Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Juerd]

Jan-tweak schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 10:10:
[...]

nog even de NEN1010 er bij gehaald, en daar staat onder 530.4.5 dat toestellen die alleen bedoeld zijn voor beveiliging (en dat is op de beveiliging in een groepenkast of dat nu een IA, of alamat of ALS betreft van toepassing) mogen niet worden toegepast voor functioneel schakelen van stroomketens. Schakelen t.b.v. testen is hierbij uitgesloten.
dus ook voor @Kickasz betekend dit dus wat het idee is om de onderverdeling ook als functioneel schakelen te gebruiken door de NEN1010 niet is toegestaan.
En dat is waar ik al eerder op duide, er is een duidelijk verschil tussen beveilingstoestellen en schakelaars.

marcop23 schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 21:55:
[...]

Een belangrijke woord: toestellen alleen bedoeld voor beveiliging. Je kan je afvragen of een zekeringsautomaat alleen geschikt is voor beveiliging, of ook ontworpen is om af en toe met de hand geschakeld te worden. Het is in ieder geval niet zoals een smeltzekering, die je pas uit moet draaien na uitgeschakeld te hebben met een losse schakelaar.

Je kan je dat inderdaad afvragen. Je kan ook het antwoord opzoeken in tabel 537.A.1 van de NEN 1010.

marcop23 schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 21:55:
Je mag een zekeringsautomaat niet gebruiken als lichtschakelaar bijvoorbeeld, [...]

Van wie mag dat niet? Want van de NEN 1010 mag 't dus wel:

Uit voorgenoemde tabel blijkt dat een installatieautomaat ("vermogensschakelaar") conform NEN-EN-IEC 60898-1 (die je in elke hedendaagse huisgroepenkast vindt) wel degelijk mag worden gebruikt als scheider en als bedieningsschakelaar. Dus niet alleen bij onderhoud, maar ook bijvoorbeeld omdat een bedieningspaneel met een dinrail een stuk makkelijker te maken is dan met een tableau met allemaal inbouwdozen en lichtschakelaars. Wel staat erbij: "Het is niet aanbevolen om dit toestel toe te passen voor regelmatige bedieningsschakeling". Dat heeft vermoedelijk te maken met hoe weinig schakelcycli zo'n ding maar hoeft te overleven volgens de 60898-1: 4 000 keer is genoeg. Klinkt als veel, maar met dagelijks 2 keer aan en uit zit je daar binnen 6 jaar aan. Een normale schakelaar volgens 60669-1 moet 40 000 keer kunnen schakelen. Maar laten we realistisch zijn: de meeste installatieautomaten van A-merken hebben een rating voor 10 000 keer schakelen en dat zal voor heel veel toepsasingen ruim voldoende zijn, en als je een kleine belasting schakelt zal ie ook langer meegaan.

Aardlekautomaten (61009-2-1 en 61009-2-2*) staan verderop in de tabel en mogen voor dezelfde doeleinden worden ingezet.

Wat dat betreft: een werkschakelaar is geen kastje aan de muur, maar een schakelaar die aan bepaalde eisen voldoet. Ook een installatieautomaat voldoet aan die eisen, en kan dus als werkschakelaar worden gebruikt! (Dit betekent ook dat een apart kastje aan de muur nabij een toestel in het algemeen niet verplicht is. Soms zal het zelfs onwenselijk zijn, bijvoorbeeld als de werkschakelaar bereikbaar wordt voor onverlaten die daarmee bijvoorbeeld je laadpaal of warmtepomp kunnen uitschakelen.)

* -2-2 zijn spanningsafhankelijke aardlekautomaten. Je weet wel, die je al niet mocht gebruiken voor foutbescherming en sinds NEN 1010:2020 ook niet meer voor aanvullende bescherming. Je mag ze blijkbaar wel gebruiken als bedieningsschakelaar of scheider, dus dat is misschien een nuttige toepassing voor al die spanningsafhankelijke aardlekautomaten die mensen overhouden nadat ze in dit topic ontdekken dat ze ze niet hadden mogen gebruiken als beveiliging

[ Voor 4% gewijzigd door Juerd op 29-04-2026 02:30 ]

[Jan-tweak]

Juerd schreef op woensdag 29 april 2026 @ 02:19:
[...]


[...]


Je kan je dat inderdaad afvragen. Je kan ook het antwoord opzoeken in tabel 537.A.1 van de NEN 1010.

heb je ook gelezen wat onder het merkteken d staat, wat oa voor de vermogensschakelaars van toepassing is op deze tabel?
Daar staat namelijk heel duidelijk dat "d; Het is niet aanbevolen om dit toestel toe te passen voor regelmatige bedieningsschakeling."
waarbij een bijlage meer een samenvoeging is van de afzondelijke normteksten en je deze dus altijd moet lezen in combinatie met de betreffende normteksten.
In mijn ogen is een vermogenschakelaar dus geen primaire bediening (=schakelaar) voor een toestel cq deel van een stroomketen, wat in mijn ogen dus ook met de opmerking d wordt bedoeld.
en dat is wat de poster daarmee wel van plan was (blijkbaar alleen om bv daarmee een werkschakelaar van nog geen 15 euro uit te kunen sparen? Los of het mag of niet, lijkt me in ieder geval geen pratische keuze, of laat ik het anders zeggen, het zou mijn keuze niet zijn.

[...]


Van wie mag dat niet? Want van de NEN 1010 mag 't dus wel:

Uit voorgenoemde tabel blijkt dat een installatieautomaat ("vermogensschakelaar") conform NEN-EN-IEC 60898-1 (die je in elke hedendaagse huisgroepenkast vindt) wel degelijk mag worden gebruikt als scheider en als bedieningsschakelaar. Dus niet alleen bij onderhoud, maar ook bijvoorbeeld omdat een bedieningspaneel met een dinrail een stuk makkelijker te maken is dan met een tableau met allemaal inbouwdozen en lichtschakelaars. Wel staat erbij: "Het is niet aanbevolen om dit toestel toe te passen voor regelmatige bedieningsschakeling". Dat heeft vermoedelijk te maken met hoe weinig schakelcycli zo'n ding maar hoeft te overleven volgens de 60898-1: 4 000 keer is genoeg. Klinkt als veel, maar met dagelijks 2 keer aan en uit zit je daar binnen 6 jaar aan. Een normale schakelaar volgens 60669-1 moet 40 000 keer kunnen schakelen. Maar laten we realistisch zijn: de meeste installatieautomaten van A-merken hebben een rating voor 10 000 keer schakelen en dat zal voor heel veel toepsasingen ruim voldoende zijn, en als je een kleine belasting schakelt zal ie ook langer meegaan.

Aardlekautomaten (61009-2-1 en 61009-2-2*) staan verderop in de tabel en mogen voor dezelfde doeleinden worden ingezet.

Wat dat betreft: een werkschakelaar is geen kastje aan de muur, maar een schakelaar die aan bepaalde eisen voldoet. Ook een installatieautomaat voldoet aan die eisen, en kan dus als werkschakelaar worden gebruikt! (Dit betekent ook dat een apart kastje aan de muur nabij een toestel in het algemeen niet verplicht is. Soms zal het zelfs onwenselijk zijn, bijvoorbeeld als de werkschakelaar bereikbaar wordt voor onverlaten die daarmee bijvoorbeeld je laadpaal of warmtepomp kunnen uitschakelen.)

klopt, mits je deze dan ook tegen onbedoeld inschakelen gaat beveiligen, in de industrie geen enkel probleem met LOTO en de rits aan procedures, instructies maar iets wat je in een privé omgeving niet zult tegenkomen, en dan blijkt zo’n werkschakelaaar die je in de aan-stand ook kunt vergrendelen toch een eenvoudig alternatief.
Maar er zijn nog andere toepasbare mogelijkheden die je zou kunnen gebruiken, zoals een afsluitbare voorziening bij de betreffende beveiliging in je groepenkast, zoals zo vaak zijn er dus meerdere wegen naar Rome, kies die die voor jouw situatie het meest handig lijkt.

* -2-2 zijn spanningsafhankelijke aardlekautomaten. Je weet wel, die je al niet mocht gebruiken voor foutbescherming en sinds NEN 1010:2020 ook niet meer voor aanvullende bescherming. Je mag ze blijkbaar wel gebruiken als bedieningsschakelaar of scheider, dus dat is misschien een nuttige toepassing voor al die spanningsafhankelijke aardlekautomaten die mensen overhouden nadat ze in dit topic ontdekken dat ze ze niet hadden mogen gebruiken als beveiliging

[ Voor 15% gewijzigd door Jan-tweak op 29-04-2026 10:16 ]

[Laurences]

Een korte vraag tussendoor, ik hoop er niet op afgeschoten te worden . Wandlamp monturen hebben vaak een smallere montage dan de diameter van een inbouwdoos (76 mm). De WAF heeft een montuur gekozen met een smalle montage (+/- 40 mm). Ik was benieuwd hoe mede tweakers hier een stroompunt voor aanleggen. Buisje uit de muur exact op hoogte (niet NEN) of mis ik nog een mooiere oplossing. Kleine inbouwdoos van ABB is 50 mm.

[dragonhaertt]

Laurences schreef op woensdag 29 april 2026 @ 11:43:
Een korte vraag tussendoor, ik hoop er niet op afgeschoten te worden . Wandlamp monturen hebben vaak een smallere montage dan de diameter van een inbouwdoos (76 mm). De WAF heeft een montuur gekozen met een smalle montage (+/- 40 mm). Ik was benieuwd hoe mede tweakers hier een stroompunt voor aanleggen. Buisje uit de muur exact op hoogte (niet NEN) of mis ik nog een mooiere oplossing. Kleine inbouwdoos van ABB is 50 mm.

40mm is inderdaad wel erg smal.
Waarom zou een kabel uit de muur in een stukje buis overigens niet mogen volgens NEN? Als je achter in het armatuur toch ruimte hebt om dat degelijk aan te sluiten zie ik daar geen problemen mee.

[jadjong]

Buisje uit de muur en VMVL-kabel.

[Juerd]

Jan-tweak schreef op woensdag 29 april 2026 @ 08:42:
[...]
heb je ook gelezen wat onder het merkteken d staat, wat oa voor de vermogensschakelaars van toepassing is op deze tabel?
Daar staat namelijk heel duidelijk dat "d; Het is niet aanbevolen om dit toestel toe te passen voor regelmatige bedieningsschakeling."

Uh, ja?

Misschien kun zelf het bericht waarop je reageert, ook daadwerkelijk even lezen. Ik heb dat deel namelijk geciteerd en er zelfs nog wat zinnen over geschreven:

Juerd schreef op woensdag 29 april 2026 @ 02:19:
[...]
Uit voorgenoemde tabel blijkt dat een installatieautomaat ("vermogensschakelaar") conform NEN-EN-IEC 60898-1 (die je in elke hedendaagse huisgroepenkast vindt) wel degelijk mag worden gebruikt als scheider en als bedieningsschakelaar. Dus niet alleen bij onderhoud, maar ook bijvoorbeeld omdat een bedieningspaneel met een dinrail een stuk makkelijker te maken is dan met een tableau met allemaal inbouwdozen en lichtschakelaars. Wel staat erbij: "Het is niet aanbevolen om dit toestel toe te passen voor regelmatige bedieningsschakeling". Dat heeft vermoedelijk te maken met hoe weinig schakelcycli zo'n ding maar hoeft te overleven volgens de 60898-1: 4 000 keer is genoeg. Klinkt als veel, maar met dagelijks 2 keer aan en uit zit je daar binnen 6 jaar aan. Een normale schakelaar volgens 60669-1 moet 40 000 keer kunnen schakelen. Maar laten we realistisch zijn: de meeste installatieautomaten van A-merken hebben een rating voor 10 000 keer schakelen en dat zal voor heel veel toepsasingen ruim voldoende zijn, en als je een kleine belasting schakelt zal ie ook langer meegaan.
[...]

[ Voor 4% gewijzigd door Juerd op 29-04-2026 13:06 ]

[Juerd]

dragonhaertt schreef op woensdag 29 april 2026 @ 12:18:
[...]

Waarom zou een kabel uit de muur in een stukje buis overigens niet mogen volgens NEN?

Bepaling 559.5.1 in de NEN 1010 stelt dat het leidingsysteem (bijv. een buis of kabel) moet eindigen in een doos, een DCL (specifiek soort connector), of op materieel dat specifiek is ontworpen om direct op het leidingsysteem te worden aangesloten. Dat laatste is controversieel: is een groot gat aan de achterkant "specifiek ontworpen" voor de invoer van een buis of kabel?

[Jan-tweak]

Juerd schreef op woensdag 29 april 2026 @ 13:03:
[...]


Uh, ja?

Misschien kun zelf het bericht waarop je reageert, ook daadwerkelijk even lezen. Ik heb dat deel namelijk geciteerd en er zelfs nog wat zinnen over geschreven:


[...]

sorry, had ik blijkbaar er over heen gelezen, maar dan ga vervolgens wel je eigen interpretaties aan waarom dat niet wenselijk hier aangegeven en dat lijkt mij juist niet de juiste weg, mn omdat de norm hier helemaal niets over zegt.
dus niet wenselijk is voor mij gewoon een duidelijk teken om het gewoon niet te doen mits ... je daar hele goede redenen voor hebt die ook niet botsen met de rest van de norm.

[wlmpie]

De clou is toch het woordje "regelmatige"? @Kickasz wil die losse automaten alleen gebruiken om makkelijker problemen te kunnen opsporen in zijn buiten stroomvoorziening. @Jan-tweak redeneert wel heel precies dat je alleen met een automaat zou mogen schakelen om een installatie spanningsloos te maken voor testen of onderhoud. Dus tijdens vakantie je tuin afkoppelen zou dan niet mogen? Dit lijkt me toch een beetje te precies geredeneerd.

[ron321]

Laurences schreef op woensdag 29 april 2026 @ 11:43:
Een korte vraag tussendoor, ik hoop er niet op afgeschoten te worden . Wandlamp monturen hebben vaak een smallere montage dan de diameter van een inbouwdoos (76 mm). De WAF heeft een montuur gekozen met een smalle montage (+/- 40 mm). Ik was benieuwd hoe mede tweakers hier een stroompunt voor aanleggen. Buisje uit de muur exact op hoogte (niet NEN) of mis ik nog een mooiere oplossing. Kleine inbouwdoos van ABB is 50 mm.

Klein doosje gebruiken.
https://www.elektroschake...oor-wandlichtpunten-77703

[deejeebv]

ron321 schreef op woensdag 29 april 2026 @ 16:33:
[...]

Klein doosje gebruiken.
https://www.elektroschake...oor-wandlichtpunten-77703

Die heeft ook een diameter van 50 mm. Met die link help je @ron321 dus niet.

[True]

Graag jullie ongezouten mening over het volgende:
9 stuks: ABB DS301C B16 A30 aangesloten met een PSc 3/24/10 N en drie keer een afschermkap (for what it's worth).

Netjes spanningvoerend gemaakt nog geen afgaande draden aangesloten. Alle groepen ingeschakeld, alle groepen getest, alle groepen ingeschakeld met de achterkant van een schroevendraaier op de aardlekautomaten getikt (vasthoudend als een pen, rustig, weinig kracht). Eén schakelde direct in de aardbescherming (blauw indicatievenster) één schakelde na 15 seconden uit (grijs/wit indicatievenster).
Ik heb er met verbazing naar gekeken. Alle doosjes waren nog dicht geplakt en de aardlekautomaten waren nieuw.

spoiler:

Overigens waarom past die verzamelrail voor DS301C Drie fase + N, 12 modules potverdorie zelfs niet zonder eindkapjes op een normale manier in een Eaton System55 kast zeg ..

[Jan-tweak]

wlmpie schreef op woensdag 29 april 2026 @ 16:22:
De clou is toch het woordje "regelmatige"? @Kickasz wil die losse automaten alleen gebruiken om makkelijker problemen te kunnen opsporen in zijn buiten stroomvoorziening. @Jan-tweak redeneert wel heel precies dat je alleen met een automaat zou mogen schakelen om een installatie spanningsloos te maken voor testen of onderhoud. Dus tijdens vakantie je tuin afkoppelen zou dan niet mogen? Dit lijkt me toch een beetje te precies geredeneerd.

ik dacht te lezen dat @Kickasz daarmee de verschillende stroomkringen in de schuur ipv werkschakelaars ( dus om deze uit te sparen) wilde gebruiken. Als blijkt dat het schakelen alleen bedoeld was om te gaan testen cq bij een storing deze te ebruiken dan heb je helemaal gelijk, alleen dat was dus niet het beeld wat ik voor ogen had en daarom ook mijn redernatie (dan zat ik dus fout als het niet zo is).

[Taro]

Update

Vandaag:

• B25 van de PV weer naar de meterkast verplaatst vanuit de onderverdeler in de garage. Met 4mm2 aangesloten ipv de 2.5mm2 die er al 10 jaar op zat.
• Nieuwe 4P B25 in de meterkast geplaatst voor de thuisaccu groep ter vervanging van de vorige 4P B25 die enorm heet (84 graden op halve belasting) werd
• Een paar uur lang de 3x accu omvormers op 2400 Watt geladen én de SolarEdge 5k op 1-fase via de meterkast laten terugleveren

Resultaat? De Shelly Pro 3EM is het warmste in heel de meterkast. En vervolgens de Ubiquiti deurbel trafo Inmiddels een PoE model besteld en de trafo ook maar verwijderd en ethernet kabel gelegd.

De slimme meter, PV en accugroep zijn na de Shelly het warmst, maar zitten tussen 27-29 graden, dus prima acceptabel. De hoofdschakelaar was 26 graden, dus het probleem is niet daarheen verplaatst, nice


Bedankt voor de adviezen

[ Voor 3% gewijzigd door Taro op 29-04-2026 18:50 ]

[Kickasz]

Jan-tweak schreef op woensdag 29 april 2026 @ 18:38:
[...]

ik dacht te lezen dat @Kickasz daarmee de verschillende stroomkringen in de schuur ipv werkschakelaars ( dus om deze uit te sparen) wilde gebruiken. Als blijkt dat het schakelen alleen bedoeld was om te gaan testen cq bij een storing deze te ebruiken dan heb je helemaal gelijk, alleen dat was dus niet het beeld wat ik voor ogen had en daarom ook mijn redernatie (dan zat ik dus fout als het niet zo is).

Het schakelen gaat met name over het handig achterhalen van problemen. Waardoor je in de overkapping straks alle groepen eruit kan halen om ze vervolgens per stuk te kunnen testen. Ik ben niet van plan om dagelijks stroom in / uit te schakelen op de groepen.

[nico_09]

True schreef op woensdag 29 april 2026 @ 17:33:
Graag jullie ongezouten mening over het volgende:
9 stuks: ABB DS301C B16 A30 aangesloten met een PSc 3/24/10 N en drie keer een afschermkap (for what it's worth).

Netjes spanningvoerend gemaakt nog geen afgaande draden aangesloten. Alle groepen ingeschakeld, alle groepen getest, alle groepen ingeschakeld met de achterkant van een schroevendraaier op de aardlekautomaten getikt (vasthoudend als een pen, rustig, weinig kracht). Eén schakelde direct in de aardbescherming (blauw indicatievenster) één schakelde na 15 seconden uit (grijs/wit indicatievenster).
Ik heb er met verbazing naar gekeken. Alle doosjes waren nog dicht geplakt en de aardlekautomaten waren nieuw.

spoiler:

Overigens waarom past die verzamelrail voor DS301C Drie fase + N, 12 modules potverdorie zelfs niet zonder eindkapjes op een normale manier in een Eaton System55 kast zeg ..

Klinkt niet best, hier ook voornemens deze alamat toe te passen

[Jan-tweak]

Kickasz schreef op woensdag 29 april 2026 @ 20:56:
[...]


Het schakelen gaat met name over het handig achterhalen van problemen. Waardoor je in de overkapping straks alle groepen eruit kan halen om ze vervolgens per stuk te kunnen testen. Ik ben niet van plan om dagelijks stroom in / uit te schakelen op de groepen.

Sorry, dan had ik het dus verkeerd begrepen en daarvoor is het schakelen geen enkel probleem. Excuses voor mijn mis interpretatie.

[Jan-tweak]

True schreef op woensdag 29 april 2026 @ 17:33:
Graag jullie ongezouten mening over het volgende:
9 stuks: ABB DS301C B16 A30 aangesloten met een PSc 3/24/10 N en drie keer een afschermkap (for what it's worth).

Netjes spanningvoerend gemaakt nog geen afgaande draden aangesloten. Alle groepen ingeschakeld, alle groepen getest, alle groepen ingeschakeld met de achterkant van een schroevendraaier op de aardlekautomaten getikt (vasthoudend als een pen, rustig, weinig kracht). Eén schakelde direct in de aardbescherming (blauw indicatievenster) één schakelde na 15 seconden uit (grijs/wit indicatievenster).
Ik heb er met verbazing naar gekeken. Alle doosjes waren nog dicht geplakt en de aardlekautomaten waren nieuw.

spoiler:

Overigens waarom past die verzamelrail voor DS301C Drie fase + N, 12 modules potverdorie zelfs niet zonder eindkapjes op een normale manier in een Eaton System55 kast zeg ..

Ik zou dat aan ABB gaan melden eens kijken hè ze reageren.

[johan_solar]

Stel je wilt 33 meter overbruggen door de tuin naar je garage omdat je daar een laadpaal monteert. Je hebt een 1 fase aansluiting van 35A, en stuurt de laadpaal netjes load balanced aan met max 25A.

Mag je dan een dedicated 4x6 YMVK-as kabel gebruiken waarvan je 2 aders voor fase en 2 aders voor de nul gebruikt, en de -as voor de randaarde, zodat je effectief 2x12 mm2 hebt en daarmee minder spanningsverlies? Of is dit not done om te doen.

[onetime]

@johan_solar Ik heb ook zoiets; het is afgeraden, maar het mag als je het afzekerd alsof het toch 2x 6 kabel is. En als voorbereiding op 3fase natuurlijk, maar nu inderdaad lagere verliezen.

[True]

nico_09 schreef op woensdag 29 april 2026 @ 22:04:
[...]

Klinkt niet best, hier ook voornemens deze alamat toe te passen

Ik denk dat ik er inmiddels 40-50 in de hand gehad heb, net toevallig nu twee die niet doen wat ik wil. Feit blijft verkoper en ABB doen niet moeilijk om vervangen als het moet, maar het is wel vervelend.

[Jim423]

johan_solar schreef op woensdag 29 april 2026 @ 22:29:
Of is dit not done om te doen.

Dit is geen probleem. Je kan het namelijk met 1 handeling spanningsvrij maken.
Wat belangrijk is is dat wanneer een ader losraakt de beveiliging nog steeds voldoende is voor de overgebleven ader. En dat is deze in jouw geval.

[AR34]

Even een praktische vraag voor de mensen hier die vaker kabels hebben verwerkt. Op basis van advies hier heb ik nu 25mm elektrabuis (ipv 19mm) voor het trace tussen de onderverdeler in de garage en de groepenkast (via de kruipruimte). Ik wil minimaal 6mm2 aanleggen en een YMvK 5G6mm2 heeft een diameter van 15,3mm, dus zou prima passen in de 25mm buis. Als alternatief is YMvKf ook een optie, maar die heeft SV alleen vanaf 10mm2. Die heeft een diameter van 19mm, dus zou ook wel in de 25mm elektrabuis passen. Mijn vraag is, welke van de twee is makkelijker te verwerken? De 10mm2 is soepel, maar ook dikker. Zijn er ervaringen hiermee?

[True]

AR34 schreef op zondag 3 mei 2026 @ 11:19:
Even een praktische vraag voor de mensen hier die vaker kabels hebben verwerkt. Op basis van advies hier heb ik nu 25mm elektrabuis (ipv 19mm) voor het trace tussen de onderverdeler in de garage en de groepenkast (via de kruipruimte). Ik wil minimaal 6mm2 aanleggen en een YMvK 5G6mm2 heeft een diameter van 15,3mm, dus zou prima passen in de 25mm buis. Als alternatief is YMvKf ook een optie, maar die heeft SV alleen vanaf 10mm2. Die heeft een diameter van 19mm, dus zou ook wel in de 25mm elektrabuis passen. Mijn vraag is, welke van de twee is makkelijker te verwerken? De 10mm2 is soepel, maar ook dikker. Zijn er ervaringen hiermee?

Wat sowieso prima werkt is eerst de kabel door de mantelbuis trekken boven de grond en dan de mantelbuis mét kabel verwerken in de grond ongeacht je keuze. Let wel op dat je met 15,3mm in 25mm je praktisch weinig ruimte over hebt om iets in de toekomst er naast te trekken. Hoewel je wel bijna 10mm ruimte hebt ligt die ymvk niet altijd op dezelfde plek in de mantelbuis wat het trekken van iets anders ernaast moeilijk maakt, overigens niet onmogelijk.

[AR34]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 11:50:
[...]


Wat sowieso prima werkt is eerst de kabel door de mantelbuis trekken boven de grond en dan de mantelbuis mét kabel verwerken in de grond ongeacht je keuze. Let wel op dat je met 15,3mm in 25mm je praktisch weinig ruimte over hebt om iets in de toekomst er naast te trekken. Hoewel je wel bijna 10mm ruimte hebt ligt die ymvk niet altijd op dezelfde plek in de mantelbuis wat het trekken van iets anders ernaast moeilijk maakt, overigens niet onmogelijk.

De elektrabuis is een starre buis die in een bereikbare kruipruimte zit, dus gelukkig geen flexbuis die in de grond moet. Naast de 25mm buis komt 2x 19mm buis waarbij 1 gebruikt zal worden voor 2 ethernet kabels, de ander is voor eventuele toekomstige uitbreidingen c.q. onvoorziene zaken. Die 25mm buis kan dus volledig worden gebruikt voor de aansluiting tussen de onderverdeler en de groepenkast. De vraag gaat me puur om de verwerking/aansluiting in de groepenkast en onderverdeel kast zelf, aangezien de kabel de buis in krijgen wel prima te doen moet zijn, maar het verwerken van de aders in de groepenkasten mogelijk veel gedoe is.

[ Voor 7% gewijzigd door AR34 op 03-05-2026 11:55 ]

[True]

AR34 schreef op zondag 3 mei 2026 @ 11:54:
[...]


De elektrabuis is een starre buis die in een bereikbare kruipruimte zit, dus gelukkig geen flexbuis die in de grond moet. Naast de 25mm buis komt 2x 19mm buis waarbij 1 gebruikt zal worden voor 2 ethernet kabels, de ander is voor eventuele toekomstige uitbreidingen c.q. onvoorziene zaken. Die 25mm buis kan dus volledig worden gebruikt voor de aansluiting tussen de onderverdeler en de groepenkast. De vraag gaat me puur om de verwerking/aansluiting in de groepenkast en onderverdeel kast zelf, aangezien de kabel de buis in krijgen wel prima te doen moet zijn, maar het verwerken van de aders in de groepenkasten mogelijk veel gedoe is.

Ik heb geen ervaring met een 10mm2 soepele installatiekabel dus weet niet hoe dat is. Voor 6mm2 is nog wel mee te werken. Je wilt vooral wat ruimte hebben waar je de groepenkast binnenkomt niet dat dat een boveninvoer is waar je ook al 8 andere groepen hebt, ook dat kan wel, maar wordt wel wat vloeken.

[leonbong]

Zonder die kabel te kennen is het soepel (klasse 5) of soepel klasse 2.
Dat laatste wordt bij dikke installatiekabels ook soepel genoemd maar alsnog heel stug omdat het een enkele ader dan uit misschien 10 draadjes bestaat.

Als het echt fijnaderig klasse 5 dan is het ongetwijfeld soepeler dan 6mm2 enkele kern (klasse 1), een normale ymvk.

[AR34]

leonbong schreef op zondag 3 mei 2026 @ 12:11:
Zonder die kabel te kennen is het soepel (klasse 5) of soepel klasse 2.
Dat laatste wordt bij dikke installatiekabels ook soepel genoemd maar alsnog heel stug omdat het een enkele ader dan uit misschien 10 draadjes bestaat.

Als het echt fijnaderig klasse 5 dan is het ongetwijfeld soepeler dan 6mm2 enkele kern (klasse 1), een normale ymvk.

Volgens SV is het klasse 5.

[leonbong]

Dan weet ik zeker dat die kabel makkelijker te hanteren is dan een massieve klasse 1 ymvk-as 6mm2

[Annuk]

leonbong schreef op zondag 3 mei 2026 @ 12:16:
Dan weet ik zeker dat die kabel makkelijker te hanteren is dan een massieve klasse 1 ymvk-as 6mm2

Ja & nee, beide is heel makkelijk te verwerken nog, voordeel van 6mm² is dat je het makkelijk in vorm kan buigen en het blijft zitten, 10mm² klasse 5 is ook heel makkelijk buigbaar maar blijft minder mooi van zichzelf in vorm zitten.

@AR34 zou ook zeker even kijken hoeveel ruimte je hebt achter en tussen je dinrails (afhankelijk van hoe en waar je aansluit) wat het meest praktische is en wat je evt nog als toekomstige wensen hebt.

[Makrolon]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 11:50:
[...]


Wat sowieso prima werkt is eerst de kabel door de mantelbuis trekken boven de grond en dan de mantelbuis mét kabel verwerken in de grond ongeacht je keuze. Let wel op dat je met 15,3mm in 25mm je praktisch weinig ruimte over hebt om iets in de toekomst er naast te trekken. Hoewel je wel bijna 10mm ruimte hebt ligt die ymvk niet altijd op dezelfde plek in de mantelbuis wat het trekken van iets anders ernaast moeilijk maakt, overigens niet onmogelijk.

Wel onmogelijk, vergeet iets er bij in trekken maar gewoon, dat ga je over een beetje lengte niet meer redden.

[Makrolon]

AR34 schreef op zondag 3 mei 2026 @ 11:19:
Even een praktische vraag voor de mensen hier die vaker kabels hebben verwerkt. Op basis van advies hier heb ik nu 25mm elektrabuis (ipv 19mm) voor het trace tussen de onderverdeler in de garage en de groepenkast (via de kruipruimte). Ik wil minimaal 6mm2 aanleggen en een YMvK 5G6mm2 heeft een diameter van 15,3mm, dus zou prima passen in de 25mm buis. Als alternatief is YMvKf ook een optie, maar die heeft SV alleen vanaf 10mm2. Die heeft een diameter van 19mm, dus zou ook wel in de 25mm elektrabuis passen. Mijn vraag is, welke van de twee is makkelijker te verwerken? De 10mm2 is soepel, maar ook dikker. Zijn er ervaringen hiermee?

Ymvk 5x6 is echt prima te verwerken. Zou om die reden echt geen andere kabel pakken, ook in de groepenkast is het prima te doen.

5x6 is altijd weer een feestje na met bv -as 4x6 gewerkt te hebben 😁

[ Voor 4% gewijzigd door Makrolon op 03-05-2026 12:38 ]

[Annuk]

Makrolon schreef op zondag 3 mei 2026 @ 12:37:
[...]

Ymvk 5x6 is echt prima te verwerken. Zou om die reden echt geen andere kabel pakken, ook in de groepenkast is het prima te doen.

5x6 is altijd weer een feestje na met bv -as 4x6 gewerkt te hebben 😁

Ook 4x6-as is prima te hanteren hoor, alleen dat aardscherm is inderdaad vervelend, die knip je weg maar die vervelende stekende haren van de -as
Daarom plak ik eigenlijk altijd de nek van de kabel even een beetje af met PVC-tape zodat je geen last hebt van die haren.

[manusjevanalles]

Ik ga binnenkort een setje zonnepanelen installeren. Daarvoor heb ik deze werkschakelaar op het oog. Deze heeft een aardeblokje, maar echter maar één aansluiting richting de omvormer. Ik moet de potentiaalvereffening vanaf de panelen ook op de aarde aansluiten, en de behuizing van de omvormer ook. Ik zou hiervoor een extra lasdoos kunnen gebruiken met een wago connector, maar is het ook anders oplosbaar (liefst in de werkschakelaar)?

[Onbekend]

manusjevanalles schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:33:
Deze heeft een aardeblokje, maar echter maar één aansluiting richting de omvormer.

Als het goed is, heeft het aardblokje 2 aansluitpunten. 1 voor de kabel naar de zonnepanelen, en 1 voor de aarde richting de groepenkast.

[manusjevanalles]

Onbekend schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:37:
[...]

Als het goed is, heeft het aardblokje 2 aansluitpunten. 1 voor de kabel naar de zonnepanelen, en 1 voor de aarde richting de groepenkast.

Klopt, maar de aarde naar de omvormer (AC-aansluiting) en de aarde van de behuizing van de omvormer moeten er nog bij.

[True]

manusjevanalles schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:33:
Ik ga binnenkort een setje zonnepanelen installeren. Daarvoor heb ik deze werkschakelaar op het oog. Deze heeft een aardeblokje, maar echter maar één aansluiting richting de omvormer. Ik moet de potentiaalvereffening vanaf de panelen ook op de aarde aansluiten, en de behuizing van de omvormer ook. Ik zou hiervoor een extra lasdoos kunnen gebruiken met een wago connector, maar is het ook anders oplosbaar (liefst in de werkschakelaar)?

Je hebt zat ruimte in de werkschakelaar om daar nog een wago te plaatsen en de PE nog een keer af te takken. Dat gaat qua ruimte wel lukken. Dit is een werkschakelaar van mij, dan heb je een idee qua ruimte.

[manusjevanalles]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:46:
[...]


Je hebt zat ruimte in de werkschakelaar om daar nog een wago te plaatsen en de PE nog een keer af te takken. Dat gaat qua ruimte wel lukken. Dit is een werkschakelaar van mij, dan heb je een idee qua ruimte.

[Afbeelding]

Dat is inderdaad plenty ruimte, dank!

[Out.of.Control]

Bij SV hebben ze ook Eaton werkschakelaars speciaal voor PV. Naast het interne 'kroonsteentje' om de PE-aders van de inkomende en uitgaande kabel te verbinden (zoals op de foto hierboven), is er aan de buitenkant ook een tweetal aansluitpunten voor vereffening (die uiteraard is gekoppeld met dat interne kroonsteentje). Te verkrijgen in 2-polig 20A en 4-polig 25A. Werkt naar mijn idee perfect voor deze toepassing.

[Annuk]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:46:
[...]


Je hebt zat ruimte in de werkschakelaar om daar nog een wago te plaatsen en de PE nog een keer af te takken. Dat gaat qua ruimte wel lukken. Dit is een werkschakelaar van mij, dan heb je een idee qua ruimte.

[Afbeelding]

Klopt het of lijkt het zo dat er een kunststof din-rail in die schakelaar zit?

Wanneer ja, @manusjevanalles is het misschien een idee (weet niet hoeveel draden je moet hebben en welke diameter) om b.v. 1 of 2 rijgklemmen (met koppelbrug) en heb je mijns inziens een nette(re) optie dan met een losse zwevende wago in de schakelaar

[Annuk]

Out.of.Control schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:55:
Bij SV hebben ze ook Eaton werkschakelaars speciaal voor PV. Naast het interne 'kroonsteentje' om de PE-aders van de inkomende en uitgaande kabel te verbinden (zoals op de foto hierboven), is er aan de buitenkant ook een tweetal aansluitpunten voor vereffening (die uiteraard is gekoppeld met dat interne kroonsteentje). Te verkrijgen in 2-polig 20A en 4-polig 25A. Werkt naar mijn idee perfect voor deze toepassing.

Deze kende ik zo niet (bewust) maar ook een hele mooie oplossing voor @manusjevanalles

[True]

Annuk schreef op zondag 3 mei 2026 @ 16:06:
[...]


Klopt het of lijkt het zo dat er een kunststof din-rail in die schakelaar zit?

Wanneer ja, @manusjevanalles is het misschien een idee (weet niet hoeveel draden je moet hebben en welke diameter) om b.v. 1 of 2 rijgklemmen (met koppelbrug) en heb je mijns inziens een nette(re) optie dan met een losse zwevende wago in de schakelaar

Weet niet zeker, zie ook hier: YouTube: ABB Werkschakelaar - zelf zonnepanelen installeren | Stralendgroen
Of hier: https://search.abb.com/li...mentPartId=&Action=Launch (pag. 5). Lijkt eerder geschikt voor wat vanaf pag. 216 voorbij komt, weet niet 100% zeker of het DIN-rail is.

[True]

Annuk schreef op zondag 3 mei 2026 @ 16:09:
[...]


Deze kende ik zo niet (bewust) maar ook een hele mooie oplossing voor @manusjevanalles

Persoonlijk vind ik die Eaton werkschakelaars ook prettiger werken dan die van ABB, maar het scheelt bijna de helft aan kosten. Die van ABB is praktisch onwerkbaar zonder stappenboor / houtboor / metaalboor om de invoer/uitvoer op een degelijke manier te openen.

[_Ernst_]

manusjevanalles schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:33:
Ik ga binnenkort een setje zonnepanelen installeren. Daarvoor heb ik deze werkschakelaar op het oog. Deze heeft een aardeblokje, maar echter maar één aansluiting richting de omvormer. Ik moet de potentiaalvereffening vanaf de panelen ook op de aarde aansluiten, en de behuizing van de omvormer ook. Ik zou hiervoor een extra lasdoos kunnen gebruiken met een wago connector, maar is het ook anders oplosbaar (liefst in de werkschakelaar)?

Dan zou ik de BW225DPPE van ABB pakken, die heeft een extra pe aansluiting voor pv toepassingen, net als die van Eaton.

https://webshop.cedel.nl/...25A-Donkergrijs-met-aarde

[leonbong]

Annuk schreef op zondag 3 mei 2026 @ 12:34:
[...]


Ja & nee, beide is heel makkelijk te verwerken nog, voordeel van 6mm² is dat je het makkelijk in vorm kan buigen en het blijft zitten, 10mm² klasse 5 is ook heel makkelijk buigbaar maar blijft minder mooi van zichzelf in vorm zitten.

@AR34 zou ook zeker even kijken hoeveel ruimte je hebt achter en tussen je dinrails (afhankelijk van hoe en waar je aansluit) wat het meest praktische is en wat je evt nog als toekomstige wensen hebt.

Hij wil het door een buis trekken nou dan kan het niet soepel genoeg zijn.

[Cardinal]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 15:46:
[...]
Je hebt zat ruimte in de werkschakelaar om daar nog een wago te plaatsen en de PE nog een keer af te takken. Dat gaat qua ruimte wel lukken. Dit is een werkschakelaar van mij, dan heb je een idee qua ruimte.

Hoort blauw niet in N te zitten?

[Andrehj]

Cardinal schreef op zondag 3 mei 2026 @ 17:30:
Hoort blauw niet in N te zitten?

In NL hoor je voor zover ik weet de N ook af te schakelen (doe je immers bij de automaten in de meterkast ook). Dus nee, die N zit daar goed.
In vele (de meeste?) buitenlanden schakelen ze de N niet in de groepenkast, dus dan zal die bij zo'n werkschakelaar ook niet geschakeld worden.

[Krissiejj]

Cardinal schreef op zondag 3 mei 2026 @ 17:30:
[...]

Hoort blauw niet in N te zitten?

Haha ja eigenlijk wel. Maar je had ook een andere type werkschakelaar kunnen kopen dan kon je nog alle kanten op;)

[True]

Krissiejj schreef op zondag 3 mei 2026 @ 18:11:
[...]

Haha ja eigenlijk wel. Maar je had ook een andere type werkschakelaar kunnen kopen dan kon je nog alle kanten op;)

Nee, zie ook: Andrehj in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" hierboven.
Maar deze werkschakelaar wordt ook niet geleverd met een schroefklem/kooiklem voor de nul in Nederland precies om wat @Andrehj zegt, het is in NL gebruikelijk om de nul óók af te schakelen.

[True]

_Ernst_ schreef op zondag 3 mei 2026 @ 16:38:
[...]

Dan zou ik de BW225DPPE van ABB pakken, die heeft een extra pe aansluiting voor pv toepassingen, net als die van Eaton.

https://webshop.cedel.nl/...25A-Donkergrijs-met-aarde

Dan zou ik die van Eaton pakken, zelfde prijs wél op voorraad en gemakkelijker in gebruik.
https://www.sandervunderi...hakelaar-2-polig-20a.html

[Cardinal]

True schreef op zondag 3 mei 2026 @ 18:27:
[...]
Maar deze werkschakelaar wordt ook niet geleverd met een schroefklem/kooiklem voor de nul in Nederland

Mijn door elektramat geleverde heeft overal schroeven...

precies om wat @Andrehj zegt, het is in NL gebruikelijk om de nul óók af te schakelen.

[Vliegvlug]

Cardinal schreef op zondag 3 mei 2026 @ 17:30:
[...]

Hoort blauw niet in N te zitten?

Is nogal lastig aangezien daar bij die werkschakelaar afgezien van de L1 en L2 posities geen binnenwerk zit, dat is een tweepolige namelijk.

En zoals gezegd wil je N wel schakelen en niet slechts doorverbinden.

[Vliegvlug]

Cardinal schreef op zondag 3 mei 2026 @ 18:32:
[...]

Mijn door elektramat geleverde heeft overal schroeven...

Dan heb jij een 4-polige versie besteld.

En ik denk dat @True bedoelt twee schroeven met enkel een doorverbinding helemaal rechts waar op zijn foto de N links naast staat.

Zelf heb ik ook een 4-polige werkschakelaar, in mijn geval de “ABB BW425TPSN, 25A 4-polig“:


Ook daar zijn de 2 gaten helemaal rechtsboven leeg.

[ Voor 17% gewijzigd door Vliegvlug op 03-05-2026 19:00 ]

[manusjevanalles]

Zou in 2P werkschakelaars de nul wel afschakelen dan? @True lijkt de 4P hier te gebruiken.

[Vliegvlug]

manusjevanalles schreef op zondag 3 mei 2026 @ 18:49:
Zou in 2P werkschakelaars de nul wel afschakelen dan? @True lijkt de 4P hier te gebruiken.

Nee hij heeft de 2P, ABB gebruikt hetzelfde stuk plastic ook voor meerpolige maar zoals je kan zien zitten er hier alleen op de eerste twee posities schroeven om daadwerkelijk wat aan te kunnen sluiten:

[Cardinal]

Vliegvlug schreef op zondag 3 mei 2026 @ 18:49:
[...]
Dan heb jij een 4-polige versie besteld.

Besteld, 3 polig, gekregen een met schroeven in alle gaten. Anyway, in ga het aanpassen op basis van de suggesties en de nul via een van de schakeling laten lopen.

[Vliegvlug]

Cardinal schreef op zondag 3 mei 2026 @ 19:20:
[...]

Besteld, 3 polig, gekregen een met schroeven in alle gaten.

Apart, dus ook de twee gaten rechtsboven met schroeven, welk model heb jij geleverd gekregen dan?

Anyway, in ga het aanpassen op basis van de suggesties en de nul via een van de schakeling laten lopen.

Wat staat er bij jouw werkschakelaar dan op de geschakelde aansluiting die het meest rechts zit?
Heb je een foto misschien?

Bij mij staat daar namelijk N en bij die van True staat er niets.

[assje]

Ik wil in mijn overkapping een 3-fasen meterkast/onderverdeler plaatsen voor alle buiten en zwembadboel. Kast heb ik besteld met 3x aardlek zodat ik vrije keuze heb qua fasen en ook maar gewoon de 12 groepen, ruim bemeten maar beter mee verlegen dan om verlegen.

Nu heb ik nog een alamat 20A/300ma (R9D64720) liggen die ik eerder verkeerd had besteld; die wil ik gebruiken om de 5x4mm2 naar de verdeler te beveilgen vanuit de groepenkast.

Mijn vraag is hoe die alamat aan te sluiten in de groepenkast. In mijn hoofdschakelaar zitten al twee aders (in één huls); daar kan/mag ik dus niets bij doen. Er zitten in iedere kast van mijn groepenkast aansluitblokken maar daar is op dit moment niets van in gebruik.

In mijn groepenkast heb ik al 3x een 3-fasengroep en daarnaast de 1-fase aardlekken; er moeten vanaf de hoofdschakelaar per fase dus al minimaal 4 aansluitingen zijn. Aangezien de aansluitblokken niet gebruikt zijn wil dit lijkt me zeggen dat er vanaf de componenten doorgelust wordt? De bedrading intern is allemaal 6mm2; kan/mag dit dan gewoon?

Zie foto hieronder. De nieuwe alamat wil ik linksonderin plaatsen naast de 3-fasen alamat van de PV. Als ik door mag lussen zou dit heel eenvoudig kunnen? Als dat niet kan/mag; moet ik dan bestaande voeding verplaatsen naar de aansluitblokken en vanaf daar doorlussen naar bestaande en nieuwe alamat?

[True]

assje schreef op maandag 4 mei 2026 @ 14:16:
Ik wil in mijn overkapping een 3-fasen meterkast/onderverdeler plaatsen voor alle buiten en zwembadboel. Kast heb ik besteld met 3x aardlek zodat ik vrije keuze heb qua fasen en ook maar gewoon de 12 groepen, ruim bemeten maar beter mee verlegen dan om verlegen.

Nu heb ik nog een alamat 20A/300ma (R9D64720) liggen die ik eerder verkeerd had besteld; die wil ik gebruiken om de 5x4mm2 naar de verdeler te beveilgen vanuit de groepenkast.

Mijn vraag is hoe die alamat aan te sluiten in de groepenkast. In mijn hoofdschakelaar zitten al twee aders (in één huls); daar kan/mag ik dus niets bij doen. Er zitten in iedere kast van mijn groepenkast aansluitblokken maar daar is op dit moment niets van in gebruik.

In mijn groepenkast heb ik al 3x een 3-fasengroep en daarnaast de 1-fase aardlekken; er moeten vanaf de hoofdschakelaar per fase dus al minimaal 4 aansluitingen zijn. Aangezien de aansluitblokken niet gebruikt zijn wil dit lijkt me zeggen dat er vanaf de componenten doorgelust wordt? De bedrading intern is allemaal 6mm2; kan/mag dit dan gewoon?

Zie foto hieronder. De nieuwe alamat wil ik linksonderin plaatsen naast de 3-fasen alamat van de PV. Als ik door mag lussen zou dit heel eenvoudig kunnen? Als dat niet kan/mag; moet ik dan bestaande voeding verplaatsen naar de aansluitblokken en vanaf daar doorlussen naar bestaande en nieuwe alamat?

[Afbeelding]

Of je mag 'doorlussen' (hiermee lees/bedoel ik: twee draden in één aansluiting) ligt aan de fabrikant en het elektrocomponent, dit moet je dus opzoeken en nalezen.
Wat sowieso kan (en mag) is je VDS met een dubbele adereindhuls krimpen en zo het draad door laten lopen naar een volgend elektrocomponent bijv: https://www.sandervunderi...soleerd-6mm2-per-100.html

[assje]

True schreef op maandag 4 mei 2026 @ 15:05:
Wat sowieso kan (en mag) is je VDS met een dubbele adereindhuls krimpen en zo het draad door laten lopen naar een volgend elektrocomponent bijv: https://www.sandervunderi...soleerd-6mm2-per-100.html

Dat zou natuurlijk een prima eenvoudige oplossing zijn. Hoe zit het dat met gelijktijdigheid/dimensionering van de ader? Zo lang het 6mm2 is zal het geen issue zijn maar het lijkt me dat er grenzen zitten aan wat kan/mag qua doorlussen?

[Annuk]

assje schreef op maandag 4 mei 2026 @ 15:29:
[...]


Dat zou natuurlijk een prima eenvoudige oplossing zijn. Hoe zit het dat met gelijktijdigheid/dimensionering van de ader? Zo lang het 6mm2 is zal het geen issue zijn maar het lijkt me dat er grenzen zitten aan wat kan/mag qua doorlussen?

De gelijktijdigheid ken je alleen zelf bepalen, maar zijn er voor die Schneiders geen kamrails? Zo ja is dat nog makkelijker en strakker in je toch al volle kast.

[Andrehj]

Maar even een reactie in een topic waar dit niet off-topic is:

PeteSplit schreef op maandag 4 mei 2026 @ 12:29:
Jammer dat in het artikel ook weer "fouten" staan.

Een 3X25A aansluiting is 3x 230 V en geen 400 V,
daarvoor moet in de groepenkast een speciale 400 V aansluiting gemaakt worden

???
Bij een 3x25A hoofdaansluiting heb je, net als bij een 1-fase aansluiting altijd 230 V tussen een willekeurige fase en de nul.
Maar tussen de fasen heb je 400V. Daarvoor is echt geen "speciale aansluiting in de groepenkast" nodig.

[ Voor 7% gewijzigd door Andrehj op 05-05-2026 09:38 ]

[Prisma16]

Andrehj schreef op maandag 4 mei 2026 @ 18:13:
Maar even een reactie in een topic waar dit niet off-topic is:

[...]

???
Volgens mij weet jij niet hoe een 3-fasen aansluiting werkt.
Bij een 3x25A hoofdaansluiting heb je, net als bij een 1-fase aansluiting altijd 230 V tussen een willekeurige fase en de nul.
Maar tussen de fasen heb je 400V. Daarvoor is echt geen "speciale aansluiting in de groepenkast" nodig, wat je daar ook maar mee mag bedoelen.

Hier wordt het aardig uitgelegd:

[ Voor 7% gewijzigd door Prisma16 op 04-05-2026 18:21 ]

[Annuk]

Andrehj schreef op maandag 4 mei 2026 @ 18:13:
Maar even een reactie in een topic waar dit niet off-topic is:

[...]

???
Volgens mij weet jij niet hoe een 3-fasen aansluiting werkt.
Bij een 3x25A hoofdaansluiting heb je, net als bij een 1-fase aansluiting altijd 230 V tussen een willekeurige fase en de nul.
Maar tussen de fasen heb je 400V. Daarvoor is echt geen "speciale aansluiting in de groepenkast" nodig, wat je daar ook maar mee mag bedoelen.

Zonder het filmpje nog gekeken te hebben van @Prisma16 hierboven even de juiste termen:
Fase-spanning: spanning tussen elke afzonderlijke fase t.o.v. de nul, nominaal 230V in huisinstallatie's.

Lijn-spanning: spanning tussen 2 fases, of dit nu L1-L2/L1-L3/L2-L3 maakt niet uit, nominaal is dit 400V in huisinstallatie's, dit wordt in de volksmond ook vaker krachtstroom of draaistroom genoemd.

[arpeggio]

Annuk schreef op maandag 4 mei 2026 @ 18:59:
[...]


Zonder het filmpje nog gekeken te hebben van @Prisma16 hierboven even de juiste termen:
Fase-spanning: spanning tussen elke afzonderlijke fase t.o.v. de nul, nominaal 230V in huisinstallatie's.

Lijn-spanning: spanning tussen 2 fases, of dit nu L1-L2/L1-L3/L2-L3 maakt niet uit, nominaal is dit 400V in huisinstallatie's, dit wordt in de volksmond ook vaker krachtstroom of draaistroom genoemd.

Deze en de voorgaande post zijn reacties op de opmerkingen van @Andrehj . Maar die weet heel goed het verschil tussen 3-fase in ster en 3-fase in driehoek.
Het is nu net de vraag of @PeteSplit deze reacties leest (en begrijpt) .....

[HMS]

Ik wil mijn groepenkast gaan voorbereiden op een 3-fase aansluiting.
Aangezien ik een zakelijk rijder ben, en ik moet binnenkort een nieuwe lease auto, is het zeer waarschijnlijk dat ik over moet/ga stappen naar een EV (extra belasting voor de werkgever vanaf 2028).
Met het oog op 1 juli waarbij huishoudens ook in de wachtrij komen te staan voor een verzwaring van de aansluiting, wil ik hier graag op voorbereid zijn.

Huidige situatie:
1 kast (24 modules), met 2 onderverdelers (1x PV verdeler op zolder, 1x verdeler in de garage).

Hoofdzekering: 40A (D kar. automaat).

10 groepen totaal in de meterkast:
1 - Woonkamer, badkamer
2 - Keuken en 2 slaapkamers
3 - Quooker
4 - Oven
5 - Enphase Envoy
6 - Onderverdeler Garage (PV (Enphase 3000 Wp, 2200W omvormer), Thuis accu (Marstek plugin, 5,12 kWh 2500W), Tuin, Diepvries)
7 - Onderverdeler Zolder (PV 1500W)
8 - Wasmachine + WP Droger
9 - Vaatwasser
10 - Zolder + slaapkamer

+ Shelly Pro 3EM en bel trafo.
De onderverders en Envoy zitten achter hun eigen 300mA S aardlek, de overige groepen achter 30mA aardlek en een remautomaat. Volgorde is dus: HS -> 300mA aardlek -> rem automaat -> rest van het huis.

Uiteraard is op dit moment de Enphase installatie (verdeeld over 2 daken en 2 verdelers (6x Enphase IQ7A en 5x IQ7+)) 1-fasig.
Elk dak heeft zijn eigen 1 fase Enphase IQ-Relay, direct achter de groep waar de panelen op zitten (dus tussen de panelen en de alamat).
Er is dus geen fase koppelaar aanwezig, en ik weet niet of ik een Enphase 3 fase IQ-relay moet gaan plaatsen in de hoofd groepenkast en daar dan de onderverdelers op moet aansluiten.
(Fase koppeling is nodig voor de PLC communicatie van de Envoy met de micro-omvormers)

Ik ga er dus voor nu vanuit dat ik de PV allemaal op 1 fase ga houden samen met de Envoy.

Dit is mogelijk problematisch door de fase onbalans die kan ontstaan, hoewel het totaal aan omvormer vermogen met ~16A wel beperkt is.
De thuisbatterij (~11A) zou, het mooiste, op dezelfde fase zitten als de accu's om zelf de zonnestroom op te laden.
Hierdoor wordt de fase onbalans wellicht wat te groot, dus deze zal waarschijnlijk naar een andere fase verplaatst moeten worden.
Maar daarvoor zal eerst de onderverdeler in de garage ook naar 3 fase moeten, want daar zijn zowel PV als de TB aangesloten.
Vervolg project, die kast moet dan ook vervangen worden want er zijn geen 4 modules vrij voor een 3F hoofdschakelaar + er moet een nieuwe kabel heen.

Nieuwe opstelling:
Gezien ik nog wat netwerk apparatuur heb hangen in de meterkast wordt een 2x24 naast elkaar erg krap.
Ik zat te kijken naar een 1x10 (hoofdschakelaar kast (HLD11)), met daarboven een 2x12 (HLD33) en dan aan weerszijden een HNL (2x6) voor een totaal van 58 modules.
Dit geeft voldoende ruimte voor eventuele toekomstige laadpaal, inductie kookplaat, warmtepomp, en airco's.
Even snel in de ABB configurator komt er zoiets uit:


Res 1 zou dan de 3 fase Shelly Pro 3EM zijn, die wil ik met 3x een DIN-rail zekering beveiligen (zoiets: https://www.elektramat.nl...tklem-ptc-4-hesi-3270200/).
Deze is aan HomeAssistant gekoppeld en wordt gebruikt om de thuisbatterij aan te sturen.

Res 2 zou de beltrafo worden idealiter, maar dat kon ik in de ABB configurator niet plaatsen (wellicht omdat ze met busboards werken).

Voor de groepen wil ik de DS301C van ABB gebruiken zodat elke groep afzonderlijk afschakelt bij aardlek.

Zie ik iets over het hoofd, of is het plan goed?

Ik kwam op (grofweg) dit boodschappen lijstje uit: https://www.sandervunderi...48b868cf4cfd691b5689f22df

Ik heb voor een 63A hoofdschakelaar gekozen omdat er fase onbalans is en er wellicht > 40A door de nul kan gaan (+25A, +25A, -16A = 41A nul). Wellicht is dit wat overdreven.

Ik heb ook een aantal berekeningen gedaan voor de warmte ontwikkeling, en dat lijkt allemaal binnen de grenzen van de kasten te vallen. De configurator van Vekto was wel fijn daarin

[Annuk]

HMS schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 17:58:
Ik wil mijn groepenkast gaan voorbereiden op een 3-fase aansluiting.
Aangezien ik een zakelijk rijder ben, en ik moet binnenkort een nieuwe lease auto, is het zeer waarschijnlijk dat ik over moet/ga stappen naar een EV (extra belasting voor de werkgever vanaf 2028).
Met het oog op 1 juli waarbij huishoudens ook in de wachtrij komen te staan voor een verzwaring van de aansluiting, wil ik hier graag op voorbereid zijn.

Huidige situatie:
1 kast (24 modules), met 2 onderverdelers (1x PV verdeler op zolder, 1x verdeler in de garage).

Hoofdzekering: 40A (D kar. automaat).

10 groepen totaal in de meterkast:
1 - Woonkamer, badkamer
2 - Keuken en 2 slaapkamers
3 - Quooker
4 - Oven
5 - Enphase Envoy
6 - Onderverdeler Garage (PV (Enphase 3000 Wp, 2200W omvormer), Thuis accu (Marstek plugin, 5,12 kWh 2500W), Tuin, Diepvries)
7 - Onderverdeler Zolder (PV 1500W)
8 - Wasmachine + WP Droger
9 - Vaatwasser
10 - Zolder + slaapkamer

+ Shelly Pro 3EM en bel trafo.
De onderverders en Envoy zitten achter hun eigen 300mA S aardlek, de overige groepen achter 30mA aardlek en een remautomaat. Volgorde is dus: HS -> 300mA aardlek -> rem automaat -> rest van het huis.

Uiteraard is op dit moment de Enphase installatie (verdeeld over 2 daken en 2 verdelers (6x Enphase IQ7A en 5x IQ7+)) 1-fasig.
Elk dak heeft zijn eigen 1 fase Enphase IQ-Relay, direct achter de groep waar de panelen op zitten (dus tussen de panelen en de alamat).
Er is dus geen fase koppelaar aanwezig, en ik weet niet of ik een Enphase 3 fase IQ-relay moet gaan plaatsen in de hoofd groepenkast en daar dan de onderverdelers op moet aansluiten.
(Fase koppeling is nodig voor de PLC communicatie van de Envoy met de micro-omvormers)

Ik ga er dus voor nu vanuit dat ik de PV allemaal op 1 fase ga houden samen met de Envoy.

Dit is mogelijk problematisch door de fase onbalans die kan ontstaan, hoewel het totaal aan omvormer vermogen met ~16A wel beperkt is.
De thuisbatterij (~11A) zou, het mooiste, op dezelfde fase zitten als de accu's om zelf de zonnestroom op te laden.
Hierdoor wordt de fase onbalans wellicht wat te groot, dus deze zal waarschijnlijk naar een andere fase verplaatst moeten worden.
Maar daarvoor zal eerst de onderverdeler in de garage ook naar 3 fase moeten, want daar zijn zowel PV als de TB aangesloten.
Vervolg project, die kast moet dan ook vervangen worden want er zijn geen 4 modules vrij voor een 3F hoofdschakelaar + er moet een nieuwe kabel heen.

Nieuwe opstelling:
Gezien ik nog wat netwerk apparatuur heb hangen in de meterkast wordt een 2x24 naast elkaar erg krap.
Ik zat te kijken naar een 1x10 (hoofdschakelaar kast (HLD11)), met daarboven een 2x12 (HLD33) en dan aan weerszijden een HNL (2x6) voor een totaal van 58 modules.
Dit geeft voldoende ruimte voor eventuele toekomstige laadpaal, inductie kookplaat, warmtepomp, en airco's.
Even snel in de ABB configurator komt er zoiets uit:
[Afbeelding]

Res 1 zou dan de 3 fase Shelly Pro 3EM zijn, die wil ik met 3x een DIN-rail zekering beveiligen (zoiets: https://www.elektramat.nl...tklem-ptc-4-hesi-3270200/).
Deze is aan HomeAssistant gekoppeld en wordt gebruikt om de thuisbatterij aan te sturen.

Res 2 zou de beltrafo worden idealiter, maar dat kon ik in de ABB configurator niet plaatsen (wellicht omdat ze met busboards werken).

Voor de groepen wil ik de DS301C van ABB gebruiken zodat elke groep afzonderlijk afschakelt bij aardlek.

Zie ik iets over het hoofd, of is het plan goed?

Ik kwam op (grofweg) dit boodschappen lijstje uit: https://www.sandervunderi...48b868cf4cfd691b5689f22df

Ik heb voor een 63A hoofdschakelaar gekozen omdat er fase onbalans is en er wellicht > 40A door de nul kan gaan (+25A, +25A, -16A = 41A nul). Wellicht is dit wat overdreven.

Ik heb ook een aantal berekeningen gedaan voor de warmte ontwikkeling, en dat lijkt allemaal binnen de grenzen van de kasten te vallen. De configurator van Vekto was wel fijn daarin

Even een afwijkend idee omdat je wel 2x een HNL van 11cm breed wilt plaatsen.
Plaats de HLD11 (of HLD16) netjes recht boven je meterbord, plaats daarboven 2x en HLD33 (met blindplaat in de onderkant) die je beide half op de HLD11 plaatst, zelfde hoogte, zelfde breedte, mogelijk makkelijker werken.
Vanaf je HS en OSB elk een setje draden de HLD33's in en je bent er.
Dit alles op "voorwaarde" dat je niet perse (veel) buis/kabel invoeringen aan de onderzijde van de kasten nodig hebt, dan kan je evt met een paar wartels oid vanaf onderen wel invoeren.

[HMS]

Annuk schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 18:15:
[...]

Even een afwijkend idee omdat je wel 2x een HNL van 11cm breed wilt plaatsen.
Plaats de HLD11 (of HLD16) netjes recht boven je meterbord, plaats daarboven 2x en HLD33 (met blindplaat in de onderkant) die je beide half op de HLD11 plaatst, zelfde hoogte, zelfde breedte, mogelijk makkelijker werken.
Vanaf je HS en OSB elk een setje draden de HLD33's in en je bent er.
Dit alles op "voorwaarde" dat je niet perse (veel) buis/kabel invoeringen aan de onderzijde van de kasten nodig hebt, dan kan je evt met een paar wartels oid vanaf onderen wel invoeren.

Heb ik ook nog in overweging inderdaad, ik wist niet alleen of dat een erg vreemde opstelling zou zijn. Maakt het qua aansluitblokken onderin de kast ook een stuk ruimer (HNL heeft er maar 2 zo te zien).

Ik heb op dit moment 3xYMVK die door de vloer van de meterkast gaan, het mooiste zou zijn om die aan de onderkant van de kast in te voeren.

Hoe zou je dan de draden door de blindplaat die onderin de HLD33 zit boven op de HLD11/HLD16 voeren? Ik dacht dat dit: https://www.sandervunderi...nd-inzetstuk-65-00-1.html voor in de zijkant van een HLD33 was en niet een 'halve onderkant'. Ik ben bang dat https://www.sandervunderi...m-2-x-16-19-mm-65-01.html niet gaat passen onderin de HLD33?

edit:

Out.of.Control schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 19:01:
@HMS Als je van plan bent om in die onderste kast ooit nog een derde component te plaatsen en die met kamrail te willen aansluiten op HS en OSB, dan zou ik adviseren om een HLD22 te kiezen.
Bij de HLD16 zitten de nokken (waar de deksel aan vastklikt) in de weg waardoor de kamrail niet lekker past (als ik me goed herinner past het alleen als je de kamrail van te voren op de componenten zet en dan alles in één keer vastklikt op de din-rail).

Goed om te weten, ik heb nu nog een UPS boven in de meterkast waardoor ik qua hoogte niet uit zou komen. Maar wellicht (ook omdat de HLD16/HLD22 ipv 10, 12 modules breed is) moet ik die maar verplaatsen.

edit2: Ah ik las HLD11 waar je HLD16 had staan. Ik was zelf van plan de HLD11 te doen zoals hierboven al vermeld.

[ Voor 23% gewijzigd door HMS op 05-05-2026 19:52 ]

[Out.of.Control]

@HMS Als je van plan bent om in die onderste kast ooit nog een derde component te plaatsen en die met kamrail te willen aansluiten op HS en OSB, dan zou ik adviseren om een HLD22 te kiezen.
Bij de HLD16 zitten de nokken (waar de deksel aan vastklikt) in de weg waardoor de kamrail niet lekker past (als ik me goed herinner past het alleen als je de kamrail van te voren op de componenten zet en dan alles in één keer vastklikt op de din-rail).

[Annuk]

HMS schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 19:01:
[...]


Heb ik ook nog in overweging inderdaad, ik wist niet alleen of dat een erg vreemde opstelling zou zijn. Maakt het qua aansluitblokken onderin de kast ook een stuk ruimer (HNL heeft er maar 2 zo te zien).

Niet geheel standaard inderdaad, maar if it works
En met name omdat je een andere kast er eerst nog onder zet met oog op aansluiten op het meterbord enzo.

Ik heb op dit moment 3xYMVK die door de vloer van de meterkast gaan, het mooiste zou zijn om die aan de onderkant van de kast in te voeren.

Hoe zou je dan de draden door de blindplaat die onderin de HLD33 zit boven op de HLD11/HLD16 voeren? Ik dacht dat dit: https://www.sandervunderi...nd-inzetstuk-65-00-1.html voor in de zijkant van een HLD33 was en niet een 'halve onderkant'. Ik ben bang dat https://www.sandervunderi...m-2-x-16-19-mm-65-01.html niet gaat passen onderin de HLD33?

Het standaard inzetstuk voor de onderkant van de HLD33 is deze, en daar zou ik persoonlijk evt. met een stappenboor o.i.d. een 32mm gat in boren als doorvoer naar de HLD33, maar misschien past dat inzetstuk wat je hierboven plaatst (met lichtelijke aanpassing) er ook wel net mooi in, tussen de aansluiting van de HLD11 en de HLD33.

Voor die paar euro wat die inzetstukken kosten zou ik zowel mijn gelinkte inzetstuk als het "halve" inzetstuk met buisinvoer bestellen, kan je altijd nog kijken wat wil.
En evt. bestel je nog een 3e buisinvoerstuk mee zodat je die evt. kunt vern3*ken voordat je een definitieve (aan)passing hebt.

edit:

[...]

Goed om te weten, ik heb nu nog een UPS boven in de meterkast waardoor ik qua hoogte niet uit zou komen. Maar wellicht (ook omdat de HLD16/HLD22 ipv 10, 12 modules breed is) moet ik die maar verplaatsen.

edit2: Ah ik las HLD11 waar je HLD16 had staan. Ik was zelf van plan de HLD11 te doen zoals hierboven al vermeld.

Wat dit aangaat zou ik wel serieus kijken of je die 5,5cm van een HLD16 (of 11cm in geval van een HLD22) kunt pakken.
Heb hier een soortgelijke kast van Eaton als de HLD11, en als je dus de half/half opstelling gaat toepassen zoals hierboven "besproken" ga je er niet goed mee wegkomen.
Zoals op onderstaande foto te zien steekt de kamrail net boven de Eaton kast uit, en verwacht dat dit bij de HLD11 hetzelfde is, en dan kan je de HLD33 kasten net niet mooi aansluiten op de onderste kast.

Het is maar 2 a 3mm maar dan krijg je de boel net niet mooi aan elkaar.

In mijn geval niet erg, want deze komt recht onder een 22x33 Eaton kast dus heb er geen problemen mee, maar in geval van half/half erboven natuurlijk wel.

[reputatio]

Gezien de discussie in een ander topic die daar niet op zijn plaats was, wil ik het hier vragen. Als het hier ook niet op zijn plaats is, maak ik er een apart topic voor aan

Ik ben van plan een thuisbatterij aan te schaffen, echter twijfel ik tussen een aantal modellen. Verder minder relevant hier, grootste verschil is 1-fase vs 3-fase mogelijkheden. Ik zou graag willen beginnen met 1-fase en later uitbreiden naar een 3-fase setup. Oftewel, 1 thuisbatterij aanschaffen die alleen op 1-fase kan werken en later eventueel 2 erbij kopen.

Dit zou dus betekenen dat er een thuisbatterij werkt op fase 1, een andere op fase 2 en weer een andere op fase 3, zo goed als onafhankelijk van elkaar. Met slimme sturing gaan ze niet alle 3 alles proberen te compenseren uiteraard, maar ik las vooral verhalen over de gedeelde nul en dat hier problemen kunnen ontstaan, gezien er veel meer amperages overheen kunnen lopen gezien ze onafhankelijk van elkaar werken. Iets met de nul die 120 graden verschoven is, en als je dat op 3 onafhankelijke batterijen toepast, wordt het lastig die synchroon te houden.

Nu wil ik dit topic niet vervuilen met het "thuisbatterij" idee, maar ik ben wel benieuwd hoe jullie hier tegenaan kijken, elektrotechnisch gezien. Concreet dus, wat als je 3x een 1-fase thuisbatterij aansluit op verschillende fases (die dus stroom kan trekken en kan teruggeven), is dit recipe for disaster of goed te doen mits goed aangesloten?

[FredvZ]

reputatio schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 20:44:
Dit zou dus betekenen dat er een thuisbatterij werkt op fase 1, een andere op fase 2 en weer een andere op fase 3, zo goed als onafhankelijk van elkaar. Met slimme sturing gaan ze niet alle 3 alles proberen te compenseren uiteraard, maar ik las vooral verhalen over de gedeelde nul en dat hier problemen kunnen ontstaan, gezien er veel meer amperages overheen kunnen lopen gezien ze onafhankelijk van elkaar werken. Iets met de nul die 120 graden verschoven is, en als je dat op 3 onafhankelijke batterijen toepast, wordt het lastig die synchroon te houden.

Die verhalen lijken een hoog klok-klepel gehalte te hebben.
De omvormer van een thuisbatterij synchroniseert zich altijd met de fase waar je hem mee verbind. De netbeheerder zorgt ervoor dat de fases onderling goed in verhouding blijven.
Wat wel een issue is met 3 fases en ongelijke belasting: op 1 fase stevig terugleveren, terwijl je op de andere fases flink aan het afnemen bent. (of andersom). In die gevallen kan de N(ul) overbelast raken.

Concreet dus, wat als je 3x een 1-fase thuisbatterij aansluit op verschillende fases (die dus stroom kan trekken en kan teruggeven), is dit recipe for disaster of goed te doen mits goed aangesloten?

Dat kan prima, maar in veel gevallen niet nodig.

[Annuk]

FredvZ schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 21:54:
De netbeheerder zorgt ervoor dat de fases onderling goed in verhouding blijven.

Dit is een pure utopie!

Als er grote delen van wijken toevallig allemaal terug leveren op L2 (wat realistisch gebeurt) dan knappen de zekeringen en heb je helemaal niets meer, en ja dat gebeurde afgelopen week al met enige regelmaat laat staan wat ons nog te wachten staat.
De netbeheerder kan niet load-balancen over de fases, en ook de bovengelegen netten (middenspanning & hoogspanning) krijgen hier problemen mee.

[dennisdew16]

Annuk schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 22:15:
[...]


Dit is een pure utopie!

Als er grote delen van wijken toevallig allemaal terug leveren op L2 (wat realistisch gebeurt) dan knappen de zekeringen en heb je helemaal niets meer, en ja dat gebeurde afgelopen week al met enige regelmaat laat staan wat ons nog te wachten staat.
De netbeheerder kan niet load-balancen over de fases, en ook de bovengelegen netten (middenspanning & hoogspanning) krijgen hier problemen mee.

Ik denk dat in dit geval met "verhouding" de 120 graden verschil tussen de fasen bedoelt wordt ipv de fase belasting maar misschien begrijp ik het verkeerd

[onetime]

HMS schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 17:58:
Ik wil mijn groepenkast gaan voorbereiden op een 3-fase aansluiting.
Aangezien ik een zakelijk rijder ben, en ik moet binnenkort een nieuwe lease auto, is het zeer waarschijnlijk dat ik over moet/ga stappen naar een EV (extra belasting voor de werkgever vanaf 2028).
Met het oog op 1 juli waarbij huishoudens ook in de wachtrij komen te staan voor een verzwaring van de aansluiting, wil ik hier graag op voorbereid zijn.

Huidige situatie:
1 kast (24 modules), met 2 onderverdelers (1x PV verdeler op zolder, 1x verdeler in de garage).

Hoofdzekering: 40A (D kar. automaat).

10 groepen totaal in de meterkast:
1 - Woonkamer, badkamer
2 - Keuken en 2 slaapkamers
3 - Quooker
4 - Oven
5 - Enphase Envoy
6 - Onderverdeler Garage (PV (Enphase 3000 Wp, 2200W omvormer), Thuis accu (Marstek plugin, 5,12 kWh 2500W), Tuin, Diepvries)
7 - Onderverdeler Zolder (PV 1500W)
8 - Wasmachine + WP Droger
9 - Vaatwasser
10 - Zolder + slaapkamer

+ Shelly Pro 3EM en bel trafo.
De onderverders en Envoy zitten achter hun eigen 300mA S aardlek, de overige groepen achter 30mA aardlek en een remautomaat. Volgorde is dus: HS -> 300mA aardlek -> rem automaat -> rest van het huis.

Uiteraard is op dit moment de Enphase installatie (verdeeld over 2 daken en 2 verdelers (6x Enphase IQ7A en 5x IQ7+)) 1-fasig.
Elk dak heeft zijn eigen 1 fase Enphase IQ-Relay, direct achter de groep waar de panelen op zitten (dus tussen de panelen en de alamat).
Er is dus geen fase koppelaar aanwezig, en ik weet niet of ik een Enphase 3 fase IQ-relay moet gaan plaatsen in de hoofd groepenkast en daar dan de onderverdelers op moet aansluiten.
(Fase koppeling is nodig voor de PLC communicatie van de Envoy met de micro-omvormers)

Ik ga er dus voor nu vanuit dat ik de PV allemaal op 1 fase ga houden samen met de Envoy.

Dit is mogelijk problematisch door de fase onbalans die kan ontstaan, hoewel het totaal aan omvormer vermogen met ~16A wel beperkt is.
De thuisbatterij (~11A) zou, het mooiste, op dezelfde fase zitten als de accu's om zelf de zonnestroom op te laden.
Hierdoor wordt de fase onbalans wellicht wat te groot, dus deze zal waarschijnlijk naar een andere fase verplaatst moeten worden.
Maar daarvoor zal eerst de onderverdeler in de garage ook naar 3 fase moeten, want daar zijn zowel PV als de TB aangesloten.
Vervolg project, die kast moet dan ook vervangen worden want er zijn geen 4 modules vrij voor een 3F hoofdschakelaar + er moet een nieuwe kabel heen.

Nieuwe opstelling:
Gezien ik nog wat netwerk apparatuur heb hangen in de meterkast wordt een 2x24 naast elkaar erg krap.
Ik zat te kijken naar een 1x10 (hoofdschakelaar kast (HLD11)), met daarboven een 2x12 (HLD33) en dan aan weerszijden een HNL (2x6) voor een totaal van 58 modules.
Dit geeft voldoende ruimte voor eventuele toekomstige laadpaal, inductie kookplaat, warmtepomp, en airco's.
Even snel in de ABB configurator komt er zoiets uit:
[Afbeelding]

Res 1 zou dan de 3 fase Shelly Pro 3EM zijn, die wil ik met 3x een DIN-rail zekering beveiligen (zoiets: https://www.elektramat.nl...tklem-ptc-4-hesi-3270200/).
Deze is aan HomeAssistant gekoppeld en wordt gebruikt om de thuisbatterij aan te sturen.

Res 2 zou de beltrafo worden idealiter, maar dat kon ik in de ABB configurator niet plaatsen (wellicht omdat ze met busboards werken).

Voor de groepen wil ik de DS301C van ABB gebruiken zodat elke groep afzonderlijk afschakelt bij aardlek.

Zie ik iets over het hoofd, of is het plan goed?

Ik kwam op (grofweg) dit boodschappen lijstje uit: https://www.sandervunderi...48b868cf4cfd691b5689f22df

Ik heb voor een 63A hoofdschakelaar gekozen omdat er fase onbalans is en er wellicht > 40A door de nul kan gaan (+25A, +25A, -16A = 41A nul). Wellicht is dit wat overdreven.

Ik heb ook een aantal berekeningen gedaan voor de warmte ontwikkeling, en dat lijkt allemaal binnen de grenzen van de kasten te vallen. De configurator van Vekto was wel fijn daarin

Als je de accu met zonnestroom wilt laden, en solar en de accu op dezelfde onderverdeler zitten en de kabel op 16A is afgezekerd, Dan verminderd dat de belasting van je kabels en de groepenkast.
Sorry, verder teveel voor mij nu.

[FredvZ]

Annuk schreef op dinsdag 5 mei 2026 @ 22:15:
De netbeheerder kan niet load-balancen over de fases, en ook de bovengelegen netten (middenspanning & hoogspanning) krijgen hier problemen mee.

Wellicht de verkeerde woordkeuze, ik bedoel dat de netbeheerder de faseverschuiving 120 graden bewaakt.

[Onbekend]

De fases zijn altijd 120 graden verschoven. Waar de netbeheerder voor waakt is dat de spanningen per fase tussen de 195,5 en 253 volt blijven. (230V -15% t/m +10%)
Bij aansluitingen is het de bedoeling dat de fases gelijkmatig belast worden. Als de belasting op de ene fase iets meer is dan de andere, dan zie je vanzelf in het verschil in spanningen. (Meer stroom door de kabel dat een weerstand heeft resulteert in een spanningsverschil.)

Doordat 1-fase-huishoudens om en om op een verschillende fase aangesloten zitten, worden de fases al gemiddeld evenveel belast. Een door de wet van grote getallen, maken kleine pieken in verbruik of teruglevering niet zoveel uit omdat het gemiddeld over alle fases tegelijkertijd gaat.
De kans dat alleen elk derde huis (die op de zelfde fase aangesloten zitten) zonnepanelen hebben en weinig verbruik is doorgaans klein genoeg.

[habbekrats]

FredvZ schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 09:33:
[...]

Wellicht de verkeerde woordkeuze, ik bedoel dat de netbeheerder de faseverschuiving 120 graden bewaakt.

Ik denk eerder de opwekkers, netbeheerder heeft daar weinig invloed op.

Afwijking spanning is nominaal 10% 207-253V in 5% mag er -15% naar beneden zijn.

[Navi]

n.v.m, ga het toch anders oplossen.

[ Voor 92% gewijzigd door Navi op 06-05-2026 12:04 ]

[Annuk]

habbekrats schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 11:50:
[...]

Ik denk eerder de opwekkers, netbeheerder heeft daar weinig invloed op.

Afwijking spanning is nominaal 10% 207-253V in 5% mag er -15% naar beneden zijn.

En nog beter verwoord de opwekkers Europa wijt die d.m.v. het 380kV koppelnet op elkaar zijn aangesloten.


Weet niet of men hier nog weet van een aantal jaren terug dat de netfrequentie afweek? (Hier een artikel van toen)
Dat was ook doordat we allemaal op hetzelfde koppelnet aangesloten zijn.

[habbekrats]

@Annuk Hier onder andere te bekijken

https://mainsfrequency.com/

[thys]

Wat gebruiken jullie voor een rijtje 16mm onderinvoer bij een HLD33 kastje? Kan hier geen inzetstuk voor vinden

[Annuk]

thys schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 17:28:
Wat gebruiken jullie voor een rijtje 16mm onderinvoer bij een HLD33 kastje? Kan hier geen inzetstuk voor vinden

Daar kan je het renovatiestuk voor gebruiken met een kleine tweak.
Meen dat @ThinkPad of @True dat hier al eens (vaker) had gedeeld, of mogelijk iemand anders.

Correctie: @Vliegvlug
Vliegvlug in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

[ Voor 12% gewijzigd door Annuk op 06-05-2026 17:32 ]

[nico_09]

Volgens meerdere instalateurs is de abb ds301c een alamat welke meer warmte ontwikkeld dan een module van 2 breed. Ds201.Volgens mij klopt dit niet gezien de specificaties.

Welke alamat zouden jullie adviseren en waarom? Hoeft geen abb te zijn.

Tevens ben ik zoekende naar 2 22x33 kasten met ook een onderinvoer voor minimaal 8 automaten.

Laatste vraag: overspanningsbeveiliging (OSB) ik zie ze welke je aansluit na de hoofdschakelaar en vervolgens wordt de kast bedraad vanuit de OSB. Die van ABB lijkt alleen een connectie te hebben met de hoofdschakelaar, de kast wordt ook bedraad via een vanaf de hoofdschakelaar. Wat is nu juist?

[thys]

Annuk schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 17:30:
[...]


Daar kan je het renovatiestuk voor gebruiken met een kleine tweak.
Meen dat @ThinkPad of @True dat hier al eens (vaker) had gedeeld, of mogelijk iemand anders.

Correctie: @Vliegvlug
Vliegvlug in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3"

Veel dank! Ik ga het proberen. Had deze wel gevonden maar had ik al afgeschreven vanwege de tekst. Beetje plastic bewerken moet wel lukken!

[Juerd]

nico_09 schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 17:52:
Volgens meerdere instalateurs is de abb ds301c een alamat welke meer warmte ontwikkeld dan een module van 2 breed. Ds201.Volgens mij klopt dit niet gezien de specificaties.

Dat is inderdaad bullshit. Het ding wordt minder warm dan de DS201. Wel is het verbruik per modulebreedte natuurlijk hoger, als de belasting per aardlekautomaat hetzelfde is. Dus 12 van deze dingen kunnen samen inderdaad warmer worden dan 6 van die brede op dezelfde rail. Maar als je dan weer exact dezelfde belasting over die 12 ipv 6 groepen verdeelt, wordt alles juist weer significant minder warm vanwege het kwadratische aspect van P=I²R. In de praktijk is dit zelden iets om op te hoeven letten in een huisinstallatie.

Welke alamat zouden jullie adviseren en waarom? Hoeft geen abb te zijn.

De ABB DS301C omdat die energiezuinig, spanningsonafhankelijk, bidirectioneel, en smal is.

[ Voor 19% gewijzigd door Juerd op 06-05-2026 18:05 ]

[Annuk]

nico_09 schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 17:52:
Volgens meerdere instalateurs is de abb ds301c een alamat welke meer warmte ontwikkeld dan een module van 2 breed. Ds201.Volgens mij klopt dit niet gezien de specificaties.

Welke alamat zouden jullie adviseren en waarom? Hoeft geen abb te zijn.

Tevens ben ik zoekende naar 2 22x33 kasten met ook een onderinvoer voor minimaal 8 automaten.

Meeste kasten voldoen daar wel aan, alleen even zoeken naar het passende onderstuk hetzij met een kleine tweak.
Tip: kijk hierboven even, HLD33 met renovatiestuk met een kleine tweak.

Laatste vraag: overspanningsbeveiliging (OSB) ik zie ze welke je aansluit na de hoofdschakelaar en vervolgens wordt de kast bedraad vanuit de OSB. Die van ABB lijkt alleen een connectie te hebben met de hoofdschakelaar, de kast wordt ook bedraad via een vanaf de hoofdschakelaar. Wat is nu juist?

OSB's sluit je altijd parallel aan, heb ze nog nooit in serie aangesloten zien worden (zo lees ik jou bericht tenminste).
Voordeel van een HS & OSB naast elkaar en verbonden met kamrails is (b.v. in geval van de ABB's) heb je 2x3F+N ter beschikking om vanaf te bedraden en hoef je niet perse met twin-hulzen te werken.

[nico_09]

Snap niet precies wat je hiermee bedoelt

Voordeel van een HS & OSB naast elkaar en verbonden met kamrails is (b.v. in geval van de ABB's) heb je 2x3F+N ter beschikking om vanaf te bedraden en hoef je niet perse met twin-hulzen te werken.

[ Voor 51% gewijzigd door nico_09 op 06-05-2026 18:25 ]

[svenie3000]

nico_09 schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 18:24:
Snap niet precies wat je hiermee bedoelt

Voordeel van een HS & OSB naast elkaar en verbonden met kamrails is (b.v. in geval van de ABB's) heb je 2x3F+N ter beschikking om vanaf te bedraden en hoef je niet perse met twin-hulzen te werken.

Je kunt dan 1x3f+n vanaf de hoofdschakelaar pakken en 1x 3f+n vanaf de OSB. Anders had je met een twinhuls vanaf de hoofdschakelaar moeten komen voor 2x3f+n.

[Vliegvlug]

@nico_09 plaatje bij bovenstaande praatje van @Annuk & @svenie3000 :

ABB OSB naast hoofdschakelaar

[Annuk]

nico_09 schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 18:24:
Snap niet precies wat je hiermee bedoelt

Voordeel van een HS & OSB naast elkaar en verbonden met kamrails is (b.v. in geval van de ABB's) heb je 2x3F+N ter beschikking om vanaf te bedraden en hoef je niet perse met twin-hulzen te werken.

Als je de HS (hoofdschakelaar) en OSB naast elkaar plaatst in de kast, en je kunt deze aan elkaar koppelen met een kamrail, dan houd je nog een rij ruime gaten voor de bedrading, zie ook hier:


[Edit]
En dan aansluiten kan zoals op deze foto (HS+Alamat 3F+N)

[ Voor 19% gewijzigd door Annuk op 06-05-2026 18:50 ]

[nico_09]

Annuk schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 18:40:
[...]


Als je de HS (hoofdschakelaar) en OSB naast elkaar plaatst in de kast, en je kunt deze aan elkaar koppelen met een kamrail, dan houd je nog een rij ruime gaten voor de bedrading, zie ook hier:
[Afbeelding]

[Edit]
En dan aansluiten kan zoals op deze foto (HS+Alamat 3F+N)
[Afbeelding]

Ooh zo, ja dat is inderdaad een voordeel. Ik er komt dan nog een 3f alamat naast de hoofdschakelaar, dit kan mooi met dezelfde maar dan langere kamrail. De OSB komt verder op de aardrails en aardpen en verder niet.

Waarom is hier eigenlijk niet gekozen voor een 3 fase kamrail van abb? Deze leek mij wel handig

[Annuk]

nico_09 schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 19:34:
[...]

Ooh zo, ja dat is inderdaad een voordeel. Ik er komt dan nog een 3f alamat naast de hoofdschakelaar, dit kan mooi met dezelfde maar dan langere kamrail. De OSB komt verder op de aardrails en aardpen en verder niet.

Klopt, vanaf bovenkant HS met een kamrail naar de OSB en evt nog naast 1 (of meerdere) 3F+N alamat(s).
Vanaf de onderzijde van de OSB altijd naar de HAR (Hoofd Aard Rail) in de groepenkast, en evt kan je inderdaad met een twin-huls vanaf de OSB nog door naar de aardrail in de kast zodat je een redundante verbinding hebt (aardrail in de kast ook nog rechtstreeks met de HAR verbinden).

Waarom is hier eigenlijk niet gekozen voor een 3 fase kamrail van abb? Deze leek mij wel handig

Je bedoelt neem ik aan deze?
Is in dit geval ook prijstechnisch t.o.v. deze, waarbij deze 2e stukje goedkoper is en werking is hetzelfde, zit verder volgens mij weinig verschil in behalve een stickertje van ABB.

En het voordeel van de "OEM" is dat die ook groter leverbaar is, als je b.v. andere kasten dan de standaard HLD33 van ABB pakt, neem b.v. ABB componenten in een Eaton Medusa of in een ABB Mistral kast van 18 modules, daar kunnen 4x 3F+N componenten naast elkaar.

zelfs grote kans dat het b.v. uit dezelfde fabriek komt, ene met ABB logo erop en andere zonder een logo

[-DarkShadow-]

Ik heb 44 zonnepanelen laten plaatsen op oost-west. Totaal vermogen op het dak is 20kWp. De inverter is de Growatt MOD 15KTL3-HU met een maximale uitgangsstroom van 25A. De inverter is momenteel aangesloten via een 3-fase 25A installatieautomaat op de 40A zekeringautomaat van de netbeheerder.

Het is een zakelijke installatie, dus deze wordt SCOPE 12 gekeurd. Nu is de installatie afgekeurd, omdat volgens de keurder de 25A installatieautomaat niet voldoende zou zijn voor deze inverter. Nu gaan ze een 32A of zelfs een 40A automaat plaatsen. Dan hoef ik niet meer te rekenen op selectiviteit met de automaat van de netbeheerder. Mag dit volgens NEN1010?

[onetime]

Annuk schreef op woensdag 6 mei 2026 @ 18:40:
[...]


Als je de HS (hoofdschakelaar) en OSB naast elkaar plaatst in de kast, en je kunt deze aan elkaar koppelen met een kamrail, dan houd je nog een rij ruime gaten voor de bedrading, zie ook hier:
[Afbeelding]

En dan aansluiten kan zoals op deze foto (HS+Alamat 3F+N)
[Afbeelding]

Reactie op de laatste foto:
Ben ik nu gek dat ik aanvoer liefst zoveel mogelijk in het midden aansluit? Ook in wago's etc.

[ Voor 3% gewijzigd door onetime op 06-05-2026 23:57 ]

[Juerd]

@onetime Ik vind het niet gek, maar het neigt misschien een beetje naar ocd als het je dwars zit wanneer dat niet wordt gedaan. In het midden invoeren kan heel belangrijk zijn bij industriële busbars, maar lijkt me in een huisgroepenkast of in een wago totaal overbodig, omdat de bus de volledige stroom makkelijk kan hebben. Die 10 mm² kamrail die in z'n hele leven zelden meer dan 25 A nominaal gaat zien, kan prima helemaal op het uiteinde worden aangesloten. Dat gezegd hebbend, het getuigt wel van enig inzicht als je het wel in het midden aansluit, want het is technisch net iets beter, zelfs al is het verschil verwaarloosbaar.

Ik heb bij die foto meer moeite met de aanraakbare fasegeleiders, maar dat is geloof ik al eerder besproken.

[ Voor 12% gewijzigd door Juerd op 07-05-2026 01:06 ]

[Annuk]

Juerd schreef op donderdag 7 mei 2026 @ 01:03:
@onetime Ik vind het niet gek, maar het neigt misschien een beetje naar ocd als het je dwars zit wanneer dat niet wordt gedaan. In het midden invoeren kan heel belangrijk zijn bij industriële busbars, maar lijkt me in een huisgroepenkast of in een wago totaal overbodig, omdat de bus de volledige stroom makkelijk kan hebben. Die 10 mm² kamrail die in z'n hele leven zelden meer dan 25 A nominaal gaat zien, kan prima helemaal op het uiteinde worden aangesloten. Dat gezegd hebbend, het getuigt wel van enig inzicht als je het wel in het midden aansluit, want het is technisch net iets beter, zelfs al is het verschil verwaarloosbaar.

@onetime kast is naderhand nog totaal aangepast, is uiteindelijk 8x 1F groep en 5x 3F+N geworden, de eigenaar had verkeerd gekeken/geteld (waren ouderwetse stoppen).
Kamrails toen ook ge-upgraded (3F+N) naar 16mm². De 1F groepen doen niet zo heel veel wat dat betreft aan belasting, paar PC's en wat verlichting en een koffiepot

Ik heb bij die foto meer moeite met de aanraakbare fasegeleiders, maar dat is geloof ik al eerder besproken.

Klopt is inderdaad al eerder besproken.

[LV87]

Wij gaan ons jaren 70 huis opknappen, op dit moment hebben we 2 meterkasten met smeltzekeringen. Ik heb daarover een korte vraag.

De stroom komt "binnen" in een stenen schuur, 3 fase. Daar zit ook de verbruiksmeter en een meterkast(je) met 2 groepen voor de schuur. Hier is een aardpen aanwezig. Na de meter zit meteen een aardlekschakelaar.

Vanuit de schuur loopt een kabel naar het huis. Daar is nu een meterkast met 8 groepen en een eigen aardpen. Ook hier 3 fasen.

Ik ben (nog) niet heel erg thuis in elektra, dat ga ik ook uitbesteden, maar ik wil me er wel zoveel mogelijk in verdiepen, zodoende de vraag: De aardlekschakelaar nà de meter beveiligd tevens de grondkabel naar het huis. Beperkt deze nou ook het maximale vermogen naar het huis? Of niet omdat het huis zelf een aardpen heeft?

[Jim423]

Het vermogen wordt ''beperkt'' door de stoppen (smeltveiligheden). De aardlekschakelaar meet of er geen (of wel) stroom weglekt, waar de aardpen zit of hoeveel aardpennen er zijn maakt in deze werking in zoverre niet uit. Je zou de kappen eraf moeten halen om te zien of de woning ook achter deze aardlekschakelaar zit maar ik verwacht van wel.

[Annuk]

LV87 schreef op donderdag 7 mei 2026 @ 08:19:
Wij gaan ons jaren 70 huis opknappen, op dit moment hebben we 2 meterkasten met smeltzekeringen. Ik heb daarover een korte vraag.

De stroom komt "binnen" in een stenen schuur, 3 fase. Daar zit ook de verbruiksmeter en een meterkast(je) met 2 groepen voor de schuur. Hier is een aardpen aanwezig. Na de meter zit meteen een aardlekschakelaar.

Vanuit de schuur loopt een kabel naar het huis. Daar is nu een meterkast met 8 groepen en een eigen aardpen. Ook hier 3 fasen.

Ik ben (nog) niet heel erg thuis in elektra, dat ga ik ook uitbesteden, maar ik wil me er wel zoveel mogelijk in verdiepen, zodoende de vraag: De aardlekschakelaar nà de meter beveiligd tevens de grondkabel naar het huis. Beperkt deze nou ook het maximale vermogen naar het huis? Of niet omdat het huis zelf een aardpen heeft?


[Afbeelding]

Wat @Jim423 al zegt, meer duidelijkheid als de kappen eraf zijn/gaan om te kijken hoe de bedrading allemaal loopt.
Weet niet hoeveel mA de huidige aardlekschakelaar in deze kast is, maar we hebben (denk ik) 4 opties:

1. Vanaf de hoofdzekeringen rechtstreeks aangesloten op de kabel naar de woning, en geen enkele beveiliging ertussen.
2. Vanaf de hoofdzekeringen "rechtstreekse" bedrading naar de zekeringen links, dit is de voorbeveiliging van/naar de woning, deze beperken de maximaal-stroom v/d woning.
3. Vanaf de hoofdzekeringen naar de aardlekschakelaar, en vanaf daar naar de kabel naar de woning
4. Vanaf de hoofdzekeringen naar de aardlekschakelaar, en vanaf daar naar de zekeringen links, en dat is dan een gecombineerde beveiliging om zo te zeggen van aardfouten en overstroom

Mijn advies zou zijn op basis van wat jij schetst:
Nieuwe groepenkast/verdeler boven je meterbord, beetje vergelijkbare opstelling als op deze foto:

Waarbij je hier dus de volgende dingen plaatst:
• Hoofdschakelaar (maakt zowel je schuur als je woning spanningsloos, is tegenwoordig verplicht zo dicht mogelijk achter je meter te plaatsen).
• Overspanningsbeveiliging > bij een 3F aansluiting waarbij in geval van storing(en) je nul zou wegvallen (zwevende nul) zorgt deze dat op je 1F apparatuur geen 400V komt te staan.
• Selectieve 300mA aardlekschakelaar als voorbeveiliging voor de kabel naar de woning, hierachter komt nog de:
• C25 3F+N zekeringautomaat, deze beveiligd de kabel naar de woning tegen overstroom.
• 3x een 1F+N aardlekautomaat B16 30mA voor de reguliere 1F verdeling in de schuur.
Boodschappenlijstje voor je hoofdverdeler (boven de meter):
https://www.sandervunderi...6868dbd9e48f84d8c6276b74c

En dan zou ik in de woning wederom een eigen groepenkast plaatsen, weet niet wat de planning is/wordt en welke ruimte aanwezig is maar hierbij een ideetje/voorbeeld:

Heb hier gekozen voor een 3x12 module opstelling, zo heb je evt. nog wat beperkte ruimte over voor uitbreiding, heb je de hoogte niet maar evt. wel de mogelijkheden voor de breedte kan je ook een andere opstelling maken.
Of als je beide hebt (hoogte & breedte) een andere kast evt. nog toepassen afhankelijk van je verdere wensen/eisen.
Hierbij de onderdelen even van de "subverdeler"
• Hoofdschakelaar
• Wederom een overspanningsbeveiliging, weet niet hoelang het tracé tussen woning en schuur is, maar dit is een goede overweging om ook een OSB te plaatsen.
• 3x aardlekschakelaar 1F
• 9x B16 1F eindgroep voor de verdeling van de gewone lichtgroepen in de woning
• 1x 3F+N B16 30mA aardlekautomaat (alamat) voor een kookgroep (mits je op inductie wilt/gaat koken)
Hierbij het boodschappenlijstje voor je "subverdeler" in de woning
https://www.sandervunderi...d2e00dba6eea5252e8ed394f0