worden, eigenlijk is dit een puurdere vorm van democratie.

Voor degene die denken dat een meerderheid zorgt voor geen stilstand: laten we even kijken naar de dossiers die we nu als crisissen bestempelen - dit zijn primair dossiers die door eerdere meerderheidskabinetten niet konden worden opgelost al dan niet zijn gecreëerd - en onder demissionaire kabinetten loopt het politiek proces ook gewoon door.

[olympusdenk]

nwagenaar schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 08:04:
Ik snap dat een minderheidskabinet niet de voorkeur heeft, simpelweg omdat dit een verandering is waarbij normaal gesproken een meerderheidskabinet de norm is.

Dit gaat voorbij aan wat er hierboven daadwerkelijk gezegd wordt. Het betoog ging niet over voorkeur tot nu toe maar over concrete machtsdynamiek: hoe positioneert een minderheidskabinet zich ten opzichte van de oppositie? Wat zijn de risico’s van verdeel-en-heers tactieken? En over geopolitieke urgentie en de vraag of JA21 überhaupt geschikt is gezien hun positie t.o.v. EU en rechtsstaat.

Ik denk dat het weinig te maken heeft met kwestie van voorkeur, maar meer een kwestie is van inhoudelijke problemen.

[…]
Echter we moeten niet vergeten dat door de huidige situatie (lees: uitsluitingen) en keuzes van de Nederlandse stemmer wij nu een situatie hebben gekregen dat een meerderheid simpelweg niet realistisch is.

Als je puur vanuit democratische beginselen redeneert, zou een minderheidskabinet eigenlijk ieders voorkeur moeten hebben - meer partijen betrokken bij wetgeving, bredere consensus, minder dictaat vanuit een coalitie. Dat punt beaamt hier denk ik iedereen. De zorgen hierboven gaan over de praktijk, niet over het principe.

Maar even los van de theorie: de VVD heeft zélf al geruime tijd de samenwerking met GL-PvdA uitgesloten en Yeşilgöz lijkt eerlijk gezegd nog steeds erg vast te zitten in die verkiezingsstand, ook tijdens de formatie. Als je spreekt over “uitsluitingen” zonder te specificeren, mis je de kern. De VVD kiest ervoor om GL-PvdA uit te sluiten - en mag dan ook uitleggen waarom die keuze zwaarder weegt dan een stabiele meerderheid.

[ZieMaar!]

Ik zie het ook niet werken, vooral doordat de incentive voor de oppositie voor politiek gedrag waarschijnlijker hoger is dan stemmen wat het best voor Nederland is.

Ook een minderheidskabinet zal een regeerakkoord moeten opstellen. Ik ben daar heel benieuwd naar. De rekening zal, verwacht ik, relatief bij de middeninkomens komen te liggen, de VVD kan zich niet anders permiteren en D66 kan dat misschien verkopen door middel van onderwijs punten. Maar goed, laten we eens kijken wat we gaan doen met de huizenmarkt, bestaanszekerheid, de hypotheekrente aftrek, of we iets gaan doen aan de kansenongelijkheid of niet, het klimaat etc.

[Robkazoe]

ErikT738 schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 07:25:
[...]

Door de beeldvorming natuurlijk. Op deze manier lijdt de VVD geen gezichtsverlies door alsnog met Gl-PvdA of de PVV samen te werken.

Daarom snap ik dat er wat argwaan is met deze oplossing maar het glas is half vol. De harde/openbare blokkade van VVD op PvdA-GL is gebroken. En D66 en CDA wilde beide eigenlijk liever niet in een kabinet met Ja21 en dat gaat ook niet gebeuren. Terwijl samenwerking met PvdA-GL en Ja21 nu wel gewoon kan op de inhoud. Een (Pyrrus)overwinning.

[D-e-n]

We kunnen er lang en kort over lullen maar met de huidige politieke verhoudingen en de huidige instelling van de VVD is een stabiel kabinet gewoon onmogelijk. Een combi met JA21 had ongetwijfeld tot het imploderen van D66 geleid en een combi met PvdA-GL was ongetwijfeld na een jaartje of wat door de VVD opgeblazen vanwege electorale motieven.

En dan kunnen we iedere keer weer nieuwe verkiezingen houden maar de verhoudingen liggen al een aantal verkiezingen vast en op dit moment zie ik nul reden om aan te verwachten dat dat verandert.

[Robkazoe]

Vrietje schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 17:34:
Ik neem aan maar het is de politiek. Maar Glpvda zal hun steun nu duurder moeten verkopen dan als ze mee hadden mogen doen in het kabinet.
Constructief hadden ze zich kunnen opstellen als ze mee hadden mogen onderhandelen over een meerderheidskabinet maar er gewoon niet uitkwamen. Maar waarom zou je een rechts kabinet in het zadel houden als centrumlinkse partij

Het hele principe van minderheidskabinetten is niet zozeer de huid duur verkopen en “waarom zou ik een kabinet x of partij y in het zadel helpen”-gedachte.

Het gaat er meer om dat specifieke onderwerpen die een kabinet er doorheen wil krijgen, samen met een of meerdere partijen buiten het kabinet opgepakt worden. Je geeft er samen een invulling aan, brengt het door de kamers heen en klaar.

Dit biedt ook een aantal voordelen. Kleinere partijen kunnen ook vaker aanhaken bij dit soort dossiers. En voor partijen geldt dat ze mee kunnen vieren met successen die binnengehaald worden en nog steeds oppositie kunnen voeren op onderwerpen waarop ze tegen zijn. Voor PvdAGL kan bv mee kunnen werken aan de stikstofcrisis oplossingen maar op asiel bv de handen er vanaf kunnen houden.

Maar daar is wel een cultuuromslag in Den Haag voor nodig. Van de huid duur verkopen en bikkelharde oppositie politiek naar gunnen en samenwerken.

[Bananenplant]

Ik vraag me bij dit alles vooral af wat er moet gebeuren om bij het volk over het voetlicht te krijgen wie er verantwoordelijk zijn voor deze bende zodat het bij de volgende stembusgang niet opnieuw gebeurt .

[eric.1]

Zucht. Een minderheid zie ik niet werken in een kamer waar 68 zetels populistisch zijn of tegen populisme aanhikken.

Dit kan maar één uitkomst hebben: D66 en CDA decimeren, VVD trekt de stekker op een handig moment en komt als winnaar uit de bus waarna we een Schoof-2 krijgen.

Wat een feest...

[ Voor 5% gewijzigd door eric.1 op 10-01-2026 12:36 ]

[ZieMaar!]

Bananenplant schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:29:
Ik vraag me bij dit alles vooral af wat er moet gebeuren om bij het volk over het voetlicht te krijgen wie er verantwoordelijk zijn voor deze bende zodat het bij de volgende stembusgang niet opnieuw gebeurt .

Ja maar dat weten we al: dat is links . Hetzij omdat GL ergens oppositie op voert, hetzij omdat D66 iets linksigs doet. De populisten zijn, op de VVD* na, even buitenspel gezet, wat ze waarschijnlijk de volgende keer weer groter maakt.

* de VVD an sich is niet per se een populistische partij, maar Yesilgoz en (dus) de krachten die haar steunen zijn dat in mijn ogen wel, denk aan de bangmakerij over de 100-en euro’s die de modale man zou mislopen door het afschaffen van de HRA, wat echt een flagrante leugen is, maar natuurlijk ook het na op nareiziger verhaal. En alles daartussen .

[HEY_DUDE]

Bananenplant schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:29:
Ik vraag me bij dit alles vooral af wat er moet gebeuren om bij het volk over het voetlicht te krijgen wie er verantwoordelijk zijn voor deze bende zodat het bij de volgende stembusgang niet opnieuw gebeurt .

[ Voor 35% gewijzigd door HEY_DUDE op 10-01-2026 12:39 ]

[Robkazoe]

Enige manier om dit op te lossen is zelf ook streng migratiebeleid te gaan voeren en het gras voor de voeten van oa PVV en FVD wegmaaien.

[defiant]

ErikT738 schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 07:25:
[...]

Door de beeldvorming natuurlijk. Op deze manier lijdt de VVD geen gezichtsverlies door alsnog met Gl-PvdA of de PVV samen te werken.

De enige manier waarop dit idee misschien stabiel zou zijn is wanneer er op de achtergrond een deal gesloten is met GL-PvdA (i.e. het stabiele centrum kabinet met een ruime meerderheid in beide kamers wat de enige echte werkbare uitkomst van de verkiezingen was).

Inderdaad, ik ben het er persoonlijk niet mee eens en het is imho funest voor de politieke stabiliteit, maar ik kan kan wel zeggen dat de VVD dit tactisch/strategisch goed speelt. Maar dat komt ook deels doordat andere partijen het spel niet goed spelen en dit tactische/strategische spel niet goed door hebben.

Want, de VVD heeft nu "gratis" beperkt zetelverlies en regeringsdeelname, omdat andere geen prijs vroegen voor de positie van de VVD, het werd de VVD impliciet gegund, ook door D66 en CDA.

Echter, wat je had moeten doen als andere partij(en) is tegenover een zet een gelijkwaardig tegenzet doen, die de prijs ervan verhoogt. In speltheorie wordt dit ook wel de tit-for-tat methode genoemd.

Wat bijvoorbeeld GL/PvdA had kunnen doen is direct na de verkiezingen de positie innemen dat er geen steun komt aan een kabinet zolang de VVD democratische en rechtsstatelijk partij(en) uitsluit en er alleen gesproken kan worden als de VVD bij monde van Yeşilgöz op de voorpagina van de Telegraaf toegeeft dat dit een fout was, ze dit intrekken en nooit meer zullen doen. Of iets anders soortgelijks, zolang het de prijs maar voldoende verhoogd

Stel dit was gebeurd, dat was vanaf het begin al duidelijk dat een minderheidskabinet geen optie is en D66 (maar ook CDA) met JA21 moet aanschuiven. Het maakt dan ook direct duidelijk dat het uitsluiten van PvdA/GL eigenlijk een probleem was van D66/CDA. Democratische en rechtsstatelijke partijen zijn imho plichtig om de democratische rechtstaat te beschermen en dus ook andere partijen.

Je ziet ook in het buitenland dat een strategie van nuance en redelijkheid ("when they go low, we go high") vaak averechts werkt. Zodra autoritaire partijen een vinger krijgen dan hanteren ze direct de autoritaire sloophamer op het fundament van democratische rechtstaat, inmiddels helaas voorbeelden genoeg.

En zelfs dan is de kans enorm dat de VVD de boel op een opportuun moment laat klappen

Je zag het de vorige keer ook precies fout gaan op dezelfde manier. De VVD kon "gratis" het kabinet laten vallen over migratie en de nareis op nareis leugen van Yeşilgöz omdat D66, CDA en CU daar geen prijs tegenover stelde. Dit was ook een breuk met het verleden, normaliter werd degene die breekt zonder pardon direct als enige de schuld in de schoenen geschoven. De VVD werd echter beloond met verkiezingen op het door haar gekozen migratie thema.

Zolang andere partijen dit spel niet keihard leren spelen voorspeld dit imho weinig goeds.

[ZieMaar!]

Bronnen rond de formatie waarschuwen dat er flink zal moeten worden bezuinigd om de rijksbegroting rond te krijgen, onder meer door extra miljarden die naar defensie gaan, maar ook om Nederland van het stikstofslot te krijgen. D66, VVD en CDA zijn het erover eens dat het geld opgehaald kan worden door te bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid.

Aldus de Volkskrant…

[D-e-n]

ZieMaar! schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:41:
[...]

Aldus de Volkskrant…

In de praktijk dus toch gewoon het centrumrechtse kabinet van Yesilgoz en dat valt met name D66 en haar kiezers dan te verwijten

[D-e-n]

Robkazoe schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:40:
Enige manier om dit op te lossen is zelf ook streng migratiebeleid te gaan voeren en het gras voor de voeten van oa PVV en FVD wegmaaien.

Migratie is al decennia een thema en al decennia komen er partijen aan de macht die het strenger willen. Maar tussen willen en kunnen zit nogal een verschil. Tegen de loze beloftes leugens van FvD of PVV zal geen enkele democratische partij op kunnen. Vergeet niet dat migratie al decennia een thema is en dat de wetgeving echt wel strenger is geworden in de loop der tijden. Het is wat mij betreft een illusie om te denken dat migratiebeleid de opkomt van fascistische partijen kan tegenhouden.

Nu heb je het Europees migratiepact dat wellicht wat kan betekenen. Maar op zeker dat clubs als PVV, FvD maar ook bijvoorbeeld BBB wel weer iets te mekkeren zullen hebben waarmee ze de burger kunnen opnaaien.

[Bananenplant]

Robkazoe schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:40:
Enige manier om dit op te lossen is zelf ook streng migratiebeleid te gaan voeren en het gras voor de voeten van oa PVV en FVD wegmaaien.

Word je dan niet zelf wat je hoopte te bestrijden? Wat als dat gras bestaat uit dingen die domweg onethisch zijn?

[Bundin]

defiant schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:41:
[...]

Want, de VVD heeft nu "gratis" beperkt zetelverlies en regeringsdeelname, omdat andere geen prijs vroegen voor de positie van de VVD, het werd de VVD impliciet gegund, ook door D66 en CDA.

[...]

Je zag het de vorige keer ook precies fout gaan op dezelfde manier. De VVD kon "gratis" het kabinet laten vallen over migratie en de nareis op nareis leugen van Yeşilgöz omdat D66, CDA en CU daar geen prijs tegenover stelde. Dit was ook een breuk met het verleden, normaliter werd degene die breekt zonder pardon direct als enige de schuld in de schoenen geschoven. De VVD werd echter beloond met verkiezingen op het door haar gekozen migratie thema.

Zolang andere partijen dit spel niet keihard leren spelen voorspeld dit imho weinig goeds.

De VVD is zeker niet ongeschonden uit de kabinetsval/verkiezingen gekomen. Het zetelverlies is misschien beperkt, maar de groep die VVD heeft gestemd is behoorlijk veranderd. Flink wat gematigde (centrrum-)rechtse liberalen hebben D66 gestemd, het verlies is beperkt door stemmen van voormalig ver-/extreem-rechts strategische stemmers die VVD hebben gestemd vanwege het uitsluiten van de PVV en een te klein JA21.

Die nieuwe groep is echter een stuk minder honkvast en hopt wellicht weer verder naar rechts als het verhaal daar sappiger is. Het kan natuurlijk ook zeker zijn dat ook de groep die van VVD naar D66 is gegaan tijdelijk/strategisch was, maar dat is dan alsnog een duidelijk signaal: die stemmers willen niet mee de populistische hoek in.

Ook als Yesilgoz deze koers blijft varen, loopt de VVD het risico dat ze opnieuw rechts worden ingehaald, JA21 en PVV kunnen dit prima uitnutten: "de VVD ligt in bed met die milieu-idiote taakstrafpartij van D66 en ze schuwen samenwerking met die linkse malloten van GL-PvdA niet, dat is niet rechts-liberaal. Typisch rechts lullen maar links doen. Stem op ons!".

En uiteindelijk: als de extreme kant genoeg groeit zijn de oorspronkelijke enablers niet meer nodig. Zie ook hoe de Tories er momenteel aan toe zijn in het VK.

[ Voor 8% gewijzigd door Bundin op 10-01-2026 13:24 ]

[XWB]

ZieMaar! schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:41:
[...]

Aldus de Volkskrant…

Verdere afbraak van de verzorgingsstaat dus. Vind VVD wel prima en D66 laat het gebeuren.

[Chocovla]

XWB schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:25:
[...]

Verdere afbraak van de verzorgingsstaat dus. Vind VVD wel prima en D66 laat het gebeuren.

Nou ja, economisch is D66 toch altijd economisch rechts geweest? Die gaan echt niet belastingen verhogen bij vermogenden en bedrijven als je ook de sociale zekerheid en de zorg nog eerst kan leegtrekken.

[nwagenaar]

D-e-n schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:45:
[...]
In de praktijk dus toch gewoon het centrumrechtse kabinet van Yesilgoz en dat valt met name D66 en haar kiezers dan te verwijten

Zowel D66, CDA en VVD hadden alle drie al via hun partij programma’s al bepaald dat het geld voor Defensie weg zouden worden gehaald bij onder andere de zorg (net zoals de meeste partijen, met uitzondering van GL/PvdA).

Dit was al ruim uitgerekend ten tijde van de verkiezingen, effectief waren ze ten tijde van de verkiezingen het al eens over deze bezuinigingen en dan nog hebben de kiezers gekozen voor deze partijen.

Het enige wat je de kiezers kunt verwijten is dat ze niet hebben gestemd op GL/PvdA.

[Robkazoe]

Bundin schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:18:
[...]

De VVD is zeker niet ongeschonden uit de kabinetsval/verkiezingen gekomen. Het zetelverlies is misschien beperkt, maar de groep die VVD heeft gestemd is behoorlijk veranderd. Flink wat gematigde (centrrum-)rechtse liberalen hebben D66 gestemd, het verlies is beperkt door stemmen van voormalig ver-/extreem-rechts strategische stemmers die VVD hebben gestemd vanwege het uitsluiten van de PVV en een te klein JA21.

Die nieuwe groep is echter een stuk minder honkvast en hopt wellicht weer verder naar rechts als het verhaal daar sappiger is. Het kan natuurlijk ook zeker zijn dat ook de groep die van VVD naar D66 is gegaan tijdelijk/strategisch was, maar dat is dan alsnog een duidelijk signaal: die stemmers willen niet mee de populistische hoek in.

Ook als Yesilgoz deze koers blijft varen, loopt de VVD het risico dat ze opnieuw rechts worden ingehaald, JA21 en PVV kunnen dit prima uitnutten: "de VVD ligt in bed met die milieu-idiote taakstrafpartij van D66 en ze schuwen samenwerking met die linkse malloten van GL-PvdA niet, dat is niet rechts-liberaal. Typisch rechts lullen maar links doen. Stem op ons!".

En uiteindelijk: als de extreme kant genoeg groeit zijn de oorspronkelijke enablers niet meer nodig. Zie ook hoe de Tories er momenteel aan toe zijn in het VK.

De niet zo'n honkvaste "VVD-ers" zie je nu al gebeuren. In alle reacties onder politieke filmpjes over de D66-CDA-VVD samenwerking wordt massaal over kiezersbedrog gesproken en dat er de volgende keer "toch" maar op FVD of JA21 gestemd moet worden.

Je zou verwachten na de teleurstelling van PVV en nu VVD dat je een patroon kan gaan zien (dat rechts populisme geen oplossingen heeft). Maar ik gok dat dat kwartje voorlopig niet gaat vallen en dat het eerst JA21 die heel groot gaat worden en daarna FVD. En tegen die tijd zijn ze het debacle van Schoof-1 alweer vergeten en stemmen ze weer op PVV met misschien nog een tussenstop op een nog een nieuw op te richten partij die na 1 verkies weer compleet weggevaagd wordt.

[D-e-n]

Robkazoe schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:35:
[...]

De niet zo'n honkvaste "VVD-ers" zie je nu al gebeuren. In alle reacties onder politieke filmpjes over de D66-CDA-VVD samenwerking wordt massaal over kiezersbedrog gesproken en dat er de volgende keer "toch" maar op FVD of JA21 gestemd moet worden.

Je zou verwachten na de teleurstelling van PVV en nu VVD dat je een patroon kan gaan zien (dat rechts populisme geen oplossingen heeft). Maar ik gok dat dat kwartje voorlopig niet gaat vallen en dat het eerst JA21 die heel groot gaat worden en daarna FVD. En tegen die tijd zijn ze het debacle van Schoof-1 alweer vergeten en stemmen ze weer op PVV met misschien nog een tussenstop op een nog een nieuw op te richten partij die na 1 verkies weer compleet weggevaagd wordt.

Daarbij de aantekening dat FvD nog steeds dezelfde fascistische club is als toen Baudet op één stond. Helaas doet de schaamlap die De Vos heet haar werk bij onze domme pers.

[HEY_DUDE]

XWB schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 00:38:
[...]

Zolang geef ik een minderheidskabinet niet. Over twee jaar zijn er weer verkiezingen.

Maar goed, alsnog stilstand inderdaad.

Wederom een stilstand georganiseerd en mogelijk gemaakt door de VVD onder Yesilgoz. Al na het klappen van het laatste centrum rechtse kabinet worden we gegijzeld door de aanhoudende obstructie van die club.

[DevWouter]

Robkazoe schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:40:
Enige manier om dit op te lossen is zelf ook streng migratiebeleid te gaan voeren en het gras voor de voeten van oa PVV en FVD wegmaaien.

Als je bij een populist de stok afpakt dan gaat die op zoek naar een andere stok.

Het zou anders zijn als het om ideologie gaat want daar gaat het om een doel die gezamenlijk bereikt kan worden. Bij populisme gaat het er om dat je wint.

[dawg]

Wellicht escaleert de geopolitieke situatie nog veel verder waardoor mensen de noodzaak van een krachtige EU in gaan zien (de eerste tekenen hiervan waren afgelopen week al zichtbaar in peiling van Eenvandaag) en gaan begrijpen dat de extreemrechtse partijen hier niet op zullen leveren.

@defiant’s post doet me vermoeden dat persoonlijke verhoudingen (waar wij maar weinig van meekrijgen) de reden zijn dat VVD dit kan doen. De verhoudingen zijn nog niet zo verziekt als bijvoorbeeld de VS. Desalniettemin is VVD gevaarlijk bezig.

[ Voor 9% gewijzigd door dawg op 10-01-2026 16:50 ]

[R_Zwart]

DevWouter schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:58:
[...]

Als je bij een populist de stok afpakt dan gaat die op zoek naar een andere stok.

Het zou anders zijn als het om ideologie gaat want daar gaat het om een doel die gezamenlijk bereikt kan worden. Bij populisme gaat het er om dat je wint.

Precies. Toen minder minder Marokkanen geen effect meer had waren opeens de asielzoekers de root of all evil voor Wilders. Als dat niet meer werkt wordt het ongetwijfeld de LHBTIQ+ gemeenschap die volgens hem voor alle problemen zorgen. Doet ie nu eigenlijk al een beetje.

[Vrietje]

ZieMaar! schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:41:
[...]

Aldus de Volkskrant…

Veel succes om dan steun te krijgen van de linkse partijen. Die gaan gewoon simpel weg voor steun eisen dat het geld bij de rijken en bedrijven vandaan gehaald gaan worden ipv de al kapot bezuinigde zorg en sociale zekerheid.

[Vrietje]

Chocovla schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:29:
[...]

Nou ja, economisch is D66 toch altijd economisch rechts geweest? Die gaan echt niet belastingen verhogen bij vermogenden en bedrijven als je ook de sociale zekerheid en de zorg nog eerst kan leegtrekken.

D66 is altijd een centrumrechtse partij geweest. Zeg maar het draait vooral om het geld, maar mensen zijn ook nog een beetje belangrijk.
Waar bij de vvd het alleen gaat over geld.
Dat was hun grootste verschil.

Alleen is de d66 ook nog heel erg progressief. Vroeger was dat een liberaal gedachte goed. Tegenwoordig wordt conservatief en progressief onterecht op de links rechts balans gelegd.
Dus elk progressief punt heeft je voor het kieskompas ook linkse score. En elk conservatief geeft ook een rechtse score.


de enige echt linkse punten zou je de gratis kinderopvang kunnen en de belastingskorting/proto basis inkomen wat d66 in het programma had staan.

[Kalentum]

XWB schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:25:
[...]

Verdere afbraak van de verzorgingsstaat dus. Vind VVD wel prima en D66 laat het gebeuren.

CDA en D66 hadden daar geen VVD voor nodig.

[defiant]

Joost Eerdmans (JA21) ziet kansen na afwijzing in formatie: ’De prijs voor het minderheidskabinet zal hoog zijn’

Vooral bij de begrotingen ziet hij politieke risico’s ontstaan. „Wij gaan echt niet tegen elke prijs dingen slikken. De prijs voor het minderheidskabinet zal hoog zijn”, waarschuwt hij.

Ik ben hierom ook sceptisch over de slagingskans van een minderheidskabinet. Zoals ik eerder betoogde kan het alleen werken als oppositiepartijen niet autoritair zijn. Eist JA21 invloed op het kabinetsbeleid, dan verspeeld het kabinet de handreiking met andere partijen en kom je vrijwel direct in een constructie terecht waar JA21 feitelijk alsnog bovenmatig invloed kan uitoefenen, misschien wel meer dan als coalitiepartner.

De drie partijen die nu aan het formeren zijn, zijn een overwegend linkse coalitie.

Ondanks dat het de telegraaf is, kan niet genoeg benadrukken hoe bijzonder laag en slecht dit soort journalistiek is als het gaat om basale zaken zoals politieke oriëntatie. Ik denk dat de VVD diep beledigd is als ze worden neergezet als een linkse partij.

Je ziet hierin dat de journalistiek/media een hoofdrol vervullen in het verschuiven van het overton window, door hierin in mee te gaan en geen weerwoord te bieden. Als iemand 5 of 10 jaar geleden had geopperd dat de VVD een linkse partij is zou iedereen je voor gek hebben verklaart.

[spijkerhoofd]

defiant schreef op zondag 11 januari 2026 @ 02:54:
Joost Eerdmans (JA21) ziet kansen na afwijzing in formatie: ’De prijs voor het minderheidskabinet zal hoog zijn’

[...]

Ik ben hierom ook sceptisch over de slagingskans van een minderheidskabinet. Zoals ik eerder betoogde kan het alleen werken als oppositiepartijen niet autoritair zijn. Eist JA21 invloed op het kabinetsbeleid, dan verspeeld het kabinet de handreiking met andere partijen en kom je vrijwel direct in een constructie terecht waar JA21 feitelijk alsnog bovenmatig invloed kan uitoefenen, misschien wel meer dan als coalitiepartner.

Dan zullen ze vooral met PVDA/GL, SP en Christenunie gaan samenwerken, iets wat vooral VVD niet wil. Dat zal betekenen minder bezuinigen op de zorg en meer lastenverzwaringen op vermogende mensen, iets waar ik niet rouwig om kan zijn.

[spijkerhoofd]

Ik dacht trouwens dat de VVD de verkiezingsbelofte gemaakt had om niet met partijen te zitten die de HRA wil afschaffen? Ik meende dat de D66 en CDA dat wel willen.

[Napo]

spijkerhoofd schreef op zondag 11 januari 2026 @ 06:55:
Ik dacht trouwens dat de VVD de verkiezingsbelofte gemaakt had om niet met partijen te zitten die de HRA wil afschaffen? Ik meende dat de D66 en CDA dat wel willen.

Als de VVD zich aan alle verkiezingsbeloftes zou houden over regeren met specifieke partijen dan was er maar één plek mogelijk en dat is de oppositie.

[HvdBent]

Robkazoe schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 12:40:
Enige manier om dit op te lossen is zelf ook streng migratiebeleid te gaan voeren en het gras voor de voeten van oa PVV en FVD wegmaaien.

Dat kan alleen door ook irreëel beleid te voeren, en dat zie ik D66 en het CDA niet doen. Het moet gewoon netjes en sneller.

[CornermanNL]

XWB schreef op zaterdag 10 januari 2026 @ 13:25:
[...]

Verdere afbraak van de verzorgingsstaat dus. Vind VVD wel prima en D66 laat het gebeuren.

Economisch ook nog eens erg dom, sociale zekerheid is een verzekering. In slechte tijden is het het kussen dat ervoor zorgt dat mensen niet buiten de maatschappij vallen. En gezond en wel weer aan de start verschijnen als de economie weer hersteld.

Maarja leg dat maar eens uit aan de inmiddels gehersenspoelde kiezers. Want de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de politici die een spelletje spelen maar toch ook bij de kiezer die te beroerd is om te willen begrijpen wat iets nu echt is.

Combinatie van desinteresse en het ontbreken van checks & balances zeg maar.

[DevWouter]

defiant schreef op zondag 11 januari 2026 @ 02:54:
Joost Eerdmans (JA21) ziet kansen na afwijzing in formatie: ’De prijs voor het minderheidskabinet zal hoog zijn’

[...]

Ik ben hierom ook sceptisch over de slagingskans van een minderheidskabinet. Zoals ik eerder betoogde kan het alleen werken als oppositiepartijen niet autoritair zijn. Eist JA21 invloed op het kabinetsbeleid, dan verspeeld het kabinet de handreiking met andere partijen en kom je vrijwel direct in een constructie terecht waar JA21 feitelijk alsnog bovenmatig invloed kan uitoefenen, misschien wel meer dan als coalitiepartner.

De reden dat ik denk dat een minderheidskabinet geen kans van slagen heeft is tweevoud.

Allereerst praktisch, omdat de tweede kamer (kabinet, maar ook de oppositie) minder relevant worden. Het kabinet moet telkens op zoek gaan naar partners in beide kamers, waardoor zij minder slagkracht hebben. Maar de oppositie moet telkens aandacht (en dus geld+tijd) besteden om verhaal te creeeren waarin ze uitleg geven waarom ze wel/niet participeren in de voorstellen.

Ten tweede, omdat het de spelregels gaat veranderen. Voetbal wordt een heel andere sport als je met 7 man het veld op komt en ze hun handen moeten gebruiken ipv hun voeten. En het merendeel van de voetballers zal er alles aandoen om de oude regels te krijgen.

Je ziet dat al terug in de houding in zo'n beetje de hele oppositie (ik geloof alleen dat de CU nog constructief is) en dat ze allemaal met eisen vooraf komen. Dat ze een contract, overeenkomst of een publieke verklaring willen voordat ze instemmen met een minderheidskabinet.

[spijkerhoofd]

Napo schreef op zondag 11 januari 2026 @ 09:18:
[...]


Als de VVD zich aan alle verkiezingsbeloftes zou houden over regeren met specifieke partijen dan was er maar één plek mogelijk en dat is de oppositie.

Dan moet je geen beloftes maken die je niet kunt waarmaken, of je moet pricipieel zijn en een plek in de oppositie accepteren. Wat de VVD nu doet is hetzelfde waar ze PVDA en D66 op aanspreken, draaikonterij en maakt dat de VVD ongeloofwaardig is.

[Napo]

spijkerhoofd schreef op zondag 11 januari 2026 @ 09:49:
[...]

Dan moet je geen beloftes maken die je niet kunt waarmaken, of je moet pricipieel zijn en een plek in de oppositie accepteren. Wat de VVD nu doet is hetzelfde waar ze PVDA en D66 op aanspreken, draaikonterij en maakt dat de VVD ongeloofwaardig is.

Je kan nu al uittekenen wat de reactie van de VVD gaat zijn, in ieder geval iets in de richting van: "Wij nemen wel onze verantwoordelijkheid om het land te besturen"

Welkom in de politiek, waar verkiezingsbeloftes meer richtlijnen zijn dan harde werkelijkheid voor de toekomst.

[spijkerhoofd]

DevWouter schreef op zondag 11 januari 2026 @ 09:33:
[...]


De reden dat ik denk dat een minderheidskabinet geen kans van slagen heeft is tweevoud.

Allereerst praktisch, omdat de tweede kamer (kabinet, maar ook de oppositie) minder relevant worden. Het kabinet moet telkens op zoek gaan naar partners in beide kamers, waardoor zij minder slagkracht hebben. Maar de oppositie moet telkens aandacht (en dus geld+tijd) besteden om verhaal te creeeren waarin ze uitleg geven waarom ze wel/niet participeren in de voorstellen.

Ten tweede, omdat het de spelregels gaat veranderen. Voetbal wordt een heel andere sport als je met 7 man het veld op komt en ze hun handen moeten gebruiken ipv hun voeten. En het merendeel van de voetballers zal er alles aandoen om de oude regels te krijgen.

Je ziet dat al terug in de houding in zo'n beetje de hele oppositie (ik geloof alleen dat de CU nog constructief is) en dat ze allemaal met eisen vooraf komen. Dat ze een contract, overeenkomst of een publieke verklaring willen voordat ze instemmen met een minderheidskabinet.

Een andere reden is ook dat de 3 kabinetspartijen gemakkelijk eruit kunnen stappen als ze hun zin niet krijgen. En de eerste kans doet zich binnenkort al voor met de voorjaarsnota. Wat als het een PVDA/GL sausje krijgt omdat over rechts geen kansen voordoen? Gaat de VVD tekenen bij het kruisje als de HRA word afgeschaft? Gaat de oppositie partijen mee om fors te bezuinigen op de zorg? Over rechts gaat het een grote klus worden gezien zij in de eerste kamer flink versplintert zijn, gemakkelijker is het via PVDA/GL te laten lopen omdat zij behoorlijke slagkracht hebben in de eerste kamer, en CU is bereid om over zaken mee te praten. Gaat rechts water bij de wijn doen?

[DevWouter]

spijkerhoofd schreef op zondag 11 januari 2026 @ 09:54:
[...]

Een andere reden is ook dat de 3 kabinetspartijen gemakkelijk eruit kunnen stappen als ze hun zin niet krijgen. En de eerste kans doet zich binnenkort al voor met de voorjaarsnota. Wat als het een PVDA/GL sausje krijgt omdat over rechts geen kansen voordoen? Gaat de VVD tekenen bij het kruisje als de HRA word afgeschaft? Gaat de oppositie partijen mee om fors te bezuinigen op de zorg? Over rechts gaat het een grote klus worden gezien zij in de eerste kamer flink versplintert zijn, gemakkelijker is het via PVDA/GL te laten lopen omdat zij behoorlijke slagkracht hebben in de eerste kamer, en CU is bereid om over zaken mee te praten. Gaat rechts water bij de wijn doen?

Mijn scenario was vooral gefocst op in welke mate de politiek zich kunnen aanpassen in hun gedrag om zo'n iets werkends te krijgen, als ze welwillend zijn, en dan kom ik uit op twee problemen: Hoe ze omgaan met resources (tijd+geld) en het vermogen om zich aan te passen aan de nieuwe regels.

De CU krijgt bij mij een uitzondering omdat ze in het verleden regelmatig hun flexibiliteit in gedrag(!) hebben getoond. Maar op ideologie zijn ze, net zoals de meeste partijen, een stuk minder flexibel.

Jouw beschrijfing legt vooral de focus op de mismatch in ideologie. En dat is ook een valide reden waarom het niet gaat werken (en die de media waarschijnlijk gaat pushen).

[vanaalten]

spijkerhoofd schreef op zondag 11 januari 2026 @ 06:55:
Ik dacht trouwens dat de VVD de verkiezingsbelofte gemaakt had om niet met partijen te zitten die de HRA wil afschaffen? Ik meende dat de D66 en CDA dat wel willen.

Nee, dat heb je verkeerd onthouden.

(bron, bonusbron)
Dus de verkiezingsbelofte is vooral dat wat VVD betreft er niet gekort gaat worden op hypotheekrenteaftrek. Dus voor de VVD is het geen probleem om in een kabinet te gaan met partijen die de aftrek willen afschaffen of afbouwen - zolang het regeerakkoord maar laat zien dat de aftrek onveranderd blijft. Dus zo lang het toekomstige kabinet maar niet gaat sleutelen aan de aftrek is het voor de VVD acceptabel om in dit kabinet mee te doen, ongeacht wat de andere partijen liever willen op dit gebied.

Je hebt pas een interessant punt te pakken als het regeerakkoord iets laat zien over afbouwen van hypotheekrente-aftrek. Dan pas kan je beginnen over het breken van verkiezingsbeloften. Al kan je van een politicus dan natuurlijk wel een verhaal verwachten als "maar die-en-die maatregel compenseert de huizenbezitter weer dus netto verliezen ze niets, dus dat is in de geest van onze verkiezingsbelofte".

[Meg]

Nu er een minderheidskabinet komt ben ik heel benieuwd hoelang het duurt voor het valt.

[Superman]

Zowel ja21 als PvdA -GL zullen het niet steunen dus het gaat spannend worden wie wel

[skimine]

Meer problemen op komst in de asielketen. Nadat afgelopen jaar de bezuiniging op subsidie voor VluchtelingenWerk Nederland (VWN) gedeeltelijk werd teruggedraaid moet men er nu toch echt aan geloven:

quote: https://www.nu.nl/binnenl...g-voor-vluchtelingen.html

Door bezuinigingen van het kabinet-Schoof moet VWN het vanaf dit jaar doen met een derde van de subsidie, wat neerkomt op zo'n 13 miljoen euro. De organisatie moet daardoor in 2026 de medewerkers op 280 van de 350 locaties noodgedwongen laten vertrekken. Spoelstra vreest dat asielzoekers verdwaald zullen raken in de bureaucratische wereld van regels en documenten.

Deze maatregel gaat ook niet helpen om de achterstanden in de asielketen te verbeteren:

(...) De gemiddelde wachttijd in Nederland is twee jaar. Volgens Carolus Grütters zal die wachttijd alleen maar verder toenemen. De onderzoeker bij het Centrum voor Migratierecht aan de Radboud Universiteit legt uit dat mensen nu zonder goede begeleiding een aanvraag moeten indienen bij de IND.

Een "rampzalige" ontwikkeling, vindt hij. De IND zal meer mensen onterecht afwijzen omdat ze niet goed voorbereid zijn. Het gevolg daarvan is dat meer asielzoekers die beslissing zullen aanvechten bij de rechter, zegt hij. "En dan verschuift de werklast van de IND naar de rechters, die ook al niet overdadig veel tijd hebben."

Als een rechter vervolgens beslist dat iemand inderdaad onterecht is afgewezen, moet de IND de aanvraag opnieuw in behandeling nemen. "Zo loopt de nu al stroperige asielketen straks nog verder vast", zegt Spoelstra. Grütters vult aan: "Het is dus niet alleen heel ineffectief om op deze manier te bezuinigen, maar het gaat ook ten koste van de allerzwaksten: de vluchtelingen."

Bij het COA en in asielzoekerscentra zal dit ook voelbaar zijn. Met een grotere kans op incidenten is de kans op meer negatieve beeldvorming rondom asielzoekers waarschijnlijk ook een kwestie van tijd:

Ook het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) maakt zich "grote zorgen" over de bezuinigingen. Zo verwacht het COA dat de druk op medewerkers verder toeneemt. Vooral doordat ze meer vragen van bewoners zullen krijgen, terwijl ze juridische vragen over de procedure niet mogen beantwoorden vanuit hun onafhankelijke positie.

"En er zijn minder mogelijkheden om ze door te verwijzen naar de juiste hulp", laat het COA weten aan NU.nl. "Dat zorgt voor onbeantwoorde vragen en frustraties bij bewoners, wat de kans op spanningen en incidenten vergroot."

En voor wie mogelijk vergeten was hoe groot de achterstanden in de asielketen zijn:

"We hebben te maken met enorme achterstanden. De aanvragen die nu worden behandeld, komen uit november 2024. Het duurt dus nog wel even tot de nieuwe aanvragen aan de beurt zijn."

[CornermanNL]

Bezuinigen op de asielprocedure is een mooie truc om de problemen in stand te houden en te kunnen blijven schoppen tegen migratie als bron van alle problemen.

Past perfect in het plaatje, je eigen politieke positie en belangrijkste campagne punt behouden en vooral niets oplossen.

[Piet_Piraat7]

PVV heeft de verkiezingen toch niet gewonnen? Ik heb het idee dat Nederland wel redelijk in heeft gezien dat er met Wilders aan het roer vrij weinig terecht komt van het verlagen van de asielinstroom en dat Nederland wel andere problemen heeft dan alleen migratie. Door er hier over te blijven praten doen we toch eigenlijk niks anders dan juist het migratie onderwerp groter en groter te maken?

[PatrickC]

Superman schreef op zondag 11 januari 2026 @ 17:18:
Zowel ja21 als PvdA -GL zullen het niet steunen dus het gaat spannend worden wie wel

Als ik Caroline vanmorgen bij Goedemorgen Nederland zie, dan zal het de BBB ook zeker niet zijn en dat maakt het in de 1e Kamer ook een stuk lastiger voor dit toekomstige minderheidskabinet.

Ik begrijp de redenatie ook niet die D66/VVD/CDA er nu op na houden als het gaat om hoe dit minderheidskabinet moet gaan werken. Met meerderheden over links of rechts werken per voorstel? Dat is alleen maar theorie wat mij betreft De BBB gaat bijvoorbeeld geen rechts voorstel steunen als ze weten dat bij een ander voorstel (b.v. iets wat de boeren raakt) het kabinet met b.v. GL/PvdA een akkoord bereikt gaat worden. En ik verwacht dat partijen als GL/PvdA en JA21 hetzelfde in. de wedstrijd zullen zitten.

Ik ben dan ook benieuwd wat er deze week uit al de gesprekken met de oppositie gaat komen.

[Jerie]

PatrickC schreef op maandag 12 januari 2026 @ 09:10:
[...]

Als ik Caroline vanmorgen bij Goedemorgen Nederland zie, dan zal het de BBB ook zeker niet zijn en dat maakt het in de 1e Kamer ook een stuk lastiger voor dit toekomstige minderheidskabinet.

Ik begrijp de redenatie ook niet die D66/VVD/CDA er nu op na houden als het gaat om hoe dit minderheidskabinet moet gaan werken. Met meerderheden over links of rechts werken per voorstel? Dat is alleen maar theorie wat mij betreft De BBB gaat bijvoorbeeld geen rechts voorstel steunen als ze weten dat bij een ander voorstel (b.v. iets wat de boeren raakt) het kabinet met b.v. GL/PvdA een akkoord bereikt gaat worden. En ik verwacht dat partijen als GL/PvdA en JA21 hetzelfde in. de wedstrijd zullen zitten.

Ik ben dan ook benieuwd wat er deze week uit al de gesprekken met de oppositie gaat komen.

Tijdelijk probleem, tot ongeveer eind Maart 2027: https://www.kiesraad.nl/a...le-staten-verkiezing-2027

Dus daarna zit je een samenstelling van 2,5 jaar. Mits de boel in de Tweede Kamer het vier jaar vol zou houden.

[CornermanNL]

Piet_Piraat7 schreef op maandag 12 januari 2026 @ 08:56:
PVV heeft de verkiezingen toch niet gewonnen? Ik heb het idee dat Nederland wel redelijk in heeft gezien dat er met Wilders aan het roer vrij weinig terecht komt van het verlagen van de asielinstroom en dat Nederland wel andere problemen heeft dan alleen migratie. Door er hier over te blijven praten doen we toch eigenlijk niks anders dan juist het migratie onderwerp groter en groter te maken?

Het is ook van de VVD een paradepaardje (nareis op nareis is de leugen waarop het kabinet geklapt is.)
De keizers zijn naar JA21, de VVD en FvD gegaan. En een deel naar D66 vanwege de economische agenda en de minder extreem rechtse retoriek over van alles.

Dus ja het is nog steeds een heel groot punt. Het is allemaal narratief. de PVV heeft zich op allerlei dossiers gedragen alsof ze in de oppositie zaten. En geen enkele verantwoordelijkheid genomen op welk gebied dan ook. Het verhaaltje achteraf en tijdens de regeerperiode, woke links laat ons niet regeren.

En veel kiezers trappen er in, omdat ze niet begrijpen hoe onze democratie en rechtstaat werkt en hoe je dus dingen gedaan zou kunnen krijgen. We leven in een land waarbij heel veel mensen het heel goed hebben en ondertussen constant chagrijnig lijken te zijn over wat ze niet kunnen hebben. En een ander deel heeft het echt een stuk minder en is ook gewoon constant boos op "the others". Gevoed door allerlei giftige verhalen die verteld worden door de media, politici en wormholes op sociale media.

We zijn onze doe mentaliteit en oplossingsgerichtheid als land volledig kwijt. We weten gewoon niet meer wat het bouwen aan een open samenleving is. En dat was in het verleden ook al niet zo makkelijk, maar toen was er nog een bepaalde basis waar iedereen vanuit ging en wilde behouden. Dat is compleet weg.

[PatrickC]

Jerie schreef op maandag 12 januari 2026 @ 09:14:
[...]


Tijdelijk probleem, tot ongeveer eind Maart 2027: https://www.kiesraad.nl/a...le-staten-verkiezing-2027

Dus daarna zit je een samenstelling van 2,5 jaar. Mits de boel in de Tweede Kamer het vier jaar vol zou houden.

Klopt, maar het was natuurlijk maar één voorbeeld om duidelijk te maken dat oppositie partijen er niet ‘per voorstel’ in zullen zitten. Ze zullen voorstellen aan elkaar willen ‘koppelen’, een soort ‘mini-regeerakkoordjes’. JA21 gaat natuurlijk geen rechts migratie voorstel steunen als hierna met GL/PvdA een klimaat-voorstel kan worden gesloten. Ik hoop dat ik me vergis, maar ik verwacht het niet. Verder vraag ik me af of dit minderheidskabinet ook meerderheden wil gaan halen op bepaalde voorstellen met partijen als de PVV en FVD.

[skimine]

Piet_Piraat7 schreef op maandag 12 januari 2026 @ 08:56:
PVV heeft de verkiezingen toch niet gewonnen? Ik heb het idee dat Nederland wel redelijk in heeft gezien dat er met Wilders aan het roer vrij weinig terecht komt van het verlagen van de asielinstroom en dat Nederland wel andere problemen heeft dan alleen migratie. Door er hier over te blijven praten doen we toch eigenlijk niks anders dan juist het migratie onderwerp groter en groter te maken?

Het is natuurlijk niet alleen de PVV die zich profileert op asiel. En dat het Wilders niet is gelukt zegt natuurlijk niet dat men vervolgens niet naar een andere partij verschuift met soortgelijke onuitvoerbare plannen. Het blok PVV+JA21+FvD heeft de afgelopen verkiezingen juist één zetel gewonnen (41->42). Dat schetst mijns inziens niet het beeld dat een deel van de kiezers erg goed heeft gereflecteerd.

Daarnaast zijn de problemen in de asielketen er niet minder op geworden. Dus ook voor de groep die wél een fatsoenlijk functionerende asielketen wil blijft het een relevant onderwerp.

Wat mij betreft is het juist belangrijk om te (blijven) benoemen hoe de beleidskeuzes van het kabinet Schoof er nu voor zorgen dat problemen juist erger gaan worden (dat is overigens breder dan alleen asiel), zeker gezien deze gevolgen zich soms pas later openbaren.

[Jerie]

PatrickC schreef op maandag 12 januari 2026 @ 11:08:
[...]

Klopt, maar het was natuurlijk maar één voorbeeld om duidelijk te maken dat oppositie partijen er niet ‘per voorstel’ in zullen zitten. Ze zullen voorstellen aan elkaar willen ‘koppelen’, een soort ‘mini-regeerakkoordjes’. JA21 gaat natuurlijk geen rechts migratie voorstel steunen als hierna met GL/PvdA een klimaat-voorstel kan worden gesloten. Ik hoop dat ik me vergis, maar ik verwacht het niet. Verder vraag ik me af of dit minderheidskabinet ook meerderheden wil gaan halen op bepaalde voorstellen met partijen als de PVV en FVD.

Om deze reden vond ik het ook pittig dat Jetten JA21 zo sterk afwees. Of het verstandig was, is de vraag. Het is wel duidelijk en ferm. Die deur is specifiek voor JA21 als onderdeel van regering dichtgegaan. Daarmee staat de deur voor eenieder in andere hoedanigheid (minderheidskabinet) weer open, maar niemand komt binnen.

Ik zie ze aan rechterkant eenvoudig kunnen bezuinigen, om dan aan linkerkant juist te investeren (in bijv. stikstofcrisis). De vraag is vooral welke volgorde gaat men volgen? Vergeet niet, die stikstofcrisis dendert voort. Energiearmoede idem. Huizenmarkt idem. Oorlogen idem. Alle problemen kabbelen vrolijk verder.

Wat een minderheidskabinet eigenlijk doet is partijen tegenover elkaar uitspelen. (Progressief) links trapte daar in het verleden regelmatig in. Rechts m.i. niet. Tenzij wanneer je D66 of CU als zodanig wilt benoemen, of wilt beargumenteren dat SGP erin tuinde. Voor dat laatste ben ik niet onpartijdig genoeg om over te oordelen, en het staat me ook niet voldoende bij.

[defiant]

CornermanNL schreef op maandag 12 januari 2026 @ 09:36:
We zijn onze doe mentaliteit en oplossingsgerichtheid als land volledig kwijt. We weten gewoon niet meer wat het bouwen aan een open samenleving is. En dat was in het verleden ook al niet zo makkelijk, maar toen was er nog een bepaalde basis waar iedereen vanuit ging en wilde behouden. Dat is compleet weg.

Wat inderdaad nieuw is aan deze tijdsperiode qua politiek, is dat er steeds minder partijen zijn in politiek en samenleving die bereid om zowel oplossingsgericht als compromisbereid te handelen. In de periode van de verzuiling waren de ideologische tegenstellingen misschien nog wel groter dan nu, maar men was wel bereid om de situatie beheersbaar te houden. Dat zogenaamde polderen wat daaruit volgde was overigens wel redelijk uniek aan Nederland, in andere landen werden die tegenstellingen veel harder uitgespeeld.

Je ziet dat het traditionele polderen eigenlijk steeds minder functioneert en hierdoor zijn de tegenstellingen uiteindelijk ook weer groter. Als we als samenleving met terugwerkende kracht het oneens zijn met het poldermodel, dan waren we het ook eigenlijk ook oneens met de compromissen die daaruit volgende.

Wat mensen echter vergeten is dat polderen feitelijk meer democratisch was en meer macht gaf aan de individuele burger via het maatschappelijk middenveld. De politiek moest echt luisteren. Hoe meer je daar vanaf stapt en macht concentreert bij de politiek, des te meer wordt dat vatbaarder voor partijen die hier minder goed mee om gaan.

Het lijkt aantrekkelijk om het eigenbelang af te kunnen dwingen in de politiek, maar dan moet je die machtsstrijd wel winnen, want anders dan bepaald de ander dat voor je en verlies je. De opkomst van de westerse welvaart heeft de illusie gewekt dat de middenklasse op een zelfde manier zoals de hogere klasse zichzelf bedient kan handelen. Dat verhaal verkopen de oude en nieuwe rechtse partijen al decennia aan de kiezer, een kleinere (of zelfs de kettingzaag) in de overheid zal meer vrijheid en geld opleveren in de eigen portemonnee.

Alleen de middenklasse is zo'n grote groep, dat het eigenbelang die groep alleen maar uit elkaar speelt. Moet de kettingzaag in de zorg, dan benadeeld je gepensioneerden to.v.. de jongeren. Moet de kettingzaag in de kinderopvang, dan benadeeld je ouders. Idem dito als het gaat over de huizenmarkt, OV, infrastructuur tot aan zaken zoals zwembaden, etc. Over wiens eigenbelang heeft men het dan?

Mensen buiten de stedelijke gebieden klagen over verlies aan voorzieningen, maar dat was feitelijk al de kettingzaag waarvoor de meerderheid (impliciet) had gestemd.

Het gevolg is dat als de middenklasse kiest voor het eigenbelang ze erg kwetsbaar zijn voor het uit elkaar gespeeld worden met verdeel en heers. En dan krijg je een zelf versterkend effect van boosheid, wat weer populisme tot aan extremisme aanwakkert.

[Marrtijn]

Piet_Piraat7 schreef op maandag 12 januari 2026 @ 08:56:
Door er hier over te blijven praten doen we toch eigenlijk niks anders dan juist het migratie onderwerp groter en groter te maken?

Misschien inderdaad beter om het onderwerp gewoon dood te zwijgen, zeker omdat zelfs D66 campagne heeft gevoerd op controle van immigratie. Het electoraat steeds teleurstellen op migratie heeft zo ontzettend succesvol uitgepakt voor de Nederlandse politiek, laten we het nog een keer proberen.

[defiant]

Bontenbal: Mogelijk ministers van oppositiepartijen in volgend kabinet

Ook oppositiepartijen kunnen misschien ministers en staatssecretarissen gaan leveren in het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA. Volgens CDA-leider Henri Bontenbal ‘zou je daarover kunnen nadenken’. Het zou namelijk helpen om steun van de oppositie te verkrijgen om wetsvoorstellen aan meerderheden te helpen.

Het vorige kabinet hadden we het idee van een extraparlementair kabinet, waarbij het kabinet op meer afstand zou staan van de regeringspartijen en oppositie. Nu worden juist oppositiepartijen uitgenodigd om deel te nemen, eigenlijk precies de omgekeerde situatie.

Ik zie niet in hoe dit plan zou moeten werken en met welke motivatie andere partijen hier aan mee zouden willen werken. Het kabinet heeft immers een signatuur van D66/CDA/VVD, welk voordeel valt er te behalen als je daar als oppositie in gaat zitten, er is immers niet meegeschreven aan het regeerakkoord. Daarnaast loop je het risico dat bij falen de schuld in de schoenen kan worden geschoven. De stabiliteit die het kabinet lijkt hierdoor vooral een risico indekking voor hunzelf.

Niet dat ik er een voorstander van ben, maar mijns inziens als men een minderheidskabinet wil dan zou men juist nu een echt extraparlementair kabinet kunnen proberen met meer afstand van regeringspartijen.

50Plus wil coöperatief zijn

Zo vindt hij dat de AOW niet gefiscaliseerd mag worden. "Dat plan moet van tafel", zegt hij stellig. Voorstellen om te bezuinigen op de zorg noemt hij "zorgelijk".

Fiscalisering van de AOW is zo ongeveer het enige middel dat nog rest om de AOW fatsoenlijk betaalbaar te houden, zonder bezuinigingen elders of fors oplopende staatsschuld. Zo kan een kleine partij afdwingen dat bezuinigingen op andere gebieden worden gezocht.

[HEY_DUDE]

defiant schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 14:22:
Bontenbal: Mogelijk ministers van oppositiepartijen in volgend kabinet

[...]

Het vorige kabinet hadden we het idee van een extraparlementair kabinet, waarbij het kabinet op meer afstand zou staan van de regeringspartijen en oppositie. Nu worden juist oppositiepartijen uitgenodigd om deel te nemen, eigenlijk precies de omgekeerde situatie.

Ik zie niet in hoe dit plan zou moeten werken en met welke motivatie andere partijen hier aan mee zouden willen werken. Het kabinet heeft immers een signatuur van D66/CDA/VVD, welk voordeel valt er te behalen als je daar als oppositie in gaat zitten, er is immers niet meegeschreven aan het regeerakkoord. Daarnaast loop je het risico dat bij falen de schuld in de schoenen kan worden geschoven. De stabiliteit die het kabinet lijkt hierdoor vooral een risico indekking voor hunzelf.

Niet dat ik er een voorstander van ben, maar mijns inziens als men een minderheidskabinet wil dan zou men juist nu een echt extraparlementair kabinet kunnen proberen met meer afstand van regeringspartijen.

50Plus wil coöperatief zijn

[...]

Fiscalisering van de AOW is zo ongeveer het enige middel dat nog rest om de AOW fatsoenlijk betaalbaar te houden, zonder bezuinigingen elders of fors oplopende staatsschuld. Zo kan een kleine partij afdwingen dat bezuinigingen op andere gebieden worden gezocht.

Uitermate vreemde constructie. PVDA/GL zie ik terecht niet aanhaken. Voor Ja21 misschien een kans om zich verder te profileren als de constructieve radicaal rechtse partij. Wellicht een achterdeurtje om toch tot een meerderheidskabinet te komen zonder het een meerderheidskabinet te noemen. Vraag me af hoe Jette of Bontebal dan toch Ja21 aan boord gaan hijsen. Als PVDA/GL niet meedoet is er ook geen alternatief.

[Helixes]

defiant schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 14:22:
Bontenbal: Mogelijk ministers van oppositiepartijen in volgend kabinet

Je kunt ze niet verwijten geen ballen te hebben....

Feitelijk stel je hier voor dat de coalitie junior-leden kan hebben. Ik verwacht dat er een soort van gedoogconstructie tegenover staat, en dat je dan twee Staatssecretarissen mag leveren of zo. Ik heb geen idee wat dat betekent binnen de context van onze Parlementaire Democratie.

A propos, zou de VVD wél zijn te porren voor een coalitie waarin GL-PvdA een junior-lid is? Ik heb werkelijk geen idee....

[dawg]

Dus. Een minderheidskabinet. Waarbij Yesilgöz zal blijven lonken naar het extreemrechtse JA21. Ontzettend gevaarlijk als u het mij vraagt. En niet enkel volgens mijzelf. Vandaag in de Groene (cadeaulink).

https://www.groene.nl/art...ker?token=VBlQ6X0lddXK7my

Dat JA21 zich in de politiek heeft begeven met schijngestalten van de werkelijkheid is niet zo verwonderlijk. De beide oprichters van de partij, Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, en ook Michiel Hoogeveen, waren eerder politiek actief voor Forum voor Democratie, dat op grond van hallucinante beelden van de werkelijkheid openlijk de sabotage van de Europese Unie en de Navo nastreeft en zo pacteert met het Russische bewind.

De Leidse rechtsfilosoof Andreas Kinneging is, onder meer als auteur van de grondbeginselen van de partij, de officieuze huisideoloog van JA21. Daags na de Amerikaanse machtsgreep in Venezuela juichte Kinneging die interventie toe, wat in lijn is met zijn opvatting dat het internationale recht niets voorstelt als de grootmachten dat niet uitkomt. Venezuela valt binnen de Amerikaanse invloedssfeer, wat de VS het recht geeft daar te doen wat het goeddunkt, zoals Rusland dat volgens hem heeft in Oekraïne. Kinneging is een politieke dwaalgast: als radicale libertariër begonnen bij de VVD, vatte hij sympathie voor het CDA op toen hij overstak naar het conservatisme, om nu de radicale vernielzucht van de rechts-populisten te omarmen. Net als president Donald Trump, zijn favoriete mannetjesputter (‘een echte kerel’ en een ‘gorilla’), staat hij vijandig tegenover de instituties die de naoorlogse wereld een zekere mate van voorspelbaarheid en stabiliteit gaven: de Europese Unie, mensenrechten- en handelsverdragen, internationale rechterlijke instanties, de VN. Dat is eerder een revolutionaire dan een conservatieve impuls.

‘De Europese Unie is een samenwerkingsverband dat zich moet leren beperken’, schrijft de partij. Hoewel met roofridders in Washington en Moskou meer Europese macht is geboden, wil JA21 de EU juist onmachtig maken. De Unie moet zich volgens haar slechts toeleggen op de bevordering van de vrije handel en het kapitaalverkeer en verder afzien van politieke aspiraties: geen ‘onhaalbare klimaatdoelen’, geen Europese industriepolitiek, ‘geen enkele stap’ richting een federaal Europa, geen Europese obligatieleningen, geen Europese defensie. Brussels beleid heet bij de partij algauw ‘verstikkende overregulering’. Het vetorecht in de Europese Raad moet in stand blijven, staat in het programma, en Nederland mag ‘niet schuwen dit instrument in te zetten’. JA21 heeft liever geen nieuwe lidstaten, en dat geldt zeker voor Oekraïne: dat moet zijn wens zich aan te sluiten bij de EU uit zijn hoofd zetten.

En de onverantwoorde kwalijke rol van die andere kutclub zeer rechtse, zeg maar gerust radicale partij, de VVD.

Evenals JA21 gaat de VVD in haar programma flink op de nationalistische toer. Het naoorlogse veiligheidssysteem, opgetuigd in het handvest van de Verenigde Naties en in handels- en rechtsverdragen, vergt van landen dat ze hun nationale belang soms onderschikt maken aan het belang van internationale vrede en recht, om nieuwe grote oorlogen tussen staten te vermijden. Dat principe moet je in het programma van de VVD met een zaklampje zoeken. Het internationale beleid moet de ‘strategische positie’ van Nederland dienen en niets anders dan dat. Zo doet de partij ontwikkelingshulp waar Nederland zelf niets aan overhoudt af als ‘deugpolitiek’ – en dat bedoelt zij negatief: de VVD heeft niets op met deugen, want ‘moralistische politiek’ dient dat strategische belang van Nederland niet.

‘Te vaak regeert in de Nederlandse politiek nog de naïviteit of de drang tot activisme’, staat in het programma. ‘Elke euro die Nederland in het buitenland uitgeeft, moet bijdragen aan onze eigen veiligheid, vrijheid en economische kracht. Dit geldt dus ook voor de middelen die we inzetten voor ontwikkelingssamenwerking.’

Duh. Dat heeft Nederland, als mede-oprichter van de Europese Unie, sinds WOII altijd gedaan. En dat heeft ons veel goeds gebracht.

Ik herhaal mezelf nog maar eens; w.t.f. bezielt D66 en ook CDA. Ik krijg van D66 geen antwoord op vragen (die ik zeer vriendelijk en genuanceerd stel), van CDA wel maar dat is een slap verhaal waaruit blijkt dat men in woord en daad nogal sterk verschilt. Op vervolgvragen, wederom geen antwoord meer. Tot zover ‘volksvertegenwoordiging’.

[Hertog_Martin]

Ik vind een minderheidskabinet wel een prima idee met deze uitslag eigenlijk. Elke andere meerderheidscoalitie zou helemaal niets van de grond krijgen omdat ze het nergens over eens worden.

Met een gemiddeld redelijk centrumminderheidskabinet kom je iig tot het maken van beleidsvoorstellen waar je dan ene keer steun vanaf links hebt en andere keer vanaf rechts.

Als de VVD het niet verziekt inderdaad door alles wat niet populair is bij rechts tegen te houden.

Ministers van andere partijen erbij nemen lijkt me dan weer het idee van minderheidskabinet onderuit halen.

[ Voor 10% gewijzigd door Hertog_Martin op 13-01-2026 16:27 ]

[Hertog_Martin]

Jerie schreef op maandag 12 januari 2026 @ 09:14:
[...]


Tijdelijk probleem, tot ongeveer eind Maart 2027: https://www.kiesraad.nl/a...le-staten-verkiezing-2027

Dus daarna zit je een samenstelling van 2,5 jaar. Mits de boel in de Tweede Kamer het vier jaar vol zou houden.

In een labiel Nederland met eendagsvliegen als BBB en NSC is het wel een raar werkend systeem dat je dan bij de tweede kamer een totaal andere zetelverdeling hebt dan bij de eerste kamer. Vooral omdat de eerste kamer een andere rol is gaan aannemen, van tegenhouder op basis van politiek i.p.v. toetsen of de wetsvoorstellen juridisch kloppen.

[HEY_DUDE]

Hertog_Martin schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 16:25:
Ik vind een minderheidskabinet wel een prima idee met deze uitslag eigenlijk. Elke andere meerderheidscoalitie zou helemaal niets van de grond krijgen omdat ze het nergens over eens worden.

Met een gemiddeld redelijk centrumminderheidskabinet kom je iig tot het maken van beleidsvoorstellen waar je dan ene keer steun vanaf links hebt en andere keer vanaf rechts.

Als de VVD het niet verziekt inderdaad door alles wat niet populair is bij rechts tegen te houden.

Ministers van andere partijen erbij nemen lijkt me dan weer het idee van minderheidskabinet onderuit halen.

Er is op een zeker moment steun nodig voor de hele begroting. Niet alleen voor losse standpunten dan links dan rechts. Gaat PVDA/GL dat steunen als er minder fraaie punten van Ja21 in staan of moet Ja21 dat steunen als het asielbeleid realistisch wordt begroot.

Links vind dat radicaal rechts (grotendeels terecht) standpunten heeft die niet in de rechtsstaat passen. En radicaal rechts vind links de duivel vanwege <insert willekeurig frame> Hoe gaat het kabinet steun vinden bij een van beide vleugels als ze ook standpunten van de andere vleugel steunen. En beide kanten willen wel echt grote punten binnenhalen om zo’n wankel idee te steunen. Klinkt leuk beetje links en rechts shoppen maar dat lijkt me niet een reeele propositie.

Bij de eerste de beste discussie valt de hele handel.

[defiant]

Hertog_Martin schreef op dinsdag 13 januari 2026 @ 16:25:
Ik vind een minderheidskabinet wel een prima idee met deze uitslag eigenlijk. Elke andere meerderheidscoalitie zou helemaal niets van de grond krijgen omdat ze het nergens over eens worden.

Met een gemiddeld redelijk centrumminderheidskabinet kom je iig tot het maken van beleidsvoorstellen waar je dan ene keer steun vanaf links hebt en andere keer vanaf rechts.

Dan ga je er vanuit dat bij elke individueel voorstel de oppositie alleen het voorstel weegt zonder andere voorstellen of voorgaand/toekomstig beleid mee te wegen. Dat is het beeld wat inderdaad vaak leeft van een minderheidskabinet, maar in de praktijk zal iedere oppositiepartij in ruil voor steun invloed willen op het gehele beleid. Als je kijkt naar Denemarken dat bekend staat om minderheidskabinetten dan worden daar gedoogakkoorden gesloten met z.g.n. oppositie blokken:

Een minderheidskabinet, net als in Denemarken?

Belangrijk is dat er sprake is van blokvorming, waarvan ook ‘oppositiepartijen’ deel kunnen maken. Dat is wezenlijk onderdeel van de Deense politiek en zorgt feitelijk voor stabiele verhoudingen; stabieler dan de onze. Alleen als een deelnemer van blok ‘wisselt’ komt het kabinet in gevaar. Er zijn verder regels over het functioneren van minderheidskabinetten, met vastgelegde invloed van niet-coalitiepartijen. Deze ‘forlig’ garandeert dat afspraken met oppositiepartijen worden nagekomen. Die afspraken moeten dan wel worden gemaakt.

Vraag is of het Nederlandse stelsel iets dergelijks toestaat en of dat werkbaar is. Nederland kent geen echte blokken en er zijn partijen die nauwelijks bereid zijn tot afspraken (PvdD) of een slechte reputatie hebben bij het nakomen daarvan (PVV).

Alleen ‘gedogen’ in het centrum zou minderheidskabinetten ook bij ons iets waarschijnlijker maken. Maar laat nu juist dat centrum aanzienlijk verzwakt zijn. Kan het, een kabinet van CDA-VVD-D66-(JA21?) gedoogd door bijvoorbeeld de PVV of een centrumlinks kabinet (GL-PvdA, D66, CDA, Volt, SP) gedoogd door PvdD, CU en/of DENK? En dan is het nog de vraag of er daarmee al een meerderheid is. Stabiel is het zeker niet.

Er is een reden waarom er in het verleden nooit minderheidskabinetten zijn geweest en dat is juist omdat je afspraken wilt over het gehele beleid. Hoe groter de verschillen, des te meer wil je van te voren vastleggen. En met een minderheidskabinet zit je feitelijk met nog grotere verschillen die moeten worden overbrugt worden dan met een normaal kabinet. Normaliter had het kabinet kunnen kiezen voor JA21 of GL/PvdA, nu moeten ze beiden binnenboord houden. De vraag is of dat überhaupt wel werkbaar is.

Immers, als je geen regeerakkoord hebt met de oppositie, dan zit je feitelijk de hele kabinetsperiode te formeren en uit te onderhandelen. Uiteindelijk zal niemand bij het kruisje tekenen en altijd een zo groot mogelijk invloed proberen uit te oefenen.

Neem de belangrijkste kwestie van dit moment het begrotingstekort ivm defensie investeringen. JA21 wil dit bereiken in combinatie met belastingverlaging en bezuinigingen op de verzorgingsstaat, GL/PvdA wil precies het tegenovergestelde. Als het kabinet hierin een keuze maakt kan het de steun van een van de partijen verliezen, waardoor die niet meer meewerkt of het blokkeert in de 1e kamer. Je loopt zo het risico dat je alsnog maar op 1 partij van de oppositie kan bouwen en dan is het gedaan met die wisselende meerderheden.

Of dat je ze beiden verliest. Stel dat het kabinet alsnog steun zoekt met JA21 voor harde bezuinigingen, maar het wordt geblokkeerd in de 1e kamer door o.a. GL/PvdA dan heb je 2 partijen tegen je.

Ik zie ik dit gewoon niet werken, juist doordat de verschillen in de 2e kamer zo groot zijn, ik ben benieuwd waar men nog mee komt.

[skimine]

Even wat afleiding van de formatie:

De NVWA is volgende instantie waar de invloed van de agrarische sector zich openbaart. Gezien ze onder het ministerie van Landbouw (et al.) van (demissionair) minister Wiersma valt, is dit helaas geen verrassende openbaring...


Bij de afhandeling van Woo-verzoeken is de rechter (gedeeltelijk) buitenspel gezet. Aldus een onderzoek van Follow the Money (FTM). Dit is een forse inperking van het recht op informatie vanuit de overheid.

De NVWA is toezichthouder in de agrarische sector en controleert boeren op mestwetgeving, correct gebruik van pesticiden en dierenwelzijn. Vandaar dat journalisten, maar ook dierenactivisten met enige regelmaat Woo-verzoeken bij de NVWA indienen.

Er wordt een casus besproken: een Woo-verzoek over het slachten van hoogzwangere koeien. Het verzoek had betrekking op 773 'derden'. Wettelijk gezien mogen zij een bezwaarprocedure aanspannen en een voorlopige voorziening indienen.

Wat is een voorlopige voorziening?

Met een voorlopige voorziening vraag je de rechter om een voorlopig oordeel in een lopende zaak. Denk bijvoorbeeld aan een scheiding: de rechter kan dan bepalen welke ouder de voogdij krijgt totdat de (vaak maandenlange) echtscheidingsprocedure is afgewikkeld.

Wat betreft een Woo-verzoek kan de rechter bepalen dat er geen informatie gedeeld hoeft te worden totdat het bezwaar is afgehandeld. "De rechter kan ook oordelen dat het bezwaar bij voorbaat kansloos is."

De agrarische sector maakt hier veelvuldig gebruik van. De LTO roept vaak ook op om dit te doen, in dit geval werden er bijvoorbeeld een handleiding en voorbeeldbrieven gepubliceerd.


Eerder gebeurde dit bijvoorbeeld al bij een onderzoek van NRC, Omroep Gelderland en FTM waar in 2022 dieraantallen van alle Nederlandse veehouders werden opgevraagd. Gezien dit valt onder 'emissiegegevens' mag zo'n verzoek wettelijk niet geweigend worden, wat ook erkend werd door toenmalig minister Adema. Na oproep van de LTO werden er "massaal zienswijzen, bezwaarschriften en voorlopige voorzieningen" ingediend. Uiteindelijk zorgde dit voor een vertraging van bijna een jaar.

Toen de rechtbank de bezwaren in januari 2025 behandelde, belde landbouwminister Femke Wiersma tijdens de zitting in en draaide het oorspronkelijke besluit van Adema terug. Uiteindelijk moesten de Raad van State (de hoogste bestuursrechter) en de civiele rechter eraan te pas komen voordat de gegevens afgelopen najaar alsnog werden verstrekt.

Deze gegevens zijn gebruikt voor onder andere gebruikt voor onderzoek naar de effectiviteit van de uitkoopregeling voor piekbelasters. Zie: polthemol in "De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen" en skimine in "De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen"


Terug naar de zwangere koeien:

In de eerder genoemde nota van 24 juni 2024 schreef de NVWA dat ‘mede door de oproep van LTO’ maar liefst 123 boeren in bezwaar waren gegaan; vijftig van hen hadden een voorlopige voorziening ingediend. Dat leidde tot ‘een grote belasting’ van de NVWA. Bovendien moest de rechter die vijftig voorlopige voorzieningen toetsen. Volgens de NVWA leert de praktijk dat de rechter die vanwege ‘capaciteitsgebrek’ vaak vrijwel automatisch toekent.

De NVWA wilde ‘tijd en kosten besparen’ en kwam daarom met het voorstel waarvoor ‘enig Lef vereist’ was. Voortaan zouden ‘derden’ (lees: boeren) geen voorlopige voorziening meer hoeven aan te vragen.

Voor die 123 boeren hield dit in dat de NVWA geen gegevens zou vrijgeven.

Met deze werkwijze verdwijnt effectief de onafhankelijke toetsing door de rechter. Over het algemeen worden de voorlopige voorzieningen toegewezen.

(...) ‘Maar er zijn ook gevallen, zoals bij de vele zaken over de gegevens van boeren, waarbij het meteen al duidelijk is dat het bezwaar geen enkele kans van slagen heeft. De voorzieningenrechter kan dan ingrijpen en zeggen: “maak het meteen openbaar en wacht niet die hele bezwaarprocedure af”.’

Mag het überhaupt? Nee:

De werkwijze is in strijd met de Woo én de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dat zag de NVWA zelf ook in, zo blijkt uit de nota: ‘Hoewel dit niet geheel in overeenstemming is met hetgeen bepaald is in de Awb en de Woo, is het een te billijken afwijking waar (nagenoeg) alle partijen van profiteren.’ Van der Sluis: ‘Wat mij betreft is het volledig in strijd met de wet. Die is hier heel duidelijk over.’

Het belang van de rest van de samenleving wordt even over het hoofd gezien:

Daar sluit Annemarie Drahmann (hoogleraar bestuursrecht aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in de Woo) zich bij aan. Het valt haar op dat vooral de NVWA en bezwaarmakers profiteren van deze nieuwe werkwijze. Drahmann: ‘Ik snap wel dat de NVWA iets wil doen aan de uitvoeringsproblemen met de Woo, maar in de nota staat niets over het belang van openbaarheid voor de hele samenleving en het controleren van de overheid in een democratische rechtsstaat.’

Hiermee verdwijnt een instrument om snelle openbaring van documenten af te dwingen bij de NVWA. Nu moet altijd de complete bezwaarprocedure worden afgewacht:

(...) In de zomer van 2025 mailde een BZK-ambtenaar dat het ‘in de praktijk’ om ‘enkele maanden tot een half jaar (!)’ vertraging zou gaan per Woo-verzoek.

De NVWA draagt aan dat iemand nog naar de rechter kan stappen om bezwaar te maken tegen het achterhouden van stukken zonder voorlopige voorziening. Echter betreft dit de civiele rechter.

Bij civiele zaken ben je verplicht een advocaat in de arm te nemen en dan kunnen de kosten al gauw oplopen tot duizenden of tienduizenden euro’s. Voor kleine ngo’s of individuele burgers is de financiële barrière veelal te hoog.

Maar het wordt nog "mooier" :

In 2024 ging de NVWA stilletjes over op de nieuwe werkwijze. Aanvankelijk gold die alleen voor Woo-verzoeken met meer dan vijftig belanghebbenden. Tot 16 mei 2025, toen LTO Nederland zich opnieuw meldde, naar aanleiding van een Woo-verzoek van Animal Rights. De ngo had gevraagd om inspectierapporten over boeren die levende dieren letterlijk door de versnippermachine lieten halen. Vier boeren vroegen een voorlopige voorziening aan en kregen die ook van de rechter. Maar van de boeren die dat niet deden, werd de informatie openbaar.

Een jurist van de LTO verzocht de NVWA hierop om standaard pas informatie te publiceren na het doorlopen van de bezwaarfase.

Een ‘coördinerend senior jurist’ van de NVWA hield de rug recht en wees de LTO op de wet: die boeren hadden een voorlopige voorziening in kunnen dienen en zo publicatie kunnen voorkomen.

De LTO-jurist stuurde nog een mail terug waarin hij wees op het standpunt van landbouwminister Femke Wiersma (BBB) die het publiceren van informatie van boeren ‘onwenselijk’ vindt.

Een paar dagen later werd de Woo besproken in een kamerdebat. Van de Plas diende een motie in voor een wetswijziging die het indienen van voorlopige voorzieningen overbodig moest maken door Woo-besluiten automatisch op te schorten bij het indienen van een bezwaar. De motie werd met een hoofdelijke stemming nipt aangenomen.

Tot die tijd moesten ministeries zelf maar alle openbaarmakingen opschorten bij bezwaren. Het indienen van een voorlopige voorziening zou namelijk een ‘duur en tijdrovend’ proces zijn.

Het ministerie van BZK startte gelijk een juridische analyse.

Ondanks de interne principiële bezwaren, kondigde de NVWA tien dagen later in de interne nieuwsbrief Juridische Highlights NVWA aan dat de werkwijze vanaf dat moment ook bij verzoeken met minder dan vijftig belanghebbenden zou gelden.

De juridische analyse van BZK was op dat moment nog niet afgerond. De NVWA maakte daar handig gebruik van: een ambtenaar gebruikte dit als rechtvaardiging om de Tweede Kamer niet te informeren over de nieuwe werkwijze. Daar was het nog ‘te vroeg’ voor.

Naast het inperken van de transparantie naar de burger was er dus ook geen transparantie naar volksvertegenwoordiging.

Met het vallen van het kabinet kwam er uiteindelijk een nieuwe (demissionair) minister van BZK: Rijkaart. Hij wil graag de Woo aan banden leggen.

FTM stelde vragen over de motie-Van der Plas aan het ministerie van BZK. Kunnen ministeries of uitvoeringsorganisaties die al uitvoeren? Het antwoord: ‘Nee, hiervoor is een wetswijziging nodig.’ Op de vraag of de NVWA dus de wet overtreedt met de nieuwe werkwijze, geeft de woordvoerder geen antwoord.

Soms zeggen stiltes meer dan genoeg...

BZK is pas sinds september 2025 op de hoogte van de werkwijze van de NVWA, zegt hij. Het ministerie is daarover in gesprek met de NVWA. Wel benadrukt hij dat niet BZK maar het ministerie van Landbouw verantwoordelijk is voor de NVWA.

[Napo]

skimine schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 00:55:
BZK is pas sinds september 2025 op de hoogte van de werkwijze van de NVWA, zegt hij. Het ministerie is daarover in gesprek met de NVWA. Wel benadrukt hij dat niet BZK maar het ministerie van Landbouw verantwoordelijk is voor de NVWA.

Dat de uitvoeringsorganisatie NVWA onder de verantwoordelijkheid valt van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur is een feit. De vraag hint echter niet op de ministeriele verantwoordelijkheid van de NVWA maar de implementatie van, en het houden aan, de wetgeving van de WOO die wel weer onder BZK valt.

Of je nou de vraag stelt aan de uitvoeringsorganisatie, het specifieke ministerie, of BZK. Ze zouden allemaal antwoord op de vraag moeten kunnen geven of we in lijn met de wet handelen ( en ja, ik kan mij voorstellen dat de beantwoording meer tijd kost hoe verder je van de uitvoeringsorganisatie gaat.

[Robkazoe]

Toch wel mooi. Net na de verkiezingen werd er geroepen dat D66 maar van alles en nog wat moest accepteren. Waaronder een VVD met JA21 accepteren en het loslaten van PvdA/GL. Het zou zich allemaal waard zijn ivm de premiersbonus.

De premiersbonus van Jetten ziet er op dit moment meer uit als de premiersbonus van Schoof, dan dat van Rutte. Oppositie slijpt de messen, de huid wordt heel duur verkocht. Dit wordt een monsterklus waar geen eer aan valt te behalen. "Maar we moeten vooruit en beter iets dan niets." Ik heb het al eerder geroepen. Bontenbal en Jetten hadden de handdoek in de ring moeten gooien en het aan de PVV over moeten laten. Als D66-stemmer niets dan lof voor Bontenbal en Jetten om hier nog iets van te maken. Ik zie vooral een problematische Yesilgoz die deze situatie heeft veroorzaakt.

[orvintax]

Robkazoe schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:44:
Ik heb het al eerder geroepen. Bontenbal en Jetten hadden de handdoek in de ring moeten gooien en het aan de PVV over moeten laten.

Hoe had dat er dan uitgezien? Ik snap dat je geen glazen bol hebt maar welke partij wilt nog samenwerken met de PVV?

[HEY_DUDE]

orvintax schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:26:
[...]

Hoe had dat er dan uitgezien? Ik snap dat je geen glazen bol hebt maar welke partij wilt nog samenwerken met de PVV?

<knip> Yeşilgöz (gewoon mensen bij de naam noemen, kun je later in het bericht wel...) met Wilders naar de hei sturen om een plan te schrijven waar andere partijen bij zouden kunnen aanhaken.

Dat legt vrij snel het obstructieve karakter van de PVV bloot. En Yesilgoz wordt geforceerd om te kiezen tussen uitsluiting van PVV of PVDA/GL.

[ Voor 9% gewijzigd door darkrain op 14-01-2026 15:12 ]

[R_Zwart]

Robkazoe schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:44:
Toch wel mooi. Net na de verkiezingen werd er geroepen dat D66 maar van alles en nog wat moest accepteren. Waaronder een VVD met JA21 accepteren en het loslaten van PvdA/GL. Het zou zich allemaal waard zijn ivm de premiersbonus.

De premiersbonus van Jetten ziet er op dit moment meer uit als de premiersbonus van Schoof, dan dat van Rutte. Oppositie slijpt de messen, de huid wordt heel duur verkocht. Dit wordt een monsterklus waar geen eer aan valt te behalen. "Maar we moeten vooruit en beter iets dan niets." Ik heb het al eerder geroepen. Bontenbal en Jetten hadden de handdoek in de ring moeten gooien en het aan de PVV over moeten laten. Als D66-stemmer niets dan lof voor Bontenbal en Jetten om hier nog iets van te maken. Ik zie vooral een problematische Yesilgoz die deze situatie heeft veroorzaakt.

Als we het hebben over dingen in het landsbelang doen dan is het het niet in de ring gooien van de handdoek een goed voorbeeld. Jetten en Bontenbal weten dondersgoed wat een risico's ze lopen maar gaan het toch doen. Het alternatief zou beteken dat we weer minstens een jaar verder zijn en dan Schoof2 krijgen. En dat is dan nog het meest positieve scenario. Het kan nog veel erger.

[eric.1]

HEY_DUDE schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 11:29:
[...]

<knip> Yeşilgöz met Wilders naar de hei sturen om een plan te schrijven waar andere partijen bij zouden kunnen aanhaken.

Dat legt vrij snel het obstructieve karakter van de PVV bloot. En Yesilgoz wordt geforceerd om te kiezen tussen uitsluiting van PVV of PVDA/GL.

De VVD wordt helemaal niet geforceerd, en ze kiezen nu dus ook expliciet niet. Ze sluiten ze nog altijd beiden uit.

Als we PVV als obstructief neerzetten (terecht) dan mogen we VVD daar ook onder schuiven in de huidige vorm. De VVD is in de huidige situatie de aanleiding dat een meerderheidskabinet niet mogelijk is. Dit mogen we wel even tot in den treure blijven herhalen totdat iedereen dit snapt. De VVD wilt letterlijk en figuurlijk helemaal niets.

[ Voor 1% gewijzigd door darkrain op 14-01-2026 15:12 ]

[phreako]

Robkazoe schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 10:44:
Toch wel mooi. Net na de verkiezingen werd er geroepen dat D66 maar van alles en nog wat moest accepteren. Waaronder een VVD met JA21 accepteren en het loslaten van PvdA/GL. Het zou zich allemaal waard zijn ivm de premiersbonus.

De premiersbonus van Jetten ziet er op dit moment meer uit als de premiersbonus van Schoof, dan dat van Rutte. Oppositie slijpt de messen, de huid wordt heel duur verkocht. Dit wordt een monsterklus waar geen eer aan valt te behalen. "Maar we moeten vooruit en beter iets dan niets." Ik heb het al eerder geroepen. Bontenbal en Jetten hadden de handdoek in de ring moeten gooien en het aan de PVV over moeten laten. Als D66-stemmer niets dan lof voor Bontenbal en Jetten om hier nog iets van te maken. Ik zie vooral een problematische Yesilgoz die deze situatie heeft veroorzaakt.

Eens. Mijn gevoel is dat het komende kabinet er eigenlijk niet toe doet, het hoofddoel lijkt een onwerkbare coalitie te creëren om D66 de traditionele halvering toe te brengen. Daarna kunnen we wellicht wel gaan kijken naar een VVD/PVV/FvD/JA21/SGP kabinet.

[DaniëlWW2]

Ik blijf het toch ergens opvallend vinden, dat als het zo nodig een minderheidskabinet moet zijn, de VVD er niet gewoon eruit is gezet en GL-PvdA erin. Dan kom je ook iets makkelijker aan een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamers omdat je heel wat van de populisten dan kan uitsluiten en toch nog meerderheden kan behalen.

Nu ga je gewoon een niks kabinet krijgen. Ze kunnen bijna niet om GL-PvdA heen en ze lijken geen idee te hebben hoe ze daarmee om moeten gaan. De PVV is uitgesloten, JA21 is dat bijna en de BBB is instabiel en gaat niet meewerken aan thema's die voor D66 zo belangrijk zijn. Ik zie ze niet instemmen met forse verhoging van onderwijsbudgetten of een drastische inkrimping van de veestapel zodat er weer iets gebouwd kan worden. Ze kunnen niet over rechts, waardoor de deelname van de VVD ook overbodig is.

Maar ik denk dat het CDA ook gewoon weer eens niet met GL-PvdA wou, maar dit gewoon niet wil zeggen.

[olympusdenk]

phreako schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 18:29:
[...] Daarna kunnen we wellicht wel gaan kijken naar een VVD/PVV/FvD/JA21/SGP kabinet.

Dat wordt een mooie wedstrijdloop met Hongarije, de VS en anderen wie er het grootste circus van maakt — inclusief afbraak van de rechtsstaat, aanvallen op de vrije pers, en minderheden als zondebok. Dan wordt het land echt bestuurd door clowns — compleet met schmink, rode neuzen en regenboogpruiken