Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Jim423]

Die Q-kabel kan 25A aan?

Ik zou me deze waardes niet zoveel zorgen maken. Zo te zien ga je op L2 en L3 niet eens 45A halen. Pas boven de 50A zou ik gaan denken aan een remautomaat. Installaties met een 1-fase C40A hoofdautomaat trippen ook niet bij 45A natuurlijk.

[True]

Kaspers schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 21:31:
[...]


Met interesse kennis genomen van dit document en eens een toets gedaan op de verdelers hier. Ik kom tot de conclusie dat zeer theoretisch op de rood gearceerde aarlekschakelaars een stroom kan gaan lopen van rond de 45A per fase: 25A vanuit het net, 20A vanuit PV.
[Afbeelding]

Zie ik nog een zwakke plek over het hoofd?
Piekvermogen van PV is rond de 10Kw.

Ontdanks het gebruik van een Enphase 3F Q-kabel zijn de panelen niet geheel netjes verdeeld, L1 piekt vandaag op bijna 17A:

[Afbeelding]
Overigens zou je in theorie monitoring kunnen maken, om te kijken of je boven de maximale 40A uit komt, wanneer je beschikt over frequente meetwaarden van DSMR en PV. Zo lang opwek + onttrekking uit het net niet langdurig boven 40A per fase uit komt, ben je veilig, zo niet: schakel je PV af / uit.

Deze is wel pittig om te ontcijferen, je tekent soms meerdere fases over dezelfde lijn, maar niet overal. En je verdeling van verschillende delen van je opstellingen is in vakken gedaan met dezelfde lijnen als tussen de componenten (hier kun je bijv. stippellijntjes gebruiken). En tussen de componenten zou het mooi zijn om 4 lijnen in kleur van de 3 fases + blauw te nemen.
Zoals ik het nu kan opmaken, heb je inderdaad gelijk. Door je invoeding van het net + PV kun je een hogere stroom krijgen bij de rode aardlekschakelaars (verder niet gekeken).
Ik zou gaan voor een rem automaat en niet voor een monitoringoplossing, je moet iets hebben wat altijd werkt en waar je op kunt vertrouwen, monitoring is dat zeker niet. En niet vergeten dat 17A PV -> ALS'en bovenaan + 25A netstroom naar je EVSE prima veilig kan. En dan schakelt je PV wel uit, beetje jammer

[Juerd]

Jim423 schreef op dinsdag 7 april 2026 @ 23:02:
[...]Pas boven de 50A zou ik gaan denken aan een remautomaat. Installaties met een 1-fase C40A hoofdautomaat trippen ook niet bij 45A natuurlijk.

De nominale stroom van een aardlekschakelaar is gebaseerd op dezelfde logica als de nominale stroom van een installatieautomaat, dus een 40 A aardlekschakelaar moet met maximaal 40 A zijn voorbeveiligd. Dat die niet tript bij 45 A, is daarbij niet relevant. (Mooi gekozen waarde, overigens. Het ding mag bij 1 uur overbelasting trippen vanaf 1,13 × I_n = 45,2 A.)

Datzelfde wil zeggen dat 50 A op zichzelf inderdaad nog niet zorgelijk is, want die 40 A aardlekschakelaar zou 1,45 × I_n = 58 A ook een uur lang moeten kunnen volhouden. Maar... die C40 hoofdautomaat werkt dus met dezelfde logica en die staat die 58 A dus mogelijk al toe, en de aardlekschakelaar mag een uur lang niet meer dan 58 A krijgen. Oftewel, als je die voedt vanaf meer dan alleen de hoofdautomaat, heb je een remautomaat nodig. Want al zou de PV-stroom op 1 A zijn gelimiteerd, samen met de C40 hoofdautomaat zit je alweer op 59 A die je bedrading en aardlekschakelaars dan feitelijk (niet nominaal) aan moeten kunnen. Die denkbeeldige 50 A houdt zich niet aan het systeem en is daarom niet bruikbar.

Omdat het allemaal uitgaat van hetzelfde systeem, reken je niet met die 45,2 A en 58 A. Je rekent gewoon met de waarde die op het ding gedrukt staat, dus 40 A. Dat doe je ook voor de voedingsbron. (Daarbij dus ook niet gaan rekenen met bijv. het piekvermogen gedeeld door de spanning, maar weer uitgaan van de nominale maximale stroom. Of je daarbij de nominale stroom van de PV-groep of de maximale stroom van de omvormer moet gebruiken, is een terugkerende vraag, waar verschillende antwoorden op bestaan.)

Als je nominale en daadwerkelijk stroom door elkaar gebruikt krijg je een te rooskleurig beeld waarbij je de veiligheidsmarges overschreidt, of een te alarmistisch beeld waarbij je onnodige extra maatregelen gaat treffen. Het is bovendien onnodig complex: de hele logica is gebaseerd op die I₂ = 1,45 × I_n, zodat je gewoon de getallen van de typeplaatjes kunt (moet) gebruiken.

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 08-04-2026 04:26 ]

[Jim423]

Leuk verhaal, en je staat vrij het uit te voeren met een C40A remautomaat natuurlijk, maar het is in mijn ogen verspilde moeite in deze situatie. Het klopt inderdaad dat je met een C40 hoofdautomaat niets meer kan invoeden maar we hebben het hier over een C25. In mijn voorbeeld van de C40 1-fase installatie is daarin geen opwekeenheid aanwezig voor de duidelijkheid. De tijden dat je rekent met de waarde die ergens op gedrukt staat lijkt overigens wel een beetje voorbij gezien er massaal 800Watt batterijen bij een groep op mogen maar je zou nog kunnen kiezen voor een 2x C32A remautomaat (of aardlekautomaat). Wel rekening houden met wat spacing naast (deze) distributiegroepen i.v.m. warmteontwikkeling.

[MrScratch]

Ik heb zojuist een woning aangekocht. Nu wil ik graag de aansluiting laten omzetten naar 3 fase. Hiervoor is het nodig om een 4-aderige hoofdschakelaar te plaatsen. Is het toegestaan om dit zelf te doen of is hiervoor een gecertificeerd electriën verplicht?

De meterkast heeft een doorzichtige hoofdzekeringskast met daarin 1 schroefzekering.

[Freakie1NL]

Begin dit jaar nieuw huis. Nieuw huis heeft een sauna, deze zit achter een C16A automaat die achter een ABB aardlekschakelaar 3 Fase zit (FH 204A) 40A zit. Echter dat is het enige wat er achter zit. Ik heb wel nog een aardlekautomaat C20 over. Alles is aangesloten met 2,5mm2. Mag ik de C20 plaatsen of hangt dit af van de sauna? Stel ik vervang de 2,5 naar 4mm2 dan wel?

[Schway]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:17:
Ik heb zojuist een woning aangekocht. Nu wil ik graag de aansluiting laten omzetten naar 3 fase. Hiervoor is het nodig om een 4-aderige hoofdschakelaar te plaatsen. Is het toegestaan om dit zelf te doen of is hiervoor een gecertificeerd electriën verplicht?

De meterkast heeft een doorzichtige hoofdzekeringskast met daarin 1 schroefzekering.

Het is niet verplicht, wel verstandig.

[Freakie1NL]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:23:
[...]

Het is niet verplicht, wel verstandig.

Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

[MrScratch]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:23:
[...]

Het is niet verplicht, wel verstandig.

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

[adjego]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:25:
[...]


Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

De hoofdzekeringen zijn verzegeld maar de hoofdschakelaar niet mag ik hopen.

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Bij het plaatsen van een hoofdschakelaar doe je niks met de smeltzekering in de transparante kast. Dat is iets voor de netbeheerder, want dat is dus je hoofdzekering. Als er nu nog geen hoofdschakelaar is, moet die ook in de groepenkast erbij komen. Misschien een foto posten van je huidige groepenkast.

[onetime]

@MrScratch Maak een eigen topic, plaats foto's, en vraag advies voor je iets zelf doet. Je lijkt goed op weg te zijn maar hier: "Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt." zeg je toch iets vreemds.
Kookgroep -> krachtgroep heb je bijvoorbeeld prima in beeld.

[Schway]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:25:
[...]


Wel als hij verzegeld is. Naar mijn weten zijn ze dat allemaal.

De meter-meterkast is verzegeld dat klopt.

Maar de hoofdschakelaar gaat in de groepen-meterkast, die is (doorgaans) niet verzegeld.

Verwarring komt doordat hij de verkeerde term gebruikt. Nieuwe hoofdschakelaar gaat in de groepenkast na/achter de verzegelde slimme/digitale meter. Maar omdat alles achter een deurtje zit in een meterkast worden termen vaak (ook door mij) onbedoeld door elkaar gebruikt

[ Voor 10% gewijzigd door Schway op 08-04-2026 15:10 ]

[Schway]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Ik zit in bijna dezelfde situatie, ik wil ook over op 3fase maar moet dan een hoofdschakelaar in de groepenkast plaatsen. Dat is ongeveer 150 euro wat ik zie qua offertes. Maar de aarde draad gaat naar de waterleiding (die van PVC is) ipv de grond.

En de kast is redelijk op leeftijd, en wil em opnieuw in delen. Dus voor dit alles lijkt het mij verstandiger om 1x een goede elektricien te laten komen.

[jannus66]

Een nieuwe hoofdschakelaar wil je niet onder spanning plaatsen, dan moet de hoofdzekering er uit, en dus de zegels eraf.
Als je de dag erna een afspraak met de netbeheerder hebt kan je dat zelf wel doen, dan zal de monteur daar niet zo moeilijk over doen, als er enige tijd tussen zit heb je wat uit te leggen.

Excuus, dit is niet veilig. Niet doen dus.


Let er wel op dat als je dat nu aanvraagt er wel enige maanden overheen kan gaan voordat je aan de beurt bent.

[ Voor 21% gewijzigd door jannus66 op 08-04-2026 16:37 ]

[MrScratch]

onetime schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:58:
@MrScratch Maak een eigen topic, plaats foto's, en vraag advies voor je iets zelf doet. Je lijkt goed op weg te zijn maar hier: "Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt." zeg je toch iets vreemds.
Kookgroep -> krachtgroep heb je bijvoorbeeld prima in beeld.

Ik denk dat ik me niet goed uitdruk. Hierbij mijn huidige meterkast ter verduidelijking.


Met de toegankelijke aardlekschakelaars bedoel ik wat onder de slimme meter zit. Daar zitten de zekeringen van de netbeheerder die gewoon toegankelijk zijn in de zin dat ik ze uit kan schakelen. Dan kun je veilig een hoofdschakelaar toevoegen, maar in dit geval is dat natuurlijk niet meer nodig omdat die hoofdschakelaar er al zit.

Overigens is de hele linkerkant door mij geplaatst en uitgebreid. In 2019 waren er alleen 6 groepen voor de normale zaken en dus een kookgroep en 1 extra groep voor de Quooker.

[jannus66]

adjego schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:55:
[...]


Bij het plaatsen van een hoofdschakelaar doe je niks met de smeltzekering in de transparante kast. Dat is iets voor de netbeheerder, want dat is dus je hoofdzekering. Als er nu nog geen hoofdschakelaar is, moet die ook in de groepenkast erbij komen. Misschien een foto posten van je huidige groepenkast.

En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

[onetime]

@jannus66 Misschien beter om te vragen of ze 2 minuten kunnen wachten als ze de hoofdzekeringen eruit hebben gehaald, of dat je vlak voor ze komen dat alvast zelf doet.

[MrScratch]

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:48:
[...]


En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

Precies, dat gaat niet met een verzegelde kast of je moet het zegel verbreken. Als het me 150 euro kost (zoals hierboven genoemd) dan gaan we niet moeilijk doen. Dat is prima te overzien qua kosten.

[Soepknook]

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:48:
[...]


En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Uiteraard met de juiste BPM's en meetapparatuur, niet voor de leek dus

[ Voor 8% gewijzigd door Soepknook op 09-04-2026 07:47 . Reden: Safety regel toegevoegd ]

[jannus66]

onetime schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:49:
@jannus66 Misschien beter om te vragen of ze 2 minuten kunnen wachten als ze de hoofdzekeringen eruit hebben gehaald, of dat je vlak voor ze komen dat alvast zelf doet.

Ik moest foto's opsturen (Liander) bij de aanvraag om te bewijzen dat er een juiste hoofdschakelaar in zat.
Nou ken ik iemand met zegelrecht dus voor mij geen probleem, maar zonder die foto's wilden ze de aanvraag niet eens in behandeling nemen. Weet niet hoe dat nu gaat, was voor mij 8 jaar geleden....

[onetime]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:47:
[...] Met de toegankelijke aardlekschakelaars bedoel ik wat onder de slimme meter zit. Daar zitten de zekeringen van de netbeheerder die gewoon toegankelijk zijn in de zin dat ik ze uit kan schakelen. Dan kun je veilig een hoofdschakelaar toevoegen, maar in dit geval is dat natuurlijk niet meer nodig omdat die hoofdschakelaar er al zit.

Overigens is de hele linkerkant door mij geplaatst en uitgebreid. In 2019 waren er alleen 6 groepen voor de normale zaken en dus een kookgroep en 1 extra groep voor de Quooker.

Je weet het dus wel, ik heb het juist verwoordde vet gemaakt.

[devriesjande]

Soepknook schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:53:
[...]
Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Dit is wel een heel slecht advies. Zeker op dit forum waar ook leken meelezen. En 230 Volt is nog steeds dodelijk.
En ja ik heb dit zelf ook regelmatig gedaan. Maar wel met een rubberen mat, rubberen handschoenen en een veiligheidsbril. De gemiddelde hobbyist heeft dit niet op de plank liggen.

[Annuk]

Schway schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:08:
[...]

De meter-meterkast is verzegeld dat klopt.

Maar de hoofdschakelaar gaat in de groepen-meterkast, die is (doorgaans) niet verzegeld.

Verwarring komt doordat hij de verkeerde term gebruikt. Nieuwe hoofdschakelaar gaat in de groepenkast na/achter de verzegelde slimme/digitale meter. Maar omdat alles achter een deurtje zit in een meterkast worden termen vaak (ook door mij) onbedoeld door elkaar gebruikt

De hoofdzekering kast en de meter is verzegeld

---

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:30:
[...]

Oke, denk dat dat inderdaad het beste is. Zeker omdat in tegenstelling tot mijn huidige meterkast waar gewoon toegankelijke aardlekschakelaars zitten, hier een ouderwetse schroefzekering is gebruikt.

Wil graag op de kosten letten. Ik heb mijn oude rekening er nog eens bijgezocht, maar in 2019 vroegen ze 730 Euro voor plaatsen van een hoofdschakelaar en nog een kookgroep en extra groep voor een quooker. Dat terwijl een ABB 4 aderige hoofdschakelaar nu 4 tientjes kost, dus dat is echt wel fors duur als je dingen door een electricien laat doen. Bovendien heb ik die kookgroep later nog eens vervangen door een echte 3-fase aardlekautomaat, want kookgroep is natuurlijk helemaal niet goed in het geval van een 3-fase aansluiting.

Dit zijn geen aardlekschakelaars (huidige situatie) maar je hoofdzekeringen, in dit geval zijn het automaten (stotzen/ enkel-polige automaten).

---

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:44:
Een nieuwe hoofdschakelaar wil je niet onder spanning plaatsen, dan moet de hoofdzekering er uit, en dus de zegels eraf.
Als je de dag erna een afspraak met de netbeheerder hebt kan je dat zelf wel doen, dan zal de monteur daar niet zo moeilijk over doen, als er enige tijd tussen zit heb je wat uit te leggen.
Let er wel op dat als je dat nu aanvraagt er wel enige maanden overheen kan gaan voordat je aan de beurt bent.

Soepknook schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:53:
[...]

Ingaande N+L apart afkoppelen en een wago erop. 3F Hoofdschakelaar plaatsen, en L+N weer terug plaatsen op L1/N. Hoe denk je dat de gemiddelde instalateur dit doet? Die gaat de moeite niet nemen om zegels te verbreken.

Heel slecht advies!
Jij weet zo niet hoe de boel eraan toe is, en voor die hoofdzekering zit een zekering van pakweg 200A, en die schakelt niet 1,2,3 uit.

Het porselein van de schroef kan slecht (broos) zijn, passchroef kan brand sporen hebben, en je staat zonder de juiste PBM zo onder spanning.
Dat gezegd hebbende kan je ook nog eens voor fraude aangemerkt worden, en dan krijg je bij pech nog een hele andere factuur.
Voor de netbeheerder is niet zo te checken of jij gisteren of 2 maanden geleden het zegel hebt geknipt.
En tevens met wat @devriesjande hierboven me zegt.

[ Voor 5% gewijzigd door Annuk op 08-04-2026 16:18 ]

[jannus66]

Annuk schreef op woensdag 8 april 2026 @ 16:16:
[...]


Heel slecht advies!

Mijn oprechte excuses, je hebt gelijk, bericht aangepast.

[Jim423]

Freakie1NL schreef op woensdag 8 april 2026 @ 14:22:
Begin dit jaar nieuw huis. Nieuw huis heeft een sauna, deze zit achter een C16A automaat die achter een ABB aardlekschakelaar 3 Fase zit (FH 204A) 40A zit. Echter dat is het enige wat er achter zit. Ik heb wel nog een aardlekautomaat C20 over. Alles is aangesloten met 2,5mm2. Mag ik de C20 plaatsen of hangt dit af van de sauna? Stel ik vervang de 2,5 naar 4mm2 dan wel?

Dit kun je alleen beantwoorden met een installatietester. Ik verwacht dat het voor de sauna geen probleem is al denken importeurs daar soms anders over. Ik vraag me wel af of het niet makkelijker is gewoon een B16A 30mA aardlekautomaat te plaatsen cq. kopen dan alle bedrading voor 4mm² te gaan vervangen. Daarnaast is de manier waarop het nu zit aangesloten (mits juist) niet verboden.

[Juerd]

Jim423 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 13:56:
Leuk verhaal, en je staat vrij het uit te voeren met een C40A remautomaat natuurlijk, maar het is in mijn ogen verspilde moeite in deze situatie. Het klopt inderdaad dat je met een C40 hoofdautomaat niets meer kan invoeden maar we hebben het hier over een C25. In mijn voorbeeld van de C40 1-fase installatie is daarin geen opwekeenheid aanwezig voor de duidelijkheid.

Ik dacht inderdaad dat je met de C40 een installatie met opwekeenheid bedoelde.

De tijden dat je rekent met de waarde die ergens op gedrukt staat lijkt overigens wel een beetje voorbij gezien er massaal 800Watt batterijen bij een groep op mogen

Of dat mag ligt nogal aan welke versie van de NEN 1010 je hanteert, en welke regels je daarbij negeert. In nieuwe versies is verduidelijkt dat invoeding alleen mag op een eigen groep, met een toegevoegde opmerking. Maar in de oude kan 't volgens mij ook niet, simpelweg omdat de andere contactdozen op de groep niet meer correct worden beveiligd.

Je moet ook dan nog steeds rekenen met wat ergens op gedrukt staat. Stel, op die accu van 800 W staat een maximum opgewekte stroom van 4 A. De aanname wordt gedaan dat het op een of andere magische wijze niet meer kan worden dan dat, en dus dat I_nomvormer = I_g. Dat doet niks af aan de regel I_n ≤ I_Z (de nominale stroom van de beveiliging moet niet meer zijn dan hoeveel de geleiders mogen hebben), je moet alleen de I_n nu een optelling maken van wat er op de automaat staat en wat er op de opwekeenheid staat: I_n = I_nautomaat + I_nomvormer = 16 A + 4 A = 20 A.

Oftewel I_Z moet ≥ 20 A zijn, als die 800 W opwekeenheid wordt toegevoegd aan een groep die met een B16 of C16 wordt beveiligd. Voor de bedrading kan dit al lastig zijn, maar zijn er zat situaties waarbij het wel zou moeten kunnen met 2,5 mm². In het algemeen houdt dat in dat je geen kabel in buis in thermische isolatie (installatiemethode A2) mag hebben, dat je een correctiefactor nodig hebt voordat draad in buis in thermische isolatie (installatiemethode A1) weer mag (want met de gebruikelijke reken-omgevingstemperatuur van 30 °C is het maar 1,5 A), en dat je in de meeste gevallen geen 3e actieve geleider mag hebben (oftewel niet invoeden op een kookgroep). De meeste andere situaties zouden met 2,5 mm² die 20 A wel moeten kunnen hebben.

Maar voor contactdozen is het simpeler en beperkter: die mogen 16 A hebben, en moeten dus beveiligd worden met maximaal dat.

Het is nog twijfelachtiger om dit te doen als je geen B16 of C16 hebt, maar een L16 of een smeltzekering. Dan kan draad in buis in isolatiemateriaal al helemaal niet meer volgens de tabellen van 52.B. Dat is welliswaar niet normatief, maar als je hier overheen gaat, heb je wel wat uit te leggen.

Het is ook direct twijfelachtig als je parallel invoedt via een wcd van een gemengde groep, en ergens op die groep wordt een stekkerdoos gebruikt. Zelfs een nette 1,5 mm² 3680 W stekkerdoos kun je nu makkelijk overbelasten.

Ik ben nog steeds benieuwd op welke NEN1010-logica die 800 W gebaseerd is, want 800 W op een gedeelde algemene groep invoeden lijkt steeds meer een uit iemands duim gezogen "zal vast wel goed gaan" ipv iets dat binnen de norm daadwerkelijk wordt toegestaan.

[ Voor 16% gewijzigd door Juerd op 09-04-2026 03:00 ]

[Jim423]

Volgens mij beroepen de NWVA en ACM zich hierop:

Inmiddels zijn er in Europees en nationaal verband echter normen opgesteld waardoor ook de benodigde conformiteitscertificaten kunnen worden afgegeven aan omvormers voor zonnepaneelinstallaties. Het gaat daarbij om de Europese normen EN 50549-1 voor laagspanningsnetten en EN 50549-2 voor middenspanningsnetten. Beide normen zijn in Nederland geaccepteerd als NEN-EN 50549-1 en NEN EN 50549-2.

Aangezien consumenten geen inzicht hebben in de NEN1010 kun je niet verwachten dat deze kennis hiervan hebben als ze zo'n batterij kopen. Maargoed, dat is even offtopic natuurlijk.

[True]

Jim423 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 21:16:
Volgens mij beroepen de NWVA en ACM zich hierop:


[...]


Aangezien consumenten geen inzicht hebben in de NEN1010 kun je niet verwachten dat deze kennis hiervan hebben als ze zo'n batterij kopen. Maargoed, dat is even offtopic natuurlijk.

https://www.installatiejo...wordt-gratis-toegankelijk
"NEN 1010 wordt gratis toegankelijk
Om de bouw van woningen goedkoper en sneller te maken, heeft het kabinet op 10 oktober ingestemd met de meeste voorstellen uit het adviesrapport Stoer. Waaronder het gratis beschikbaar stellen van normen die verplicht zijn. Zoals de NEN 1010."

https://www.nen.nl/nen-1010-2020-c1-2024-nl-325089
-> Deze norm is kosteloos in te zien via NEN Connect
Maak eenvoudig een gratis account aan en bekijk direct de volledige norm.

Het leest voor geen meter (want pagina's i.p.v. PDF), maar het is wél gratis toegankelijk.

[Soepknook]

devriesjande schreef op woensdag 8 april 2026 @ 16:07:
[...]

Dit is wel een heel slecht advies. Zeker op dit forum waar ook leken meelezen. En 230 Volt is nog steeds dodelijk.
En ja ik heb dit zelf ook regelmatig gedaan. Maar wel met een rubberen mat, rubberen handschoenen en een veiligheidsbril. De gemiddelde hobbyist heeft dit niet op de plank liggen.

Laat ik even vooropstellen dat het geen advies was, slechts een werkwijze die vaak gehanteerd wordt door werklui die dit met enige regelmaat doen.
Mocht je dit zelf doen inderdaad goed geïsoleerd gereedschap, rubberen handschoenen en mat gebruiken. Uiteraard nog een spanningstester gebruiken om spanningsloosheid aan te tonen.
Maar mocht je jezelf als leek beschouwen is de eerder genoemde offerte van 150 euro nog niet zo heel verkeerd.

[Annuk]

Soepknook schreef op donderdag 9 april 2026 @ 07:45:
[...]

Laat ik even vooropstellen dat het geen advies was, slechts een werkwijze die vaak gehanteerd wordt door werklui die dit met enige regelmaat doen.
Mocht je dit zelf doen inderdaad goed geïsoleerd gereedschap, rubberen handschoenen en mat gebruiken. Uiteraard nog een spanningstester gebruiken om spanningsloosheid aan te tonen.
Maar mocht je jezelf als leek beschouwen is de eerder genoemde offerte van 150 euro nog niet zo heel verkeerd.

Je bericht kan nogal geïnterpreteerd worden als advies, en zoals @devriesjande al zei, er lezen hier mensen van alle gradaties mee, van totale leken tot ervaren personen, en juist voor die eerste groep kan je vorige bericht als advies worden opgevat.
De ervaren personen weten (als het goed is) hoe en wat ze doen en behoeven deze uitleg niet, persoonlijk val ik ook onder de laatste groep maar dergelijke adviezen of teksten ga ik hier opzettelijk niet neerzetten, net als het advies wat @jannus66 gaf. Collega heeft namelijk recent iets dergelijks mee gemaakt waar de bewoner dacht het wel zelf even te kunnen doen want het kan zolang duren. Die drukte zo door het broze porselein heen en stond onder spanning.

[Soepknook]

Annuk schreef op donderdag 9 april 2026 @ 09:00:
[...]
Je bericht kan nogal geïnterpreteerd worden als advies, en zoals @devriesjande al zei, er lezen hier mensen van alle gradaties mee, van totale leken tot ervaren personen, en juist voor die eerste groep kan je vorige bericht als advies worden opgevat.

Heb de post al aangepast met een voetnoot.

Collega heeft namelijk recent iets dergelijks mee gemaakt waar de bewoner dacht het wel zelf even te kunnen doen want het kan zolang duren. Die drukte zo door het broze porselein heen en stond onder spanning.

Mijn post ging overigens ook over de 2 fase boven de Kw/h meter, en de hoofdschakelaar. Aan de hoofdzekeringzijde heb je als particulier echt niets te zoeken. Snap dat de benaming nogal verwarrend kan zijn.

Wel vervelend voor de bewoner. Hopelijk niet op advies van je collega gedaan. En geen blijvend letsel opgelopen.

[Annuk]

Soepknook schreef op donderdag 9 april 2026 @ 09:41:
[...]

Heb de post al aangepast met een voetnoot.


[...]

Mijn post ging overigens ook over de 2 fase boven de Kw/h meter, en de hoofdschakelaar. Aan de hoofdzekeringzijde heb je als particulier echt niets te zoeken. Snap dat de benaming nogal verwarrend kan zijn.

Wel vervelend voor de bewoner. Hopelijk niet op advies van je collega gedaan. En geen blijvend letsel opgelopen.

Nee de bewoner handelde op eigen houtje omdat er vanuit de "meldkamer" gezegd is (standaard tekst) kan tot 2u duren en dacht duurt me te lang en is zelf gaan handelen.

[adjego]

MrScratch schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:47:
[...]


Ik denk dat ik me niet goed uitdruk. Hierbij mijn huidige meterkast ter verduidelijking.
[Afbeelding]

Met de toegankelijke aardlekschakelaars bedoel ik wat onder de slimme meter zit. Daar zitten de zekeringen van de netbeheerder die gewoon toegankelijk zijn in de zin dat ik ze uit kan schakelen. Dan kun je veilig een hoofdschakelaar toevoegen, maar in dit geval is dat natuurlijk niet meer nodig omdat die hoofdschakelaar er al zit.

Overigens is de hele linkerkant door mij geplaatst en uitgebreid. In 2019 waren er alleen 6 groepen voor de normale zaken en dus een kookgroep en 1 extra groep voor de Quooker.

Waarom heb je een hoofdschakelaar nodig als die er al in zit? Of is dit niet de meterkast van het nieuwe huis? Echt heel duidelijk wordt het niet door deze foto

[MrScratch]

adjego schreef op donderdag 9 april 2026 @ 14:19:
[...]


Waarom heb je een hoofdschakelaar nodig als die er al in zit? Of is dit niet de meterkast van het nieuwe huis? Echt heel duidelijk wordt het niet door deze foto

Dit was de groepenkast van mijn huidige woning. Ik heb (nog) geen foto van de groepenkast van de nieuwe woning helaas. Daar is nog geen hoofschakelaar aanwezig. Ik plaatste de foto om aan te geven wat ik met de zekeringen van de netbeheerder bedoelde.

[ Voor 4% gewijzigd door MrScratch op 09-04-2026 15:20 ]

[Aziona]

We hebben vandaag een nieuwe elektrameter gekregen van Liander. Sindsdien kunnen we de lampjes niet meer uit doen die aanraakgevoelig zijn. Wat zal waarschijnlijk het probleem zijn en hoe lossen we dat op? Iemand raadde mij aan om het verschil tussen aarde en neutraal te meten, dat lijkt 33v te zijn.

[ Voor 18% gewijzigd door Aziona op 09-04-2026 18:15 ]

[grlk]

Dat lijkt op een zwevende nul, Liander bellen.

[bjusterbaarlik]

Bij een zwevende nul met een 3 fase aansluiting is zo goed als alles op 230V stuk omdat het dan ~400V te verduren krijgt. Ook heb je dan een verschil van ~230V tussen de "nul" en aarde.

[Reptile209]

grlk schreef op donderdag 9 april 2026 @ 19:13:
Dat lijkt op een zwevende nul, Liander bellen.

@Aziona dit. Misschien iets met de nul niet goed aangesloten, of de aarding. Beiden moet even vlot naar gekeken worden!

[Annuk]

Aziona schreef op donderdag 9 april 2026 @ 18:09:
We hebben vandaag een nieuwe elektrameter gekregen van Liander. Sindsdien kunnen we de lampjes niet meer uit doen die aanraakgevoelig zijn. Wat zal waarschijnlijk het probleem zijn en hoe lossen we dat op? Iemand raadde mij aan om het verschil tussen aarde en neutraal te meten, dat lijkt 33v te zijn.

Had je toevallig aarding via de netbeheerder en nu niet meer?

Potentiaal verschil tussen de aarde en nul mag niet meer zijn dan 10V gemeten in de hoofdverdeler.
Klinkt nog niet echt als een direct zwevende nul dit, dan heb je meestal meer trammelant.

[Jim423]

bjusterbaarlik schreef op donderdag 9 april 2026 @ 19:55:
Bij een zwevende nul met een 3 fase aansluiting is zo goed als alles op 230V stuk omdat het dan ~400V te verduren krijgt. Ook heb je dan een verschil van ~230V tussen de "nul" en aarde.

Dat hoeft niet, en is allemaal afhankelijk van de belastingen die eraan zitten.
Ook is het vaak zo dat de nul niet helemaal los hangt (''zweeft'') maar slecht contact maakt. Bijvoorbeeld als de ader naast de kooi of schroef is gestoken is dus niet vast zit.

[onetime]

@Annuk Is het een idee voor @Aziona om een broodrooster, waterkoker of een andere zware belasting / lage weerstand tussen nul en aarde aan te sluiten totdat het probleem is opgelost?
Ik denk dat doorverbinden te ver gaat?

[Annuk]

onetime schreef op donderdag 9 april 2026 @ 22:13:
@Annuk Is het een idee voor @Aziona om een broodrooster, waterkoker of een andere zware belasting / lage weerstand tussen nul en aarde aan te sluiten totdat het probleem is opgelost?
Ik denk dat doorverbinden te ver gaat?

Elektronische dimmers zijn vaak gevoelig voor spanningspieken en dips.
Wat @Arizona kan proberen is alle stekkers van apparatuur eruit, waterkoker aan zetten op de eerste fase, dan meten wat die fase tov de nul doet en meten tussen de fases, begint dit raar te fluctueren dan is de kans op zwevende nul best groot.
Nul kan niet goed in de meter bevestigd zitten b.v.

[Aziona]

@Annuk @onetime @Jim423 @grlk @bjusterbaarlik @Reptile209 Dank je wel voor jullie snelle reacties. Heb gisteravond Liander gebeld, die wilde gelijk iemand laat nog langs sturen. Heb afgesproken om vanochtend opnieuw te bellen en dan sturen ze iemand langs. Ik zag dat zowel de aarde van het net als van het huis is aangesloten. Als ik die van het huis los haal blijft het probleem.

[ Voor 11% gewijzigd door Aziona op 10-04-2026 08:19 ]

[Jim423]

Ik zou geen aardedraden loshalen.
Je hebt wel op de 600 V AC stand gemeten?
Ben benieuwd wat Liander als bevinding heeft.

[adjego]

jannus66 schreef op woensdag 8 april 2026 @ 15:48:
[...]


En hoe maak jij je zekeringkast spanningsloos dan voor het plaatsen van een nieuwe hoofdschakelaar?

Joh

@MrScratch omscheef het naar mijn idee erg omslachtig waarbij ik het interpreteerde dat hij een zekering in die transparante kast wilde gaan vervangen. Natuurlijk moet je de hoofdzekeringen losdraaien bij het plaatsen van een hoofdschakelaar. Hiervoor moet je dus iemand hebben die zegelrecht heeft, zodat naderhand netjes alles weer verzegeld kan worden bij de hoofdzekeringen.

[WargamingPlayer]

Aziona schreef op donderdag 9 april 2026 @ 18:09:
We hebben vandaag een nieuwe elektrameter gekregen van Liander. Sindsdien kunnen we de lampjes niet meer uit doen die aanraakgevoelig zijn. Wat zal waarschijnlijk het probleem zijn en hoe lossen we dat op? Iemand raadde mij aan om het verschil tussen aarde en neutraal te meten, dat lijkt 33v te zijn.

Ik zou eerst even contact opnemen met Liander, daarnaast kan je misschien twee foto's posten. Het gaat hierbij om een 45 graden foto van de rechterkant en een 45 graden foto van de linkerkant van je groepenkast. Dan kunnen we zien of een externe aderdraad wordt ingevoerd.

[True]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 12:19:
[...]

Ik zou eerst even contact opnemen met Liander, daarnaast kan je misschien twee foto's posten. Het gaat hierbij om een 45 graden foto van de rechterkant en een 45 graden foto van de linkerkant van je groepenkast. Dan kunnen we zien of een externe aderdraad wordt ingevoerd.

Ze zijn er ook dat ze uit het meterbord deel komen van de netbeheerder en dan langs de kast omhoog gaan en dan worden ingevoerd. Terwijl de PE dan wel degelijke door de netbeheerder wordt aangeboden én wordt gebruikt.

[WargamingPlayer]

True schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 13:05:
[...]


Ze zijn er ook dat ze uit het meterbord deel komen van de netbeheerder en dan langs de kast omhoog gaan en dan worden ingevoerd. Terwijl de PE dan wel degelijke door de netbeheerder wordt aangeboden én wordt gebruikt.

Maar wanneer de aarde draad zichtbaar wordt ingevoerd dan kun je bijna er van uit gaan dat er een eigen aardpen aanwezig is. En dan kan het fout zijn gegaan bij de netbeheerder. Bij zowel TT als TN-S mogen volgens mij de nul en aarde nooit samen komen in je meterkast.

[True]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 13:36:
[...]

Maar wanneer de aarde draad zichtbaar wordt ingevoerd dan kun je bijna er van uit gaan dat er een eigen aardpen aanwezig is. En dan kan het fout zijn gegaan bij de netbeheerder. Bij zowel TT als TN-S mogen volgens mij de nul en aarde nooit samen komen in je meterkast.

"bijna" met elektra is bijna voor mij onvoldoende zekerheid.

[wlmpie]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 13:36:
[...]

Maar wanneer de aarde draad zichtbaar wordt ingevoerd dan kun je bijna er van uit gaan dat er een eigen aardpen aanwezig is. En dan kan het fout zijn gegaan bij de netbeheerder. Bij zowel TT als TN-S mogen volgens mij de nul en aarde nooit samen komen in je meterkast.

Bij mij is vorig jaar de hoofdzekeringkast vervangen na een kortsluiting bij vervangen meter. Ik heb helaas geen foto's gemaakt toen die kast nog open was, maar volgens mij zit deze aarde aan de zijkant verbonden aan de nul in de hoofdzekeringkast en tevens aan de aardpin onderin mijn meterkast.

Ik herinner me nog wel dat de stedin monteurs die ook de voedingskabel hebben vervangen en aangesloten hier nog wel discussie over hadden, maar de monteur die het zo heeft aangesloten was heel stellig dat dit de manier is waarop ze het tegenwoordig moeten aansluiten.

[Annuk]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 13:36:
[...]

Maar wanneer de aarde draad zichtbaar wordt ingevoerd dan kun je bijna er van uit gaan dat er een eigen aardpen aanwezig is. En dan kan het fout zijn gegaan bij de netbeheerder. Bij zowel TT als TN-S mogen volgens mij de nul en aarde nooit samen komen in je meterkast.

Hoe bedoel je dat de aardedraad zichtbaar wordt ingevoerd?
Vanuit de hoofdaansluiting (hoofdzekeringen kast)?
Eens met @True dat bijna geen garantie is, dit moet bemeten worden en geborgd.

---

wlmpie schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 15:00:
[...]

Bij mij is vorig jaar de hoofdzekeringkast vervangen na een kortsluiting bij vervangen meter. Ik heb helaas geen foto's gemaakt toen die kast nog open was, maar volgens mij zit deze aarde aan de zijkant verbonden aan de nul in de hoofdzekeringkast en tevens aan de aardpin onderin mijn meterkast.

Ik herinner me nog wel dat de stedin monteurs die ook de voedingskabel hebben vervangen en aangesloten hier nog wel discussie over hadden, maar de monteur die het zo heeft aangesloten was heel stellig dat dit de manier is waarop ze het tegenwoordig moeten aansluiten.

[Afbeelding]

Dit ligt per regio en per netbeheerder anders (zie ik ook bij ons in de vestiging en verschillen per regio/woonplaats wat onder dezelfde vestiging valt).
Maar bij ons is in principe alleen de grootverbruikers oftewel >3x80A krijgen aarding via netbeheerder, en bij sanering/verplaatsing of nieuwbouw is men verplicht zelf een aardpen te slaan, ookal kreeg men vroeger wel aarding via netbeheerder.
Tevens hoort er verplicht dan de sticker bij op de kast te zitten van: "Netbeheerder bied aarding aan", zo niet kan je nergens je rechten aan ontlenen, ookal zit dat mooie klemmetje aan de zijkant.

Heb hier jammer genoeg zo geen kast (meer) liggen om die even te openen om foto's te maken hoe het zit aangesloten intern, maar deze aarde-aansluitklem bestaat uit een aantal losse onderdelen, en als deze niet (meer) allemaal gemonteerd zitten doet dat klemmetje wat jij hier hebt weinig (meer) dan draadje vasthouden in de lucht.
En wat ik hierboven al zeg, bij ons hoort het spul standaard verwijderd te worden tenzij specifiek aangegeven door de werkvoorbereiding en/of uitvoerder(s).

[Ben(V)]

wlmpie schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 15:00:
[...]

Bij mij is vorig jaar de hoofdzekeringkast vervangen na een kortsluiting bij vervangen meter. Ik heb helaas geen foto's gemaakt toen die kast nog open was, maar volgens mij zit deze aarde aan de zijkant verbonden aan de nul in de hoofdzekeringkast en tevens aan de aardpin onderin mijn meterkast.

Ik herinner me nog wel dat de stedin monteurs die ook de voedingskabel hebben vervangen en aangesloten hier nog wel discussie over hadden, maar de monteur die het zo heeft aangesloten was heel stellig dat dit de manier is waarop ze het tegenwoordig moeten aansluiten.

[Afbeelding]

De aarde in de meterkast verbinden met de nul is zeker niet toegestaan.
Je hebt ofwel aarding via de netbeheerder (en dat is aarde en niet de nul) ofwel je moet een aardpen hebben

[Annuk]

Ben(V) schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 16:43:
[...]


De aarde in de meterkast verbinden met de nul is zeker niet toegestaan.
Je hebt ofwel aarding via de netbeheerder (en dat is aarde en niet de nul) ofwel je moet een aardpen hebben

Ehh jahwel, @wlmpie heeft in principe gelijk.

Netbeheerders gebruiken in principe alleen maar PEN waarbij aarde=nul.

Aarde en nul worden in het net v/d netbeheerder (met sterpunt > oftewel in het laagspanningsnet) overal aan elkaar gekoppeld, en als laatste wordt de aarde en nul ook in de aansluitkast aan elkaar gekoppeld door de netbeheerder. Dit om een dubbel retourpad zoveel mogelijk te garanderen, oftewel brand jammerlijk genoeg de nul uit in een verbindingsklem, dan is er het aardscherm/litze nog om als nul te fungeren.

En ja als alles aangesloten is zoals het hoort in b.v. @wlmpie z'n kast, dan zit deze aarde-aansluiting gekoppeld in/aan het aarde/nul-blok vanwaar ook de nul naar de meter gaat en vanaf daar naar de hoofdschakelaar (indien aanwezig) of naar de Nul-verdeelstrook/klem.

Je hebt wel een/het punt dat je de aarde in de woning niet als nul mag gebruiken en andersom, dit hoort gescheiden te zijn en te blijven.

[ Voor 5% gewijzigd door Annuk op 10-04-2026 16:50 ]

[AR34]

Even een vraag over overspanningsbeveiliging. Als in de groepenkast een type 2 overspanningsbeveiliging is opgenomen, heeft het dan nog zin om in een onderverdeler (10-15m afstand) ook een overspanningsbeveiliging op te nemen? Dit ter bescherming van een laadpaal en aangesloten gereedschap in de garage. De ABB installatiehandleiding heeft het over een beveiliging elke 10 meter. Het lijkt daarbij geen onderscheid te maken tussen bijvoorbeeld type 2 of 3.

[Cardinal]

Ik heb tussen de woning en de schuur een 5x4 YMVK kabel liggen, maar gebruik op dit moment 1 fase stroom in huis. De kabel verbind een werkschakelaar in de schuur met de meterkast (eigen groep). Is het mogelijk deze parallel aan te sluiten met als doel de weerstand te verlagen? Of introduceer ik dan andere problemen?

[Juerd]

@Cardinal Dat is mogelijk, maar waarom zou je dat willen? Hoe lang is die kabel en hoe is hij afgezekerd?

Als je de lagere weerstand niet nodig hebt, heb je 'm niet nodig. Als je 'm wel nodig hebt, en er zou een draadbreuk optreden, dan gaat het alsnog over één ader die je dan overbelast. In het algemeen zijn parallelle leidingen meer iets voor het soort extreme stromen dat je in een huisinstallatie niet tegenkomt, en vooral omdat de kabels anders onhandelbaar dik zouden moeten zijn.

[onetime]

@Cardinal Dat is mogelijk, als je de kabel afzekert alsof je toch enkele aders gebruikt. Maar als je hoger wilt zekeren dan maak je het erg lastig. Maar gezekert alsof het enkele aders zijn kan, maar is alleen de moeite als je langdurig hoge belasting van de kabel verwacht.

[Cardinal]

@onetime Het gaat om een thuisaccu (2400 watt) over 25 meter die aangesloten wordt. Als die op een zomerse dag geladen gaat worden kan daar een paar uur 2400 wat op komen te staan.

[Juerd]

@Cardinal Dat heeft over 4 mm² een spanningsval van iets meer dan 1%, wat keurig is. Ik zou het zo laten.

Maar als je het per se parallel wilt schakelen, kán dat wel. Het mag niet zomaar vanwege de aderkleuren, maar die regel wordt toch al massaal genegeerd vanwege kookgroepen die ook dubbele fase en dubbele nul hebben. Neem in dat geval de grijze ader als tweede nulader, en markeer die met blauwe krimpkous (of eventueel tape).

[Aziona]

WargamingPlayer schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 12:19:[...]Ik zou eerst even contact opnemen met Liander, daarnaast kan je misschien twee foto's posten. Het gaat hierbij om een 45 graden foto van de rechterkant en een 45 graden foto van de linkerkant van je groepenkast. Dan kunnen we zien of een externe aderdraad wordt ingevoerd.

Ik heb 's ochtends Liander gebeld en die kwam binnen twee uur. Hij zei dat hij alles bekeken had maar het goed was aangesloten en dat het probeem in het huis veroorzaakt werd. Voor de zekerheid heeft hij alles losgehaald en opnieuw vastgezet en alle automaten uitgezet en aangezet. Daarna was alles weer goed. Het voltage tussen N en PE is nu 0,2v en dat schijnt normaal te zijn. Het is niet duidelijk wat het probleem veroorzaak heeft. Hij zei dat het uitzetten en aanzetten van alle automaten wellicht een reset van een apparaat heeft uitgevoerd die het probleem oorspronkelijk veroorzaakte. Wie zal het zeggen.

Hij gaf ook aan hij op sommige groepen zelfs 90v mat tussen N en PE en dat dit erg hoog is. Ik meet nu 0.2 in de meterkast.

[onetime]

@Aziona Hoe oud is je groepenkast? Zet alles nog eens uit, en schakel alle groepen en schakelaars een paar keer. Dat maakt de boel hopelijk een beetje schoon en gangbaar, zodat alles weer beter loopt en contact maakt.
Want zeker als er verschil was tussen groepen betekent dat dus dat er veel te grote overgangsweerstanden in de schakelaars en automaten was.

edit: met een foto van je groepenkast is te bedenken wat waarschijnlijker is; mijn uitleg of die van @Annuk

[ Voor 13% gewijzigd door onetime op 12-04-2026 22:16 ]

[Annuk]

Aziona schreef op zondag 12 april 2026 @ 20:17:
[...]
Ik heb 's ochtends Liander gebeld en die kwam binnen twee uur. Hij zei dat hij alles bekeken had maar het goed was aangesloten en dat het probeem in het huis veroorzaakt werd. Voor de zekerheid heeft hij alles losgehaald en opnieuw vastgezet en alle automaten uitgezet en aangezet. Daarna was alles weer goed. Het voltage tussen N en PE is nu 0,2v en dat schijnt normaal te zijn. Het is niet duidelijk wat het probleem veroorzaak heeft. Hij zei dat het uitzetten en aanzetten van alle automaten wellicht een reset van een apparaat heeft uitgevoerd die het probleem oorspronkelijk veroorzaakte. Wie zal het zeggen.

Hij gaf ook aan hij op sommige groepen zelfs 90v mat tussen N en PE en dat dit erg hoog is. Ik meet nu 0.2 in de meterkast.

Ik kan het natuurlijk niet hard maken maar ik proef en gevalletje niet geheel eerlijke monteur.

Heb het idee dat z'n voorganger de nul niet goed gemonteerd heeft gehad, als er bv vanuit de hz-kast nog 6 massief gebruikt wordt kan het soms wezen dat deze niet lekker in/onder de klem zit, of de nul te ver doorgestoken zodat deze meer op de isolatie dan op een huls/bloot koper zit en in beide gevallen dus niet lekker contact maakt.

Het kan natuurlijk ook wat @onetime zegt maar ik twijfel eraan...

[True]

Annuk schreef op zondag 12 april 2026 @ 22:10:
[...]


Ik kan het natuurlijk niet hard maken maar ik proef en gevalletje niet geheel eerlijke monteur.

Heb het idee dat z'n voorganger de nul niet goed gemonteerd heeft gehad, als er bv vanuit de hz-kast nog 6 massief gebruikt wordt kan het soms wezen dat deze niet lekker in/onder de klem zit, of de nul te ver doorgestoken zodat deze meer op de isolatie dan op een huls/bloot koper zit en in beide gevallen dus niet lekker contact maakt.

Het kan natuurlijk ook wat @onetime zegt maar ik twijfel eraan...

• Geen probleem.
• Slimme meter wissel.
• Wel een probleem.
• Monteur komt.
• "Er is geen probleem."
• Monteur sluit ondanks "geen probleem" alles opnieuw aan.
• Geen probleem.

[ditbenikecht]

wlmpie schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 15:00:
[...]

Bij mij is vorig jaar de hoofdzekeringkast vervangen na een kortsluiting bij vervangen meter. Ik heb helaas geen foto's gemaakt toen die kast nog open was, maar volgens mij zit deze aarde aan de zijkant verbonden aan de nul in de hoofdzekeringkast en tevens aan de aardpin onderin mijn meterkast.

Ik herinner me nog wel dat de stedin monteurs die ook de voedingskabel hebben vervangen en aangesloten hier nog wel discussie over hadden, maar de monteur die het zo heeft aangesloten was heel stellig dat dit de manier is waarop ze het tegenwoordig moeten aansluiten.

[Afbeelding]

De monteur kan niet weten hoe het aangesloten moet worden zonder op tekening te kijken of zelf de aansluitmof te hebben gemaakt.
Bij elk trafostation is de situatie anders qua stelsel. Bij Liander gebruiken ze de term TN-A, als in TN net aanraakveilig. Dit is eigenlijk een TN-CS net volgens de NEN3140. Nieuwe netten worden uitgerold als TN-A wat inhoud dat in elke mof de aarde en nul gekoppeld worden. Is het net geen TN-A en wordt het zo aangesloten zoals bij jou, dan kan de retourstroom van de hoofdkabel geheel door door jouw aarde nul koppeling stromen want een behoorlijke stroom is en dan kan uitbranden. Dus de argumentatie van de monteur van we doen het altijd zo, is geen inhoudelijk argument om het zo te doen.
Je kunt met een stroomtang om de aardekabel meten wat de stroom is, en dat zou prima dat spanningsverschil van 30V kunnen opleveren bij @Aziona

[Aziona]

@ditbenikecht Nadat de monteur van Liander weg is gegaan heb ik het voltage tussen N en PE nogmaals gemeten en het is circa 0,2V. Ik weet niet wat het was voor de meterwissel aangezien ik dat nooit gemeten heb.

[Gameboy]

True schreef op zondag 12 april 2026 @ 22:16:
[...]

• Geen probleem.
• Slimme meter wissel.
• Wel een probleem.
• Monteur komt.
• "Er is geen probleem."
• Monteur sluit ondanks "geen probleem" alles opnieuw aan.
• Geen probleem.

Ik onderschrijf het verhaal dat de monteur mogelijk niet 100% open en eerlijk is geweest.

Ik heb zelf enkele jaren geleden een meterwissel gehad n.a.v. een verzwaring (1x40A naar 3x25A aansluiting), door Enexis. Enige tijd later werd vanuit Enexis zelf een andere monteur nagezonden om de aansluitingen op de meter opnieuw te plaatsen en aan te draaien.

Het bleek dat die nieuwe meter gevoelig was voor een niet geheel correcte verbinding van de draden vanaf de hoofdautomaten, en dat werd preventief gecontroleerd en opnieuw gedaan bij een hele batch aan nieuw geplaatste meters. Dat verhaal kwam vanuit de bewuste Enexis monteur zelf.

Dus dat een nieuw geplaatse meter problemen zou kunnen veroorzaken, wat verholpen kan worden door het opnieuw aansluiten van de bedrading, is (m.i.) zeker een mogelijk scenario...

[True]

Gameboy schreef op maandag 13 april 2026 @ 10:51:
[...]


Ik onderschrijf het verhaal dat de monteur mogelijk niet 100% open en eerlijk is geweest.

Ik heb zelf enkele jaren geleden een meterwissel gehad n.a.v. een verzwaring (1x40A naar 3x25A aansluiting), door Enexis. Enige tijd later werd vanuit Enexis zelf een andere monteur nagezonden om de aansluitingen op de meter opnieuw te plaatsen en aan te draaien.

Het bleek dat die nieuwe meter gevoelig was voor een niet geheel correcte verbinding van de draden vanaf de hoofdautomaten, en dat werd preventief gecontroleerd en opnieuw gedaan bij een hele batch aan nieuw geplaatste meters. Dat verhaal kwam vanuit de bewuste Enexis monteur zelf.

Dus dat een nieuw geplaatse meter problemen zou kunnen veroorzaken, wat verholpen kan worden door het opnieuw aansluiten van de bedrading, is (m.i.) zeker een mogelijk scenario...

Advocaat van de duivel: of meerdere gegronde klachten over het werk van de eerste monteur waarna de netbeheerder er voor gekozen heeft om alle recente installaties van die monteur na te laten lopen.
Consument snapt er toch de ballen van en als bedrijf aangeven dat je personeel hun werk niet goed doet is ook zo zo - zeker als het levensgevaarlijk kan zijn voor diezelfde consument.
Maar ja, we zullen het nooit weten.

[leonbong]

Annuk schreef op vrijdag 10 april 2026 @ 15:35:
[...]


Hoe bedoel je dat de aardedraad zichtbaar wordt ingevoerd?
Vanuit de hoofdaansluiting (hoofdzekeringen kast)?
Eens met @True dat bijna geen garantie is, dit moet bemeten worden en geborgd.

---

[...]


Dit ligt per regio en per netbeheerder anders (zie ik ook bij ons in de vestiging en verschillen per regio/woonplaats wat onder dezelfde vestiging valt).
Maar bij ons is in principe alleen de grootverbruikers oftewel >3x80A krijgen aarding via netbeheerder, en bij sanering/verplaatsing of nieuwbouw is men verplicht zelf een aardpen te slaan, ookal kreeg men vroeger wel aarding via netbeheerder.
Tevens hoort er verplicht dan de sticker bij op de kast te zitten van: "Netbeheerder bied aarding aan", zo niet kan je nergens je rechten aan ontlenen, ookal zit dat mooie klemmetje aan de zijkant.

Heb hier jammer genoeg zo geen kast (meer) liggen om die even te openen om foto's te maken hoe het zit aangesloten intern, maar deze aarde-aansluitklem bestaat uit een aantal losse onderdelen, en als deze niet (meer) allemaal gemonteerd zitten doet dat klemmetje wat jij hier hebt weinig (meer) dan draadje vasthouden in de lucht.
En wat ik hierboven al zeg, bij ons hoort het spul standaard verwijderd te worden tenzij specifiek aangegeven door de werkvoorbereiding en/of uitvoerder(s).

Zo’n sticker is gebruikelijk maar waarschijnlijk zeker niet verplicht.
Ik ken bergen nieuwbouwwoningen waarbij er een kaartje wordt opgehangen door netbeheerder. Dat kaartje is weg nadat bouwer de groepenkast heeft geplaatst. Dat kaartje zit namelijk om de uitstekende VDS draden.
Ik woon zelf in zo’n huis, nu heb ik ook niet zo’n blokje uit de hoofdzekeringkast steken.
Bij mij komt er gewoon een 16mm2 groen geel vds uit het meterbord samen met fasen vds draden.
Ik heb wel folder/flyer van liander waarin staat dat zij aarde aanbieden.

Bij mijn moeder kan ik zelfs zien dat aarde aan nul gekoppeld is, hoofdzekeringkast heeft namelijk een transparant deksel. Ze heeft 3x25A D automaten.

[ Voor 6% gewijzigd door leonbong op 13-04-2026 12:32 ]

[mel_vin]

1 Dit oude beestje hangt er nu. Lijkt me op zijn zachtst gezegd een bende
2 Er liggen zonnepanelen op het dak, en het is al 5 jaar zonder uitslaan van de pv omvormer goed gegaan
3 De pv zit op de bestaande bedrading van de 2de installatieautomaat linksboven. Ook op deze groep: tot dec 25, een aantal lampen, een aantal wcd , een boiler 80L (LET OP! zelden tot nooit gebruikt), een badkamer met aarding. Na dec 2025: dezelfde dingen op deze groep min de boiler die is verwijderd en daarvoor in plaat een wasdroger (warmtepomp model) Dit is een maand goed gegaan maar daarna is de situatie veranderd. De installatie automaat klapt er nu na een aantal minuten uit. Een aantal keer per dag qua frequentie naar nu elke 5 minuten. De PV is nu uitgeschakeld en de installatie automaat blijft dan wel aan, met elk verbruik werkend
4 ik heb een vermoeden dat de installatie automaat te gevoelig is geworden na de nieuwe situatie waar er icm met de droger wel enorme pieken zijn geweest op zonnige dagen waardoor hij vrijwel direct uitschakelt. omdat te testen dacht ik ik wissel de bedrading van de 2de en de 3de groep even om om te testen of de 3de dan ook er steeds uit vliegt. maaarrr toen trof ik dit circus aan .... zie ook de fase toevoer op de 2de en 3de die gesplitst zijn

Waar te beginnen?

-De PV die 3 hoog via schoorsteenkanalen en via kruipruimte van eigen pv automaat en draad voorzien is natuurlijk meest wenselijk
-Een nieuwe 3 fase kast ook, kijk ook naar de kookgroep en gebrek aan aardlekschakelaars

Hierbij ook een foto van een eventueel vervangende kast en er volgt zo een foto van een gefrituurde groepenkastbezoeker, die ik tegenkwam bij het openen van de kast.



Arm beest, volle laag, via rechterachterpoot op de fase naar linksvoor op de nul

[ Voor 7% gewijzigd door mel_vin op 13-04-2026 20:44 ]

[Jim423]

Ik zou een niet spanningsafhankelijke aardlekautomaat pakken voor de PV-omvormer en een 4P aardlekautomaat i.p.v. de kookgroep. Zo kun je de 2 fases ook echt vanaf 2 fases pakken. Overigens is het goed mogelijk dat er nog een probleem speelt met de PV, je zou inderdaad de bedrading tijdelijk even kunnen uitwisselen tussen 2 groepen.

[Septillion]

@mel_vin Voor mijn beeldvorming, voor die PV is er dus geen onderverdelen?

Want PV en gebruikers is niet alleen onwenselijk, het is gewoon super gevaarlijk! De automaat is bemeten dat het de achterliggende installatie te beveiligen. Maar als je daar dus nog een bak PV invoert dat de automaat niet ziet is die beveiliging dus gewoon weg. Dus als je dat niet aanpakt is een nieuwe meterkast leuk voor de show, maar maar blijft het grootste risico gewoon bestaan.

Dus als dat in je opzet ook je bedoeling is, helemaal prima. Alleen nog even de kookgroep dumpen of verspreiden over twee aardlekschakelaars. Gewoon eigen 3P+N alamat is het mooiste.

@Jim423 Die van ABB zijn juist niet spanningsafhankelijk

[FredvZ]

@mel_vin Ga je de huidig hoofdschakelaar ook vervangen?
Zo ja, dan is een kast met 3 rijen din-rails wellicht een beter idee, hiermee voorkom je dat de VD-draden naar de groepen aan de bovenzijde tekort zijn.

[Verdicampo]

FredvZ schreef op maandag 13 april 2026 @ 22:02:
@mel_vin Ga je de huidig hoofdschakelaar ook vervangen?
Zo ja, dan is een kast met 3 rijen din-rails wellicht een beter idee, hiermee voorkom je dat de VD-draden naar de groepen aan de bovenzijde tekort zijn.

En daarmee is het tenminste niet direct al weer vol. Zou ook de oude hoofdschakelaar kunnen behouden en de nieuwe weglaten? Dan kom je net zo hoog uit als nu ongeveer.

[Xander]

Septillion schreef op maandag 13 april 2026 @ 21:05:
@Jim423 Die van ABB zijn juist niet spanningsafhankelijk

Afhankelijk van het model, ABB maakt ze allebei.

Dit op de afbeelding lijkt inderdaad een spanningsonafhankelijk model.

[Annuk]

mel_vin schreef op maandag 13 april 2026 @ 20:40:
[Afbeelding]

[Afbeelding]

[Afbeelding]


1 Dit oude beestje hangt er nu. Lijkt me op zijn zachtst gezegd een bende
2 Er liggen zonnepanelen op het dak, en het is al 5 jaar zonder uitslaan van de pv omvormer goed gegaan
3 De pv zit op de bestaande bedrading van de 2de installatieautomaat linksboven. Ook op deze groep: tot dec 25, een aantal lampen, een aantal wcd , een boiler 80L (LET OP! zelden tot nooit gebruikt), een badkamer met aarding. Na dec 2025: dezelfde dingen op deze groep min de boiler die is verwijderd en daarvoor in plaat een wasdroger (warmtepomp model) Dit is een maand goed gegaan maar daarna is de situatie veranderd. De installatie automaat klapt er nu na een aantal minuten uit. Een aantal keer per dag qua frequentie naar nu elke 5 minuten. De PV is nu uitgeschakeld en de installatie automaat blijft dan wel aan, met elk verbruik werkend
4 ik heb een vermoeden dat de installatie automaat te gevoelig is geworden na de nieuwe situatie waar er icm met de droger wel enorme pieken zijn geweest op zonnige dagen waardoor hij vrijwel direct uitschakelt. omdat te testen dacht ik ik wissel de bedrading van de 2de en de 3de groep even om om te testen of de 3de dan ook er steeds uit vliegt. maaarrr toen trof ik dit circus aan .... zie ook de fase toevoer op de 2de en 3de die gesplitst zijn

Waar te beginnen?

-De PV die 3 hoog via schoorsteenkanalen en via kruipruimte van eigen pv automaat en draad voorzien is natuurlijk meest wenselijk
-Een nieuwe 3 fase kast ook, kijk ook naar de kookgroep en gebrek aan aardlekschakelaars

Hierbij ook een foto van een eventueel vervangende kast en er volgt zo een foto van een gefrituurde groepenkastbezoeker, die ik tegenkwam bij het openen van de kast.

[Afbeelding]

Arm beest, volle laag, via rechterachterpoot op de fase naar linksvoor op de nul

Met de opmerking van @FredvZ & @Verdicampo, een 3-rijen kast pakken, en dan zou ik hem als volgt indelen:


B16 300mA 1F+N aardlekautomaat voor de PV
B16 30mA 3F+N voor je kookplaat.

En als je besteld bij SanderVunderink scheelt het je ongeveer €200, moet je alleen zelf nog even de 2 aardlekautomaten plaatsen/verbinden.

[Verdicampo]

Annuk schreef op dinsdag 14 april 2026 @ 06:59:
[...]


Met de opmerking van @FredvZ & @Verdicampo, een 3-rijen kast pakken, en dan zou ik hem als volgt indelen:
[Afbeelding]

B16 300mA 1F+N aardlekautomaat voor de PV
B16 30mA 3F+N voor je kookplaat.

En als je besteld bij SanderVunderink scheelt het je ongeveer €200, moet je alleen zelf nog even de 2 aardlekautomaten plaatsen/verbinden.

Helemaal eens. En als je Sander vraagt zetten ze hem ook wel zo voor je in elkaar, tenminste dat is wel mijn ervaring.

[adjego]

Verdicampo schreef op dinsdag 14 april 2026 @ 09:49:
[...]

Helemaal eens. En als je Sander vraagt zetten ze hem ook wel zo voor je in elkaar, tenminste dat is wel mijn ervaring.

De mijne ook. Je kunt zelfs die indeling meesturen via mail en dan assembleren ze hem netjes voor je.

[Annuk]

Verdicampo schreef op dinsdag 14 april 2026 @ 09:49:
[...]

Helemaal eens. En als je Sander vraagt zetten ze hem ook wel zo voor je in elkaar, tenminste dat is wel mijn ervaring.

adjego schreef op dinsdag 14 april 2026 @ 10:46:
[...]


De mijne ook. Je kunt zelfs die indeling meesturen via mail en dan assembleren ze hem netjes voor je.

Klopt inderdaad, had het niet erbij vermeld maar klopt helemaal.

[mel_vin]

Maarrr het wordt nog iets ingewikkelder.... er is ook behoefte aan een warmtepomp die volledig elektrisch 3 fases nodig zal hebben, kan dit wel? of moet het vanuit stedin verzwaard worden? ik heb vandaag even naar de inductie gekeken, een smeg waar op het etiket het volgende staat,



7,4kW en vervolgens 380-415 V 3N 11,0 kW en welke van de twee is het nou? Draait dus al jaren op een fornuisgroep en weet niet of een kookgroep en de nieuwe kabel die god weet waar loopt door de vloer hassle de extra comfort qua power wel waard is

[onetime]

@mel_vin Het grote kookplaat aansluiten topic
Meet het even na, maar je lijkt al 3 fasen te hebben. Er moet dan 400V tussen de fasen staan.
Meet op dat blokje met rechts blauw en daarnaast 3x bruin. 230V Bruin-Blauw, 400V Bruin-Bruin.
Dan kan die 3fase warmtepomp dus ook.

edit: Waarom de kast vervangen? Alleen de inhoud, de hoofdschakelaar heb je al apart.

[ Voor 12% gewijzigd door onetime op 15-04-2026 21:59 ]

[Hertog_Martin]

In licht en elektraplan in meeste hoeken van kamers een loze leiding opgenomen. Maar elektricien zegt nu van dat het waarschijnlijk niet gaat lukken kabels te trekken vanwege meerdere bochten. Standaard huis dus lijkt mij niet zoveel meer bochten dan normaal en ik zie hier altijd loze leidingen aangeraden worden.

Nu stelt hij voor ze al te bedraden, maar idee loze leiding is juist voor onbekend toekomstig gebruik.

Wat is wijsheid?

[onetime]

Gewoon loze leidingen, maar geen flexpijp.
En geen kabels maar draden. Eventueel een "trekdraad" Zwart 1,5mm[sup2][/]

[bjusterbaarlik]

Starre buis 19mm is ideaal, daar trek je later gemakkelijk draden doorheen.

[Annuk]

mel_vin schreef op woensdag 15 april 2026 @ 21:12:
Maarrr het wordt nog iets ingewikkelder.... er is ook behoefte aan een warmtepomp die volledig elektrisch 3 fases nodig zal hebben, kan dit wel? of moet het vanuit stedin verzwaard worden? ik heb vandaag even naar de inductie gekeken, een smeg waar op het etiket het volgende staat,

[Afbeelding]

7,4kW en vervolgens 380-415 V 3N 11,0 kW en welke van de twee is het nou? Draait dus al jaren op een fornuisgroep en weet niet of een kookgroep en de nieuwe kabel die god weet waar loopt door de vloer hassle de extra comfort qua power wel waard is

@onetime heeft je al een duwtje de goede richting in gegeven met het grote kookplaat topic.
Maar je hebt zo te zien en 5-aderige kabel naar je kookplaat dus dat is alvast mooi, die dus in de meterkast netjes aansluiten als 3F.
Dan je perilex checken hoe deze zit aangesloten en dan je fornuis zelf controleren hoe het zit.

Of als je het anders wilt doen plaats je direct een aansluitdoos, en daarop een nieuw stuk kabel naar je fornuis die je goed aansluit.
let wel op, geïsoleerde adereindhulzen 2,5mm passen niet in de wago-klemmen van de aansluitdoos, daar moet je eerst even de isolatiekraag van verwijderen voordat je deze op de aders krimpt, dan past het wel

Vanuit de handleiding van je fornuis:

Dit is de kloppende volgorde voor 3F voor je fornuis.

[Dubbeldanger]

Ik ga volgende week aan de gang met de installatie van mijn Zaptec Go2 en moet nog even een nieuwe alamat bestellen voor in mijn 3 fase (3x25A) groepenkast. Ik heb destijds voor de zekerheid een 5-aderig 6mm2 kabel getrokken (had 4mm2 mogen zijn, maar ach dan zijn we klaar voor 22kW mocht ik dit ooit willen).

Ik kan nu volgens berekening kiezen voor een 4P C-kar 32A, type ADM482G kan iemand dit verifieren?
Vorig jaar heb ik onderstaande kast gehangen ik heb hier rechtsonderin nog een loze ADM416G (destijds meebesteld voor eventuele fornuisgroep maar tot op heden niet gebruikt).

Kan ik de nieuwe alamat hier links van plaatsen en aan de onderzijde verbinden met een kamrail? Of deze gewoon simpelweg loshalen en hier de nieuwe ADM482G plaatsen?

Situ huidig:

[ Voor 55% gewijzigd door Dubbeldanger op 16-04-2026 11:24 ]

[mstx]

In beide gevallen vliegt dan toch je hoofdzekering van 25A eruit bij een fout?

[jeeedeee]

Dubbeldanger schreef op donderdag 16 april 2026 @ 11:08:
Ik ga volgende week aan de gang met de installatie van mijn Zaptec Go2 en moet nog even een nieuwe alamat bestellen voor in mijn 3 fase (3x25A) groepenkast. Ik heb destijds voor de zekerheid een 5-aderig 6mm2 kabel getrokken (had 4mm2 mogen zijn, maar ach dan zijn we klaar voor 22kW mocht ik dit ooit willen).

Ik kan nu volgens berekening kiezen voor een 4P C-kar 32A, type ADM482G kan iemand dit verifieren?
Vorig jaar heb ik onderstaande kast gehangen ik heb hier rechtsonderin nog een loze ADM416G (destijds meebesteld voor eventuele fornuisgroep maar tot op heden niet gebruikt).

Kan ik de nieuwe alamat hier links van plaatsen en aan de onderzijde verbinden met een kamrail? Of deze gewoon simpelweg loshalen en hier de nieuwe ADM482G plaatsen?

Situ huidig:

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Is je kast verder al ingericht op hoge stromen met 10mm2 en kammen? En heb je zonnepanelen / een accu die ervoor kan zorgen dat je met 22 kW kan laden? Ik heb zelf destijds gekozen voor 32A, zodat ik ook op 1 fase met 32A kan laden. 40A is natuurlijk fijn, heb je wat minder warmteontwikkeling.... Wel wat @mstx zegt, zorg wel dat je hoofdzekering beveiligd is, b.v. door een loadbalancer die meet hoeveel hier overheen gaat. En bij een harde kortsluiting accepteren dat je hoofdzekering eruit kan vliegen...

[Dubbeldanger]

jeeedeee schreef op donderdag 16 april 2026 @ 11:36:
[...]

Is je kast verder al ingericht op hoge stromen met 10mm2 en kammen? En heb je zonnepanelen / een accu die ervoor kan zorgen dat je met 22 kW kan laden? Ik heb zelf destijds gekozen voor 32A, zodat ik ook op 1 fase met 32A kan laden. 40A is natuurlijk fijn, heb je wat minder warmteontwikkeling.... Wel wat @mstx zegt, zorg wel dat je hoofdzekering beveiligd is, b.v. door een loadbalancer die meet hoeveel hier overheen gaat. En bij een harde kortsluiting accepteren dat je hoofdzekering eruit kan vliegen...

Oke laten we voorlopig nog maar even niet van die 22 kW uitgaan. 32A doen dan?
De Zaptec kan ik overigens softwarematig begrenzen en heeft loadbalancing

[ Voor 4% gewijzigd door Dubbeldanger op 16-04-2026 11:41 ]

[jeeedeee]

Dubbeldanger schreef op donderdag 16 april 2026 @ 11:40:
[...]


Oke laten we voorlopig nog maar even niet van die 22 kW uitgaan. 32A doen dan?

Ik begrijp nog niet zo goed waarom je 32A wil hebben. Het ligt aan je situatie, als je geen zonnepanelen/accu hebt liever een 3x20A lijkt mij. Dan heb je nog iets van selectiviteit tov je hoofdzekering, en heb je ook iets minder warmteontwikkeling bij het laden met 3x16A t.o.v. een 3x16A automaat.

Heb je wel zonnepanelen/accu dan kan 3x32A handig zijn, maar dan moet je er wel zeker van zijn dat je iets van loadbalancing hebt die snel genoeg is... Anders heb je straks bij elk wolkje voor de zon een outage .

[Dubbeldanger]

jeeedeee schreef op donderdag 16 april 2026 @ 11:49:
[...]

Ik begrijp nog niet zo goed waarom je 32A wil hebben. Het ligt aan je situatie, als je geen zonnepanelen/accu hebt liever een 3x20A lijkt mij. Dan heb je nog iets van selectiviteit tov je hoofdzekering, en heb je ook iets minder warmteontwikkeling bij het laden met 3x16A t.o.v. een 3x16A automaat.

Heb je wel zonnepanelen/accu dan kan 3x32A handig zijn, maar dan moet je er wel zeker van zijn dat je iets van loadbalancing hebt die snel genoeg is... Anders heb je straks bij elk wolkje voor de zon een outage .

Poeh jij zit net iets dieper in de materie dan ik (wel elektrotechnisch opgeleid, maar beetje stoffig).
Ik heb 3400 WP aan zonnepanelen liggen met een (hele oude, zonder app) 1-fase omvormer aangesloten rechtsboven in de groepenkast achter de 1-polige+N 16A aardlekautomaat.

Wat raad je me aan?

[jeeedeee]

Dubbeldanger schreef op donderdag 16 april 2026 @ 11:54:
[...]


Poeh jij zit net iets dieper in de materie dan ik (wel elektrotechnisch opgeleid, maar beetje stoffig).
Ik heb 3400 WP aan zonnepanelen liggen met een (hele oude, zonder app) 1-fase omvormer aangesloten rechtsboven in de groepenkast achter de 1-polige+N 16A aardlekautomaat.

Wat raad je me aan?

It'er hier, meeste mensen die hier zitten hebben wellicht wel meer ervaring dan ik.. Alles kennis opgedaan via dit forum. Enige reden voor jou om voor 32A te gaan zou zijn, dat je alleen 1 fase kan laden met je nieuwe auto (zoals sommige oude, zoals Zoe). Stel dat je een omvormer hebt van 3 kW, dan heb je ongeveer 13A extra, waardoor je dus tot 32A extra snel kan laden als de zon schijnt. (Immers, dan heb je 25A+13A in je meterkast beschikbaar.

Kan je auto 3-fase laden, dan zou ik gewoon gaan voor een 3x20A automaat, heb ik ook gedaan, en pas geupgrade naar 3x32 toen ik meer panelen kreeg. (25000 WP )

[Juerd]

Annuk schreef op donderdag 16 april 2026 @ 07:05:
[...]
let wel op, geïsoleerde adereindhulzen 2,5mm passen niet in de wago-klemmen van de aansluitdoos, daar moet je eerst even de isolatiekraag van verwijderen voordat je deze op de aders krimpt, dan past het wel

Die klemmen zijn Wago 221-413 en daar mag soepel draad in zonder adereindhuls. Als je wel een adereindhuls wilt gebruiken, zijn er meer dingen om op te letten dan alleen die kraag; volgens Wago moet het een correct georiënteerde vierkante krimp zijn en de lengte moet kloppen (maar 11 mm hulzen zijn onvindbaar dus dat wordt in de praktijk alsnog 10 of 12 mm).

Zelf gebruik ik bij 221's alleen adereindhulzen bij proefopstellingen en hobbyprojecten waarbij de draad regelmatig eruit en erin gaat. Bij iets als een kookplaat, die jarenlang op z'n plek blijt zitten, laat ik de adereindhuls weg.

[ Voor 22% gewijzigd door Juerd op 16-04-2026 12:53 ]

[Dubbeldanger]

jeeedeee schreef op donderdag 16 april 2026 @ 12:26:
[...]

It'er hier, meeste mensen die hier zitten hebben wellicht wel meer ervaring dan ik.. Alles kennis opgedaan via dit forum. Enige reden voor jou om voor 32A te gaan zou zijn, dat je alleen 1 fase kan laden met je nieuwe auto (zoals sommige oude, zoals Zoe). Stel dat je een omvormer hebt van 3 kW, dan heb je ongeveer 13A extra, waardoor je dus tot 32A extra snel kan laden als de zon schijnt. (Immers, dan heb je 25A+13A in je meterkast beschikbaar.

Kan je auto 3-fase laden, dan zou ik gewoon gaan voor een 3x20A automaat, heb ik ook gedaan, en pas geupgrade naar 3x32 toen ik meer panelen kreeg. (25000 WP )

Ik denk dat ik het iets te veel vanuit “toekomstproof” heb benaderd en te weinig naar de rest van de installatie heb gekeken.

Met 3x25A hoofdzekeringen is een 3x32A alamat inderdaad niet echt selectief, en dan loop ik het risico dat bij de hoofdzekering eruit gaat i.p.v. de groep zelf.
Dan is 32A eigenlijk alleen interessant als ik het ook echt kan benutten, en dat lijkt nu niet zo te zijn.
Ik neig daarom naar:
→ 3x20A Hager ADM470G? https://www.sandervunderi...automaat-4-polig-c20.html

in combinatie met de loadbalancing van de Zaptec. Auto is een nieuwe CLA EQ en die laad volgens mij "gewoon" thuis 11kW op 3x16A

[ Voor 3% gewijzigd door Dubbeldanger op 16-04-2026 13:07 ]

[jeeedeee]

Dubbeldanger schreef op donderdag 16 april 2026 @ 13:06:
[...]


Ik denk dat ik het iets te veel vanuit “toekomstproof” heb benaderd en te weinig naar de rest van de installatie heb gekeken.

Met 3x25A hoofdzekeringen is een 3x32A alamat inderdaad niet echt selectief, en dan loop ik het risico dat bij de hoofdzekering eruit gaat i.p.v. de groep zelf.
Dan is 32A eigenlijk alleen interessant als ik het ook echt kan benutten, en dat lijkt nu niet zo te zijn.
Ik neig daarom naar:
→ 3x20A Hager ADM470G? https://www.sandervunderi...automaat-4-polig-c20.html

in combinatie met de loadbalancing van de Zaptec. Auto is een nieuwe CLA EQ en die laad volgens mij "gewoon" thuis 11kW op 3x16A

B20 lijkt mij beter dan een C, https://www.sandervunderi...-4-polig-b20-adm420g.html wat denken de andere (Hager) experts hier? Ik heb zelf voornamelijk Eaton, en daar heb je minder keus

[Dubbeldanger]

jeeedeee schreef op donderdag 16 april 2026 @ 13:16:
[...]

B20 lijkt mij beter dan een C, https://www.sandervunderi...-4-polig-b20-adm420g.html wat denken de andere (Hager) experts hier? Ik heb zelf voornamelijk Eaton, en daar heb je minder keus

Ik twijfelde ook, maar dit staat in de handleiding

[Juerd]

@Dubbeldanger De feitelijke belasting is niet de laadpaal, maar de on-board charger van de auto. Een laadpaal is uiteindelijk niks meer dan een fancy stopcontact met stroombewaking en 'n relais/contactor. Ik denk dat de laadpaalfabrikanten zich proberen in te dekken in tegen storingsmeldingen waar zij niks aan kunnen doen, door een karakteristiek aan te bevelen die zo ruim mogelijk is qua inschakelpiek. In de praktijk zullen echter bijna alle auto's juist voorzichtig beginnen met laden en dan langzaam de laadstroom verhogen.

B reageert bij een lagere kortsluitstroom al snel genoeg, en is daarom wat veiliger. Maar dat gaat vooral over het gebruik van verlengsnoeren, iets wat je bij een normaal stopcontact wel doet, maar bij een laadpaal niet. Je weet vooraf de lengte en doorsnede van de kabel naar de laadpaal, en omdat het systeem van type2-stekkers geen verlengsnoeren toestaat*, kun je er ook van uitgaan dat de absolute worst case autokabel 10 meter 2,5 mm² zal zijn.

* Je kan een verlengsnoer maken door een stuk van een van de connectors af te zagen, maar het moge duidelijk zijn dat dit geen goed idee is!

Daarmee rekenend mag de kabel tussen hoofdverdeler en laadpaal zo lang zijn:

	B20	C20
2,5 mm²	85 m, maar wegens spanningsval slechts 45 m	35 m
4 mm²	135 m, maar wegens spanningsval slechts 75 m	60 m
6 mm²	205 m, maar wegens spanningsval slechts 110 m	90 m

(Alle lengtes omlaag afgerond per 5 meter.)

Oftewel je kunt met een B20 een kabel van een paar meter langer hebben. Maar ervan uitgaande dat je de spanningsval niet zo dicht bij 't maximum wilt vanwege de extra energiekosten, is ook dat geen reden om voor B ipv C te kiezen.

Het enige dat overblijft is de kortsluitvastheid in het geval van een slecht contact, waarbij de gevoeligheid van B nuttig kan zijn. Maar als je 'm goed installeert en geen totaal verlepte kabels gebruikt zou dat ook geen issue moeten zijn.

B is steeds ietsje veiliger dan C, maar je kunt je afvragen of die extra veiligheid wel nodig is. Zelf ben ik echter geneigd om altijd B te kiezen ipv C, waar het kan. Dingen met hoge inschakelpieken kom je steeds minder tegen. Zelfs industriële apparaten hebben steeds vaker soft start, omdat dat ook voor de apparatuur beter is.

[Dubbeldanger]

Juerd schreef op donderdag 16 april 2026 @ 14:15:
@Dubbeldanger De feitelijke belasting is niet de laadpaal, maar de on-board charger van de auto. Een laadpaal is uiteindelijk niks meer dan een fancy stopcontact met stroombewaking en 'n relais/contactor. Ik denk dat de laadpaalfabrikanten zich proberen in te dekken in tegen storingsmeldingen waar zij niks aan kunnen doen, door een karakteristiek aan te bevelen die zo ruim mogelijk is qua inschakelpiek. In de praktijk zullen echter bijna alle auto's juist voorzichtig beginnen met laden en dan langzaam de laadstroom verhogen.

B reageert bij een lagere kortsluitstroom al snel genoeg, en is daarom wat veiliger. Maar dat gaat vooral over het gebruik van verlengsnoeren, iets wat je bij een normaal stopcontact wel doet, maar bij een laadpaal niet. Je weet vooraf de lengte en doorsnede van de kabel naar de laadpaal, en omdat het systeem van type2-stekkers geen verlengsnoeren toestaat*, kun je er ook van uitgaan dat de absolute worst case autokabel 10 meter 2,5 mm² zal zijn.

* Je kan een verlengsnoer maken door een stuk van een van de connectors af te zagen, maar het moge duidelijk zijn dat dit geen goed idee is!

Daarmee rekenend mag de kabel tussen hoofdverdeler en laadpaal zo lang zijn:

	B20	C20
2,5 mm²	85 m, maar wegens spanningsval slechts 45 m	35 m
4 mm²	135 m, maar wegens spanningsval slechts 75 m	60 m
6 mm²	205 m, maar wegens spanningsval slechts 110 m	90 m

(Alle lengtes omlaag afgerond per 5 meter.)

Oftewel je kunt met een B20 een kabel van een paar meter langer hebben. Maar ervan uitgaande dat je de spanningsval niet zo dicht bij 't maximum wilt vanwege de extra energiekosten, is ook dat geen reden om voor B ipv C te kiezen.

Het enige dat overblijft is de kortsluitvastheid in het geval van een slecht contact, waarbij de gevoeligheid van B nuttig kan zijn. Maar als je 'm goed installeert en geen totaal verlepte kabels gebruikt zou dat ook geen issue moeten zijn.

B is steeds ietsje veiliger dan C, maar je kunt je afvragen of die extra veiligheid wel nodig is. Zelf ben ik echter geneigd om altijd B te kiezen ipv C, waar het kan. Dingen met hoge inschakelpieken kom je steeds minder tegen. Zelfs industriële apparaten hebben steeds vaker soft start, omdat dat ook voor de apparatuur beter is.

Dank voor je zeer uitgebreide reactie! Ik begrijp wat je zegt maar heb voor mezelf eigenlijk no steeds geen antwoord. Tja het scheelt 2 tientjes, mijn kabel is 5x6mm2 en slechts 10 meter. Waarom zou ik niet gewoon de installatiehandleiding volgen en voor de 20A C karakteristiek gaan?

[Juerd]

@Dubbeldanger C20 is prima. B20 is iets veiliger maar het verschil doet er voor deze omstandigheid niet echt toe. Het zal met 10 meter 6 mm² de minimale kortsluitstroom van 200 A voor een C20 gemakkelijk halen. De enige reden voor een B20 in dit geval zou hetzelfde zijn als waarom je voor 6 mm² bent gegaan: een overdaad aan voorzichtigheid of een persoonlijke voorkeur voor overkill.

[Dubbeldanger]

Juerd schreef op donderdag 16 april 2026 @ 14:42:
@Dubbeldanger C20 is prima. B20 is iets veiliger maar het verschil doet er voor deze omstandigheid niet echt toe. Het zal met 10 meter 6 mm² de minimale kortsluitstroom van 200 A voor een C20 gemakkelijk halen. De enige reden voor een B20 in dit geval zou hetzelfde zijn als waarom je voor 6 mm² bent gegaan: een overdaad aan voorzichtigheid of een persoonlijke voorkeur voor overkill.

Dankjewel.
Heb je toevallig ook verstand van kamrails? Ik denk dat ik de alamat links van de ongebruikte ga plaatsen en aan de onderzijde met kamrail ga verbinden. Is deze daarvoor geschikt: https://www.sandervunderi...-voudig-vork-kdn463e.html

[Juerd]

@Dubbeldanger Ik denk het wel, als je althans het ding met het juiste aantal vorkjes (8, niet 12) bestelt, maar ik ben niet zo bekend met Hager kamrails en weet niet zeker of dezelfde rail op alle types past.

Merk op dat je in alle gevallen een momentschroevendraaier nodig hebt om het goed te doen.

[ Voor 20% gewijzigd door Juerd op 16-04-2026 15:17 ]