Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Xander]

True schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 21:19:
Mag ik deze aardlekschakelaar aan de bovenkant voeden?
https://www.sandervunderi...2-p-fh-202-a-40-0-03.html

Ja.

Hoe kan ik bij ABB vinden wat ik mag aansluiten in de kooiklemmen voor deze?
https://www.sandervunderi...-b16-1p-n-sn-201-b16.html
Ondanks dat ik twin wil gebruiken wil ik weten of er twee gelijke diameter draden naast elkaar toegepast mogen worden (denk het niet gezien de aansluiting echt heel smal is). En of een kamrail i.c.m. een draad toegepast mag worden. Hoe zou ik dit uit een datasheet moeten kunnen lezen of moet ik dit elders kunnen vinden?

ABB blinkt niet echt uit in duidelijke en consistente datasheets helaas. Maar wat je mag aansluiten staat wel gewoon tussen de specs:

quote: https://www.abbconnect.nl...anguageCode=nl&country=nl

Aansluitbare geleiderdoorsnede meerdraads (vierkante millimeter) 1 - 10
Aansluitbare geleiderdoorsnede eendraads (vierkante millimeter) 1 - 16

De basisregel blijft altijd maximaal 1 geleider in 1 klem, tenzij de fabrikant iets anders specificeert. En aangezien een dergelijke specificatie niet te vinden is: maximaal 1 geleider per klem.

Je moet denk ik maar aannemen dat een kam + draad in dezelfde klem mag, aangezien ze kamrails in het assortiment hebben bedoeld om met deze automaten te combineren en er verder geen zinnige toepassing voor is als je er geen draad bij mag steken. Maar het zou leuk zijn als je dat ergens kon teruglezen inderdaad.

[True]

Xander schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:31:
[...]


Ja.

[...]


ABB blinkt niet echt uit in duidelijke en consistente datasheets helaas. Maar wat je mag aansluiten staat wel gewoon tussen de specs:

[...]


De basisregel blijft altijd maximaal 1 geleider in 1 klem, tenzij de fabrikant iets anders specificeert. En aangezien een dergelijke specificatie niet te vinden is: maximaal 1 geleider per klem.

Je moet denk ik maar aannemen dat een kam + draad in dezelfde klem mag, aangezien ze kamrails in het assortiment hebben bedoeld om met deze automaten te combineren en er verder geen zinnige toepassing voor is als je er geen draad bij mag steken. Maar het zou leuk zijn als je dat ergens kon teruglezen inderdaad.

Thanks.
Hoe kom ik er zelf bij een volgende keer uit of ik een elektrocomponent bovenzijdig mag voeden?

[Annuk]

True schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 21:19:
Mag ik deze aardlekschakelaar aan de bovenkant voeden?
https://www.sandervunderi...2-p-fh-202-a-40-0-03.html

Hoe kan ik bij ABB vinden wat ik mag aansluiten in de kooiklemmen voor deze?
https://www.sandervunderi...-b16-1p-n-sn-201-b16.html
Ondanks dat ik twin wil gebruiken wil ik weten of er twee gelijke diameter draden naast elkaar toegepast mogen worden (denk het niet gezien de aansluiting echt heel smal is). En of een kamrail i.c.m. een draad toegepast mag worden. Hoe zou ik dit uit een datasheet moeten kunnen lezen of moet ik dit elders kunnen vinden?

Als aanvulling op @Xander net nog even gekeken op de zijkant van een DSC301C aardlekautomaat van ABB, maar daar staat ook niets op over de geleiders behalve 10mm aanstrippen.

Gelukkig zijn daar mooie aftak-blokjes voor, voor 1 automaat ben je er 2 nodig, deze voor de nul & deze voor de fase.

Of je zou naar wago din-rail adapters toe moeten + wago lasklemmen (let op verschillende adapters voor de 2273 serie & de 221 serie (die transparante met oranje hendel)).

[Xander]

Juerd schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 05:41:
Het woord kast kan hier op 2 manieren uitgelegd worden. Die rating gaat over de verdeler, niet het omhulsel. Zodra je zelf wijzigingen aanbrengt die niet overeenkomen met waar de fabrikant het mee heeft getest, gaat de vlieger überhaupt niet meer op: je bent nu zelf fabrikant geworden.

Helemaal waar natuurlijk.

Volgens mij schreef ABB ooit dat je alles wat je met de Hafonorm configurator in elkaar geklikt kreeg ook zelf mocht namaken, waarbij de typegoedkeuring van toepassing bleef, maar dat stukje in de FAQ kan ik niet meer vinden.

De nieuwe toegekende stroom kan worden geverifieerd met een test, maar de kans dat je dat zelf goed kan doen is nogal klein, of met een berekening. Bij het berekenen kijk je in het algemeen naar de vermogensverliezen van alle componenten in de kast, en dat vergelijk je met hoeveel de kast kan dissiperen. Tja, lastig, hoeveel vermogen kan zo'n kast eigenlijk kwijt aan de lucht eromheen? Voor sommige kasten is dit opgegeven, Eaton geeft deze informatie netjes: een normaal formaat kast tussen 2 andere kasten in mag 21 W, is het de enige kast, dan mag het 24 W. Van ABB heb ik de informatie nog niet kunnen vinden, maar ik hoop dat de informatie van Eaton gezien de vrijwel identieke afmetingen wel bruikbaar zal zijn.

ABB zet deze specificatie wel op sommige producten. Leuk toch, dat je iets moet aanschaffen om achter de specs te komen?

Zie de foto van @TKroon:

Daar staat 32W voor een HLD33 en 19W voor een HNL.

[Xander]

True schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:46:
[...]


Thanks.
Hoe kom ik er zelf bij een volgende keer uit of ik een elektrocomponent bovenzijdig mag voeden?

Over het algemeen mag je de meeste componenten langs twee kanten voeden. Je moet oppassen bij componenten met actieve onderdelen (zoals spanningsafhankelijke aardlekautomaten, type B aardlekschakelaars, grote vermogensautomaten) en bij componenten waar expliciet staat aangegeven hoe je het moet aansluiten ("line" en "load").

Specifiek bij deze aardlekschakelaars zie je dat de klemmen zijn gecodeerd als "1/2", "2/1", "3/4" en "4/3", dat is ook wel een aardige hint dat "1/2" en "2/1" uitwisselbaar zijn.

En ik zou zweren dat ABB ooit een mooi pdf documentje had voor de hele F200 serie waar dit in stond inclusief verschillende aansluitschema's, maar die kan ik natuurlijk niet meer terugvinden.

[TKroon]

Xander schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:25:
[...]


Goed om te horen dat het wel zit aangesloten.

[...]


Dat zegt niets over de maximale stroom van de PV-installatie(s) en thuisbatterij. Ondanks dat dit alles op onderverdeelkasten zit aangesloten, loopt de stroom natuurlijk ook nog steeds door deze hoofdverdeelkast. Ik betwijfel ten zeerste of deze geschikt is voor de hoogst mogelijke stroom (dus wanneer de PV en ESS tegelijkertijd leveren en er ook veel zware verbruikers zijn ingeschakeld).

PV oost-west 3-fase max 8 kW (dus 11,5A per fase)
PV west 1-fase max 2,5 kW (11A per fase)
Thuisbatterij 3-fase 10 kW (14,5A per fase)
37A totaal op 1 fase.

Ik heb een laadpaal op 3-fase en één op 1-fase. Die op 1-fase is 8A en zit op dezelfde fase als de enkelfase PV-omvormer.
Verder kan het verbruik met warmtepomp en wasmachine nog verder oplopen, maar dat zijn weer andere fases. Die verdeling is in orde. Dat gezegd hebbende kan er theoretisch (!) 62A op L2 door de groepenkast gaan.

Hoewel de gelijktijdigheid van max PV en batterij max ontladen vrijwel niet voorkomt, denk ik dat ik wel in Homey een beveiliging ga maken die deze omvormer limiteert indien nodig. De enkelfase PV kan de automaat overbelasten. De aders zijn allemaal 6 mm2, dus dat lijkt me voldoende.

[ Voor 8% gewijzigd door TKroon op 04-02-2026 19:03 ]

[True]

Annuk schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:51:
[...]


Als aanvulling op @Xander net nog even gekeken op de zijkant van een DSC301C aardlekautomaat van ABB, maar daar staat ook niets op over de geleiders behalve 10mm aanstrippen.

Gelukkig zijn daar mooie aftak-blokjes voor, voor 1 automaat ben je er 2 nodig, deze voor de nul & deze voor de fase.

Of je zou naar wago din-rail adapters toe moeten + wago lasklemmen (let op verschillende adapters voor de 2273 serie & de 221 serie (die transparante met oranje hendel)).

Aan die aftakblokjes heb ik ook weinig, dan kan ik net zo goed een paar twins krimpen of bedoel je dat je daarop kamrails zou gaan aansluiten?

Gezien je verwijzing naar de wago din-rails denk ik dat jij doelt op de afgaande kant? Het gaat mij puur om de inkomende kant met een kamrail te verbinden.

[Annuk]

True schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 19:10:
[...]


Aan die aftakblokjes heb ik ook weinig, dan kan ik net zo goed een paar twins krimpen of bedoel je dat je daarop kamrails zou gaan aansluiten?

Gezien je verwijzing naar de wago din-rails denk ik dat jij doelt op de afgaande kant? Het gaat mij puur om de inkomende kant met een kamrail te verbinden.

Ik ging inderdaad uit van de afgaande zijde.
Invoedend zou ik inderdaad evt met twin-hulzen werken.

[True]

Annuk schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 20:56:
[...]


Ik ging inderdaad uit van de afgaande zijde.
Invoedend zou ik inderdaad evt met twin-hulzen werken.

Is het dan echt de bedoeling om met 8 groepen en 2 aardleks dan 4:1 met 3 twins op 5 componenten te hebben en dan weer 4:1 met wederom 3 twins op 5 componenten?
Iets zegt mij dat ABB dat niet zo bedoelt heeft.

[Annuk]

True schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 21:17:
[...]


Is het dan echt de bedoeling om met 8 groepen en 2 aardleks dan 4:1 met 3 twins op 5 componenten te hebben en dan weer 4:1 met wederom 3 twins op 5 componenten?
Iets zegt mij dat ABB dat niet zo bedoelt heeft.

Mits dezelfde lijn componenten dan kan het met kamrail, zie ook mijn eerdere foto.
Dan moet je misschien even paar euro meer investeren in wat nieuwe groepen maar kan je het wel netjes monteren.

[Juerd]

Xander schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:53:
Volgens mij schreef ABB ooit dat je alles wat je met de Hafonorm configurator in elkaar geklikt kreeg ook zelf mocht namaken, waarbij de typegoedkeuring van toepassing bleef, maar dat stukje in de FAQ kan ik niet meer vinden.

Klinkt op zich aannemelijk, al kun je in de configurator natuurlijk niet zien hoe dik draden zijn.

Belachelijke prijzen in die configurator, trouwens. Zomaar een willekeurig kastje bij elkaar geklikt, komt op 5× de prijs van SV.

ABB zet deze specificatie wel op sommige producten. Leuk toch, dat je iets moet aanschaffen om achter de specs te komen?

Verdraaid!

Zonde dat online informatievoorziening vaak zo belabberd is .

Zie de foto van @TKroon:
[Afbeelding]
Daar staat 32W voor een HLD33 en 19W voor een HNL.

Wonderlijk dat ABB met 32 W werkt waar Eaton de limiet bij 24 W legt voor een kast van vrijwel identieke afmetingen. Dacht ik het eindelijk een beetje te snappen...

[Juerd]

Xander schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:31:
ABB blinkt niet echt uit in duidelijke en consistente datasheets helaas. Maar wat je mag aansluiten staat wel gewoon tussen de specs:

[...]


De basisregel blijft altijd maximaal 1 geleider in 1 klem, tenzij de fabrikant iets anders specificeert. En aangezien een dergelijke specificatie niet te vinden is: maximaal 1 geleider per klem.

Klopt. Maar op basis van ABB Fachgerechte Montage eines Sicherungsautomaten (zie vooral punt 4) mag het in de grote klemmen van de genoemde automaten wel, en dan zou ik denken dat het bij identieke (grote) klemmen in andere modellen dus ook goed zou moeten gaan. In de datasheets staat het echter meestal niet.

(En kan iemand me uitleggen wat er zo bijzonder is aan die 2×1 mm² uit de tabel rechtsonder? Die mag niet, maar kleiner en groter mogen wel?!)

[Juerd]

True schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:46:
[...]


Thanks.
Hoe kom ik er zelf bij een volgende keer uit of ik een elektrocomponent bovenzijdig mag voeden?

Bij bijna alles mag je zelf de richting bepalen. Wanneer dat niet mag, moet het zijn aangegeven; zie Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 2" voor een lijstje manieren waarop dat wordt gedaan.

[Juerd]

Soms is het toch wel erg jammer dat je oude posts niet meer kan aanpassen.

Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 2"

Daar schreef ik "(NB: Umin = 40 V is weliswaar spanningsafhankelijk, maar veilig omdat het < 50 V is.)", wat redelijk leek omdat < 50 V in het algemeen veilig is, maar ik ben van inzicht veranderd omdat het over de spanning tussen fase en nul gaat. Die spanning is niet zo relevant. Bij een aangesloten fase en losse nul kun je van de fase nog steeds een potentieel dodelijke schok krijgen, waar een spanningsafhankelijke aardlekbeveiliging je niet tegen beschermt. Een spanningsonafhankelijke aardlekschakelaar blijft het in dat geval wel doen.

Wat dat betreft waren die oude alamats met functionele aarding zo'n gek idee nog niet.

[True]

Juerd schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 00:01:
Soms is het toch wel erg jammer dat je oude posts niet meer kan aanpassen.

Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 2"

Daar schreef ik "(NB: Umin = 40 V is weliswaar spanningsafhankelijk, maar veilig omdat het < 50 V is.)", wat redelijk leek omdat < 50 V in het algemeen veilig is, maar ik ben van inzicht veranderd omdat het over de spanning tussen fase en nul gaat. Die spanning is niet zo relevant. Bij een aangesloten fase en losse nul kun je van de fase nog steeds een potentieel dodelijke schok krijgen, waar een spanningsafhankelijke aardlekbeveiliging je niet tegen beschermt. Een spanningsonafhankelijke aardlekschakelaar blijft het in dat geval wel doen.

Wat dat betreft waren die oude alamats met functionele aarding zo'n gek idee nog niet.

offtopic:
TR maken op je eigen post met 'edit unlock verzoek' krijg je een notificatie of DM en dan mag je weer, prima terechte reden en wordt bij mij nooit moeilijk over gedaan.

[True]

Annuk schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 23:32:
[...]


Mits dezelfde lijn componenten dan kan het met kamrail, zie ook mijn eerdere foto.
Dan moet je misschien even paar euro meer investeren in wat nieuwe groepen maar kan je het wel netjes monteren.

Ik heb er een FN202 bij, dat is volgens mij dezelfde range, maar die krijg je toch niet met een kamrail weg door de verspringing van 2DIN naar 1DIN of ben ik gek?

[Annuk]

True schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 01:10:
[...]


Ik heb er een FN202 bij, dat is volgens mij dezelfde range, maar die krijg je toch niet met een kamrail weg door de verspringing van 2DIN naar 1DIN of ben ik gek?

Heb je anders even een plaatje bij het praatje? Denk dat dat even iets meer duidelijk maakt

Probeer daarin/bij ook even aan te geven wat je precies en hoe wilt aansluiten.

ABB 1F modules van 1F breed kan je namelijk aansluiting met een rechte kamrail voor de nullen en een haakse kamrail voor de fases. Wil je dit vanaf een 2module brede automaat doorlussen moet je daartussen inderdaad even draad gebruiken.

Wil je meerdere 2 module brede automaten koppelen d.m.v. kamrails ben je de andere steekmaat nodig, b.v. deze, wordt vaak gebruikt bij aardlekschakelaars om de nul door te verbinden, maar kan je evt ook gebruiken om de fase door te verbinden.

[Xander]

TKroon schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 19:00:
Ik heb een laadpaal op 3-fase en één op 1-fase. Die op 1-fase is 8A en zit op dezelfde fase als de enkelfase PV-omvormer.
Verder kan het verbruik met warmtepomp en wasmachine nog verder oplopen, maar dat zijn weer andere fases. Die verdeling is in orde. Dat gezegd hebbende kan er theoretisch (!) 62A op L2 door de groepenkast gaan.

Hoewel de gelijktijdigheid van max PV en batterij max ontladen vrijwel niet voorkomt, denk ik dat ik wel in Homey een beveiliging ga maken die deze omvormer limiteert indien nodig. De enkelfase PV kan de automaat overbelasten. De aders zijn allemaal 6 mm2, dus dat lijkt me voldoende.

Je moet dit soort dingen in mijn ogen niet met software willen oplossen.

62A is toevallig net minder dan 63A en verdeelkasten en componenten geschikt voor 63A zijn gewoon gangbaar, ik zou het wel weten.

[Xander]

Juerd schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 23:45:
Klopt. Maar op basis van ABB Fachgerechte Montage eines Sicherungsautomaten (zie vooral punt 4) mag het in de grote klemmen van de genoemde automaten wel, en dan zou ik denken dat het bij identieke (grote) klemmen in andere modellen dus ook goed zou moeten gaan. In de datasheets staat het echter meestal niet.

De SN201 is een smalle 1P+N automaat he, die heeft geen identieke grote klemmen.

(En kan iemand me uitleggen wat er zo bijzonder is aan die 2×1 mm² uit de tabel rechtsonder? Die mag niet, maar kleiner en groter mogen wel?!)

Als ik moet gokken, gok ik dat ze een kruisje zijn vergeten.

[Xander]

nico_09 schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 19:52:
[...]


Met andere woorden zoals nu is aangesloten is het niet veilig/ gevaarlijk?

Ja.


Het lijkt me onmogelijk dat deze klem en de 2 ernaast goed aangedraaid kunnen zijn, met die kam zo scheef erin. Dit is vragen om slechte verbindingen / hoge overgangsweerstanden / brand.

Nogmaals, ik heb deze automaten nooit zelf aangesloten. Maar het lijkt me dat je voor de fase een rechte kamrail moet hebben en de draad er voor moet aansluiten, net zoals bij de nul waar het wel netjes zit.

[True]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 07:06:
[...]


Heb je anders even een plaatje bij het praatje? Denk dat dat even iets meer duidelijk maakt

Probeer daarin/bij ook even aan te geven wat je precies en hoe wilt aansluiten.

ABB 1F modules van 1F breed kan je namelijk aansluiting met een rechte kamrail voor de nullen en een haakse kamrail voor de fases. Wil je dit vanaf een 2module brede automaat doorlussen moet je daartussen inderdaad even draad gebruiken.

Wil je meerdere 2 module brede automaten koppelen d.m.v. kamrails ben je de andere steekmaat nodig, b.v. deze, wordt vaak gebruikt bij aardlekschakelaars om de nul door te verbinden, maar kan je evt ook gebruiken om de fase door te verbinden.

Dan kom je dus uit op dit:


Hier kijk je naar de onderkant. Het is een ABB FH202A 40/0,03 met vier keer een ABB SN 201 16A. Dit is toch allemaal onderdeel van de serie 'ABB System pro M compact'? Kan dit echt -volgens de specs- alleen maar met 3 twins?

[Annuk]

Xander schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 17:58:
[...]

Ja.

[Afbeelding]
Het lijkt me onmogelijk dat deze klem en de 2 ernaast goed aangedraaid kunnen zijn, met die kam zo scheef erin. Dit is vragen om slechte verbindingen / hoge overgangsweerstanden / brand.

Nogmaals, ik heb deze automaten nooit zelf aangesloten. Maar het lijkt me dat je voor de fase een rechte kamrail moet hebben en de draad er voor moet aansluiten, net zoals bij de nul waar het wel netjes zit.

Zie het antwoord van @Xander hierboven, je moet een rechte kamrail hebben voor je nullen, en dan de adereindhuls aan de achterkant van de kamrail plaatsen, de kooiklemmen trekken naar voren, en dan zou je kamrail mooi recht moeten zitten.
Voor je fases pak je dan wel zo'n haakse kamrail die je hier hebt, ook daar plaats je de adereindhuls achter de kamrail en draai je deze aan.

---

True schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:08:
[...]


Dan kom je dus uit op dit:
[Afbeelding]

Hier kijk je naar de onderkant. Het is een ABB FH202A 40/0,03 met vier keer een ABB SN 201 16A. Dit is toch allemaal onderdeel van de serie 'ABB System pro M compact'? Kan dit echt -volgens de specs- alleen maar met 3 twins?

Voor jou geldt hetzelfde, een 4-voudige rechte kamrail, en een 4-voudige haakse kamrail bestellen.
Dan hetzij van bovenaf hetzij van onderaf je aardlekschakelaar een enkele draad 6mm² met enkele huls, en deze plaats je achter de kamrail in de kooiklem.
(Het kan zijn dat je even de isolatie van de adereindhuls af moet tikken om de boel mooier passend te maken.

Als voorbeeld zie ook deze foto, en dan met name de bovenste rij (rechts op de foto). Dit zijn in dit geval wel aardlekautomaten van ABB maar montage is hetzelfde in principe als de gangbare automaten van ABB

De rechte kamrail hier is de nul-rail, en de haakse kamrails zijn de 3 fases, gegroepeerd per 4 aardlekautomaten hier, maar dit werkt hetzelfde voor reguliere groepen.
P.S. dit is uitgevoerd in 10mm² vandaar dat de voedende kant iig zonder isolatie op de adereindhulzen is

[Xander]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:28:
[...]


Zie het antwoord van @Xander hierboven, je moet een rechte kamrail hebben voor je nullen, en dan de adereindhuls aan de achterkant van de kamrail plaatsen, de kooiklemmen trekken naar voren, en dan zou je kamrail mooi recht moeten zitten.
Voor je fases pak je dan wel zo'n haakse kamrail die je hier hebt, ook daar plaats je de adereindhuls achter de kamrail en draai je deze aan.

Ik heb het idee dat deze kooiklemmen andersom werken als bij bijvoorbeeld ABB, omdat het bij de nul wel prima lijkt te zitten met de draad voor de kam.

Maar als je zo'n automaat in handen hebt zie je dat natuurlijk snel genoeg.

[PotatoChip]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:28:
[...]


Zie het antwoord van @Xander hierboven, je moet een rechte kamrail hebben voor je nullen, en dan de adereindhuls aan de achterkant van de kamrail plaatsen, de kooiklemmen trekken naar voren, en dan zou je kamrail mooi recht moeten zitten.
Voor je fases pak je dan wel zo'n haakse kamrail die je hier hebt, ook daar plaats je de adereindhuls achter de kamrail en draai je deze aan.

---

[...]


Voor jou geldt hetzelfde, een 4-voudige rechte kamrail, en een 4-voudige haakse kamrail bestellen.
Dan hetzij van bovenaf hetzij van onderaf je aardlekschakelaar een enkele draad 6mm² met enkele huls, en deze plaats je achter de kamrail in de kooiklem.
(Het kan zijn dat je even de isolatie van de adereindhuls af moet tikken om de boel mooier passend te maken.

Als voorbeeld zie ook deze foto, en dan met name de bovenste rij (rechts op de foto). Dit zijn in dit geval wel aardlekautomaten van ABB maar montage is hetzelfde in principe als de gangbare automaten van ABB
[Afbeelding]
De rechte kamrail hier is de nul-rail, en de haakse kamrails zijn de 3 fases, gegroepeerd per 4 aardlekautomaten hier, maar dit werkt hetzelfde voor reguliere groepen.
P.S. dit is uitgevoerd in 10mm² vandaar dat de voedende kant iig zonder isolatie op de adereindhulzen is

Wat ook nog wel eens helpt is adereindhulzen gebruiken zonder isolatie. Met kamrails gebruik ik dat eigenlijk alleen maar. Monteert ook een stuk prettiger met die rechte kamrails omdat je dan de isolatie niet wegdrukt met het aandraaien van de klemmen.

En eerst de klemmen waar alleen kamrail onder zit aandraaien... dan weet je zeker dat alles recht zit.

[ Voor 13% gewijzigd door PotatoChip op 05-02-2026 19:01 ]

[True]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:28:
[...]


Voor jou geldt hetzelfde, een 4-voudige rechte kamrail, en een 4-voudige haakse kamrail bestellen.
Dan hetzij van bovenaf hetzij van onderaf je aardlekschakelaar een enkele draad 6mm² met enkele huls, en deze plaats je achter de kamrail in de kooiklem.
(Het kan zijn dat je even de isolatie van de adereindhuls af moet tikken om de boel mooier passend te maken.

Maar dat is dus precies mijn punt, volgens de specs mag dat niet, maar dit is de enige manier om op een ietwat logische manier meerdere automaten naast elkaar aan te sluiten.
Ik vind dat wel wat eigenaardig.

[Annuk]

PotatoChip schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 18:58:
[...]


Wat ook nog wel eens helpt is adereindhulzen gebruiken zonder isolatie. Met kamrails gebruik ik dat eigenlijk alleen maar. Monteert ook een stuk prettiger met die rechte kamrails omdat je dan de isolatie niet wegdrukt met het aandraaien van de klemmen.

En eerst de klemmen waar alleen kamrail onder zit aandraaien... dan weet je zeker dat alles recht zit.

Mee eens! Goede aanvulling!

True schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 19:08:
[...]


Maar dat is dus precies mijn punt, volgens de specs mag dat niet, maar dit is de enige manier om op een ietwat logische manier meerdere automaten naast elkaar aan te sluiten.
Ik vind dat wel wat eigenaardig.

Standaard kasten vanuit ABB met kamrails worden net zo geleverd hoor met kamrails en draad erin

[TKroon]

Xander schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 17:49:
[...]

Je moet dit soort dingen in mijn ogen niet met software willen oplossen.

62A is toevallig net minder dan 63A en verdeelkasten en componenten geschikt voor 63A zijn gewoon gangbaar, ik zou het wel weten.

Dank voor de feedback. Met 5x6mm2 naar zolder heb ik echter weinig andere opties. Dikkere draad gaat niet. Met software en een C25 automaat kan er niks fout gaan toch? Ik begrijp de beperking, maar veilig is het wel volgens mij.

[True]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 19:36:
[...]


Standaard kasten vanuit ABB met kamrails worden net zo geleverd hoor met kamrails en draad erin

Dat zal, maar in een topic waar we met z'n allen prat gaan op specificaties, normen en standaarden mag deze installatieautomaat officieel niet met kam + draad aangesloten worden, maar biedt ABB niets anders om er meerdere naast elkaar op een nette manier aan te sluiten.
Dat blijf ik bijzonder vinden.

[Xander]

TKroon schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 20:02:
[...]


Dank voor de feedback. Met 5x6mm2 naar zolder heb ik echter weinig andere opties. Dikkere draad gaat niet. Met software en een C25 automaat kan er niks fout gaan toch? Ik begrijp de beperking, maar veilig is het wel volgens mij.

Het is niet die 5x6mm² achter de C25 automaat naar zolder waar ik me zorgen over maak, maar de verdeelkast (bedrading, aardlekschakelaars, warmtehuishouding).

[TKroon]

Xander schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 20:33:
[...]

Het is niet die 5x6mm² achter de C25 automaat naar zolder waar ik me zorgen over maak, maar de verdeelkast (bedrading, aardlekschakelaars, warmtehuishouding).

Kun je je advies concreet en realistisch maken?

[Spherix]

True schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 20:30:
[...]

Dat zal, maar in een topic waar we met z'n allen prat gaan op specificaties, normen en standaarden mag deze installatieautomaat officieel niet met kam + draad aangesloten worden, maar biedt ABB niets anders om er meerdere naast elkaar op een nette manier aan te sluiten.
Dat blijf ik bijzonder vinden.

Mag hun eigen product zoals dit dan ook niet volgens jou? Daar zitten notabene uitsparingen in de rail voor adereindhulzen.

https://www.sandervunderi...n-18mm-psc-3-24-10-n.html

[Xander]

TKroon schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 21:22:
[...]


Kun je je advies concreet en realistisch maken?

Er zijn al meerdere reacties ook van anderen over dit onderwerp geweest toch?
onetime in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"
Xander in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"
Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

Ik zou zeggen een C32 remautomaat in een losse kast (rechts onder?) waarmee je in ieder geval de middelste ABB kast voorbeveiligt. Bijvoorbeeld een ABB S204-C32 automaat in een ABB HNL behuizing.

Zie hier uitleg van ABB over een "remautomaat":
https://library.e.abb.com...rCFLvhFZKfPC1HiHRZ62WwxdA. Met name het schema onderaan pagina 8.

Nu vraag ik me wel af hoe het met OVK Zolder zit en of je daar misschien ook nog iets zou moeten aanpassen.

[True]

Spherix schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 23:06:
[...]


Mag hun eigen product zoals dit dan ook niet volgens jou? Daar zitten notabene uitsparingen in de rail voor adereindhulzen.

https://www.sandervunderi...n-18mm-psc-3-24-10-n.html

Het mag alleen gecombineerd worden in Nederland als de fabrikant zegt dat het mag, het staat nergens dus het mag niet. In deze gevallen is het denk ik puur een gebrek van ABB dat ze niet helderder communiceren dat het mag.

[Juerd]

Xander schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 17:51:
[...]

De SN201 is een smalle 1P+N automaat he, die heeft geen identieke grote klemmen.

Klopt, dat is precies waarom ik dat zo opschreef

[Juerd]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 07:06:
[...]
ABB 1F modules van 1F breed kan je namelijk aansluiting met een rechte kamrail voor de nullen en een haakse kamrail voor de fases. [...]

2 keer recht werkt ook prima en dat is makkelijker inkopen. Ik vind het met die omhoog geklapte rails niet per se overzichtelijker, of je nou 1 of 2 draden niet geweldig kunt zien maakt denk ik niet zo veel uit, en ze zijn wel minder aanraakveilig.



(Op deze foto is het niet goed te zien, maar de aardlekschakelaars en automaten worden aan de onderkant gevoed, met daartussen draden achter de dinrail.)

En ja, daar gebruik ik dus wel adereindhulzen met kraagje voor. Ik kan me geen probleem voorstellen van dat 't plastic een beetje verbuigt. Ook hierbij weer: het scheelt niet superveel, maar het is een makkelijke manier om het iets aanraakveiliger te maken. Een bijkomend voordeel is de kleurcodering waardoor je kunt verifiëren dat de juiste maat is gebruikt.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 06-02-2026 00:52 ]

[Annuk]

Juerd schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 00:48:
[...]


2 keer recht werkt ook prima en dat is makkelijker inkopen. Ik vind het met die omhoog geklapte rails niet per se overzichtelijker, of je nou 1 of 2 draden niet geweldig kunt zien maakt denk ik niet zo veel uit, en ze zijn wel minder aanraakveilig.

Eens je hebt een heel miniem klein beetje koper zichtbaar bij de haakse variant.

[Afbeelding]

(Op deze foto is het niet goed te zien, maar de aardlekschakelaars en automaten worden aan de onderkant gevoed, met daartussen draden achter de dinrail.)

En ja, daar gebruik ik dus wel adereindhulzen met kraagje voor. Ik kan me geen probleem voorstellen van dat 't plastic een beetje verbuigt. Ook hierbij weer: het scheelt niet superveel, maar het is een makkelijke manier om het iets aanraakveiliger te maken. Een bijkomend voordeel is de kleurcodering waardoor je kunt verifiëren dat de juiste maat is gebruikt.

Daarom zei ik ook als toevoeging dat het in mijn voorbeeldfoto ging om 10qmm draad, want daar paste het absoluut niet.
Met 6qmm zal het wel passen maar kan de boel iets gaan "dwingen".

En de kleurcodering kan iets zeggen maar moet je wel zeker weten welke norm er daarvoor gebruikt is, ook wel eens b.v. zonnepaneel boeren gezien die met een AliExpress/temu setje aankomen met dito hulzen, met totaal andere kleuren.

P.s. bij mijn voorbeeld foto zie je dus dat bij de afgaande zijde (Hoofdschakelaar) dus wel gewoon geïsoleerde hulzen zijn toegepast.

[TKroon]

Xander schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 23:15:
[...]
Nu vraag ik me wel af hoe het met OVK Zolder zit en of je daar misschien ook nog iets zou moeten aanpassen.

Dank voor je reactie.

Zie hier de OVK Zolder. K1 is backupheater warmtepomp, 1 is elektrisch element van boilervat, 2 is warmtepomp, 3 is PV (2,5 kW-omvormer op L2), K2 is PV 3-fase 8 kW (oost west, alleen bij plots fel zonlicht op koude panelen wordt de 8 kW kortstondig aangetikt, in de zomer is 6 kW de max).
Tweede rij is de thuisbatterij (10 kW omvormer) met energiemeter.
Derde rij is domotica/aansturing vloerverwarming.


Overzicht open:


Close up onderste helft:


Close up bovenste helft:


En nog OVK Schuur. Daar ligt nu maar 1,8 kW PV op, en een 8A-autolader. Maar voorbereid op een dubbele 3x16A laadpaal (niet per se om met die capaciteit gelijktijdig te laden, maar dat er 2 EV's kunnen laden). Ook zou in deze schuur eventueel nog een batterij kunnen komen met noodstroomvoorziening.


@Xander In plaats van de remautomaat, kan ik dan niet beter de aardleks vervangen door aardlekautomaten? Dat biedt dezelfde bescherming, maar voorkomt het moeten plaatsen van nog een extra uitbreiding.

Zoals:
ABB Aardlekautomaat 1P+N B40 30mA
ABB Aardlekautomaat 1P+N C40 30mA

Toch?

[ Voor 4% gewijzigd door TKroon op 06-02-2026 16:20 ]

[jacovn]

Is wat je een rem automaat noemt een normale inatallatie automaat die de max stroom beperkt tot zijn waarde ?
Dus een 25A automaat voor de 4x16A zekering automaten achter een 40A aardlek, beperkt de maximale stroom tot 25A
Als ik die ABB link bekijk heb je dan een bushbar waarop de net zijde binnenkomt en ook de PV waar dan 25+8A of zo geleverd kan worden wat meer is dan 25A wat die rem automaat dan tegenhoud.

Wat bescherm je dan ?

De 16A eindgroepen zitten ook al achter een zekering of aardlek automaat. Daar kan dan toch niet zo maar 32A naar toe gaan lopen ?

[marcop23]

jacovn schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:33:
Is wat je een rem automaat noemt een normale inatallatie automaat die de max stroom beperkt tot zijn waarde ?
Dus een 25A automaat voor de 4x16A zekering automaten achter een 40A aardlek, beperkt de maximale stroom tot 25A
Als ik die ABB link bekijk heb je dan een bushbar waarop de net zijde binnenkomt en ook de PV waar dan 25+8A of zo geleverd kan worden wat meer is dan 25A wat die rem automaat dan tegenhoud.

Wat bescherm je dan ?

De 16A eindgroepen zitten ook al achter een zekering of aardlek automaat. Daar kan dan toch niet zo maar 32A naar toe gaan lopen ?

Een remautomaat beschermt de aardlekschakelaar zelf en de bedrading in de meterkast zelf.

Als je een aardlekschakelaar hebt die geschikt is voor max. 40 A met daarachter meer dan 2 afgaande 16A-groepen, dan zouden die afgaande groepen samen > 40 A af kunnen nemen, als er voldoende voedend vermogen is (b.v. 35 A van de netbeheerder + 20 A zonnestroom). Dat moet voorkomen worden, en daarvoor kan een remautomaat dienen.

Een alternatief is om 63A-aardlekschakelaars te gebruiken, of alleen maar aardlekautomaten, plus voldoende dikke bedrading.

[MWDKing]

Niet echt een 'huisinstallatie' vraag, maar hoop dat iemand me wil helpen.

Voor kamperen heb ik een stekkerdoos met ingebouwde aardlekschakelaar en installatieautomaat gekocht. De installatieautomaat is echter C16 en van het Chinese merk 'POPP' (2 DIN-slots breed). Nu heb ik nog een B16 ABB automaat liggen (1 slot). B16 lijkt me veiliger en ABB sowieso betrouwbaarder.
De symbolen verschillen en (volgens mij) is de ABB éénpolig en de POPP tweepolig.

Maakt dat uit voor deze toepassing en kan ik de POPP vervangen door de ABB?

(los daarvan: ik begrijp dat de paal op de camping wss op minder dan 16A is afgezekerd, dus dat die eerder tripped. Twijfel dus een beetje aan het nut van de installatieautomaat, behalve wanneer de camping zelf zijn zaakjes niet op orde heeft)

[jacovn]

marcop23 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:00:
[...]

Een remautomaat beschermt de aardlekschakelaar zelf en de bedrading in de meterkast zelf.

Als je een aardlekschakelaar hebt die geschikt is voor max. 40 A met daarachter meer dan 2 afgaande 16A-groepen, dan zouden die afgaande groepen samen > 40 A af kunnen nemen, als er voldoende voedend vermogen is (b.v. 35 A van de netbeheerder + 20 A zonnestroom). Dat moet voorkomen worden, en daarvoor kan een remautomaat dienen.

Een alternatief is om 63A-aardlekschakelaars te gebruiken, of alleen maar aardlekautomaten, plus voldoende dikke bedrading.

Dus allemaal aardlekautomaten direct aan een busbar met net en solar is velig genoeg ?

Bij mij is het max 12A van 3 fase solar. 9A op 1 fase solar. 17A uit accu en 25A uit net.
Het huis zit achter de accu dus daar komt potentieel 42A uit.


Ik wil alles opnieuw opzetten, dus gelijk maar goed doen.

[dragonhaertt]

MWDKing schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 14:10:
Niet echt een 'huisinstallatie' vraag, maar hoop dat iemand me wil helpen.

Voor kamperen heb ik een stekkerdoos met ingebouwde aardlekschakelaar en installatieautomaat gekocht. De installatieautomaat is echter C16 en van het Chinese merk 'POPP' (2 DIN-slots breed). Nu heb ik nog een B16 ABB automaat liggen (1 slot). B16 lijkt me veiliger en ABB sowieso betrouwbaarder.
De symbolen verschillen en (volgens mij) is de ABB éénpolig en de POPP tweepolig.

Maakt dat uit voor deze toepassing en kan ik de POPP vervangen door de ABB?

(los daarvan: ik begrijp dat de paal op de camping wss op minder dan 16A is afgezekerd, dus dat die eerder tripped. Twijfel dus een beetje aan het nut van de installatieautomaat, behalve wanneer de camping zelf zijn zaakjes niet op orde heeft)

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Je hebt daar een 1P+N automaat van ABB, maar omdat je bij een stekkerblok de stekker ook omgekeerd in het stopcontact kan steken kan je niet garanderen dat de P aan de fase aangesloten wordt.
Je hebt inderdaad dan een 2P automaat nodig, dus jouw ABB is niet geschikt.

[Simple mind]

Die ABB is 2 polig, dat zie je aan het symbool.

[MWDKing]

Simple mind schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 15:15:
Die ABB is 2 polig, dat zie je aan het symbool.

Volgens ABB is het een 1P+N;) type 2CSS255101R0165

Het is ook een ander symbool dan de POPP. Ik kon niet goed online de betekenis vinden, maar wat ik denk;
POPP meet zowel op fase en nul overbelasting en schakelt dan beiden.
ABB meet overbelasting van de fase en schakelt dan beiden.

[ Voor 7% gewijzigd door MWDKing op 06-02-2026 15:29 ]

[marcop23]

jacovn schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 14:16:
[...]

Dus allemaal aardlekautomaten direct aan een busbar met net en solar is velig genoeg ?

Bij mij is het max 12A van 3 fase solar. 9A op 1 fase solar. 17A uit accu en 25A uit net.
Het huis zit achter de accu dus daar komt potentieel 42A uit.


Ik wil alles opnieuw opzetten, dus gelijk maar goed doen.

25 + 17 + 12 + 9 = 62 A zelfs, op één van de fases.

Als er theoretisch ook 62 A afgenomen zou kunnen worden op die fase (in de toekomst), zul je hier ook de bedrading op moeten dimensioneren. Als alle bedrading het aan kan, heb je icm alleen aardlekautomaten geen remautomaat nodig.

Mogelijk volstaat het om 16mm2 montagesnoer te gebruiken (H07V2-K) en 16mm2 kamrails. Maar dat weet ik niet zeker, ik ben niet zo thuis in groepenkasten voor zulke stomen.

Ook moet je zeker stellen dat het maximale verliesvermogen niet groter is dan wat de groepenkast aan kan (iets van 30W per kast van 33x22cm, afhankelijk van het type).

[MWDKing]

dragonhaertt schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 15:00:
[...]


Je hebt daar een 1P+N automaat van ABB, maar omdat je bij een stekkerblok de stekker ook omgekeerd in het stopcontact kan steken kan je niet garanderen dat de P aan de fase aangesloten wordt.
Je hebt inderdaad dan een 2P automaat nodig, dus jouw ABB is niet geschikt.

Ik vraag me nu ook het volgende af; werkt een aardlekschakelaar ook als je de nul en fase omgedraaid hebt? Dat gebeurd wanneer ik een schuko stekker voor de stekkerdoos gebruik en je dus de fase en nul willekeurig zijn

[Juerd]

MWDKing schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 16:25:
[...]

Ik vraag me nu ook het volgende af; werkt een aardlekschakelaar ook als je de nul en fase omgedraaid hebt? Dat gebeurd wanneer ik een schuko stekker voor de stekkerdoos gebruik en je dus de fase en nul willekeurig zijn

Ja.

Een aardlekschakelaar werkt op basis van de optelsom van de polen. Bij een tweepolige aardlekschakelaar met fase en nul aangesloten heffen de stromen elkaar in het algemeen op, omdat de nulstroom in omgekeerde richting gaat. Het maakt niet uit of je 5 + -5 hebt of -5 + 5, beide komen uit op 0.

[Juerd]

Simple mind schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 15:15:
Die ABB is 2 polig, dat zie je aan het symbool.

De term "pool" is helaas op meerdere manieren te gebruiken. Zowel 1P+N als 2P worden wel eens tweepolig genoemd, maar dit is een 1P+N waarbij er dus maar één beveiligde pool is. De tweede "pool" is alleen een meeschaklende nul. Het andere ding is een 2P, waarbij de fase en nul dus allebei beveiligd zijn; zo'n ding is nodig als je niet zeker kunt weten of die verwisseld zullen zijn.

In het symbool van de 1P+N zie je dat er een vierkante en ronde uitstulping in het lijntje van de 2e pool ontbreken. Die vertegenwoordigen de thermische en magnetische beveiligingen.

[Juerd]

MWDKing schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 14:10:
Voor kamperen heb ik een stekkerdoos met ingebouwde aardlekschakelaar en installatieautomaat gekocht. De installatieautomaat is echter C16 en van het Chinese merk 'POPP' (2 DIN-slots breed). Nu heb ik nog een B16 ABB automaat liggen (1 slot). B16 lijkt me veiliger en ABB sowieso betrouwbaarder.
De symbolen verschillen en (volgens mij) is de ABB éénpolig en de POPP tweepolig.

Dat je niet wilt vertrouwen op de kwaliteit van de elektrische installatie van een camping, snap ik. Maar wat geeft je vertrouwen in het merk dat je hebt gekozen? Ik heb er in elk geval nog nooit eerder van gehoord...

Een C16 vind ik niet echt een logische keuze voor een camping. Bij C mag een kabel maar half zo lang zijn als bij B en in het algemeen zul je in een tent of caravan echt geen hoge inschakelpieken hebben en dus geen C-karateristiek nodig hebben.

Een gangbare 1,5 mm² verlengkabel mag bij een C16 maar 37 meter zijn volgens de tabel. In de praktijk moet je daar nog een flinke veiligheidsmarge vanaf halen, want er zitten nog dingen achter aangesloten, waaronder apparaatsnoeren met dunnele draden. Ik zou 25 meter als maximum hanteren en dat kan bij een camping wel eens te weinig zijn als niet elke standplaats een eigen paaltje heeft.

[Juerd]

TKroon schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 09:05:
Close up onderste helft:
[Afbeelding]

Zijn die UTP-kabels wel geschikt voor in een groepenkast, oftewel staat er 300V op de mantel of in de datasheet? Standaard UTP-kabels zijn vaak maar tot 60 V geïsoleerd en mogen dus niet op deze manier in hetzelfde omhulsel als je netspanningdingen.

[marcop23]

Juerd schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 17:18:
[...]


De term "pool" is helaas op meerdere manieren te gebruiken. Zowel 1P+N als 2P worden wel eens tweepolig genoemd, maar dit is een 1P+N waarbij er dus maar één beveiligde pool is. De tweede "pool" is alleen een meeschaklende nul. Het andere ding is een 2P, waarbij de fase en nul dus allebei beveiligd zijn; zo'n ding is nodig als je niet zeker kunt weten of die verwisseld zullen zijn.

Even uit nieuwsgierigheid: waarom is het belangrijk dat je per se de fase op de beveiligde pool hebt? In principe is de stroom door de fase en stroom gelijk, dus maakt het niet uit welke pool bemeten wordt. En als ze niet gelijk zijn, tript de aardlek.

[Juerd]

@marcop23 Dat klopt alleen als dat door een aardlekbeveiliging wordt gegarandeerd. Zonder aardlekschakelaar is de overstroombeveiliging verantwoordelijk voor foutbescherming, oftewel het stoppen van kortsluiting tussen fase en aarde. Daarbij is de fasestroom groter dan de nulstroom.

Maar zelfs met een aardlekbeveiliging ervoor (of ingebouwd in een aardlekautomaat) moet je je nog aan installatievoorschriften houden en mag een pool die is gemarkeerd met N alleen voor een nul gebruikt worden.

Soms is de nulpool bovendien naijlend, oftewel wordt ie iets later geopend en iets eerder gesloten dan de fasepool.

[ Voor 10% gewijzigd door Juerd op 06-02-2026 17:39 ]

[dragonhaertt]

marcop23 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 17:33:
[...]

Even uit nieuwsgierigheid: waarom is het belangrijk dat je per se de fase op de beveiligde pool hebt? In principe is de stroom door de fase en stroom gelijk, dus maakt het niet uit welke pool bemeten wordt. En als ze niet gelijk zijn, tript de aardlek.

Het ging hierboven over een automaat, niet over een aardlekschakelaar.
Dan maakt het dus wel degelijk uit of je de fase of de nul beveiligd hebt.

[MWDKing]

Juerd schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 17:29:
[...]


Dat je niet wilt vertrouwen op de kwaliteit van de elektrische installatie van een camping, snap ik. Maar wat geeft je vertrouwen in het merk dat je hebt gekozen? Ik heb er in elk geval nog nooit eerder van gehoord...

Een C16 vind ik niet echt een logische keuze voor een camping. Bij C mag een kabel maar half zo lang zijn als bij B en in het algemeen zul je in een tent of caravan echt geen hoge inschakelpieken hebben en dus geen C-karateristiek nodig hebben.

Een gangbare 1,5 mm² verlengkabel mag bij een C16 maar 37 meter zijn volgens de tabel. In de praktijk moet je daar nog een flinke veiligheidsmarge vanaf halen, want er zitten nog dingen achter aangesloten, waaronder apparaatsnoeren met dunnele draden. Ik zou 25 meter als maximum hanteren en dat kan bij een camping wel eens te weinig zijn als niet elke standplaats een eigen paaltje heeft.

Ik wist niet wat het merk was van het installatiemateriaal en ook niet dat het een C-karakteristiek betrof. Dat stond niet vermeld. Er stond alleen dat het een tent/vouwwagen stekkerdoos was met aardlek en installatieautomaat. Aangeboden op een website van een hele bekende winkel met camping spullen.

Snap ook niet waarom ze dat niet vermelden... Maargoed kijkend naar de prijs voor een dergelijke kabel alleen al, was het geheel vrij goedkoop.

Vandaar dat ik nu beveiligingen wil vervangen door een veiliger merk. Maar ik kom er al snel achter dat 2P automaten van A-merken serieus duur zijn...

De kabel is overigens 20m 2,5mm2.

[jacovn]

marcop23 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 16:19:
[...]

25 + 17 + 12 + 9 = 62 A zelfs, op één van de fases.

Als er theoretisch ook 62 A afgenomen zou kunnen worden op die fase (in de toekomst), zul je hier ook de bedrading op moeten dimensioneren. Als alle bedrading het aan kan, heb je icm alleen aardlekautomaten geen remautomaat nodig.

Mogelijk volstaat het om 16mm2 montagesnoer te gebruiken (H07V2-K) en 16mm2 kamrails. Maar dat weet ik niet zeker, ik ben niet zo thuis in groepenkasten voor zulke stomen.

Ook moet je zeker stellen dat het maximale verliesvermogen niet groter is dan wat de groepenkast aan kan (iets van 30W per kast van 33x22cm, afhankelijk van het type).

Ik kom vanaf de accu installatie met een 10mm2 op een 63A hoofdschakelaar.
Dan heb ik nu gacia jx2-9 verdeel blokken. Die hebben 1x 50 mm2 en 8x 6 mm2 aansluitingen en zijn door busbar te koppelen (4 polig, 3 voudig)

Dan kunnen de 1 en 3 fase aardlek automaten allemaal met 6 mm2 aangesloten worden. De busbar is dan de beperking maar die zijn 10-16mm2

Qua warmte zijn het 5x 330 mm en 1x 220 mm kast waar alles in moet

[jeronimo]

Zoals beloofd, alle bedrading 6qmm LAPP H07V2-K, alle schroeven op koppel.

[Annuk]

jeronimo schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 19:08:
Zoals beloofd, alle bedrading 6qmm LAPP H07V2-K, alle schroeven op koppel.

[Afbeelding]

Ziet er zo op het oog netjes uit, maar waarom die 2 aardlekautomaten op dezelfde fase?

En waar gaat je beltrafo heen? Lijk daar ook nog een fase draad te missen

[Tanuki]

Annuk schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 07:06:
[...]

ABB 1F modules van 1F breed kan je namelijk aansluiting met een rechte kamrail voor de nullen en een haakse kamrail voor de fases. Wil je dit vanaf een 2module brede automaat doorlussen moet je daartussen inderdaad even draad gebruiken.

Wil je meerdere 2 module brede automaten koppelen d.m.v. kamrails ben je de andere steekmaat nodig, b.v. deze, wordt vaak gebruikt bij aardlekschakelaars om de nul door te verbinden, maar kan je evt ook gebruiken om de fase door te verbinden.

Betekent dit dat de DS301C (1 positie) aardlekautomaten van ABB èn de DS201 (2 positie) aardlekautomaten van ABB aan te sluiten zijn met deze kamrails? Dat scheelt een hele hoop geld met de "originele" ABB kamrails die ze voorschrijven. En dan dus een dubbele om ook de nul aan te sluiten?

Is er ook een gelijkaardige oplossing voor DS203 (4 positie) aardlekautomaten?

[jeronimo]

Annuk schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 20:03:
[...]


Ziet er zo op het oog netjes uit, maar waarom die 2 aardlekautomaten op dezelfde fase?

En waar gaat je beltrafo heen? Lijk daar ook nog een fase draad te missen

Er was geen nood de aardlekautomaten op verschillende fases te zetten. Die zijn voor PV en een tuinhuisje.
De fasedraad van de beltrafo lijkt verscholen onder de kamrail, maar zit er wel degelijk.
Het is overigens nog voor een 1 fase aansluiting, er zit een kamrail in de fases van de hoofdschakelaar.

[12345caravan]

Als ik de abb pdf over remautomaten lees vraag ik me af, gaan ze bij 3 fasen van een 3p automaat uit of 3x 1p automaat? 3x 1p lijkt mij handiger. Maar wat is de regel hierbij?

[Septillion]

@12345caravan Eigenlijk wat er staat, beide.

Maar persoonlijk zou ik er geen 3-fase (3P / 3P+N) gebruiken omdat dan alles in het donker zit als hij uit gaat. Het is ook alleen nodig voor de fases waar je dus boven de 40A gaat. Dus als je meerdere fases hebt zou ik zelf meerdere 1P automaten plaatsen. Mag dus zelfs zonder N.

[TKroon]

Juerd schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 17:32:
[...]
Zijn die UTP-kabels wel geschikt voor in een groepenkast, oftewel staat er 300V op de mantel of in de datasheet? Standaard UTP-kabels zijn vaak maar tot 60 V geïsoleerd en mogen dus niet op deze manier in hetzelfde omhulsel als je netspanningdingen.

Even gecheckt, en dat zijn ze niet. Als ze niet meer dan enkele cm's langs draden lopen waar meer spanning op staat kan het weinig kwaad lijkt me toch? De aders kunnen elkaar niet raken, en het magnetisch veld lijkt me te klein om impact te hebben.

[12345caravan]

Septillion schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 23:26:
@12345caravan Eigenlijk wat er staat, beide.

Maar persoonlijk zou ik er geen 3-fase (3P / 3P+N) gebruiken omdat dan alles in het donker zit als hij uit gaat. Het is ook alleen nodig voor de fases waar je dus boven de 40A gaat. Dus als je meerdere fases hebt zou ik zelf meerdere 1P automaten plaatsen. Mag dus zelfs zonder N.

Dat was ook mijn gedachte. Dank!

[onetime]

Wat is de kans dat een 5W gloeilamp een 16A automaat laat uitslaan? Is hier zojuist gebeurt. Bij het inschakelen breekt de gloeidraad, dat geeft een vlamboog die het metaal laat verdampen, dat geeft een geleidende wolk in de peer, en voila, kortsluiting tussen de draden.

[deejeebv]

onetime schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 09:15:
Wat is de kans dat een 5W gloeilamp een 16A automaat laat uitslaan? Is hier zojuist gebeurt. Bij het inschakelen breekt de gloeidraad, dat geeft een vlamboog die het metaal laat verdampen, dat geeft een geleidende wolk in de peer, en voila, kortsluiting tussen de draden.

Heb jij en nog gloeilampen in huis?

[Raven]

5W gloeilamp? Bestaan/bestonden die? Zou eerder 50W denken.

[BarryH]

deejeebv schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 09:32:
[...]

Heb jij en nog gloeilampen in huis?

Hier in de oven

[Annuk]

Tanuki schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 20:30:
[...]

Betekent dit dat de DS301C (1 positie) aardlekautomaten van ABB èn de DS201 (2 positie) aardlekautomaten van ABB aan te sluiten zijn met deze kamrails? Dat scheelt een hele hoop geld met de "originele" ABB kamrails die ze voorschrijven. En dan dus een dubbele om ook de nul aan te sluiten?

Is er ook een gelijkaardige oplossing voor DS203 (4 positie) aardlekautomaten?

Ja dat kan op deze manier ook met een 2 module brede aardlekautomaat/schakelaar en de 1 module brede aardlekautomaten.
Voedende zijde met een twin-huls in de DS201 en dan met een enkele huls in een DS301C, en daar verder met kamrails.

Kijk even naar mijn al vaker geposte foto, daar staat ook de 3 fase kamrailss wel op en hoe ik via daar heb afgetakt naar andere rijen.

[onetime]

deejeebv schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 09:32:
[...] Heb jij en nog gloeilampen in huis?

Steenzoutlamp, die moet (zo af en toe) verwarmt worden, anders smelt hij door het vocht dat hij aantrekt.

[AR34]

Na hier een tijdje meegelezen te hebben toch even een eigen reactie om wat kleine dingen te vragen. Van een aantal weet ik het antwoord misschien al wel, maar even wat ruggespraak is nuttig om wat laatste twijfels weg te nemen, of juist tot nieuwe inzichten te komen.

De komende jaren staat er een verbouwing en wat verduurzaming gepland voor ons huis. Daarnaast wil ik op korte termijn ook elektrisch gaan rijden. Daarom wil ik dit jaar alvast de groepenkast gaan vervangen. Op dit moment heb ik een 1x 35A hoofdaansluiting met daarachter 2 ALS en 7 automaten. In de nieuwe situatie wil ik naar 3x 25A hoofdaansluiting en een grotere groepenkast. Zie onderstaande afbeelding voor het nieuwe ontwerp.

Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat ik maximaal 560x220mm beschikbare ruimte heb in de meterkast. Daarom heb ik voor Eaton gekozen, aangezien die een kast van 495x200mm hebben voor 36 modules. Dan nog een verhoging van 55mm erop voor meer invoerruimte en de aardrail. Bv Hager en ABB komen standaard rond de 600mm hoogte uit en vallen daarom helaas af. Extra hoogte of breedte beschikbaar maken kan alleen door de meterkast grondig aan te passen, wat ik eigenlijk wil voorkomen. Daarnaast zijn 36 modules volgens mij ook meer dan voldoende, voor nu en in de toekomst.Dan de vragen die ik nog heb;

1. Ik heb nog geen EV en daarom ook geen laadpaal, of een idee welke het zou moeten worden. Wel wil ik kunnen laden met maximaal 11 kW, hoewel begrenzen op 8 of 9 kW waarschijnlijk ook prima is. Vanwege de 80% belasting regel had ik daarom een B20A alamat bedacht. Voor de toekomstige kookplaat, ook max 11 kW, zie ik dat er altijd een B16A alamat gepakt wordt. Is de aanname hierbij dat de kookplaat een veel lagere gelijktijdigheid heeft en daarom prima achter een 16A kan t.o.v. de laadpaal, die wel meerdere uren veel belasting heeft?

2. Daarnaast zie ik bij Sander Vunderink en de Eaton configurator dat Eaton alleen maar een C20A alamat heeft, maar geen B20A. Ik snap niet helemaal waarom die niet beschikbaar zou zijn. ABB heeft er wel 1. Iemand ideeën? Indien niet anders mogelijk, zou ik ook voor ABB kunnen gaan, maar dan wel in de Eaton kast. Staat misschien een beetje gek, maar verder geen probleem volgens mij.

3. Voor zover ik kan zien hebben Eaton installatieautomaten maar 2 aansluitingen aan de onderzijde. De Kamrail moet dan samen met de draad onder 1 kooiklem. Ik zou alles met 10mm2 willen bedraden. Heeft iemand ervaring of dit kan/mag/goed gaat met Eaton? Ik kan er namelijk niks over terug vinden in de Eaton documentatie. En zijn ongeïsoleerde adereindhulzen hier dan de oplossing?

4. Met het oog op toekomstige toevoeging van PV heb ik alles op 63A bedacht. Ook vanuit de filosofie om nu wat meer uit te geven voor goede kwaliteit en toekomst bestendigheid. Hiermee is een remautomaat ook niet meer nodig (mits PV nooit boven 16 of 20A uitkomt), toch?

Alvast bedankt voor de antwoorden

[Juerd]

TKroon schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:49:
[...]
Even gecheckt, en dat zijn ze niet. Als ze niet meer dan enkele cm's langs draden lopen waar meer spanning op staat kan het weinig kwaad lijkt me toch? De aders kunnen elkaar niet raken, en het magnetisch veld lijkt me te klein om impact te hebben.

Ze zitten in dezelfde kast en de draden kunnen elkaar raken. Dat ze elkaar nog niet raken is niet relevant. Het gaat bovendien niet eens om raken, maar om te dicht bij elkaar komen.

Elektriciteit kan dwars door isolatie heen vonken als de spanning hoger wordt dan de isolatie aankan. De netspanning is nominaal 230 V maar er kunnen heel korte piekjes van boven 1000 V zijn: in een groepenkast geldt overspanningscategorie III en dus dat het pulsjes tot 4000 V aan moet kunnen zonder dat dat gevaren oplevert. Alles moet ofwel rigide bevestigd zijn zodanig dat dingen elkaar onmogelijk te dicht bij elkaar kunnen komen (denk daarbij aan blote koperen kamrails die (helaas) nog steeds mogen worden toegepast; iirc moet daar 3 mm tussen (schone omgeving)), of (de aanbevolen oplossing) twee lagen isolatie hebben die elk een rating hebben voor de hoogste spanning. In die rating is de nodige veiligheidsmarge al opgenomen, dus alles met een rating van minstens 230 V is geschikt; in de praktijk is dat de categorie U₀ = 300 V, dat wordt getest met 2000 V (iirc). Dergelijke UTP bestaat en moet je gebruiken als je UTP in dezelfde groepenkast, lasdoos, buis, etc, gebruikt samen met enkelgeïsoleerde netspanning. Maar standaard goedkope UTP gaat in het algemeen maar tot 60 V of 150 V. Hoewel dat in gemiddelde omstandigheden heus wel tegen 230 V kan, mag je daar niet van uitgaan, want die veiligheidsmarges zijn er niet voor niks.

[Himalaya]

AR34 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:00:

3. Voor zover ik kan zien hebben Eaton installatieautomaten maar 2 aansluitingen aan de onderzijde. De Kamrail moet dan samen met de draad onder 1 kooiklem. Ik zou alles met 10mm2 willen bedraden. Heeft iemand ervaring of dit kan/mag/goed gaat met Eaton? Ik kan er namelijk niks over terug vinden in de Eaton documentatie. En zijn ongeïsoleerde adereindhulzen hier dan de oplossing?


Alvast bedankt voor de antwoorden

Eaton automaten hebben een gleuf waar een kamrail van het “vork” model in kan en daarnaast nog de kooi waar een draad in kan. Deze trek je met dezelfde schroef (per pool) aan. Dus dat is geen probleem.

[Frantic]

Dat moment dat je je nieuwe aeg fix o rail kast voor de uitbreiding openmaakt en overal abb ziet staan 😂

[Annuk]

AR34 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:00:
Na hier een tijdje meegelezen te hebben toch even een eigen reactie om wat kleine dingen te vragen. Van een aantal weet ik het antwoord misschien al wel, maar even wat ruggespraak is nuttig om wat laatste twijfels weg te nemen, of juist tot nieuwe inzichten te komen.

De komende jaren staat er een verbouwing en wat verduurzaming gepland voor ons huis. Daarnaast wil ik op korte termijn ook elektrisch gaan rijden. Daarom wil ik dit jaar alvast de groepenkast gaan vervangen. Op dit moment heb ik een 1x 35A hoofdaansluiting met daarachter 2 ALS en 7 automaten. In de nieuwe situatie wil ik naar 3x 25A hoofdaansluiting en een grotere groepenkast. Zie onderstaande afbeelding voor het nieuwe ontwerp.

Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat ik maximaal 560x220mm beschikbare ruimte heb in de meterkast. Daarom heb ik voor Eaton gekozen, aangezien die een kast van 495x200mm hebben voor 36 modules. Dan nog een verhoging van 55mm erop voor meer invoerruimte en de aardrail. Bv Hager en ABB komen standaard rond de 600mm hoogte uit en vallen daarom helaas af. Extra hoogte of breedte beschikbaar maken kan alleen door de meterkast grondig aan te passen, wat ik eigenlijk wil voorkomen. Daarnaast zijn 36 modules volgens mij ook meer dan voldoende, voor nu en in de toekomst.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Dan de vragen die ik nog heb;

1. Ik heb nog geen EV en daarom ook geen laadpaal, of een idee welke het zou moeten worden. Wel wil ik kunnen laden met maximaal 11 kW, hoewel begrenzen op 8 of 9 kW waarschijnlijk ook prima is. Vanwege de 80% belasting regel had ik daarom een B20A alamat bedacht. Voor de toekomstige kookplaat, ook max 11 kW, zie ik dat er altijd een B16A alamat gepakt wordt. Is de aanname hierbij dat de kookplaat een veel lagere gelijktijdigheid heeft en daarom prima achter een 16A kan t.o.v. de laadpaal, die wel meerdere uren veel belasting heeft?

2. Daarnaast zie ik bij Sander Vunderink en de Eaton configurator dat Eaton alleen maar een C20A alamat heeft, maar geen B20A. Ik snap niet helemaal waarom die niet beschikbaar zou zijn. ABB heeft er wel 1. Iemand ideeën? Indien niet anders mogelijk, zou ik ook voor ABB kunnen gaan, maar dan wel in de Eaton kast. Staat misschien een beetje gek, maar verder geen probleem volgens mij.

3. Voor zover ik kan zien hebben Eaton installatieautomaten maar 2 aansluitingen aan de onderzijde. De Kamrail moet dan samen met de draad onder 1 kooiklem. Ik zou alles met 10mm2 willen bedraden. Heeft iemand ervaring of dit kan/mag/goed gaat met Eaton? Ik kan er namelijk niks over terug vinden in de Eaton documentatie. En zijn ongeïsoleerde adereindhulzen hier dan de oplossing?

4. Met het oog op toekomstige toevoeging van PV heb ik alles op 63A bedacht. Ook vanuit de filosofie om nu wat meer uit te geven voor goede kwaliteit en toekomst bestendigheid. Hiermee is een remautomaat ook niet meer nodig (mits PV nooit boven 16 of 20A uitkomt), toch?

Alvast bedankt voor de antwoorden

Met harde eisen aan dit formaat kan je ook overwegen om een enkele Eaton Medusa kast te pakken, die is exact de maat die jij beschrijft

Dan kan (en moet) je voor jezelf overwegen hoeveel vrijheid je wilt hebben/houden.
Je kan b.v. ook dan de inbouwcomponenten kiezen van ABB, en dan alles uitvoeren als 1 module brede aardlekautomaten

Als ik globaal jou configuratie die je hier toont bij elkaar klik in losse onderdelen, kom ik (exclusief bedrading) uit op dit winkelwagentje:
https://www.sandervunderi...e985f6b7a7199faeefd1456a6
Hiermee houd je dus in principe nog 10 modules ruimte over om iets te kunnen/willen

---

Edit:
Dan kom je dus bijna op deze kast uit (is ook medusa kast):

Hierin dan in totaal 15x een 1 module brede aardlekautomaat + een klokje en 2 klem-adapters, en maar 1 kracht groep.
Maar bij jou zou je dan dus Hoofdschakelaar - B20 30mA - B16 30mA in de onderste rij krijgen (rij vol)
middelste rij: Beltrafo (2 modules breed, 10 modules over)(is die echt nodig??)
Bovenste rij: 12x B16 30mA aardlekautomaat (rij vol)

En zo zag de kast er dicht uit:


P.S. deurtje kan je ervoor weg halen als je die niet wenst te hebben/gebruiken.

[ Voor 8% gewijzigd door Annuk op 07-02-2026 16:26 ]

[Juerd]

@Annuk Zijn dat heel lange adereindhulzen onder de kamrails?

[Annuk]

Juerd schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:30:
@Annuk Zijn dat heel lange adereindhulzen onder de kamrails?

Zijn (bij mijn weten) standaard hulzen voor 10mm² waar de isolatie kraag afgehaald is en de kop vlak afgeknipt ( strip ze meestal iets langer en knip dan de losse litze "haren" af bij de huls).

Maar deze zijn inderdaad iets langer dan standaard 6mm² hulzen.
We hebben ze ook wel als extra lange uitvoering liggen, zowel voor 6 als 10mm².

[AR34]

Himalaya schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:10:
[...]
Eaton automaten hebben een gleuf waar een kamrail van het “vork” model in kan en daarnaast nog de kooi waar een draad in kan. Deze trek je met dezelfde schroef (per pool) aan. Dus dat is geen probleem.

Thx, dat is goed om te weten. Had ook al gezocht naar foto's van de onderkant, en naar info in de .stp bestanden, maar die gaven geen uitsluitsel.

Annuk schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:19:
[...]
Met harde eisen aan dit formaat kan je ook overwegen om een enkele Eaton Medusa kast te pakken, die is exact de maat die jij beschrijft

Die Medusa kast had ik inderdaad gezien en ook al serieus overwogen. Het zou wel passen, maar die kast is 5 cm dieper dan de kast van Systeem 55. Mijn meterkast is in totaal maar 30cm diep, en bovenin hangt ook nog een brandmelder waar ik eventueel bij moet kunnen. Daarom toch voor wat minder obstructie gekozen.

Annuk schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:19:
[...]
Hierin dan in totaal 15x een 1 module brede aardlekautomaat + een klokje en 2 klem-adapters, en maar 1 kracht groep.
Maar bij jou zou je dan dus Hoofdschakelaar - B20 30mA - B16 30mA in de onderste rij krijgen (rij vol)
middelste rij: Beltrafo (2 modules breed, 10 modules over)(is die echt nodig??)
Bovenste rij: 12x B16 30mA aardlekautomaat (rij vol)

Ik had dit voorbeeld inderdaad al eerder gezien, maar niet gerealiseerd dat het een Medusa kast was. Het is wel een interessant alternatief. Een hybride tussen dit en mijn originele plan is deze ABB componenten in een Systeem55 kast. Qua kosten lijkt het elkaar in ieder geval niet teveel te ontlopen. Beltrafo is op dit moment ook nog wel nodig. Een alternatief kan ook wel, maar dan moet ik buiten de kast weer ruimte gaan vinden.

Puur uit interesse, ABB lijkt als enige van de A-merken deze 1-module brede alamat's te hebben. Die van B-merken zijn zo te zien spanningsafhankelijk. Deze van ABB niet neem ik aan? Wat zijn de ervaringen daarmee m.b.t. veiligheid? Een merk als ABB is denk ik wel te vertrouwen, maar gevoelsmatig is het toch opmerkelijk dat ze de enige zijn die het voeren.

Edit;
Er is in de meterkast nog ruimte om de hoofdaansluiting en meter zo'n 15cm naar beneden te verplaatsen. Dan komt er opeens een stuk meer ruimte vrij om fatsoenlijk te werken. Maar volgens de site van Enexis kost dit wel even 620 euro . Verwacht ook niet dat het te combineren is met de toekomstige omzetting van 1 naar 3 fase.

[ Voor 6% gewijzigd door AR34 op 07-02-2026 16:54 ]

[Steyn_E]

+1 voor de Eaton Medusa, heb 'm zelf ook gebruikt en da's toch wel een stuk fijner werken dan de 2 24-din System-55 kasten die er daarvoor hingen (maar te krap werden). Meer ruimte tussen de automaten, meer ruimte achter de DIN-rails. Deurtje ervoor was ook een pré omdat 'ie hier in een kelderkast (dus opbergkast) hangt.

[Annuk]

AR34 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:50:
[...]


Thx, dat is goed om te weten. Had ook al gezocht naar foto's van de onderkant, en naar info in de .stp bestanden, maar die gaven geen uitsluitsel.


[...]


Die Medusa kast had ik inderdaad gezien en ook al serieus overwogen. Het zou wel passen, maar die kast is 5 cm dieper dan de kast van Systeem 55. Mijn meterkast is in totaal maar 30cm diep, en bovenin hangt ook nog een brandmelder waar ik eventueel bij moet kunnen. Daarom toch voor wat minder obstructie gekozen.

Lees inderdaad ook even wat @Steyn_E hierboven me zegt, een Medusa kast is een stuk royaler werken, en hoe vaak kom je bij je brand/rookmelder? En als je de ruimte horizontaal een beetje hebt schuif je de brand/rookmelder iets opzij zodat je er mogelijk makkelijker bij kan. Je werkruimte in een Medusa is beduidend beter/fijner dan in een System55 kast.

[...]


Ik had dit voorbeeld inderdaad al eerder gezien, maar niet gerealiseerd dat het een Medusa kast was. Het is wel een interessant alternatief. Een hybride tussen dit en mijn originele plan is deze ABB componenten in een Systeem55 kast. Qua kosten lijkt het elkaar in ieder geval niet teveel te ontlopen. Beltrafo is op dit moment ook nog wel nodig. Een alternatief kan ook wel, maar dan moet ik buiten de kast weer ruimte gaan vinden.

Dacht dat ik het wel al eens vermeld had bij een van de zoveel keren hiervoor dat ik de foto had gepost, maar inderdaad dit is een Medusa kast
P.S. je hebt in je schema staan dat je 2x een onderuitvoer wilt hanteren? Bedoel je daarmee onderuit de kast? Want dat gaat normaal gesproken niet kunnen, je zult dan via de zijkanten van de kast moeten, want je kast wordt normaal bovenop je meterbord geplaatst.

Wat betreft beltrafo, wil je (weer) een klassieke bel? Aangezien tegenwoordig iedereen hyped is door een videodeurbel oid had ik dat namelijk verwacht, hetzij batterij gevoed, hetzij POE gevoed, daarom de vraag voor een beltrafo.
P.S.2: afhankelijk van je gewenste (video)deurbel kan je inderdaad ook een andere beltrafo nodig zijn die een hogere spanning kan afgeven, en heb je kans dat de beltrafo ook groter wordt (meer modules breed), want er zijn inderdaad ook wifi-video deurbellen met een vaste voedingsaansluiting van 12-24V

Puur uit interesse, ABB lijkt als enige van de A-merken deze 1-module brede alamat's te hebben. Die van B-merken zijn zo te zien spanningsafhankelijk. Deze van ABB niet neem ik aan? Wat zijn de ervaringen daarmee m.b.t. veiligheid? Een merk als ABB is denk ik wel te vertrouwen, maar gevoelsmatig is het toch opmerkelijk dat ze de enige zijn die het voeren.

Klopt je hebt in deze eigenlijk tot zover mij bekend alleen ABB & Siemens die 1 module brede, spannings-onafhankelijke aardlekautomaten levert als A-merk.
Hoe bedoel je de ervaringen m.b.t. veiligheid?

Edit;
Er is in de meterkast nog ruimte om de hoofdaansluiting en meter zo'n 15cm naar beneden te verplaatsen. Dan komt er opeens een stuk meer ruimte vrij om fatsoenlijk te werken. Maar volgens de site van Enexis kost dit wel even 620 euro . Verwacht ook niet dat het te combineren is met de toekomstige omzetting van 1 naar 3 fase.

Plaats eens even een (ge-anonimiseerde) foto van je meteropstelling (en hoofdzekeringkast) dan als je wilt, beetje afhankelijk van de situatie is er best kans dat er direct wordt aangepast bij een verzwaring.

[TKroon]

Juerd schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:05:
[...]


Ze zitten in dezelfde kast en de draden kunnen elkaar raken. Dat ze elkaar nog niet raken is niet relevant. Het gaat bovendien niet eens om raken, maar om te dicht bij elkaar komen.

Elektriciteit kan dwars door isolatie heen vonken als de spanning hoger wordt dan de isolatie aankan. De netspanning is nominaal 230 V maar er kunnen heel korte piekjes van boven 1000 V zijn: in een groepenkast geldt overspanningscategorie III en dus dat het pulsjes tot 4000 V aan moet kunnen zonder dat dat gevaren oplevert. Alles moet ofwel rigide bevestigd zijn zodanig dat dingen elkaar onmogelijk te dicht bij elkaar kunnen komen (denk daarbij aan blote koperen kamrails die (helaas) nog steeds mogen worden toegepast; iirc moet daar 3 mm tussen (schone omgeving)), of (de aanbevolen oplossing) twee lagen isolatie hebben die elk een rating hebben voor de hoogste spanning. In die rating is de nodige veiligheidsmarge al opgenomen, dus alles met een rating van minstens 230 V is geschikt; in de praktijk is dat de categorie U₀ = 300 V, dat wordt getest met 2000 V (iirc). Dergelijke UTP bestaat en moet je gebruiken als je UTP in dezelfde groepenkast, lasdoos, buis, etc, gebruikt samen met enkelgeïsoleerde netspanning. Maar standaard goedkope UTP gaat in het algemeen maar tot 60 V of 150 V. Hoewel dat in gemiddelde omstandigheden heus wel tegen 230 V kan, mag je daar niet van uitgaan, want die veiligheidsmarges zijn er niet voor niks.

Bron: ChatGPT en gevraagd naar bron:
In NEN 1010 – bepaling 528.1.1 staat wanneer zwakstroom- en sterkstroomleidingen samen mogen worden aangelegd:
Samenleggen is toegestaan indien elke kabel is geïsoleerd voor de hoogste aanwezige spanning,
of wanneer ze fysiek gescheiden zijn door een scheidingsschot.

In NEN 1010 betekent samenleggen specifiek:
Het langdurig parallel voeren van leidingen in dezelfde buis, kabelgoot, kabelkanaal of bundel, zonder fysieke scheiding.

De meterkast valt daar dus niet onder. Of mis ik iets?

[Juerd]

Annuk schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:50:
[...]


Zijn (bij mijn weten) standaard hulzen voor 10mm² waar de isolatie kraag afgehaald is en de kop vlak afgeknipt ( strip ze meestal iets langer en knip dan de losse litze "haren" af bij de huls).

Maar deze zijn inderdaad iets langer dan standaard 6mm² hulzen.

De "standaard" (DIN) 10 mm2 zijn 12 mm lang (net als 6 mm2 overigens) en passen dus mooi in zo'n ABB automaat. Maar ik zie op de foto een heel stuk bloot liggen, zelfs nog voorbij de kamrail, en dan zou maar ongeveer de helft daadwerkelijk in de kooiklem zitten.

De lange zijn 18 mm en zou je bij gebruik met deze componenten dus gerust wat kunnen inkorten, dan win je er wat aanraakveiligheid mee.

We hebben ze ook wel als extra lange uitvoering liggen, zowel voor 6 als 10mm².

Zijn dat misschien de (non-standaard) extra extra lange, voor onder dubbele schroeven?

[Juerd]

TKroon schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 17:44:
[...]

Bron: ChatGPT en gevraagd naar bron:

Gebruik nooit een LLM voor elektra. Die stelt regelmatig levensgevaarlijke dingen voor en is een extreem onbetrouwbare bron voor iets waarbij veiligheid zo belangrijk is. Ik ga er dus ook niet inhoudelijk op in, want ik vertik het om dagelijks de bullshit van een hallucinerend orakel te weerleggen.

[Annuk]

TKroon schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 17:44:
[...]


Bron: ChatGPT en gevraagd naar bron:
In NEN 1010 – bepaling 528.1.1 staat wanneer zwakstroom- en sterkstroomleidingen samen mogen worden aangelegd:
Samenleggen is toegestaan indien elke kabel is geïsoleerd voor de hoogste aanwezige spanning,
of wanneer ze fysiek gescheiden zijn door een scheidingsschot.

In NEN 1010 betekent samenleggen specifiek:
Het langdurig parallel voeren van leidingen in dezelfde buis, kabelgoot, kabelkanaal of bundel, zonder fysieke scheiding.

De meterkast valt daar dus niet onder. Of mis ik iets?

Wat @Juerd al zegt....
Maar ja de groepenkast valt daar in principe ook onder (is wel voor interpretatie onderhevig) maar een groepenkast is in principe ook gewoon een kabelkanaal, waar meerdere kabelbundels heen en weer lopen (al zijn het korte bundels).
Nu is dit thuis niet nodig, maar als je b.v. een Scope keuring zou aanvragen dan werd de boel iig afgekeurd als alles niet tenminste is geïsoleerd tot de hoogste spanningen in je groepnkast zoals @Juerd ook al eerder heeft benoemd.

En check ook even de nen naar de SELV/PELV ketens, want daar valt data-communicatie ook onder, en die mogen niet gemixt worden met de "laagspanning" >50V AC/DC

[Annuk]

Juerd schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 17:46:
[...]


De "standaard" (DIN) 10 mm2 zijn 12 mm lang (net als 6 mm2 overigens) en passen dus mooi in zo'n ABB automaat. Maar ik zie op de foto een heel stuk bloot liggen, zelfs nog voorbij de kamrail, en dan zou maar ongeveer de helft daadwerkelijk in de kooiklem zitten.

De lange zijn 18 mm en zou je bij gebruik met deze componenten dus gerust wat kunnen inkorten, dan win je er wat aanraakveiligheid mee.

Zal ze eens na-meten, maar ook zonder de kamrail pasten ze er niet geheel in, kan ook komen door de persing (vierkant) en/of de diameter i.c.m. de kooiklem van de automaat.

In de 4 polige automaten verdwenen ze er namelijk wel netjes geheel in de kooiklemmen zowel geïsoleerd als on-geïsoleerd.

[...]

Zijn dat misschien de (non-standaard) extra extra lange, voor onder dubbele schroeven?

Ja hebben ze ook van (uit mijn hoofd) 22mm lang, speciaal voor onder dubbele schroeven indd van b.v. de meter-aansluitklemmen.

[TKroon]

Juerd schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 17:49:
[...]


Gebruik nooit een LLM voor elektra. Die stelt regelmatig levensgevaarlijke dingen voor en is een extreem onbetrouwbare bron voor iets waarbij veiligheid zo belangrijk is. Ik ga er dus ook niet inhoudelijk op in, want ik vertik het om nog dagelijks de bullshit van een hallucinerend orakel te weerleggen.

Ik snap je, daarom heb ik ook gevraagd naar de bron.

[MWDKing]

Ik heb een ABB aardlekschakelaar gekocht en daarop staat geen nul en fase aanduiding. Maakt het dan uit?
(Voor de werking maakt het niet uit weet ik. Het is voor een stekkerdoos en de fase en nul kunnen ook worden omgedraaid door de stekker te draaien, maar toch wil ik het netjes aansluiten. Er komt een 2P installatieautomaat achter die overigens ook geen fase en nul aanduiding heeft).

[ Voor 3% gewijzigd door MWDKing op 07-02-2026 18:55 ]

[jasperfo]

Ben benieuwd naar jullie mening en input. Situatie: VvE met één hoofdaansluiting met daarachter 4 appartementen, gedeelde ruimte en lift. Op dit moment geen aparte meters, de stoomrekening wordt door 4 gedeeld (gas trouwens ook, blokverwarming zonder meters).

Huidige aansluiting 3x80A, dus flinke kosten voor vastrecht. Verder zijn er wat issues met de huidige installatie: lift is afgezekerd op 3x25A en zit op 5G2,5 kabel, andere takken afgezekerd op 3x35A en 5G6 kabel. Kabels zijn per twee gebundeld in pvc buis. Kabelschoenen bij hoofdschakelaar lijken te groot voor de bout. Niet conform NEN1010 dus.

We zijn nu zover dat we de aansluiting gaan aanpassen, eerst met eigen C25 automaat na de hoofdschakelaar zodat we nog een testperiode hebben en fases beter kunnen verdelen met de data uit de tussenmeters.

Plan is nu: smeltzekeringen weg, in plaats daarvan Hager Vega VB418P, met C25 automaat, gevolgd door C20 automaten per aftakking en Homewizard 3 fase kWh meters. Hierbij de kast zoals we die nu voor ogen hebben. De 4 appartementen worden aan de onderkant aangesloten met wartels. De lift en gedeelde tak via de rechterkant ook via wartels.

Omdat de huidige kabels al iets van 30-40 jaar oud zijn en ik niet zeker weet of die genoeg lengte hebben, wil ik die met nieuwe kabel aansluiten en rechts van de kast een lasdoos per aftaking. Zeker ook omdat 6mm draad toch best stug is.

Zie ik nog iets over het hoofd, zouden jullie het anders aanpakken? De lift is trouwens berekend en getest op 20A met zowel gG als C automaat. Bij de aanpassing wil ik ook gelijk de 5G2,5 kabel van de lift apart leggen omdat die gebundeld nog steeds ondermaats is.

[uaT]

MWDKing schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 18:52:
Ik heb een ABB aardlekschakelaar gekocht en daarop staat geen nul en fase aanduiding. Maakt het dan uit?
(Voor de werking maakt het niet uit weet ik. Het is voor een stekkerdoos en de fase en nul kunnen ook worden omgedraaid door de stekker te draaien, maar toch wil ik het netjes aansluiten. [Afbeelding]Er komt een 2P installatieautomaat achter die overigens ook geen fase en nul aanduiding heeft).

Voor een aardlekschakelaar is het handig dat de fase en nul hetzelfde zitten als de automaten. Voor de werking maakt het niets uit. Edit: Oh ja dan maakt het helemaal niets uit.

[uaT]

@jasperfo Geen aardlekbeveiling nodig op de kabels?

[onetime]

@uaT Dat zou dan een selectieve aardlek moeten zijn, anders is bij een probleem de hele woning uit.
En dat mag niet.

[AR34]

Annuk schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 17:16:
[...]

Lees inderdaad ook even wat @Steyn_E hierboven me zegt, een Medusa kast is een stuk royaler werken, en hoe vaak kom je bij je brand/rookmelder? En als je de ruimte horizontaal een beetje hebt schuif je de brand/rookmelder iets opzij zodat je er mogelijk makkelijker bij kan. Je werkruimte in een Medusa is beduidend beter/fijner dan in een System55 kast.

De brandmelder zit op een beugel zodat deze voldoende afstand heeft van het plafond. Een paar cm verplaatsen kan wel, maar het houdt niet over. Als alternatief kan ik ook een luik boven de deur maken om er zo bij te komen. Dan is de hoogte minder een probleem. Zal in ieder geval de Medusa als basis nemen, wat werkruimte is inderdaad altijd fijn.

P.S. je hebt in je schema staan dat je 2x een onderuitvoer wilt hanteren? Bedoel je daarmee onderuit de kast? Want dat gaat normaal gesproken niet kunnen, je zult dan via de zijkanten van de kast moeten, want je kast wordt normaal bovenop je meterbord geplaatst.

Ik doelde op onderuitvoer vanuit de alamat. Voordat ik begon met ontwerpen was het mij niet volledig bekend dat je de meeste componenten van onder of boven kan voeden. Dit heb ik opgeschreven voor mezelf als herinnering. De kabel of VD draad zelf gaan dan inderdaad vanaf de zij- of bovenkant de groepenkast in.

Wat betreft beltrafo, wil je (weer) een klassieke bel? Aangezien tegenwoordig iedereen hyped is door een videodeurbel oid had ik dat namelijk verwacht, hetzij batterij gevoed, hetzij POE gevoed, daarom de vraag voor een beltrafo.
P.S.2: afhankelijk van je gewenste (video)deurbel kan je inderdaad ook een andere beltrafo nodig zijn die een hogere spanning kan afgeven, en heb je kans dat de beltrafo ook groter wordt (meer modules breed), want er zijn inderdaad ook wifi-video deurbellen met een vaste voedingsaansluiting van 12-24V

Ik sluit niet uit dat er nooit een videodeurbel komt, maar de meerwaarde is vooralsnog voor ons vrij beperkt. Ben ook wel gecharmeerd van "domme" techniek. Mochten we er uiteindelijk wel aan gaan dan is het gewoon een kwestie van een kleine aanpassing of verwijdering.

Klopt je hebt in deze eigenlijk tot zover mij bekend alleen ABB & Siemens die 1 module brede, spannings-onafhankelijke aardlekautomaten levert als A-merk.
Hoe bedoel je de ervaringen m.b.t. veiligheid?

Dit kwam vanuit een idee dat het verkleinen van de techniek mogelijk tot gevolg heeft dat de betrouwbaarheid of levensduur achteruit gaat. Of dat echt zo is weet ik natuurlijk niet, vandaar mijn vraag. Met bv. de standaard ALS + automaten is jarenlange ervaring, maar deze smalle modules zijn minder lang op de markt dacht ik. De veiligheid gaat voor mij voor het efficiëntere ruimtegebruik (ondanks dat ik toch wat ruimte te kort kom ). Maar mogelijk is het dus helemaal geen issue en zijn de ervaringen met deze modules super.

Plaats eens even een (ge-anonimiseerde) foto van je meteropstelling (en hoofdzekeringkast) dan als je wilt, beetje afhankelijk van de situatie is er best kans dat er direct wordt aangepast bij een verzwaring.

Nu ik deze foto plaats realiseer ik me dat ik mogelijk een beetje tunnelvisie heb gehad met de 550x220mm groepenkast. Door het verplaatsen van de modem is een ABB 390x440mm misschien ook wel mogelijk. En dan is een echter onder uitvoer aan de linker kant opeens wel mogelijk. Het is wel een stuk meer werk, maar geeft ook meer mogelijkheden. Zal morgen eens gaan klussen om de linkerkant wat op de ruimen om te kijken of het echt zou lukken of niet.

[jasperfo]

uaT schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:12:
[...]

@jasperfo Geen aardlekbeveiling nodig op de kabels?

Goed punt, had ik niet aangegeven, de aardlekschakelaars komen later, na deze verdeelkast. Elk appartement heeft waar bij hen de 5G6 kabel binnenkomt na de hoofdschakelaar de aardeschakelaars en de groep automaten / smeltzekeringen.

De lift heeft trouwens geen aardlekbeveiliging, maar dat is een bewuste keuze van de lift installateur met het oog op bedrijfszekerheid. Na me hier wat in verdiept te hebben sowieso interessant hoe zaken daar net wat anders lijken te zitten, ook met afzekering, alles om maar te voorkomen dat de lift uitvalt.

[habbekrats]

@jasperfo De meeste panden met een lift hebben ook een degelijke aarding (voldoende laag) of aarde van de netbeheerder.

[onetime]

@jasperfo Vraag bij de ombouw naar lagere zekering waardes naar automaten? Dan kan je ze zelf weer inschakelen. Mocht er ooit teveel overbelasting zijn. Misschien goede mogelijkheid om de mogelijke problem van uitschakelen fors te beperken. (gaat misschien wel iets vaker uit, maar je kan zelf in een minuut weer inschakelen ipv dat je een uur op de monteur moet wachten en €137,56? kwijt bent.

[marcop23]

jasperfo schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:10:

Plan is nu: smeltzekeringen weg, in plaats daarvan Hager Vega VB418P, met C25 automaat, gevolgd door C20 automaten per aftakking en Homewizard 3 fase kWh meters. Hierbij de kast zoals we die nu voor ogen hebben. De 4 appartementen worden aan de onderkant aangesloten met wartels. De lift en gedeelde tak via de rechterkant ook via wartels.

[...]

Zie ik nog iets over het hoofd, zouden jullie het anders aanpakken? De lift is trouwens berekend en getest op 20A met zowel gG als C automaat. Bij de aanpassing wil ik ook gelijk de 5G2,5 kabel van de lift apart leggen omdat die gebundeld nog steeds ondermaats is.

[Afbeelding]	[Afbeelding]	[Afbeelding]
[Afbeelding]

Je wil dus naar een 3x25 A aansluiting voor 6 appartementen + lift, en C20 automaten per appartement?

Ik snap dat de 3x80 A nu kostbaar is, maar ik twijfel of je niet iets te veel wil bezuinigen. 35A-zekeringen naar de appartementen klinkt zo gek nog niet. Heb je al eens een P1-monitor aan de slimme meter gehangen om de maximale stromen voor een lange periode te monitoren?

Stel dat iedereen tegelijk de boiler verwarmt, zoals vroeger de norm was (met een nachtstroomschakelaar). Dan zit je al op 6 x 10 A = 20 A per fase continu. Heb je weinig marge voor overige dingen. En stel dat iemand z'n boiler wil vervangen door een doorstroomverwarmer (scheelt erg veel ruimte in de keuken): nu gaat dat wss wel, na de ombouw niet meer.

Iedereen zal in de toekomst semi-gelijktijdig elektrisch koken, Quooker, et cetera.

Ik zou in ieder geval gewoon een 80 A hoofdschakelaar plaatsen ipv een C25 automaat. En de stromen monitoren door middel van een P1-monitor op de slimme meter. Dan voorkom je dat mensen in de lift opgesloten raken als die C25-automaat tript.

[ Voor 5% gewijzigd door marcop23 op 07-02-2026 20:47 ]

[Rick Astley]

Ik ben van plan de groepenkast in ons nieuwe huis opnieuw op te bouwen, omdat er door de jaren heen van alles bij (en naast) is gezet en er nu een wirwar aan merken in zit. Even ter check: zie ik iets over het hoofd, en wat vinden jullie van deze opzet?



Huidige situatie:



In de nieuwe opzet heb ik alles vervangen door aardlekautomaten en zijn er 2 groepen bij gekomen t.b.v. Quooker en 2e oven. Tevens een C25 erbij voor de komst van onze Balans Energie thuisbatterij, zoals aangegeven door de installateur.

[leonbong]

MWDKing schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 18:52:
Ik heb een ABB aardlekschakelaar gekocht en daarop staat geen nul en fase aanduiding. Maakt het dan uit?
(Voor de werking maakt het niet uit weet ik. Het is voor een stekkerdoos en de fase en nul kunnen ook worden omgedraaid door de stekker te draaien, maar toch wil ik het netjes aansluiten. [Afbeelding]Er komt een 2P installatieautomaat achter die overigens ook geen fase en nul aanduiding heeft).

Ja wel aan het symbool te zien maakt het niks uit bij deze aardlek.

[jasperfo]

habbekrats schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:26:
@jasperfo De meeste panden met een lift hebben ook een degelijke aarding (voldoende laag) of aarde van de netbeheerder.

We hebben inderdaad aarde, niet van de netbeheerder, maar via een aardpen. Op de foto van de huidige situatie is net te zien hoe die aan de rechterkant binnenkomt in de kast met smeltzekeringen. Alle appartementen krijgen op die manier aarding, maar de lift niet.

onetime schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:26:
@jasperfo Vraag bij de ombouw naar lagere zekering waardes naar automaten? Dan kan je ze zelf weer inschakelen. Mocht er ooit teveel overbelasting zijn. Misschien goede mogelijkheid om de mogelijke problem van uitschakelen fors te beperken. (gaat misschien wel iets vaker uit, maar je kan zelf in een minuut weer inschakelen ipv dat je een uur op de monteur moet wachten en €137,56? kwijt bent.

Goed idee, nemen we zeker mee in ons plan en zou inderdaad veel fijner zijn dan smeltzekeringen.

marcop23 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:39:
[...]

Je wil dus naar een 3x25 A aansluiting voor 6 appartementen + lift, en C20 automaten per appartement?

...

Ik zou in ieder geval gewoon een 80 A hoofdschakelaar plaatsen ipv een C25 automaat. En de stromen monitoren door middel van een P1-monitor op de slimme meter. Dan voorkom je dat mensen in de lift opgesloten raken als die C25-automaat tript.

We meten nu twee jaar het verbruik via de P1 poort met Homewizard. Op basis van die metingen durven we het wel aan om terug te gaan naar 3x25A. We verwarmen en koken op gas en er zijn verder geen grote verbruikers naast de lift. Hieronder de 10 kwartieren met de hoogste stroomwaardes van de afgelopen twee jaar. Zeker met een betere verdeling over de fases (van L3 naar L2) moet dat prima passen. Ook omdat een hoofdzekering nog een marge heeft. We willen een worst case testen met het hele pand voordat we de keus maken voor 3x25A of 3x40A.

L1 max A	L2 max A	L3 max A
5,5	0,4	29,7
1	1,2	26,7
5,1	0,4	26,7
5,3	0,8	26,5
19,3	12,5	25,3
6,3	0,7	24,8
2,2	1,1	24,4
24,3	2,7	14,3
7,2	2,7	24,2
5,6	0,8	24,1

[onetime]

@jasperfo Zoek de ombouw tarieven op en de vastrecht tarieven en bepaal of je niet eventueel een tweede keer laat ombouwen. Bij Liander heb je binnen een half jaar de ombouw kosten terugverdient door het lagere vastrecht, als ik het goed zie.

[onetime]

@jasperfo Maar is het niet beter om ieder appartement een echte eigen aansluiting te geven?