• Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
pirke schreef op woensdag 15 september 2021 @ 09:06:
[...]


Huidig uitgavenpatroon. Als freelancer heb ik onzekere en fluctuerende inkomsten en ik wil garantie dat ik mijn gezin kan onderhouden ook al komt er tijdelijk minder of geen geld binnen. In die tijd wil ik niet direct mijn pensioenpot (beleggingen) aan hoeven te spreken om te kunnen eten. Het scheelt dat ik dit gewoon op de zakelijke rekening kan laten staan zodat ik er geen VRH over betaal. Ik vind het persoonlijk erg prettig om me nergens druk om te hoeven maken, wat er ook op de beurs of met mijn opdrachten gebeurd.
Maar dan nog heb je blijkbaar een bepaalde aanname over hoe lang je je gezin zou moeten kunnen onderhouden (half jaar? twee jaar?), of wat dat zou kosten. Ergens heb je die 50k op gebaseerd. Waarom dan 50k en niet 30k of 100k of nog wat anders. Dat is een beetje de vraag: heb je vanuit de onderbuit geredeneerd dag 50k een mooi bedrag is, of zit er een bepaalde redenering achter?

  • Galactic
  • Registratie: maart 2006
  • Laatst online: 17-09 08:19
Jeroenneman schreef op woensdag 15 september 2021 @ 09:55:
[...]

Alleen is dit wel allemaal geredeneerd vanuit een huidig perspectief. Kun je tegen net zo'n gunstige tarieven lenen als het wereldwijd wat minder gaat? Wat kan er gebeuren dat je "ineens" 20K nodig hebt?
Wellicht dat er een baan verloren gaat, dat er een auto kapot gaat, dat leningen voor auto's opeens niet meer tegen 0,75% (overigens zou ik niet weten waar je een betrouwbare partij vindt die je voor 0,75% een autolening gaat verkopen) worden weggezet en dat het dan toch lekker is om niet gelijk geld te moeten ontrekken aan investeringen die op dat moment negatief staan?
Misschien is het wat minder gunstig om te lenen dan, dat weet je nooit, maar die lening ga je tijdeljk aan, niet voor jaren. Een bann hebben we al niet meer, maar moest het zo zijn, je kan ook een baan kiezen die je zeer veel stabiliteit geeft naar inkomsten toe. Ook dat heeft zijn waarde. Voor ik werkte had ik een zeer stabiele inkomstenbron uit salaris. Dan kan je ineens meer met je beleggingsprotefeuille.

In België alleszinds kan je bij betrouwbare partijen aan dat tarief een autolening afsluiten als je goed zoekt. Maar het is niet van belang of ik die doe bij een betrouwbare of onbetrouwbare partij, een overeenkomst is een overeenkomst en zij lenenen mij de som uit, niet andersom ;)

  • pirke
  • Registratie: augustus 2001
  • Nu online
Een serieus dak of fundering probleem is al snel 20k of meer.

En een baan houdt vrij snel op als je werkgever failliet gaat.

Niet gedekte ziektekosten komen meestal ook als een verrassing.

Het zijn allemaal serieuze tegenslagen, en de kans dat je ze (individueel) tegenkomt is misschien klein, maar het hele idee van FO is bij mij dat ik me geen zorgen hoef te maken om geld, wat er ook gebeurd. Cash geeft mij die rust. Momenteel zit ik op 27% cash (van mijn vrije vermogen dat niet in stenen of lijfrente beleggingen zit). Grote uitgaven gaan ook gewoon cash (auto, vakantie, airco, zonnepanelen, meubels, etc). De hoeveelheid cash zakt dan wat in, maar groeit maandelijks weer aan.

De Belangrijkste Toespraak Die Je Ooit Zal Horen


  • pirke
  • Registratie: augustus 2001
  • Nu online
Rubbergrover1 schreef op woensdag 15 september 2021 @ 10:02:
[...]

Maar dan nog heb je blijkbaar een bepaalde aanname over hoe lang je je gezin zou moeten kunnen onderhouden (half jaar? twee jaar?), of wat dat zou kosten. Ergens heb je die 50k op gebaseerd. Waarom dan 50k en niet 30k of 100k of nog wat anders. Dat is een beetje de vraag: heb je vanuit de onderbuit geredeneerd dag 50k een mooi bedrag is, of zit er een bepaalde redenering achter?
Ik hou 1 jaar aan gezinsuitgaven aan als minimum, en 2 jaar als maximum. Daartussen schommelt het.

De Belangrijkste Toespraak Die Je Ooit Zal Horen


  • Bulder
  • Registratie: augustus 2016
  • Laatst online: 18:03
pirke schreef op woensdag 15 september 2021 @ 10:08:
Een serieus dak of fundering probleem is al snel 20k of meer.

En een baan houdt vrij snel op als je werkgever failliet gaat.

Niet gedekte ziektekosten komen meestal ook als een verrassing.

Het zijn allemaal serieuze tegenslagen, en de kans dat je ze (individueel) tegenkomt is misschien klein, maar het hele idee van FO is bij mij dat ik me geen zorgen hoef te maken om geld, wat er ook gebeurd. Cash geeft mij die rust. Momenteel zit ik op 27% cash (van mijn vrije vermogen dat niet in stenen of lijfrente beleggingen zit). Grote uitgaven gaan ook gewoon cash (auto, vakantie, airco, zonnepanelen, meubels, etc). De hoeveelheid cash zakt dan wat in, maar groeit maandelijks weer aan.
Heb je wel eens doorberekend wat je mist aan compound interest door die 50k cash aan te houden? Kun je ook flink wat funderingsproblemen mee oplossen.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
pirke schreef op dinsdag 14 september 2021 @ 22:37:
Als je 500k belegd hebt heb je waarschijnlijk ook 100k cash op een spaarrekening. Anders heb je namelijk geen fatsoenlijke buffer om tegenslagen in het leven op te vangen zonder verplicht aandelen te moeten verkopen op een heel ongunstig moment. Zeker met plannen voor early retirement over 10 jaar wil je iets van een verzekering in je allocatie hebben zitten.

Heb je 500k totaal vermogen en geen cash, dan zou ik als de bliksem er 100k uithalen. Als er een flinke crash komt en je verliest je baan en het duurt een jaar of 5 (of langer) voordat het geheel weer hersteld is (oftewel het 2008 recessie scenario), dan wil je niet je zuur verdiende early retirement portfolio met 50% korting moeten verkopen om te kunnen leven / medische kosten / huis heeft een nieuw dak nodig / whatever.

Alles onder de 10 jaar is korte termijn. Op de korte termijn kan er veel mis gaan. Investeren is iets anders dan gokken dat het goed blijft gaan op de beurs.

Als freelancer hou ik ook zo'n 50k cash aan, puur als buffer voor als het nodig is. Dan weet ik zeker dat wat er ook gebeurd ik gewoon lekker door kan leven zoals ik gewend ben. De rest is verdeeld over het huis en beleggingen. Met het inkomen van mijn partner meegerekend moet het raar lopen dat we in de problemen komen.
Nope, ik ben ca 95% belegd, en ben niet van plan die cash sterk te verhogen.
Jouw ‘als’ scenario telt net iets te veel voorwaarden. Crash duurt zelden 5 jaar, er zijn altijd wel assets die minder zakken, en je moet nooit alles ineens verkopen. Grotere uitgaven kan je ook wel eens uitstellen.
In 2008-2009 zaten we behoorlijk snel terug op een niveau van 2007 -10%.
Daar moet je tegen kunnen en nog goed slapen.

  • roda_djavulen
  • Registratie: oktober 2011
  • Laatst online: 17-09 08:44
20k reserveren voor mocht je auto opeens stuk gaan lijkt me wat overdreven, heb ik echt een auto nodig en geen geld beschikbaar, voor 1000 euro heb je er ook al een die rijd..
Verder is een serieus probleem aan je dak of fundering er ook niet van de 1 op andere dag, of het moet een schade zijn, maar daar is de woonhuisverzekering voor.

Iedereen moet het verder zelf weten, maar ik zit in de opbouw fase en ga dan geen hele grote buffers aanhouden.

Zoals @Bulder aangeeft, 50k niet investeren kost me veel te veel aan gemist rendement.

  • pirke
  • Registratie: augustus 2001
  • Nu online
Vanuit een loondienst situatie is het anders redeneren dan vanuit een freelance situatie. Het risico dat ik geen inkomen heb is een stuk groter, en ik heb ook geen recht op ziektegeld, ww, noem het maar op. Daarnaast levert freelancen mij dermate veel extra inkomsten op dat het gemiste rendement op die 50k compleet te verwaarlozen is :*)

De Belangrijkste Toespraak Die Je Ooit Zal Horen


  • Lointje
  • Registratie: oktober 2008
  • Laatst online: 17-09 10:17
Members only:
Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen
Ik weet dat dit ook meer is dan de meeste hier en ik snap ook het mogelijk gemiste rendement maar dat is waar ik me goed bij voel. De gouden regel is dat je belegt wat je kan missen. Naar mijn idee is dat alles behalve bovenstaand bedrag... Als er daar dus ooit geld afgaat, dan vul ik het eerst weer aan voor ik extra beleg.
Ik zal dan wel een jaartje later op vervroegd pensioen gaan ^^

  • Blik1984
  • Registratie: juli 2008
  • Laatst online: 19:56
Mijn cashbuffer op dit moment is

Members only:
Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen


Voornaamste reden is het willen kopen van een nieuw huis in de nabije toekomst en dan is een extra cashbuffer wel prettig om te hebben

  • CaLeX
  • Registratie: september 2002
  • Laatst online: 10:12

CaLeX

Maar NC'walst'liever

pirke schreef op woensdag 15 september 2021 @ 11:51:
Daarnaast levert freelancen mij dermate veel extra inkomsten op dat het gemiste rendement op die 50k compleet te verwaarlozen is :*)
Dit is natuurlijk een non-argument. Het is niet te verwaarlozen, als je die buffer zou halveren pak je zo een ton aan rendement de komende 25 jaar (uitgaande van een normale markt) zonder dat je enorm veel risico vergroot.

Dat gezegd hebbende, als je beter slaapt bij 50k: vooral doen.

offtopic:
[DPC]Noizy Cows Join ons op RC5-72,OGR-25,TSC,DPAD of R@H. JOIN de grootste van DPC 4 more FUN, STATS and FLUSHING


  • JanHenk
  • Registratie: september 2008
  • Laatst online: 16:54
pirke schreef op woensdag 15 september 2021 @ 11:51:
Vanuit een loondienst situatie is het anders redeneren dan vanuit een freelance situatie. Het risico dat ik geen inkomen heb is een stuk groter, en ik heb ook geen recht op ziektegeld, ww, noem het maar op. Daarnaast levert freelancen mij dermate veel extra inkomsten op dat het gemiste rendement op die 50k compleet te verwaarlozen is :*)
Dan alsnog is mijn persoonlijke mening, dat je buffer (juist vanuit freelance-situatie zonder al te veel verplichtingen) behoorlijk hoog is.

Ter vergelijk, het bedrag waar we over spreken is ook ongeveer wat er op mijn zakelijke rekening-courant staat. Daarmee kan ik ongeveer 2 à 3 maand aan cash-out overbruggen (huur, kantoorkosten, personeelskosten, belastingen en privéopname).

Er is geen enkel bedrijf dat 1 of 2 jaar aan cash-out verplichtingen in cash heeft, omdat het geen risico's meer afdekt en het rendement kost (investeringsmogelijkheden, etc.).


Vanuit het persoonlijk vlak geredeneerd heb je inderdaad een stuk meer risico's die in loondienstverband collectief zijn afgedekt. De vraag is echter wat de kans en de impact ervan is dat die zich voordoen. En als het al zo is; je hebt (vrij verhandelbare) aandelen dus kortom al behoorlijk wat "liquide" middelen. Met liquide doel ik dan op de termijn waarin ze omgezet kunnen worden in cash. Zou je je posities niet willen sluiten, kun je altijd nog middels marge aan cash komen.

Then again; als jij je er beter bij voelt, dan zou ik het zeker zo laten.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
Grote buffers hebben momenteel grote nadelen, iedere 50k kost 1k aan inflatie en dan maar dat hoef je niet te tellen de opportunity cost. Waar je voorheen via de rente op de spaarrekening de inflatie wel bijhield moet er nu in jaar 1 , 1000 euro bij in jaar 2 1020 enzovoorts. Dan loop je ook nog wat rendement mis. jaar 1 tegen 5% 2500 en zo verder.

Je overige beleggingen moeten het eerste gat op inflatie gebied dichten, of je moet het ieder jaar in tarieven of salarisonderhandelingen erbij kunnen praten. Maar uiteindelijk gaat een deel van je werkbare tijd in het bijhouden van de koopkracht van een stapel nutteloze cash zitten.

Bij bijvoorbeeld een half miljoen aan beleggingen en 1 ton cash loopt het over tijd aardig in de papieren.

Dat het lekker slaapt zal ongetwijfeld. Maar op basis waarvan slaap je lekker ? Je verzekerd met grote hoeveelheden cash geen extra korte termijn risico ten opzichte van andere liquide middelen. Je kan bij wijze van spreken een paar creditcards achter de hand houden en wat opties schrijven op het moment dat je even wat geld nodig hebt. Of ergens anders lenen.

Als je over tijd uitrekent wat de verzekeringskosten (premies) zijn in de vorm van inflatie alleen al en gemiste tijd in renderende bezittingen dan wordt ik daar behoorlijk nerveus van. En ik ben zelf aardig risico avers sinds ik zelf ineens heel snel een groot bedrag nodig had om een stuk onbekende tijd te overbruggen. Zo vaak komt zoiets niet voor , sterker de kans dat iemand meemaakt wat ik heb meegemaakt is al niet heel groot. En toch heb ik het gered.

De cash posities zijn mijns inziens gebaseerd op een situatie die al minimaal 10 jaar niet meer zo is, en ook al gaat die veranderen, nog steeds teveel kost. De verhoudingen tussen niet renderende bezittingen en renderend zijn van steeds groter belang. Evenals leencapaciteit. En het aanhouden van stapels cash is eerder een blok aan het been van het doel van FO dan dat het enig praktisch nut heeft voorbij een bepaald bedrag voor dingen die stuk gaan en 1 of 2 maanden inkomen.

  • assje
  • Registratie: maart 2007
  • Laatst online: 20:44
Members only:
Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Voor 16% gewijzigd door assje op 15-09-2021 13:05]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
CornermanNL schreef op woensdag 15 september 2021 @ 12:32:
Grote buffers hebben momenteel grote nadelen, iedere 50k kost 1k aan inflatie en dan maar dat hoef je niet te tellen de opportunity cost. Waar je voorheen via de rente op de spaarrekening de inflatie wel bijhield moet er nu in jaar 1 , 1000 euro bij in jaar 2 1020 enzovoorts. Dan loop je ook nog wat rendement mis. jaar 1 tegen 5% 2500 en zo verder.

Je overige beleggingen moeten het eerste gat op inflatie gebied dichten, of je moet het ieder jaar in tarieven of salarisonderhandelingen erbij kunnen praten. Maar uiteindelijk gaat een deel van je werkbare tijd in het bijhouden van de koopkracht van een stapel nutteloze cash zitten.
Maar de vraag is, is dat erg? In de situatie die als voorbeeld werd genomen, de situatie waarin je je fire vermogen al bij elkaar hebt, zou m.i. de prioriteit ook meer moeten liggen op het vasthouden van de waarde en minder op het streven naar verdere groei met bijkomende risico's. Dat je totale vermogen alleen maar bezig is om de koopkracht in stand te houden lijkt mij in die situatie dus helemaal niet per definitie verkeerd.

  • pirke
  • Registratie: augustus 2001
  • Nu online
@assje Zeker die toekomstige uitgaven die je binnen een paar jaar nodig hebt wil je gewoon cash kunnen doen. Beleggen doe je alleen met geld dat je niet op korte termijn nodig hebt. Maar ik vermoed dat deze oude wijsheid vergeten wordt in de queeste naar maximaal rendement, waarbij het risico vooral wordt ingeschat op de alsmaar stijgende koersen (korte dipjes niet meegerekend).

De Belangrijkste Toespraak Die Je Ooit Zal Horen


  • roda_djavulen
  • Registratie: oktober 2011
  • Laatst online: 17-09 08:44
@assje en @pirke Een dakkapel en andere verbouwingen vind ik ook eigenlijk niet bij een buffer horen, dat is gewoon iets waar je voor spaart. Dat ga je dan inderdaad niet beleggen.

Naar mijn idee is de buffer het bedrag wat je aanhoud voor onvoorziene omstandigheden, en ieder moet voor zich kiezen hoe hoog dat bedrag is, dat hangt af van hoeveel risicio je acceptabel vind, of je zzp'er bent enzovoorts.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
Rubbergrover1 schreef op woensdag 15 september 2021 @ 13:38:
[...]

Maar de vraag is, is dat erg? In de situatie die als voorbeeld werd genomen, de situatie waarin je je fire vermogen al bij elkaar hebt, zou m.i. de prioriteit ook meer moeten liggen op het vasthouden van de waarde en minder op het streven naar verdere groei met bijkomende risico's. Dat je totale vermogen alleen maar bezig is om de koopkracht in stand te houden lijkt mij in die situatie dus helemaal niet per definitie verkeerd.
Op zich is het ook niet verkeerd , zeker niet als je je vermogen voor fire al hebt , maar het is zonde omdat je dankzij rente op rente in een kortere tijd meer verdiend dan je aan premie kwijt bent en in feite een niet bestaand risico aan het verzekeren bent. Je bent dus beter af als je in tijd gaat arbitreren dan dat je cash ‘doelloos’ laat staan.

Expres tussen aanhalingstekens omdat er zaken als lekker slapen , moeite en wat tijd in gaat zitten.

Cash heeft onmiskenbaar een plaats maar we zijn aan alle kanten bezig om te optimaliseren maar waar we het meeste kunnen winnen laten we vaak liggen door wat als X gebeurd.

Ik zou dan kijken wat als X niet gebeurd wat heeft het mij dan gekost en wat win ik er in de tussentijd bij als X wel een keer voorbij komt. En wat is dan de schade ? 9 van de 10 keer komen de rekensommen in het voordeel uit van belegd blijven.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
CornermanNL schreef op woensdag 15 september 2021 @ 14:54:
[...]


Op zich is het ook niet verkeerd , zeker niet als je je vermogen voor fire al hebt , maar het is zonde omdat je dankzij rente op rente in een kortere tijd meer verdiend dan je aan premie kwijt bent en in feite een niet bestaand risico aan het verzekeren bent. Je bent dus beter af als je in tijd gaat arbitreren dan dat je cash ‘doelloos’ laat staan.

Expres tussen aanhalingstekens omdat er zaken als lekker slapen , moeite en wat tijd in gaat zitten.

Cash heeft onmiskenbaar een plaats maar we zijn aan alle kanten bezig om te optimaliseren maar waar we het meeste kunnen winnen laten we vaak liggen door wat als X gebeurd.

Ik zou dan kijken wat als X niet gebeurd wat heeft het mij dan gekost en wat win ik er in de tussentijd bij als X wel een keer voorbij komt. En wat is dan de schade ? 9 van de 10 keer komen de rekensommen in het voordeel uit van belegd blijven.
Klopt.
Als je even mee gaat op de beurs, dan weet je dat timen van crashes en zeker daarna terug instappen gewoon niet lukt. Ik zat in 2020 nog met een hoop cash van een bonus, en ik heb gewoon veel te lang gewacht op de "echte" crash. Dan toch nog maar ingestapt in December, en dat heeft rendement gekost.

In mijn portfolio zitten ook een paar aandelen die dividenden uitkeren, en die gebruik ik om te herbalanceren of bij te sturen/bij te beleggen.
En ja, als er een grotere uitgave komt, dan kan het zijn dat ik het ook daar voor gebruik.
Het aantal transacties beperken is ook een manier om de kosten onder controle te houden.

  • Torgo
  • Registratie: oktober 2003
  • Laatst online: 19:56
Mijn buffer is
Members only:
Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen


:D

  • assje
  • Registratie: maart 2007
  • Laatst online: 20:44
roda_djavulen schreef op woensdag 15 september 2021 @ 14:10:
@assje en @pirke Een dakkapel en andere verbouwingen vind ik ook eigenlijk niet bij een buffer horen, dat is gewoon iets waar je voor spaart. Dat ga je dan inderdaad niet beleggen.
Als er een duidelijk plan is klopt dat, voor de uitgaven in de komende 5 jaar is er echter een stuk meer variatie mogelijk. Eigenlijk wordt het dan gewoon algemene reserve die gebruikt kan worden voor woningverbetering, aanschaf auto, aankoop van een woning die plotseling op je pad komt, extra inleg in pensioenruimte etc.

Het zou dan dus alsnog kunnen gebeuren dat bij een dip op de aandelenmarkt je besluit een extra inleg te doen i.p.v. een dakkapel te kopen (oid). Hoe dan ook is de grens tussen reserve/buffer,reserveringen en "cash-positie" niet zwart-wit.

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Sdreeg
  • Registratie: februari 2008
  • Laatst online: 17-09 10:41
Ik begrijp niet zo goed de hang van sommige mensen in dit topic naar een fors grotere cashbuffer dan wat het Nibud bijvoorbeeld zou adviseren. Sterker nog, ik denk dat de meeste mensen in dit topic zich veel bewuster zijn van eventuele financiële risico's dan de gemiddelde Nederlander en dus altijd wel ergens vrij makkelijk cash zouden weten te regelen op het moment dat de fecaliën de spreekwoordelijke ventilator raken.

De argumentatielijn van 'ja, maar wat nu als je huis instort, omdat je net een nieuwe dakkapel hebt gekocht die bij de werkzaamheden op het huis valt, terwijl je hond een behandeling tegen een zeldzaam type diabetes nodig heeft en je zelf in een dure privékliniek in Patagonië een levensreddende operatie moet ondergaan?' is extreem onwaarschijnlijk. De kans is waarschijnlijk een stuk groter dat je door de bliksem wordt getroffen en je hele financiële planning sowieso voor niks is geweest. Om voor die minieme kans een flink rendement mis te lopen heeft weinig met logica of gezond verstand te maken, maar meer met angst. En dat is vaak een slechte raadgever.

  • assje
  • Registratie: maart 2007
  • Laatst online: 20:44
Sdreeg schreef op woensdag 15 september 2021 @ 16:30:
Ik begrijp niet zo goed de hang van sommige mensen in dit topic naar een fors grotere cashbuffer dan wat het Nibud bijvoorbeeld zou adviseren.
Nibud adviseert voor mij ook gewoon een €35k buffer (die niet echt ergens op slaat aangezien hij op inkomen is gebaseerd i.p.v. uitgaven.

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Sdreeg schreef op woensdag 15 september 2021 @ 16:30:
Ik begrijp niet zo goed de hang van sommige mensen in dit topic naar een fors grotere cashbuffer dan wat het Nibud bijvoorbeeld zou adviseren.
Ik denk dat je ook een verschil moet zien tussen de cash buffer en de overige hoeveelheid cash. Ik heb ik meer cash dan alleen de buffer. Deels omdat ik niet volledig in aandelen wil zitten, maar ook eenvoudig in andere investeringen wil kunnen stappen als die zich voordoen. Deels ook om 'gewoon' te kunnen doen wat ik wil.

  • Sdreeg
  • Registratie: februari 2008
  • Laatst online: 17-09 10:41
Rubbergrover1 schreef op woensdag 15 september 2021 @ 17:05:
[...]

Ik denk dat je ook een verschil moet zien tussen de cash buffer en de overige hoeveelheid cash. Ik heb ik meer cash dan alleen de buffer. Deels omdat ik niet volledig in aandelen wil zitten, maar ook eenvoudig in andere investeringen wil kunnen stappen als die zich voordoen. Deels ook om 'gewoon' te kunnen doen wat ik wil.
Daar heb je natuurlijk helemaal gelijk in. Mijn rant was met name gericht tegen de veronderstelling dat een buffer van x jaar wel hoogst noodzakelijk zou zijn bij het pad naar FO, voor het geval allerlei onheil tegelijkertijd zou plaatsvinden. Dat idee is geboren uit angst en heeft mijns inziens weinig te maken met verstandige financiële planning, gezien het feit dat hierdoor een aanzienlijk rendement wordt misgelopen, in combinatie met de extreem kleine kans dat een dergelijke catastrofe zich zou verwezenlijken.

Overigens kost het aanhouden van de 'overige hoeveelheid cash' je uiteraard ook het rendement daarop, maar daar zal je ongetwijfeld rekening mee hebben gehouden in je overwegingen en is in elk geval niet door irrationele angst ingegeven.

  • underrated
  • Registratie: februari 2014
  • Laatst online: 17-09 21:48
Sdreeg schreef op woensdag 15 september 2021 @ 16:30:
Ik begrijp niet zo goed de hang van sommige mensen in dit topic naar een fors grotere cashbuffer dan wat het Nibud bijvoorbeeld zou adviseren.
Ik had vroeger een goedkoop leven en ook een forse cashbuffer ( ~3 jaar uitgaven). De gedachte was: ik werk als freelancer en zometeen heb ik een keer een paar maanden geen werk. Dat heb ik (gelukkig) los kunnen laten, vooral omdat het echt niet waar bleek - zelf na een jaar reizen had ik weer een klus voor ik echt terug was.

Nu heb ik een duurder leven :+ De cashbult wordt langzaam groter, maar iha is het 'geoormerkt': verbouwingen, nieuwe auto, etc. Lijkt van afstand een grote bult (enkele 10k's), maar zit dus wel een plan achter.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Ach ja, de buffer. Hoe bereken je zo'n ding nou? In elk geval niet zoals het Nibud dat doet, want die baseert het op je inkomen, in plaats van je uitgaven. Dat die dingen voor veel mensen hetzelfde zijn doet daar niets aan af, dat is voor de meeste mensen binnen dit topic net even anders. :P

Om het nog zotter te maken gebruikt het Nibud dat inkomen als factor om de rest mee te vermenigvuldigen. Wie een huurhuis heeft met een laag inkomen hoeft plotseling veel minder uit te geven aan "onderhoud huis & tuin" dan iemand met een hoog inkomen (nota bene: beiden een huurhuis dus, geen koopwoning, en dit staat los van de inventaris). Want natuurlijk heeft die persoon met een hoog inkomen een groter gazon en een met parelmoer ingelegde douchekop, of zo. Er zit wel iets in, maar het merendeel is toch gewoon de dikke duim. Voor beiden hanteert het Nibud dan wel hetzelfde potje voor "onverwachte rekeningen" van 500 euro. Waarom 500? Wie het weet mag het zeggen; ik heb al eens meer in een maand opgehoest voor de tandarts. Goed, dat is dan niet iedere maand, maar je moet het wel te voorschijn kunnen toveren.

Ik denk dat maar heel weinig mensen kunnen bogen op een buffer die precies is uitgerekend met goed geschatte kansen voor elk ding dat onverwacht geld kost, versus wat ze kwijtraken aan geld aanhouden dat realistisch gezien nooit aangesproken gaat worden. Dat zou ook aardig wat moeite kosten, dus het blijft toch vaak neerkomen op "ja maar hier slaap ik goed bij" versus "gek, je wordt slapend arm". :P

  • psychodude
  • Registratie: maart 2008
  • Laatst online: 17:56
Ik heb zelf circa 20k cash, flexibel verdeeld in enkele ING spaarrekening 'potjes'. In het geval van onverwachte tegenslagen plunder ik één van deze potjes, om later weer aan te vullen tot het niveau waar het op stond. Voor de te verwachten onverwachte uitgaven (denk bijvoorbeeld eigen risico, defect witgoed/elektronica) heb ik wat kleine bedragen altijd opzij staan. Voor eigen risico zo het equivalent van 2x eigen risico (dekking voor mijzelf, partner).

Voor de rest is de cash buffer voor een groot deel vakantiegelden (if shit hits the fan, dan maar even goedkoper op vakantie) en uitgaven die ook periodiek gaan maar de potjes dienen als soort self-control voor mijzelf en partner (hobby, elektronica en kleding).

Zou ik werkloos worden, dan is op deze cash buffer alleen zeker 6 maanden te overleven, WW niet eens meegerekend. Kans op werkloosheid van die termijn is niet afwezig, maar klein.

  • phantom09
  • Registratie: februari 2015
  • Laatst online: 20:14
Hmm, ik zit op circa 98% belegt van mijn vermogen. Mijn spaargeld is voldoende om bijna 1 jaar van te leven.
Zit er straks wel aan te denken dat als ik mijn FAT FIRE doel bereikt hebt minder wil gaan werken en mijn buffer wat groter maak.
Maar goed dat zie ik ter zijne tijd. Dit is natuurlijk afhankelijk hoeveel mijn uitgaven zijn, wat mijn vermogen belegt en gespaard is en wat de inkomsten zijn.

Heb voor de lol eens online gekeken of je een doorlopend krediet kan krijgen zonder dat je inkomen hebt uit een baan. Dat staat o.a. independer niet toe. Wel vreemd, stel dat je 1 miljoen hebt belegt dan kan je geen krediet krijgen?

[Voor 22% gewijzigd door phantom09 op 15-09-2021 22:40]


  • Barrycade
  • Registratie: november 2003
  • Nu online

Barrycade

]3/\/?/?`/(/\|)[-

Dacht eerst in hoeveel buffer heeft een Tweaker topic te zitten, maar dit is toch het FO-topic.

Maar opvallend hoe iedereen zijn eigen strategie heeft, maar denk dat iedereen hier die al een tijdje bezig is voldoende vet op de botten heeft én financieel inzicht om een "normale mensen" probleem op te vangen.

En ja dan moet er wellicht even gebeld worden met de bank of wat posities liquide gemaakt.

"Buffer" in dit topic is een loze term wat mij betreft en lijkt meer een term te zijn voor: hoeveel stilstaand /vrij opneembaar geld hebben de posters hier.

Maar dit lijkt opbieden wie het meest "goed" de inflatie verslaat door weinig cash aan te houden. Heeft het zin om te vergelijken? Nee denk ik omdat ik geen idee heb of iemand die zegt ik heb 50k op de bank of dat in verhouding is met de risicos en de rest van zijn vermogen / inkomen en hoe dat beschikbaar is / kan komen.

[Voor 3% gewijzigd door Barrycade op 16-09-2021 00:02]


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Ik vind het wel leuk om te lezen hoe iedereen een eigen invulling geeft aan het (streven naar) FO. Aan de ene kant de financieel puur rationele groep die streeft naar een zo groot mogelijk vermogen op moment x en daarvoor zo veel mogelijk stopt in wat op de lange termijn het meest oplevert. En daarom liefst ook geen buffer aanhoudt. Aan de andere kant de groep die FO vooral als een emotionele situatie ziet, weinig over financiën hoeven na te denken. Waarbij niet het maximale rendement het doel is, maar 'zorgeloos' leven. En daarom liefst ook een zodanig grote zak geld apart houdt dat daar allerhande eventualiteiten van betaald kunnen worden. En natuurlijk ook een hoop mensen er tussenin.

Voor beide is wat te zeggen. En ik kan me goed voorstellen dat het voor beide groepen moeilijk is om je in de andere denkwijze in te leven. Daarom vind ik de achterliggende gedachtes wel interessant, en ook wel leerzaam. En dus niet zozeer met de gedachte 'je doet het fout'.

  • R.van.M
  • Registratie: december 2009
  • Laatst online: 11:13
Tehh schreef op woensdag 15 september 2021 @ 09:29:
[...]


Poeh, dat stuk van earlyretirementnow is iets te veel voor bij de koffie. Idee wat in mijn hoofd zit is als volgt: x jaar voor de RE datum beginnen met afbouwen naar 50% cash (eventueel icm depositoladder/obligaties). Vanaf RE datum de cash bucket opeten zodat je automatisch weer teruggaat naar de standaard portfolioverdeling. Op die manier minimaliseer je de impact van een crash rond je RE datum.
E.e.a. is echter gevoelsmatig en niet onderbouwd. Ik heb nog zo'n 20 jaar om dat plan uit te werken (en nog 25-30 jaar om te werken).
Zijn artikelen lees je inderdaad niet even weg bij de koffie, maar juist daarom heeft het waarde. Hij gaat diep op de materie in en test de verschillende strategieën tegen historische data. Het is uiteraard geen heilige graal waarmee al het risico word weggenomen, maar je verkrijgt zeker dieper inzicht in wat wel en niet werkt.

Wat jij beschrijft is inderdaad de sequence risk strategie waar hij verschillende artikelen aan heeft gewijd en ook de strategie die ik zal volgen. De jaren vlak voor en vlak na je RE datum wil je je risico verkleinen ten koste van een wat lager rendement.

Dit bouw je daarna inderdaad weer op naar je normale verdeling met je normale verwachte rendement. Als je een keer een weekje vrij hebt kan ik je aanraden wat meer van zijn artikelen te lezen :)

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Je moet de hoeveelhied buffer ook bekijken in functie van de liquiditeit van je assets.

Vermogen in een huis... duurt makkelijk 6 maanden eer je het vrij krijgt, maar voor een verhuurd huis heb je natuurlijk een stroom aan maandelijks inkomen.

Fysiek goud/zilver in een kluis: mits je de kosten om het om te zetten in cash niet te kritisch bekijkt heb je binnen een goede week cash.

Aandelen en fondsen: een dag of 3, en je hebt je geld (met uitzondering voor speciale fondsen die slechts maandelijks of per kwartaal noteren en verhandelbaar zijn)

Goud/Zilver via trackers: een dag of 3

Geld in je eigen bedrijf... kan maanden duren eer je er redelijke sommen kan uit halen.

Crypto: een paar uur

Kunst, antiek of andere waardevolle spullen: hoe sneller je geld wil, hoe minder je krijgt

Als je een vastgoedbelegger bent, dan zou ik meer buffer aanhouden, dan wanneer het meeste in diverse vormen op de beurs zit.

  • Deveon
  • Registratie: december 2007
  • Niet online
Tommie12 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 10:00:
Geld in je eigen bedrijf... kan maanden duren eer je er redelijke sommen kan uit halen.
Voor een eenmanszaak is het een kwestie van seconden, maar voor een BV (DGA) volgens mij net zo. Zo was ik op vakantie mijn privé betaalpas kwijt en voor het hotel maar even snel mijn zakelijk pinpas gebruikt. Vervolgens in de administratie geboekt als een privé opname en klaar.

3.9 KW ZO/ZW / Atlantic Explorer V4 / eGolf


  • superkoex9
  • Registratie: september 2017
  • Laatst online: 19:25
Barrycade schreef op woensdag 15 september 2021 @ 23:48:
Dacht eerst in hoeveel buffer heeft een Tweaker topic te zitten, maar dit is toch het FO-topic.

Maar opvallend hoe iedereen zijn eigen strategie heeft, maar denk dat iedereen hier die al een tijdje bezig is voldoende vet op de botten heeft én financieel inzicht om een "normale mensen" probleem op te vangen.

En ja dan moet er wellicht even gebeld worden met de bank of wat posities liquide gemaakt.

"Buffer" in dit topic is een loze term wat mij betreft en lijkt meer een term te zijn voor: hoeveel stilstaand /vrij opneembaar geld hebben de posters hier.

Maar dit lijkt opbieden wie het meest "goed" de inflatie verslaat door weinig cash aan te houden. Heeft het zin om te vergelijken? Nee denk ik omdat ik geen idee heb of iemand die zegt ik heb 50k op de bank of dat in verhouding is met de risicos en de rest van zijn vermogen / inkomen en hoe dat beschikbaar is / kan komen.
Precies, een buffer benoemen lijkt interessant maar is natuurlijk heel persoonlijk. Zijn je maandlasten 6k zonder dat je daar makkelijk veel aan kan veranderen en ben je daarnaast zelfstandige zonder AOV dan is een buffer van 30k heel iets anders dan iemand in loondienst met 2k aan uitgaven die dat nog kan verlagen.

Hier ook geen hele hoge buffer. Genoeg om de meeste onverwachte situaties op te vangen, niet als alles tegelijk komt: dak stort in, beide auto's kapot en beiden moeten we plots naar de tandarts voor een grondige renovatie. De kans daarop is in mijn ogen zo klein dat ik het niet nodig vind om m'n buffer daar op aan te passen. Daarnaast werken we beiden in de zorg en is dus verlies van baan zo goed als 0 risico.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
Worden de cash buffers ook ieder jaar aangevuld voor inflatie correctie ? Of doen jullie dat niet?

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Net zoals je voor FO een Savings Rate kunt uitrekenen die een verhouding is tussen uitgaven en sparen zou je iets dergelijks ook voor de buffer moeten kunnen doen. Of iemand X euro buffer heeft zegt an sich niets, net zo min of iemand X euro uitgaven heeft, maar als je SR X% is weet je hoe lang het nog duurt tot FO, ongeacht de absolute bedragen, en dan hoef je ook niet te gaan steggelen over hoeveel iemand nou verdient of uitgeeft -- dat wordt pas relevant als je wil weten "waar doet deze persoon het (niet) van".

Nu is een "Buffer Rate" natuurlijk niet te doen als enkel getal omdat wat je buffert en hoeveel ook afhankelijk is van wat je wil opvangen, maar toch. Daar moet dan ook nog bij in hoeverre je "sparen voor X", "gedeelte portfolio in cash" en "onverwachte uitgaven" als overlap ziet voor die buffer; als je voor "buffer" puur "cash" leest vallen al die dingen natuurlijk samen. De verhoudingen liggen echter anders: X% van je portfolio aanhouden in cash is iets anders dan X maanden uitgaven opzij houden, want het een kan makkelijk veel meer zijn dan het ander. En dat is weer iets anders dan X% risico hangen aan rampspoed (en welke rampspoed). Als je begint met melden hoeveel het aan het eind is geworden biedt dat weinig inzicht en krijg je al snel discussies die op de verkeerde voet beginnen.

De conclusie "het is heel persoonlijk" vind ik dan ook eerder het begin van het onderzoek dan het einde, want ik wil de vraag "waarom houd ik X euro aan" beter kunnen beantwoorden dan "ja Nibud of zo" of "ehh 6 maanden uitgaven, zal wel genoeg zijn" of "muh creditcard, redder in alle nood" en dat dan hier komen verdedigen. :P

Ik moet er nog wat meer op broeden. Persoonlijke financiën blijft toch een hobby... :)

  • verstappen33
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 17-09 08:40
Een vast bedrag voor je buffer is mijn inziens niet nodig.

Elk jaar maak ik een budget / spaarplan en daar probeer ik mij aan te houden.
Zo reserveer ik geld om bepaalde dingen te vervangen of te repareren..

Het meeste zie je wel aankomen van ver af.. Denk aan een onderhoudsbeurt voor je auto/fiets.
Of een CV ketel die 15 jaar oud is en eigenlijk al afgeschreven is...

Zo probeer ik voor 90% alles in een budget te stoppen... Eventuele meevallertjes gaan op de lange baan om vermogen te laten groeien..

De enige echte onverwachte kosten zijn dan vaak de kosten waar je echt niets aan kunt doen... Vorig jaar bleek ik ineens een lekkage aan de dakgoot te hebben en moest er een reparatie uitgevoerd worden, ik had voor regulier onderhoud aan mijn huis wel wat gereserveerd, maar dit werd 1500 euro duurder omdat er toch meer meer kapot was dan mij lief was..

Dat zijn dan de momenten dat ik mijn potje onvoorzien aanspreek, en daar zit gewoon cash in..

Bij grotere geplande uitgaven kun je natuurlijk overal geld uit trekken zoals hierboven ook benoemd is, maar dat kun je dan op dat moment afwegen en bepalen waar je het geld uit gaat trekken..

In mijn geval zit 90% van mijn geld redelijk vast in allerlei beleggingen en probeer ik met die overige 10% alles goed te doorlopen..

Daarnaast sparen we natuurlijk en elke 3 of 6 maanden word er geevalueerd en bekeken of we wat gaan afromen om te beleggen of toch te reserveren voor iets wat op dat moment speelt.

En bij baan verlies zie ik geen problemen, ik heb recht op 2 jaar WW, en daar kunnen we alles makkelijk van betalen zonder in problemen te komen..

En op dat moment bepalen we wel wat de toekomst gaat worden..

[Voor 6% gewijzigd door verstappen33 op 16-09-2021 11:38]


  • DualDevil
  • Registratie: september 2005
  • Laatst online: 15:39

DualDevil

Venice 3000+ @ 9x324=2916Mhz

Dat is impliciet meegenomen omdat ik het bekijk vanuit de wens een periode aan kosten te overbruggen. Als mijn kosten zouden stijgen door inflatie corrigeer ik de buffer omhoog, als ik structureel kosten weet te verlagen zou de buffer wat omlaag kunnen. Hmmmja :+ is dus het antwoord.

Ik maak er trouwens geen exacte wetenschap van.

| AMD S939 3000+ @9x324 Mhz=2916 Mhz| Asus A8N-E | PCI-E Sapphire X800 GTO2@X850(XT PE nog niet) | Twinmos 1024x2 CL 2.5 PC3200 | Antec TX 1050B (+500 watt modulaire PSU) | Thermaltake Big Typhoon | Logitech G-15 | Logitech MX-510 Gaming mouse|


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 11:34:
Net zoals je voor FO een Savings Rate kunt uitrekenen die een verhouding is tussen uitgaven en sparen zou je iets dergelijks ook voor de buffer moeten kunnen doen.
Die savings rate is in dit topic ook vaak genoeg voer voor discussie. En zegt dus ook niet alles.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
DualDevil schreef op donderdag 16 september 2021 @ 11:34:
Ik maak er trouwens geen exacte wetenschap van.
Dat vooral. Ik vind het belangrijk dat ik me prettig voel bij een bepaalde 'zak geld'. Daarbij is het dus minder van belang wat de te verwachten uitgaven en de variantie daarin exact zijn.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 12:17:
Die savings rate is in dit topic ook vaak genoeg voer voor discussie. En zegt dus ook niet alles.
Het hoeft ook niet "alles" te zeggen, maar het is wel een mooie rekenhulp voor jezelf. Iets dergelijks heb ik voor de buffers nog niet echt langs zien komen, terwijl ik voor mezelf nu niet echt het gevoel heb dat ik de buffer op gevoel wil. :P

Niets te na gesproken van mensen die zich daar wel gelukkig bij voelen, het is jouw geld, niet het mijne.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 12:20:
[...]

Het hoeft ook niet "alles" te zeggen, maar het is wel een mooie rekenhulp voor jezelf. Iets dergelijks heb ik voor de buffers nog niet echt langs zien komen, terwijl ik voor mezelf nu niet echt het gevoel heb dat ik de buffer op gevoel wil. :P

Niets te na gesproken van mensen die zich daar wel gelukkig bij voelen, het is jouw geld, niet het mijne.
Ik zie zelf de buffer niet noodzakelijk als iets anders dan de rest van mijn vermogen. Of beter gezegd, ik zie het als communicerende vaten met een groot grijs gebied aan (toekomstige) uitgaven waarvoor je wel geld wilt reserveren maar waarvoor je het geld niet meteen nodig hebt.

Je hebt een soort noodbuffer voor als je echt à la minute iets moet betalen (wasmachine stuk, auto staat langs de kant van de weg). Daarnaast heb je een soort 'verzekering' of veiligheidsmarge voor als je plotseling werkloos/AO/weduwe of weduwnaar etc. wordt. En daarnaast heb je een hoop aan reserveringen of 'spaarpot' voor toekomstige uitgaven (vervanging auto, onderhoud woning, renovatie van woning, vervanging 'inboedel' etc.). Die soms op relatief korte termijn en soms pas over een tijd betaald moeten worden.

Dan kom je op een gegeven moment ook nog eens bij de vraag of je bv. geld voor de vervanging van de auto als een aparte zak vermogen ziet, of dat je die reservering meer ziet als een maandelijks terugkerende kostenpost. Klein voorbeeldje, als je denkt dat je bv. in je leven nog 4 keer iedere 10 jaar 12.000 aan een andere auto denkt te moeten uitgeven, reserveer je dan 100 euro per maand in je maandbudget, of reserveer je 48.000 van je vermogen voor die auto's?

Het is uiteraard goed om hierover voor jezelf na te denken. Maar ik vind het hele 'denken' in zulke percentages zo weinig zeggen als je ook zo kunt variëren in de vraag wat je bij welke pot of buffer vindt horen.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 12:38:
Dan kom je op een gegeven moment ook nog eens bij de vraag of je bv. geld voor de vervanging van de auto als een aparte zak vermogen ziet, of dat je die reservering meer ziet als een maandelijks terugkerende kostenpost. Klein voorbeeldje, als je denkt dat je bv. in je leven nog 4 keer iedere 10 jaar 12.000 aan een andere auto denkt te moeten uitgeven, reserveer je dan 100 euro per maand in je maandbudget, of reserveer je 48.000 van je vermogen voor die auto's?
Ja, welke van de twee dan? Want zijn de gevolgen van keuze A of keuze B? Dat kun je natuurlijk gewoon uitrekenen. 48K vermogen laten staan en rendement mislopen, ten opzichte van het risico het geld niet te hebben op het moment dat je het wil (of een of andere lening afsluiten, al naargelang wat je denkt te moeten doen). Die eerste is dan makkelijker rekenen dan het laatste, maar toch. Ik zou zelf in ieder geval niet kiezen tussen A of B op basis van wat "goed voelt", ik voel namelijk heel weinig bij geld, en dat vind ik prima.
Het is uiteraard goed om hierover voor jezelf na te denken. Maar ik vind het hele 'denken' in zulke percentages zo weinig zeggen als je ook zo kunt variëren in de vraag wat je bij welke pot of buffer vindt horen.
Mijn stelling is dan ook tweeledig: ten eerste kan waar je het bij vindt "horen" kan ook gewoon gebaseerd zijn op verkeerde aannames en het zou eigenlijk ergens anders bij moeten "horen" als je het beter bekijkt (al kan dat ook snel weer een soort huizendiscussie worden), en ten tweede is, als je eenmaal klaar bent met vastleggen wat je dan bij wat vindt horen en daar een streep onder zet (en de hoeveelheid aan "soorten" potjes lijkt me eindig) een zinvolle vergelijking tussen verschillende opstellingen wel mogelijk, ook als mijn auto 100K kost en die van jou 10K, en ook als ik bepaald heb dat ik dat "sparen" vindt en jij dat een "kostenpost" noemt. Uitgekristalliseerd heb ik dat niet, overigens, en ik snap dat de meeste mensen het na een tijdje peinzen wel leuk vinden.

Je kunt met de natte vinger ook wel wat extremen nemen voor de buffer (absolute minimum vs. iets wat je absurd veel lijkt) en kijken wat de verschillen zouden zijn in de scenario's die je aannemelijk acht, en dan ergens ertussenin, klaar. Het heeft natuurlijk weinig zin om bijvoorbeeld met een Excel sheet in de hand nog wat verder uit te diepen of je nu precies 10K of 11K buffer zou moeten hebben, op een bepaald moment is het wel klaar met diminishing returns. :P

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Deveon schreef op donderdag 16 september 2021 @ 10:45:
[...]

Voor een eenmanszaak is het een kwestie van seconden, maar voor een BV (DGA) volgens mij net zo. Zo was ik op vakantie mijn privé betaalpas kwijt en voor het hotel maar even snel mijn zakelijk pinpas gebruikt. Vervolgens in de administratie geboekt als een privé opname en klaar.
Het gaat me niet om een paar honderd euro cash die je een paar dagen later kan ophalen of overboeken.

Het gaat om geld dat geïnvesteerd is in je bedrijf (machine, auto, marketing, stock...).
Zelfs al heb je een balanstotaal van een 300k, dan haal je daar niet op een paar dagen 50k uit.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 12:38:
[...]


Dan kom je op een gegeven moment ook nog eens bij de vraag of je bv. geld voor de vervanging van de auto als een aparte zak vermogen ziet, of dat je die reservering meer ziet als een maandelijks terugkerende kostenpost. Klein voorbeeldje, als je denkt dat je bv. in je leven nog 4 keer iedere 10 jaar 12.000 aan een andere auto denkt te moeten uitgeven, reserveer je dan 100 euro per maand in je maandbudget, of reserveer je 48.000 van je vermogen voor die auto's?

Het is uiteraard goed om hierover voor jezelf na te denken. Maar ik vind het hele 'denken' in zulke percentages zo weinig zeggen als je ook zo kunt variëren in de vraag wat je bij welke pot of buffer vindt horen.
Als je FO bent, dan kan je de vervanging van je auto toch plannen.
Staan de beurzen hoog, en de auto hoog op je priolijst, dan kan het een nieuwe Tesla worden.
Zit je wat krapper in cash, en moet je aandelen verkopen die net een klap hebben gehad, dan wordt het een tweedehandsje, of je stelt de aankoop wat uit.

Ik ga die sommen echt niet apart op een rekening zetten om ze desnoods vandaag nog te kunnen betalen.
Wat ik wel doe is : op het moment dat ik mijn handtekening zet voor een belangrijke aankoop (auto, keuken, ...), dan zet ik dezelfde dag aandelen/goud/fondsen/trackers te koop om dat te kunnen betalen bij de levering.
Dat geld maak ik direct vrij.

  • Deveon
  • Registratie: december 2007
  • Niet online
Tommie12 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 13:18:
[...]


Het gaat me niet om een paar honderd euro cash die je een paar dagen later kan ophalen of overboeken.

Het gaat om geld dat geïnvesteerd is in je bedrijf (machine, auto, marketing, stock...).
Zelfs al heb je een balanstotaal van een 300k, dan haal je daar niet op een paar dagen 50k uit.
Geld is balans, maar balans hoeft geen geld te zijn. Je kan gemakkelijk 50k geld uit de zaak halen, maar dan moet dat natuurlijk wel in de zaak aanwezig zijn. Overigens vind ik 50k uit de zaak halen wel een extreem noodgeval en met een minimale reservering voor IB en OB zit je al snel aan 10-20k direct beschikbaar, uiteraard moet dat wel snel weer aangevuld worden maar daarvoor kan je ook langere termijn opties voor inzetten.

3.9 KW ZO/ZW / Atlantic Explorer V4 / eGolf


  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
CornermanNL schreef op donderdag 16 september 2021 @ 11:24:
Worden de cash buffers ook ieder jaar aangevuld voor inflatie correctie ? Of doen jullie dat niet?
Bij mij schommelt die gewoon.
Maandelijks overschot van loon op de spaarrekening, en als die te hoog staat, dan gaat het naar de beleggingsrekening en wordt het belegd. Bonus helpt ook.

Ik doe normaal enkel transacties met 5-10 of 20k per aandeel/fonds/tracker.
5k voor high risk dingen waar ik iets wil proberen.
10k bijkopen van aandelen of fondsen
20k nieuwe positie in een aandeel waar ik sterk in geloof met minder hoog risicoprofiel.

Een vast bedrag voor buffer heb ik niet, dat zit tussen de 20 en 30k.

  • assje
  • Registratie: maart 2007
  • Laatst online: 20:44
Redenerend vanuit een "saving rate" is het wellicht een leuk idee buffer te definiëren op basis van die saving rate. Dus stel je "saving" deel is €1.000/maand dan kun je bedenken hoeveel maanden inleg je als buffer wilt behouden. Dat deel bepaalt namelijk de verversingssnelheid van je spaarsaldo.

Mijn buffer is nu ongeveer gelijk aan 2x een jaarinleg in beleggingen. Om zaken simpel te houden hanteer ik een vaste inleg per maand, dit resulteert dus eigenlijk in een hogere buffer omdat ik in principe niet bereid ben mijn maandelijkse inleg te reduceren als gevolg van extra uitgaven.

[Voor 22% gewijzigd door assje op 16-09-2021 14:08]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • DualDevil
  • Registratie: september 2005
  • Laatst online: 15:39

DualDevil

Venice 3000+ @ 9x324=2916Mhz

Maar die blik is toch onlogisch, omdat als stront de ventilator raakt inleggen niet het belangrijkste is, maar vooral niet hoeven verkopen?

Ik zou dus eerder redeneren vanuit kosten, en dan is een % alsnog misschien wel interessant.

Ik heb ongeveer 6 maanden aan kosten gedekt als onze (beiden) inkomsten opdrogen, maar dan moeten er geen grote extra dingen mis gaan. Dat vind ik genoeg omdat we allebei een prima positie op de arbeidsmarkt hebben en allebei stabiele grote werkgevers hebben, een vergelijkbaar inkomen hebben, en daarvan dus ook een mate van zekerheid genieten. Op 1 inkomen kunnen we prima rondkomen, al zal sparen dan moeilijker worden.

| AMD S939 3000+ @9x324 Mhz=2916 Mhz| Asus A8N-E | PCI-E Sapphire X800 GTO2@X850(XT PE nog niet) | Twinmos 1024x2 CL 2.5 PC3200 | Antec TX 1050B (+500 watt modulaire PSU) | Thermaltake Big Typhoon | Logitech G-15 | Logitech MX-510 Gaming mouse|


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Tommie12 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 13:23:
[...]


Als je FO bent, dan kan je de vervanging van je auto toch plannen.
Staan de beurzen hoog, en de auto hoog op je priolijst, dan kan het een nieuwe Tesla worden.
Zit je wat krapper in cash, en moet je aandelen verkopen die net een klap hebben gehad, dan wordt het een tweedehandsje, of je stelt de aankoop wat uit.
Ik bedoel meer te zeggen: beschouw je die vervanging van de auto als een aparte pot geld bovenop je normale uitgaven of zie je die kosten voor vervanging van de auto als één van de maandelijkse kostenposten die je meetelt in hoeveel geld je per maand denkt nodig te hebben? Wordt je totale pot geld na je FO n-maanden maal een groter bedrag per maand, of wordt je totale pot geld na je FO n-maanden maal een kleiner bedrag per maand plus een pot geld voor vervanging van de auto (plus andere potten geld voor whatever).

Dat zijn twee verschillende manieren om ernaar te kijken. Uiteindelijk zul je, als het goed is, op een even grote totale pot geld uitkomen, maar het kan een ander inzicht geven in wat je later denkt nodig te hebben.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Als je wat "fout gedrag" wil zien..... Tommie12 in "[iPhone 13 (mini, Pro, Pro Max)] Ervaringen & Discussie"

Zo veel mensen die een perfecte telefoon van amper een jaar oud vervangen.

En ik zit foto's te maken met een tweedehandse Sony A77 (gekocht voor 350€, toestel is 10 jaar oud). Ik denk aan upgraden, maar als ik echt wil upgraden wordt het full frame, dus ook de lenzen ... Zou me waarschijnlijk meer dan 3000€ kosten om toch iets van bereik te hebben... Ik heb besloten om het gewoon niet te doen.
(en ik kan het makkelijk betalen)

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 14:37:
[...]

Ik bedoel meer te zeggen: beschouw je die vervanging van de auto als een aparte pot geld bovenop je normale uitgaven of zie je die kosten voor vervanging van de auto als één van de maandelijkse kostenposten die je meetelt in hoeveel geld je per maand denkt nodig te hebben? Wordt je totale pot geld na je FO n-maanden maal een groter bedrag per maand, of wordt je totale pot geld na je FO n-maanden maal een kleiner bedrag per maand plus een pot geld voor vervanging van de auto (plus andere potten geld voor whatever).

Dat zijn twee verschillende manieren om ernaar te kijken. Uiteindelijk zul je, als het goed is, op een even grote totale pot geld uitkomen, maar het kan een ander inzicht geven in wat je later denkt nodig te hebben.
Ik wil niet rekenen met een marge van 50k, dus het wordt deel van het totale pot. En ik wil ook niet continu de boekhouder uit hangen.
Ik kan het rendement van de beleggingen ook niet correct inschatten. De grootte van de auto hangt dan gewoon af van de beursprestaties en mijn idee van hoe veel ik er aan wil uitgeven. Dacia zie ik me niet direct rijden, maar psychologisch vind ik >50k voor een auto "erover".

Verder denk ik dat je tijdens FO toch regelmatig moet gaan herrekenen gezien de periode zo lang is (30+ ga ik toch van uit). Als je rekent met 4% SWR, en de beurs valt 5 jaar tegen, dan zal je moeten besparen op bv reizen, auto, extraatjes en andere minder essentiële uitgaven om het einde te halen.
Heel nauwkeurig rekenen is sowieso moeilijk. Tussen deze morgen en nu is mijn beleggingsportefeuille met 5000€ gezakt zonder enige transactie.

Eigenlijk reken ik met : mijn jaarlijkse uitgaven moeten gedekt worden met die 4% SWR in de hoop dat dan het kapitaal zelf onaangetast blijft en zelfs de inflatie bij houdt.
Dat er wat over blijft voor kinderen en kleinkinderen is mijn reserve en veiligheidsfactor.

[Voor 23% gewijzigd door Tommie12 op 16-09-2021 14:49]


  • DualDevil
  • Registratie: september 2005
  • Laatst online: 15:39

DualDevil

Venice 3000+ @ 9x324=2916Mhz

Dat doe ik ook eigenlijk. Ik koop gebruikt en ik koop middenmoot. Zo heb ik niet elke keer als ik in de auto stap het idee "wat een bende" maar is mijn auto ook niets exotisch en onbetaalbaars. :) Daarbij vind ik het "risico" van een wat hogere kilometerstand bijvoorbeeld prima acceptabel. Ik ben zelf niet onhandig, en anders ken ik wel mensen die goedkoop een oplossing kunnen maken als er iets niet goed zou zijn. Mijn huidige auto van 140.000km naar 240.000 gereden en ik denk eigenlijk nog niet aan vervanging. Hij doet 't goed, trekt een caravan en heeft genoeg ruimte voor hond en fiets, meer vraag ik er niet van. Als hij het nog 200.000 volhoudt teken ik ervoor :)

| AMD S939 3000+ @9x324 Mhz=2916 Mhz| Asus A8N-E | PCI-E Sapphire X800 GTO2@X850(XT PE nog niet) | Twinmos 1024x2 CL 2.5 PC3200 | Antec TX 1050B (+500 watt modulaire PSU) | Thermaltake Big Typhoon | Logitech G-15 | Logitech MX-510 Gaming mouse|


  • RichieB
  • Registratie: mei 2003
  • Laatst online: 20:32
Mbt de sequence risk strategie; ik zit er steeds meer aan te denken dat ik liever nog een paar jaar door werk, dan dat ik de jaren voor mijn beoogde RE datum actief mijn risico ga afbouwen. Oftewel: ik heb liever een kans op (extra) fat FIRE dan dat ik vrijwel zeker RE haal op datum x. Dat ik daarmee datum x naar achter schuif accepteer ik dan maar. Vooral het besef dat dit niet alleen een aanpassing vergt voor datum x (risico niet afbouwen) maar ook na datum x (extra gevoelig voor crash vlak na RE, dus meer vermogen nodig om dat op te vangen) vind ik waardevol.

Ik moet nog uitrekenen hoeveel extra jaren inkomen ik nodig heb zodat dit uit kan.. en sowieso heb ik datum x nog niet in mijn agenda staan. Voorlopig vooral hersenspinsels dus.

  • GioStyle
  • Registratie: januari 2010
  • Nu online
FIRE betekent niet dat je gaat stoppen met werken, maar dat je kan stoppen met werken. Klein nuanceverschil, maar van grote invloed op je gemoedstand, tenminste op die van mij.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
@GioStyle Klopt natuurlijk helemaal, al neem ik aan dat (minder) werken voor de meeste mensen wel de motivatie is. Bij mij in ieder geval zeker. :P

Als er mensen zijn die echt van plan zijn gewoon door te werken op hetzelfde niveau (dus niet eens wat meer dagen in de week vrij of ander werk of zo) en de FO puur om andere redenen doen zou ik dat interessant vinden, want dat heb ik volgens mij nog niet langs zien komen. Het is natuurlijk wel zo dat streven naar FO allerlei fijne neveneffecten heeft, maar die heb je dus ook al alleen maar bij het streven, dan hoef je nog niet eens FO te worden.

  • GioStyle
  • Registratie: januari 2010
  • Nu online
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:08:
@GioStyle Klopt natuurlijk helemaal, al neem ik aan dat (minder) werken voor de meeste mensen wel de motivatie is. Bij mij in ieder geval zeker. :P

Als er mensen zijn die echt van plan zijn gewoon door te werken op hetzelfde niveau (dus niet eens wat meer dagen in de week vrij of ander werk of zo) en de FO puur om andere redenen doen zou ik dat interessant vinden, want dat heb ik volgens mij nog niet langs zien komen. Het is natuurlijk wel zo dat streven naar FO allerlei fijne neveneffecten heeft, maar die heb je dus ook al alleen maar bij het streven, dan hoef je nog niet eens FO te worden.
Ik kan niet zeggen dat ik FIRE ben, maar ik blijf werken als dat ik dat wel zou zijn. Dan zou ik puur werken voor luxe zoals een nieuwe auto of andere dure hobby’s. Minder werken doe ik al, puur omdat ik de opbrengst van het extra salaris te matig vind om mijn vrije tijd daarvoor op te offeren.

  • Zr40
  • Registratie: juli 2000
  • Niet online

Zr40

heeft native IPv6

Je hebt natuurlijk nog het verschil tussen werken omdat het financieel noodzakelijk is, en werken omdat het kan. Dat maakt zelfs voor precies dezelfde functie een heel groot verschil. Wanneer je het inkomen niet kan verliezen ben je eerder geneigd een onprettige situatie te accepteren. Of andersom, dat je keuzes kan maken die je je anders niet kan veroorloven.

10x270 Wp zuid (PVoutput) | CityStrides | Smashrun


  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:08:
@GioStyle Klopt natuurlijk helemaal, al neem ik aan dat (minder) werken voor de meeste mensen wel de motivatie is. Bij mij in ieder geval zeker. :P

Als er mensen zijn die echt van plan zijn gewoon door te werken op hetzelfde niveau (dus niet eens wat meer dagen in de week vrij of ander werk of zo) en de FO puur om andere redenen doen zou ik dat interessant vinden, want dat heb ik volgens mij nog niet langs zien komen. Het is natuurlijk wel zo dat streven naar FO allerlei fijne neveneffecten heeft, maar die heb je dus ook al alleen maar bij het streven, dan hoef je nog niet eens FO te worden.
Als ik de bedragen hier lees, dan ben ik FO (53j), maar voorlopig niet van plan om binnen de 5 jaar te stoppen met werken. Wat vrijwel zeker is, dat is dat ik niet doorwerk tot 67 (mijn wettelijke pensioensleeftijd). Wettelijk vervroegd pensioen zou ik in B krijgen op 63.

Waarom ben ik er mee bezig: simpelweg om beter te slapen, en om mijn kinderen een duw te geven als ze hun eerste vastgoed kopen (en dat weten ze).
De reden is: ik werk in de automotive sector. Om de 5-7 jaar gaat de hele sector door een crisis, en dan vallen er ontslagen. Is altijd al zo geweest. Tot hiertoe heb ik die moeiteloos overleefd, en zelfs als het zo ver zou gekomen zijn, dan had ik er wel vertrouwen in dat met mijn kennis en ervaring ik niet al te lang zonder werk zou zitten.
Nu wordt dat anders gezien de leeftijd. Ik besef perfect dat het na je 55e een heel pak moeilijker is om een nieuwe baan te vinden die je dan ook nog een beetje leuk vindt.
Dus.... als ik binnen een jaar of 3-4 dan toch aan de kant gezet wordt bij een reorganisatie (kind moet een naam hebben), en ik sta op de lijst, dan zal ik daar geen nachten slecht van slapen, maar wel een aanvaardbaar exit pakket onderhandelen.

Nu weet ik niet of ik op 60 nog voltijds wil blijven werken, maar dat is momenteel nog te ver weg om er dagelijks aan te denken, en sowieso om er beslissingen over te nemen.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Zr40 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:18:
Je hebt natuurlijk nog het verschil tussen werken omdat het financieel noodzakelijk is, en werken omdat het kan. Dat maakt zelfs voor precies dezelfde functie een heel groot verschil. Wanneer je het inkomen niet kan verliezen ben je eerder geneigd een onprettige situatie te accepteren. Of andersom, dat je keuzes kan maken die je je anders niet kan veroorloven.
Nou ja, als je van baan wil wisselen omdat de situatie "onprettig" genoeg is om dat te rechtvaardigen kun je dat meestal ook wel afdekken met een buffer voor de periode waarin je switcht (indien nodig), plus planning om de overstap te maken. Ik wil het niet wegzetten als een klein dingetje, maar daar hoef je niet FO voor te zijn. Dat komt natuurlijk wel van pas als je geen enkel ongenoegen wil tolereren, maar als de situatie gewoon even wat minder prettig is zou ik denken dat ook als je FO bent je toch eerst gaat proberen het weer op de rails te krijgen, en niet gelijk afzwaait omdat het kan.

Zit je aan de onderkant van de arbeidsmarkt waar het voor jou 10 anderen is en je maar te slikken hebt wat de werkgever je voorschotelt dan ligt dat natuurlijk heel anders, maar dan heb je waarschijnlijk helaas ook veel minder kans op FO worden omdat het nogal schuurt aan de kant van het inkomen. Een buffertje voor de dorst gaat er dan waarschijnlijk ook niet komen.

  • big bang
  • Registratie: november 2012
  • Laatst online: 19:01
Tommie12 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 14:39:
Ik heb besloten om het gewoon niet te doen.
(en ik kan het makkelijk betalen)
Ik denk dat hier al een belangrijk verschil zit. Als je altijd krap zit, droomt over zaken die je toch niet zo maar kunt betalen, en je status daar ook meer van afhankelijk is, dan koop je al snel een mooie camera/auto/telefoon/whatever als je een financiële meevaller hebt.

Als je hem al een tijd kon betalen, en niet altijd het nieuwste van het nieuwste hoeft, dan is de denkstap naar "waarom zou ik ook eigenlijk" of "deze doet het toch nog" een stuk kleiner.

It's time to play the music, it's time to light the lights


  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:53:
[...]

Nou ja, als je van baan wil wisselen omdat de situatie "onprettig" genoeg is om dat te rechtvaardigen kun je dat meestal ook wel afdekken met een buffer voor de periode waarin je switcht (indien nodig), plus planning om de overstap te maken.
Dat hangt wel sterk af van de sector waarin je zit en, vooral ook, van je leeftijd. Als je op je 55ste naar een andere baan wilt of moet uitkijken, dan kan die overstap bij veel mensen best wel lang duren. Als het je überhaupt al lukt.

Members only:
Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 17:34:
Dat hangt wel sterk af van de sector waarin je zit en, vooral ook, van je leeftijd. Als je op je 55ste naar een andere baan wilt of moet uitkijken, dan kan die overstap bij veel mensen best wel lang duren. Als het je überhaupt al lukt.
Jawel, maar dan ben je als het goed is dus al bezig met FO, voor een langere tijd. Je kunt daarmee natuurlijk dan ook wel beginnen op 55, maar dat heeft dan niet zoveel zin meer -- tegen die tijd zit je waarschijnlijk al aan je "natuurlijke" FO, lees pensioen/AOW. Dat valt wat mij betreft dan ook niet echt onder de "onprettige situatie" die Zr40 schetst, want het is niet specifiek aan je functie (er zijn weinig sectoren/functies waarbij je tegen 55 nog zou denken makkelijk aan een nieuwe baan te komen, tenzij je directeur of goedbetaald adviespersoon bent); dat is gewoon het "normale" streven naar FO om eerder te kunnen stoppen.

[Voor 8% gewijzigd door MneoreJ op 16-09-2021 17:51]


  • Wozmro
  • Registratie: december 2016
  • Laatst online: 17:31
Rubbergrover1 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 17:34:
[...]

Dat hangt wel sterk af van de sector waarin je zit en, vooral ook, van je leeftijd. Als je op je 55ste naar een andere baan wilt of moet uitkijken, dan kan die overstap bij veel mensen best wel lang duren. Als het je überhaupt al lukt.


***members only***
Ik heb een collega, begin 60, die aangekondigd heeft dat hij volgend jaar op pensioen gaat.

Werkgever was niet blij; beetje proberen schuldgevoel aan te praten ’iedereen moet langer werken’, ’zie eens naar mij hoeveel ik werk’,...
Om reden dat het nu al supermoeilijk is om dergelijke technische profielen te vinden.

Collega heeft beleefd een woordje uitleg gegeven aan de werkgever..

  • T-Infinity
  • Registratie: juli 2002
  • Laatst online: 19:29

T-Infinity

Heen en weer....

Wozmro schreef op donderdag 16 september 2021 @ 19:46:
[...]


Ik heb een collega, begin 60, die aangekondigd heeft dat hij volgend jaar op pensioen gaat.

Werkgever was niet blij; beetje proberen schuldgevoel aan te praten ’iedereen moet langer werken’, ’zie eens naar mij hoeveel ik werk’,...
Om reden dat het nu al supermoeilijk is om dergelijke technische profielen te vinden.

Collega heeft beleefd een woordje uitleg gegeven aan de werkgever..
Goh wat onsportief zeg. Daar zou ik echt geen boodschap aan hebben. Gun die man lekker zijn pensioen en vrije tijd.

  • phantom09
  • Registratie: februari 2015
  • Laatst online: 20:14
Wozmro schreef op donderdag 16 september 2021 @ 19:46:
[...]


Ik heb een collega, begin 60, die aangekondigd heeft dat hij volgend jaar op pensioen gaat.

Werkgever was niet blij; beetje proberen schuldgevoel aan te praten ’iedereen moet langer werken’, ’zie eens naar mij hoeveel ik werk’,...
Om reden dat het nu al supermoeilijk is om dergelijke technische profielen te vinden.

Collega heeft beleefd een woordje uitleg gegeven aan de werkgever..
Ik snap dat de werkgeven niet blij is. Als werkgeven kan je beter vriendelijk vragen of de werknemer desnoods niet parttime wil werken. Verdient de werknemer wat bij en heeft hij toch veel meer vrije tijd.
Dan wordt het werk ook tenminste iets opgepakt, i.p.v. helemaal niet.
En het schijnd gezond te zijn om bezig te zijn, ook als je met pensioen gaat.

Win-win situatie dus.

  • phantom09
  • Registratie: februari 2015
  • Laatst online: 20:14
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:08:
@GioStyle Klopt natuurlijk helemaal, al neem ik aan dat (minder) werken voor de meeste mensen wel de motivatie is. Bij mij in ieder geval zeker. :P

Als er mensen zijn die echt van plan zijn gewoon door te werken op hetzelfde niveau (dus niet eens wat meer dagen in de week vrij of ander werk of zo) en de FO puur om andere redenen doen zou ik dat interessant vinden, want dat heb ik volgens mij nog niet langs zien komen. Het is natuurlijk wel zo dat streven naar FO allerlei fijne neveneffecten heeft, maar die heb je dus ook al alleen maar bij het streven, dan hoef je nog niet eens FO te worden.
FAT fire kan de reden zijn dat je fultime door wilt blijven werken.

  • phantom09
  • Registratie: februari 2015
  • Laatst online: 20:14
MneoreJ schreef op donderdag 16 september 2021 @ 17:46:
[...]
er zijn weinig sectoren/functies waarbij je tegen 55 nog zou denken makkelijk aan een nieuwe baan te komen, tenzij je directeur of goedbetaald adviespersoon bent); dat is gewoon het "normale" streven naar FO om eerder te kunnen stoppen.
Tenzij je in deze sectoren werkt:

https://www.werf-en.nl/pe...wat-doen-deze-8-sectoren/

  • psychodude
  • Registratie: maart 2008
  • Laatst online: 17:56
GioStyle schreef op donderdag 16 september 2021 @ 15:59:
FIRE betekent niet dat je gaat stoppen met werken, maar dat je kan stoppen met werken. Klein nuanceverschil, maar van grote invloed op je gemoedstand, tenminste op die van mij.
Naja, niet helemaal waar. De RE in FIRE is toch redelijk duidelijk, Retire Early. Anders is het gewoon fuck you money ;).

De topic titel hier op Tweakers vind ik persoonlijk dan ook gewoon beter de lading dekken, financiële onafhankelijkheid. Dit laat geheel in het midden wat het doel hierin is.

Of dit nu is om te kunnen stoppen wanneer je wilt, om geen zorgen te hebben mocht je onverhoopt om gezondheidsredenen moeten stoppen, om daadwerkelijk met vervroegd pensioen te gaan, om vervroegd met je carrière te stoppen om koffie te gaan verkopen bij de Starbucks om de hoek, wat dan ook.
Zr40 schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:18:
Je hebt natuurlijk nog het verschil tussen werken omdat het financieel noodzakelijk is, en werken omdat het kan. Dat maakt zelfs voor precies dezelfde functie een heel groot verschil. Wanneer je het inkomen niet kan verliezen ben je eerder geneigd een onprettige situatie te accepteren. Of andersom, dat je keuzes kan maken die je je anders niet kan veroorloven.
Niet enkel en alleen het werken omdat het kan, ook de hoeveelheid werk wordt wat flexibeler. Persoonlijk ben ik iemand die vrij graag werkt, op dit moment in ieder geval. Maar kan mij goed indenken dat ik over 20 jaar niet meer zozeer die zelfde behoefte heb om voltijd te werken. De tegen die tijd FO status zal een switch naar parttime, bijvoorbeeld eerst 4 dagen in de week, dan 3 dagen in de week, goed mogelijk maken. Waar je dus gewoon werkt omdat het kan, niet omdat het moet.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
Jaja, voor de grote clubs van 55-jarige timmerlieden, hoveniers en autoschadeherstellers is het vast goed toeven. :P

Personeelstekorten zijn niet iets om op langere termijn mee te rekenen; het tekort van vandaag is het overschot van 5 jaar later (op dingen als Defensie na dan, dat zal wel gewoon hopeloos blijven). Daarnaast lig je op hogere leeftijd nou eenmaal minder goed in de markt, tekort of niet. Er zijn natuurlijk uitzonderingen waar het niet uitmaakt of de hogere leeftijd slash ervaring juist als een pre wordt gezien, en als je toevallig weet dat je zo'n uitzondering bent dan hoera, maar de meeste mensen doen er inderdaad niet onverstandig aan om ervan uit te gaan dat als je met 55 de boer op moet voor een baan op niveau dat je dan in ieder geval niet kan verwachten dat het snel gaat, en misschien wel helemaal niet.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Als je toevallig in die sectoren werkt, dan hoef je op dit moment inderdaad minder bang te zijn dat je op straat komt te staan. Maar het gros van de mensen werkt in andere sectoren. En zeker als je in een sector werkt waar de kans redelijk is dat je op een gegeven moment wit geschopt wordt, dan zit je niet in een sector waar zo'n grote vraag naar personeel zal zijn

  • jerh
  • Registratie: mei 2015
  • Laatst online: 20:46
GioStyle schreef op donderdag 16 september 2021 @ 16:14:
[...]


Ik kan niet zeggen dat ik FIRE ben, maar ik blijf werken als dat ik dat wel zou zijn. Dan zou ik puur werken voor luxe zoals een nieuwe auto of andere dure hobby’s. Minder werken doe ik al, puur omdat ik de opbrengst van het extra salaris te matig vind om mijn vrije tijd daarvoor op te offeren.
Dat zeg je nu met de kennis van nu. Als je ouder bent ga je daar waarschijnlijk anders tegen aan kijken. In mijn omgeving dacht iedereen dat ik altijd zou doorwerken, maar nu doordat alle omstandigheden goed vallen fire en gestopt met werkrn. Voorlopig geen enkele behoefte om weer aan de slag te gaan……

  • Wozmro
  • Registratie: december 2016
  • Laatst online: 17:31
Aan de andere kant zie ik best veel gepensioneerden die verder blijven werken. In mijn sector kom ik er best veel tegen die nog klussen bij vroegere klanten. Maar dan wel op hun eigen voorwaarden en eigen tempo. Je merkt heel goed dat die mensen nog heel fit zijn en weinig stress hebben.

Aan de andere kant kwam ik onlangs nog iemand tegen van 70j die ook nog wat werkte maar tegelijk werkelijk helemaal stuk was van de artrose. Het was zielig om te zien; om de paar meter leunen op een stoel, tegen een muur,..

Ik weet niet of het van moeten was of uit een soort van koppigheid. Misschien was het wel om wat afleiding te hebben van de constante pijn. (pijnkliniek hielp niet meer zei hij)

Hij vertelde dat de reden was dat hij zich vroeger fysiek kapotwerkte..

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Wozmro schreef op donderdag 16 september 2021 @ 19:46:
[...]


Ik heb een collega, begin 60, die aangekondigd heeft dat hij volgend jaar op pensioen gaat.

Werkgever was niet blij; beetje proberen schuldgevoel aan te praten ’iedereen moet langer werken’, ’zie eens naar mij hoeveel ik werk’,...
Om reden dat het nu al supermoeilijk is om dergelijke technische profielen te vinden.

Collega heeft beleefd een woordje uitleg gegeven aan de werkgever..
Ik had het willen horen. Heb je wat meer details?

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Wozmro schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 08:19:
Aan de andere kant zie ik best veel gepensioneerden die verder blijven werken. In mijn sector kom ik er best veel tegen die nog klussen bij vroegere klanten. Maar dan wel op hun eigen voorwaarden en eigen tempo. Je merkt heel goed dat die mensen nog heel fit zijn en weinig stress hebben.
Dat is het 'leuke' dus, in sectoren waar veel werk is hoef je minder bang te zijn voor baanverlies en kun je ook zelf beter je eigen voorwaarden bepalen. In sectoren die minder gunstig zijn, hangt (afhankelijk van hoe de sector en de organisatie is) altijd de kans op ontslag als zwaard van Damocles boven je hoofd, met daarbij een met de leeftijd meestijgende kans dat je daarna niet meer aan het werk komt. Wil je dan nog wat 'bijklussen' in je eigen tempo en op je eigen voorwaarden? Leuk, maar doe dat maar elders, wij nemen wel een jonger iemand die er wel 100% tegenaan gaat.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
DualDevil schreef op donderdag 16 september 2021 @ 14:07:
Maar die blik is toch onlogisch, omdat als stront de ventilator raakt inleggen niet het belangrijkste is, maar vooral niet hoeven verkopen?

Ik zou dus eerder redeneren vanuit kosten, en dan is een % alsnog misschien wel interessant.

Ik heb ongeveer 6 maanden aan kosten gedekt als onze (beiden) inkomsten opdrogen, maar dan moeten er geen grote extra dingen mis gaan. Dat vind ik genoeg omdat we allebei een prima positie op de arbeidsmarkt hebben en allebei stabiele grote werkgevers hebben, een vergelijkbaar inkomen hebben, en daarvan dus ook een mate van zekerheid genieten. Op 1 inkomen kunnen we prima rondkomen, al zal sparen dan moeilijker worden.
Vul je die buffer van 6 maanden ieder jaar aan met 2% inflatie correctie ? Dat is waar ik nieuwsgierig naar ben. En ik ben op zoek naar het nut van die buffers op lange termijn. Hoe vaak ga je redelijkerwijs die buffer totdat die op is aanspreken en ben je momenteel (en de afgelopen 10 jaar, of langer) niet beter af om het gewoon belegd te laten. Of in ieder geval met de tijd mee te bewegen.

Ik snap dat er iets van een buffer moet zijn, maar de aversie tegen delen van bijvoorbeeld de aandelen portefeuilles verkopen begrijp ik niet zo goed.

Iets cash aanhouden is altijd verstandig maar maanden cash op de plank laten liggen die je nooit in een keer tegelijk nodig gaat hebben lijkt mij een nogal dure verzekering. En hoelang ga je die op peil houden met jaarlijkse aanvullingen ?

Er wordt vaak heel erg op kleine zaken bezuinigd op weg naar FO aan de kostenkant, maar een forse cash positie met inflatie problemen ivm lage rente standen en gemist rendement wordt jarenlang in stand gehouden voor het geval dat.

Ik neem niet aan dat veel mensen die FO nastreven op slechte posities vertoeven in de arbeidsmarkt. Met kortlopende laagbetaalde contracten of zaken als 0 uren contracten. Waarbij grotere cash reserves om inkomens loze periodes op te vangen nodig zijn. En die de mensen in deze contracten ironisch genoeg niet kunnen opbouwen.

Wat verzekeren we nu daadwerkelijk aan risico ? En hoe groot is het bedrag nu werkelijk noodzakelijk om een geval van tijdelijke werkloosheid op te vangen. Wat het toch voor de meesten in dit topic is. De rest van de calamiteiten is van dien aard dat de uitkomst zo ongewis is dat er toch geen juiste buffer voor berekend kan worden en het verzekeren daarvan per definitie veel te duur is in cash. En dan ben je dus beter verzekerd door het in de tussentijd in een hoger renderende beleggingscategorie te stoppen dan de spaarrekening.

En de tijd zijn werk laten doen.

  • willem3210
  • Registratie: februari 2016
  • Laatst online: 00:06
Hoe reken je uit wanneer je FIRE bent? Ik hoor vaak over een bedrag van €600k, maar het maakt natuurlijk uit hoe lang je hier op moet teren. Stel je hebt €30k per jaar nodig dan kun je daar 20 jaar mee doen (uitgaande van rendement vs. inflatie + belastingen komt netto op 0). Dan heb je niet genoeg als je 30 bent maar op je 60e is dat voldoende.

Daarnaast is de verdeling van de €600k over vermogenscategorieën ook belangrijk. Mag die €600k ook voor de helft bestaan uit overwaarde op je huis? Dan heb je lage hypotheekkosten maar die €300k die je dan nog te besteden hebt is in 10 jaar op als je €30k per jaar nodig hebt. Dan heb je op je 30e dus nog lang niet genoeg vermogen opgebouwd. Of gaat FIRE er vanuit dat je huurt en al je vermogen vrij kunt besteden?

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
@CornermanNL Het grootste probleem zit hem dan ook volgens mij in de psychologie. Er is weinig zo liquide als cash op de bank. Zelfs goed verhandelbare aandelen niet zo liquide; het kan een dag of wat duren voor je ze als geld hebt, er kunnen transactiekosten mee gemoeid zijn, en brokers, hoewel betrouwbaar, zijn toch meestal net iets minder betrouwbaar dan banken, zeker in tijden van hoge volatiliteit. Over andere vormen van vermogen en leningen aangaan heb ik het dan nog niet eens.

"Wat verzekeren we nu daadwerkelijk aan risico" is voor de meeste mensen een vraag die gewoon moeilijk te beantwoorden is. Als je gaat nadenken over wat er allemaal mis kan gaan en je verbeelding de vrije loop laat kom je al snel bij scenario's waar de zekerheid van cash geld heel veel goedmaakt voor de onzekerheid van de situatie. Het maakt niet uit hoe goed je baan is en hoe zeker je verwacht dat je volgende loon is, je zoekt dat stukje "gratis" veiligheid (in termen van opname) dat altijd meegaat, en dan kom je al snel bij cash uit. Als je wil weten of je een bepaald risico niet toch gewoon net zo goed kan afdekken door aandelen te verkopen of een kortlopende lening af te sluiten vergt dat een berekening, en dat is (psychologisch) minder bereikbaar. Ook in dit topic zie je bijna altijd dat we niet met berekeningen komen maar of het goed "voelt", en wat we "denken" dat de kans op X of Y is (en dan niet eens numeriek maar "vind ik wel/niet waarschijnlijk"), en op die manier kun je op van alles uitkomen.

Maar aan de andere kant: ja, cash aanhouden kost (meestal) rendement, en als je het in absolute zin gaat doorrekenen over 50 jaar of zo zelfs enorm veel rendement -- maar dit zegt op zichzelf niets over hoeveel effect het heeft op je FO, bijvoorbeeld, dat hangt weer van je inkomsten en uitgaven af. Niet iedereen gaat voor winstmaximalisatie.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
willem3210 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:16:
Hoe reken je uit wanneer je FIRE bent? Ik hoor vaak over een bedrag van €600k, maar het maakt natuurlijk uit hoe lang je hier op moet teren. Stel je hebt €30k per jaar nodig dan kun je daar 20 jaar mee doen (uitgaande van rendement vs. inflatie + belastingen komt netto op 0). Dan heb je niet genoeg als je 30 bent maar op je 60e is dat voldoende.
Ik heb zelf volgens mij nergens zo'n 'vast' bedrag gelezen. Wat je zelf ook aangeeft, een en ander hangt af van hoe lang je nodig hebt, hoeveel je denkt nodig te hebben en of je het vermogen wilt opmaken of juist zou willen behouden. Daarom staat er geen vast bedrag voor.
Daarnaast is de verdeling van de €600k over vermogenscategorieën ook belangrijk. Mag die €600k ook voor de helft bestaan uit overwaarde op je huis? Dan heb je lage hypotheekkosten maar die €300k die je dan nog te besteden hebt is in 10 jaar op als je €30k per jaar nodig hebt. Dan heb je op je 30e dus nog lang niet genoeg vermogen opgebouwd. Of gaat FIRE er vanuit dat je huurt en al je vermogen vrij kunt besteden?
Daarom moet je dus eerst kijken wat je aan uitgaven nodig denkt te hebben en pas daarna bepalen hoeveel vermogen je dan nodig hebt om fire te kunnen worden. Of anders gezegd, wanneer je vermogen toereikend wordt om fire te zijn.

Als je de eigen woning niet hebt afbetaald, dan zul je uiteraard hogere maandlasten hebben en dus ook een hoger fire kapitaal moeten hebben. Als je de eigen woning wel hebt afbetaald, dan heb je lagere kosten en kun je met een lager vermogen toe. Veel mensen kiezen hierin een middenweg. Het geld dat je anders gebruikt om de hypotheek af te lossen kun je namelijk ook gebruiken om te beleggen en op de lange termijn levert dat wel meer op. Tegelijk zijn veel mensen ook huiverig om een al te grote hypotheekschuld over te houden. Daarin zul je je eigen weg moeten vinden.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
willem3210 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:16:
Hoe reken je uit wanneer je FIRE bent? Ik hoor vaak over een bedrag van €600k, maar het maakt natuurlijk uit hoe lang je hier op moet teren. Stel je hebt €30k per jaar nodig dan kun je daar 20 jaar mee doen (uitgaande van rendement vs. inflatie + belastingen komt netto op 0). Dan heb je niet genoeg als je 30 bent maar op je 60e is dat voldoende.
Zie de openingspost voor diverse links naar calculators; het gaat niet om een vast bedrag maar om hoeveel je uitgeeft -- en dan gecorrigeerd voor je levensstijl en inflatie, ja.
Daarnaast is de verdeling van de €600k over vermogenscategorieën ook belangrijk. Mag die €600k ook voor de helft bestaan uit overwaarde op je huis? Dan heb je lage hypotheekkosten maar die €300k die je dan nog te besteden hebt is in 10 jaar op als je €30k per jaar nodig hebt. Dan heb je op je 30e dus nog lang niet genoeg vermogen opgebouwd. Of gaat FIRE er vanuit dat je huurt en al je vermogen vrij kunt besteden?
Je kunt er in ieder geval niet van uitgaan dat je bij de bakker een halfje brood kunt kopen van je 300K overwaarde, nee. Dus als je het huis waarin je woont als vermogen wil zien (dat je dus niet gewoon kunt verkopen, zonder eerst een andere bewoning te ritselen) dan zul je veel duidelijker moeten zijn over hoe je van plan bent dat vermogen te gelde te maken. Daarom doen de meeste mensen het simpeler en rekenen ze met een afbetaald huis (geen hypotheek meer) om dan de waarde van dat huis niet mee te tellen voor FO (want ze gaan het niet meer verkopen). Je kunt overwaarde ook nog wel op andere manieren te gelde maken, zie dit topic voor diverse discussies over hoe je een huis meerekent, maar 1 op 1 als vrij vermogen zien werkt sowieso niet.

  • Lointje
  • Registratie: oktober 2008
  • Laatst online: 17-09 10:17
@CornermanNL Het gaat ook over gemakzucht. Ik wil geen gedoe met aandelen verkopen en dan nog geld overzetten van mijn broker naar mijn zichtrekening en dus 3 keer moet inloggen en 3 dagen kwijt ben voor ik aan mijn geld kan.
Als ik een aankoop moet doen van 10k, en de beurs heeft net een 50% dip gehad, wil ik ook geen 10k van aandelen afhalen die misschien een half jaar later 20k waard had geweest.

Uiteraard ga je dus niet elk jaar 2% inflatie op berekenen. Het is gewoon een som cash dat je opzij houdt. ALs het ooit te laag lijkt, verhoog je het, maar dat is om de 10 jaar misschien eens 5k. Inflatie is ook een raar concept. Het is niet omdat de globale inflatie 2% is dat al je uitgaven 2% omhoog zijn gegaan, zeker niet als FO-er. Die wordt op heel wat zaken berekend. Dit jaar zal het wel voelbaar zijn met de energieprijzen die omhoog gaan bv. Maar soms gaat het ook gewoon over luxeproducten die alles omhoog stuwen.

En tot slot, op een jaar zonder grote kosten steek ik > 20k in mijn beleggingen bij uit mijn loon. Dus als ik 20k als buffer aanhou reken ik dat ik 1 jaar langer moet werken/1 jaar later ben begonnen om mijn FO te halen. Dat is mij de gemakzucht wel waard om morgen een koersfiets en boiler te kopen en niet te gaan denken: Oei, hoe staat de beurs, welke aandelen ga ik nu eens verkopen, wat is er liquide genoeg, ...

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
@MneoreJ Uiteraard is het psychologische aspect belangrijk , en niet te onderschatten. Maar de tijd is onderbelicht en echt onverwachte zaken als ziekte , zwaar letsel, bij uitstek gelegenheden waarbij de doelen veranderen en horizonnen gaan verschuiven.

Laten we een simpele veelvoorkomende variant nemen. Je wordt werkloos, in veel gevallen wordt dat wel aangekondigd en heb je eerst nog recht op WW en val je maximaal terug tot 70% met een max van 233 euro per dag, duur iets van 24 maanden.

Grote kans dat de gemiddelde Fo'er zoveel overhoudt dat de vaste lasten met gemak kunnen worden betaald. Na 24 maanden is dan het eerste moment dat je moet gaan verkopen. Daar zit een behoorlijke voorbereidingstijd tussen. De eerste 24 maanden heb je die 6 maanden buffer niet nodig. (of hoe lang je er ook aan reserve hebt staan)

In al die tijd heb je momenten zat om iets van liquiditeit te organiseren voor de periode daarna, een baan is de meest voor de hand liggende. Dan zijn er nog verkopen van aandelen, of zelfs het schrijven van opties in de tussentijd, in de periode van 24 maanden. Zelfs in tijden van eerste chaos op de markt kan je het nog wel uitzingen. Zonder enorme cash voorraden.

Het pijnpunt is dat Cash momenteel niet gratis is, het kost geld en dat doet het al die tijd dat er zich niets voordoet. In de meeste gevallen dus. We vergelijken de situatie van nu veel te veel met de tijd dat sparen loonde (of in ieder geval de inflatie bijhield) en het een veilig en verantwoorde manier was om echt voor toekomstige uitgaven of noodgevallen te kunnen opbouwen. Want ook buffers hebben opbouw nodig, of in ieder geval onderhoud.

Waar ik het sentiment en het psychologische voordeel vanuit het verleden prima begrijp zie ik dat in de huidige en al reeds lang bestaande situatie niet in. Het is en zijn gewoon andere tijden, en het belang van cash is na een bepaald punt aan kostenbesparing en opbouw van vermogen gewoon veel minder relevant. En uiteindelijk wordt het dure premie voor het verzekeren van een risico dat makkelijker over tijd kan worden opgelost.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Rubbergrover1 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:28:


Als je de eigen woning niet hebt afbetaald, dan zul je uiteraard hogere maandlasten hebben en dus ook een hoger fire kapitaal moeten hebben. Als je de eigen woning wel hebt afbetaald, dan heb je lagere kosten en kun je met een lager vermogen toe. Veel mensen kiezen hierin een middenweg. Het geld dat je anders gebruikt om de hypotheek af te lossen kun je namelijk ook gebruiken om te beleggen en op de lange termijn levert dat wel meer op. Tegelijk zijn veel mensen ook huiverig om een al te grote hypotheekschuld over te houden. Daarin zul je je eigen weg moeten vinden.
Dat laatste vind ik toch een ding...

Als je een woning koopt op jongere leeftijd (pakweg 30j), dan is dat ofwel een nieuwe woning, of meestal doe je wat degelijk opfriswerk of verbouwing kort na de aankoop.
In België betalen we die woning dan of op 20 of 25 jaar. Zo heb ik het in elk geval gedaan. Maandelijkse afbetaling was 700€.

Nu is mijn woning dus 25 jaar oud, afbetaald, maar ik reken me niet rijk daarin.
Ik ga er gewoon van uit dat ik elk jaar ca 7000€ nodig heb om die bij de tijd te houden.
De laatste 7 jaar klopt dat ongeveer, en ik verwacht dat ook in de komende tijd nodig te hebben met de stijgende energiekosten, en gewoon slijtage van zowat alles.
Vorig jaar, nieuwe verwarmingsketel: 6000€
Dit jaar gaat de tuin een grote beurt krijgen: 12000€
In de komende 10 jaar verwacht ik nog: toiletten vernieuwen (2x3500€), zonnescherm vervangen (4000€), nieuwe ramen (20000€), nieuwe binnendeuren (4000€), ...

Dus, als je op je 70 nog met een restschuld zit, dan is dat zeker niet de enige uitgave... het onderhoud moet je ook nog ophoesten.

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:42:
Laten we een simpele veelvoorkomende variant nemen. Je wordt werkloos, in veel gevallen
Hoe veel? Hoe vaak? Wat is de kans?
Grote kans dat de gemiddelde Fo'er zoveel overhoudt dat de vaste lasten met gemak kunnen worden betaald.
Hoe groot? Hoeveel gemak? WAT NU ALS MIJN HOND INEENS ZIEK WORDT?
In al die tijd heb je momenten zat om iets van liquiditeit te organiseren voor de periode daarna, een baan is de meest voor de hand liggende. Dan zijn er nog verkopen van aandelen, of zelfs het schrijven van opties in de tussentijd, in de periode van 24 maanden. Zelfs in tijden van eerste chaos op de markt kan je het nog wel uitzingen. Zonder enorme cash voorraden.
Hoeveel kans is er op die baan? Wat kost het als ik de aandelen verkoop, word ik dan nog wel FO? Ik heb nog nooit opties geschreven, moet ik dat nu ineens doen?

Ik stel deze vragen niet omdat ik verwacht dat jij ze gaat beantwoorden of om te trollen, maar precies om aan te geven wat er komt kijken. Jij hebt er duidelijk over nagedacht, maar gaat iedereen dat op die manier doen en ook tot jouw conclusies komen? Denk dat veel reacties in dit topic al bewijzen dat dat niet zo is. :P

Zelf heb ik ook nog niet echt de gouden weg gevonden om te bepalen hoeveel cash ik dan moet aanhouden. Niet teveel, dat is duidelijk. Zeker niet te weinig, dat kan ook enorme problemen opleveren. Als je het in objectieve cijfertjes wil gieten zul je de mouwen moeten opstropen en rekenen.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
Lointje schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:41:


Uiteraard ga je dus niet elk jaar 2% inflatie op berekenen. Het is gewoon een som cash dat je opzij houdt. ALs het ooit te laag lijkt, verhoog je het, maar dat is om de 10 jaar misschien eens 5k. Inflatie is ook een raar concept. Het is niet omdat de globale inflatie 2% is dat al je uitgaven 2% omhoog zijn gegaan, zeker niet als FO-er. Die wordt op heel wat zaken berekend. Dit jaar zal het wel voelbaar zijn met de energieprijzen die omhoog gaan bv. Maar soms gaat het ook gewoon over luxeproducten die alles omhoog stuwen.
Inflatie tast alles aan. Het gaat in schokjes, en alles komt aan de beurt. Denken dat je daar aan kan ontsnappen is ijdele hoop. Luxeproducten maken maar een klein deel van de korf uit.

Kijk gewoon eens naar de prijs van een brood, een hamburger van McDo, een biertje op café, een kilo rundsvlees, een kip, een kilo aardappelen en een woning van 100m2 over een periode van 10, 20 en 30 jaar terug.
Je schrikt echt wel hoe die inflatie op langer termijn toeslaat.
Denken dat je daar aan kan ontsnappen... vergeet het maar.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
Tommie12 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:44:
[...]
Dus, als je op je 70 nog met een restschuld zit, dan is dat zeker niet de enige uitgave... het onderhoud moet je ook nog ophoesten.
Uiteraard. Dat ontken ik toch ook niet? Ik heb het ook expliciet over lagere lasten: "Als je de eigen woning wel hebt afbetaald, dan heb je lagere kosten"

Maar de een zal zich prettig voelen bij nul hypotheek, de ander vindt een ton hypotheek overhouden met daar tegenover een ton belegd vermogen prima en weer een ander gaat voor zo hoog mogelijke hypotheek en alles op de beurs. Daarover zijn al ellenlange discussies gevoerd, daarom houd ik het hier simpel bij dat je daar je eigen weg in moet vinden.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
MneoreJ schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:49:

Zelf heb ik ook nog niet echt de gouden weg gevonden om te bepalen hoeveel cash ik dan moet aanhouden. Niet teveel, dat is duidelijk. Zeker niet te weinig, dat kan ook enorme problemen opleveren. Als je het in objectieve cijfertjes wil gieten zul je de mouwen moeten opstropen en rekenen.
Hoe meer geld je hebt in beleggingen, hoe minder problemen dat oplevert.

Stel, je moet 20k aan je huis uitgeven, of een auto vervangen.

1. Hoog vermogen
Voor een crisis had je 1mio staan in beleggingen en 10k cash
Er komt een crash van 35%.
Ik ben er zeker van dat er beleggingen tussen zitten die niet of amper gezakt zijn. Daar neem je 15k weg, en de rest betaal je met de cash voorraad.
Met de rest van je vermogen kan je rustig wachten, er zijn vrijwel geen situaties te bedenkenn waarin je zowat alles moet verkopen, en je kan de "crash" uitzitten met het grootste deel.


2. Laag vermogen of FO starter
Je hebt 100k en 5k cash
Crash van 35%
Je zal waarschijnlijk een paar aandelen of fondsen moeten verkopen met verlies, en de recuperatie nadien zal langer duren.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:42:
Waar ik het sentiment en het psychologische voordeel vanuit het verleden prima begrijp zie ik dat in de huidige en al reeds lang bestaande situatie niet in. Het is en zijn gewoon andere tijden, en het belang van cash is na een bepaald punt aan kostenbesparing en opbouw van vermogen gewoon veel minder relevant. En uiteindelijk wordt het dure premie voor het verzekeren van een risico dat makkelijker over tijd kan worden opgelost.
Die andere tijden heb je niet alleen aan de kant van je vermogen, maar ook aan de kant van bijvoorbeeld de WW regelgeving. De maximale duur van de WW is flink ingeperkt, de 'opbouw' aan WW-rechten per jaar is verslechterd, de kritische grenzen van wat 'passend' werk voor je is schuiven flink op etc. Het zijn nu inderdaad andere tijden, je hebt niet meer zomaar 24 maanden WW.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
@MneoreJ Nogmaals ik snap het sentiment wel, ik sta er wellicht anders in door mijn persoonlijke ervaringen, maar in ieder getal wat wordt aangevuld op gevoel , is het precies dat een gevoel. Objectief kijkend naar mijn situatie ben ik bijvoorbeeld nooit langer dan 14 dagen werkloos geweest, en dat is precies 1 keer voorgekomen. Naarmate je ouder wordt is dat risico dat het langer duurt groter, maar is je FO datum ook dichterbij.

In de opbouwfase is het van belang om zo goed mogelijk om te gaan met hetgeen je overhoudt. En dan ook echt overhoudt. Wat @Lointje aangeeft begrijp ik ook, maar het is dure gemakzucht. En de verhoudingen cash ten opzichte van de portefeuilles en de bulk afgelost vermogen in de eigen woning maakt dat ik weleens vragen stel rondom de grootte van de positie.

Het is een enorme luxe om er überhaupt over na te kunnen denken , en de meeste mensen die echt grotere cash posities zouden moeten opbouwen kunnen het niet, en voor een veilig gevoel laten sommigen dus simpelweg tijd en rendement weglopen voor een onderbuikgevoel.

Afgezet tegen sommige besparingen aan de kostenkant komt mij dat weleens vreemd over. Zeker als je nagaat hoe vaak je nu echt al dat geld nodig hebt gehad. Of zelfs maar een deel. En welke crisis er in de voorbije jaren al niet aan je voorbijgetrokken zijn zonder enige impact op het gebied van het niet meer kunnen betalen van de rekeningen.

@Rubbergrover1 Uiteraard zijn de WW rechten ingeperkt, en wellicht nog verder in de toekomst, maar om dan 6 maanden of langer alles in cash te hebben ? Het was ook slechts om aan te geven dat er tijd is in de tussentijd en ik heb even gezocht op de maximale tijden. Die waarschijnlijk voor velen in dit topic wel gelden. Daarom gaf ik ook aan dat mensen met minder rooskleurige plekken op de arbeidsmarkt eigenlijk zulke buffers moeten hebben uit noodzaak en mensen in dit topic wellicht te duur uit zijn met het aanhouden van dat soort bedragen (of na een bepaald bedrag) aanhouden over lange periodes.

[Voor 17% gewijzigd door CornermanNL op 17-09-2021 10:01. Reden: Extra reactie]


  • Blik1984
  • Registratie: juli 2008
  • Laatst online: 19:56
Rubbergrover1 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:57:
[...]

Die andere tijden heb je niet alleen aan de kant van je vermogen, maar ook aan de kant van bijvoorbeeld de WW regelgeving. De maximale duur van de WW is flink ingeperkt, de 'opbouw' aan WW-rechten per jaar is verslechterd, de kritische grenzen van wat 'passend' werk voor je is schuiven flink op etc. Het zijn nu inderdaad andere tijden, je hebt niet meer zomaar 24 maanden WW.
Net even uitgezocht, maar maximaal dagloon is €4.900 per maand, dat vond ik nog best aardig. Ik heb nu 13 jaar werkervaring, en zou dan recht hebben op 11.5 maanden WW

  • MneoreJ
  • Registratie: januari 2006
  • Laatst online: 16:27
CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:58:
Afgezet tegen sommige besparingen aan de kostenkant komt mij dat weleens vreemd over. Zeker als je nagaat hoe vaak je nu echt al dat geld nodig hebt gehad. Of zelfs maar een deel. En welke crisis er in de voorbije jaren al niet aan je voorbijgetrokken zijn zonder enige impact op het gebied van het niet meer kunnen betalen van de rekeningen.
Besparen op je uitgaven heeft dubbel effect voor FO, want je hebt later minder nodig om van rond te komen en je hebt meer over om te investeren. Het is niet letterlijk zo dat ieder dubbeltje helpt natuurlijk, maar je kunt je FO makkelijk dichterbij zien komen. Daarnaast is iedere wijziging in je uitgaven automatisch ook een "lifestyle choice", zoals ze dat zo mooi noemen; je doet ook iets met jezelf. Leuke stof voor discussie.

Sleutelen aan je buffer heeft veel minder effect. Je buffer permanent verlagen is een eenmalig ding. Je maakt X euro vrij die je dan tegen Y tijd kan laten renderen, met andere woorden je verhoogt je investeringen gewoon met X. Dat heeft alleen veel effect als X een significant deel van je vermogen is, bijvoorbeeld als je besloten hebt om een hele dikke buffer op te bouwen als je nog maar net begonnen bent met FO -- waarschijnlijk geen goede keus.

In die zin vind ik het niet zo gek dat de uitgaven meer in de kijker staan dan de buffer. We vinden het in dit topic wel leuk om eindeloos over te bakkeleien, maar de impact van een "verkeerde" buffer valt waarschijnlijk heel erg mee, tenzij je het inderdaad in het extreme trekt.

  • CornermanNL
  • Registratie: februari 2007
  • Laatst online: 19:18
@MneoreJ Uiteraard is besparen belangrijk zeker in het begin gewoon de eerste stap net als een bepaald bedrag aan buffer opbouwen, maar dan heb je in het begin x bespaard en met veel moeite een bepaald niveau aan vermogen op te bouwen en van een deel van dat vermogen geef je 2% per jaar inflatie weg en rendement in andere delen van je portefeuille.

Terwijl dit in veel gevallen gewoon niet nodig is. Of uit verhouding is met de hoogte van het deel wat wel belegd is. Daardoor duurt niet alleen FO langer, maar loop je meer risico als je de buffer niet bijhoudt. Want je toekomstige koopkracht loopt er uit. En niet naar te toe in de vorm van rentecompensatie zoals in vroeger tijden. Het is dus in veel gevallen volkomen nutteloos als je het niet uitgeeft op korte termijn , zelfs voor een auto over 10 jaar zou ik het geld niet cash sparen, want aan het eind moet er nog x jaar tegen -2% bijgepast worden. Dat is serieus geld.

Het komt op mij over als hoogtevrees terwijl je op een prima gebouwde brug loopt. En uiteraard is het persoonlijk, maar het komt op mij over en dat ligt wellicht aan mijn persoonlijke ervaring en ervaringen met gevoeld risico dat ik dat niet altijd begrijp.

  • Rubbergrover1
  • Registratie: maart 2020
  • Laatst online: 12:51
CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:58:
@Rubbergrover1 Uiteraard zijn de WW rechten ingeperkt, en wellicht nog verder in de toekomst, maar om dan 6 maanden of langer alles in cash te hebben ? Het was ook slechts om aan te geven dat er tijd is in de tussentijd en ik heb even gezocht op de maximale tijden. Die waarschijnlijk voor velen in dit topic wel gelden.
Het ging mij er meer om dat je bij die 'veranderde tijden' niet alleen moet kijken naar de kant van het sparen/beleggingen, maar ook naar veranderde tijden in waar je het geld voor zou willen gebruiken.

  • DualDevil
  • Registratie: september 2005
  • Laatst online: 15:39

DualDevil

Venice 3000+ @ 9x324=2916Mhz

CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:00:
[...]


Vul je die buffer van 6 maanden ieder jaar aan met 2% inflatie correctie ? Dat is waar ik nieuwsgierig naar ben. En ik ben op zoek naar het nut van die buffers op lange termijn. Hoe vaak ga je redelijkerwijs die buffer totdat die op is aanspreken en ben je momenteel (en de afgelopen 10 jaar, of langer) niet beter af om het gewoon belegd te laten. Of in ieder geval met de tijd mee te bewegen.

Ik snap dat er iets van een buffer moet zijn, maar de aversie tegen delen van bijvoorbeeld de aandelen portefeuilles verkopen begrijp ik niet zo goed.
In mijn geval gezien ik gequote wordt: Ja, dat doe ik impliciet omdat als mijn kosten stijgen door inflatie het bedrag automatisch wat hoger zal moeten worden om 6 maanden te kunnen overbruggen. Eenvoudig: Als ik nu minimaal 2500 p/m nodig heb om rond te komen en dus 15k reserveer, en die kosten stijgen naar 3000, ga ik 18k reserveren. Als ik kosten weet te verlagen naar 2000 p/m gaat de buffer naar 12k.

Wat ik niet doe is heel veel spaarpotjes aanhouden voor "kleine" dingen (schilder, keuken, auto, zolderverbouwing), omdat we een stevige spaarquote hebben en handige familieleden en vrienden vind ik dat overdreven. Die dingen komen er allemaal wel aan komende 2 tot 5 jaar, maar kosten allemaal een paar duizend en komen niet exact tegelijk. Die betalen we door een maandje niet of amper in te leggen en eventueel een kleine onttrekking uit de buffer. Die buffer wordt vervolgens eerst weer op peil gebracht waardoor tijdelijk minder extra in het portfolio gaat.

Ik ben het dus helemaal eens met de stelling dat de beste manier om naast een cashbuffer omvangrijke risico's te adresseren is om geld te beleggen. Zo heb je namelijk, waarschijnlijk, meer geld om met die risico's om te gaan als het nodig is. :)

| AMD S939 3000+ @9x324 Mhz=2916 Mhz| Asus A8N-E | PCI-E Sapphire X800 GTO2@X850(XT PE nog niet) | Twinmos 1024x2 CL 2.5 PC3200 | Antec TX 1050B (+500 watt modulaire PSU) | Thermaltake Big Typhoon | Logitech G-15 | Logitech MX-510 Gaming mouse|


  • Highland
  • Registratie: mei 2012
  • Laatst online: 13:21
Tommie12 schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:57:
[...]
Hoe meer geld je hebt in beleggingen, hoe minder problemen dat oplevert.
...
1. Hoog vermogen
Voor een crisis had je 1mio staan in beleggingen en 10k cash
Er komt een crash van 35%. Ik ben er zeker van dat er beleggingen tussen zitten die niet of amper gezakt zijn. Daar neem je 15k weg, en de rest betaal je met de cash voorraad.
Op zich eens met je reactie, maar wel een opmerking over de te verkopen aandelen: waarom zou je de aandelen verkopen die het minst gezakt zijn? Je moet de aandelen verkopen waarvan je verwacht dat ze in de toekomst het minst zullen groeien. Op het moment van de verkooporder is het verleden (en dus eventueel koerswinst/verlies) irrelevant.

En in het algemeen over de buffer: in de loop der jaren heb ik de voor mij gewenste buffer gevormd op basis van diverse argumenten.
  • Als starter maakte ik een inschatting van wat ik op redelijk korte termijn nodig dacht te hebben.
  • Toen ik net een huisje-boompje-beestje had heb ik een excelletje gemaakt met de waarde van mijn bezittingen en hun verwachte vervangingstermijnen. Op basis daarvan een bedrag bepaald.
  • Ondertussen als midlife overgestapt op een vast bedrag. Met dat bedrag kan ik aan vrouwlief uitleggen dat we ca.1 jaarinkomen als zekerheid hebben en dat we dus met de rest van het geld andere dingen kunnen doen.
Ja, zekerheid kost geld, maar geeft dus ook bewegingsvrijheid en is supersimpel te managen.

En over supersimpel managen gesproken: ik heb afgelopen jaar geprobeerd alternatieve beleggingen te verwerven in de categorie tussen deposito-sparen en beleggen in de vorm van obligaties in groene beleggingen, maar kom er gewoon niet tussen. Het kost tijd om je in te lezen waar je in belegd, er is weinig aanbod en vervolgens zijn inschrijvingen binnen enkele minuten vol.
Dat schiet niet op, dus ik ga nu toch maar mijn maandelijkse inleg in mijn aandelenfonds verhogen.

  • Wozmro
  • Registratie: december 2016
  • Laatst online: 17:31
Wat betreft de cash, ik vind dat je de hoeveelheid moet bekijken ifv de rest van je beleggingen.

Ik ben zelf bezig met de opbouw van een gevarieerde beleggingsportefeuille van 500k. En ik vind momenteel dat 10% cash daarin moet kunnen. Vooral om er op een stabiele manier op de langere termijn geld te kunnen uithalen als vervanging/aanvulling van het inkomen uit arbeid.
(ik ben daarin al geëvolueerd, een tijdje geleden dacht ik meer in de richting van 20%.)

Die cash kan dan dienen als buffer voor minder goede beursjaren en om bij te kopen bij een beurscrash/correctie.

[Voor 11% gewijzigd door Wozmro op 17-09-2021 12:34]


  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
@Highland
Ja, wat je verkoopt is een ander probleem.

Ik verkoop dan die dingen waar ik minder in geloof, en zeker niet die assets waarvan ik verwacht dat ze snel terug recupereren. Maar eerlijk... dat is glazen bol kijken, en de mijne is niet van Swarovski, maar komt uit de Aldi.

  • jerh
  • Registratie: mei 2015
  • Laatst online: 20:46
CornermanNL schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 09:42:
@MneoreJ Uiteraard is het psychologische aspect belangrijk , en niet te onderschatten. Maar de tijd is onderbelicht en echt onverwachte zaken als ziekte , zwaar letsel, bij uitstek gelegenheden waarbij de doelen veranderen en horizonnen gaan verschuiven.

Laten we een simpele veelvoorkomende variant nemen. Je wordt werkloos, in veel gevallen wordt dat wel aangekondigd en heb je eerst nog recht op WW en val je maximaal terug tot 70% met een max van 233 euro per dag, duur iets van 24 maanden.

Grote kans dat de gemiddelde Fo'er zoveel overhoudt dat de vaste lasten met gemak kunnen worden betaald. Na 24 maanden is dan het eerste moment dat je moet gaan verkopen. Daar zit een behoorlijke voorbereidingstijd tussen. De eerste 24 maanden heb je die 6 maanden buffer niet nodig. (of hoe lang je er ook aan reserve hebt staan)

In al die tijd heb je momenten zat om iets van liquiditeit te organiseren voor de periode daarna, een baan is de meest voor de hand liggende. Dan zijn er nog verkopen van aandelen, of zelfs het schrijven van opties in de tussentijd, in de periode van 24 maanden. Zelfs in tijden van eerste chaos op de markt kan je het nog wel uitzingen. Zonder enorme cash voorraden.

Het pijnpunt is dat Cash momenteel niet gratis is, het kost geld en dat doet het al die tijd dat er zich niets voordoet. In de meeste gevallen dus. We vergelijken de situatie van nu veel te veel met de tijd dat sparen loonde (of in ieder geval de inflatie bijhield) en het een veilig en verantwoorde manier was om echt voor toekomstige uitgaven of noodgevallen te kunnen opbouwen. Want ook buffers hebben opbouw nodig, of in ieder geval onderhoud.

Waar ik het sentiment en het psychologische voordeel vanuit het verleden prima begrijp zie ik dat in de huidige en al reeds lang bestaande situatie niet in. Het is en zijn gewoon andere tijden, en het belang van cash is na een bepaald punt aan kostenbesparing en opbouw van vermogen gewoon veel minder relevant. En uiteindelijk wordt het dure premie voor het verzekeren van een risico dat makkelijker over tijd kan worden opgelost.
Het is best lastig. Ik heb op dit moment veel cash, gedeeltelijk toeval (uitkering levensverzekering, verkoop bedrijf) en gedeeltelijk voorzichtigheid. De beurs staat hoog… althans dat wordt nu geroepen. Ik ben dit jaar aan het re gedeelte gestart, dus cash geeft ook een gevoel van nooit meer werken. Een crash zou daarin wel een verandering brengen. Dus ruim 350k cash en aan het piekeren wat te doen. En op de beurs dit jaar ruim meer dan 100k rendement gemaakt, wat dus meer had kunnen zijn.
Normaal zou een switch naar obligaties zijn, maar dat levert ongeveer niks op en loop je ook nog een fors risico bij stijgende rente.

En ook nog aan het wennen aan nieuw levenspatroon, dus maak me er ook niet druk om. Eerst vakantie maar eens afronden, fantastisch gevoel 4 weken in italie zonder verplichtingen…. Vroeger was er altijd stress voor het weggaan en na het terugkomen.

  • Tommie12
  • Registratie: juni 2011
  • Laatst online: 16:12
jerh schreef op vrijdag 17 september 2021 @ 14:58:
[...]

Het is best lastig. Ik heb op dit moment veel cash, gedeeltelijk toeval (uitkering levensverzekering, verkoop bedrijf) en gedeeltelijk voorzichtigheid. De beurs staat hoog… althans dat wordt nu geroepen. Ik ben dit jaar aan het re gedeelte gestart, dus cash geeft ook een gevoel van nooit meer werken. Een crash zou daarin wel een verandering brengen. Dus ruim 350k cash en aan het piekeren wat te doen. En op de beurs dit jaar ruim meer dan 100k rendement gemaakt, wat dus meer had kunnen zijn.
Normaal zou een switch naar obligaties zijn, maar dat levert ongeveer niks op en loop je ook nog een fors risico bij stijgende rente.

En ook nog aan het wennen aan nieuw levenspatroon, dus maak me er ook niet druk om. Eerst vakantie maar eens afronden, fantastisch gevoel 4 weken in italie zonder verplichtingen…. Vroeger was er altijd stress voor het weggaan en na het terugkomen.
Lees dit maar eens over obligaties.
https://www.mijnkapitaal....er-conservatief-beleggen/

Mijn mening: als de rente op obligaties lager ligt dan de inflatie, dan heb je daar niks te zoeken.

Ik zou met je cash gradueel instappen. elke maand bv 10-20k, en ook een plaats geven aan goud en zilver.

Wat ik de laatste maanden zie op de beurs.... ieder keer er een paar procent af gaat zijn die er een paar dagen weer bij. blijkbaar staat er nog veel geld te wachten op rekeningen om in te stappen.
Pagina: 1 ... 36 37 38 Laatste


Nintendo Switch (OLED model) Apple iPhone 13 LG G1 Google Pixel 6 Call of Duty: Vanguard Samsung Galaxy S21 5G Apple iPad Pro (2021) 11" Wi-Fi, 8GB ram Nintendo Switch Lite

Tweakers vormt samen met Hardware Info, AutoTrack, Gaspedaal.nl, Nationale Vacaturebank, Intermediair en Independer DPG Online Services B.V.
Alle rechten voorbehouden © 1998 - 2021 Hosting door True

Tweakers maakt gebruik van cookies

Bij het bezoeken van het forum plaatst Tweakers alleen functionele en analytische cookies voor optimalisatie en analyse om de website-ervaring te verbeteren. Op het forum worden geen trackingcookies geplaatst. Voor het bekijken van video's en grafieken van derden vragen we je toestemming, we gebruiken daarvoor externe tooling die mogelijk cookies kunnen plaatsen.

Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Sluiten

Forum cookie-instellingen

Bekijk de onderstaande instellingen en maak je keuze. Meer informatie vind je in ons cookiebeleid.

Functionele en analytische cookies

Deze cookies helpen de website zijn functies uit te voeren en zijn verplicht. Meer details

janee

    Cookies van derden

    Deze cookies kunnen geplaatst worden door derde partijen via ingesloten content en om de gebruikerservaring van de website te verbeteren. Meer details

    janee