Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[icecreamfarmer]

onetime schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 17:24:
@icecreamfarmer Je hem niet kwijt achter de spiegel?

Nee. Heb ook een 12v systeem want spiegel hangt in de natte ruimte. Het is om te scheren.

[True]

Voor een uitbreiding heb ik tot 9 cm ruimte naast een bestaande (oudere edoch nog vrij degelijke) Hager groepenkast. De uitbreiding is voor een EVSE op 1-fase ik heb hiervoor 2DIN nodig (aardlekautomaat).

Ik kom nu uit op deze: Miniverdeler 2 modulen - GD102E (https://www.sandervunderi...roepenkast-2-modules.html) de 4DIN past er niet tussen, ik twijfel of ik met die 2DIN genoeg vlees heb om daar met een stappenboor een net gat in te maken en een kabel met een wartel goed vast te zetten (onderkant) en aan de zijkant ook een gat voor doorvoer naar de groepenkast.

Heeft iemand alternatieven waar ik naar moet kijken?

Gaat om deze opzet waarbij ik dacht aan het rode vlak om de minikast te plaatsen. Alternatief is een kabel tussen kast en minikast trekken zodat ik meer ruimte kan creëren, maar dat heeft niet mijn voorkeur. Of de buizen omleggen, maar dat heeft al helemaal niet mijn voorkeur:

[habbekrats]

@True Waarom verleg je die buizen niet naar links en gewoon eenzelfde kast ernaast. Heb je voorlopig weer genoeg ruimte. Of een beetje smokkelen de nieuwe verdeler op houten latjes zodat deze over de buizen valt.

[Andrehj]

@True Niet je voorkeur, maar in het kader van mijn motto "doe het goed of doe het niet" zou ik er een normale (12 x 2 posities) kast naast plaatsen met zowel een boven- als een onderinvoer, en dan die twee buizen die nu links in de weg zitten aan de onderkant die nieuwe kast invoeren. Dan heb je voor de toekomst voldoende ruimte voor alle uitbreidingen. Veel beter dan dat gepruts met een los kastje voor elk elektrisch apparaat wat er in je huis bij komt.

[Xander]

icecreamfarmer schreef op zaterdag 31 januari 2026 @ 12:57:
[...]


Teapautomaat is een goede maar dat wordt dan een kastje er omheen timmeren in de badkamer.

Heb je nergens een inbouwdoos waar je iets zoals een MFZ61DX-UC kwijt zou kunnen?

[Xander]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:28:
Ik kom nu uit op deze: Miniverdeler 2 modulen - GD102E (https://www.sandervunderi...roepenkast-2-modules.html) de 4DIN past er niet tussen, ik twijfel of ik met die 2DIN genoeg vlees heb om daar met een stappenboor een net gat in te maken en een kabel met een wartel goed vast te zetten (onderkant) en aan de zijkant ook een gat voor doorvoer naar de groepenkast.

Je realiseert je dat zo'n beetje alles aan dat kastje onderdeel is van het deksel?

Veel succes met een wartel in het deksel monteren, daar een kabel door invoeren en vervolgens de boel nog daadwerkelijk aangesloten en dicht krijgen.

De enige manier om een leiding in te voeren in zo'n kastje is een hap uit de achterkant van het deksel halen en werken zonder wartel ofzo. Dit netjes krijgen vind ik wel een uitdaging. Om die reden zou ik zo'n kastje nooit gebruiken... Heel misschien om er alleen een automaat in te plaatsen en dan de leiding invoeren via de bestaande groepenkast.

Of de buizen omleggen, maar dat heeft al helemaal niet mijn voorkeur:
[Afbeelding]

Je hebt zeeën van ruimte en deze optie zou zeker wel mijn voorkeur hebben. Liever even 15 minuten besteden om die paar leidingen aan te passen dan klooien met zo'n miniverdeler.

@True Hoe wil je de laadpaal gaan beveiligen? Die ID.7 kan met 1x32A laden toch? (Al moet je daar wel een andere laadkabel voor kopen, VAG kennende.) Denk even na wat load-balancing doet in combinatie met PV en die remautomaat. Load-balancing die alleen naar de hoofdzekering kijkt zorgt er wellicht voor dat je de remautomaat overbelast en laat trippen, of je moet de EVSE aansluiten vóór de remautomaat en zorgen dat dit stukje qua bedrading etc. geschikt is voor een hogere stroom.

[ Voor 12% gewijzigd door Xander op 01-02-2026 12:34 ]

[True]

habbekrats schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:40:
@True Waarom verleg je die buizen niet naar links en gewoon eenzelfde kast ernaast. Heb je voorlopig weer genoeg ruimte. Of een beetje smokkelen de nieuwe verdeler op houten latjes zodat deze over de buizen valt.

Omdat de eerste volgende aanpassing waarschijnlijk een overgang naar 3-fasen is, maar dat dat niet meer de de huidige bewoners gedaan wordt en ook niet in de komende 10-15 jaar.
Als ik er zelf zou wonen had ik het ook in z'n geheel vernieuwd.

---

Andrehj schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:44:
@True Niet je voorkeur, maar in het kader van mijn motto "doe het goed of doe het niet" zou ik er een normale (12 x 2 posities) kast naast plaatsen met zowel een boven- als een onderinvoer, en dan die twee buizen die nu links in de weg zitten aan de onderkant die nieuwe kast invoeren. Dan heb je voor de toekomst voldoende ruimte voor alle uitbreidingen. Veel beter dan dat gepruts met een los kastje voor elk elektrisch apparaat wat er in je huis bij komt.

Eens, maar dit maakt het allemaal veel tijdrovender en duurder, ik zie dit in dit geval niet vliegen.

[ Voor 37% gewijzigd door True op 01-02-2026 12:33 ]

[Xander]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:32:
[...]

Eens, maar dit maakt het allemaal veel tijdrovender en duurder, ik zie dit in dit geval niet vliegen.

Ik denk dat je de klus om die leidingen te verleggen een beetje overschat. De rechter leiding lijkt boven het plafond naar de groepenkast te buigen en aan de onderkant zit al een lasdoosje. Dit kost je misschien 3m buis en draad en 5 minuten timmeren met spijkerclips. Geen idee hoe het met de linker leiding en het witte kabeltje zit maar ik verwacht eigenlijk weinig spannends, in het ergste geval kost het nog 1 of 2 lasdozen.

Of je kiest er inderdaad voor om die leidingen aan de onderkant in de uitbreidingskast in te voeren, dan hoef je verder misschien helemaal niets aan te passen.

[ Voor 11% gewijzigd door Xander op 01-02-2026 12:45 ]

[True]

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:26:
[...]


Je realiseert je dat zo'n beetje alles aan dat kastje onderdeel is van het deksel?
[Afbeelding]
Veel succes met een wartel in het deksel monteren, daar een kabel door invoeren en vervolgens de boel nog daadwerkelijk aangesloten en dicht krijgen.

De enige manier om een leiding in te voeren in zo'n kastje is een hap uit de achterkant van het deksel halen en werken zonder wartel ofzo. Dit netjes krijgen vind ik wel een uitdaging. Om die reden zou ik zo'n kastje nooit gebruiken... Heel misschien om er alleen een automaat in te plaatsen en dan de leiding invoeren via de bestaande groepenkast.

[...]

Je hebt zeeën van ruimte en deze optie zou zeker wel mijn voorkeur hebben. Liever even 15 minuten besteden om die paar leidingen aan te passen dan klooien met zo'n miniverdeler.

Dat zou ik mij zeker realiseren als ik 'm binnen zou hebben en mijzelf vervloeken dat ik niet even gekeken heb naar foto's van de vorige keer dat ik die toepaste (hoewel in een vorm met wat meer DINs).

Ik bedenk mij nu ook dat ik de vorige keer er ook een stuk heb uitgesneden en de kabel vast heb gezet aan de ondergrond zodat het deksel wel te verwijderen is.
Je laatste opmerking zie ik ook nog wel als een optie. Strak tegen de kast (was al het plan, in en uitvoeren via de kast en rechts van de kast laten zakken).

Het omleggen van buizen is voor mij hier echt geen 15 minuten werk. Er zitten geen wago's in het doosje onderaan dus dat betekent hele draden opnieuw trekken of extra doosjes plaatsen en dan verlengen via de zijkanten. En dan maak ik het uiteindelijk mooier voor een woning waarbij de laatste keer dat er iemand naar de groepenkast gekeken heeft 2 jaar geleden was en dat was ik zelf ook toen ik controleerde hoe de WP aangesloten was.

De enige echte eis die hier ligt is dat het veilig moet zijn, daarnaast moet het m.i. duidelijk zijn voor iemand anders die zou kijken. Maar uitbreidbaar hoeft het niet te zijn. Daar is niet over nagedacht met het plaatsen van de PV-installatie, niet over nagedacht met het plaatsen van airco's, niet over nagedacht met het plaatsen van een WP. Daar ga ik nu echt niet over nadenken met het plaatsen van een EVSE als niemand hier verwacht dat het de komende 15 jaar aangepast moet worden.

[True]

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:44:
[...]

Ik denk dat je de klus om die leidingen te verleggen een beetje overschat. De rechter leiding lijkt boven het plafond naar de groepenkast te buigen en aan de onderkant zit al een lasdoosje. Dit kost je misschien 3m buis en draad en 5 minuten timmeren met spijkerclips. Geen idee hoe het met de linker leiding en het witte kabeltje zit maar ik verwacht eigenlijk weinig spannends, in het ergste geval kost het nog 1 of 2 lasdozen.

Of je kiest er inderdaad voor om die leidingen aan de onderkant in de uitbreidingskast in te voeren, dan hoef je verder misschien helemaal niets aan te passen.

Klopt, maar ik heb geleerd dat ik met elektra meer tijd moet inplannen dan ik verwacht. 15 minuten voor zoiets is echt compleet onrealistisch. Ik doe dit niet elk weekend, ik doe zo iets 4x per jaar, met plezier dat wel. Maar als ik er aanzit moet het wel goed zijn.
Daarbij blijft het 'probleem' dat ik met meer ruimte links ruimte heb voor een grotere kast, maar dan ook moet denken aan veel hogere kosten, wat is het eerste betaalbare alternatief waar er wel nette kabels met wartel in afgewerkt kunnen worden?

[Xander]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:45:
[...]

Het omleggen van buizen is voor mij hier echt geen 15 minuten werk. Er zitten geen wago's in het doosje onderaan dus dat betekent hele draden opnieuw trekken of extra doosjes plaatsen en dan verlengen via de zijkanten.

Of je plaatst wel wago's in dat doosje?

Wanneer je het zou invoeren via de onderkant van de uitbreidingskast hoef je de bedrading misschien niet eens aan te passen? Gewoon losmaken van de automaat, buis inkorten, draad een nieuwe route door de kast geven en weer aansluiten? Aangenomen dat beide leidingen uiteindelijk in de groepenkast uitkomen...

En dan maak ik het uiteindelijk mooier voor een woning waarbij de laatste keer dat er iemand naar de groepenkast gekeken heeft 2 jaar geleden was en dat was ik zelf ook toen ik controleerde hoe de WP aangesloten was.

De enige echte eis die hier ligt is dat het veilig moet zijn, daarnaast moet het m.i. duidelijk zijn voor iemand anders die zou kijken. Maar uitbreidbaar hoeft het niet te zijn. Daar is niet over nagedacht met het plaatsen van de PV-installatie, niet over nagedacht met het plaatsen van airco's, niet over nagedacht met het plaatsen van een WP. Daar ga ik nu echt niet over nadenken met het plaatsen van een EVSE als niemand hier verwacht dat het de komende 15 jaar aangepast moet worden.

Jaja met het plaatsen van de PV-installatie, airco's en warmtepomp verwachte natuurlijk ook niemand dat het de komende 15 jaar nog aangepast moest worden.

Maar uiteindelijk moet je het natuurlijk zelf weten. Ik begin liever gewoon niet aan dit soort klusjes als ik het niet meteen naar mijn eigen standaarden kan maken.

Had je de edit van mijn vorige reactie nog gezien? Een EVSE met load--balancing in combinatie met die remautomaat vereist wel even nadenken.

[True]

Stukje EVSE beveiliging dan nog

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 12:26:
Hoe wil je de laadpaal gaan beveiligen? Die ID.7 kan met 1x32A laden toch? (Al moet je daar wel een andere laadkabel voor kopen, VAG kennende.) Denk even na wat load-balancing doet in combinatie met PV en die remautomaat. Load-balancing die alleen naar de hoofdzekering kijkt zorgt er wellicht voor dat je de remautomaat overbelast en laat trippen, of je moet de EVSE aansluiten vóór de remautomaat en zorgen dat dit stukje qua bedrading etc. geschikt is voor een hogere stroom.

Gaat hier niet om mijn auto, maar die van mijn schoonouders.
Mijn schoonouders hebben een C-HR+ besteld in de uitvoering Dynamic Limited Edition, hier ook de brochure: https://datablob.toyota.nl/data/brochures/C-HR+brochure.pdf

Dat is dus maximaal 1-fase met 28A. En dat wil ik ook wel gaan aanbieden voor ze. Hoewel ik nog niet helemaal toe was aan het stukje valideren (hier) omdat ze er nog niet uit zijn welke EVSE het moet worden, had ik het volgende in mijn hoofd:

1. EVSE + loadbalancing + zonnestroomladen (Zaptec, Peblar of tweedehands Zappi, alle drie geschikt voor die 6,6kW op 1 fase).
2. Kabellengte ongeveer 12 meter, pak ik 3x4mm2 YMvK voor.
3. Qua beveiliging: ABB Aardlekautomaat 1P+N B32 30mA DS201.
4. EVSE ingesteld op max 28A (goh) mooi 80% van aardlekautomaat.
5. Dus geen selectiviteit tussen EVSE-beveiliging en smeltzekering (35A), maar vang ik op met loadbalancing.
6. Loadbalancing met P1-dongel of met een CT klem tussen netbeheerder en hoofdschakelaar (daar heb ik de ruimte).

De bedrading loopt nu (moet toevoeging in rood):


Zoals ik het zie kan er dus nooit meer dan 40A richting de gehele aansluiting lopen via de PV door het gebruik van de installatieautomaat in de vorm van een rem en de EVSE óók achter de rem aansluiten voorkomt hierin problemen.

Zie eventueel ook dit geklungel:Edit, ah ja.
6,6 kW EVSE + 4 kW PV invoerend (aanname)
Dit los ik op door C40 (40A - rem) minus (B20) (20A - PV) = 20A dus EVSE met 20A te zekeren en in te stellen op 20A*80% of eventueel zekeren op 25A en in te stellen op 20A.
Alternatief is EVSE beveiliging aan te sluiten tussen hoofdzekering en rem, zoals:

Edit 2, enkel bovenstaande afbeelding geüpdatet met een nette versie ipv getekende rode pijl

[ Voor 6% gewijzigd door True op 01-02-2026 13:49 ]

[Xander]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:32:
• Loadbalancing met P1-dongel of met een CT klem tussen netbeheerder en hoofdschakelaar (daar heb ik de ruimte).

[...]

Zoals ik het zie kan er dus nooit meer dan 40A richting de gehele aansluiting lopen via de PV door het gebruik van de installatieautomaat in de vorm van een rem en de EVSE óók achter de rem aansluiten voorkomt hierin problemen.

Maar hiermee introduceer je juist een mogelijk probleem.

Stel:
- PV wekt 15A op
- Auto laadt met 28A
- Rest van de woning neemt 20A af

In dat scenario loopt er 23A door de hoofdzekering / kWh-meter, daar vindt de loadbalancer dus niets van. Maar er loopt wel 48A door de remautomaat, met wat pech zet je daardoor de hele woning in het donker.

Ik zou de EVSE juist vóór de remautomaat willen houden, of je moet loadbalancing gaat doen met een CT na de remautomaat. Maar dat laatste is zonde, dan profiteer je niet van de extra capaciteit die de PV kan bieden.

edit:

Aha, dat had je gezien de edit ondertussen ook zelf uitgevonden.

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:32:
Alternatief is EVSE beveiliging aan te sluiten tussen hoofdzekering en rem, zoals:
[Afbeelding]
Edit 2, enkel bovenstaande afbeelding geüpdatet met een nette versie ipv getekende rode pijl

Dit zou ik doen. Maar dan wel zorgen dat de bedrading tussen hoofdschakelaar, PV, remautomaat en EV geschikt is voor 35+20A natuurlijk.

[ Voor 24% gewijzigd door Xander op 01-02-2026 14:40 ]

[True]

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:48:
[...]


Maar hiermee introduceer je juist een mogelijk probleem.

Stel:
- PV wekt 15A op
- Auto laadt met 28A
- Rest van de woning neemt 20A af

In dat scenario loopt er 23A door de hoofdzekering / kWh-meter, daar vindt de loadbalancer dus niets van. Maar er loopt erl 48A door de remautomaat, met wat pech zet je daardoor de hele woning in het donker.

Ik zou de EVSE juist vóór de remautomaat willen houden, of je moet loadbalancing gaat doen met een CT na de remautomaat. Maar dat laatste is zonde, dan profiteer je niet van de extra capaciteit die de PV kan bieden.

offtopic:
Zie mijn edit
Ik wacht even een edit of nieuwe comment van jou af voor ik inhoudelijk reageer.

[jacovn]

Ik heb een vraag..
Als ik bij de specificaties van installatie automaten, aardlek schakelaars en aardlek automaten kijk zie ik vrij hoge verbruikswaardes.

Bijvoorbeeld: https://www.abbconnect.nl...anguageCode=nl&country=nl
Deze aardlek automaat claimed 2,83 watt.

Als ik de installatie automaat van 1 eenheid breed bekijk is dat bij abb 3.6 watt, en er moet een aardlek voor 4 groepen die 4.8 watt claimed.

Als je waardes neemt dan is het verschil tussen installatie automaat met gedeelde aardlek 1,97 watt meer dan de aardlek automaat 4.8 of 2,83
Ik wil 19 groepen vervangen, dan is dat 39 watt verschil.

De vraag is waar staat deze waarde: Verliesvermogen (watt) voor ?

[Xander]

@jacovn Dat is verlies bij 100% belasting, of wellicht bij 80% belasting.

Dergelijke componenten hebben geen standbyverliezen, met uitzondering van componenten waar actieve elektronica in zit (zoals spanningsafhankelijke aardlekautomaten of type B aardlekbeveiligingen).

[jacovn]

Dan snap ik het. Ik dacht dat het flink ging optellen.
Maar bij hogere belastingen wordt er warnte ontwikkeld waarschijnlijk.

Ooit storing gehad en de aardlek gooide er 4 groepen uit. Die toen maar door 4 aardlek automaten vervangen. De storing is daarna opgelost (schroef door buis en draad)


Nu met een accu wil ik de kast (garcia) gaan vervangen en dan gelijk aardlek automaten erin en van de hoofdschakelaar 10mm2 naar verdeelpunten brengen. Ik kan 25A van net, 17A van accu en 8A van solar op elk van de 3 fase’s krijgen (zal niet gelijktijdig zijn)

[nico_09]

Onze meterkast is zo goed als vol.
Hoe kan ik zorgen voor 3 extra groepen liefst van 3 aparte fases in een extra behuizing zonder een compleet nieuwe installatie?
In de bijlage zoals het is aangesloten. Kan er een draad aan de overzijde van de automaat naast de kamrail om zo uit te breiden?
Ps ik laat het wel uitvoeren maar wil wel globaal weten waar de opties zijn.

[ Voor 6% gewijzigd door nico_09 op 01-02-2026 16:05 ]

[onetime]

jacovn schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:09:
Dan snap ik het. Ik dacht dat het flink ging optellen.
Maar bij hogere belastingen wordt er warnte ontwikkeld waarschijnlijk.

Ooit storing gehad en de aardlek gooide er 4 groepen uit. Die toen maar door 4 aardlek automaten vervangen. De storing is daarna opgelost (schroef door buis en draad)

Nu met een accu wil ik de kast (garcia) gaan vervangen en dan gelijk aardlek automaten erin en van de hoofdschakelaar 10mm2 naar verdeelpunten brengen. Ik kan 25A van net, 17A van accu en 8A van solar op elk van de 3 fase’s krijgen (zal niet gelijktijdig zijn)

Lees dit eens: Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3 en bepaal dan of je nog wel Gacia wilt.
Daar vlak onder staan een aantal hier gewaardeerde webshops.
En kijk eens naar deze: https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html

[onetime]

@nico_09 Plaats je beltrafo buiten deze kast en je hebt 4 plaatsen beschikbaar.
Met andere lengtes kamrails verplaats je 2 alamats van boven naar beneden en heb je daar 4 ipv 3 per fase.
Boven zit niet lekker en met de beltrafo eruit heb je daar ook de ruimte om het goed te doen.

[True]

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:48:
[...]


Maar hiermee introduceer je juist een mogelijk probleem.

Stel:
- PV wekt 15A op
- Auto laadt met 28A
- Rest van de woning neemt 20A af

In dat scenario loopt er 23A door de hoofdzekering / kWh-meter, daar vindt de loadbalancer dus niets van. Maar er loopt wel 48A door de remautomaat, met wat pech zet je daardoor de hele woning in het donker.

Ik zou de EVSE juist vóór de remautomaat willen houden, of je moet loadbalancing gaat doen met een CT na de remautomaat. Maar dat laatste is zonde, dan profiteer je niet van de extra capaciteit die de PV kan bieden.

edit:

Aha, dat had je gezien de edit ondertussen ook zelf uitgevonden.


[...]

Dit zou ik doen. Maar dan wel zorgen dat de bedrading tussen hoofdschakelaar, PV, remautomaat en EV geschikt is voor 35+20A natuurlijk.

Realistisch maar wel een redelijke uitzonderingssituatie:

• Beste zon-dag van het jaar (midden mei voor deze PV-opstelling), 15*295 Wp op een 4 kW omvormer maakt ~4 kW terwijl de spanning 220V is, is 18A. Zekering is 20A dus ik ga uit van 20A.
• Smeltzekering is 35A maar gezien ik die niet kan aflezen ga ik uit van 40A (wordt hier ook aangeboden).
• Vol airco gebruik en aan het koken dus achter de remautomaat zit ook flink wat verbruik.
• EVSE is ingesteld op: maximaal vermogen laden eventueel met gebruik van PV*.

*Gezien PV nooit meer dan 18A gaat leveren en auto op 1 fase tot 28A kan laden zal die nooit meer trekken dan die 28A wat ook gezekerd is met de B32A EVSE aardlekautomaat.

Nu snap ik alleen dit deel niet:

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 13:48:
Maar dan wel zorgen dat de bedrading tussen hoofdschakelaar, PV, remautomaat en EV geschikt is voor 35+20A natuurlijk.

Waarom er hier een 10mm2 voor 63A toegepast zou moeten worden? Als de EVSE beveiliging (aardlekautomaat) gezekerd is op 35A en de EVSE ingesteld is op 28A. De bedrading krijgt hier dan toch nooit meer dan 40A voor zijn kiezen (C40 van de rem) of 20A teruglevering van de PV (B20 PV) of 35A (28A EVSE)?
Enige waar ik dan toch op moet letten is de draad met een twin vanuit de PV naar de EVSE trekken?

[jacovn]

onetime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 16:43:
[...]

Lees dit eens: Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3 en bepaal dan of je nog wel Gacia wilt.
Daar vlak onder staan een aantal hier gewaardeerde webshops.
En kijk eens naar deze: https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html

Ik heb Gacia behuizing met gacia units. Ook een paar SEP aardlek autometen en chint 3 fase aardleautomaat voor de EV.

Dus die wil ik vervangen voor ABB. Ik krijg een accu en heb een nieuwe 25A c karakteristiek installatie automaat en een 63A hoofdschakelaar van ABB gekocht.

[Xander]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 17:00:
Nu snap ik alleen dit deel niet:

[...]

Waarom er hier een 10mm2 voor 63A toegepast zou moeten worden? Als de EVSE beveiliging (aardlekautomaat) gezekerd is op 35A en de EVSE ingesteld is op 28A. De bedrading krijgt hier dan toch nooit meer dan 40A voor zijn kiezen (C40 van de rem) of 20A teruglevering van de PV (B20 PV) of 35A (28A EVSE)?
Enige waar ik dan toch op moet letten is de draad met een twin vanuit de PV naar de EVSE trekken?

[Afbeelding]

Het is maar net hoe je het precies aan elkaar knoopt. EV + rest van de woning (remautomaat) kan 28A+40A trekken in theorie (nouja, gelimiteerd tot 35A + 18A dan). Afhankelijk van hoe je het deel tussen hoofdschakelaar, remautomaat, EV en PV precies bedraad heb je met die stroom door 1 draad rekening te houden. Het kan inderdaad ook anders.

[True]

Xander schreef op zondag 1 februari 2026 @ 17:36:
[...]

Het is maar net hoe je het precies aan elkaar knoopt. EV + rest van de woning (remautomaat) kan 28A+40A trekken in theorie (nouja, gelimiteerd tot 35A + 18A dan). Afhankelijk van hoe je het deel tussen hoofdschakelaar, remautomaat, EV en PV precies bedraad heb je met die stroom door 1 draad rekening te houden. Het kan inderdaad ook anders.

Wat een heel praktisch probleem is, is dat wanneer ik het in 10mm2 moet uitvoeren én met twinhulzen moet werken ik dat niet gekrimpt krijg met mijn tang. Als ik het (in de juiste volgorde) met 6mm2 in twin kan doen, kan ik dit prima zelf doen.

Nog een alternatief is een kamrail tussen bovenkant hoofdschakelaar fase en de installatieautomaat (rem) hier links van en dan vanuit de rem met 10mm2 door naar de EVSE-aardlekautomaat. En daarnaast 10mm2 vanuit de hoofdschakelaar naar de PV-aardlekautomaat. Dan is het hele deel tussen de:
[list]
• hoofdschakelaar
• remautomaat
• PV-aardlekautomaat
• EVSE-aardlekautomaat
[/list]
ook in 10mm2 (of kamrail van 10mm2) ingericht zonder dat ik 10mm2 twin moet gaan krimpen.

Nope, want dan heb ik de nul niet in 10mm2 daar moet ik alsnog 10mm2 twin gaan krimpen omdat ik die niet via een kamrail opgelost krijg.

Ik zie dus nu: of ik moet 10mm2 twin kunnen krimpen, óf ik moet het zo aansluiten dat de EVSE-aardlekautomaat gevoed wordt vanuit de PVSE en er dus nooit meer dan die 40A gaat lopen.

[Atlas]

Het blijft toch zo omzettend tegel mijn gevoel ingaan: blauw als fase… Maarja ging even niet anders met deze grond kabel?

Even dubbelcheck hier: deze ABB automaten en alamaten mogen toch aan beide kanten aangesloten worden? Of ziet iemand iets raars?

[Annuk]

Atlas schreef op zondag 1 februari 2026 @ 19:14:
[Afbeelding]

Het blijft toch zo omzettend tegel mijn gevoel ingaan: blauw als fase… Maarja ging even niet anders met deze grond kabel?

Ik snap je maar dit zijn netbeheerder kleuren
Vraag me eerder af hoe je aan deze kabel komt want deze kleurstelling is niet regulier in de handel te krijgen

Even dubbelcheck hier: deze ABB automaten en alamaten mogen toch aan beide kanten aangesloten worden? Of ziet iemand iets raars?

Ja klopt dat mag met deze spullen (van boven en van onderen voeden).

Had persoonlijk een kamrail bovenop de HS gedaan naar de aardlekschakelaars, en dan vanaf de onderkant naar de groepen.

[ Voor 6% gewijzigd door Annuk op 01-02-2026 19:53 ]

[Juerd]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 11:28:
Voor een uitbreiding heb ik tot 9 cm ruimte naast een bestaande (oudere edoch nog vrij degelijke) Hager groepenkast. [...]

Wat is er precies vrij degelijk aan die kast? Ik zou denken alleen de behuizing, want de inhoud is niet al te best: type AC aardlekschakelaar en dus geen zinnige aardlekbeveiliging voor die 2 groepen, componenten van 3 verschillende merken, automaten met L-karakteristiek, aanraakgevaarlijke verdeelblokjes, aanraakgevaarlijke kamrails (die verbogen zijn omdat ze eigenlijk niet bij deze componenten horen), draden die zo scheef in steekklemmen van de kookgroep zitten dat ik zou twijfelen of ze goed contact maken, 2 verschillende draaddiktes en een kamrail met te smalle stift allemaal in 1 kooiklem, en in het algemeen onoverzichtelijke bedrading. Wel kudos voor de remautomaat!

Dit is naar hedendaagse inzichten niet degelijk, maar gewoon oud; deze kast is zeker ongeveer 30 jaar oud en er al minstens 4 keer aan verbouwd zonder 'm echt te upgraden. Is het echt zinnig om er nu voor de 5e keer aan te klussen?

Ik snap dat je niet bij elk wissewasje voor een hele nieuwe groepenkast gaat, maar als je het nu die vol is en er opnieuw uitbreidingsbehoefte is, wordt het denk ik toch wel eens tijd. Het zijn uiteindelijk maar 10 automaten en komt er een 11e bij. Dat zou met modern spul makkelijk in 1 kast passen. Zelf zou ik dan op de bovenste rij de 10 automaten voor verbruikers doen (waaronder 1 aardlekautomaat voor de EVSE) en op de onderste rij de hoofdschakelaar, 2 of 3 aardlekschakelaars (63 A), en een (brede) aardlekautomaat voor de PV. (Eventueel remautomaat ipv 63 A aardlekschakelaars, maar ik zou dan een 2-polige brede nemen zodat ie met een kamrail op de aardlekschakelaars en PV-groep kan.)

[jannus66]

Hallo, morgen gaat ivm werkzaamheden van Liander de stroom eraf.
Ik heb zonnepanelen van Enphase, met Q7 omvormers. Die zijn dmv een kastje waar ook de wasmachine en droger op zit, samen met een Q relais op zolder aangesloten In dat kasttje zit een zekering automaat.
In de meterkast zit een Emat alamat
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de Emat te ruilen met een ABB alamat, die heb ik nog liggen. Dat past beter bij de andere automaten, en volgens mij is ABB een beter merk.
Is er een bepaalde volgorde welke ik moet aanhouden voor het uit- en inschakelen?
Ik dacht zelf automaat op zolder uit (als het nog donker is), dan de Emat in de groepenkast uit en dan de hoofdschakelaar uit.
Iemand tips?

[Juerd]

Atlas schreef op zondag 1 februari 2026 @ 19:14:
[Afbeelding]

Het blijft toch zo omzettend tegel mijn gevoel ingaan: blauw als fase… Maarja ging even niet anders met deze grond kabel?

Die kabel zou je ook niet moeten hebben . Maar als je 'm dan toch hebt en gebruikt, markeer de uiteinden dan op z'n minst even met een flink stuk pvc-tape of krimpkous met de juiste kleuren (aan beide kanten). Want blauwgeel betekent bijvoorbeeld PEN, terwijl je 'm nu voor N inzet. (Edit: blijkbaar toch niet, zie reply van @Annuk.) De kleuren verkeerd gebruiken werkt verwarrend, en hoewel omkleuren ook niet mag, is de kans op verwarring met omgekleurde draden alweer een stuk kleiner dan wanneer ze voor geen meter kloppen.

Wat is dit überhaupt voor aparte installatie, met tiewraps als trekontlasting? Leuke kleurmarkering voor de aarde, trouwens, nog niet eerder zo gezien maar het is wel duidelijk.

[ Voor 11% gewijzigd door Juerd op 01-02-2026 20:23 ]

[Annuk]

Juerd schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:11:
[...]


Die kabel zou je ook niet moeten hebben . Maar als je 'm dan toch hebt en gebruikt, markeer de uiteinden dan op z'n minst even pvc-tape of krimpkous met de juiste kleuren (aan beide kanten). Want blauwgeel betekent bijvoorbeeld PEN, terwijl je 'm nu voor N inzet. De kleuren verkeerd gebruiken werkt verwarrend, en hoewel omkleuren ook niet mag, is de kans op verwarring met omgekleurde draden alweer een stuk kleiner dan wanneer ze voor geen meter kloppen.

BG is officieel gewoon Nul hoor en geen PEN (bij de netbeheerder), de BG wordt wel gecombineerd met het aardscherm aangesloten en er worden wel aarde-nul koppelingen aangebracht, maar de blauw/gele ader wordt altijd als Nul geacht en niet als PEN.
Dat gezegd hebbende is de kabel juist aangesloten kwa kleuren en hoef je in principe niet om te kleuren. Je kunt wel een legenda in je verdeler en onderverdeler plaatsen of even van die cable-clips erop waarop de fases aangeduid staan.

[Juerd]

@jannus66 De volgorde die je schrijft is wat ik zelf zou doen, maar uiteindelijk maakt de volgorde tussen AC-scheiders niet echt uit (als je DC moet scheiden dan eerst DC dan AC) als alles wat gescheiden moet zijn dat maar is voordat je met 't deel dat spanningsloos moet zijn begint.

[Juerd]

Annuk schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:17:
[...]


BG is officieel gewoon Nul hoor en geen PEN (bij de netbeheerder), de BG wordt wel gecombineerd met het aardscherm aangesloten en er worden wel aarde-nul koppelingen aangebracht, maar de blauw/gele ader wordt altijd als Nul geacht en niet als PEN.

Bedankt voor de correctie.

Dat gezegd hebbende is de kabel juist aangesloten kwa kleuren en hoef je in principe niet om te kleuren. Je kunt wel een legenda in je verdeler en onderverdeler plaatsen of even van die cable-clips erop waarop de fases aangeduid staan.

Met of zonder omkleuren voldoet het niet aan de NEN 1010, maar ik zou zeggen dat het met de juiste kleuren erbij (dus niet netbeheerderkleuren) een mindere overtreding is. Dan voldoe je aan de voorgeschreven kleuren, alleen niet aan dat die over de hele lengte moeten. Momenteel voldoet 't niet eens aan de kleuren die de NEN 1010 voorschrijft.

[Atlas]

Juerd schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:11:
[...]


Die kabel zou je ook niet moeten hebben . Maar als je 'm dan toch hebt en gebruikt, markeer de uiteinden dan op z'n minst even met een flink stuk pvc-tape of krimpkous met de juiste kleuren (aan beide kanten). Want blauwgeel betekent bijvoorbeeld PEN, terwijl je 'm nu voor N inzet. De kleuren verkeerd gebruiken werkt verwarrend, en hoewel omkleuren ook niet mag, is de kans op verwarring met omgekleurde draden alweer een stuk kleiner dan wanneer ze voor geen meter kloppen.

Wat is dit überhaupt voor aparte installatie, met tiewraps als trekontlasting? Leuke kleurmarkering voor de aarde, trouwens, nog niet eerder zo gezien maar het is wel duidelijk.

Dit is een work-in-progress, vandaar de tie-wraps als hillbilly trek-ontlasting. Morgen even wat drukzadels halen bij de bouwmarkt. De 16mm2 kabel wartel paste niet standaard in de kast, dus dan maar zo. Die tie-wraps gaan dus weg

En dit is een oudere netbeheer kabel, vandaar de afwijkende kleuren.
Maar ben blij met de confirmatie dat alles goed is aangesloten
Die kamrails op de hoofdschakelaar was ook een goeie optie, maar dit werkt ook

[Annuk]

Juerd schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:23:
[...]

Bedankt voor de correctie.


[...]

Met of zonder omkleuren voldoet het niet aan de NEN 1010, maar ik zou zeggen dat het met de juiste kleuren erbij (dus niet netbeheerderkleuren) een mindere overtreding is. Dan voldoe je aan de voorgeschreven kleuren, alleen niet aan dat die over de hele lengte moeten. Momenteel voldoet 't niet eens aan de kleuren die de NEN 1010 voorschrijft.

Dit was toch niet meer nodig in de laatste NEN1010 2020? M.u.v. de groen/gele voor de aarde?
Of is dat toch weer gecorrigeerd? Heb niet de gehele nen in m'n hoofd

[Juerd]

@Annuk Volgens mij is er qua aderkleuren in de :2020 alleen veranderd dat de termen "schakeldraad" en "schakelader" niet meer bestaan. Wat schakeldraden waren, zijn nu gewoon fasedraden, en die mogen nu ook bruin zijn ipv alleen zwart of grijs. (Schakeladers mochten al bruin zijn.) En verder wat gedoe met functionele aarding (van oudsher vaak groengeel, toen eventjes roze, later zwartgeel).

[True]

Juerd schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:02:
[...]


Wat is er precies vrij degelijk aan die kast? Ik zou denken alleen de behuizing, want de inhoud is niet al te best: type AC aardlekschakelaar en dus geen zinnige aardlekbeveiliging voor die 2 groepen, componenten van 3 verschillende merken, automaten met L-karakteristiek, aanraakgevaarlijke verdeelblokjes, aanraakgevaarlijke kamrails (die verbogen zijn omdat ze eigenlijk niet bij deze componenten horen), draden die zo scheef in steekklemmen van de kookgroep zitten dat ik zou twijfelen of ze goed contact maken, 2 verschillende draaddiktes en een kamrail met te smalle stift allemaal in 1 kooiklem, en in het algemeen onoverzichtelijke bedrading. Wel kudos voor de remautomaat!

Dit is naar hedendaagse inzichten niet degelijk, maar gewoon oud; deze kast is zeker ongeveer 30 jaar oud en er al minstens 4 keer aan verbouwd zonder 'm echt te upgraden. Is het echt zinnig om er nu voor de 5e keer aan te klussen?

Ik snap dat je niet bij elk wissewasje voor een hele nieuwe groepenkast gaat, maar als je het nu die vol is en er opnieuw uitbreidingsbehoefte is, wordt het denk ik toch wel eens tijd. Het zijn uiteindelijk maar 10 automaten en komt er een 11e bij. Dat zou met modern spul makkelijk in 1 kast passen. Zelf zou ik dan op de bovenste rij de 10 automaten voor verbruikers doen (waaronder 1 aardlekautomaat voor de EVSE) en op de onderste rij de hoofdschakelaar, 2 of 3 aardlekschakelaars (63 A), en een (brede) aardlekautomaat voor de PV. (Eventueel remautomaat ipv 63 A aardlekschakelaars, maar ik zou dan een 2-polige brede nemen zodat ie met een kamrail op de aardlekschakelaars en PV-groep kan.)

Beetje stating the obvious of niet?
Ik zeg: "oudere edoch nog vrij degelijke" en in een latere post zeg ik: "zie eventueel ook dit geklungel".

Jouw aanpassingen zijn nog een €270 voor een ABB SN-lijn bij SV (aangenomen dat we de rem en de beltrafo behouden en niet vervangen anders kan er nog snel €50 of meer bij) dan komt nog het spanningsloos maken door de netbeheerder erbij en het feit dat het mij een vrije dag kost gezien ze dat niet in het weekend komen doen en ik niet onder spanning werk. Dan moeten we dus €360 bij een installatie optellen. Waar ik tweedehands op zo'n €350 totaal uitkwam voor de EVSE + onderdelen en we nu aan minimaal €710 moet gaan denken.

Ik waardeer je input, maar ik denk dat we hier prima kunnen stellen dat wanneer de matige aangesloten bedrading opgelost wordt dit nog een prima kast is, zeker een diverse samenstelling dat is absoluut waar.

Maar ik ben benieuwd, hoe kijk jij aan tegen mijn oplossingsrichting hier: True in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" ?

[onetime]

Annuk schreef op zondag 1 februari 2026 @ 19:51:
[...] Ik snap je maar dit zijn netbeheerder kleuren
Vraag me eerder af hoe je aan deze kabel komt want deze kleurstelling is niet regulier in de handel te krijgen
[...]
Had persoonlijk een kamrail bovenop de HS gedaan naar de aardlekschakelaars, en dan vanaf de onderkant naar de groepen.

Marktplaats heeft mij ook een keer een flink stuk 16mm² opgeleverd. ~ 4G16 met 4x2,5 erbij...


Ik zou de hoofdschakelaar van boven voeden met een drievoudige 3 fase kamrail eronder.
Stel draden minder en aanvoer halve meter korter.

[ Voor 13% gewijzigd door onetime op 01-02-2026 21:24 ]

[Pano001]

Vandaag gekeken of de klok van de oven uitgaat als ik alle 3 de groepen uitzet. Dat was niet zo. Pas op het moment ik de hoofdschakelaar omzette ging de het klokje uit. Dat klopt toch niet.

[Xander]

Pano001 schreef op zondag 1 februari 2026 @ 21:09:
Vandaag gekeken of de klok van de oven uitgaat als ik alle 3 de groepen uitzet. Dat was niet zo. Pas op het moment ik de hoofdschakelaar omzette ging de het klokje uit. Dat klopt toch niet.

Nee, dat klopt niet.

Heb je een foto van de groepenkast en kun je aangeven wat je precies hebt geschakeld? Het komt wel eens voor dat mensen een eindgroep aanzien als hoofdschakelaar bijvoorbeeld, of groepen over het hoofd zien (bijvoorbeeld smeltpatronen zonder groepsschakelaar).

[ Voor 7% gewijzigd door Xander op 01-02-2026 21:18 ]

[Juerd]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 20:58:
[...]


Beetje stating the obvious of niet?

Ik zeg: "oudere edoch nog vrij degelijke" en in een latere post zeg ik: "zie eventueel ook dit geklungel".

Je noemt het degelijk, en ik leg uit waarom ik het geen degelijke kast vind. Zo obvious is dat toch niet?

Jouw aanpassingen [zijn significant duurder]

Klopt, maar er is nu al 4 keer goedkoop uitgebreid en daarbij is steeds het bestaande niet verbeterd. Daarmee mis je steeds de kans om het veilig te maken naar wat nu in nieuwe kasten gebruikelijk is. De veiligheid op het pre-1997-niveau houden is een legale keuze, maar een goed idee vind ik het niet. (Bovendien is de veiligheid van een type AC aardlekschakelaar feitelijk afgenomen doordat er meer omvormers worden gebruikt.) En misschien is het een onterecht vooroordeel, maar vaak hebben mensen die een EVSE installeren een elektrische auto, en vaak kunnen mensen die een elektrische auto hebben wel het budget vrijmaken om een groepenkast te laten fatsoeneren. Dat zal zeker niet altijd opgaan, dat besef ik ook.

Groepenkastonderdelen hebben niet het eeuwig leven, en na 30 jaar zou het zelfs zonder uitbreiding niet heel gek zijn om eens naar wat nieuws te kijken. Als je dan wél wilt uitbreiden, nota bene voor de zoveelste keer, en ook nog eens dingen hebt die gewoon niet goed genoeg zijn, heb je een extra reden.

Ik waardeer je input, maar ik denk dat we hier prima kunnen stellen dat wanneer de matige aangesloten bedrading opgelost wordt dit nog een prima kast is, zeker een diverse samenstelling dat is absoluut waar.

Ik vind het echt geen prima verdeler. Als ie nu niet vervangen kan worden, overweeg dan in elk geval het gefrot met 3 verschillende dingen in 1 kooiklem en de type AC aardlekschakelaar te fixen. Maar met die fixes vind ik 'm net aan acceptabel, en dus nog geen positieve kwalificaties als "degelijk" en "prima" waard.

Maar ik ben benieuwd, hoe kijk jij aan tegen mijn oplossingsrichting hier: True in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" ?

Ik wil liever niet nadenken over hoe je deze verdeler nog verder kunt uitbreiden.

[ Voor 10% gewijzigd door Juerd op 01-02-2026 21:24 ]

[True]

Juerd schreef op zondag 1 februari 2026 @ 21:18:
[...]


Je noemt het degelijk, en ik leg uit waarom ik het geen degelijke kast vind. Zo obvious is dat toch niet?


[...]


Klopt, maar er is nu al 4 keer goedkoop uitgebreid en daarbij is steeds het bestaande niet verbeterd. Daarmee mis je steeds de kans om het veilig te maken naar wat nu in nieuwe kasten gebruikelijk is. De veiligheid op het pre-1997-niveau houden is een legale keuze, maar een goed idee vind ik het niet. (Bovendien is de veiligheid van een type AC aardlekschakelaar feitelijk afgenomen doordat er meer omvormers worden gebruikt.) En misschien is het een onterecht vooroordeel, maar vaak hebben mensen die een EVSE installeren een elektrische auto, en vaak kunnen mensen die een elektrische auto hebben wel het budget vrijmaken om een groepenkast te laten fatsoeneren. Dat zal zeker niet altijd opgaan, dat besef ik ook.

Groepenkastonderdelen hebben niet het eeuwig leven, en na 30 jaar zou het zelfs zonder uitbreiding niet heel gek zijn om eens naar wat nieuws te kijken. Als je dan wél wilt uitbreiden, nota bene voor de zoveelste keer, en ook nog eens dingen hebt die gewoon niet goed genoeg zijn, heb je een extra reden.


[...]


Ik vind het echt geen prima verdeler. Als ie nu niet vervangen kan worden, overweeg dan in elk geval het gefrot met 3 verschillende dingen in 1 kooiklem en de type AC aardlekschakelaar te fixen. Maar met die fixes vind ik 'm net aan acceptabel, en dus nog geen positieve kwalificaties als "degelijk" en "prima" waard.


[...]


Ik wil liever niet nadenken over hoe je deze verdeler nog verder kunt uitbreiden.

Waarom is die type AC aardlekschakelaar niet afdoende? Omvormers zitten achter de B20 Eaton aardlekautomaat en achter een te plaatsen ABB B32 aardlekautomaat (resp. PV en EVSE). Of doel je op een andere omvormer dan ik in mijn hoofd heb?
En ja die 3 in één klem gaat er natuurlijk uit daar hoef ik niet over na te denken.

[Juerd]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 21:52:
[...]


Waarom is die type AC aardlekschakelaar niet afdoende?

Type AC is sinds 1997 (NEN 1010:1996) verboden voor nieuwe installaties. De enige reden dat je type AC überhaupt legaal is, is de rare quirk wat ooit mocht tijdens installatie, mag blijven zitten. Maar deze dingen zijn onveiliger geworden doordat de apparaten die we aansluiten zijn veranderd, en geven dus ook niet meer de veiligheid die ze vroeger gaven.

Een kleine DC lekstroom, zoals zelfs door een schakelende voeding kan worden veroorzaakt (bijna alle huidige elektronica), kan een type AC aardlekschakelaar "verblinden" waardoor ie zelfs een potentieel dodelijk AC-lek niet meer detecteert.

Daarom zou elke type AC aardlekschakelaar moeten worden vervangen door minstens type A, ongeacht het soort belasting. Want al zou het nu voor een dom AC verwarmingselement zijn, dat apparaat wordt vast een keer vervangen voor een ding met wat elektronica erbij.

Omvormers zitten achter de B20 Eaton aardlekautomaat en achter een te plaatsen ABB B32 aardlekautomaat (resp. PV en EVSE). Of doel je op een andere omvormer dan ik in mijn hoofd heb?

Een laptoplader heeft inderdaad ook een omvormer. Hoe groter de omvormer, hoe groter de kans op te grote DC lekstroompjes, maar het is bij een redelijk simpele schakelende voeding al niet uit te sluiten. Bedenk dat dit verbod al in 1996 in de NEN 1010 kwam; toen waren PV- en batterijomvormers, alsmede inverterwarmtepompen nog erg zeldzaam.

[ Voor 16% gewijzigd door Juerd op 01-02-2026 22:34 ]

[BenH]

Goedemorgen!

Omdat hier enorm veel kennis zit en er altijd ruimte is voor verbetering, zou ik graag willen weten wat de pro's hier vinden van mijn huidige meterkast. Ik heb deze recent nog aangepast in verband met een tweede laadpaal die ik nog moet installeren (vandaar de lege alamat in de rechterkast). De laadpalen zijn Loxone wallboxen, dus loadbalancing zit er in via Loxone (domoticasysteem).

Ik ben benieuwd of er nog verbeteringen zijn aan te brengen in de kast. Alvast bedankt!





Ik heb afgelopen week met een warmtebeeld camera even gekeken of er (te) warme componenten in de kast aanwezig zijn maar hier kwam eigenlijk alleen de alamat van de laadpaal 1 bij naar voren: deze was na ruim een uur laden 48 graden (de laadpaal laad met 11 kw). Ik heb die nu teruggeschroefd naar max 9 kw en de temperatuur is nu (na een minuut of 40 laden) rond de 34 graden: voor mijn gevoel gewoon wat fijner. Daarnaast heb ik de 11 kw niet nodig dus is 9 kw ook snel zat.

[ Voor 16% gewijzigd door BenH op 02-02-2026 08:26 ]

[Annuk]

onetime schreef op zondag 1 februari 2026 @ 21:09:
[...]

Marktplaats heeft mij ook een keer een flink stuk 16mm² opgeleverd. ~ 4G16 met 4x2,5 erbij...
[Afbeelding]

Ik zou de hoofdschakelaar van boven voeden met een drievoudige 3 fase kamrail eronder.
Stel draden minder en aanvoer halve meter korter.

Als je deze (nog) in gebruik hebt, en je hebt de hulpaders ook nog intact, kan je deze evt. heel mooi gebruiken naar een onderverdeler, en de 4x2,5mm² gebruiken om b.v. verlichting (hetzij via een relais) te sturen.
Voor de netbeheerders werd eerder over 2 van deze aders de tariefsturing gedaan, andere 2 waren in gebruik voor openbare verlichting (meestal tenminste)

[Annuk]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 08:23:
Goedemorgen!

Omdat hier enorm veel kennis zit en er altijd ruimte is voor verbetering, zou ik graag willen weten wat de pro's hier vinden van mijn huidige meterkast. Ik heb deze recent nog aangepast in verband met een tweede laadpaal die ik nog moet installeren (vandaar de lege alamat in de rechterkast). De laadpalen zijn Loxone wallboxen, dus loadbalancing zit er in via Loxone (domoticasysteem).

Ik ben benieuwd of er nog verbeteringen zijn aan te brengen in de kast. Alvast bedankt!

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Ziet er wat ik zo zie goed uit, alleen in je 1F deel (middelste kast) lijken wat aders de isolatie van beschadigd, vermoedelijk van een punt-tangetje o.i.d. met b.v. het insteken van de draden in de automaten, check die even goed of die niet door en door zijn, dat zou je evt. kortsluiting kunnen veroorzaken.

En wat doet in de meest rechter kast die aardlekschakelaar + automaat en zo ook in de meest linker kast bij je 3F groepen?
En waarom die Loxone meter direct na je hoofdschakelaar?

Ik heb afgelopen week met een warmtebeeld camera even gekeken of er (te) warme componenten in de kast aanwezig zijn maar hier kwam eigenlijk alleen de alamat van de laadpaal 1 bij naar voren: deze was na ruim een uur laden 48 graden (de laadpaal laad met 11 kw). Ik heb die nu teruggeschroefd naar max 9 kw en de temperatuur is nu (na een minuut of 40 laden) rond de 34 graden: voor mijn gevoel gewoon wat fijner. Daarnaast heb ik de 11 kw niet nodig dus is 9 kw ook snel zat.

Verstandig Dit is dus ook net die 80% (of 125%) regel die hier wel vaker genoemd wordt, en zolang je het niet nodig bent om die volle 11kW te gebruiken zou ik ze inderdaad mooi terug zetten naar 9kW, en anders evt. je aardlekautomaten upgraden naar een stapje hoger (is niet selectief aan je HZ) zodat je alsnog de 80% regel toepast, dit i.v.m. de door jou genoemde warmte-ontwikkeling.

[Frantic]

@BenH bedankt voor je 'open' foto's. Geeft mij wat ideeën over hoe ik mn uitbreidingskast kan gaan bedraden ^O^

Ook fijn dat je zo'n ruime kast hebt, zodat je alles netjes op kan zetten. Ik had hier opgegeven minimaal afmetingen van een keukenkast.. (dit zodat de meterkast netjes weg zou vallen in de keuken) Alleen hebben ze later de standleidingen ook achter de meterkast gerouteerd, enige logisch keuze ook, om elders geen koof te krijgen.

[ Voor 59% gewijzigd door Frantic op 02-02-2026 10:37 ]

[BenH]

Annuk schreef op maandag 2 februari 2026 @ 09:09:
[...]

Ziet er wat ik zo zie goed uit, alleen in je 1F deel (middelste kast) lijken wat aders de isolatie van beschadigd, vermoedelijk van een punt-tangetje o.i.d. met b.v. het insteken van de draden in de automaten, check die even goed of die niet door en door zijn, dat zou je evt. kortsluiting kunnen veroorzaken.

En wat doet in de meest rechter kast die aardlekschakelaar + automaat en zo ook in de meest linker kast bij je 3F groepen?
En waarom die Loxone meter direct na je hoofdschakelaar?

[...]

Verstandig Dit is dus ook net die 80% (of 125%) regel die hier wel vaker genoemd wordt, en zolang je het niet nodig bent om die volle 11kW te gebruiken zou ik ze inderdaad mooi terug zetten naar 9kW, en anders evt. je aardlekautomaten upgraden naar een stapje hoger (is niet selectief aan je HZ) zodat je alsnog de 80% regel toepast, dit i.v.m. de door jou genoemde warmte-ontwikkeling.

Thanks voor je visie.

Ik heb de aders gecheckt en er is niks echt "door en door" beschadigt.

In de meest rechterkast is een aparte groep + aardlekschakelaar voor de stopcontacten in de garage. De alamat in de linkerkast waar garage bij staat gaat apart naar een 16A 3 fase aansluiting (die ik niet gebruik maar handig vond om te "hebben").

De Loxone meter na de hoofdschakelaar is een energiemeter zodat ik met Loxone het exacte verbruik / opwek kan zien van en naar het grid. Deze energie meter zit dus ook op de laadpalen.

In de meest linkerkant zit mijn 1 fase omvormer op de aparte groep en aardlekschakelaar :-). De alamat daarboven is van de 3 fase omvormer (ik heb 32 panelen op het huis met een SMA TriPower 8.0 en 6 zonnepanelen op de overkapping met een SMA Sunny Boy 2.0.)

9 Kw is genoeg en zo blijf ik toch nog een soort van selectief.

[ Voor 20% gewijzigd door BenH op 02-02-2026 10:57 ]

[BenH]

Frantic schreef op maandag 2 februari 2026 @ 10:36:
@BenH bedankt voor je 'open' foto's. Geeft mij wat ideeën over hoe ik mn uitbreidingskast kan gaan bedraden ^O^

Ook fijn dat je zo'n ruime kast hebt, zodat je alles netjes op kan zetten. Ik had hier opgegeven minimaal afmetingen van een keukenkast.. (dit zodat de meterkast netjes weg zou vallen in de keuken) Alleen hebben ze later de standleidingen ook achter de meterkast gerouteerd, enige logisch keuze ook, om elders geen koof te krijgen.

Geen probleem!

Ik heb vanaf het begin af aan gekozen voor een ruimte kast zodat ik niet hoef te tobben met ruimtegebrek. Al moet ik zeggen dat ik na mijn laatste uitbreiding toch wel dacht "hij begint wel redelijk vol te raken"

[Annuk]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 10:57:
[...]


Thanks voor je visie.

Ik heb de aders gecheckt en er is niks echt "door en door" beschadigt.

In de meest rechterkast is een aparte groep + aardlekschakelaar voor de stopcontacten in de garage. De alamat in de linkerkast waar garage bij staat gaat apart naar een 16A 3 fase aansluiting (die ik niet gebruik maar handig vond om te "hebben").

Nu heb je inderdaad nog enigszins de ruimte, maar zou deze persoonlijk mogelijk vervangen voor een aardlekautomaat 1F om iets ruimte te besparen, maar dat is een overweging
Tevens had ik persoonlijk denk ik liever zowel de 1F als de 3F groep voor de garage bij elkaar gehouden, juist voor een beetje overzicht. En opzich kan en mag je ook de 3F groep opsplitsen naar 1F groepen in je garage hoor, nadeel is dan alleen mogelijk dat wanneer je wel je 3F WCD gebruikt met een zwaardere machine (als dat ooit van toepassing komt) dat ook je verlichting uit zou vliegen.

De Loxone meter na de hoofdschakelaar is een energiemeter zodat ik met Loxone het exacte verbruik / opwek kan zien van en naar het grid. Deze energie meter zit dus ook op de laadpalen.

Vermoedde het inderdaad al maar denk toch even navragen

In de meest linkerkant zit mijn 1 fase omvormer op de aparte groep en aardlekschakelaar :-). De alamat daarboven is van de 3 fase omvormer (ik heb 32 panelen op het huis met een SMA TriPower 8.0 en 6 zonnepanelen op de overkapping met een SMA Sunny Boy 2.0.)

9 Kw is genoeg en zo blijf ik toch nog een soort van selectief.

Ook hier, waarom geen aardlekautomaat? En/of waarom trouwens niet bij in je 1F deel in de middelste kast (geldt trouwens ook voor hierboven evt.).

p.s. dit is niet echt commentaar hoor maar meer benieuwd naar waarom deze keuzes zo. Zowel wat betreft de plaatsing als waarom losse aardlekschakelaar + maar 1 groep hiervoor?

[onetime]

@BenH Ik zie 2 4, niet noodzakelijke, verbeter punten als je het helemaal perfect zou willen hebben.
1. Je hebt al 3fase alamats; waarom de 1fase groepen niet ook als alamat?
2. Voor meer duidelijkheid de fases binnen de groepenkast Bruin(1), Zwart(2) en Grijs(3).
3. Sla de blokjes over en lus door.
4. Kort de draden in de kast in en monteer ze zo direct mogelijk.
edit
5. de 3fase alamats zitten een beetje scheef op de kamrails.
6. 16 + 25 = 41A mogelijk door je aardleks, (>40, theoretisch rem-automaat nodig bij aardleks ipv alamat)
7. de getapete aardmantel met geel-groene tape ipv grijs.
8. ...wat kan ik nog meer vinden??? zie @Annuk hier boven.

En om het helemaal luxe te maken zou je de 1fase alamats als AFDD uit kunnen voeren. Laat maar.
Tip: https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html

[ Voor 38% gewijzigd door onetime op 02-02-2026 11:31 ]

[BenH]

Annuk schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:06:
[...]

Nu heb je inderdaad nog enigszins de ruimte, maar zou deze persoonlijk mogelijk vervangen voor een aardlekautomaat 1F om iets ruimte te besparen, maar dat is een overweging
Tevens had ik persoonlijk denk ik liever zowel de 1F als de 3F groep voor de garage bij elkaar gehouden, juist voor een beetje overzicht. En opzich kan en mag je ook de 3F groep opsplitsen naar 1F groepen in je garage hoor, nadeel is dan alleen mogelijk dat wanneer je wel je 3F WCD gebruikt met een zwaardere machine (als dat ooit van toepassing komt) dat ook je verlichting uit zou vliegen.

[...]
Vermoedde het inderdaad al maar denk toch even navragen

[...]

Ook hier, waarom geen aardlekautomaat? En/of waarom trouwens niet bij in je 1F deel in de middelste kast (geldt trouwens ook voor hierboven evt.).

p.s. dit is niet echt commentaar hoor maar meer benieuwd naar waarom deze keuzes zo. Zowel wat betreft de plaatsing als waarom losse aardlekschakelaar + maar 1 groep hiervoor?

Wil je een heel eerlijk antwoord?

Ik wist niet dat 1 fase aardlekautomaten bestonden. De kast hangt er denk ik al 5+ jaar dus geen idee of ze toen al bestonden?

De garage idd op 1 alamat zou idd ook een goede zijn. Hou alleen niet van die dubbele adereindhulzen maar volgens mij heeft de alamat dubbele aansluitingen bovenop dus dan zou het idd slimmer zijn om die samen te stoppen: goeie tip!

Overigens zou het niet uitmaken als die alamat er dan uit zou vliegen: verlichting is apart dus het zou dan alleen alle stopcontacten spanning loos maken.

[BenH]

onetime schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:08:
@BenH Ik zie 2 4, niet noodzakelijke, verbeter punten als je het helemaal perfect zou willen hebben.
1. Je hebt al 3fase alamats; waarom de 1fase groepen niet ook als alamat?
2. Voor meer duidelijkheid de fases binnen de groepenkast Bruin(1), Zwart(2) en Grijs(3).
3. Sla de blokjes over en lus door.
4. Kort de draden in de kast in en monteer ze zo direct mogelijk.
edit
5. de 3fase alamats zitten een beetje scheef op de kamrails.
6. 16 + 25 = 41A mogelijk door je aardleks, (>40, theoretisch rem-automaat nodig bij aardleks ipv alamat)
7. ...wat kan ik nog meer vinden??? zie @Annuk hier boven.

1. Zoals ik al eerder zei: volgens mij waren die er niet toen ik de kast heb geinstalleerd (+5 jaar geleden)
2. Ja, dit heb ik bij het aansluiten van de alamats voor de laadpalen wel gelijk getrokken: de rest van de kast heeft dit idd nog niet.
3. Doorlussen als in: van alamat naar alamat?
4. ja, dit vind ik een lastige. "Vroeger" werd het juist aangeraden om een lus te hanteren maar ik lees afgelopen jaren steeds vaker dat dat juist niet word aanbevolen i.v.m. eventuele inductie lussen / vervanging waardoor het nét te kort is

5. Eens maar hier is weinig aan te doen? Mijn OCD-ik kan hier ook moeilijk mee om gaan.
6. Waar zou die rem automaat dan moeten? En hoeveel stuks?

Bedankt voor je tips!

[onetime]

@BenH Ik heb hem nog aangevuld, nu weet ik echt niets meer...
1. Die waren er wel, maar 2 units breed
2.
3. Van hoofdschakelaar naar kamrail etc
4. miniem beetje minder weerstand, beter overzicht, + wat je schrijft (edit: niet strak, maar geen lussen)
5. opnieuw vastmaken.
6. als je naar alamats zou gaan is het theoretische probleem ook weg.
7. doen, aarde correct markeren.

[ Voor 5% gewijzigd door onetime op 02-02-2026 11:39 ]

[Annuk]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:26:
[...]


Wil je een heel eerlijk antwoord?

Ik wist niet dat 1 fase aardlekautomaten bestonden. De kast hangt er denk ik al 5+ jaar dus geen idee of ze toen al bestonden?

Toen waren er wel al 1F aardlekautomaten, alleen veelal nog 2 modules breed, tegenwoordig zijn er ook de 1 module brede aardlekautomaten, met name deze laatste zijn interessant tegenwoordig vanwege de ruimtebesparing, en ga er vanuit dat @onetime ook deze bedoelt om je 1F kast daarmee uit te voeren i.p.v. de huidige combinatie van aardlekschakelaars + eindgroepen.

De garage idd op 1 alamat zou idd ook een goede zijn. Hou alleen niet van die dubbele adereindhulzen maar volgens mij heeft de alamat dubbele aansluitingen bovenop dus dan zou het idd slimmer zijn om die samen te stoppen: goeie tip!

Overigens zou het niet uitmaken als die alamat er dan uit zou vliegen: verlichting is apart dus het zou dan alleen alle stopcontacten spanning loos maken.

Hoe bedoel je dubbele adereindhulzen?
Je zou vanuit je 3F+N aardlekautomaat naar je garage kunnen gaan, en daar je 3F+N WCD vanuit een lasdoos kunnen aansluiten, en vanuit die doos ook verder opsplitsen naar verschillende strengen 1F+N, hoef je ook geen extra kabels oid te trekken, komt globaal neer op hetzelfde als deze kracht-wcd's

[Annuk]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:31:
[...]


1. Zoals ik al eerder zei: volgens mij waren die er niet toen ik de kast heb geinstalleerd (+5 jaar geleden)
2. Ja, dit heb ik bij het aansluiten van de alamats voor de laadpalen wel gelijk getrokken: de rest van de kast heeft dit idd nog niet.
3. Doorlussen als in: van alamat naar alamat?
4. ja, dit vind ik een lastige. "Vroeger" werd het juist aangeraden om een lus te hanteren maar ik lees afgelopen jaren steeds vaker dat dat juist niet word aanbevolen i.v.m. eventuele inductie lussen / vervanging waardoor het nét te kort is

5. Eens maar hier is weinig aan te doen? Mijn OCD-ik kan hier ook moeilijk mee om gaan.
6. Waar zou die rem automaat dan moeten? En hoeveel stuks?

Bedankt voor je tips!

Als je kamrails toepast kan je vanaf de voedende kant van de (aardlek)automaat ook zo doorlussen, zie ook onderstaande foto (kast is later nog weer aangepast, maar b.v. zo)

Zie de kamrail op de hoofdschakelaar en aardlekautomaat, en vanaf beide een afgaande set draden.

[lasharor]

True schreef op zondag 1 februari 2026 @ 18:21:
[...]


Wat een heel praktisch probleem is, is dat wanneer ik het in 10mm2 moet uitvoeren én met twinhulzen moet werken ik dat niet gekrimpt krijg met mijn tang. Als ik het (in de juiste volgorde) met 6mm2 in twin kan doen, kan ik dit prima zelf doen.

Nog een alternatief is een kamrail tussen bovenkant hoofdschakelaar fase en de installatieautomaat (rem) hier links van en dan vanuit de rem met 10mm2 door naar de EVSE-aardlekautomaat. En daarnaast 10mm2 vanuit de hoofdschakelaar naar de PV-aardlekautomaat. Dan is het hele deel tussen de:
[list]
• hoofdschakelaar
• remautomaat
• PV-aardlekautomaat
• EVSE-aardlekautomaat
[/list]
ook in 10mm2 (of kamrail van 10mm2) ingericht zonder dat ik 10mm2 twin moet gaan krimpen.

Nope, want dan heb ik de nul niet in 10mm2 daar moet ik alsnog 10mm2 twin gaan krimpen omdat ik die niet via een kamrail opgelost krijg.

Ik zie dus nu: of ik moet 10mm2 twin kunnen krimpen, óf ik moet het zo aansluiten dat de EVSE-aardlekautomaat gevoed wordt vanuit de PVSE en er dus nooit meer dan die 40A gaat lopen.

Ik ga eigenlijk exact hetzelfde installeren als wat jij nu gaat doen (of hebt gedaan). Alleen, ik begrijp niet wat je hier op het einde zegt. Waarom is het niet Hoofdschakelaar > EVSE > PV?

[Septillion]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 08:23:
Ik ben benieuwd of er nog verbeteringen zijn aan te brengen in de kast.

De waarschuwingsstickers voor PV

En misschien de aardedraad van je grondkabel even netjes in geel-groen tapen. Of nog mooier, stukje geel-groene knimpkous.

[BenH]

onetime schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:37:
@BenH Ik heb hem nog aangevuld, nu weet ik echt niets meer...
1. Die waren er wel, maar 2 units breed
2.
3. Van hoofdschakelaar naar kamrail etc
4. miniem beetje minder weerstand, beter overzicht, + wat je schrijft (edit: niet strak, maar geen lussen)
5. opnieuw vastmaken.
6. als je naar alamats zou gaan is het theoretische probleem ook weg.
7. doen, aarde correct markeren.

1. Ja eens, doelde ook op de mooie 1 module brede variant
3. Blokjes overslaan: wat heeft dat precies voor nut? Want als je alles doorlust, dan stuur je toch eigenlijk meer stroom over de doorverbindingen heen? Dus stel: je lust 4 alamats door. Dan krijgt het stuk draad tussen de hoofdschakelaar en 1e alamat toch eigenlijk de stroom van 4 alamats te verwerken? En de 2e alamat de stroom van 3 alamats, etc.? Met een blokje ertussen heb je alleen van het blokje naar de hoofschakelaar: van het blokje naar de alamats hebben dan allemaal een eigen kabel. Of maakt dit qua belasting helemaal niks uit?
4. Zou wel beter zijn om in te korten want dan ben ik gelijk de buitenmantel beschadigingen kwijt
5. Hoe? Want je klikt ze op de rail en that's it: je kunt er verder niet zoveel aan veranderen?
6. Een alamat voor de omvormer groep bedoel je? Ik denk namelijk dat ik de 1 fase omvormer automaat + aardlek ga vervangen voor een 1 fase alamat. Maar dit verandert in principe toch niks aan hoeveel erdoorheen gaat?
7. Grappig: dit is het enige wat ooit is uitgevoerd door iemand anders (bedrijf die de vorige laadpaal kwam installeren). Ik zal hem anders markeren.

Overigens waar ik zelf vooral twijfels over had / heb: de aansluiting tussen hoofdschakelaar en Loxone energie meter (en alamat van de laadpalen en Loxone energiemeters) is gewoon ok? Was namelijk wel wat gepiel om de goede lengte te hanteren en te installeren. Zou ook niet weten hoe dit anders kan? Het liefste had ik een kamrail achtige oplossing gehad hiervoor ..

[ Voor 9% gewijzigd door BenH op 02-02-2026 12:24 ]

[BenH]

Annuk schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:38:
[...]

Toen waren er wel al 1F aardlekautomaten, alleen veelal nog 2 modules breed, tegenwoordig zijn er ook de 1 module brede aardlekautomaten, met name deze laatste zijn interessant tegenwoordig vanwege de ruimtebesparing, en ga er vanuit dat @onetime ook deze bedoelt om je 1F kast daarmee uit te voeren i.p.v. de huidige combinatie van aardlekschakelaars + eindgroepen.

[...]

Hoe bedoel je dubbele adereindhulzen?
Je zou vanuit je 3F+N aardlekautomaat naar je garage kunnen gaan, en daar je 3F+N WCD vanuit een lasdoos kunnen aansluiten, en vanuit die doos ook verder opsplitsen naar verschillende strengen 1F+N, hoef je ook geen extra kabels oid te trekken, komt globaal neer op hetzelfde als deze kracht-wcd's

Punt is dat ik nu de 2 kabels uit de garage netjes in de meterkast binnenkrijg: dan kan ik eigenlijk beter de twee kabels in de alamat aansluiten: dan kan die aparte installatieautomaat + aardlekschakelaar gewoon weg.

Overigens ben ik nog niet overtuigd (genoeg) om alle 12 eindgroepen te vervangen voor 1 fase / 1 module brede alamats puur voor .. het mooie?

[onetime]

@BenH Ik schrijf al, niet noodzakelijk. Maar je wint wel onafhankelijkheid van de groepen met alles alamat, en de theoretische "noodzaak" van een rem-automaat is ook weg, omdat er geen aardleks meer zijn die je kunt overbelasten (40A - 30mA).

[ Voor 44% gewijzigd door onetime op 02-02-2026 12:34 ]

[Frantic]

onetime schreef op maandag 2 februari 2026 @ 11:08:
@BenH Ik zie 2 4, niet noodzakelijke, verbeter punten als je het helemaal perfect zou willen hebben.
1. Je hebt al 3fase alamats; waarom de 1fase groepen niet ook als alamat?
2. Voor meer duidelijkheid de fases binnen de groepenkast Bruin(1), Zwart(2) en Grijs(3).
3. Sla de blokjes over en lus door.
4. Kort de draden in de kast in en monteer ze zo direct mogelijk.
edit
5. de 3fase alamats zitten een beetje scheef op de kamrails.
6. 16 + 25 = 41A mogelijk door je aardleks, (>40, theoretisch rem-automaat nodig bij aardleks ipv alamat)
7. de getapete aardmantel met geel-groene tape ipv grijs.
8. ...wat kan ik nog meer vinden??? zie @Annuk hier boven.

En om het helemaal luxe te maken zou je de 1fase alamats als AFDD uit kunnen voeren. Laat maar.
Tip: https://www.sandervunderi...t-1p-n-30ma-1-module.html

Mag je 'eindeloos' doorlussen? Mits genoeg koper in de kabel uiteraard.

[onetime]

@Frantic Zover ik weet realistisch wel, maar ook dat hou je beperkt. Overgangen beperken heeft ook voordeel. Blokjes weg. Meer overzicht.

@BenH
3. Kamrails met nabije kamrails doorverbinden.
5. Automaten op de kamrail aandrukken bij vastmaken, dinrail heeft speling.
6. Zie vorige post.

[Frantic]

onetime schreef op maandag 2 februari 2026 @ 12:45:
@Frantic Zover ik weet realistisch wel, maar ook dat hou je beperkt. Overgangen beperken heeft ook voordeel. Blokjes weg. Meer overzicht.

Ja precies, ik ga binnenkort (heb de basis liggen) een uitbreidingskast plaatsen.. Met voor nu 3 1f alamats. tzt komen er nog 3 krachtgroepen bij (in de bestaande kast) voor zwembad/laadpaal/onderverdeler in garage en nog minstens 3-6 1f groepen voor andere zaken. Zal dan van 12 naar 18-21 1f groepen gaan. Tzt zal ik dan ook wel de hoofdschakelaar moeten verzwaren gok ik, wel direct al rekening houden met juiste diameter koper.

[Annuk]

Frantic schreef op maandag 2 februari 2026 @ 13:21:
[...]


Ja precies, ik ga binnenkort (heb de basis liggen) een uitbreidingskast plaatsen.. Met voor nu 3 1f alamats. tzt komen er nog 3 krachtgroepen bij (in de bestaande kast) voor zwembad/laadpaal/onderverdeler in garage en nog minstens 3-6 1f groepen voor andere zaken. Zal dan van 12 naar 18-21 1f groepen gaan. Tzt zal ik dan ook wel de hoofdschakelaar moeten verzwaren gok ik, wel direct al rekening houden met juiste diameter koper.

Zie ook mijn foto in één van m'n vorige berichten
Kast is uitbedraad met 10mm², waarbij ik de isolatie van de adereindhulzen moest verwijderen aan de 1F aardlekautomaten kant, dit omdat er anders geen kamrails bij in pasten, oftewel als je grotere diameters gaat gebruiken gaat een dergelijke combinatie niet (meer) werken, oftewel twin-huls 10mm past ook niet i.c.m. kamrails.

Door foutje van de eigenaar voor wie ik deze kast opbouwde is de kast nog geheel gewijzigd, persoon gaf aan 15x 1F groep en 1x 3F+N groep, is uiteindelijk 8x 1F groep geworden + klokje en aansluitklemmen, en 5x 3F+N groep, wel voordeel dat alles al met 10mm² was bedraad, met name voor de 3F+N groepen (is een bedrijfsgebouw dus alles in C-karakteristiek i.v.m. machines).
Originele opbouw was maar 3x 1F groepen, dat is nu al naar 6 gegaan, dus iets meer uitgesplitst.

[Annuk]

BenH schreef op maandag 2 februari 2026 @ 12:21:
[...]


Punt is dat ik nu de 2 kabels uit de garage netjes in de meterkast binnenkrijg: dan kan ik eigenlijk beter de twee kabels in de alamat aansluiten: dan kan die aparte installatieautomaat + aardlekschakelaar gewoon weg.

Klopt, en mits dezelfde diameter kan/mag je volgens mij de aders samen in de klem zetten, zo niet gebruik je 2 aftakblokjes, 1 voor één v/d fases en 1 voor de Nul.

Maar mits mogelijk kan je ook overwegen je huidige 1F kabel op reserve te laten liggen, en de 3F kabel gaan splitsen, it's up to you

Overigens ben ik nog niet overtuigd (genoeg) om alle 12 eindgroepen te vervangen voor 1 fase / 1 module brede alamats puur voor .. het mooie?

Wat @onetime al zegt hierboven, en je zou dan 6 modules ruimte winnen door je aardlekschakelaars te kunnen verwijderen, maar mijns inziens niet echt essentieël en wel weer een flink stukje kosten.

[Frantic]

Annuk schreef op maandag 2 februari 2026 @ 13:30:
[...]


Zie ook mijn foto in één van m'n vorige berichten
Kast is uitbedraad met 10mm², waarbij ik de isolatie van de adereindhulzen moest verwijderen aan de 1F aardlekautomaten kant, dit omdat er anders geen kamrails bij in pasten, oftewel als je grotere diameters gaat gebruiken gaat een dergelijke combinatie niet (meer) werken, oftewel twin-huls 10mm past ook niet i.c.m. kamrails.

Door foutje van de eigenaar voor wie ik deze kast opbouwde is de kast nog geheel gewijzigd, persoon gaf aan 15x 1F groep en 1x 3F+N groep, is uiteindelijk 8x 1F groep geworden + klokje en aansluitklemmen, en 5x 3F+N groep, wel voordeel dat alles al met 10mm² was bedraad, met name voor de 3F+N groepen (is een bedrijfsgebouw dus alles in C-karakteristiek i.v.m. machines).
Originele opbouw was maar 3x 1F groepen, dat is nu al naar 6 gegaan, dus iets meer uitgesplitst.

^O^

zodra ik de krachtgroepen bij ga plaatsen kom ik nog wel eens terug voor advies Voor nu heb ik enkel de 1F alamats nodig.

Wat draad en adereindhulzen zijn de kosten ook niet.

[Annuk]

Frantic schreef op maandag 2 februari 2026 @ 13:53:
[...]

^O^

zodra ik de krachtgroepen bij ga plaatsen kom ik nog wel eens terug voor advies Voor nu heb ik enkel de 1F alamats nodig.

Wat draad en adereindhulzen zijn de kosten ook niet.

Je kunt naar je uitbreidingskast e.v.t. wel direct 10mm² bedraden bijvoorbeeld (beetje afhankelijk van al je gewenste vermogens etc, maar is denk ik niet nodig (schat ik).
Dan plaats je die evt. in rijgklemmen die geschikt zijn voor/tot 10mm² en kan je die door-rijgen naar andere klemmen voor b.v. 6mm², en als je nu dus direct rekening houd met een beetje overlengte kan je t.z.t. direct ompluggen en daarna herverdelen naar je 1F groepen bijvoorbeeld.

Als je nu wel al (ongeveer) weet wat je aan 3F aardlekautomaten wilt/moet hebben kan je die er ook direct bijbestellen natuurlijk en de kast direct volledig uitbedraden/monteren naar wens, dan is het t.z.t. alleen nog een kwestie van de gewenste 3F apparaten aansluiten en klaar.
Kast aanpassen/voorbedraden etc. vind ik persoonlijk plat op tafel waarbij je het frame evt. uit de kast kunt pakken altijd makkelijker dan in het werk overal lopen te klooien, dan moet je weer van alles extra loshalen om b.v. een nieuwe/andere kamrail te plaatsen oid. terwijl je dat nu direct mooi en veilig kunt doen.

---

Edit:
P.s. plaats eens foto's van je huidige kast en welke uitbreiding(en) je wenst.. mogelijk kunnen we je hier direct iets meer adviesen geven wat mogelijk handig(er) is

[ Voor 6% gewijzigd door Annuk op 02-02-2026 14:01 ]

[Frantic]

@Annuk tnx, ik kom er op terug

[ Voor 7% gewijzigd door Frantic op 02-02-2026 14:58 ]

[True]

lasharor schreef op maandag 2 februari 2026 @ 12:05:
[...]


Ik ga eigenlijk exact hetzelfde installeren als wat jij nu gaat doen (of hebt gedaan). Alleen, ik begrijp niet wat je hier op het einde zegt. Waarom is het niet Hoofdschakelaar > EVSE > PV?

Pas op wat ik beschrijf is een zeer specifieke situatie dat kun je niet 1-op-1 overnemen in een andere situatie zonder te beschrijven hoe het bij jou aangesloten zit.

[True]

Oké @Juerd help me out.
Huidig kijken we dus naar:Als ik dit uitteken kom ik uit op deze:


En dan zeg jij, om die kast minimaal veilig te maken en die weer een voldoende te kunnen geven moet:

• de Hager Type AC ALS (U 740 02) vervangen worden voor een hedendaagse type A bijv. 2CSF202101R1400 of 2CSF202102R1400
• de bedrading ná de aardleks opgelost (geen scheve kamrails, geen 3 in 1 kooiklem, geen 2 verschillende draaddiktes in 1 kooiklem)

Nu heb ik niet heel veel trek om een draad te gaan maken die met 3x een twin verbindt tussen de (huidig Hager) ALS en 4(!) installatieautomaten (huidig bovenste rij) of zelfs een draad te gaan maken die met 4x een twin verbindt tussen de (huidig Eaton) ALS en 5(!) installatieautomaten waaronder één kookgroep.

Dus dat zou ik graag anders zien. Ik zat te denken aan, bovenste rij:

• 1x ABB ALS 2DIN
• 2x ABB B16 installatieautomaat 1DIN
• 2DIN vrij -> B32 voor EVSE (hoeft niet meer in een minikastje)

Onderste rij:

• 200x vloeken en twins-krimpen, anders moet én over op één merk én over op één generatie, behalve als iemand hier nog een goede ingeving heeft?

Dan nog terugkomend op de B32 EVSE, aansluiten met 6mm2 met een twin op de PV-aardlekautomaat, hierdoor zal er nooit een stroom lopen hoger dan 40A door de bedrading, heb ik dit zo goed in de smiezen?

[onetime]

@True Deze https://www.sandervunderi...t-4-lichtgroepen-b16.html 2x en je bent er bijna.
Ik kan het geheel niet overzien, maar hiermee heb je 8 groepen met 2 als, nieuw en netjes aangesloten.

edit: doe deze op de bovenste rij en de rest op de onderste, eventueel de beltrafo in een extern klein doosje.

[ Voor 63% gewijzigd door onetime op 02-02-2026 22:34 ]

[True]

onetime schreef op maandag 2 februari 2026 @ 22:23:
@True Deze https://www.sandervunderi...t-4-lichtgroepen-b16.html 2x en je bent er bijna.
Ik kan het geheel niet overzien, maar hiermee heb je 8 groepen met 2 als, nieuw en netjes aangesloten.

edit: doe deze op de bovenste rij en de rest op de onderste, eventueel de beltrafo in een extern klein doosje.

Ja en die 2x is €220 en voor €270 zit er een volledig nieuwe ABB kast in. Ik wil kijken hoe ik het praktisch en met zo laag mogelijke kosten veilig kan krijgen.

[Juerd]

True schreef op maandag 2 februari 2026 @ 21:44:
Oké @Juerd help me out.

Nee, sorry. Zelf zou ik niet voor deze aanpak kiezen en ik heb er dus ook geen ervaring mee. Met verschillende merken en generaties is het altijd prutsen met draden en twinhuls ipv kamrails. Ik kan je niet adviseren met je gekozen aanpak, en eerlijk gezegd wil ik dat ook niet.

Ik beperk m'n rol in dit verhaal tot 't aangeven welke dingen van je bestaande kast onveilig zijn en waarom. Hoe je dat vervolgens oplost, is aan jou. Ik wens je succes met de puzzel.

[TKroon]

Na veel meelezen hier, heb ik ook wat te delen sommige zaken had ik zelf niet netjes gedaan, en andere dingen door installateurs. Zo werden er veel grote verbruikers doorgelust onderaan de automaten, hingen er kabels los, slimme relais bungelde los. Ook zaten er kroonsteentjes in die de CT-klemmen verbonden met de netwerkkabel die naar de laadpaal ging. En een niet-ABB-automaat stoorde me enorm Tijd voor een grote schoonmaak + slimme uitbreiding. Alle feedback is welkom!

Voor:


En na:

[Robke91]

Ik heb een vraag over thuisbatterijen en dan met betrekking tot de efficiëntie, is de plug-in batterij efficiëntie te vergelijken met een aangesloten thuisbatterij of is er een duidelijk verschil
Alvast bedankt

[Andrehj]

Robke91 schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 15:51:
Ik heb een vraag over thuisbatterijen en dan met betrekking tot de efficiëntie, is de plug-in batterij efficiëntie te vergelijken met een aangesloten thuisbatterij of is er een duidelijk verschil
Alvast bedankt

Voor thuisaccu's zijn er een heleboel topics. Bijvoorbeeld:
Thuisaccu: al interessant (voor mij)?
Het grote plug-and-play thuisaccu's met een stekker topic
Zelf een powerwall bouwen
En nog diverse accumerkspecifieke topics.
Dit is dus niet het juiste topic voor jouw vraag.

[ Voor 24% gewijzigd door Andrehj op 03-02-2026 18:12 ]

[Xander]

TKroon schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 15:38:
Na veel meelezen hier, heb ik ook wat te delen sommige zaken had ik zelf niet netjes gedaan, en andere dingen door installateurs. Zo werden er veel grote verbruikers doorgelust onderaan de automaten, hingen er kabels los, slimme relais bungelde los. Ook zaten er kroonsteentjes in die de CT-klemmen verbonden met de netwerkkabel die naar de laadpaal ging. En een niet-ABB-automaat stoorde me enorm Tijd voor een grote schoonmaak + slimme uitbreiding. Alle feedback is welkom!

Waar blijft de litze van de meest linker grondkabel die onderin de rechter kast wordt ingevoerd? Ik kan hem in de oude en nieuwe situatie niet echt vinden.

Wat is de hoogst mogelijke stroom door deze kast nu? Ik zie PV en een thuisbatterij?

[ Voor 5% gewijzigd door Xander op 03-02-2026 17:09 ]

[onetime]

TKroon schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 15:38:
Na veel meelezen hier, heb ik ook wat te delen sommige zaken had ik zelf niet netjes gedaan, en andere dingen door installateurs. Zo werden er veel grote verbruikers doorgelust onderaan de automaten, hingen er kabels los, slimme relais bungelde los. Ook zaten er kroonsteentjes in die de CT-klemmen verbonden met de netwerkkabel die naar de laadpaal ging. En een niet-ABB-automaat stoorde me enorm Tijd voor een grote schoonmaak + slimme uitbreiding. Alle feedback is welkom!

Voor:
[Afbeelding]

En na:
[Afbeelding]

[Afbeelding]
[Afbeelding]

Wat me meteen opviel heb je zelf al aangepakt, maar: je laad met maximaal 9kW? Anders is B20 echt beter.

En je hebt een accu? Maar geen noodstroom mogelijkheid? Anders verwacht ik nog extra spullen om aan de gewenste stroom uitval bescherming te kunnen voldoen.

Ik zou zelf voor de verschillende fases bruin, zwart en grijs gebruiken.

edit: Ook als je accu in de schuur staat en je solar op zolder is aangesloten moet er voor je aardleks nog een rem automaat op die fases waar je boven de 40A kunt komen. Misschien het beste om de betreffende aardleks te vervangen door een alamat. Al is het echt het mooist en meest flexibel om die 11 groepen als alamat uit te voeren. /edit

Verder oogt het prima.

[ Voor 8% gewijzigd door onetime op 03-02-2026 17:26 ]

[Annuk]

TKroon schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 15:38:
Na veel meelezen hier, heb ik ook wat te delen sommige zaken had ik zelf niet netjes gedaan, en andere dingen door installateurs. Zo werden er veel grote verbruikers doorgelust onderaan de automaten, hingen er kabels los, slimme relais bungelde los. Ook zaten er kroonsteentjes in die de CT-klemmen verbonden met de netwerkkabel die naar de laadpaal ging. En een niet-ABB-automaat stoorde me enorm Tijd voor een grote schoonmaak + slimme uitbreiding. Alle feedback is welkom!

Voor:
[Afbeelding]

En na:
[Afbeelding]

[Afbeelding]
[Afbeelding]

Als je evt. de boel nog ietsjes verder opgeruimd wilt hebben, zou ik overwegen om kamrails aan te schaffen, en dan de blokjes onderin de kast(en) zoveel mogelijk te vermijden.
Voor je kast rechtsboven met alle 3F+N groepen bijvoorbeeld deze, en evt. om de nullen van je aardlekschakelaars in je hoofdkast door te verbinden gebruik je b.v. deze kamrail, ben van mening als je dit gaat toepassen dat je kast nog een stuk opgeruimder lijkt/is
Dan ga je mijns inziens met een twinhuls vanaf je HS, 1 draad naar je 1F+N aardlekschakelaar(s), en andere draad naar je 3F+N aardlekautomaat linksonderin de rechterkast, vanaf die aardlekautomaat ook met een twinhuls naar de aardlekautomaat er recht boven, en dan de rest doorverbinden met de kamrails.

Verder wat @Xander al zegt, waar blijft die litze? En wat ik onderin zie, mogelijk die litze even in een kripkousje doen i.p.v. tapen, en mogelijk zelfs even een adereind-hulsje erop persen.

[Xander]

onetime schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 17:11:

edit: Ook als je accu in de schuur staat en je solar op zolder is aangesloten moet er voor je aardleks nog een rem automaat op die fases waar je boven de 40A kunt komen.

Mijnsinziens een 32A remautomaat op fases waar je boven 32A kunt komen, want bij ABB hebben ze blijkbaar besloten dat deze kast geschikt is voor maximaal 3x32A:

[Xander]

nico_09 schreef op zondag 1 februari 2026 @ 16:03:
Onze meterkast is zo goed als vol.
Hoe kan ik zorgen voor 3 extra groepen liefst van 3 aparte fases in een extra behuizing zonder een compleet nieuwe installatie?
In de bijlage zoals het is aangesloten. Kan er een draad aan de overzijde van de automaat naast de kamrail om zo uit te breiden?
Ps ik laat het wel uitvoeren maar wil wel globaal weten waar de opties zijn.

[Afbeelding]

Je post lijkt een beetje ondergesneeuwd door andere dingen.

Maareh...

Die kamrails zo zien er niet goed uit, de boel trekt helemaal scheef.

Ik heb deze ETI aardlekautomaten zelf nooit gebruikt, maar zitten de draden wel aan de juiste kant van de kamrail aangesloten? Ik kan me slecht voorstellen dat het bij de nul ervoor moet en bij de fase er achter. Oftewel je kunt dit nooit fatsoenlijk aansluiten met 2 haakse kamrails. Ik zou hier eerst even naar (laten) kijken voordat je aan uitbreiden denkt.

Die ETI aardlekautomaten zijn trouwens spanningsafhankelijk, weet je dat dit ook met de nodige controverse komt? Zoek anders eens op "spanningsafhankelijk" of "spanningsafhankelijke".

[ Voor 5% gewijzigd door Xander op 03-02-2026 18:13 ]

[onetime]

Xander schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 18:00:
[...] Mijnsinziens een 32A remautomaat op fases waar je boven 32A kunt komen, want bij ABB hebben ze blijkbaar besloten dat deze kast geschikt is voor maximaal 3x32A:
[Afbeelding]

Ik snap de initiële reactie, maar de aardleks geven wat anders aan. En de bedrading is ook geschikt.
Vliegt de kast uit elkaar door een te sterk magneetveld of zo?
Hoe moet het met een 3x 35A aansluiting? En een 1x 35A of 1x 40A aansluiting?

[Xander]

onetime schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 18:20:
[...]

Ik snap de initiële reactie, maar de aardleks geven wat anders aan. En de bedrading is ook geschikt.

De maximale stroom van een verdeelkast wordt niet (alleen) bepaald door de toegepaste componenten en bedrading, maar door de fabrikant die heeft gerekend aan de warmteontwikkeling en een maximale stroom op het typeplaatje heeft gezet. Dit zou iedereen die een verdeelkast fabriceert moeten doen. Jij en ik, partijen als sandervunderink en elektramat doen dit niet maar zo'n kast voldoet dan dus niet aan 61439.

Zie ABB: https://abb-elsupport.nl/...enstrijdig-is-dat-ook-zo/

In de groepenkast zit een label met vermelding max. 3x 32 A, de hoofdschakelaar is al 40 A. Dat lijkt tegenstrijdig, is dat ook zo?
De standaard nominaalstroom van een 2-polige of 4-polige hoofdschakelaar is 40 A. Als de warmte-ontwikkeling in een installatiekast hoog is, kan dat in sommige gevallen leiden tot een derating. Deze waarde (in dit geval 3x 32 A) staat aangegeven op het capaciteitsmerk op/in de groepenkast.

onetime schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 18:20:
Vliegt de kast uit elkaar door een te sterk magneetveld of zo?

Nee, het kan te warm worden.

Hoe moet het met een 3x 35A aansluiting?

Een geschikte kast kopen.

En een 1x 35A of 1x 40A aansluiting?

ABB heeft voor zover ik weet geen derating op 1-fase kasten. Dus dan is er niets aan de hand...

[ Voor 4% gewijzigd door Xander op 03-02-2026 18:39 ]

[TKroon]

Dank allen voor de feedback, zeer waardevol

Xander schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 17:06:
[...]

Waar blijft de litze van de meest linker grondkabel die onderin de rechter kast wordt ingevoerd? Ik kan hem in de oude en nieuwe situatie niet echt vinden.

Wat is de hoogst mogelijke stroom door deze kast nu? Ik zie PV en een thuisbatterij?

De litze zit in zwarte tape "verstopt" en gaat naar het aarde-klemblok aan de rechterkant. Ik heb deze zo ver mogelijk omlaag geduwd om hem zo ver mogelijk weg te houden van de fase-klemblokken.

PV en thuisbatterij zitten allebei op "OVK ZOLDER". Er liggen nog een paar panelen op "OVK Schuur". De thuisbatterij (10 kW, 20 kWh) heeft geen noodstroom.

@onetime Kun je me uitleggen waarom ik een B20 nodig heb voor een 3x16A laadpaal? Hij laadt altijd rond de 10 kW (11 haalt hij nooit).

De gekleurde fasedraden heb ik overwogen, maar dan had ik ook de draden vanaf de hoofdschakelaar moeten vervangen. Achteraf was dat wellicht nog beter geweest, maar nu de klemblokken (op volgorde uiteraard ) maken het overzichtelijk genoeg welke draad wat is.

Kun je uitleggen wat je met een remautomaat bedoelt? De enige "grote" verbruikers die op de genummerde groepen zitten zijn de wasmachine (10A) en de Quooker (10A), op verschillende fases. Alle PV, laadpalen, batterij, etc zitten op 3-fase aardlekautomaten.

@Annuk Verhip, de kamrail! Ik had die vorig jaar besteld, maar die paste toen niet (weet de reden niet meer). Dat was nog makkelijker geweest inderdaad.
Krimpkous is een goede. Ik heb dat materiaal niet. Overigens zijn de uiteinden allemaal in een adereindhuls geperst.

@Xander
Goed om te weten, maar wat is hier een reële optie voor als je je groepenkast uitbreidt? Een compleet nieuwe installatie maken in een grotere geschikte kast? Enkele jaren geleden had ik nog 2 losse witte kastjes erbij voor PV en laadpaal, dus dit leek me al een aardige verbetering.

[nico_09]

Xander schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 18:10:
[...]

Je post lijkt een beetje ondergesneeuwd door andere dingen.

Maareh...
[Afbeelding]
Die kamrails zo zien er niet goed uit, de boel trekt helemaal scheef.

Ik heb deze ETI aardlekautomaten zelf nooit gebruikt, maar zitten de draden wel aan de juiste kant van de kamrail aangesloten? Ik kan me slecht voorstellen dat het bij de nul ervoor moet en bij de fase er achter. Oftewel je kunt dit nooit fatsoenlijk aansluiten met 2 haakse kamrails. Ik zou hier eerst even naar (laten) kijken voordat je aan uitbreiden denkt.

Die ETI aardlekautomaten zijn trouwens spanningsafhankelijk, weet je dat dit ook met de nodige controverse komt? Zoek anders eens op "spanningsafhankelijk" of "spanningsafhankelijke".

Met andere woorden zoals nu is aangesloten is het niet veilig/ gevaarlijk?

[onetime]

@TKroon Hier in het topic is gemeld dat wegens warmte ontwikkeling en veroudering de langdurige belasting onder de 80% zou moeten blijven.

Zie TS: Rem Automaat : Maximaal Stroom beveiliging Aardlek Schakelaar(s) Net(25A) + Solar(16A) > 40A...

[jeronimo]

Annuk schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 17:20:
[...]


Als je evt. de boel nog ietsjes verder opgeruimd wilt hebben, zou ik overwegen om kamrails aan te schaffen, en dan de blokjes onderin de kast(en) zoveel mogelijk te vermijden.

Waarom zou je de blokjes onderin de kast willen vermijden?

[Annuk]

jeronimo schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 20:27:
[...]


Waarom zou je de blokjes onderin de kast willen vermijden?

Zoveel extra overgangen die los kunnen raken, plus persoonlijk vind ik het niet netjes ogen en krijg je snel een overvolle kast.

[jeronimo]

Annuk schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 20:33:
[...]

Zoveel extra overgangen die los kunnen raken, plus persoonlijk vind ik het niet netjes ogen en krijg je snel een overvolle kast.

Maar hoe zou je dan de koppeling naar een tweedec kast er naast willen maken. Die blokjes kun je toch ook gewoon op koppel vast zetten.

Het alternatief lijkt doorlussen met twin aderhulzen of een echt verdeelbl9o?

[True]

Mag ik deze aardlekschakelaar aan de bovenkant voeden?
https://www.sandervunderi...2-p-fh-202-a-40-0-03.html

Hoe kan ik bij ABB vinden wat ik mag aansluiten in de kooiklemmen voor deze?
https://www.sandervunderi...-b16-1p-n-sn-201-b16.html
Ondanks dat ik twin wil gebruiken wil ik weten of er twee gelijke diameter draden naast elkaar toegepast mogen worden (denk het niet gezien de aansluiting echt heel smal is). En of een kamrail i.c.m. een draad toegepast mag worden. Hoe zou ik dit uit een datasheet moeten kunnen lezen of moet ik dit elders kunnen vinden?

[Annuk]

jeronimo schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 21:05:
[...]

Maar hoe zou je dan de koppeling naar een tweedec kast er naast willen maken. Die blokjes kun je toch ook gewoon op koppel vast zetten.

Het alternatief lijkt doorlussen met twin aderhulzen of een echt verdeelbl9o?

Jup met twinhulzen.
Twinhuls op je hs, 1 per fase draad bv naar je aardlekschakelaars, en de tweede draad per fase uit je twinhuls naar de uitbreidingskast in je b.v. 3P+N alamat.

[Vliegvlug]

Annuk schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 21:29:
[...]

Jup met twinhulzen.
Twinhuls op je hs, 1 per fase draad bv naar je aardlekschakelaars, en de tweede draad per fase uit je twinhuls naar de uitbreidingskast in je b.v. 3P+N alamat.

@jeronimo
Eens met bovenstaande en voor het plaatje bij het praatje:

Is al een wat oudere foto van mijn twee groepenkasten en dit was tijdens werk in uitvoering.

[Juerd]

Xander schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 18:00:
[...]

Mijnsinziens een 32A remautomaat op fases waar je boven 32A kunt komen, want bij ABB hebben ze blijkbaar besloten dat deze kast geschikt is voor maximaal 3x32A:
[Afbeelding]

Ja en nee... Ik heb me hier recent wat meer in verdiept en ik denk dat ik het snap, maar het komt erop neer dat het met een PV-groep en remautomaat erbij nog wel eens een stuk lager dan die 3×32 A zou kunnen moeten zijn.

Het woord kast kan hier op 2 manieren uitgelegd worden. Die rating gaat over de verdeler, niet het omhulsel. Zodra je zelf wijzigingen aanbrengt die niet overeenkomen met waar de fabrikant het mee heeft getest, gaat de vlieger überhaupt niet meer op: je bent nu zelf fabrikant geworden. De remautomaat was vast niet bedacht in de toegekende stroom, en genereert extra warmte, dus het typenummer en de 3×32 A van ABB zijn irrelevant geworden; je zou het eigenlijk moeten doorstrepen. Je kunt je niet meer beroepen op de garanties die de oorspronkelijke fabrikant gaf (zoals dat het thermisch goed zou moeten gaan zolang je het maar met ten hoogste 3×32 A voorbeveiligt), en moet zelf aan de slag om de maximale stroom te bepalen - waarvan aan te nemen is dat die door de extra opwarming van een automaat in serie, lager zal zijn dan wat uit de verificatie van de fabrikant kwam.

De nieuwe toegekende stroom kan worden geverifieerd met een test, maar de kans dat je dat zelf goed kan doen is nogal klein, of met een berekening. Bij het berekenen kijk je in het algemeen naar de vermogensverliezen van alle componenten in de kast, en dat vergelijk je met hoeveel de kast kan dissiperen. Tja, lastig, hoeveel vermogen kan zo'n kast eigenlijk kwijt aan de lucht eromheen? Voor sommige kasten is dit opgegeven, Eaton geeft deze informatie netjes: een normaal formaat kast tussen 2 andere kasten in mag 21 W, is het de enige kast, dan mag het 24 W. Van ABB heb ik de informatie nog niet kunnen vinden, maar ik hoop dat de informatie van Eaton gezien de vrijwel identieke afmetingen wel bruikbaar zal zijn.

Enfin, ik heb eens zo'n warmteberekening gemaakt voor een zelf samengestelde kast. Simpele invoeding zonder PV of iets dergelijke, en verder een behoorlijk standaand configuratie met 3 tweepolige aardlekschakelaars met 4 groepen (B16) achter elk. Mijn conclusie was dat 3×25 A probleemloos zou moeten kunnen, maar het ding was op dat moment voorbeveiligd met 3×35 A (met van die leuke sjoemelzekeringen) en als ik de berekening daar mee deed, kwam 't boven die 24 W uit. Dat gaf mij ook een mentaal model van de 3×32 A waar ABB op uitkomt voor een kant-en-klare verdeler. Enfin, die zekeringen zijn inmiddels vervangen door 25 A's.

Als je zelf een verdeler "maakt" (leest: aanpast), moet je uitgaan van de 80%-regel bij het kiezen van alle componenten (incl. bedrading, dus mogelijk moet je zelfs voor dezelfde stroom al dikkere draden gebruiken dan waar ie mee werd geleverd!), maar rekenen met de thermisch meest ongunstige belasting. Dus wil je 'm raten op 3×25 A invoeding bij zo'n configuratie met 3 aardlekschakelaars met elk 4 groepen van 16 A, dan zijn de aardlekschakelaars allemaal op 25 A belast (ook al mogen ze 40 A hebben) met in totaal 3 groepen belast op 16 A en en 3 groepen belast op 9 A (16 + 9 = 25) want omdat stroom kwadratisch verantwoordelijk is voor de warmte, levert dat de grootste warmteontwikkeling op.

Helaas wordt dat berekenen niet makkelijk gemaakt. In datasheets staat hoeveel verlies een component heeft bij de nominale stroom, maar dat moet je eerst omrekenen naar een weerstand (impedantie, maar meh) om het vermogen opnieuw te berekenen bij de rekenstroom. (En dan maar hopen dat de componenten niet (gedeeltelijk) een vast vermogen hebben dat onafhankelijk is van de stroom erdoorheen.) Een remautomaat brengt je significant sneller aan de grens van wat de kast mag hebben, omdat die in de kast zit en dus bijdraagt aan de opwarming, net als de automaat van de PV-groep. (Hoofdzekeringen zitten buiten de kast en tellen daarom niet mee.) Een remautomaat in een propvolle kast is daarom een rode vlag, zeker omdat in de praktijk bijna niemand dit soort warmteberekeningen überhaupt lijkt te doen. Als je per se met een remautomaat wilt werken, kun je 'm denk ik beter samen met de PV-eindgroep in een apart kastje doen om de grote kast te ontlasten en de warmteberekening eenvoudiger te maken, maar ik heb 't nog nooit zo gezien.

(En over warmteberekeningen gesproken, het valt me erg op dat Hager behoorlijk hoge verliezen opgeeft (MKS516-B16: 4,2 W) dan ABB (SN201-B16: 3,6 W) en Eaton (PLN6-B16: 2,8 W); een Hagerkast zou je dan dus ook luchtiger moeten inrichten terwijl een Eatonkast voller gepropt zou moeten kunnen worden?)

[jeronimo]

Vliegvlug schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 22:55:
[...]

@jeronimo
Eens met bovenstaande en voor het plaatje bij het praatje:
[Afbeelding: Groepenkast ABB, 2x HLD33]
Is al een wat oudere foto van mijn twee groepenkasten en dit was tijdens werk in uitvoering.

Dank voor de tips, ik ga het zo uitvoeren. Dan laat ik de draden tussen HS en aardleks wat langer zodat ik daar bij uitbreiding de twins op kan zetten. Ik zal een foto posten van het eindresultaat.

@Annuk Mijn kast is tamelijk eenvoudig, toch bedankt voor de tips.

[ Voor 4% gewijzigd door jeronimo op 04-02-2026 12:47 ]

[Annuk]

Juerd schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 05:41:


Mijn conclusie was dat 3×25 A probleemloos zou moeten kunnen, maar het ding was op dat moment voorbeveiligd met 3×35 A (met van die leuke sjoemelzekeringen)

Haha hoezo sjoemelzekeringen? Omdat ze in het DII(D2) formaat zijn en niet in het DIII(D3) formaat?

Wat mij hierover is uitgelegd is dat het officieel is gecreëerd om 1F klanten met een 1x16/1x20/1x25A aansluiting toch de mogelijkheid te geven naar 1x35A te gaan zonder rigoreuze ombouw, en wil een klant van 3x25A (D2 formaat), naar 3x35A dan zouden de patroonhouders officieel altijd omgebouwd moeten worden naar D3 formaat, maar weet uit ervaring dat dat niet altijd gebeurd/gebeurde

[Annuk]

jeronimo schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 07:33:
[...]

Dank voor de tips, ik ga het zo uitvoeren. Dan laat ik de draden tussen HS en aardleks wat langer zodat ik daar bij uitbreiding de twins op kan zetten. Ik zal een foto posten van het eindresultaat.

Kleine aanvulling op de afbeelding van @Vliegvlug
Hier heeft Vliegvlug een aardlekschakelaar met daarboven 2 kracht groepen (die ook weer verbonden zijn met kamrail), stel dit zouden allemaal aardlekautomaten zijn dan zou je nog extra twinhulzen aan de onderkant (voedende zijde) van wat nu de aardlekschakelaar is toepassen, en dan doorlussen naar de bovenste rij
OF je gebruikt dan geen twin-hulzen weer, en je pakt b.v. bij de 2e automaat die via de kamrail is verbonden weer de boel weg, beetje het idee zoals op deze foto van mij is gedaan:

[ Voor 28% gewijzigd door Annuk op 04-02-2026 10:59 ]

[onetime]

@Juerd Ik volg je verhaal; als een kast verdeler warmer wordt, dan spreken automaten eerder aan, lost dat het probleem niet vanzelf op?

[Juerd]

Annuk schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 10:52:
[...]


Haha hoezo sjoemelzekeringen? Omdat ze in het DII(D2) formaat zijn en niet in het DIII(D3) formaat?

Exact, een DII-zekeringhouder heeft de opdruk "25 A". Maar vooral: er zijn geen passchroeven voor 35 A in DII, en deze sjoemelzekeringen hebben daarom een punt die past in de passchroef voor 25 A. En dat terwijl het bestaansrecht van de passchroef is om te voorkomen dat er een te zware zekering in gedraaid kan worden...

Wat mij hierover is uitgelegd is dat het officieel is gecreëerd om 1F klanten met een 1x16/1x20/1x25A aansluiting toch de mogelijkheid te geven naar 1x35A te gaan zonder rigoreuze ombouw, en wil een klant van 3x25A (D2 formaat), naar 3x35A dan zouden de patroonhouders officieel altijd omgebouwd moeten worden naar D3 formaat, maar weet uit ervaring dat dat niet altijd gebeurd/gebeurde

Het 1-fase-deel wist ik, maar dat er wel naar DIII wordt omgebouwd bij 3-fase wist ik nog niet.

[Juerd]

onetime schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 12:40:
@Juerd Ik volg je verhaal; als een kast verdeler warmer wordt, dan spreken automaten eerder aan, lost dat het probleem niet vanzelf op?

Wellicht. Zover ik heb begrepen moet je voor de rekenmethode wel uitgaan van de rated current, niet de derated current.

[Xander]

TKroon schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 19:22:
De litze zit in zwarte tape "verstopt" en gaat naar het aarde-klemblok aan de rechterkant. Ik heb deze zo ver mogelijk omlaag geduwd om hem zo ver mogelijk weg te houden van de fase-klemblokken.

Goed om te horen dat het wel zit aangesloten.

PV en thuisbatterij zitten allebei op "OVK ZOLDER". Er liggen nog een paar panelen op "OVK Schuur". De thuisbatterij (10 kW, 20 kWh) heeft geen noodstroom.

Dat zegt niets over de maximale stroom van de PV-installatie(s) en thuisbatterij. Ondanks dat dit alles op onderverdeelkasten zit aangesloten, loopt de stroom natuurlijk ook nog steeds door deze hoofdverdeelkast. Ik betwijfel ten zeerste of deze geschikt is voor de hoogst mogelijke stroom (dus wanneer de PV en ESS tegelijkertijd leveren en er ook veel zware verbruikers zijn ingeschakeld).