Landelijke politiek, want het gebeurt overal én het is iets dat in ieder geval indirect [door alle bezuinigingen] gepusht wordt door de nationale overheid.
en er is geen regionale-politiek-topic, en als ik die begin wordt er toch nooit in gekeken
Cadeaulink:
https://www.groene.nl/art...lub?token=1L6bvM7x06X0OZ2‘We hebben het hier niet over een kookclub’
Het samenvoegen van gemeenten levert over het algemeen geen besparing of extra efficiëntie op. Wel leidt het soms tot hommeles in de lokale politiek. Zoals in de drie jaar oude fusiegemeente Voorne aan Zee in Zuid-Holland.
Met als argument ‘slagkracht’ fuseerden de afgelopen decennia overal gemeenten. Vijftig jaar geleden telde Nederland 843 gemeenten. Daar zijn er momenteel nog maar 342 van over. Zeker de laatste decennia hebben gemeenten er steeds meer taken bijgekregen.
Lokale politici, al dan niet gemaand door provincies, denken vaak dat fuseren met hun buren de enige oplossing is om efficiënter te werken en kosten te besparen. Maar uit onderzoek blijkt daar weinig van. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) aan de Rijksuniversiteit Groningen concludeerde al in 2014 dat gemeentelijke herindelingen geen enkele besparing opleverden.[...] ‘De gemeentelijke voorzieningen worden er ook niet beter van’, aldus het Coelo-onderzoek. ‘Herindeling om financiële redenen is dus zinloos.’
Inwoners herkennen zich ook minder in een fusiegemeente. ‘Mensen haken af, en toch blijven overheden herindelen’, zegt Maarten Allers, directeur van het Coelo en hoogleraar economie van decentrale overheden in Groningen. In herindelingsgemeenten gaan mensen minder vaak stemmen, niet alleen bij de gemeenteraadsverkiezingen, ook bij de landelijke verkiezingen. ‘Ook na twintig jaar.’ En het opkomstpercentage bij de reguliere gemeenteraadsverkiezingen is al niet zo hoog. De laatste, op 16 maart 2022, kenden in alle gemeenten gemiddeld een historisch lage opkomst van 51 procent.
De vraag is überhaupt hoe je als gemeenteraad alle kernen goed kunt bereiken. Door alle herindelingen zijn raadsleden lastiger bereikbaar geworden. Een gemeente, zoals Voorne aan Zee, die uit tien dorpen bestaat is inmiddels heel gewoon. De gemeente Súdwest-Fryslân, met een oppervlakte van 908 vierkante kilometer land en water, bestaat zelfs uit 89 dorpen, buurtschappen en steden, die samen negentigduizend inwoners tellen. Het gemeentehuis staat in Sneek, een dorp als Warns ligt daar zo’n 36 kilometer en veertig minuten met de auto of bus vandaan. De gemeenteraad van Súdwest-Fryslân telt 37 raadsleden, verdeeld over dertien partijen. Zij kunnen onmogelijk alle identiteiten van de 89 kernen vertegenwoordigen.
Die laatste is wel een "leuke", ik woon zelf niet in die gemeente, maar wel in een vergelijkbare, en daar zie ik het ook: De dorpen rond de "hoofdstad" hebben veel invloed, alles wat op meer dan fietsafstand ligt wordt echt langzaam maar zeker vergeten.
Daarvoor werken gemeenten vaak samen met dorps- en wijkraden, die de ogen en oren zijn op lokaal niveau. [..] Elke maand vergadert het bestuur over nieuwe beplantingen in plantsoenen, verkeerssituaties of overlast van jongeren. ‘We zijn met volle moed aan de slag gegaan’, zegt secretaris René van der Hoek. ‘De gemeenteraad, de burgemeester en wethouders zijn heel positief. Ze krijgen het idee dat we steeds meer voor elkaar krijgen. Maar je merkt wel dat de ambtelijke organisatie het soms lastig vindt.’
Volgens John Bijl van het Periklesinstituut hebben de dorps- en wijkraden te weinig mandaat om de inwoners weer echt te betrekken bij de lokale politiek. ‘Je ziet wel heel actieve verenigingen, maar dan gaan er mensen dood, of ze houden ermee op en dan ebt het actieve langzaam weg’, zegt hij. ‘Er is in Den Haag nooit een fundamenteel debat geweest over doel en effect van al die herindelingen’, zegt Maarten Allers van het Coelo. Bijna elke herindeling is een hamerstuk in de Tweede Kamer. ‘Het is frappant dat het geen bewust beleid is, er is niet over nagedacht. Heel veel gemeenten zijn langzamerhand verdwenen.’ Terwijl juist de gemeente dé plek is waar burgers dicht bij de overheid kunnen komen. ‘Je kunt als burger makkelijker bij een wethouder komen dan bij een minister.’
Daar komt nog eens bij dat de werkdruk voor raadsleden sowieso enorm is toegenomen de laatste jaren. Ruim een op de drie raadsleden noemt de werkdruk als reden om mogelijk te stoppen met het werk, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. Doordat gemeenten meer taken krijgen, is het werk verdrievoudigd, zegt John Bijl. ‘Raadsleden krijgen gemiddeld maar betaald voor een dag per week, maar werken minstens twintig uur per week, dus tweeënhalve dag.
Ik wil geloven dat het idee vaak echt wel nobel is, samenwerking klinkt op papier altijd heel leuk, maar ik denk dat het op termijn toch de democratie minder sterk maakt. Zeker nu de gemeente belangrijker en belangrijker wordt voor de burger, wil je eigenlijk gewoon een erg zichtbare en bereikbare gemeente. En dat gaat lastig in zo'n mega-gemeente. Hoe moeten die nou weten wat er zich afspeelt in een plaats als Mantgum, Aldeboarn of Ie?
Dus ja, imho wel een landelijk probleem, in de regionale politiek.
Oplossing? Ik denk dat je het vooral moet zoeken in het niet nodig maken van fusies. Jeugdzorg naar de gemeentes gooien was echt geen goede zet, dat had gewoon landelijk moeten blijven, of misschien via de provincie geregeld moeten worden. Idem met bijvoorbeeld uitkeringen. Nu krijg je overal verschillende regelingen en merk je dat de ene gemeente dingen heel anders aanpakt dan de ander. Dat een beetje gelijktrekken kan geen kwaad imho.
People as things, that’s where it starts.