De standaardregel is dat je moet boekhouden volgens
goed koopmansgebruik. Dat betekent dat je enige keuzevrijheid hebt, als je maar een consistente en algemeen aanvaarde manier van boekhouden gebruikt.
Eén van de normaliter algemeen aanvaarde manieren is dat je zaken waardeert op 'historische kostprijs of lagere waarde'. Dus als je bijvoorbeeld een fabriekspand koopt, hoef je niet elk jaar af te rekenen over de toegenomen waarde; je mag hem in de boeken houden voor de aanschafprijs. Als je pand instort, mag je wél dat verlies nemen. Door de bank genomen is dit gunstig voor ondernemingen.
Maar er is een uitzondering voor beleggingsfondsen. Kortweg komt het erop neer dat je een beleggingsfonds alléén op historische kostprijs of lagere waarde mag waarderen als het verplicht jaarlijks de winst uitkeert.
Alle accumulerende fondsen voldoen daar sowieso niet aan en die moet je dus jaarlijks herwaarderen en dus ook jaarlijks afrekenen over koersstijgingen.
In zekere zin is dit ook volstrekt logisch, want anders zou je met een fondsje ertussen elke vorm van winst - en daarmee de belasting - voor altijd kunnen uitstellen. Vandaar dat ik er vanuit ga dat er ook in box 3 een vergelijkbare systematiek komt.
Ik denk dat je je vergist als je denkt dat er een enorm draagvlak is voor
hardcore winstbelasting. Politici en de maatschappij zijn gevoelig voor de ruwe kantjes van een aanwasbelasting; AOW-oma Josje met haar dure pand zonder liquide middelen die belasting zou moeten betalen over de waardestijging van haar pand. Jonge ondernemers die belasting zouden moeten betalen over ongerealiseerde koerswinst van hun startups zonder dat er enige liquide middelen uit vrijgekomen zijn. Voor simpele zielen klinkt
winstbelasting dan veel sympathieker en eerlijker dan aanwasbelasting.
Maar ik denk niet dat er draagvlak is om belastingheffing over de zeer liquide winsten van beleggen op de beurs tot in den treuren uit te stellen.
Ik heb eerder weleens geschreven dat in de praktijk een VAB en een VWB naar elkaar toe zullen kruipen: bij een VWB als basis zullen er uitzonderingen komen zoals we die nu al zien in box 2. Bij een VAB zullen er uitzonderingen komen zoals die waarover gesproken werd; vastgoed, niet-beursgenoteerde bedrijven danwel startups etcetera.