Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[onetime]

@Freekers Ziet er goed uit.

edit: Je hebt 9 1fase alamats. Zet ze per 3 op een 4 unit kamrail met de 4e afgedopt boven de 3fase alamats.

[ Voor 65% gewijzigd door onetime op 07-02-2026 21:42 ]

[marcop23]

jasperfo schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:23:
[...]
We meten nu twee jaar het verbruik via de P1 poort met Homewizard. Op basis van die metingen durven we het wel aan om terug te gaan naar 3x25A. We verwarmen en koken op gas en er zijn verder geen grote verbruikers naast de lift. Hieronder de 10 kwartieren met de hoogste stroomwaardes van de afgelopen twee jaar. Zeker met een betere verdeling over de fases (van L3 naar L2) moet dat prima passen. Ook omdat een hoofdzekering nog een marge heeft. We willen een worst case testen met het hele pand voordat we de keus maken voor 3x25A of 3x40A.

L1 max A	L2 max A	L3 max A
5,5	0,4	29,7
1	1,2	26,7
5,1	0,4	26,7
5,3	0,8	26,5
19,3	12,5	25,3
6,3	0,7	24,8
2,2	1,1	24,4
24,3	2,7	14,3
7,2	2,7	24,2
5,6	0,8	24,1

Ah, dat is top, dat jullie al twee jaar gemeten hebben. Zijn dit instantane waardes? Of 1, 5 of 15minutengemiddelden?

Ik vind 't best laag uitvallen namelijk. Als 2 mensen op dezelfde fase hun oven aan zetten, zit je al op 20A. Het helpt wel enorm dat iedereen op gas kookt en verwarmt. Ik ging eigenlijk automatisch uit van elektrisch warm water.

Maar goed, alsnog: Met afgaande groepen van 20A maak je het relatief lastig om nog naar elektrisch koken om te schakelen. In een tijd waarin iedereen behoefte heeft aan verzwaring, zouden jullie jezelf beperken. Als je het mij vraagt zou ik toch voor C25 gaan om bv elektrisch koken makkelijker te maken en ook meer selectiviteit te hebben. En dan C40 voor de hoofdzekering.

[Septillion]

@MWDKing Welke 2P automaat heb je dan gekocht? Want die zijn dan weer niet zo gangbaar.

[MWDKing]

Septillion schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 22:14:
@MWDKing Welke 2P automaat heb je dan gekocht? Want die zijn dan weer niet zo gangbaar.

Een Emat (shame shame ). Co pilot gaf een set opties van Schneider, Eaton en Hager, maar het meeste was niet te vinden in webshops voor B16A uitvoering (vreemd genoeg meer C-karakteristiek). Hager was wel te vinden, maar was dan weer 35EUR duurder. Mijn afweging voor EMAT te gaan; 35€ goedkoper, mcb is een vrij simpel apparaat, is enigszins bekend, voldoet aan alle normen, de "extra" beveiliging t.o.v. de camping paal ging me vooral om de aardlek, B16 iig al beter dan C16 en de stekkerdoos wordt sporadisch gebruikt buiten (geen meterkast brand oid). Het risico op een fout exemplaar, dat gevoelsmatig hoger is dan bij A-merken, maar niet onderbouwd, neem ik voor lief.

[ Voor 8% gewijzigd door MWDKing op 07-02-2026 22:38 ]

[Vliegvlug]

Frantic schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 16:15:
[Afbeelding]

[Afbeelding]

Dat moment dat je je nieuwe aeg fix o rail kast voor de uitbreiding openmaakt en overal abb ziet staan 😂

Dat moet geen verrassing zijn geweest want dat wist je maanden geleden al.

Zie devriesjande in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"
Toen kwam ik er namelijk ook achter Vliegvlug in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

[Juerd]

TKroon schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 18:28:
[...]


Ik snap je, daarom heb ik ook gevraagd naar de bron.

Dan snap je niet hoe taalmodellen werken. Ook het antwoord op de vraag naar een bron is onbetrouwbaar. Het ding genereert een bronvermelding die plausibel klinkt, aan de hand van statistiek. Het antwoord is vaak niet de bron van de eerdere informatie en dikwijls komt zo'n ding met een bron die niet eens bestaat.

LLM-AI is fancy autocomplete, niet een informatiebron. Het kan best nuttig zijn, maar dan moet je de beperkingen kennen. Gebruik het in elk geval nooit voor dingen die (direct of indirect) met veiligheid te maken hebben.

[Juerd]

onetime schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:32:
@uaT Dat zou dan een selectieve aardlek moeten zijn, anders is bij een probleem de hele woning uit.
En dat mag niet.

Ik neem aan dat je het over 531.3.6 hebt. Het hoeft niet selectief te zijn, als het maar niet een 30 mA is die voor zowel fout- en aanvullende bescherming wordt gebruikt. (Ik vraag me af wat de rationale achter de voorwaarden van die regel is, maar ze staan er zo...) Een niet-selectieve 300 mA aardlekschakelaar mag dus wél de hele installatie afschakelen.

[Juerd]

Annuk schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 18:01:

Zal ze eens na-meten, maar ook zonder de kamrail pasten ze er niet geheel in, kan ook komen door de persing (vierkant) en/of de diameter i.c.m. de kooiklem van de automaat.

Ik had 't fout onthouden; de voorgeschreven striplengte voor een DS301C is maar 10 mm, niet 12 mm (toch denk ik dat je hulzen langer zijn dan dat).

[Frantic]

Vliegvlug schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 23:30:
[...]

Dat moet geen verrassing zijn geweest want dat wist je maanden geleden al.

Zie devriesjande in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"
Toen kwam ik er namelijk ook achter Vliegvlug in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

Dat het hetzelfde was inderdaad. Maar dat er ook glashard abb aan de binnenkant staat was wel een eye opener

[Annuk]

AR34 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:04:
[...]


De brandmelder zit op een beugel zodat deze voldoende afstand heeft van het plafond. Een paar cm verplaatsen kan wel, maar het houdt niet over. Als alternatief kan ik ook een luik boven de deur maken om er zo bij te komen. Dan is de hoogte minder een probleem. Zal in ieder geval de Medusa als basis nemen, wat werkruimte is inderdaad altijd fijn.

Ik kan natuurlijk niet boven de deurpost kijken, maar de brand/rookmelder kan mogelijk ook tegen de linker of de rechter wand aan geplaatst worden

[...]


Ik doelde op onderuitvoer vanuit de alamat. Voordat ik begon met ontwerpen was het mij niet volledig bekend dat je de meeste componenten van onder of boven kan voeden. Dit heb ik opgeschreven voor mezelf als herinnering. De kabel of VD draad zelf gaan dan inderdaad vanaf de zij- of bovenkant de groepenkast in.

Ahh duidelijk, ik ging er een beetje vanuit dat je onderuitvoer vanuit de kast bedoelde
Maar bovenzijde dus voedend en onderzijde is afgaand voordeel is dat je dan evt geen twinhulzen hoeft te gebruik omdat je vanuit je voedende kant (verbonden met kamrails) dan ook makkelijk je fases en nul daar weg kunt halen.

[...]


Ik sluit niet uit dat er nooit een videodeurbel komt, maar de meerwaarde is vooralsnog voor ons vrij beperkt. Ben ook wel gecharmeerd van "domme" techniek. Mochten we er uiteindelijk wel aan gaan dan is het gewoon een kwestie van een kleine aanpassing of verwijdering.

Eens maar denk probeer het wel direct even op te gooien voordat je nu onzin uit gaat halen voor die 2 weken b.v. dat je de deurbel zo houdt.

[...]


Dit kwam vanuit een idee dat het verkleinen van de techniek mogelijk tot gevolg heeft dat de betrouwbaarheid of levensduur achteruit gaat. Of dat echt zo is weet ik natuurlijk niet, vandaar mijn vraag. Met bv. de standaard ALS + automaten is jarenlange ervaring, maar deze smalle modules zijn minder lang op de markt dacht ik. De veiligheid gaat voor mij voor het efficiëntere ruimtegebruik (ondanks dat ik toch wat ruimte te kort kom ). Maar mogelijk is het dus helemaal geen issue en zijn de ervaringen met deze modules super.


[...]


[Afbeelding]

Nu ik deze foto plaats realiseer ik me dat ik mogelijk een beetje tunnelvisie heb gehad met de 550x220mm groepenkast. Door het verplaatsen van de modem is een ABB 390x440mm misschien ook wel mogelijk. En dan is een echter onder uitvoer aan de linker kant opeens wel mogelijk. Het is wel een stuk meer werk, maar geeft ook meer mogelijkheden. Zal morgen eens gaan klussen om de linkerkant wat op de ruimen om te kijken of het echt zou lukken of niet.

De boel gaan en mogen ze hier echt niet laten zakken, bovenkant meterbord hoord op 1,6m hoogte te zitten, en dat zit hier denk ik ook zo ongeveer, dus die mogelijke 15cm winst ga je niet krijgen.
Wil je meer winst moet je mogelijk een loodgieter laten komen om die water & gas leidingen?? iets te laten verplaatsen (strak in de hoek rechts?)
Tevens ziet je meterkast er zo wel "porno" uit met alles zo strak en met gootjes, maar als je inderdaad alles eens opnieuw gaat ordenen en anders indelen (en iets compacter) kan er prima een uitbreidingskast naast aan de linker kant, en als je het leidingwerk rechts ook nog deels weg krijgt, daar waarschijnlijk ook nog wel.

---

@jasperfo Ik snap jullie redenatie maar zoals hier al meer gezegd, en met oog op de toekomst zou ik overwegen om naar een 3x50 of een 3x35A aansluiting te gaan.
3x50A t.o.v. 3x80A scheelt in ieder geval al ~€1650 op jaarbasis
En inderdaad 3x35A t.o.v. 3x50A scheelt je ook nog dikke €800 op jaarbasis, maar met 3x50 en toekomst zit je mogelijk wel wat veiliger, zeker als men meer elektrisch wil/gaat/moet doen (of jullie krijgen mogelijk laadpalen oid bij je gebouw).
Punt is namelijk ook dat als je nu (extreem) gaat verlagen, je de capaciteit niet zomaar weer terug kunt krijgen om te verhogen, als dat t.z.t. wel nodig is ben je direct de L*l.

Verder voor dit ontwerp van kast, laat je aarding even goed doormeten hoe laag deze is, anders bij voorkeur voor de afgaande kabels toch een [S] (selectieve) aardlekschakelaar/automaat of een 300mA aardlekschakelaar/automaat toepassen naar de appartementen.

[Annuk]

onetime schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:26:
@jasperfo Vraag bij de ombouw naar lagere zekering waardes naar automaten? Dan kan je ze zelf weer inschakelen. Mocht er ooit teveel overbelasting zijn. Misschien goede mogelijkheid om de mogelijke problem van uitschakelen fors te beperken. (gaat misschien wel iets vaker uit, maar je kan zelf in een minuut weer inschakelen ipv dat je een uur op de monteur moet wachten en €137,56? kwijt bent.

Weet niet of jij deze opmerking al vaker hebt gemaakt of anderen, maar dit doen ze niet zomaar

Tenzij het niet veilig is of de boel is zo aangetast, gaan ze de boel niet ombouwen.
Een zekering verlaging in deze is letterlijk de patroonhouder(s) eruitdraaien, lagere waarde zekering erin en weer erin draaien, kast dichtschroeven en zegelen, en de meterstanden opnemen en doorgeven.

[Annuk]

Freekers schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:00:
Ik ben van plan de groepenkast in ons nieuwe huis opnieuw op te bouwen, omdat er door de jaren heen van alles bij (en naast) is gezet en er nu een wirwar aan merken in zit. Even ter check: zie ik iets over het hoofd, en wat vinden jullie van deze opzet?

[Afbeelding]

Huidige situatie:
[Afbeelding]
[Afbeelding]

In de nieuwe opzet heb ik alles vervangen door aardlekautomaten en zijn er 2 groepen bij gekomen t.b.v. Quooker en 2e oven. Tevens een C25 erbij voor de komst van onze Balans Energie thuisbatterij, zoals aangegeven door de installateur.

Je ontwerp lijkt opzich prima, maar wat @onetime ook al heeft gezegd groepeer evt. de aardlekautomaten (1F+N) even, of zet ze allemaal bij elkaar en koppel ze dan aan elkaar (nul doorlopend) en de fases per X automaten gezamelijk.
En trouwens ik zie dat je voor je accu een gewone C-automaat gebruikt, zou deze bij voorkeur als eerste of als laatste in de rij zetten, en duidelijk vermelden dat deze GEEN aardlekbeveiling heeft.
Waarom bij voorkeur als eerste of laatste.. zodat je wel de aardlekautomaten die je nu hebt gekozen bij elkaar hebt en je dus minder snel "fouten" maakt.

[jasperfo]

Dank voor het meedenken allemaal, precies de zaken die helpen met het aanscherpen van dit plan!

onetime schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:30:
@jasperfo Maar is het niet beter om ieder appartement een echte eigen aansluiting te geven?

Een tweede keer ombouwen is inderdaad een optie, vraag is alleen in welke volgorde dan. Eerst naar 25A en eventueel omhoog naar 40A, of juist andersom. Omdat het een VvE aangelegenheid is, is elke aanpassing weer extra gedoe om te regelen met alle afstemming tussen de eigenaars.
Een eigen aansluiting hebben we ook naar gekeken, daar wordt het financieel eerder duurder van met straks 5 aansluitingen in plaats van 1. Maar belangrijker nog is dat het flink wat hak en breekwerk zou betekenen, de huidige kabels zitten niet door een schacht maar lopen door muren en vloeren en de meterkasten zijn krap waardoor een eigen meter per appartement niet of lastig past.

marcop23 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 22:01:
[...]

Ah, dat is top, dat jullie al twee jaar gemeten hebben. Zijn dit instantane waardes? Of 1, 5 of 15minutengemiddelden?

Ik vind 't best laag uitvallen namelijk. Als 2 mensen op dezelfde fase hun oven aan zetten, zit je al op 20A. Het helpt wel enorm dat iedereen op gas kookt en verwarmt. Ik ging eigenlijk automatisch uit van elektrisch warm water.

Maar goed, alsnog: Met afgaande groepen van 20A maak je het relatief lastig om nog naar elektrisch koken om te schakelen. In een tijd waarin iedereen behoefte heeft aan verzwaring, zouden jullie jezelf beperken. Als je het mij vraagt zou ik toch voor C25 gaan om bv elektrisch koken makkelijker te maken en ook meer selectiviteit te hebben. En dan C40 voor de hoofdzekering.

Ik vond het ook redelijk lage waardes. Het is op basis van de Homewizard kwartierwaardes export. Die geeft ook maximale vermogen per fase per kwartier wat ik met een cos fi van 0,9 naar stroom heb doorvertaald. Dat heb ik dan weer via de local API met seconden polling bepaald tijdens een aantal drukke momenten, dan ligt de cos fi vaak boven die 0,9.

Zeker een goed punt over toekomst en elektrisch koken bijvoorbeeld. We overwegen een beperkt aantal zonnepanelen (maar klein deel van het dak is geschikt) met een thuisbatterij met hybride omvormer en mogelijkheid tot asymmetrisch terugleveren zodat we per fase kunnen peak shaven.

Ik denk dat we voor nu na de hoofdschakelaar een C40 automaat plaatsen en een tijdje draaien en testen. Dan kunnen we ook makkelijk op minuut of seconde basis de tussen)meters loggen voordat we de knoop doorhakken. Mijn hypothese is wel dat 3x25A moet passen. De gelijktijdigheid bij koken valt hier reuze mee. En als ik dan hier lees hoe anderen achter 3x25A zitten met vrijstaand huis, warmtepomp, laadpaal, verwarmd zwembad of jacuzzi dan voelt onze situatie redelijk simpel met wat wasmachines, waterkokers, gloeilampen plus een lift. Die lift is wel een ding natuurlijk, een trip van hoofdzekering is bijzonder onhandig, dus eerst maar eens flink meten.

Annuk schreef op zondag 8 februari 2026 @ 10:40:

---

@jasperfo Ik snap jullie redenatie maar zoals hier al meer gezegd, en met oog op de toekomst zou ik overwegen om naar een 3x50 of een 3x35A aansluiting te gaan.
3x50A t.o.v. 3x80A scheelt in ieder geval al ~€1650 op jaarbasis
En inderdaad 3x35A t.o.v. 3x50A scheelt je ook nog dikke €800 op jaarbasis, maar met 3x50 en toekomst zit je mogelijk wel wat veiliger, zeker als men meer elektrisch wil/gaat/moet doen (of jullie krijgen mogelijk laadpalen oid bij je gebouw).
Punt is namelijk ook dat als je nu (extreem) gaat verlagen, je de capaciteit niet zomaar weer terug kunt krijgen om te verhogen, als dat t.z.t. wel nodig is ben je direct de L*l.

Verder voor dit ontwerp van kast, laat je aarding even goed doormeten hoe laag deze is, anders bij voorkeur voor de afgaande kabels toch een [S] (selectieve) aardlekschakelaar/automaat of een 300mA aardlekschakelaar/automaat toepassen naar de appartementen.

Behalve elektrisch koken verwachten we in de toekomst geen grote aanpassingen. Waar we wonen zijn eigen laadpalen geen optie en voor verwarming moet eerst het hele CV systeem op de kop. We hebben nu een gedeelde 55kW gasketel die deze tijd van het jaar een aanvoertemperatuur heeft van 70-80 graden. Proef weinig zin bij de andere eigenaars om het aan te passen naar lage temperatuur.

Ik heb wel gelijk gekeken bij onze netbeheerder en op dit moment is de wachttijd voor het aanpassen van een aansluiting rond de 6 weken. Geen garantie voor de toekomst natuurlijk. Doormeten van de aarding zet ik gelijk op onze lijst, dank!

[Annuk]

jasperfo schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:13:
Dank voor het meedenken allemaal, precies de zaken die helpen met het aanscherpen van dit plan!


[...]

Een tweede keer ombouwen is inderdaad een optie, vraag is alleen in welke volgorde dan. Eerst naar 25A en eventueel omhoog naar 40A, of juist andersom.

Andersom eerst naar 3x50/3x35A en als het dan echt mogelijk is/lijkt dan mogelijk eens naar 3x25A, andersom kan wezen dat je de capaciteitsrechten kwijt raakt, en je b.v. eerst op een wijk-aanpak moet wachten voordat je weer omhoog kan, en dat kan soms een aantal jaren duren

Omdat het een VvE aangelegenheid is, is elke aanpassing weer extra gedoe om te regelen met alle afstemming tussen de eigenaars.
Een eigen aansluiting hebben we ook naar gekeken, daar wordt het financieel eerder duurder van met straks 5 aansluitingen in plaats van 1. Maar belangrijker nog is dat het flink wat hak en breekwerk zou betekenen, de huidige kabels zitten niet door een schacht maar lopen door muren en vloeren en de meterkasten zijn krap waardoor een eigen meter per appartement niet of lastig past.

Is inderdaad ook een optie, maar dan betaal je per appartement+ de VVE aansluiting voor gezamelijke verlichting & lift ook plm. €400 op jaarbasis aan vastrecht, dus is al 5x€400

[...]

Ik vond het ook redelijk lage waardes. Het is op basis van de Homewizard kwartierwaardes export. Die geeft ook maximale vermogen per fase per kwartier wat ik met een cos fi van 0,9 naar stroom heb doorvertaald. Dat heb ik dan weer via de local API met seconden polling bepaald tijdens een aantal drukke momenten, dan ligt de cos fi vaak boven die 0,9.

Ook met de kwartiergemiddelden kwam je dus al paar keer over de 25A, dan weet je de echte pieken dus niet eens
Weet niet of je b.v. iets met home-assistant kan/wil, maar daar zou je evt. ook in kunnen loggen, met de juiste P1 meter gecombineerd zie je alles dan goed, pieken + gemiddelden i.c.m. spanning(en).

Zeker een goed punt over toekomst en elektrisch koken bijvoorbeeld. We overwegen een beperkt aantal zonnepanelen (maar klein deel van het dak is geschikt) met een thuisbatterij met hybride omvormer en mogelijkheid tot asymmetrisch terugleveren zodat we per fase kunnen peak shaven.

Ik denk dat we voor nu na de hoofdschakelaar een C40 automaat plaatsen en een tijdje draaien en testen. Dan kunnen we ook makkelijk op minuut of seconde basis de tussen)meters loggen voordat we de knoop doorhakken. Mijn hypothese is wel dat 3x25A moet passen. De gelijktijdigheid bij koken valt hier reuze mee. En als ik dan hier lees hoe anderen achter 3x25A zitten met vrijstaand huis, warmtepomp, laadpaal, verwarmd zwembad of jacuzzi dan voelt onze situatie redelijk simpel met wat wasmachines, waterkokers, gloeilampen plus een lift. Die lift is wel een ding natuurlijk, een trip van hoofdzekering is bijzonder onhandig, dus eerst maar eens flink meten.

Er hoeft maar 1 grapjas tussen te zitten die de elektrische kookplaat op een 1F kookgroep aansluit en die fanatiek aan het koken is en de hoofdzekering vliegt er vrij makkelijk uit als iemand anders op die fase net z'n waterkokertje/koffieapparaat aan zet, en dan zit je tot plm. 2u te wachten op een monteur van de netbeheerder + de bijkomende kosten.

[...]

Behalve elektrisch koken verwachten we in de toekomst geen grote aanpassingen. Waar we wonen zijn eigen laadpalen geen optie en voor verwarming moet eerst het hele CV systeem op de kop. We hebben nu een gedeelde 55kW gasketel die deze tijd van het jaar een aanvoertemperatuur heeft van 70-80 graden. Proef weinig zin bij de andere eigenaars om het aan te passen naar lage temperatuur.

Ik heb wel gelijk gekeken bij onze netbeheerder en op dit moment is de wachttijd voor het aanpassen van een aansluiting rond de 6 weken. Geen garantie voor de toekomst natuurlijk. Doormeten van de aarding zet ik gelijk op onze lijst, dank!

Dat zijn tijden waar geen rechten aan ontleent kunnen worden
Dat zijn meestal gemiddelde wachttijden over hun gehele regio-gebied, en per kleiner (vestigings) gebied kan het flink afwijken.

Trouwens tip van flip m.b.t. je kast en de verdeling naar de appartementen > ga de fases even doordraaien, zo voorkom je mogelijk wat meer belasting op 1 en dezelfde fase (ga er vanuit dat de onderverdelers beetje vrijwel hetzelfde zijn opgebouwd net als de appartementen).

Oftewel verdelings-volgordes:
VVE: Bruin - Zwart - Grijs
App 1: Zwart - Grijs - Bruin
App 2: Grijs - Bruin - Zwart
App 3: Bruin - Zwart - Grijs
App 4: Zwart - Grijs - Bruin

Zo houd je overal wel een standaard draaiveldrichting maar verdeel je (hopelijk) de fasebelasting wel.

Dit wil momenteel niet in de kast hoe je deze hebt opgebouwd, of je moet daar gaan doordraaien tussen je zekeringen en je meters, dat is nog een optie, en anders onder de hoofdschakelaars van de appartementen.

[marcop23]

jasperfo schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:13:
Ik denk dat we voor nu na de hoofdschakelaar een C40 automaat plaatsen en een tijdje draaien en testen. Dan kunnen we ook makkelijk op minuut of seconde basis de tussen)meters loggen voordat we de knoop doorhakken. Mijn hypothese is wel dat 3x25A moet passen. De gelijktijdigheid bij koken valt hier reuze mee. En als ik dan hier lees hoe anderen achter 3x25A zitten met vrijstaand huis, warmtepomp, laadpaal, verwarmd zwembad of jacuzzi dan voelt onze situatie redelijk simpel met wat wasmachines, waterkokers, gloeilampen plus een lift. Die lift is wel een ding natuurlijk, een trip van hoofdzekering is bijzonder onhandig, dus eerst maar eens flink meten.
[...]

Ik denk dat áls de hoofdzekering tript (of de C40 automaat), dat het gebeurt als de lift in beweging komt. Zeg dat er een 50% kans is dat er dan iemand in staat, en dus opgesloten raakt. En noem me doemdenkerig, maar dat kan ook iemands 80-jarige moeder zijn die net twee uur in de auto gezeten heeft en haar blaas niet meer op kan houden. Daarom zou ik veel terughoudender zijn met krap dimensioneren dan met een privéwoning.

De vergelijking met een villa is wat lastig, vind ik. Ten eerste is een laadpaal vrijwel altijd met load balancing aangesloten als er ook andere grote verbruikers zijn. En een huiseigenaar heeft ook wat meer controle over de gelijktijdigheid: de jacuzzi of zwembad hoeft niet verwarmd te worden als het kerstdiner in de oven staat.

Met zo'n C40 automaat vergroot je de kans ook ietsje dat de boel tript, plus áls het tript, dan gaan gelijk alle drie fases. Zou je niet "gewoon" een hoofdschakelaar plaatsen en met hulp van de data kijken of een 40A-automaat getript zou hebben?

Ik heb misschien een hoop commentaar, maar aan de andere kant complimenten dat je het gewoon goed overweegt hoor. Vaak genoeg wordt er flink overgedimensioneerd met bijbehorende kosten terwijl dat niet nodig blijkt.

[onetime]

Annuk schreef op zondag 8 februari 2026 @ 10:45:
[...] Weet niet of jij deze opmerking al vaker hebt gemaakt of anderen, maar dit doen ze niet zomaar

Tenzij het niet veilig is of de boel is zo aangetast, gaan ze de boel niet ombouwen.
Een zekering verlaging in deze is letterlijk de patroonhouder(s) eruitdraaien, lagere waarde zekering erin en weer erin draaien, kast dichtschroeven en zegelen, en de meterstanden opnemen en doorgeven.

Het staat wel gewoon op de prijslijst, dus verwacht ik gewoon u vraagt wij draaien, zolang het veilig kan.

[Annuk]

onetime schreef op zondag 8 februari 2026 @ 14:47:
[...]

Het staat wel gewoon op de prijslijst, dus verwacht ik gewoon u vraagt wij draaien, zolang het veilig kan.

Ja zo, dat kan inderdaad tegen extra tarief, ging er vanuit dat je erop doelde dat je moest vragen of ze dat direct even erbij deden

Daarom mijn voorgaande reactie.

[Xander]

TKroon schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 09:05:
@Xander In plaats van de remautomaat, kan ik dan niet beter de aardleks vervangen door aardlekautomaten? Dat biedt dezelfde bescherming, maar voorkomt het moeten plaatsen van nog een extra uitbreiding.

Zoals:
ABB Aardlekautomaat 1P+N B40 30mA
ABB Aardlekautomaat 1P+N C40 30mA

Toch?

Ja en nee... Het probleem van mogelijke overbelasting van componenten los je daar mee op. Maar je kunt de verdeler nog steeds zwaarder belasten dan de 3x32A die ABB opgeeft (dat zou je kunnen oplossen door C32 aardlekautomaten te kiezen natuurlijk), plus je zit er nog mee dat zo'n aardlekautomaat warmer wordt dan een aardlekschakelaar en daarmee kom je terug bij Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3".

Als je de overstroombeveiliging in een aparte behuizing zou plaatsen veeg je ook dergelijke bezwaren van tafel.

Zie hier de OVK Zolder. K1 is backupheater warmtepomp, 1 is elektrisch element van boilervat, 2 is warmtepomp, 3 is PV (2,5 kW-omvormer op L2), K2 is PV 3-fase 8 kW (oost west, alleen bij plots fel zonlicht op koude panelen wordt de 8 kW kortstondig aangetikt, in de zomer is 6 kW de max).
Tweede rij is de thuisbatterij (10 kW omvormer) met energiemeter.
Derde rij is domotica/aansturing vloerverwarming.
[Afbeelding]

Overzicht open:
[Afbeelding]

Close up onderste helft:
[Afbeelding]

Close up bovenste helft:
[Afbeelding]

Ook in deze kast heb je meerdere voedingsbronnen natuurlijk. 25A vanuit het net (HVK), ~11,5A uit de grote PV-installatie, ~11A uit de kleine PV-installatie, ~14,5A vanuit de thuisbatterij, oftewel dat telt op tot dezelfde 62A die je eerder hebt berekend.

Maar deze kast heeft niet zoveel verbruikersgroepen. De 40A aardlekschakelaar kun je al niet met meer dan 32A belasten, want er zit een B16 3P+N automaat op en nog 1x B16 1P+N automaat per fase toch?

En nog OVK Schuur. Daar ligt nu maar 1,8 kW PV op, en een 8A-autolader. Maar voorbereid op een dubbele 3x16A laadpaal (niet per se om met die capaciteit gelijktijdig te laden, maar dat er 2 EV's kunnen laden). Ook zou in deze schuur eventueel nog een batterij kunnen komen met noodstroomvoorziening.
[Afbeelding]

Met 25A uit het net (HVK) en ~8A PV kom je sowieso niet in de buurt van de limieten van een standaard 40A verdeler natuurlijk.

[Xander]

jasperfo schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:13:
Een eigen aansluiting hebben we ook naar gekeken, daar wordt het financieel eerder duurder van met straks 5 aansluitingen in plaats van 1.

Hoe heb je die berekening gemaakt? Hou je daarbij rekening met de "vermindering energiebelasting"? Voor iedere aansluiting in een woning krijg je € 628,96 terug (tarief 2026), dat is meer dan je bij de meeste netbeheerders betaalt voor een 3x25A aansluiting, je verdient daar zo'n €150 per jaar per aansluiting op.

Natuurlijk zijn er een hoop (eenmalige) kosten om die aparte aansluitingen te realiseren, maar als die woningen er maar lang genoeg blijven staan ga je het een keer terugverdienen.

Je krijgt dan ook de mogelijkheid om allemaal je eigen energieleverancier te kiezen, kunt als je wilt gebruik maken van dynamische tarieven, etc. waardoor je individueel wellicht nog meer kunt besparen.

En wellicht wordt je woning bij verkoop nog meer waard ook, ik kan me zomaar voorstellen dat niet iedere potentiele koper zin heeft om energie te verrekenen met een VVE.

[onetime]

@Xander @jasperfo Waar nog bij komt dat je dan 5x 25 = 125A per fase beschikbaar hebt...
Kunnen die meters niet op de plaats van de huidige? Verder gewoon aangesloten op de bestaande kabel.
Ik weet van "recente" ombouw van kantoren naar appartementen waar de meters in de hal zitten.

[Xander]

onetime schreef op zondag 8 februari 2026 @ 16:58:
@Xander @jasperfo Waar nog bij komt dat je dan 5x 25 = 125A per fase beschikbaar hebt...
Kunnen die meters niet op de plaats van de huidige? Verder gewoon aangesloten op de bestaande kabel.
Ik weet van "recente" ombouw van kantoren naar appartementen waar de meters in de hal zitten.

Ik kom inderdaad vaker dat soort situaties tegen. Maar dan meestal wel met een rijtje meterkasten (conform NEN 2768) naast elkaar in de hal, dat neemt wel behoorlijk wat plek in natuurlijk.

[deejeebv]

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 15:34:
[...]


Hoe heb je die berekening gemaakt? Hou je daarbij rekening met de "vermindering energiebelasting"? Voor iedere aansluiting in een woning krijg je € 628,96 terug (tarief 2026), dat is meer dan je bij de meeste netbeheerders betaalt voor een 3x25A aansluiting, je verdient daar zo'n €150 per jaar per aansluiting op.

Die teruggave energiebelasting is niet per aansluiting maar per huishouden, ook als er meer huishoudens achter een meter zitten heb je recht op teruggave energiebelasting.
Zie https://www.belastingdien...e_zaak_op_een_aansluiting

[Xander]

deejeebv schreef op zondag 8 februari 2026 @ 18:57:
[...]

Die teruggave energiebelasting is niet per aansluiting maar per huishouden, ook als er meer huishoudens achter een meter zitten heb je recht op teruggave energiebelasting.
Zie https://www.belastingdien...e_zaak_op_een_aansluiting

Dat is nieuws voor mij.

Ik kan op Google niet duidelijk de voorwaarden vinden, blijkbaar hangt het onder meer af van de WOZ waarde. Het is dus niet zo simpel als een vast bedrag per jaar, zoals bij zelfstandige woningen met eigen aansluiting?

[deejeebv]

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 19:17:
[...]

Dat is nieuws voor mij.

Ik kan op Google niet duidelijk de voorwaarden vinden, blijkbaar hangt het onder meer af van de WOZ waarde. Het is dus niet zo simpel als een vast bedrag per jaar, zoals bij zelfstandige woningen met eigen aansluiting?

Het is niet afhankelijk vaan de WOZ-waarde, maar of de panden achter de aansluiting een eigen WOZ- waarde hebben.

[AR34]

Annuk schreef op zondag 8 februari 2026 @ 10:40:
De boel gaan en mogen ze hier echt niet laten zakken, bovenkant meterbord hoord op 1,6m hoogte te zitten, en dat zit hier denk ik ook zo ongeveer, dus die mogelijke 15cm winst ga je niet krijgen.
Wil je meer winst moet je mogelijk een loodgieter laten komen om die water & gas leidingen?? iets te laten verplaatsen (strak in de hoek rechts?)

Die 1,6m hoogte als eis is goed om te weten. Zou natuurlijk ook wel vreemd zijn om 600 euro uit te geven om iets 15cm lager te hangen natuurlijk . Leidingen links zijn inderdaad water en gas. Ben niet blij met de positie daar, maar de eventuele winst is minder dan een halve kast breedte.

Tevens ziet je meterkast er zo wel "porno" uit met alles zo strak en met gootjes, maar als je inderdaad alles eens opnieuw gaat ordenen en anders indelen (en iets compacter) kan er prima een uitbreidingskast naast aan de linker kant, en als je het leidingwerk rechts ook nog deels weg krijgt, daar waarschijnlijk ook nog wel.

Een geordende en gelabelde meterkast is bijna een ere kwestie ondertussen Natuurlijk wel met de beperkingen van een bestaande situatie. Heb vandaag al e.e.a. bekeken en verplaatst. Ga volgende week verder met herinrichten van het data gedeelte. Verwacht dat het wel moet lukken en dan is die 395x440mm kast toch de beste optie schat ik in. Dan ook maar weer een nieuwe groepenkast ontwerpen . Thanks voor alle info en ideeën

[Xander]

deejeebv schreef op zondag 8 februari 2026 @ 19:33:
[...]

Het is niet afhankelijk vaan de WOZ-waarde, maar of de panden achter de aansluiting een eigen WOZ- waarde hebben.

Oke. Maar hoe hoog is de vermindering die je krijgt dan precies? Exact hetzelfde als wanneer iedereen voor een eigen aansluiting zou betalen?

[deejeebv]

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 21:02:
[...]

Oke. Maar hoe hoog is de vermindering die je krijgt dan precies? Exact hetzelfde als wanneer iedereen voor een eigen aansluiting zou betalen?

Volgens mij wel, er zou anders sprake zijn van rechtsongelijkheid.

[Speeddragon]

Sinds een paar dagen heb ik een p1 dongle, recent verhuist naar een huis met 3x25 en mij viel op dat fase 2 nooit belast wordt.
Heb in totaal 8 groepen met 2 aardlekschakelaars (wat dus al iets verklaart)
1 krachtgroep voor de inductie (maar die zit dus waarschijnlijk net op fase 1 en 3)
en 1 PV aardlekatuomaat die ook op fase 3 zit. (1 fase omvormer)

Ik heb weinig ruimte in de huidige kast om heel veel te wijzigen, maar vraag me wel af of dit niet beter kan, het geeft geen problemen, maar helemaal ideaal lijkt het me niet..

[Annuk]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 09:44:
Sinds een paar dagen heb ik een p1 dongle, recent verhuist naar een huis met 3x25 en mij viel op dat fase 2 nooit belast wordt.
Heb in totaal 8 groepen met 2 aardlekschakelaars (wat dus al iets verklaart)
1 krachtgroep voor de inductie (maar die zit dus waarschijnlijk net op fase 1 en 3)
en 1 PV aardlekatuomaat die ook op fase 3 zit. (1 fase omvormer)

Ik heb weinig ruimte in de huidige kast om heel veel te wijzigen, maar vraag me wel af of dit niet beter kan, het geeft geen problemen, maar helemaal ideaal lijkt het me niet..

Een foto van een geopende kast geeft iets duidelijkheid, maar je eigen constatering is inderdaad wel al redelijk kloppend denk ik.

Je kunt overwegen om een aardlekschakelaar bij toe te voegen, dan je groepen verdelen als 3-3-2 zodat iedere fase enigszins belast wordt.
De PV-aardlekautomaat juist op de fase plaatsen waar meestal het hoogste/meeste verbruik is.
En je kunt inderdaad even je krachtgroep bekijken hoe deze is aangesloten en welke contacten in de perilex en/of kookplaat is aangesloten.

[Reptile209]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 09:44:
Sinds een paar dagen heb ik een p1 dongle, recent verhuist naar een huis met 3x25 en mij viel op dat fase 2 nooit belast wordt.
Heb in totaal 8 groepen met 2 aardlekschakelaars (wat dus al iets verklaart)
1 krachtgroep voor de inductie (maar die zit dus waarschijnlijk net op fase 1 en 3)
en 1 PV aardlekatuomaat die ook op fase 3 zit. (1 fase omvormer)

Ik heb weinig ruimte in de huidige kast om heel veel te wijzigen, maar vraag me wel af of dit niet beter kan, het geeft geen problemen, maar helemaal ideaal lijkt het me niet..

In aanvulling op wat @Annuk al zegt: heb je een overzicht van wat er op welke groep zit en welke groepen op welke fase zitten? Daarmee kan je gaan kijken of je dingen qua belasting anders zou willen/kunnen verdelen over de fasen. Als dat overzicht er niet is, is dat sowieso een goede om te maken voor je nieuwe huis, altijd handig om te hebben.

[Speeddragon]

Dat overzicht wil ik inderdaad gaan maken, want dat is nu niet bekend. In het oude huis alles zelf getrokken, dus dat was tenminste duidelijk.
Er is jammer genoeg te weinig ruimte om nog een extra aardlekschakelaar bij te plaatsen. Uiteindelijk gaat de meterkast op de schop en dan kan ik er 1 boven of naast plaatsen.


Voor wat betreft de PV groep. Ik begreep wel dat een slimme meter intern saldeert. Dus in principe maakt het niet echt uit op welke fase je deze hangt, of zie ik daar iets over het hoofd?

[Freeaqingme]

@Speeddragon je kan je afvragen of het echt wat toevoegt. Het klinkt alsof je geen heel zware gebruikers in huis hebt. Ongetwijfeld dat je netbeheerder de moeite kan waarderen, maar waarom zou je daar al die moeite in stoppen?

[Annuk]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:22:
Dat overzicht wil ik inderdaad gaan maken, want dat is nu niet bekend. In het oude huis alles zelf getrokken, dus dat was tenminste duidelijk.
Er is jammer genoeg te weinig ruimte om nog een extra aardlekschakelaar bij te plaatsen. Uiteindelijk gaat de meterkast op de schop en dan kan ik er 1 boven of naast plaatsen.

Heb je momenteel dan een enkel rij kast met maar 12 modules en zonder hoofdschakelaar?
Of heb je allemaal 2 module brede oudere automaten?
Bij normale 24 modules kast zou ik uitkomen op 4(hs) + 4 (2x ALS) + 8 (eindgroepen) (+2 beltrafo) = 16(18) modules in gebruik en dan zou in mijn ogen er nog prima een aardlekschakelaar bij passen.

Voor wat betreft de PV groep. Ik begreep wel dat een slimme meter intern saldeert. Dus in principe maakt het niet echt uit op welke fase je deze hangt, of zie ik daar iets over het hoofd?

Nog wel indd, maar met de nieuwe Energiewet mag er gezegd worden dat je alleen per fase verrekend mag worden, dus niet op L3 terugleveren en op L2 gebruiken, dan krijg je geen saldering meer.

Las laatst ook al ergens iets over een fase-wisselaar voor 1F PV/accu installaties op een 3F aansluiting, dan kan er geswitched worden door invoering naar de zwaarst belaste fase op dat moment

[Speeddragon]

@Annuk Hierbij een foto van de kast:


Ik zou inderdaad nog een aardlekschakelaar kunnen toevoegen als ik echt wil!

@Freeaqingme ja is veel moeite voor weinig, maar het is ook wel een beetje een hobby..


Zo zonde dat er met stif op is gekliederd terwil je gewoon netjes had kunnen werken..

[Annuk]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:52:
@Annuk Hierbij een foto van de kast:
[Afbeelding]

Ik zou inderdaad nog een aardlekschakelaar kunnen toevoegen als ik echt wil!

@Freeaqingme ja is veel moeite voor weinig, maar het is ook wel een beetje een hobby..


Zo zonde dat er met stif op is gekliederd terwil je gewoon netjes had kunnen werken..

Was inderdaad de kookgroep even vergeten mee te rekenen

Dit is iets wat ik tot dusverre nog wel in het ABB assortiment mis, wat Eaton & Hager wel hebben, en dat zijn die kamrails om een aardlekschakelaar + 4(5) groepen (5 in geval van kookgroep) in 1x te koppelen.

En nu inderdaad voor jezelf de vraag en/of wens hoe en of wat je allemaal wilt aanpassen (en toevoegen) in je nieuwe woning.
Als je echt wilt uitbreiden "moet" je toch al iets.
En lijkt het nu zo of gaan er 2 groepen in/door de lasdoos links naast het meterbord?
Lijkt namelijk wel zo, 1x een 1F groep en 1x de kookgroep (3F+N) aan de dikte van de kabels te zien, dit zou sowieso al aangepast moeten worden.

---

Kleine edit:
Waarom staat er (nog) een zekeringsschroef/houder met zekering op je meter?
Heb je toevallig een 2-polige spanningstester? Want dit lijkt evt. op dat er iets is geweest en dat je i.p.v. 3 fases maar 2 fases mogelijk in gebruik hebt, en dat er 1 fase gebrugd is bij de HZ.

Dit kan je testen als je een 2-polige spanningstester hebt, en deze onder de hoofdschakelaar op de contactpunten houd, even onderling meten op L1-Nul / L2-Nul / L3-Nul / L1-L2 / L1-L3 / L2-L3
bij de eerste 3 moet je spanningstester netjes 230V aangeven, en bij die volgende 3 telkens 400V (allemaal plusminus), geeft de spanningstester bij 1 v/d 3 laatsten geen 400V aan maar 0V dan is er ergens nog een fase gebrugd, en kan/mag je je netbeheerder bellen om dat even te laten oplossen.

Dit kan het gevolg zijn van een storing b.v. en dat de vorige bewoner ten tijde van terug zetten niet thuis was o.i.d.

[ Voor 25% gewijzigd door Annuk op 09-02-2026 11:04 ]

[Freeaqingme]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:52:

@Freeaqingme ja is veel moeite voor weinig, maar het is ook wel een beetje een hobby..

Hehe ja dat snap ik Maar dan zou ik het lekker doen als je toch de kast gaat aanpakken.

[Speeddragon]

@Annuk

Ben even gaan kijken, en mij viel het volgende op:
De derde fase van de hoofschakelaar (eigenlijk fase 2) zit alleen aan de kookplaatkrachtgroep. Dus dat klopt.
Kon mijn duspol even niet vinden dus dat check ik nog.

wel een leuk detail is dat de fases dus niet als L1, L2 en L3 op de hoofdschakelaar zitten..

Klopt ook dat er een xmvk kabel door 2 lasdoosjes van een andere groep zijn getrokken. Ook nog een keer aanpassen. zitten geen lassen in onder dezelfde doos gelukkig

[onetime]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:47:
[...] Nog wel indd, maar met de nieuwe Energiewet mag er gezegd worden dat je alleen per fase verrekend mag worden, dus niet op L3 terugleveren en op L2 gebruiken, dan krijg je geen saldering meer.

Las laatst ook al ergens iets over een fase-wisselaar voor 1F PV/accu installaties op een 3F aansluiting, dan kan er geswitched worden door invoering naar de zwaarst belaste fase op dat moment

Heb je ergens een link naar die regel die tegen de DSMR spec ingaat?
Dat een meter moet meten als een Ferraris meter? Toch wel van behoorlijk belang.

[Frantic]

Zo, zoals beloofd foto's met de (resterende) vragen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Het toekomst plan:

Onder de rechter 3 kracht groepen komen nog 3 krachtgroepen bij:
- Onderverdeler Garage, deze wil ik voorzien van een 20A 300mA hier in de meterkast. Bedraden met 10mm2 yvmkas naar de onderverdeler in de garage. Daar verder met 16A 30mA alamats. Eventueel wil ik vanuit deze onderverdeler een laadpaal gaan voeden.
- Zwembad of onderverdeler in toekomstig tuinhuis, voeding voor zwembad etc hier dan op of extra groep zonnepanelen
- Laadpaal of extra groep zonnepanelen

Ik heb nu 3 16A 30mA alamats geplaatst (ik was in de veronderstelling dat deze dubbele kooimoeren hadden maar blijkbaar niet, nog even nagaan bij leverancier of ze überhaupt met AEG sticker bestaan.. is toch net wat netter bedraden met kamrails).
Deze zijn voor:
- zolder
- 1 groep die continue belast wordt (met variërend vermogen) voor een aquarium
- Netwerkapparatuur in de meterkast.

Hier kunnen nog enkele 16A groepen bij. komen. qua belasting zullen deze over de fases verdeeld worden. Indien nodig zal de aansluiting in de toekomst verzwaard worden van 3x25A naar 3x35A

Mijn vraag:
hoe kan ik het beste gaan bedraden. Ik ga er van uit dat er nu 6mm2 in zit, intern wil ik alles gaan vervangen voor 10mm2.

Zijn er nog dingen waar ik rekening mee moet houden?

Bruggetje voor de Aard rails heb ik ergens in de garage liggen. Dit neem ik mee met bedraden

[TKroon]

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 15:06:
[...]


Ja en nee... Het probleem van mogelijke overbelasting van componenten los je daar mee op. Maar je kunt de verdeler nog steeds zwaarder belasten dan de 3x32A die ABB opgeeft (dat zou je kunnen oplossen door C32 aardlekautomaten te kiezen natuurlijk), plus je zit er nog mee dat zo'n aardlekautomaat warmer wordt dan een aardlekschakelaar en daarmee kom je terug bij Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3".

Als je de overstroombeveiliging in een aparte behuizing zou plaatsen veeg je ook dergelijke bezwaren van tafel.
[...]
Ook in deze kast heb je meerdere voedingsbronnen natuurlijk. 25A vanuit het net (HVK), ~11,5A uit de grote PV-installatie, ~11A uit de kleine PV-installatie, ~14,5A vanuit de thuisbatterij, oftewel dat telt op tot dezelfde 62A die je eerder hebt berekend.

Maar deze kast heeft niet zoveel verbruikersgroepen. De 40A aardlekschakelaar kun je al niet met meer dan 32A belasten, want er zit een B16 3P+N automaat op en nog 1x B16 1P+N automaat per fase toch?
[...]
Met 25A uit het net (HVK) en ~8A PV kom je sowieso niet in de buurt van de limieten van een standaard 40A verdeler natuurlijk.

Hartelijk dank voor je reactie Ondanks je goede adviezen, ga ik voor de middenweg: het vervangen van de aardlekschakelaars door 3x C32 aardlekautomaten. De kasten zitten verder niet vol. Mijn enige goede optie zou zijn om er een kast boven te plaatsen, maar daar moeten alle eindgroepen voor los en buizen voor ingekort. Die vind ik voor nu te ingrijpend. Ik onthoud hem wel voor het geval ik in de toekomst nog automaten bij ga plaatsen, dan zal ik nog een kast bijplaatsen en automaten verdelen voor een betere warmteverdeling. Nogmaals dank.

[Juerd]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:59:
[...]
Dit is iets wat ik tot dusverre nog wel in het ABB assortiment mis, wat Eaton & Hager wel hebben, en dat zijn die kamrails om een aardlekschakelaar + 4(5) groepen (5 in geval van kookgroep) in 1x te koppelen.

Zelf vind ik ABB's manier met eindgroepen op de bovenste dinrail en aardlekschakelaars op de onderste rail juist prettiger. Eaton levert het ook zo in voorbedrade kasten. Dat kost weliswaar 2 draden per aardlekschakelaar extra, maar de bedrading van de normale eindgroepen hoeft niet naar de onderste rail, wat weer een overzicht oplevert. Nog meer overzicht krijg je door een kamrail te gebruiken voor de nulcontacten van de aardlekschakelaars, en bij 1-fase ook voor de fasecontacten. Het is ook veiliger qua wat we hier recent besproken hebben over de aardrail en foutstroom: alle draden die bij de aardrail in de buurt komen, zijn al aardlekbeschermd, waardoor het geen probleem oplevert bij TT. (Geen issue bij Hager, die geïsoleerde aardrails gebruiken (maar een metalen dinrail daarnaast...).)

(Uiteraard zijn deze voordelen er alleen bij kasten die 2 dinrails onder elkaar hebben).

[arpeggio]

onetime schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:05:
[...]

Heb je ergens een link naar die regel die tegen de DSMR spec ingaat?
Dat een meter moet meten als een Ferraris meter? Toch wel van behoorlijk belang.

Als ik het correct heb, staat het hier. Ben daar zelf ooit eens op gewezen. Dit document dateert uit 2019.

Netbeheer NL

[Annuk]

Juerd schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:27:
[...]


Zelf vind ik ABB's manier met eindgroepen op de bovenste dinrail en aardlekschakelaars op de onderste rail juist prettiger. Eaton levert het ook zo in voorbedrade kasten. Dat kost weliswaar 2 draden per aardlekschakelaar extra, maar de bedrading van de normale eindgroepen hoeft niet naar de onderste rail, wat weer een overzicht oplevert. Nog meer overzicht krijg je door een kamrail te gebruiken voor de nulcontacten van de aardlekschakelaars, en bij 1-fase ook voor de fasecontacten. Het is ook veiliger qua wat we hier recent besproken hebben over de aardrail en foutstroom: alle draden die bij de aardrail in de buurt komen, zijn al aardlekbeschermd, waardoor het geen probleem oplevert bij TT. (Geen issue bij Hager, die geïsoleerde aardrails gebruiken (maar een metalen dinrail daarnaast...).)

(Uiteraard zijn deze voordelen er alleen bij kasten die 2 dinrails onder elkaar hebben).

Ben persoonlijk ook meer van die "klassieke" opbouw hoor (uitgaande van 2 rails kast), met onderin de aardlekschakelaars en bovenin de eindgroepen, maar zoals recent hier besproken met/tegenover @True & @Tanuki zou dit namelijk ook een mooie optie zijn namelijk om de DS201 aardlekautomaten + de DS301C automaten te koppelen met dergelijke kam-rails, eigenlijk is dat puur vanuit dat opzicht voor mezelf


Het zou mogelijk met deze kamrail kunnnen (bovenstaande), maar geen ervaringen mee tot dusverre, maar betekend wel dat alles hier op 1 en dezelfde fase zit.

[True]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:37:
[...]


Ben persoonlijk ook meer van die "klassieke" opbouw hoor (uitgaande van 2 rails kast), met onderin de aardlekschakelaars en bovenin de eindgroepen, maar zoals recent hier besproken met/tegenover @True & @Tanuki zou dit namelijk ook een mooie optie zijn namelijk om de DS201 aardlekautomaten + de DS301C automaten te koppelen met dergelijke kam-rails, eigenlijk is dat puur vanuit dat opzicht voor mezelf


Het zou mogelijk met deze kamrail kunnnen (bovenstaande), maar geen ervaringen mee tot dusverre, maar betekend wel dat alles hier op 1 en dezelfde fase zit.

Ik ben van het weekend bezig geweest met de kast in kwestie en de installatieautomaten met die helse kooiklemmen. Maar heb het uiteindelijk allemaal met twins gedaan i.p.v. met de kamrail. Dat bracht weinig winst en ik vraag mij af of het überhaupt past.
Zal het vanavond even kunnen nameten, maar 6 mm2 twin past echt maar amper in de kooiklem, ik denk dat kamrail + 6 mm2 enkel ook dramatisch is en kamrail + 6 mm2 twin zal sowieso niet passen.

Ik ben er nog niet over uit wat ik hier nu persoonlijk van vind. Erg blij was ik er in ieder geval niet mee afgelopen zaterdag.

[Annuk]

Frantic schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:18:
Zo, zoals beloofd foto's met de (resterende) vragen.


***members only***


Het toekomst plan:

Onder de rechter 3 kracht groepen komen nog 3 krachtgroepen bij:
- Onderverdeler Garage, deze wil ik voorzien van een 20A 300mA hier in de meterkast. Bedraden met 10mm2 yvmkas naar de onderverdeler in de garage. Daar verder met 16A 30mA alamats. Eventueel wil ik vanuit deze onderverdeler een laadpaal gaan voeden.

Zou ik overwegen om die 20A te upgraden naar 25A, je bent in beide gevallen niet (meer) selectief tegenover je HZ, maar met die 20A ben je ook niet selectief tegenover de 16A alamats, in geval van kortsluiting achter je 16A alamat heb je grote kans dat je 20A distributie groep er ook uit gaat.

- Zwembad of onderverdeler in toekomstig tuinhuis, voeding voor zwembad etc hier dan op of extra groep zonnepanelen
- Laadpaal of extra groep zonnepanelen

Ik heb nu 3 16A 30mA alamats geplaatst (ik was in de veronderstelling dat deze dubbele kooimoeren hadden maar blijkbaar niet, nog even nagaan bij leverancier of ze überhaupt met AEG sticker bestaan.. is toch net wat netter bedraden met kamrails).
Deze zijn voor:
- zolder
- 1 groep die continue belast wordt (met variërend vermogen) voor een aquarium
- Netwerkapparatuur in de meterkast.

Hier kunnen nog enkele 16A groepen bij. komen. qua belasting zullen deze over de fases verdeeld worden. Indien nodig zal de aansluiting in de toekomst verzwaard worden van 3x25A naar 3x35A

Mijn vraag:
hoe kan ik het beste gaan bedraden. Ik ga er van uit dat er nu 6mm2 in zit, intern wil ik alles gaan vervangen voor 10mm2.

Zijn er nog dingen waar ik rekening mee moet houden?

Bruggetje voor de Aard rails heb ik ergens in de garage liggen. Dit neem ik mee met bedraden

Je kunt evt. ook mixen tussen 6mm² en 10mm²
Resultaten zie je namelijk ook in mijn vaker geposte foto met 10mm², past niet top in een 1 module brede alamat i.c.m. een 10mm² kamrail.
Zou overwegen de 3F groepen vanaf de HS bedraden met 10mm², en de gangbare 16A 1F+N groepen bedraden met 6mm².
Persoonlijk zou ik het mogelijk als volgt doen dan:
Vanaf HS met 10mm² naar de 3F+N groepen rechts.
Vanaf 1 van de 3F+N groepen met een setje 6mm² terug naar de huidige 1F+N aardlekschakelaars.
Vanaf de 3e 3F+N alamat naar de onderste kast met 6mm² en die daar aansluiten, kan je tzt met uitbreiding van je 3F+N groepen tussen de 2 rijen 3F+N groepen verbinden met 10mm² en dan de 6mm² weer verbinden met de 2e rij 3F+N groepen.

[Annuk]

True schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:41:
[...]


Ik ben van het weekend bezig geweest met de kast in kwestie en de installatieautomaten met die helse kooiklemmen. Maar heb het uiteindelijk allemaal met twins gedaan i.p.v. met de kamrail. Dat bracht weinig winst en ik vraag mij af of het überhaupt past.
Zal het vanavond even kunnen nameten, maar 6 mm2 twin past echt maar amper in de kooiklem, ik denk dat kamrail + 6 mm2 enkel ook dramatisch is en kamrail + 6 mm2 twin zal sowieso niet passen.

Ik ben er nog niet over uit wat ik hier nu persoonlijk van vind. Erg blij was ik er in ieder geval niet mee afgelopen zaterdag.

2x6mm² hulzen (de twinhulzen) zijn inderdaad dezelfde diameter als enkele 10mm² hulzen.
Het past maar daarmee is het ook gezegd, en zeker i.c.m. ook nog 10mm² kamrails.
Als je inderdaad gewoon met enkele 6mm² hulzen had gewerkt i.c.m. kamrail was het makkelijker voor jezelf geweest.

Tevens je bent/was neem ik aan, aan het werk in een bestaande hangende kast, dat is altijd minder makkelijk dan een kast voorbereiden op tafel/werkbank waar je alle vrijheid hebt.

[Frantic]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:47:
[...]

Zou ik overwegen om die 20A te upgraden naar 25A, je bent in beide gevallen niet (meer) selectief tegenover je HZ, maar met die 20A ben je ook niet selectief tegenover de 16A alamats, in geval van kortsluiting achter je 16A alamat heb je grote kans dat je 20A distributie groep er ook uit gaat.

[...]

Je kunt evt. ook mixen tussen 6mm² en 10mm²
Resultaten zie je namelijk ook in mijn vaker geposte foto met 10mm², past niet top in een 1 module brede alamat i.c.m. een 10mm² kamrail.
Zou overwegen de 3F groepen vanaf de HS bedraden met 10mm², en de gangbare 16A 1F+N groepen bedraden met 6mm².
Persoonlijk zou ik het mogelijk als volgt doen dan:
Vanaf HS met 10mm² naar de 3F+N groepen rechts.
Vanaf 1 van de 3F+N groepen met een setje 6mm² terug naar de huidige 1F+N aardlekschakelaars.
Vanaf de 3e 3F+N alamat naar de onderste kast met 6mm² en die daar aansluiten, kan je tzt met uitbreiding van je 3F+N groepen tussen de 2 rijen 3F+N groepen verbinden met 10mm² en dan de 6mm² weer verbinden met de 2e rij 3F+N groepen.

Tnx! Ik ga dit eens even op mn gemakje uit tekenen zodra ik daar tijd voor heb.

[onetime]

arpeggio schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:28:
[...] Als ik het correct heb, staat het hier. Ben daar zelf ooit eens op gewezen. Dit document dateert uit 2019.
Netbeheer NL
[Afbeelding]

Dank, maar ik vraag @Annuk dus om het tegenovergestelde; dat dit niet meer geldig zou zijn / worden.
Fijn dat deze er nog even expliciet bij staat nu.

[Annuk]

onetime schreef op maandag 9 februari 2026 @ 14:33:
[...]

Dank, maar ik vraag @Annuk dus om het tegenovergestelde; dat dit niet meer geldig zou zijn / worden.
Fijn dat deze er nog even expliciet bij staat nu.

Het werd recent bij ons intern gedeeld, en ga in geen interne documenten delen. Maar het is een mogelijkheid dat dit nog in de energiewet wordt opgenomen (als het dat nog niet is) dit i.c.m. de verplichtingen van de slimme meters per 01-01-2027.
Weet namelijk dat de software wel al gereed is voor de meters en dat die ook al getest en op kleine schaal uitgerold wordt.

[Brent]

True schreef op vrijdag 9 mei 2025 @ 16:36:
[...]


Het staat zelfs in de wet: https://wetten.overheid.n...z=2025-02-22&g=2025-02-22

Gezien de discussie over het al-dan-niet-salderen over de fases: hier het artikel in de momenteel geldige wetgeving: https://wetten.overheid.n...aragraaf2.2.7_Artikel2.31
(Gaswet en Electriciteitswet zijn samengevoegd tot Energiewet per 1 januari.)

Dat artikel wordt per 1 jan a.s. ook opgeheven. In die wijziging komt ook een dergelijke clausule ook niet terug voor zover ik kan zien.

Dan rest alleen nog NTA 8130 (die DSMR regels), die voorvloeien uit een Algemene maatregel van Bestuur “Besluit op
afstand uitleesbare meet- inrichtingen”. Ik weet niet wat de status is van zulks: is het iets waar je iemand aan kan houden?

[jasperfo]

Annuk schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:29:
[...]
Andersom eerst naar 3x50/3x35A en als het dan echt mogelijk is/lijkt dan mogelijk eens naar 3x25A, andersom kan wezen dat je de capaciteitsrechten kwijt raakt, en je b.v. eerst op een wijk-aanpak moet wachten voordat je weer omhoog kan, en dat kan soms een aantal jaren duren
[...]
Ook met de kwartiergemiddelden kwam je dus al paar keer over de 25A, dan weet je de echte pieken dus niet eens
Weet niet of je b.v. iets met home-assistant kan/wil, maar daar zou je evt. ook in kunnen loggen, met de juiste P1 meter gecombineerd zie je alles dan goed, pieken + gemiddelden i.c.m. spanning(en).
[...]
Er hoeft maar 1 grapjas tussen te zitten die de elektrische kookplaat op een 1F kookgroep aansluit en die fanatiek aan het koken is en de hoofdzekering vliegt er vrij makkelijk uit als iemand anders op die fase net z'n waterkokertje/koffieapparaat aan zet, en dan zit je tot plm. 2u te wachten op een monteur van de netbeheerder + de bijkomende kosten.

Daar is zeker iets voor te zeggen, capaciteit kwijt zijn en wel nodig hebben, kunnen we beter vermijden. Aan de andere kant houd ik ook rekening met dat de VvE het na een aanpassing wel mooi vindt, dus sowieso eerst maar eens goed meten en kijken wat dan haalbaar is.
De gemeten data betreft geen kwartiergemiddelden, maar maximale waarde per kwartier, dus dat geeft wel wat meer comfort. Sinds vandaag wordt de P1 meter elke seconde uitgelezen en gelogd (spanning, stroom, cos fi en vermogen per fase) dus hoop over een week al wat meer data te hebben. Later plannen we nog een keer een test waar iedereen de oven en waterkoker (bij wijze van spreken) tegelijk aandoet. En inderdaad goed om na te denken over welke aanpassingen we in de toekomst kunnen verwachten.

Dat zijn tijden waar geen rechten aan ontleent kunnen worden
Dat zijn meestal gemiddelde wachttijden over hun gehele regio-gebied, en per kleiner (vestigings) gebied kan het flink afwijken.

Trouwens tip van flip m.b.t. je kast en de verdeling naar de appartementen > ga de fases even doordraaien, zo voorkom je mogelijk wat meer belasting op 1 en dezelfde fase (ga er vanuit dat de onderverdelers beetje vrijwel hetzelfde zijn opgebouwd net als de appartementen).

Oftewel verdelings-volgordes:
VVE: Bruin - Zwart - Grijs
App 1: Zwart - Grijs - Bruin
App 2: Grijs - Bruin - Zwart
App 3: Bruin - Zwart - Grijs
App 4: Zwart - Grijs - Bruin

Zo houd je overal wel een standaard draaiveldrichting maar verdeel je (hopelijk) de fasebelasting wel.

Dit wil momenteel niet in de kast hoe je deze hebt opgebouwd, of je moet daar gaan doordraaien tussen je zekeringen en je meters, dat is nog een optie, en anders onder de hoofdschakelaars van de appartementen.

Zeker goede tip! Plan was om wanneer de tussenmeters geplaatst zijn die samen met de P1 meter te loggen en dan te kijken welke appartementen samen de pieken op de P1 meter laten zien (momenteel meestal op L3) en daar dan een van door te draaien. Of een andere manier om de fases beter te verdelen als de data dat uitwijst. Idee was om dat dan direct na de kWh meter te doen, dan hoeft er in de appartementen niets aangepast te worden.

marcop23 schreef op zondag 8 februari 2026 @ 14:27:
[...]

Ik denk dat áls de hoofdzekering tript (of de C40 automaat), dat het gebeurt als de lift in beweging komt. Zeg dat er een 50% kans is dat er dan iemand in staat, en dus opgesloten raakt. En noem me doemdenkerig, maar dat kan ook iemands 80-jarige moeder zijn die net twee uur in de auto gezeten heeft en haar blaas niet meer op kan houden. Daarom zou ik veel terughoudender zijn met krap dimensioneren dan met een privéwoning.

De vergelijking met een villa is wat lastig, vind ik. Ten eerste is een laadpaal vrijwel altijd met load balancing aangesloten als er ook andere grote verbruikers zijn. En een huiseigenaar heeft ook wat meer controle over de gelijktijdigheid: de jacuzzi of zwembad hoeft niet verwarmd te worden als het kerstdiner in de oven staat.

Met zo'n C40 automaat vergroot je de kans ook ietsje dat de boel tript, plus áls het tript, dan gaan gelijk alle drie fases. Zou je niet "gewoon" een hoofdschakelaar plaatsen en met hulp van de data kijken of een 40A-automaat getript zou hebben?

Ik heb misschien een hoop commentaar, maar aan de andere kant complimenten dat je het gewoon goed overweegt hoor. Vaak genoeg wordt er flink overgedimensioneerd met bijbehorende kosten terwijl dat niet nodig blijkt.

Dank juist voor het meedenken en het commentaar, het plan kan er alleen maar beter van worden zo. De reden om niet gewoon een hoofdschakelaar te plaatsen is dat de kast nu tot de C20 automaten is bedraad met 10mm2. Tussen de huidige hoofdschakelaar en de C40 automaat is 16mm2 gepland, zonder die automaat zou er een stuk meer in 25mm2 moeten worden uitgevoerd, of zie ik dat verkeerd?
Terecht punt over de load balancing en gelijktijdigheid. Empirisch lijkt het hier nu allemaal te passen, maar vraag is natuurlijk ook hoe robuust dat is naar de toekomst.

En dat doemdenken over de lift is helemaal zo gek nog niet. Toen we met de VvE dat boekje van de overheid bespraken en het noodpakket kwam daar als resultaat uit dat de lift ook een noodpakket moest hebben. Dat is er ondertussen, compleet met dumb phone en bel lijst, water, zaklamp, folie deken, http://www.traveljohn.nl/nl/onze-producten/, vuilniszakken en wat te eten. Maar goed, liever hebben we die nooit nodig

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 19:17:
[...]

Dat is nieuws voor mij.

Ik kan op Google niet duidelijk de voorwaarden vinden, blijkbaar hangt het onder meer af van de WOZ waarde. Het is dus niet zo simpel als een vast bedrag per jaar, zoals bij zelfstandige woningen met eigen aansluiting?

We vragen dit elk jaar aan met de VvE, is wel even een formulier om door te akkeren, maar met een woz uitdraai van de gemeente komt dat tot nu toe altijd goed. Waar het nu dus geldt als 4 appartementen zou het in die situatie gelden als 4 appartementen en een niet-woonfunctie, dus duurder. Maar inderdaad ik verwacht ook niet dat we de ruimte ervoor hebben.

Ik zal over een tijdje hier nog een update geven van de extra meetgegevens uit de P1 meter. Daarna hakken we dan met de VvE de knoop door of we de kast durven aan te passen met de C40 automaat. Als de nieuwe kast eenmaal hangt hebben we weer een stuk meer datapunten die we kunnen meten voordat we de aansluiting aanpassen. En dat laatste dus eventueel in twee stappen.