Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[onetime]

arpeggio schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:28:
[...] Als ik het correct heb, staat het hier. Ben daar zelf ooit eens op gewezen. Dit document dateert uit 2019.
Netbeheer NL
[Afbeelding]

Dank, maar ik vraag @Annuk dus om het tegenovergestelde; dat dit niet meer geldig zou zijn / worden.
Fijn dat deze er nog even expliciet bij staat nu.

[Annuk]

onetime schreef op maandag 9 februari 2026 @ 14:33:
[...]

Dank, maar ik vraag @Annuk dus om het tegenovergestelde; dat dit niet meer geldig zou zijn / worden.
Fijn dat deze er nog even expliciet bij staat nu.

Het werd recent bij ons intern gedeeld, en ga in geen interne documenten delen. Maar het is een mogelijkheid dat dit nog in de energiewet wordt opgenomen (als het dat nog niet is) dit i.c.m. de verplichtingen van de slimme meters per 01-01-2027.
Weet namelijk dat de software wel al gereed is voor de meters en dat die ook al getest en op kleine schaal uitgerold wordt.

[Brent]

True schreef op vrijdag 9 mei 2025 @ 16:36:
[...]


Het staat zelfs in de wet: https://wetten.overheid.n...z=2025-02-22&g=2025-02-22

Gezien de discussie over het al-dan-niet-salderen over de fases: hier het artikel in de momenteel geldige wetgeving: https://wetten.overheid.n...aragraaf2.2.7_Artikel2.31
(Gaswet en Electriciteitswet zijn samengevoegd tot Energiewet per 1 januari.)

Dat artikel wordt per 1 jan a.s. ook opgeheven. In die wijziging komt ook een dergelijke clausule ook niet terug voor zover ik kan zien.

Dan rest alleen nog NTA 8130 (die DSMR regels), die voorvloeien uit een Algemene maatregel van Bestuur “Besluit op
afstand uitleesbare meet- inrichtingen”. Ik weet niet wat de status is van zulks: is het iets waar je iemand aan kan houden?

[jasperfo]

Annuk schreef op zondag 8 februari 2026 @ 12:29:
[...]
Andersom eerst naar 3x50/3x35A en als het dan echt mogelijk is/lijkt dan mogelijk eens naar 3x25A, andersom kan wezen dat je de capaciteitsrechten kwijt raakt, en je b.v. eerst op een wijk-aanpak moet wachten voordat je weer omhoog kan, en dat kan soms een aantal jaren duren
[...]
Ook met de kwartiergemiddelden kwam je dus al paar keer over de 25A, dan weet je de echte pieken dus niet eens
Weet niet of je b.v. iets met home-assistant kan/wil, maar daar zou je evt. ook in kunnen loggen, met de juiste P1 meter gecombineerd zie je alles dan goed, pieken + gemiddelden i.c.m. spanning(en).
[...]
Er hoeft maar 1 grapjas tussen te zitten die de elektrische kookplaat op een 1F kookgroep aansluit en die fanatiek aan het koken is en de hoofdzekering vliegt er vrij makkelijk uit als iemand anders op die fase net z'n waterkokertje/koffieapparaat aan zet, en dan zit je tot plm. 2u te wachten op een monteur van de netbeheerder + de bijkomende kosten.

Daar is zeker iets voor te zeggen, capaciteit kwijt zijn en wel nodig hebben, kunnen we beter vermijden. Aan de andere kant houd ik ook rekening met dat de VvE het na een aanpassing wel mooi vindt, dus sowieso eerst maar eens goed meten en kijken wat dan haalbaar is.
De gemeten data betreft geen kwartiergemiddelden, maar maximale waarde per kwartier, dus dat geeft wel wat meer comfort. Sinds vandaag wordt de P1 meter elke seconde uitgelezen en gelogd (spanning, stroom, cos fi en vermogen per fase) dus hoop over een week al wat meer data te hebben. Later plannen we nog een keer een test waar iedereen de oven en waterkoker (bij wijze van spreken) tegelijk aandoet. En inderdaad goed om na te denken over welke aanpassingen we in de toekomst kunnen verwachten.

Dat zijn tijden waar geen rechten aan ontleent kunnen worden
Dat zijn meestal gemiddelde wachttijden over hun gehele regio-gebied, en per kleiner (vestigings) gebied kan het flink afwijken.

Trouwens tip van flip m.b.t. je kast en de verdeling naar de appartementen > ga de fases even doordraaien, zo voorkom je mogelijk wat meer belasting op 1 en dezelfde fase (ga er vanuit dat de onderverdelers beetje vrijwel hetzelfde zijn opgebouwd net als de appartementen).

Oftewel verdelings-volgordes:
VVE: Bruin - Zwart - Grijs
App 1: Zwart - Grijs - Bruin
App 2: Grijs - Bruin - Zwart
App 3: Bruin - Zwart - Grijs
App 4: Zwart - Grijs - Bruin

Zo houd je overal wel een standaard draaiveldrichting maar verdeel je (hopelijk) de fasebelasting wel.

Dit wil momenteel niet in de kast hoe je deze hebt opgebouwd, of je moet daar gaan doordraaien tussen je zekeringen en je meters, dat is nog een optie, en anders onder de hoofdschakelaars van de appartementen.

Zeker goede tip! Plan was om wanneer de tussenmeters geplaatst zijn die samen met de P1 meter te loggen en dan te kijken welke appartementen samen de pieken op de P1 meter laten zien (momenteel meestal op L3) en daar dan een van door te draaien. Of een andere manier om de fases beter te verdelen als de data dat uitwijst. Idee was om dat dan direct na de kWh meter te doen, dan hoeft er in de appartementen niets aangepast te worden.

marcop23 schreef op zondag 8 februari 2026 @ 14:27:
[...]

Ik denk dat áls de hoofdzekering tript (of de C40 automaat), dat het gebeurt als de lift in beweging komt. Zeg dat er een 50% kans is dat er dan iemand in staat, en dus opgesloten raakt. En noem me doemdenkerig, maar dat kan ook iemands 80-jarige moeder zijn die net twee uur in de auto gezeten heeft en haar blaas niet meer op kan houden. Daarom zou ik veel terughoudender zijn met krap dimensioneren dan met een privéwoning.

De vergelijking met een villa is wat lastig, vind ik. Ten eerste is een laadpaal vrijwel altijd met load balancing aangesloten als er ook andere grote verbruikers zijn. En een huiseigenaar heeft ook wat meer controle over de gelijktijdigheid: de jacuzzi of zwembad hoeft niet verwarmd te worden als het kerstdiner in de oven staat.

Met zo'n C40 automaat vergroot je de kans ook ietsje dat de boel tript, plus áls het tript, dan gaan gelijk alle drie fases. Zou je niet "gewoon" een hoofdschakelaar plaatsen en met hulp van de data kijken of een 40A-automaat getript zou hebben?

Ik heb misschien een hoop commentaar, maar aan de andere kant complimenten dat je het gewoon goed overweegt hoor. Vaak genoeg wordt er flink overgedimensioneerd met bijbehorende kosten terwijl dat niet nodig blijkt.

Dank juist voor het meedenken en het commentaar, het plan kan er alleen maar beter van worden zo. De reden om niet gewoon een hoofdschakelaar te plaatsen is dat de kast nu tot de C20 automaten is bedraad met 10mm2. Tussen de huidige hoofdschakelaar en de C40 automaat is 16mm2 gepland, zonder die automaat zou er een stuk meer in 25mm2 moeten worden uitgevoerd, of zie ik dat verkeerd?
Terecht punt over de load balancing en gelijktijdigheid. Empirisch lijkt het hier nu allemaal te passen, maar vraag is natuurlijk ook hoe robuust dat is naar de toekomst.

En dat doemdenken over de lift is helemaal zo gek nog niet. Toen we met de VvE dat boekje van de overheid bespraken en het noodpakket kwam daar als resultaat uit dat de lift ook een noodpakket moest hebben. Dat is er ondertussen, compleet met dumb phone en bel lijst, water, zaklamp, folie deken, http://www.traveljohn.nl/nl/onze-producten/, vuilniszakken en wat te eten. Maar goed, liever hebben we die nooit nodig

Xander schreef op zondag 8 februari 2026 @ 19:17:
[...]

Dat is nieuws voor mij.

Ik kan op Google niet duidelijk de voorwaarden vinden, blijkbaar hangt het onder meer af van de WOZ waarde. Het is dus niet zo simpel als een vast bedrag per jaar, zoals bij zelfstandige woningen met eigen aansluiting?

We vragen dit elk jaar aan met de VvE, is wel even een formulier om door te akkeren, maar met een woz uitdraai van de gemeente komt dat tot nu toe altijd goed. Waar het nu dus geldt als 4 appartementen zou het in die situatie gelden als 4 appartementen en een niet-woonfunctie, dus duurder. Maar inderdaad ik verwacht ook niet dat we de ruimte ervoor hebben.

Ik zal over een tijdje hier nog een update geven van de extra meetgegevens uit de P1 meter. Daarna hakken we dan met de VvE de knoop door of we de kast durven aan te passen met de C40 automaat. Als de nieuwe kast eenmaal hangt hebben we weer een stuk meer datapunten die we kunnen meten voordat we de aansluiting aanpassen. En dat laatste dus eventueel in twee stappen.

[True]

Brent schreef op maandag 9 februari 2026 @ 16:03:
[...]

Gezien de discussie over het al-dan-niet-salderen over de fases: hier het artikel in de momenteel geldige wetgeving: https://wetten.overheid.n...aragraaf2.2.7_Artikel2.31
(Gaswet en Electriciteitswet zijn samengevoegd tot Energiewet per 1 januari.)

Dat artikel wordt per 1 jan a.s. ook opgeheven. In die wijziging komt ook een dergelijke clausule ook niet terug voor zover ik kan zien.

Dan rest alleen nog NTA 8130 (die DSMR regels), die voorvloeien uit een Algemene maatregel van Bestuur “Besluit op
afstand uitleesbare meet- inrichtingen”. Ik weet niet wat de status is van zulks: is het iets waar je iemand aan kan houden?

Laat ik deze even plat slaan:
Als er een wijziging doorgevoerd wordt waardoor salderen over meerdere fasen niet meer in de meter gedaan wordt, maar op de rekening (lees: dus niet gezien salderen niet meer bestaat na 31/12/26).
Dan zijn er heel veel Nederlanders die ondanks een potentieel relatief hoog eigen gebruik met een WP of EV hier echt een oor aangenaaid worden.

[WargamingPlayer]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 10:52:
@Annuk Hierbij een foto van de kast:
[Afbeelding]

Ik zou inderdaad nog een aardlekschakelaar kunnen toevoegen als ik echt wil!

@Freeaqingme ja is veel moeite voor weinig, maar het is ook wel een beetje een hobby..

Zo zonde dat er met stif op is gekliederd terwil je gewoon netjes had kunnen werken..

Ik mis hier ook nog de voorzekering van de eindgroep aardleks. Dus zouden sowiso nog 3 keer automaat in moeten.

[ Voor 12% gewijzigd door WargamingPlayer op 09-02-2026 18:38 ]

[Speeddragon]

@WargamingPlayer ik begrijp niet helemaal wat je bedoelt denk ik

Vanuit de hoofdschakelaar naar een aardlekschakelaar en van daaruit naar groepen is toch best normaal.

Kookgroep is een aardlekautomaat en de pv groep ook

[Annuk]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 18:53:
@WargamingPlayer ik begrijp niet helemaal wat je bedoelt denk ik

Vanuit de hoofdschakelaar naar een aardlekschakelaar en van daaruit naar groepen is toch best normaal.

Kookgroep is een aardlekautomaat en de pv groep ook

Ik gok dat @WargamingPlayer een 1F rem-automaat bedoelt vanwege je PV.
Je hebt 25A uit het net en theoretisch 16A invoeding vanuit je PV, dat is 41A terwijl je aardlekschakelaars rated zijn tot 40A nominaal.

[WargamingPlayer]

Speeddragon schreef op maandag 9 februari 2026 @ 18:53:
@WargamingPlayer ik begrijp niet helemaal wat je bedoelt denk ik

Vanuit de hoofdschakelaar naar een aardlekschakelaar en van daaruit naar groepen is toch best normaal.

Kookgroep is een aardlekautomaat en de pv groep ook

Wat ik heb begrepen is dat je volgens ABB ten alle tijde moet voorkomen dat je Aardlek schakelaars meer dan 40A kunnen krijgen.

Stel je fase is 35A inkomend. Daar komt dan bijvoorbeeld 16A van je Zonne panelen bij. Dan kunnen 4 maal 16A in totaal theoretisch 64A door je aardlek trekken. Met 35+16 is dat dan 51A wat buiten de specificaties van je Aardlek schakelaar ligt. Als je dan ook nog een thuisaccu hebt, dan kan het zelfs nog veel meer worden.

https://new.abb.com/low-v...uiten-van-pv-installaties
En met name dit document:
https://library.e.abb.com...rCFLvhFZKfPC1HiHRZ62WwxdA

[Brent]

True schreef op maandag 9 februari 2026 @ 17:50:
[...]


Laat ik deze even plat slaan:
Als er een wijziging doorgevoerd wordt waardoor salderen over meerdere fasen niet meer in de meter gedaan wordt, maar op de rekening (lees: dus niet gezien salderen niet meer bestaat na 31/12/26).
Dan zijn er heel veel Nederlanders die ondanks een potentieel relatief hoog eigen gebruik met een WP of EV hier echt een oor aangenaaid worden.

Het zal dus gaan lonen (voor zover dat niet al loont bij jouw meter en contractsoort) om alles op 1 fase te gooien, oftewel om juist niet zo netjes als je kunt te balanceren.

[Annuk]

True schreef op maandag 9 februari 2026 @ 17:50:
[...]


Laat ik deze even plat slaan:
Als er een wijziging doorgevoerd wordt waardoor salderen over meerdere fasen niet meer in de meter gedaan wordt, maar op de rekening (lees: dus niet gezien salderen niet meer bestaat na 31/12/26).
Dan zijn er heel veel Nederlanders die ondanks een potentieel relatief hoog eigen gebruik met een WP of EV hier echt een oor aangenaaid worden.

Nee de meesten hebben een verkeerde besparing van een paar honderd gedaan om niet alles op 3F te doen terwijl ze wel de aansluiting hebben.
Tevens zijn ook veel projectbouwers die op deze manier verkeerde besparingen hebben gedaan.

[Brent]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:28:
[...]


Nee de meesten hebben een verkeerde besparing van een paar honderd gedaan om niet alles op 3F te doen terwijl ze wel de aansluiting hebben.
Tevens zijn ook veel projectbouwers die op deze manier verkeerde besparingen hebben gedaan.

Dit volg ik niet. Ik heb juist alles netjes 3F uitgevoerd en de grootverbruikers zo goed mogelijk verdeeld, maar hierdoor ga ik geld verliezen omdat de verbruikers nu eenmaal niet gelijktijdig aan staan en dus op een gegeven moment niet gelijk verdeeld zijn en hetbdus voorkomt dat de panelen op netto zorgen voor levering op fase x en de verbruikers voor netto vraag op fase y, en dit niet meer wegstreept. Alles 1F uitvoeren zou dat buiten beeld van de netbeheerder en dus kostenrekeningen houden. Dit is elders overigens ook gangbaar, in veel landen is een consumenten aansluiting nooit 3F en is een 80A of 100A hoofdzekering de normaalste zaak van de wereld, evenals een 32A zekering voor bijv een fornuis.

[WargamingPlayer]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:28:
[...]


Nee de meesten hebben een verkeerde besparing van een paar honderd gedaan om niet alles op 3F te doen terwijl ze wel de aansluiting hebben.
Tevens zijn ook veel projectbouwers die op deze manier verkeerde besparingen hebben gedaan.

Vraag mij af waarom in veel gevallen mensen sowiso naar 3 fasen zijn gegaan als je geen warmtepomp hebt en je omvormer maar 1 fase is. Dan kan je toch beter op 1 fase blijven.

[True]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:28:
[...]


Nee de meesten hebben een verkeerde besparing van een paar honderd gedaan om niet alles op 3F te doen terwijl ze wel de aansluiting hebben.
Tevens zijn ook veel projectbouwers die op deze manier verkeerde besparingen hebben gedaan.

Het gros van de warmtepompen in Nederland is niet 3 fasen omdat dat vermogen niet nodig is.

En op eigen zonnestroom laden is juist het mooi mogelijk door bewust op 1 fase te laden met even veel vermogen als je op 3 fasen opwekt.
Want het vermogen qua teruglevering is op 3 fasen nooit/zelden voldoende om het laden mee te starten (3x6A) en ook aan te houden.

---

edit:
In mijn geval met: 5670 Wp JA Solar - 14x405 33° op zuid zou ik bijna mijn 3-fasen omvormer vervangen voor een 1-fasen omvormer en dan ook op 1-fasen gaan laden i.p.v. 3-fasen omdat ik maar op een paar momenten echt rond die 3x6A opwek zit om de auto (inefficient) te kunnen laden terwijl ik wel best vaak met 1x6A het laden kan starten terwijl ik 3x2A opwek.

[ Voor 20% gewijzigd door True op 09-02-2026 20:55 ]

[marcop23]

jasperfo schreef op maandag 9 februari 2026 @ 17:34:
[...]

Dank juist voor het meedenken en het commentaar, het plan kan er alleen maar beter van worden zo. De reden om niet gewoon een hoofdschakelaar te plaatsen is dat de kast nu tot de C20 automaten is bedraad met 10mm2. Tussen de huidige hoofdschakelaar en de C40 automaat is 16mm2 gepland, zonder die automaat zou er een stuk meer in 25mm2 moeten worden uitgevoerd, of zie ik dat verkeerd?
Terecht punt over de load balancing en gelijktijdigheid. Empirisch lijkt het hier nu allemaal te passen, maar vraag is natuurlijk ook hoe robuust dat is naar de toekomst.

En dat doemdenken over de lift is helemaal zo gek nog niet. Toen we met de VvE dat boekje van de overheid bespraken en het noodpakket kwam daar als resultaat uit dat de lift ook een noodpakket moest hebben. Dat is er ondertussen, compleet met dumb phone en bel lijst, water, zaklamp, folie deken, http://www.traveljohn.nl/nl/onze-producten/, vuilniszakken en wat te eten. Maar goed, liever hebben we die nooit nodig
[...]

Grappig om te lezen over de lift!

Ja, als je de C40 automaat weg laat en dus 80 A voorbeveiliging hebt, vrees ik dat de bedrading dikker moet. Dat is inderdaad wel een nadeel. Maar: als je de kamrail van de vier onderste C20-automaten zou splitsen in 2x 2, dan kan er niet meer dan 40 A naar de eindgroepen lopen, dus kan je dat nog steeds met dezelfde diameter bedrading werken. Alleen de bedrading naar het verdeelblok moet dan dikker.

Misschien kan een tweede set draden naar de bestaande kamrail ook wel. Je hebt dan parallelle draden. Ik weet niet of dat mag: eventuele slechte verbindingen zijn niet meer zelfmeldend.

Maar een grote disclaimer: ik weet zelf niet heel goed hoe de draden in een verdeler te dimensioneren. Ik ben slechts amateurelektricien met enig gevoel maar zonder veel ervaring hierin

[ Voor 5% gewijzigd door marcop23 op 09-02-2026 20:45 ]

[True]

WargamingPlayer schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:36:
[...]

Vraag mij af waarom in veel gevallen mensen sowiso naar 3 fasen zijn gegaan als je geen warmtepomp hebt en je omvormer maar 1 fase is. Dan kan je toch beter op 1 fase blijven.

Bij een zeer luxe keuken met ditto luxe inductiekookplaat is het soms een eis om met 11 kW en dus 3 fasen te kunnen aansluiten.
En als je toch over moet naar een nieuwe groepenkast wegens ouderdom en een uitbreiding die niet goed passend te maken is, is dat hét moment om over te gaan op 3 fasen als je toch verwacht binnen 30 jaar óf een FE WP te plaatsen of te gaan thuisladen voor een EV. Die investering is dan relatief goedkoop met meestal maar zo'n €300 in netbeheerderskosten en een minimale meerprijs in de groepenkast van laten we zeggen €100.

[evol]

In ons bijgebouw hangt het volgende groepenkastje.
Nu wil ik een stopcontact (tbv een wandlamp) erbij hebben op een plek waar ik alleen rechtstreeks naar toe kan. Ik denk dus dat ik dat stopcontact niet bij een bestaande groep kan zetten en daarom een nieuwe groep zou moeten toevoegen.
Maar ik lees ook dat je max. 4 groepen achter 1 automaat mag hebben. De ene automaat lijkt er al 5 te hebben. Kan ik er daar toch nog 1 bijzetten alleen voor een stopcontactje waar een lamp op komt?

[Septillion]

@evol Aftakblokje op een van de automaten en gaan

Of ja, zet er ook een bodemplaat in

[ Voor 13% gewijzigd door Septillion op 09-02-2026 21:42 ]

[timovd]

@evol voor zover ik weet, is het geen eis meer, maar een advies. Is het niet veel handiger om een setje aftakblokjes op een bestaande automaat te zetten.
Bestel gelijk één paar 4p kammen voor de linker 4 groepen. Dit ziet er uit als half werk.

[evol]

Ah ok, aftakblokjes, niet aan gedacht! Daar kan mijn stopcontact dan direct op de automaat?

Ik moet vanaf de meterkast naar de gewenste locatie door een mantelbuis die in de grond, onder de betonvloer (zonder kruipruimte), ligt. Zouden jullie dan XMVK of toch maar YMVK gebruiken? Ik neig naar het laatste.

[Juerd]

En daar komen we precies op waarom een maximum aantal groepen per aardlekschakelaar nergens op slaat. De extra lekstroom met aftakblokjes of met een extra groep is natuurlijk exact gelijk, maar het ene mocht wel en het andere mocht niet. In het algemeen is een extra groep beter dan aftakken (omdat I_ene²R + I_andere²R < I_ene+andere²R)), als je toch ruimte zat hebt (maar neem dan even nieuwe kamrails, ipv dit gepruts ). Voor een enkele lichte verbruiker maakt het natuurlijk niks uit, maar het zou handig kunnen zijn om dat afzonderlijk te kunnen scheiden.

Maar dat maximum van 4 groepen is dus sinds de NEN 1010:2020 afgeschaft. Er is een nieuwe regel (531.3.2: I_Δ ≤ 0,3 I_Δn) voor in de plaats gekomen, maar daar kan je in de praktijk vaak niks mee. Daardoor zal menigeen neigen naar een van de twee uitersten: ofwel de regel helemaal negeren, ofwel elk enigszins zware apparaat op z'n eigen aardlekautomaat...

[ Voor 22% gewijzigd door Juerd op 09-02-2026 22:09 ]

[Freekers]

@onetime en @Annuk Bedankt voor de tips en het meedenken

[Juerd]

@Freekers Als je het online koopt, is het prijsverschil heel klein, en zou ik voor YMvK gaan. YMvK is mb (moeilijk brandbaar) en heeft iets dikkere isolatie. De enige reden die ik voor XMvK kan bedenken, is als je een goede reden hebt voor een kabel van 10 mm ipv 11 mm dik, maar die situaties zijn zeldzaam.

[True]

True schreef op maandag 9 februari 2026 @ 13:41:
[...]


Ik ben van het weekend bezig geweest met de kast in kwestie en de installatieautomaten met die helse kooiklemmen. Maar heb het uiteindelijk allemaal met twins gedaan i.p.v. met de kamrail. Dat bracht weinig winst en ik vraag mij af of het überhaupt past.
Zal het vanavond even kunnen nameten, maar 6 mm2 twin past echt maar amper in de kooiklem, ik denk dat kamrail + 6 mm2 enkel ook dramatisch is en kamrail + 6 mm2 twin zal sowieso niet passen.

Ik ben er nog niet over uit wat ik hier nu persoonlijk van vind. Erg blij was ik er in ieder geval niet mee afgelopen zaterdag.

Nog even gecontroleerd, het is mogelijk om in een ABB SN201 een 10mm2 kamrail én een twin-6mm2 te plaatsen.
Voor zo ver ik weet mag het nog steeds niet volgens de specs en richtlijnen van ABB, maar fysiek past het.

[onetime]

Annuk schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:28:
[...] Nee de meesten hebben een verkeerde besparing van een paar honderd gedaan om niet alles op 3F te doen terwijl ze wel de aansluiting hebben.
Tevens zijn ook veel projectbouwers die op deze manier verkeerde besparingen hebben gedaan.

De meeste apparaten zijn gewoon 1fase. 3 fase met gelijke belasting is een zeldzaamheid. Als die vanzelfsprekende onbalans extra gaat worden "beboet" door de meter niet meer over de fases te laten salderen weet ik 1 huis dat nu 3fase heeft, maar dan toch volledig op 1 fase zal worden aangesloten. De rest blijft dan onbenut.

[WargamingPlayer]

evol schreef op maandag 9 februari 2026 @ 21:31:
In ons bijgebouw hangt het volgende groepenkastje.
Nu wil ik een stopcontact (tbv een wandlamp) erbij hebben op een plek waar ik alleen rechtstreeks naar toe kan. Ik denk dus dat ik dat stopcontact niet bij een bestaande groep kan zetten en daarom een nieuwe groep zou moeten toevoegen.
Maar ik lees ook dat je max. 4 groepen achter 1 automaat mag hebben. De ene automaat lijkt er al 5 te hebben. Kan ik er daar toch nog 1 bijzetten alleen voor een stopcontactje waar een lamp op komt?

[Afbeelding]

Gewoon een 3e aardlek er bij op een vrije fase. Daarna kan je er nog 3 automaten bijplaatsen. Dan heb je in totaal 12 groepen. Je sluit dan groep "5" van de tweede aardlek aan op de nieuwe. Ben je mooi netjes verdeeld.

[ Voor 4% gewijzigd door WargamingPlayer op 09-02-2026 22:35 ]

[misja]

Ik zoek de beste manier om een lamp die aan de wand op een inbouwdoos gemonteerd is een stukje te verplaatsen. Ik herinner me dat er deksels bestonden met daarop een haakse pijp invoer maar die kan ik nergens meer vinden. Iemand suggesties?

[spork]

WargamingPlayer schreef op maandag 9 februari 2026 @ 20:36:
[...]

Vraag mij af waarom in veel gevallen mensen sowiso naar 3 fasen zijn gegaan als je geen warmtepomp hebt en je omvormer maar 1 fase is. Dan kan je toch beter op 1 fase blijven.

Omdat je in nederland voor (35*230=) 8 kW evenveel vastrecht betaald als voor (25*sqrt(3)*400=) 17 kW.
8kW is voor veel huishoudens gewoon niet meer genoeg.
Nadeel is wel dat ik nu regelmatig op 1 van mijn fases een 90%-overschrijdingsmelding krijg (homey). Dus ik moet ze binnenkort beter balanceren.

Zodra stedin een hogere 1-fase aansluiting biedt, of een asymetrische aansluiting dan zal ik daar zeker naar kijken. 35-16-16 Lijkt mij voor veel huishoudens een interessante aansluiting. Is qua vermogen kleiner dan 25-25-25 maar makkelijker toe te passen (al je grote verbruikers en je zonnepanelen op 1 fase). Maar je houdt het voordeel van 3-fase voor je kookplaat/warmtepomp/autolader/exotische zaagmachine.

Gedachte die later nog bij mij op is gekomen:

Hiermee krijgt de netbeheerder ook weer meer inspraak over de verderling van het vermogen over de verschillende fases aangezien dat mensen het gros van hun verbruik op de 'grote' fase zullen plaatsen en op de andere fasen voornamelijk mooie 3-fase verbruikers. Als je dan net als vroeger op een andere fase zit tov de buren balanceert dat weer netjes over een hele woonwijk.

Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd; is er iemand die weet waarom dit concept niet gewoon bestaat?

[ Voor 20% gewijzigd door spork op 10-02-2026 14:32 ]

[True]

spork schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 14:10:
[...]


Omdat je in nederland voor (35*230=) 8 kW evenveel vastrecht betaald als voor (25*sqrt(3)*400=) 17 kW.
8kW is voor veel huishoudens gewoon niet meer genoeg.
Nadeel is wel dat ik nu regelmatig op 1 van mijn fases een 90%-overschrijdingsmelding krijg (homey). Dus ik moet ze binnenkort beter balanceren.

Zodra stedin een hogere 1-fase aansluiting biedt, of een asymetrische aansluiting dan zal ik daar zeker naar kijken. 35-16-16 Lijkt mij voor veel huishoudens een interessante aansluiting. Is qua vermogen kleiner dan 25-25-25 maar makkelijker toe te passen (al je grote verbruikers en je zonnepanelen op 1 fase). Maar je houdt het voordeel van 3-fase voor je kookplaat/warmtepomp/autolader/exotische zaagmachine.

Gedachte die later nog bij mij op is gekomen:

Hiermee krijgt de netbeheerder ook weer meer inspraak over de verderling van het vermogen over de verschillende fases aangezien dat mensen het gros van hun verbruik op de 'grote' fase zullen plaatsen en op de andere fasen voornamelijk mooie 3-fase verbruikers. Als je dan net als vroeger op een andere fase zit tov de buren balanceert dat weer netjes over een hele woonwijk.

Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd; is er iemand die weet waarom dit concept niet gewoon bestaat?

Als je selectief wilt zijn op je 16A netbeheerder zekering schakelt je eigen automaat al uit als je een oven/magnetron/vaatwasser/wasmachine+droger inschakelt.
Dat gaat niet vliegen zonder heel veel nadenken en een best ingewikkelde groepenkast.

[Jan-tweak]

spork schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 14:10:
[...]


Omdat je in nederland voor (35*230=) 8 kW evenveel vastrecht betaald als voor (25*sqrt(3)*400=) 17 kW.
8kW is voor veel huishoudens gewoon niet meer genoeg.
Nadeel is wel dat ik nu regelmatig op 1 van mijn fases een 90%-overschrijdingsmelding krijg (homey). Dus ik moet ze binnenkort beter balanceren.

Zodra stedin een hogere 1-fase aansluiting biedt, of een asymetrische aansluiting dan zal ik daar zeker naar kijken. 35-16-16 Lijkt mij voor veel huishoudens een interessante aansluiting. Is qua vermogen kleiner dan 25-25-25 maar makkelijker toe te passen (al je grote verbruikers en je zonnepanelen op 1 fase). Maar je houdt het voordeel van 3-fase voor je kookplaat/warmtepomp/autolader/exotische zaagmachine.

Gedachte die later nog bij mij op is gekomen:

Hiermee krijgt de netbeheerder ook weer meer inspraak over de verderling van het vermogen over de verschillende fases aangezien dat mensen het gros van hun verbruik op de 'grote' fase zullen plaatsen en op de andere fasen voornamelijk mooie 3-fase verbruikers. Als je dan net als vroeger op een andere fase zit tov de buren balanceert dat weer netjes over een hele woonwijk.

nee, wat blijkt namelijk (en dat heb ik zelf ondervonden, toen ik nog 1-fase aansluiting had, toen ging met grote regelmaat mijn omvormer op slot omdat de spanning op die fase te hoog opliep), na een 3-fase aansluiting heb ik dat nog nu al een aantal jaren nooit meer gehad.
bij een 3-fase aansluiting is het dus wel de noodzaak om je groepen zo gelijkmatig te verdelen, ik heb daarvoor bv ook direct mijn hele groepenkast compleet vervangen en nieuw ingedeeld.

Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd; is er iemand die weet waarom dit concept niet gewoon bestaat?

bepaalde netbeheerders haden zelfs een 40A !-fase aansluiting, het probleem is echter dat op zich een 1-fase meer problemen veroorzaakt dan een 3-fase aansluiting, daarom zie je ook dat bij nieuwbouw vrijwel altijd al standaard een 3-fase aansluiting wordt aangelegd en dus incl. een 3-fase groepenkast.
dit bied namelijk het voordeel dat per fase een lagere (25A) aansluiting wordt geraliseerd dan bij een 1-fase die standaard op 35A zit. hierdoor is een aanpassing van de kabels en wijktrafo's ook vaak minder hard nodig.
dus jouw idee werkt infeite tegenstrijdig met je doelstelling.
de oplossing van jouw probleem ligt dus inderdaad in het opnieuw en evenwichtig verdelen van je groepen, vaak zie je ook dat je hiervoor dus meer ruimte nodig hebt doordat je bv meerdere per fase aardlekschakelaars nodig zult hebben.
Jouw idee van een asymetrische aansluiting is al helemaal de verkeerde richting, bij een goede verdeling van een symetrische aansluiting ook nergens voor nodig, jouw probleem zit echt voor het beeldscherm. Asymetrische aansluitingen zijn een ramp en bieden infeite ook totaal geen meerwaarde.
Een ander probleem krijg je namelijk door de selectiviteit regels die je zou moeten toepassen, een 16A hoofdzekering betekend dat je groep maximaal met 10A afgezekerd mag worden. ik vrees dat dit voor je idee te laag is.

[True]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:28:
bepaalde netbeheerders haden zelfs een 40A !-fase aansluiting, het probleem is echter dat op zich een 1-fase meer problemen veroorzaakt dan een 3-fase aansluiting, daarom zie je ook dat bij nieuwbouw vrijwel altijd al standaard een 3-fase aansluiting wordt aangelegd en dus incl. een 3-fase groepenkast.

Nee, dat komt gewoon omdat nieuwbouwwoningen verplicht nul-op-de-meter moeten zijn. En ze zijn gasloos dan krijg je een FE WP die meestal op 2 fasen of soms op 3 fasen werkt (niet 400V, maar 2x of 3x 230V) en koken is op inductie en een 35A zekering met een 7,4kW kookplaat is een grote no-no als je dan nog iets anders wilt. Als je dan ook nog het dak vol wil leggen kom je uit op een PV-installatie die boven de 4 kWp uitkomt waarbij het advies is, dit niet op één fase te doen, maar op meerdere fases.

[spork]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:28:
[...]
nee, wat blijkt namelijk (en dat heb ik zelf ondervonden, toen ik nog 1-fase aansluiting had, toen ging met grote regelmaat mijn omvormer op slot omdat de spanning op die fase te hoog opliep), na een 3-fase aansluiting heb ik dat nog nu al een aantal jaren nooit meer gehad.
bij een 3-fase aansluiting is het dus wel de noodzaak om je groepen zo gelijkmatig te verdelen, ik heb daarvoor bv ook direct mijn hele groepenkast compleet vervangen en nieuw ingedeeld.

[...]

Als je omvormer 1-fase is maakt het niets uit of je aansluiting 1 of 3 fasen is wat betreft de spanning. Als je omvormer 1-fasig is is het qua lokaal gebruik gunstiger om ook je verbruik op die ene fase aan te sluiten.

bepaalde netbeheerders haden zelfs een 40A !-fase aansluiting, het probleem is echter dat op zich een 1-fase meer problemen veroorzaakt dan een 3-fase aansluiting, daarom zie je ook dat bij nieuwbouw vrijwel altijd al standaard een 3-fase aansluiting wordt aangelegd en dus incl. een 3-fase groepenkast.
dit bied namelijk het voordeel dat per fase een lagere (25A) aansluiting wordt geraliseerd dan bij een 1-fase die standaard op 35A zit. hierdoor is een aanpassing van de kabels en wijktrafo's ook vaak minder hard nodig.

Volgens mij klopt dit niet. Voorbeeld:
Situatie 1:
Aansluiting huis 1: 35 - 0 - 0
Aansluiting huis 2: 0 - 35 - 0
Aansluiting huis 3: 0 - 0 - 35
Aansluiting wijkcentrale: 35 - 35 - 35 (uitgaande van een gelijktijdigheid 1 (wat logisch 1 bij slechts 1 aansluiting))

Situatie 2:
Aansluiting huis 1: 25 - 25 - 25
Aansluiting huis 2: 25 - 25 - 25
Aansluiting huis 3: 25 - 25 - 25
Aansluiting wijkcentrale: 50 - 50 - 50 (uitgaande van een gelijktijdigheid 2/3 (wat mij het minimum lijkt bij zo'n kleine poule))

In situatie 1 hebben alle huizen minder beschikbaar vermogen maar de wijkcentrale ook gewoon.
Als je de poule groter zou maken kom je volgens mij er gewoon op uit dat het op wijkniveau precies 0 uitmaakt of ieder huis apart 1 grote zekering heeft, fase netjes afgewisseld met de buren of dat iedereen zelf balanceerd.

Ik weet niet waar de meeste huis-aansluiting-kabels op gedimensioneerd worden maar voor de wijkkast maakt het niet uit hoe het ingedeeld wordt.

dus jouw idee werkt infeite tegenstrijdig met je doelstelling.
de oplossing van jouw probleem ligt dus inderdaad in het opnieuw en evenwichtig verdelen van je groepen, vaak zie je ook dat je hiervoor dus meer ruimte nodig hebt doordat je bv meerdere per fase aardlekschakelaars nodig zult hebben.
Jouw idee van een asymetrische aansluiting is al helemaal de verkeerde richting, bij een goede verdeling van een symetrische aansluiting ook nergens voor nodig, jouw probleem zit echt voor het beeldscherm. Asymetrische aansluitingen zijn een ramp en bieden infeite ook totaal geen meerwaarde.
Een ander probleem krijg je namelijk door de selectiviteit regels die je zou moeten toepassen, een 16A hoofdzekering betekend dat je groep maximaal met 10A afgezekerd mag worden. ik vrees dat dit voor je idee te laag is.

Het is een gedachte experiment en nog geen uitvoering; wat ik in de industrie veel zie zijn installaties die afgezekerd worden op bijvoorbeeld 2 MVA maar er mag maximaal 1,6 MVA gebruikt worden (boetes als dit wel gebeurd). Dat zou dus kunnen betekenen dat je in de huissituatie een 35-35-35 aansluiting met 35-16-16 contract hebt. Dat kan nu misschien niet; maar is voor toekomstige aansluitingen best interessant.

Ik begrijp best dat een perfect gebalanceerde situatie het niet nodig maakt om hierover na te denken maar die perfect gebelanceerde situatie komt niet zo vaak voor en met een assymetrische aansluiting forceer je een disbalans die op wijkniveau te balanceren is.

offtopic:
Overigens is de opmerking dat mijn probleem voor het beeldscherm zou zitten; je bericht klinkt niet perse beladen met vrolijkheid waardoor het moeilijk aan te nemen is dat dit als een gezellig grapje bedoeld is. Niet heel opbouwend om zo te reageren op iemand zijn brainfart.

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 14:41:
[...]


Als je selectief wilt zijn op je 16A netbeheerder zekering schakelt je eigen automaat al uit als je een oven/magnetron/vaatwasser/wasmachine+droger inschakelt.
Dat gaat niet vliegen zonder heel veel nadenken en een best ingewikkelde groepenkast.

In mijn beschreven concept zou er ook noog een oven/magnetron/vaatwasser/wasmachine+droger op de niet-primaire-fases aangesloten horen te worden.

Maar zoals hierboven beschreven zeg ik ook niet dat het nu direct geimplementeerd zou kunnen worden; maar ik denk dat het een interessant concept is.

[ Voor 7% gewijzigd door spork op 10-02-2026 15:54 ]

[Brent]

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:43:
[...]


Nee, dat komt gewoon omdat nieuwbouwwoningen verplicht nul-op-de-meter moeten zijn. En ze zijn gasloos dan krijg je een FE WP die meestal op 2 fasen of soms op 3 fasen werkt (niet 400V, maar 2x of 3x 230V) en koken is op inductie en een 35A zekering met een 7,4kW kookplaat is een grote no-no als je dan nog iets anders wilt.

Maar 35/40A hoofdaansluitingen zijn dan ook wel een Nederlands dingetje. Buiten NL is 80A, 100A gewoon standaard. En eigenlijk zou dat eea wel een stuk versimpelen (zoals het aansluiten van kookplaten , we hebben we niet voor niets altijd een speciaal NL aansluitschema bij). Op wijkniveau sluit je woningen 1 om 1 aan en is het net ook gebalanceerd. Thuis heb je in feite nooit krachtstroom apparatuur en dus niet werkelijk meerfase nodig, alleen maar zwaardere verbindingen. 32A zekeringen zijn volstrekt normaal buiten de landsgrenzen

Wat precies de motivatie is voor 3-fase huisaansluitingen, geen idee. Eigenlijk is het nergens voor nodig en beter van niet. De oplossing is logisch: 3x25A = 75A hoofdzekering.

[Jan-tweak]

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:43:
[...]


Nee, dat komt gewoon omdat nieuwbouwwoningen verplicht nul-op-de-meter moeten zijn. En ze zijn gasloos dan krijg je een FE WP die meestal op 2 fasen of soms op 3 fasen werkt (niet 400V, maar 2x of 3x 230V) en koken is op inductie en een 35A zekering met een 7,4kW kookplaat is een grote no-no als je dan nog iets anders wilt. Als je dan ook nog het dak vol wil leggen kom je uit op een PV-installatie die boven de 4 kWp uitkomt waarbij het advies is, dit niet op één fase te doen, maar op meerdere fases.

even voor de duidelijkheid, een grotere PV met een vermogen vanaf 4 kW is per definitie een 3-fase susteem of je moet het dak verdelen over twee 1-fase omvormers, wat normaal gesproken duurder gaat worden dan een 3-fase systeem.
een enkele kookplaat (pit) van 7,4 kW kom je in een huiselijke situatie normaal gesproken niet vaak tegen. Veruit de meeste inductiekookplaten kun je ondertussen ook al gewoon in 3-fase aansluiten, en dat is met het oog op verdeling van de fasebelasting juist weer een groot voordeel.
overigens is het helemaal niet zo dat huizen verplicht Nul op de Meter moeten zijn, wat wel klopt dat deze geen gasaansluiting meer krijgen, zeker in nieuwbouwgebieden, gewoon omdat daar namelijk er geen gas-infrastructuur meer wordt geplaatst.
voor nul op de meter huizen heb je namelijk een veel grotere PV installatie nogdig dan er nu worden geplaatst, die wordt namelijk mn door eisen van Energieklasse A geplaatst, en zonder (een kleine) PV is dat vrij lastig.

[Jan-tweak]

spork schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:52:
[...]

Als je omvormer 1-fase is maakt het niets uit of je aansluiting 1 of 3 fasen is wat betreft de spanning. Als je omvormer 1-fasig is is het qua lokaal gebruik gunstiger om ook je verbruik op die ene fase aan te sluiten.

jawel, omdat het namelijk door een onevenwichte faseverdeling in je wijk de spanning op een één fase wel eens behoorlijk kan afwijken van een andere fase, alleen bij een 1-fase aansluiting heb je die keuze dus niet.
daarnaast zal de belasting van een 3-fase omvormer per fase kleiner zijn dan als je kleine 1-fase omvormer die tegen zijn max aanzit vergelijkt.
juni 2025; bijna 10V verschil tussen de fases.

[...]


Volgens mij klopt dit niet. Voorbeeld:
Situatie 1:
Aansluiting huis 1: 35 - 0 - 0
Aansluiting huis 2: 0 - 35 - 0
Aansluiting huis 3: 0 - 0 - 35
Aansluiting wijkcentrale: 35 - 35 - 35 (uitgaande van een gelijktijdigheid 1 (wat logisch 1 bij slechts 1 aansluiting))

Situatie 2:
Aansluiting huis 1: 25 - 25 - 25
Aansluiting huis 2: 25 - 25 - 25
Aansluiting huis 3: 25 - 25 - 25
Aansluiting wijkcentrale: 50 - 50 - 50 (uitgaande van een gelijktijdigheid 2/3 (wat mij het minimum lijkt bij zo'n kleine poule))

In situatie 1 hebben alle huizen minder beschikbaar vermogen maar de wijkcentrale ook gewoon.
Als je de poule groter zou maken kom je volgens mij er gewoon op uit dat het op wijkniveau precies 0 uitmaakt of ieder huis apart 1 grote zekering heeft, fase netjes afgewisseld met de buren of dat iedereen zelf balanceerd.

Ik weet niet waar de meeste huis-aansluiting-kabels op gedimensioneerd worden maar voor de wijkkast maakt het niet uit hoe het ingedeeld wordt.

[...]

het probleem is echter dat je nooit een wijktrafo hebt voor slechts 3 woningen, doe deze berekening eens voor 100 huizen ?

Het is een gedachte experiment en nog geen uitvoering; wat ik in de industrie veel zie zijn installaties die afgezekerd worden op bijvoorbeeld 2 MVA maar er mag maximaal 1,6 MVA gebruikt worden (boetes als dit wel gebeurd). Dat zou dus kunnen betekenen dat je in de huissituatie een 35-35-35 aansluiting met 35-16-16 contract hebt. Dat kan nu misschien niet; maar is voor toekomstige aansluitingen best interessant.

Ik begrijp best dat een perfect gebalanceerde situatie het niet nodig maakt om hierover na te denken maar die perfect gebelanceerde situatie komt niet zo vaak voor en met een assymetrische aansluiting forceer je een disbalans die op wijkniveau te balanceren is.

offtopic:
Overigens is de opmerking dat mijn probleem voor het beeldscherm zou zitten; je bericht klinkt niet perse beladen met vrolijkheid waardoor het moeilijk aan te nemen is dat dit als een gezellig grapje bedoeld is. Niet heel opbouwend om zo te reageren op iemand zijn brainfart.

[...]


In mijn beschreven concept zou er ook noog een oven/magnetron/vaatwasser/wasmachine+droger op de niet-primaire-fases aangesloten horen te worden.

Maar zoals hierboven beschreven zeg ik ook niet dat het nu direct geimplementeerd zou kunnen worden; maar ik denk dat het een interessant concept is.

[WargamingPlayer]

Ik zelf zou liever 1 keer 63 A willen. Dat is gewoon praktischer. Maar met mijn panelen en thuis accu’s ben ik sinds ik thuis accu’s heb nooit meer boven de 5,2 A gekomen met mijn thuis aansluiting omdat de accu’s eigenlijk de boel weg schaven. In de winter is het een ander verhaal omdat ik dan in de nacht bij meer dan 8 cent verschil mijn thuisaccu vol laad en dat is dan 22A.

[Brent]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:35:
[...]
jawel, omdat het namelijk door een onevenwichte faseverdeling in je wijk de spanning op een één fase wel eens behoorlijk kan afwijken van een andere fase, alleen bij een 1-fase aansluiting heb je die keuze dus niet.
daarnaast zal de belasting van een 3-fase omvormer per fase kleiner zijn dan als je kleine 1-fase omvormer die tegen zijn max aanzit vergelijkt.
juni 2025; bijna 10V verschil tussen de fases.
[Afbeelding]

[...]
het probleem is echter dat je nooit een wijktrafo hebt voor slechts 3 woningen, doe deze berekening eens voor 100 huizen ?

[...]

Het zou een expliciete taak van de netbeheerder kunnen zijn, de partij die eigenlijk ook de meest logische is om daarop te letten. Het is niet lastig woningen om te pluggen als je 3 fasen naar binnen legt en er maar 1 aansluit.

[marcop23]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:35:

[...]
het probleem is echter dat je nooit een wijktrafo hebt voor slechts 3 woningen, doe deze berekening eens voor 100 huizen ?

[...]

Typisch geldt: Hoe meer huizen, hoe kleiner de invloed van één verbruiker is, en hoe beter de boel in balans is. In ieder geval procentueel.

Overigens zijn er ook in Nederland best wel trafo's in het buitengebied met maar 3 huizen Maar goed, die zijn dan met b.v. een 100 kVA trafo best wel overgedimensioneerd dus zal je niet snel last hebben van onbalans.

In Noord-Amerika zijn woningen typisch enkelfasig aangesloten op een zekering van 100 of tegenwoordig vaak 200 A (bij een gesplitste 240V, dus 24 of 48 kW). Dat gebeurt dan op enkelfasige trafo's. Uitlopers van het middenspanningsnet zijn zelfs vaak enkelfasig. Maar op niveau "onderstation" middelt dat behoorlijk uit en valt het reuze mee qua onbalans.

Overigens hoef je voor dikke aansluitingen de oceaan niet over: In Duitsland lijkt het ook een stuk normaler te zijn om huisaansluitingen van 3x50 A of 3x63 A te hebben. Dan betaal je vooral per getransporteerde kWh: in NRW gemiddeld €80 per jaar vast + €0,09/kWh, wat bij een gemiddeld verbruik vergelijkbaar is qua netkosten als Nederland. Wat hoofdzekering betreft zijn we in Nederland (en België?) misschien juist de vreemde eenden in de bijt, met onze enorme tarieven voor een dikkere aansluiting. Ik vind de internationale verschillen in ieder geval best interessant.

[Annuk]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:35:
[...]
jawel, omdat het namelijk door een onevenwichte faseverdeling in je wijk de spanning op een één fase wel eens behoorlijk kan afwijken van een andere fase, alleen bij een 1-fase aansluiting heb je die keuze dus niet.
daarnaast zal de belasting van een 3-fase omvormer per fase kleiner zijn dan als je kleine 1-fase omvormer die tegen zijn max aanzit vergelijkt.
juni 2025; bijna 10V verschil tussen de fases.
[Afbeelding]

[...]
het probleem is echter dat je nooit een wijktrafo hebt voor slechts 3 woningen, doe deze berekening eens voor 100 huizen ?

[...]

Reken er vanuit een trafo nog maar een paar woningen bij...
Ergste verschil waar ik bewust bij ben geweest was 48V op trafo niveau tussen de fases.
En wat denk je wat er op distributie niveau gebeurt met de 10/20kV en op de volgende stap in het 110kV net? Ook daar vliegen de spanningen omhoog.
Het is niet alleen op wijkniveau, en tevens zit er dus ook flink verschil op wat voor kabel is de hoofdkabel in de straat en op hoeveel afstand zit je van je trafo.

---

Brent schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:39:
[...]

Het zou een expliciete taak van de netbeheerder kunnen zijn, de partij die eigenlijk ook de meest logische is om daarop te letten. Het is niet lastig woningen om te pluggen als je 3 fasen naar binnen legt en er maar 1 aansluit.

En hoe denk je dat te realiseren? Het is altijd k#t om bij de mensen binnen te komen om iets te meten of veranderen. Mensen willen niet meewerken of zijn gewoon niet thuis vanwege werk oid.
Zou een optie kunnen zijn moet overal de huisaansluiting buiten zitten en (alleen) toegankelijk voor de netbeheerders... Zit je daar op te wachten?

[Brent]

Annuk schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:52:
[...]

Reken er vanuit een trafo nog maar een paar woningen bij...
Ergste verschil waar ik bewust bij ben geweest was 48V op trafo niveau tussen de fases.
En wat denk je wat er op distributie niveau gebeurt met de 10/20kV en op de volgende stap in het 110kV net? Ook daar vliegen de spanningen omhoog.
Het is niet alleen op wijkniveau, en tevens zit er dus ook flink verschil op wat voor kabel is de hoofdkabel in de straat en op hoeveel afstand zit je van je trafo.

---

[...]


En hoe denk je dat te realiseren? Het is altijd k#t om bij de mensen binnen te komen om iets te meten of veranderen. Mensen willen niet meewerken of zijn gewoon niet thuis vanwege werk oid.
Zou een optie kunnen zijn moet overal de huisaansluiting buiten zitten en (alleen) toegankelijk voor de netbeheerders... Zit je daar op te wachten?

In eerste aanleg zou je verwachten dat op wijkniveau wegens willekeur de verdeling redelijk gelijk uit moet komen. De vraag is dus, hoe is die verdeling, komt het vaak voor dat het toch niet zo is?

Momenteel kan een netbeheerder ook niet op die manier ingrijpen, met die expliciete taak wel. En sowieso zijn ze verantwoordelijk voor de balans, en het is altijd handig als mensen die verantwoordelijk zijn voor een probleem ook de mogelijkheid het op te lossen te hebben.

[Annuk]

marcop23 schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:48:
[......]


Overigens hoef je voor dikke aansluitingen de oceaan niet over: In Duitsland lijkt het ook een stuk normaler te zijn om huisaansluitingen van 3x50 A of 3x63 A te hebben. Dan betaal je vooral per getransporteerde kWh: in NRW gemiddeld €80 per jaar vast + €0,09/kWh, wat bij een gemiddeld verbruik vergelijkbaar is qua netkosten als Nederland. Wat hoofdzekering betreft zijn we in Nederland (en België?) misschien juist de vreemde eenden in de bijt, met onze enorme tarieven voor een dikkere aansluiting. Ik vind de internationale verschillen in ieder geval best interessant.

Weet dat er hier ook wel eens geluiden over zijn opgegaan, grotere aansluitingen en dat je dan verbruiks/leverings bundels moest inkopen.
En dan met iets van kwartier gemiddelden oid, zodat je bij een opstartpiek van iets niet direct een "boete" betaald.

[Annuk]

Brent schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:58:
[...]

In eerste aanleg zou je verwachten dat op wijkniveau wegens willekeur de verdeling redelijk gelijk uit moet komen. De vraag is dus, hoe is die verdeling, komt het vaak voor dat het toch niet zo is?

Gebeurt via 2 kanten.
Momenteel praktisch geen handjes te krijgen voor het werk en die wel willen hebben maar 1 kunstje geleerd (gechargeerd gezegd).

Ook al eens meegemaakt in een nieuwbouw plan van pakweg 50 woningen, netbeheerder/aannemer netjes fases doorgedraaid, installateurs hebben dit geintje ook gedaan maar wel overal 1 fase PV, en door dom toeval exact dezelfde draaiing meegenomen dus alsnog dezelfde fase overbelast.

Momenteel kan een netbeheerder ook niet op die manier ingrijpen, met die expliciete taak wel. En sowieso zijn ze verantwoordelijk voor de balans, en het is altijd handig als mensen die verantwoordelijk zijn voor een probleem ook de mogelijkheid het op te lossen te hebben.

Ook niet per definitie met die expliciete taak tenzij alles continue bereikbaar is, tenzij letterlijk iedere aansluiting in heel NL vernieuwd gaat worden en goed geregistreerd, want eerder had je de wereld aan GEB's met ieder hun eigen aansluit-richtlijnen, dus verschillende draairichtingen en fase doordraai berekeningen.

En ook de netbeheerders hebben nu heel veel belang bij balans hoor, dat maakt het grote verschil tussen een beperkte of een enorme klus (en dus geld)

[Jan-tweak]

Brent schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:39:
[...]

Het zou een expliciete taak van de netbeheerder kunnen zijn, de partij die eigenlijk ook de meest logische is om daarop te letten. Het is niet lastig woningen om te pluggen als je 3 fasen naar binnen legt en er maar 1 aansluit.

ik vrees dat hun daar echt geen tijd voor hebben, ze komen nu al mankracht te kort om de echt belangrijke zaken op te lossen.
juist door 3-fase aansluiting verlaag je deze zaken.

[Jan-tweak]

marcop23 schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:48:
[...]

Typisch geldt: Hoe meer huizen, hoe kleiner de invloed van één verbruiker is, en hoe beter de boel in balans is. In ieder geval procentueel.

Overigens zijn er ook in Nederland best wel trafo's in het buitengebied met maar 3 huizen Maar goed, die zijn dan met b.v. een 100 kVA trafo best wel overgedimensioneerd dus zal je niet snel last hebben van onbalans.

In Noord-Amerika zijn woningen typisch enkelfasig aangesloten op een zekering van 100 of tegenwoordig vaak 200 A (bij een gesplitste 240V, dus 24 of 48 kW). Dat gebeurt dan op enkelfasige trafo's. Uitlopers van het middenspanningsnet zijn zelfs vaak enkelfasig. Maar op niveau "onderstation" middelt dat behoorlijk uit en valt het reuze mee qua onbalans.

ik denk dat mn de US geen goed voorbeeld is van hun electrisch systeem, wat eigenlijk nog uit twee eeuwen geleden is ontstaan, 110V 60 Hz, weet je nog, van van die zekeringen word ik in ieder geval niet blij.
lijkt me geen goed ijkpunt.

Overigens hoef je voor dikke aansluitingen de oceaan niet over: In Duitsland lijkt het ook een stuk normaler te zijn om huisaansluitingen van 3x50 A of 3x63 A te hebben. Dan betaal je vooral per getransporteerde kWh: in NRW gemiddeld €80 per jaar vast + €0,09/kWh, wat bij een gemiddeld verbruik vergelijkbaar is qua netkosten als Nederland. Wat hoofdzekering betreft zijn we in Nederland (en België?) misschien juist de vreemde eenden in de bijt, met onze enorme tarieven voor een dikkere aansluiting. Ik vind de internationale verschillen in ieder geval best interessant.

[True]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:26:
[...]

even voor de duidelijkheid, een grotere PV met een vermogen vanaf 4 kW is per definitie een 3-fase susteem of je moet het dak verdelen over twee 1-fase omvormers, wat normaal gesproken duurder gaat worden dan een 3-fase systeem.

Incorrect, eerste voorbeeld wat ik tegenkom: SE5000H dit is een 1-fase 5kW omvormer. Moet je het willen? Nee. Mag het? Ja zeker, want de tekst is namelijk: "zijn in de regel op drie fasen aangesloten.".

een enkele kookplaat (pit) van 7,4 kW kom je in een huiselijke situatie normaal gesproken niet vaak tegen. Veruit de meeste inductiekookplaten kun je ondertussen ook al gewoon in 3-fase aansluiten, en dat is met het oog op verdeling van de fasebelasting juist weer een groot voordeel.

Volgens mij zijn de 2x3,7 kW inductiekookplaten nog echt wel gemeengoed, die kun je op 1 fase aansluiten met een kookgroep óf op 2 v.d. 3 fasen met een gebrugde nul (of met twee nullen ..) Kookplaten op 3-fasen, dus 11 kW zie je nog echt vrij weinig m.u.v. het hogere segment. Dat betekent overigens niet dat je de meeste kookplaten niet ook kunt aansluiten als je een 3-fasen aansluiting hebt.

overigens is het helemaal niet zo dat huizen verplicht Nul op de Meter moeten zijn, wat wel klopt dat deze geen gasaansluiting meer krijgen, zeker in nieuwbouwgebieden, gewoon omdat daar namelijk er geen gas-infrastructuur meer wordt geplaatst.
voor nul op de meter huizen heb je namelijk een veel grotere PV installatie nogdig dan er nu worden geplaatst, die wordt namelijk mn door eisen van Energieklasse A geplaatst, en zonder (een kleine) PV is dat vrij lastig.

Je hebt gelijk, niet alle nieuwbouwwoningen moeten nul-op-de-meter zijn. Maar zonder gas zit je nog steeds met de uitdaging om die WP + inductie netjes weg te krijgen in de eerder voorgestelde 35-16-16 oplossing. En dat gaat praktisch niet lukken.

PS het zou de leesbaarheid bevorderen als je spellingscontrole en hoofdletters gebruikt.

[Jan-tweak]

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 22:49:
[...]

Incorrect, eerste voorbeeld wat ik tegenkom: SE5000H dit is een 1-fase 5kW omvormer. Moet je het willen? Nee. Mag het? Ja zeker, want de tekst is namelijk: "zijn in de regel op drie fasen aangesloten.".

geen idee waar je die info vandaan hebt, maar een 1-fase omvormer kun je gewoon niet technisch 3-fasig aansluiten, dat is gewoon onmogelijk.
kijk je dan ook nog naar de waarden (spec's van SE) zie beeld, dan valt het je mogelijk op dat de maximale AC stroomsterkte met 23A ruim boven de standaard 16A zekering die bij een 25A hoofdaansluiting ligt, zelfs boven een 20A zekering (die je bv bij een 35A hoofdzekering prima kunt gebruiken.
Je zou dus hier een 25A zekering moeten gebruiken (bij een 35 1-fase huis aansluiting) om nog binnen de limieten te komen, alleen voldoet die 25A niet aan de selectiviteit regels.

[...]

Volgens mij zijn de 2x3,7 kW inductiekookplaten nog echt wel gemeengoed, die kun je op 1 fase aansluiten met een kookgroep óf op 2 v.d. 3 fasen met een gebrugde nul (of met twee nullen ..) Kookplaten op 3-fasen, dus 11 kW zie je nog echt vrij weinig m.u.v. het hogere segment. Dat betekent overigens niet dat je de meeste kookplaten niet ook kunt aansluiten als je een 3-fasen aansluiting hebt.


[...]

Je hebt gelijk, niet alle nieuwbouwwoningen moeten nul-op-de-meter zijn. Maar zonder gas zit je nog steeds met de uitdaging om die WP + inductie netjes weg te krijgen in de eerder voorgestelde 35-16-16 oplossing. En dat gaat praktisch niet lukken.

PS het zou de leesbaarheid bevorderen als je spellingscontrole en hoofdletters gebruikt.

[Xander]

Brent schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:19:
Maar 35/40A hoofdaansluitingen zijn dan ook wel een Nederlands dingetje. Buiten NL is 80A, 100A gewoon standaard. En eigenlijk zou dat eea wel een stuk versimpelen (zoals het aansluiten van kookplaten , we hebben we niet voor niets altijd een speciaal NL aansluitschema bij).

Brent schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 17:39:
Het zou een expliciete taak van de netbeheerder kunnen zijn, de partij die eigenlijk ook de meest logische is om daarop te letten. Het is niet lastig woningen om te pluggen als je 3 fasen naar binnen legt en er maar 1 aansluit.

Als we in Nederland zouden gaan werken met zware 1-fase aansluitingen (denk 1x80A of 1x100A), is het natuurlijk nog maar de vraag of de netbeheerders er nog steeds voor zouden kiezen om een kabel met 3 fasen naar binnen te leggen. Dan moet je namelijk een kabel leggen geschikt voor 3x80A of 3x100A en dat wordt een dure grap...

[True]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 23:35:
[...]
geen idee waar je die info vandaan hebt, maar een 1-fase omvormer kun je gewoon niet technisch 3-fasig aansluiten, dat is gewoon onmogelijk.
kijk je dan ook nog naar de waarden (spec's van SE) zie beeld, dan valt het je mogelijk op dat de maximale AC stroomsterkte met 23A ruim boven de standaard 16A zekering die bij een 25A hoofdaansluiting ligt, zelfs boven een 20A zekering (die je bv bij een 35A hoofdzekering prima kunt gebruiken.
Je zou dus hier een 25A zekering moeten gebruiken (bij een 35 1-fase huis aansluiting) om nog binnen de limieten te komen, alleen voldoet die 25A niet aan de selectiviteit regels.

[...]

Ik snap niet waar je heen wilt, ik begin (in de context van een conceptuele 35-16-16 aansluiting) met:

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 15:43:
Als je dan ook nog het dak vol wil leggen kom je uit op een PV-installatie die boven de 4 kWp uitkomt waarbij het advies is, dit niet op één fase te doen, maar op meerdere fases.

Dan reageer jij:

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:26:
even voor de duidelijkheid, een grotere PV met een vermogen vanaf 4 kW is per definitie een 3-fase susteem of je moet het dak verdelen over twee 1-fase omvormers, wat normaal gesproken duurder gaat worden dan een 3-fase systeem.

Ik reageer weer met:

True schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 22:49:
Incorrect, eerste voorbeeld wat ik tegenkom: SE5000H dit is een 1-fase 5kW omvormer. Moet je het willen? Nee. Mag het? Ja zeker, want de tekst is namelijk: "zijn in de regel op drie fasen aangesloten.".

Je kunt gerust een 1-fase omvormer gebruiken in een woning waar je een 3-fase aansluiting hebt. Enkel is die dan gewoon op 1-fase en een nul aangesloten. Ik wil helemaal geen 1-fase omvormer 'op 3-fasen' aansluiten.
Nogmaals ik snap niet waar je heen wilt.

[Jan-tweak]

True schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 00:12:
[...]


Ik snap niet waar je heen wilt, ik begin (in de context van een conceptuele 35-16-16 aansluiting) met:

[...]


Dan reageer jij:

[...]


Ik reageer weer met:

[...]


Je kunt gerust een 1-fase omvormer gebruiken in een woning waar je een 3-fase aansluiting hebt. Enkel is die dan gewoon op 1-fase en een nul aangesloten. Ik wil helemaal geen 1-fase omvormer 'op 3-fasen' aansluiten.
Nogmaals ik snap niet waar je heen wilt.

je schreef zelf: " Incorrect, eerste voorbeeld wat ik tegenkom: SE5000H dit is een 1-fase 5kW omvormer. Moet je het willen? Nee. Mag het? Ja zeker, want de tekst is namelijk: "zijn in de regel op drie fasen aangesloten.". " ; dus ik las daaruit dat je denkt dat je een 1-fase apparaat op 3-fasen wilt aansluiten, wat natuurlijk gewoon niet gaat.
uiteraard kun je een 1-fase toestel prima in een 3-fase huis-aansluiting plaatsen, alleen dat doe je dan op één van de 3 beschikbare fasen.
je voorbeeld met de SE5000H gaat dat echter weer spaak, wat die is zelfs voor een 35A hoofdaansluiting (35-16-16) te groot, die heeft namelijk minimaal een 25A IA nodig en dat past weer niet met een 35A hoofdaansluiting, dan zou die namelijk al 40A moeten zijn. aan die 16A fases kun je hooguit wat lampjes en laag vermogen apparatuur aansluiten, lijkt me niet echt handig.
even los dat de netbeheerders dit soort vreemde zaken al helemaal niet aanbieden, heb je door je apparatuur meer stroom nodig dan is vaak 3*35A in een huiselijke omgeving veelal nog geen probleem, wil je nog meer zou je afhankelijk van je locatie wel eens tegen problemen qua beschikbaarheid aan kunnen lopen. en ja, deze volgende stap heeft zijn prijs, en ik vrees dat die in de toekomst alleen maar duurder gaat worden.

[True]

@Jan-tweak je comment is lastig te lezen met deze opmaak, zinnen en gebrek aan hoofdletters.

[spork]

Jan-tweak schreef op dinsdag 10 februari 2026 @ 16:35:
[...]
jawel, omdat het namelijk door een onevenwichte faseverdeling in je wijk de spanning op een één fase wel eens behoorlijk kan afwijken van een andere fase, alleen bij een 1-fase aansluiting heb je die keuze dus niet.
daarnaast zal de belasting van een 3-fase omvormer per fase kleiner zijn dan als je kleine 1-fase omvormer die tegen zijn max aanzit vergelijkt.
juni 2025; bijna 10V verschil tussen de fases.

Dan is het voordeel dus niet de driefase aansluiting an-sich maar dat jij keuze hebt in de fases. Als de verdeling tussen de fases in de wijk goed zou zijn bestaat dit verschil niet.

[Jan-tweak]

spork schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 08:55:
[...]


Dan is het voordeel dus niet de driefase aansluiting an-sich maar dat jij keuze hebt in de fases. Als de verdeling tussen de fases in de wijk goed zou zijn bestaat dit verschil niet.

naar mijn idee is het grote voordeel van een 3-fase aansluiting t.o.v. een 1-fase aansluiting dat je met een lagere belasting toch meer beschikbare vermogen hebt. (17.250 versus 8.050W).
mn door een goede evenwichtige verdeling zal daardoor (mn bij relatieve nieuwbouwbuurten, waar de infrastructuur al berekend is op 3-fase huisaansluitingen, dit tot uiteindelijke lagere belastingen en lagere spanningspieken leiden.
ik zelf heb dit zelfs in een oud jaren 60 wijk gezien, waar steeds meer mensen naar 3 fase overgestapt zijn dat waar we circa 8 jaar geleden nog regelmatig in de zomer met te hoge spanningspieken te maken hebben gehad deze nu vrijwel nooit meer voorkomen terwijl er in die tijd geen kabels vervangen zijn.
Het feit is wel dat we steeds meer stroomverbruik zullen gaan hebben wat zeker bij oudere wijken met jaren 50 en 60 en 70 infrastructuur deze op duur aan vervanging toe zijn, wat op zich logisch is, de eisen van deze infrastructuur waren toen gewoon heel anders met een duidelijke lagere stroombehoefde.
dus aanpassing aan wijktrafo's en mogelijk zelfs bekabeling zijn dan nodig.

[HugoStiglitz]

Goedemorgen,

hier is de stoppenkast aan de beurt om vervangen te worden. De huidige is door de vorige bewoners/installaties een behoorlijk samenraapsel geworden met diverse componenten en jawel Emat er in waar ik mijn twijfels bij heb. Dus tijd voor wat anders. Nu 1 fase, de kast voorbereiden op 3 fasen voor de toekomst als ik toch bezig ben.
Nu zit er wat twijfel welke kant op te gaan. Ik kan elke groep als Alamat pakken. Dat kost wat meer, maar geeft met foutzoeken mogelijk wel wat meer mogelijkheden. De volgende configuratie heb ik gemaakt en de installateur(s) zijn niet eenduidig in advies.
ABB met alles alamat.


ABB met aardleks

Wat zou het advies zijn vanuit de medetweaker. Is deze indeling handig zo?

[bjusterbaarlik]

Het zou logisch zijn om je kookplaat aan te sluiten op een 3 fase aardlekautomaat ipv alles op 1 fase kookgroep.

Bij de aardlekautomaten heb je trouwens een extra automaat van 20A staan die er niet bij hoort?

[ Voor 30% gewijzigd door bjusterbaarlik op 11-02-2026 12:00 ]

[leeri003]

Kookgroep en pv groep zou ik 3 fase doen, afhankelijk van hoeveel panelen je doet natuurlijk ik heb er 15.
Alles alamat heeft mijn voorkeur laatst me de pleuris gezocht in welke groep de fout zat, de groep redelijk snel gevonden maar blijft irritant.

[Jan-tweak]

HugoStiglitz schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 11:34:
Goedemorgen,

hier is de stoppenkast aan de beurt om vervangen te worden. De huidige is door de vorige bewoners/installaties een behoorlijk samenraapsel geworden met diverse componenten en jawel Emat er in waar ik mijn twijfels bij heb. Dus tijd voor wat anders. Nu 1 fase, de kast voorbereiden op 3 fasen voor de toekomst als ik toch bezig ben.
Nu zit er wat twijfel welke kant op te gaan. Ik kan elke groep als Alamat pakken. Dat kost wat meer, maar geeft met foutzoeken mogelijk wel wat meer mogelijkheden. De volgende configuratie heb ik gemaakt en de installateur(s) zijn niet eenduidig in advies.
ABB met alles alamat.


ABB met aardleks

Wat zou het advies zijn vanuit de medetweaker. Is deze indeling handig zo?

ABB is zeker een goed keus, maar ik zou zeker ook eens kijken wat deze kast kost met schneider electic onderdelen, mogelijk net iets minder bekend dan ABB maar zeker ook een prima merk.
wist je overigens dat een in Nederland heel bekend merk als Hager ook van Schnieder electic is, en mogelijk ook een voordeel, dat spul wordt ook nog gewoon in de EU gemaakt.

kleine tip; denk ook eens aan een overspanningsbeveiling in je kast.
ik zelf heb een combi germaakt, voor de standaard groepen heb ik in een 3-fase configuratie IA met ALS geplaatst.
voor de speciale zwaardere apparatuur heb ik gekozen voor eigen alamats, dus ook voor de garage, buitenverlichting, warmtepomp,PV ed.
tevens had ik nog wat opmerkingen mbt je opzet, daar kom ik later op terug.
1) bij je alamat versie; ik zou hier niet gaan kiezen voor een 1-DIN breed alamat, los dat deze aanzienlijk duurder is, heb je ook nog te maken met warmteontwikkeling, zeker als je zoveel van deze dingen bij elkaar propt. dus advies is; pak een grotere kast, is natuurlijk afhankelijk hoeveel plaats je hebt.2) je B16A 1-din alamat voor de PV is een 30mA versie, ik zou eigenlijk verwachten dat hier een 100mA of 300mA versie (gelijk aan die andere Alamat voor de tweede PV gebruikt zou moeten worden.
ik zou qua kabel binnen de kast kiezen voor 10mm2 ipv 6mm2, heb je beduidend meer hoofdruimte.

[ Voor 23% gewijzigd door Jan-tweak op 11-02-2026 16:07 ]

[True]

leeri003 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 12:01:
Kookgroep en pv groep zou ik 3 fase doen, afhankelijk van hoeveel panelen je doet natuurlijk ik heb er 15.
Alles alamat heeft mijn voorkeur laatst me de pleuris gezocht in welke groep de fout zat, de groep redelijk snel gevonden maar blijft irritant.

Het is totaal onlogisch om een huidige 1-fase PV-installatie met een 1-fase beveiliging in een nieuwe kast op 3-fasen (3P) te beveiligen die PV-omvormer wordt niet direct 3-fasen met een groepenkast aanpassing.

[Blik1984]

Ik heb een hulpvraag, ben zelf een “leek” op dit gebied. Er wordt vandaag een laadpaal geïnstalleerd door een elektriciën en die was niet heel blij met mijn meterkast. Hij gaf aan dat de meerdere dubbele leidingen die bovenin de verschillende automaten zitten helemaal niet mogen en mogelijk gevaar op kunnen leveren voor de toekomst. De meterkast is 2.5 jaar geleden opgeleverd bij een nieuwbouwwoning, dus ik was wel vrij verrast.

Heeft de elektricien hier inderdaad een punt. Is dat gevaarlijk en niet conform NEN?
Indien gelijk, what’s next? De aannemer aanschrijven en ervoor zorgen dat het in orde gemaakt wordt?

Zie de foto’s hieronder. Bij de eerste foto is het wel duidelijk denk ik. Bij foto 2 en 3 zie je 2x 2 blauwe draden die in 1 automaat gepropt zitten

[ Voor 3% gewijzigd door Blik1984 op 11-02-2026 15:31 ]

[Jan-tweak]

Blik1984 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 15:30:
Ik heb een hulpvraag, ben zelf een “leek” op dit gebied. Er wordt vandaag een laadpaal geïnstalleerd door een elektriciën en die was niet heel blij met mijn meterkast. Hij gaf aan dat de meerdere dubbele leidingen die bovenin de verschillende automaten zitten helemaal niet mogen en mogelijk gevaar op kunnen leveren voor de toekomst. De meterkast is 2.5 jaar geleden opgeleverd bij een nieuwbouwwoning, dus ik was wel vrij verrast.

Heeft de elektricien hier inderdaad een punt. Is dat gevaarlijk en niet conform NEN?
Indien gelijk, what’s next? De aannemer aanschrijven en ervoor zorgen dat het in orde gemaakt wordt?

Zie de foto’s hieronder. Bij de eerste foto is het wel duidelijk denk ik. Bij foto 2 en 3 zie je 2x 2 blauwe draden die in 1 automaat gepropt zitten

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

wat een puinhoop, en dat door een bedrijf, was blijkbaar een bakker die dat gedaan heeft. En ja, jouw laadpaal elektricien heeft helemaal gelijk, ik zou hier zelfs van afkeur kunnen spreken.
Mijn advies; laat hier aub door een echte elektricien naar kijken en dit in orde laten maken.

[jeronimo]

HugoStiglitz schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 11:34:
Goedemorgen,

hier is de stoppenkast aan de beurt om vervangen te worden. De huidige is door de vorige bewoners/installaties een behoorlijk samenraapsel geworden met diverse componenten en jawel Emat er in waar ik mijn twijfels bij heb. Dus tijd voor wat anders. Nu 1 fase, de kast voorbereiden op 3 fasen voor de toekomst als ik toch bezig ben.
Nu zit er wat twijfel welke kant op te gaan. Ik kan elke groep als Alamat pakken. Dat kost wat meer, maar geeft met foutzoeken mogelijk wel wat meer mogelijkheden. De volgende configuratie heb ik gemaakt en de installateur(s) zijn niet eenduidig in advies.
ABB met alles alamat.


ABB met aardleks

Wat zou het advies zijn vanuit de medetweaker. Is deze indeling handig zo?

Voor ABB zou ik zeker bij Sander Vunderink kijken. Dat scheelt best wel geld.

[Mats007]

Blik1984 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 15:30:
Ik heb een hulpvraag, ben zelf een “leek” op dit gebied. Er wordt vandaag een laadpaal geïnstalleerd door een elektriciën en die was niet heel blij met mijn meterkast. Hij gaf aan dat de meerdere dubbele leidingen die bovenin de verschillende automaten zitten helemaal niet mogen en mogelijk gevaar op kunnen leveren voor de toekomst. De meterkast is 2.5 jaar geleden opgeleverd bij een nieuwbouwwoning, dus ik was wel vrij verrast.

Heeft de elektricien hier inderdaad een punt. Is dat gevaarlijk en niet conform NEN?
Indien gelijk, what’s next? De aannemer aanschrijven en ervoor zorgen dat het in orde gemaakt wordt?

Zie de foto’s hieronder. Bij de eerste foto is het wel duidelijk denk ik. Bij foto 2 en 3 zie je 2x 2 blauwe draden die in 1 automaat gepropt zitten

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Gisteren nog in een gesprek vermeld dat het bizar is dat een CV-ketel tegenwoordig door een 'erkende installateur' moet worden geïnstalleerd. Dat terwijl menig hobbyklusser het beter en volgens alle regels doet in vergelijking tot sommige beun-de-haas-installateurs die de hoofdprijs vragen.

Dit is nu precies zo een gevalletje waarin je je afvraagt hoe dit kan gebeuren in een land met zoveel normen, regels en vooral dikke facturen voor 'gecertificeerd werk'.

Just my 2 cents... Succes met de aannemer aanspreken hierop. Dat hij maar zijn e-onderaannemer onder zijn reet schopt.

[Blik1984]

@Jan-tweak @Mats007 Dank voor jullie reactie. Ik heb direct een melding gemaakt bij de aannemer, gelukkig heb ik de laatste 5% nog bij de notaris staan. Die 5% blijft daar mooi staan tot dit is opgelost.

Wat ik vooral bizar vind, is dat dit dus aan een "professionele" partij is uitbesteed door de aannemer. Dan mag je er toch vanuitgaan dat dit goed gaat en niet voor gevaarlijke situaties kan zorgen.

[Brent]

Wat me vooral opvalt is draden zonder vaste kern in de meterkast (aka huishoudsnoer). Ik dacht dat dat niet mocht.

[uaT]

@Blik1984 Bij Hager mogen 2 aders in een kooiklem mits ze allebei 6mm2 zijn. Niets aan de hand dus.
Volgens mij zitten er ook adereindhulsen om maar zelfs dat hoeft niet.

[ Voor 26% gewijzigd door uaT op 11-02-2026 17:00 ]

[True]

Brent schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 16:40:
Wat me vooral opvalt is draden zonder vaste kern in de meterkast (aka huishoudsnoer). Ik dacht dat dat niet mocht.

Niet incorrect, maar wel een onjuiste aanname: als ze ultrasoon gelast zijn is dat sowieso geen probleem. Dat is op het oog (aangesloten in de componenten) sowieso niet te zien.
Dit heet volgens mij in groepenkast-termen overigens VDS - (vinyldraad soepel) en geen huishoudsnoer .

Hier een voorbeeldje waar er twee aan elkaar gelast worden, maar dit gebeurd dus ook voor een enkele ader die worden samengeperst: YouTube: TELSONIC TelsoSplice TS3 and TS6: ultrasonic welder for electrical w...

[Annuk]

HugoStiglitz schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 11:34:
Goedemorgen,

hier is de stoppenkast aan de beurt om vervangen te worden. De huidige is door de vorige bewoners/installaties een behoorlijk samenraapsel geworden met diverse componenten en jawel Emat er in waar ik mijn twijfels bij heb. Dus tijd voor wat anders. Nu 1 fase, de kast voorbereiden op 3 fasen voor de toekomst als ik toch bezig ben.
Nu zit er wat twijfel welke kant op te gaan. Ik kan elke groep als Alamat pakken. Dat kost wat meer, maar geeft met foutzoeken mogelijk wel wat meer mogelijkheden. De volgende configuratie heb ik gemaakt en de installateur(s) zijn niet eenduidig in advies.
ABB met alles alamat.


ABB met aardleks

Wat zou het advies zijn vanuit de medetweaker. Is deze indeling handig zo?

Mits je de ruimte hebt zou ik 2 stuks HLD33 naast elkaar hangen, heb je tenminste wat meer ruimte voor mogelijke uitbreiding(en).
Dan zou de configuratie er ongeveer zo uitzien:

Incl de opmerking van @Jan-tweak om een NetOverspanningsBeveiliging mee te nemen.

Als je zelf de kast in elkaar kunt zetten (of je vraagt een offerte op bij SanderVunderink voor montage naar wens).
Kom je in ieder geval beduidend goedkoper uit dan bij Elektramat, zie hier het boodschappenlijstje, enige wat hier nog mist is het Enphase Q-relais, maar waarom die op 1F en niet direct naar 3F als je dit gaat doen?
P.S. er zit een stukje kamrail bij van 3 modules rechte kamrail om evt. als je toch (nog) niet overgaat naar 3F om die onder je hoofdschakelaar te plaatsen zodat 1F is doorgekoppelt.

[Annuk]

Blik1984 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 15:30:
Ik heb een hulpvraag, ben zelf een “leek” op dit gebied. Er wordt vandaag een laadpaal geïnstalleerd door een elektriciën en die was niet heel blij met mijn meterkast. Hij gaf aan dat de meerdere dubbele leidingen die bovenin de verschillende automaten zitten helemaal niet mogen en mogelijk gevaar op kunnen leveren voor de toekomst. De meterkast is 2.5 jaar geleden opgeleverd bij een nieuwbouwwoning, dus ik was wel vrij verrast.

Heeft de elektricien hier inderdaad een punt. Is dat gevaarlijk en niet conform NEN?
Indien gelijk, what’s next? De aannemer aanschrijven en ervoor zorgen dat het in orde gemaakt wordt?

Zie de foto’s hieronder. Bij de eerste foto is het wel duidelijk denk ik. Bij foto 2 en 3 zie je 2x 2 blauwe draden die in 1 automaat gepropt zitten

[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Netjes is anders, maar volgens mij mag dit gewoon bij Hager, had persoonlijk wel liever gezien/gehad dat de dubbele flexibele (VDS) draden in een twin-huls zaten, maar volgens mij kan en mag dit gewoon. En zo te zien is hier de Nul doorgekoppeld en de aardlekschakelaars ieders op een eigen fase geplaatst.

[Rimco]

True schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 16:58:
[...]


Niet incorrect, maar wel een onjuiste aanname: als ze ultrasoon gelast zijn is dat sowieso geen probleem. Dat is op het oog (aangesloten in de componenten) sowieso niet te zien.
Dit heet volgens mij in groepenkast-termen overigens VDS - (vinyldraad soepel) en geen huishoudsnoer .

Hier een voorbeeldje waar er twee aan elkaar gelast worden, maar dit gebeurd dus ook voor een enkele ader die worden samengeperst: YouTube: TELSONIC TelsoSplice TS3 and TS6: ultrasonic welder for electrical w...

Het is echter al een onjuiste aanname van @Brent dat dit VDS is. Op de eerste foto zie je al H07V2-K staan, wat tegenwoordig het meest gebruikte type montagesnoer is in een groepenkast, met een maximale geleidertemperatuur van 90C.

[Annuk]

Jan-tweak schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 12:22:
[...]

ABB is zeker een goed keus, maar ik zou zeker ook eens kijken wat deze kast kost met schneider electic onderdelen, mogelijk net iets minder bekend dan ABB maar zeker ook een prima merk.
wist je overigens dat een in Nederland heel bekend merk als Hager ook van Schnieder electic is, en mogelijk ook een voordeel, dat spul wordt ook nog gewoon in de EU gemaakt.

kleine tip; denk ook eens aan een overspanningsbeveiling in je kast.

Zou ik inderdaad ook doen bij overgang naar 3F.

ik zelf heb een combi germaakt, voor de standaard groepen heb ik in een 3-fase configuratie IA met ALS geplaatst.
voor de speciale zwaardere apparatuur heb ik gekozen voor eigen alamats, dus ook voor de garage, buitenverlichting, warmtepomp,PV ed.
tevens had ik nog wat opmerkingen mbt je opzet, daar kom ik later op terug.
1) bij je alamat versie; ik zou hier niet gaan kiezen voor een 1-DIN breed alamat, los dat deze aanzienlijk duurder is, heb je ook nog te maken met warmteontwikkeling, zeker als je zoveel van deze dingen bij elkaar propt. dus advies is; pak een grotere kast, is natuurlijk afhankelijk hoeveel plaats je hebt.

De 1 module brede DS301C alamats van ABB hebben juist minder warmte-dispensatie dan de 2 module brede alamats Oftewel juist liever de 1 module brede alamats dan de 2 module brede versie.

Wat prijs betreft heb je wel gelijk

[Afbeelding]

[Afbeelding]

2) je B16A 1-din alamat voor de PV is een 30mA versie, ik zou eigenlijk verwachten dat hier een 100mA of 300mA versie (gelijk aan die andere Alamat voor de tweede PV gebruikt zou moeten worden.
ik zou qua kabel binnen de kast kiezen voor 10mm2 ipv 6mm2, heb je beduidend meer hoofdruimte.

Die snap ik inderdaad ook niet geheel, maar is standaard in die configurator volgens mij van EM.
Die 10mm² is in normale situaties totale overkil, 6mm² mag minmaal 50A verstoken.

[Xander]

Jan-tweak schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 12:22:
wist je overigens dat een in Nederland heel bekend merk als Hager ook van Schnieder electic is

Heb je daar een bron van? Volgens mij klopt het niet.

De enige mij bekende merken die onder SE vallen zijn Merlin Gerin, Télémécanique, Merten en APC.

[Brent]

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:05:
[...]


Het is echter al een onjuiste aanname van @uaT dat dit VDS is. Op de eerste foto zie je al H07V2-K staan, wat tegenwoordig het meest gebruikte type montagesnoer is in een groepenkast, met een maximale geleidertemperatuur van 90C.

Dat heeft geen vaste kern, en ik ben het nog nooit tegengekomen. Kan best dat het toch mag, maar hoe weet jij dat het het meest gebruikt is?

[Xander]

Blik1984 schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 15:30:
Ik heb een hulpvraag, ben zelf een “leek” op dit gebied. Er wordt vandaag een laadpaal geïnstalleerd door een elektriciën en die was niet heel blij met mijn meterkast. Hij gaf aan dat de meerdere dubbele leidingen die bovenin de verschillende automaten zitten helemaal niet mogen en mogelijk gevaar op kunnen leveren voor de toekomst. De meterkast is 2.5 jaar geleden opgeleverd bij een nieuwbouwwoning, dus ik was wel vrij verrast.

Heeft de elektricien hier inderdaad een punt. Is dat gevaarlijk en niet conform NEN?

Je elektriciën heeft nog nooit een kast van Hager gezien? Zo komen ze uit de doos...

Hager is ook weer lekker duidelijk in zijn informatievoorziening online, maar dat het voor de aardlekschakelaars zo mag hebben ze wel in de FAQ beschreven:

quote: https://hager.com/nl/supp...0ik%20bij,6%20mm2%20zijn.

Mag ik bij de CDA240G meer­dere aderen onder 1 klem plaatsen?
Ja, mits deze beide 6 mm2 zijn.

[Annuk]

True schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 16:58:
[...]


Niet incorrect, maar wel een onjuiste aanname: als ze ultrasoon gelast zijn is dat sowieso geen probleem. Dat is op het oog (aangesloten in de componenten) sowieso niet te zien.
Dit heet volgens mij in groepenkast-termen overigens VDS - (vinyldraad soepel) en geen huishoudsnoer .

Hier een voorbeeldje waar er twee aan elkaar gelast worden, maar dit gebeurd dus ook voor een enkele ader die worden samengeperst: YouTube: TELSONIC TelsoSplice TS3 and TS6: ultrasonic welder for electrical w...

Als je goed kijkt zie je nog net de rand van de on-geïsoleerde adereindhuls zitten
Oftewel deze zijn niet ultrasoon gelast, maar gewoon geperst, maar met on-geïsoleerde hulzen, nadeel is dan inderdaad dat ookal zitten ze super strak tegen de mantel/isolatie aan, zodra je de draad iets buigt zie je wat bloot koper, voordeel met een geïsoleerde huls is dat je dat dan niet ziet.

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:05:
[...]


Het is echter al een onjuiste aanname van @Brent dat dit VDS is. Op de eerste foto zie je al H07V2-K staan, wat tegenwoordig het meest gebruikte type montagesnoer is in een groepenkast, met een maximale geleidertemperatuur van 90C.

H07V2-K is VDS draad
VDS is een noemer van meerdere soorten Vinyl Draad Soepel, de voorloper van de H07V2-K (de H07V-K) is ook VDS, maar dit ook.

[Rimco]

@Brent Dit type heeft als een van de weinigen een 90C rating en is daardoor goedkoper, zeker in seriematige productie. Zie bijvoorbeeld uit de TS:

Met de komst van NEN-EN-IEC 61439 op 1 november 2014 is onder meer de maximale belastbaarheid van draad en kabels met factor 0,488 (=0,61x0,8) omlaag gebracht. Een kabel die in de vorige norm (60439) nog tot 20A belast mocht worden, mag dat nu nog tot 9,76A.
Kies dus een dikkere kabel of hogere temperatuurbestendigheid.

1. Een 6 mm² draad (bijv. 36A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17,5A (36x0,61x0,8)
2. Een 2,5 mm² 90ºC draad (bijv. 28A bij 30ºC) is in de groepenkast belastbaar tot 17A (28x0,76x0,8)

In de praktijk betekent dit dat 6mm² VDS montagedraad (H07V2-K) (soepele/litze draad) tussen de componenten (dus tussen hoofdschakelaar > ALS en tussen ALS > eindgroep) over het algemeen voldoet. Soepele draad wordt afgewerkt met de zogenaamde adereindhulzen. Soepele draad is aanbevolen vanwege het gebruiksgemak bij het monteren van componenten.
Het kan zijn dat in kant-en-klare voorbedrade groepenkasten 4mm² wordt gebruikt, maar dit is dan berekend door de fabrikant/leverancier.

Je mag in principe gebruiken wat je wilt, als het maar de juiste eigenschappen heeft (maximale stroom, isolatiespanning etc.). H07V2-K is echter een veel gebruikte optie vanwege de goede eigenschappen icm het feit dat flexibel makkelijker werken is.

Vaste kern heb ik vroeger wel vaker gezien, zelf nog 6mm2 vaste kern uit onze oude groepenkast gehaald. Nu echter alles opnieuw gedaan met 10mm2 H07V2-K.

Annuk schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:10:
H07V2-K is VDS draad
VDS is een noemer van meerdere soorten Vinyl Draad Soepel, de voorloper van de H07V2-K is ook VDS, maar dit ook.

Ik bedoelde dan vooral dat het geen huishoudsnoer is

[ Voor 8% gewijzigd door Rimco op 11-02-2026 17:14 ]

[paQ]

Brent schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:07:
[...]

Dat heeft geen vaste kern, en ik ben het nog nooit tegengekomen. Kan best dat het toch mag, maar hoe weet jij dat het het meest gebruikt is?

Ik heb ladingen 6mm2 flexibel in de groepenkast zitten anders (wel alles netjes in adereindhulzen)

[Annuk]

Brent schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:07:
[...]

Dat heeft geen vaste kern, en ik ben het nog nooit tegengekomen. Kan best dat het toch mag, maar hoe weet jij dat het het meest gebruikt is?

Tegenwoordig worden in principe alle standaard HTK groepenkasten (en prefab groepenkasten vanuit fabrikant) met VDS uitgevoerd, voordeel (mits alles aan de specs voldoet zoals @Rimco benoemt) dat het een stuk makkelijker te verwerken en buigen is dan massief VD-draad.

Bestel je nu dus een standaard kast bij 1 van de hier vaker genoemde partijen, en je schroeft deze open, zal je overal VDS zien, hetzij wat @True zegt waar de uiteindes ultrasoon gelast zijn, hetzij geperst in adereindhulzen (enkel of twin).

Moet wel eerlijk zeggen, hoe mooi sommige installateurs vroeger de kasten maakten, met massieve 6mm² en alles strak gebogen, geen gekke bochten etc, en alles perfect kunnen volgen vind ik altijd nog wel een vorm van p*rno

[ Voor 13% gewijzigd door Annuk op 11-02-2026 17:18 ]

[Xander]

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:05:
[...]


Het is echter al een onjuiste aanname van @Brent dat dit VDS is. Op de eerste foto zie je al H07V2-K staan, wat tegenwoordig het meest gebruikte type montagesnoer is in een groepenkast, met een maximale geleidertemperatuur van 90C.

"VDS" is volgens mij geen geharmoniseerde term, maar betekent niet meer dan "Vinyl Draad Soepel". Zowel (o.a.) H07V-K als H07V2-K voldoen aan die noemer want ze hebben isolatie van (poly)vinyl(chloride), het is draad en het is soepel.

https://www.tme.eu/nl/new...s-geharmoniseerde-normen/

[Rimco]

@Xander Laten we het er op houden dat ik nooit iemand VDS zag gebruiken als ze het hadden over H07V(2)-K en dat ik het dus niet aan elkaar linkte. @True linkte dit echter aan een huishoudsnoer en dit was zeker geen huishoudsnoer. Ik gebruikte in mijn statement even snel VDS, want dat was korter en werd in de quote gebruikt in deze context

Nu moest ik alsnog meer typen omdat VDS een bredere term is

[True]

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:22:
@Xander Laten we het er op houden dat ik nooit iemand VDS zag gebruiken als ze het hadden over H07V(2)-K en dat ik het dus niet aan elkaar linkte. @True linkte dit echter aan een huishoudsnoer en dit was zeker geen huishoudsnoer. Ik gebruikte in mijn statement even snel VDS, want dat was korter en werd in de quote gebruikt in deze context

Nu moest ik alsnog meer typen omdat VDS een bredere term is

Ik linkte het niet aan huishoudsnoer, ik reageerde o.a. om aan te geven dat het geen huishoudsnoer was ..

[Rimco]

@True Ik dacht dat je enkel de benaming corrigeerde, niet het type draad draad dat werd aangehaald. Blijkbaar wilde je al zeggen dat dit een ander type was, al was dat niet geheel duidelijk voor mij

[Xander]

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:22:
@Xander Laten we het er op houden dat ik nooit iemand VDS zag gebruiken als ze het hadden over H07V(2)-K en dat ik het dus niet aan elkaar linkte.

Je hoort het toch best vaak. Net als "VD", iedereen tot aan de plaatselijke bouwmarktmedewerker snapt dan wat je zoekt. Als je over "H07V-U" begint kan dat wel eens tegenvallen.

edit:

En "huishoudsnoer" is natuurlijk H05VV-F. Of door ons Nederlanders ook VMVL genoemd.

[ Voor 9% gewijzigd door Xander op 11-02-2026 17:35 ]

[Rimco]

@Xander En ik ben dan die gek die altijd zoekt op geharmoniseerde typenummers, EAN codes en fabrikantnummers Ik weet graag exact wat ik koop, misschien is dat het

[Jan-tweak]

Xander schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:06:
[...]


Heb je daar een bron van? Volgens mij klopt het niet.

De enige mij bekende merken die onder SE vallen zijn Merlin Gerin, Télémécanique, Merten en APC.

klopt, sorry mijn misvatting, ik dacht dat al wat jaartjes geleden gelezen te hebben, maar is dus fout. sorry.

[Andrehj]

Brent schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 16:40:
Wat me vooral opvalt is draden zonder vaste kern in de meterkast (aka huishoudsnoer). Ik dacht dat dat niet mocht.

Gebruik van litze draad in een meterkast is toch al decennia erg gebruikelijk.... Zolang de doorsnede en het type isolatie maar voldoet is er niks aan de hand.

[WargamingPlayer]

Annuk schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 17:10:
[...]


Als je goed kijkt zie je nog net de rand van de on-geïsoleerde adereindhuls zitten
Oftewel deze zijn niet ultrasoon gelast, maar gewoon geperst, maar met on-geïsoleerde hulzen, nadeel is dan inderdaad dat ookal zitten ze super strak tegen de mantel/isolatie aan, zodra je de draad iets buigt zie je wat bloot koper, voordeel met een geïsoleerde huls is dat je dat dan niet ziet.


[...]


H07V2-K is VDS draad
VDS is een noemer van meerdere soorten Vinyl Draad Soepel, de voorloper van de H07V2-K (de H07V-K) is ook VDS, maar dit ook.

Nadeel van geïsoleerde hulzen = Past niet

[Annuk]

WargamingPlayer schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 19:54:
[...]

Nadeel van geïsoleerde hulzen = Past niet

Met 2x losse 6mm² in ieder een eigen geïsoleerde huls niet inderdaad, gezamenlijk in een geïsoleerde twin-huls wel.

[WargamingPlayer]

Annuk schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 19:59:
[...]

Met 2x losse 6mm² in ieder een eigen geïsoleerde huls niet inderdaad, gezamenlijk in een geïsoleerde twin-huls wel.

Ik zou het altijd een twin-huls. Maar op het moment dat ik een eindgroep moet splitsen kies ik er altijd voor om een eigen eindgroep te maken. En wanneer je met kamrails werkt hoef je bij Eaton, Hager en ABB heel vaak niet eens een twin-huls te gebruiken.

[Annuk]

WargamingPlayer schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 20:05:
[...]

Ik zou het altijd een twin-huls. Maar op het moment dat ik een eindgroep moet splitsen kies ik er altijd voor om een eigen eindgroep te maken. En wanneer je met kamrails werkt hoef je bij Eaton, Hager en ABB heel vaak niet eens een twin-huls te gebruiken.

Mee eens, maar ligt wel aan hoe de kast is opgebouwd

In deze kast van @Blik1984 wordt de aardlekschakelaar van de bovenzijde gevoed, en onderzijde uitgang die direct met een daarvoor bedoelde kamrail naar de eindgroepen gaat, en bij mijn weten heeft Hager die kamrails alleen maar als uitvoering met de aardlekschakelaar links v/d eindgroepen, en dan ontkom je er sowieso niet aan om de bovenkant(en) van de aardlekschakelaars te voeden met draad.

Je kunt in geen enkele kast, tenzij je een enkel din-rail kastje hebt alles voeden zonder bedrading en zal je altijd ergens een combinatie moeten maken met kamrails en bedrading.
Voordeel bij b.v. aardlekschakelaars op de onderste rij in de kast is dat je de nul kunt doorverbinden met een passende kamrail, maar de 3 fases breng je afzonderlijk met draad naar de aardlekschakelaars.
Vanaf de aardlekschakelaars gaat dan een fase en een nul naar de bovenste rij in een automaat, en van daaruit kan je een aantal groepen doorvoeden met kamrails.

En hoe bedoel je als je dan een eindgroep moet splitsen? Een dubbele draad erin bedoel je?
Ligt voor mij geheel aan waar het om gaat, is het voor een grotere/zwaardere eindgebruiker zeg ik ja, is het voor b.v. een aftakking voor een WCD in de meterkast en daar zit alleen je modem/router van je ISP eigenlijk in, en de rest zijn een paar lampen in de hal en overloop b.v. kan je dat prima zo aftakken, in principe doe je ook niets anders in een lasdoosje waar je opdeelt, en als je het zo kunt doen is het toch prima? Als toegestaan en diameters v/d draden zijn hetzelfde, dan bij in dezelfde automaat, en anders pak je een aftak-blokje daarvoor.

[WargamingPlayer]

Annuk schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 20:28:
[...]


Mee eens, maar ligt wel aan hoe de kast is opgebouwd

In deze kast van @Blik1984 wordt de aardlekschakelaar van de bovenzijde gevoed, en onderzijde uitgang die direct met een daarvoor bedoelde kamrail naar de eindgroepen gaat, en bij mijn weten heeft Hager die kamrails alleen maar als uitvoering met de aardlekschakelaar links v/d eindgroepen, en dan ontkom je er sowieso niet aan om de bovenkant(en) van de aardlekschakelaars te voeden met draad.

Je kunt in geen enkele kast, tenzij je een enkel din-rail kastje hebt alles voeden zonder bedrading en zal je altijd ergens een combinatie moeten maken met kamrails en bedrading.
Voordeel bij b.v. aardlekschakelaars op de onderste rij in de kast is dat je de nul kunt doorverbinden met een passende kamrail, maar de 3 fases breng je afzonderlijk met draad naar de aardlekschakelaars.
Vanaf de aardlekschakelaars gaat dan een fase en een nul naar de bovenste rij in een automaat, en van daaruit kan je een aantal groepen doorvoeden met kamrails.

En hoe bedoel je als je dan een eindgroep moet splitsen? Een dubbele draad erin bedoel je?
Ligt voor mij geheel aan waar het om gaat, is het voor een grotere/zwaardere eindgebruiker zeg ik ja, is het voor b.v. een aftakking voor een WCD in de meterkast en daar zit alleen je modem/router van je ISP eigenlijk in, en de rest zijn een paar lampen in de hal en overloop b.v. kan je dat prima zo aftakken, in principe doe je ook niets anders in een lasdoosje waar je opdeelt, en als je het zo kunt doen is het toch prima? Als toegestaan en diameters v/d draden zijn hetzelfde, dan bij in dezelfde automaat, en anders pak je een aftak-blokje daarvoor.

Nee, ik bedoel niet dat je een eindgroep "moet" splitsen. Maar stel je hebt bovenin je kast 6 automaten zitten, met drie automaten per aardlek. Nu heb je op 1 vanm de automaten een kabel naar de WC en de andere naar de trapkast. Je zou zeggen, beide laag vermogen, misschien een lampje en een wandcontactdoos. Wat ik dan zie is dat deze twee op 1 automaat wordt aangesloten. Ik zou, ondanks het lage vermogen gewoon niet samenvoegen.

Voorbeeld, in mijn huis was de oude kast 4 groepen, waarbij, op de groep voor de wasmachine/wasdroger na, iedere zekering twee afgaande groepen had. Ik heb dit dus gewoon gesplitst naar 7 groepen in totaal, met 8 automaten (1 reserve).

[True]

Ik zit (weer) te kijken naar een net wat mee profi krimptang, bij voorkeur een waar twin 10m2 zou passen. Dan zit ik voor de komende 30 jaar goed en kan ik ook een 63A kast van twins voorzien.

@Annuk is er een reden voor dat zowel je werk- als privé-tang (voor de andere lezers: Annuk in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" zij-invoer en kop-invoer) vierkant krimpen?
De Knipex 97 55 14 doet namelijk met zij-invoer tot twin 10mm2 in hex. Volgens mij is er geen alternatief die vierkant in twin 10mm2 doet. Deze kan ik rond de €160 vinden en een twin 6mm2 (vierkant en zij-invoer) is zo voor €120 te vinden.

Iemand hier nog tips of aanvullingen in?

[Annuk]

True schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 21:32:
Ik zit (weer) te kijken naar een net wat mee profi krimptang, bij voorkeur een waar twin 10m2 zou passen. Dan zit ik voor de komende 30 jaar goed en kan ik ook een 63A kast van twins voorzien.

@Annuk is er een reden voor dat zowel je werk- als privé-tang (voor de andere lezers: Annuk in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" zij-invoer en kop-invoer) vierkant krimpen?
De Knipex 97 55 14 doet namelijk met zij-invoer tot twin 10mm2 in hex. Volgens mij is er geen alternatief die vierkant in twin 10mm2 doet. Deze kan ik rond de €160 vinden en een twin 6mm2 (vierkant en zij-invoer) is zo voor €120 te vinden.

Iemand hier nog tips of aanvullingen in?

Hex heeft heel weinig toegevoegde waarde in groepenkasten, als je veel met insteek-rijgklemmen werkt wel en dan met name de diameters tot 2,5mm², maar de meeste kooi klemmen van automaten zijn goed gestandaardiseerd voor vierkante persing.

En wat betreft diameter ze doen allemaal tot 16mm² oftewel ook tot twin 10mm².

De zij-invoer is voornamelijk fijn voor extra lange hulzen, met de kop-insteek kom je niet geheel tot het einde van de huls, met de zij-invoer kan je nog makkelijk een keer doorschuiven.

[Xander]

Annuk schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 21:44:
Hex heeft heel weinig toegevoegde waarde in groepenkasten, als je veel met insteek-rijgklemmen werkt wel en dan met name de diameters tot 2,5mm², maar de meeste kooi klemmen van automaten zijn goed gestandaardiseerd voor vierkante persing.

Ik mis een hex-krimp wel eens bij het aansluiten van dit soort blokjes:

Vierkant 6mm² past net niet lekker in de kleinere gaten.

Ik heb ook de Knipex 97 53 09 waar ik 95% mee doe. Soms grijp ik naar de Knipex 97 33 01 die ik ook nog heb, vooral als ik zij-invoer nodig heb (voor langere hulzen) of voor 25mm², maar die persvorm leent zich ook niet echt voor ronde klemmen. Het jeukt wel eens om iets met hex vorm te bestellen...

True schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 21:32:
De Knipex 97 55 14 doet namelijk met zij-invoer tot twin 10mm2 in hex. Volgens mij is er geen alternatief die vierkant in twin 10mm2 doet. Deze kan ik rond de €160 vinden en een twin 6mm2 (vierkant en zij-invoer) is zo voor €120 te vinden.

Ik heb me al minstens 10 jaar niet meer in krimptangen verdiept... maar die 97 55 14 kun je zo te zien ook wel voor rond de €130 vinden, lijkt me een mooie tang voor dat geld.
De Knipex 97 53 14 is trouwens precies dezelfde tang alleen dan gebruineerd i.p.v. verchroomd, misschien kun je die goedkoper vinden. Zo lang je niet van plan bent om dikwijls adereindhuls te krimpen in de regen zou ik niet per sé de voorkeur voor een verchroomde krimptang hebben.

[ Voor 7% gewijzigd door Xander op 11-02-2026 23:34 ]

[Rimco]

@Xander Duitsland is altijd goed om te kijken voor technische zaken, zo blijkt maar weer: https://www.idealo.de/pre...&qd=Knipex%2097%2053%2014

114 of 120 euro, afhankelijk of je wel of geen chroom wilt hebben

[True]

Rimco schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 23:41:
@Xander Duitsland is altijd goed om te kijken voor technische zaken, zo blijkt maar weer: https://www.idealo.de/pre...&qd=Knipex%2097%2053%2014

114 of 120 euro, afhankelijk of je wel of geen chroom wilt hebben

offtopic:
€120 of €125 en dan alleen naar een adres of packstation (DHL) in DE.
Amazon.nl doet het voor €11 meer, maar dan wel thuis en hoef ik er niet 2x 20 km voor te rijden.
Overigens wel een goeie tip.

[Annuk]

Xander schreef op woensdag 11 februari 2026 @ 23:25:
[...]


Ik mis een hex-krimp wel eens bij het aansluiten van dit soort blokjes:
[Afbeelding]
Vierkant 6mm² past net niet lekker in de kleinere gaten.

Daar heb je een punt inderdaad, persoonlijk probeer ik zulke koppel blokjes zoveel mogelijk te voorkomen.

[The Executer]

Wat zouden jullie met onderstaande meterkast doen? Ik twijfel tussen vervangen of uitbreiden.

Huidige stand: Meterkast is uit 2007. 40A hoofdschakelaar, 4P 40A ALS, 8x B16A groepen. Met welke uitbreiding ook zit te kast gelijk helemaal vol i.v.m. extra ALS benodigd.

Bedrading:
Van meter naar hoofdschakelaar: 6mm²
Hoofdschakelaar naar ALS: 4mm²
Van ALS naar groepen: Volgens mij ook 4mm².

Er komt binnenkort een warmtepomp, waarbij er gevraagd is om een fornuisgroep. Aangezien het een 3-fase meterkast is wil ik hier een krachtgroep op ipv fornuisgroep. Daarnaast willen we in de toekomst ook elektrisch koken. Nu twijfel ik of ik de oude HOLEC kast uitbreid met een Eaton kast er naast in dezelfde afmeting, 2x een lege groepenkast koop en de oude spullen overzet, of gezien de leeftijd en de 4mm² tussen hoofdschakelaar en ALS (ik las dat dit tegenwoordig 6mm² moet zijn) alles vervang. Eerste optie goedkoopste, losse kast bij Sander Vunderink is ± € 90. Laatste optie kost zo € 700.

Huidige kast:


Binnenzijde:


Eerste opzet bij Elektramat:


Links regulier zoals in huidige situatie, rechts uitbreiding voor warmtepomp en later (zit nu nog niet bij deze opzet in) een krachtgroep voor de keuken.

[FredvZ]

The Executer schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 17:30:
Er komt binnenkort een warmtepomp, waarbij er gevraagd is om een fornuisgroep. Aangezien het een 3-fase meterkast is wil ik hier een krachtgroep op ipv fornuisgroep.

Is de warmtepomp geschikt voor 3 fase?

[ericplan]

@The Executer Als je toch wil overzetten, je kan proberen een identieke Holec kast op Marktplaats te scoren. Dan blijft er toch een eenheid.

[The Executer]

FredvZ schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 18:12:
[...]

Is de warmtepomp geschikt voor 3 fase?

Nee, de warmtepomp (DeWarmte MP) word op maximaal 2 fases aangesloten. Daarom wilden ze eigenlijk ook een fornuisgroep maar aangezien ik toch 5 aderige kabel ga leggen pak ik een krachtgroep. Maar voor de vulling van de huidige kast maakt het niet uit want ik moet nog een extra ALS kwijt.

ericplan schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 18:23:
@The Executer Als je toch wil overzetten, je kan proberen een identieke Holec kast op Marktplaats te scoren. Dan blijft er toch een eenheid.

Hier in de buurt nog niet direct een identieke gevonden, of ze zijn gelijk gevuld en word er 200+ gevraagd. Kennis die flink wat materiaal als kasten, automaten, ALS etc heeft liggen en bericht gestuurd.

Afgezien van uitbreiden, is leeftijd van de huidige installatie nog een ding om rekening mee te houden? Of is dit nog bij de tijd genoeg? Ik weet dat er vele oudere installaties zijn, maar aangezien ik ga upgraden moet ik hem nu gok ik naar de laatste standaard gaan brengen.

[Annuk]

The Executer schreef op donderdag 12 februari 2026 @ 17:30:
Wat zouden jullie met onderstaande meterkast doen? Ik twijfel tussen vervangen of uitbreiden.

Huidige stand: Meterkast is uit 2007. 40A hoofdschakelaar, 4P 40A ALS, 8x B16A groepen. Met welke uitbreiding ook zit te kast gelijk helemaal vol i.v.m. extra ALS benodigd.

Bedrading:
Van meter naar hoofdschakelaar: 6mm²
Hoofdschakelaar naar ALS: 4mm²
Van ALS naar groepen: Volgens mij ook 4mm².

Er komt binnenkort een warmtepomp, waarbij er gevraagd is om een fornuisgroep. Aangezien het een 3-fase meterkast is wil ik hier een krachtgroep op ipv fornuisgroep. Daarnaast willen we in de toekomst ook elektrisch koken. Nu twijfel ik of ik de oude HOLEC kast uitbreid met een Eaton kast er naast in dezelfde afmeting, 2x een lege groepenkast koop en de oude spullen overzet, of gezien de leeftijd en de 4mm² tussen hoofdschakelaar en ALS (ik las dat dit tegenwoordig 6mm² moet zijn) alles vervang. Eerste optie goedkoopste, losse kast bij Sander Vunderink is ± € 90. Laatste optie kost zo € 700.

Huidige kast:
[Afbeelding]

Binnenzijde:
[Afbeelding]

Eerste opzet bij Elektramat:
[Afbeelding]

Links regulier zoals in huidige situatie, rechts uitbreiding voor warmtepomp en later (zit nu nog niet bij deze opzet in) een krachtgroep voor de keuken.

Men zegt dat een kast gemiddeld 20 tot 25 jaar meegaat, dus je loopt er al mooi naartoe.

Wil je alles weer een beetje up to date hebben en wel bij dit merk blijven zou ik overwegen de kast zo in te delen:

Inclusief 2x 3F aardlekautomaat voor je WP en koken.

Hier het boodschappenlijstje bij SanderVunderink:
https://www.sandervunderi...09fdc70caa962f9dda83dc8db

Volgens mij heb je dan alles voor deze kast