Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Rubbergrover1]

Afas schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 12:43:
Nog een laatste opmerking over erfbelasting en dat is de behandeling van gezinnen met kinderen afgezet tegen mensen die geen partner of kinderen hebben. Het hele systeem is ingericht op gezinnen die veel minder belasting betalen dan mensen die een nalatenschap achterlaten buiten de eerste of tweede graad. Dat gaat niet alleen over veel lagere percentages maar ook over een veel hogere vrijstelling. Je kunt je inmiddels met het toenemend aantal alleenstaanden in de maatschappij en de maatschappelijke ontwikkelingen in algemene zin afvragen of dit nog rechtvaardig is. Ik heb het voor een testament eens nagerekend en omdat ik geen partner of kinderen heb, betalen mijn nabestaanden 35!! keer meer erfbelasting dan in geval van een geregistreerd partner. Ik kan niet anders zeggen dat dit ontzettend onrechtvaardig voelt.

Die partner en kinderen zijn bij leven vaak ook sterk afhankelijk van de overledene. Zowel financieel als praktisch en emotioneel. Niet gek dat die anders worden behandeld dan een willekeurige neef of nicht

[Afas]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 14:05:
[...]

Die partner en kinderen zijn bij leven vaak ook sterk afhankelijk van de overledene. Zowel financieel als praktisch en emotioneel. Niet gek dat die anders worden behandeld dan een willekeurige neef of nicht

Dat is ook niet de discussie wat mij betreft. De discussie of het niet wat minder kan. Ruim 8 ton vrijstelling en daarboven anderhalve ton tegen 10% en vervolgens 20% is heel erg laag belast. In België betaal je vanaf 2,5 ton 27%

[Sissors]

Afas schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 14:13:
[...]

Dat is ook niet de discussie wat mij betreft. De discussie of het niet wat minder kan. Ruim 8 ton vrijstelling en daarboven anderhalve ton tegen 10% en vervolgens 20% is heel erg laag belast. In België betaal je vanaf 2,5 ton 27%

Die 8 ton is enkel de partner, niet de kinderen! En dan leef je dus samen met iemand, en dan mag diegene rest van zijn/haar leven dat geld houden effectief gezien. Vaak zal diegene dan ook op niet al te lange termijn overlijden, en dan gaat er alsnog erfbelasting over.

Ik zou het eerder vreemd vinden als er voor een partner met wie je samenwoont nog een keer erfbelasting over moet gaan.

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 14:03:
[...]

Als je van mening bent dat een hoop (oude) mensen zo veel geld hebben dat ze wel wat meer zouden mogen bijdragen aan zorg etc. En als de bron van die "grote zak geld" vooral in de eigen woning zit. Dan lijkt het mij logischer om die bron te belasten dan om iedereen, inclusief mensen die geen grote zak geld hebben, meer aan zorg etc. te laten meebetalen.

Je hebt hier wel de altijd lastige afweging dat aan de ene kant je wil dat de overheid specifiek degene ondersteund die het nodig hebben, maar aan de andere kant wordt dat al wel snel weer zelf voor je zaakjes zorgen afstraffen.

[Rubbergrover1]

Afas schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 14:13:
[...]

Dat is ook niet de discussie wat mij betreft. De discussie of het niet wat minder kan. Ruim 8 ton vrijstelling en daarboven anderhalve ton tegen 10% en vervolgens 20% is heel erg laag belast. In België betaal je vanaf 2,5 ton 27%

Tsja, maar in België betaal je bij leven weer veel minder vermogensrendementsheffing/vermogensbelasting.

(Overigens wordt een (groot) deel van de vrijstelling ook door de imputatie van het nabestaandenpensioen 'opgebruikt'.)

[Rubbergrover1]

Sissors schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 14:17:
[...]

Je hebt hier wel de altijd lastige afweging dat aan de ene kant je wil dat de overheid specifiek degene ondersteund die het nodig hebben, maar aan de andere kant wordt dat al wel snel weer zelf voor je zaakjes zorgen afstraffen.

Dat heb je altijd met belastingen die afhankelijk zijn van inkomen, bezit of de waarde van dingen.

[GG85]

Waarom erfbelasting altijd zoveel emotie oproept is mij een raadsel.

Over al het geld wat we rondpompen wordt bij het wisselen van hand belasting geheven maar bij erfbelasting zeggen mensen ineens "maar er is al belasting over betaald".

Wat mij betreft is een erfenis gewoon inkomsten en heffen we gewoon inkomstenbelasting er op. Je hebt er niet voor hoeven werken dus dat is je winst al.

Zeker met FO in het achterhoofd is het voor mij altijd bijzonder dat:
Persoon A heeft geen rijke ouders:
-Werkt 40 uur per week (tijd die je niet meer terug krijgt) en betaald ~40% inkomstenbelasting over alles wat binnen komt, leeft zuinig, betaald een klap in box 3 en sprokkelt zo een miljoen bij elkaar.

Persoon B heeft rijke ouders en krijgt een erfenis van een miljoen:
-Betaald ~20% belasting over dat bedrag, heeft daar geen tijd voor hoeven investeren en ook niet jarenlang Box 3 belasting voor hoeven af te dragen tijdens de opbouw.

En dan zeggen we dat werken moet lonen .

Misschien afgunst maar wat mij betreft mag de erfbelasting flink omhoog als we echt gelijke kansen willen creeren en als werken moet lonen.

[GioStyle]

GG85 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 15:43:

Misschien afgunst maar wat mij betreft mag de erfbelasting flink omhoog als we echt gelijke kansen willen creeren en als werken moet lonen.

Ik snap alleen niet echt de logica van het verhogen van de erfbelasting. Denk jij dat als de erf- en schenkbelasting omhoog gaan de belasting op inkomsten naar beneden gaat?

[phantom09]

R_Zwart schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 09:26:
[...]


Als je dat wilt voorkomen dan zal je op de grootste uitgavenposten moeten bezuinigen. Een paar procent op de kleine ministeries zet geen zoden aan de dijk. Dus als je de begroting procenten kleiner wilt maken moet je bezuinigen op zorg, onderwijs en sociale zekerheid. Ga jij het je opa en oma vertellen dat hun AOW wordt gekort en dat ze geen thuiszorg meer krijgen?

Ongeveer 50-55 jaar geleden wist men al dat de vergrijzing aan zou komen. Men heeft nauwelijks hier iets aan gedaan. Het is eigenlijk sinds de laatste 20 jaar dat men hier wat aan de knoppen gaat draaien. Veel te laat.
En doordat de regeringen 50 jaar geleden dit veel te lang genegeerd hebben mag iedereen hier nu voor betalen.

Dit had dus helemaal niet gehoeven als de regeringen destijds maatregelen hadden getroffen. En ja, natuurlijk had men dan in het verleden iets zwaardere lasten maar doordat het dan 50 jaar geleden gedaan werd valt het nog mee.

Een beetje te vergelijken met een extra pensioen. Als je als twintiger begint met elke maand een beetje opzij te leggen voor een extra pensioen, dan doet dat veel meer dan dat je 5 jaar voor je pensioen heel grote bedragen opzij gaat leggen.

Regeren is vooruit zien, echter hier in Nederland gaat het alleen om zieltjes winnen voor de verkiezingen en niet verder kijken dan 4 jaar regeren. Alle problemen die men niet kan of wil oplossen, schuift men door naar de volgende regering/generaties.

[ Voor 8% gewijzigd door phantom09 op 29-11-2025 16:44 ]

[phantom09]

Sissors schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 11:55:
[...]
En wat de reden is van toenemende erfenissen is primair huizenprijzen. Grootste gedeelte van erfbelasting gaat over woningen. En imo is dan niet het probleem dat erfenissen hoger worden waardoor vermogensongelijkheid zou toenemen, maar is het probleem dat die huizenprijzen keihard blijven doorstijgen.

In 2007 heb ik mijn huidige huis gekocht voor €134.000,-. Als ik nu zou verkopen dan kan ik waarschijnlijk € 290.000,- tot € 300.000,- vragen. Dit is circa 4,35% prijsstijging per jaar (utigaande van 19 jaar na aankoop).
Ik vindt dat geen keiharde stijging.

[HandyLumberjack]

phantom09 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 16:51:
[...]


In 2007 heb ik mijn huidige huis gekocht voor €134.000,-. Als ik nu zou verkopen dan kan ik waarschijnlijk € 290.000,- tot € 300.000,- vragen. Dit is circa 4,35% prijsstijging per jaar (utigaande van 19 jaar na aankoop).
Ik vindt dat geen keiharde stijging.

Als je huizenprijs met de inflatie was meegestegen was je huis ongeveer €200.000,- waard.... Maar het is dus 50% meer.

[phantom09]

Wozmro schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 12:23:
Mensen zijn nu eenmaal enorm adaptief.
En bijkomend: er moet maar 1 individu met een creatieve oplossing komen om rond een beleidsmaatregel te fietsen en dat idee wordt quasi onmiddellijk verspreidt naar een zekere massa die dan uiteindelijk groot genoeg is om die beleidsmaatregel te beïnvloeden zodat die dan weer moet opnieuw geëvalueerd worden. En zo weer opnieuw....

Het beste wat je kan doen is er je bij neerleggen dat er geen eindoplossing bestaat en je energie steken in het zelf zo goed mogelijk adaptief zijn.
Waarmee ik niet wil zeggen dat je moet zwijgen als je met iets niet akkoord bent. Ook dat is deel van het proces.

Dat is geen probleem zolang je werkt. Dan kan je nog vermogen opbouwen en desnoods wat langer werken.
Echter als je al men pensioen bent, dan wordt het lastig om je vermogen op te bouwen door te gaan werken.
Enige oplossing voor gepensioneerden is dan om wat zuiniger te gaan leven.

[Wozmro]

In de praktijk heeft iedereen toch individueel zijn eigen definitie van 'op pensioen zijn'?

Ik kom zelf meermaals per week mensen tegen die zich voorstellen met : 'ik ben eigenlijk al op pensioen maar ....'*

* Ik ben zzp'er en ik werk gewoon door maar op een rustiger tempo, ik ben werknemer maar ik werk nog 2 dagen per week voor mijn werkgever, ik heb altijd die die job gedaan maar nu doe ik op pensioen ben doe ik iets nieuws,....

En dan heb je ook nog diegene die als 'job' hebben het beheer van hun studentenkamers, vakantiehuisjes, woningen,... die ze verhuren.

[Rubbergrover1]

GG85 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 15:43:
Waarom erfbelasting altijd zoveel emotie oproept is mij een raadsel.
...
Misschien afgunst maar wat mij betreft mag de erfbelasting flink omhoog als we echt gelijke kansen willen creeren en als werken moet lonen.

Die ongelijke kansen zitten vooral in de tijd vóórdat diegene overlijdt. Tegen de tijd dat mensen gemiddeld overlijden, zijn de kinderen al lang en breed gesetteld. Als het je om gelijke (of minder ongelijke) kansen gaat, dan zou je dus beter ver vóór dat overlijden kunnen heffen. Dus dan liever 20 jaar lang 1% meer vermogensbelasting dan 20% meer erfbelasting aan het eind.

[edozat1]

phantom09 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 16:43:
[...]
Ongeveer 50-55 jaar geleden wist men al dat de vergrijzing aan zou komen. Men heeft nauwelijks hier iets aan gedaan. Het is eigenlijk sinds de laatste 20 jaar dat men hier wat aan de knoppen gaat draaien. Veel te laat.
En doordat de regeringen 50 jaar geleden dit veel te lang genegeerd hebben mag iedereen hier nu voor betalen.

Helemaal eens dat we dit al heel lang hadden kunnen zien aankomen. Ik zie het alleen niet als de schuld van “de regering”. Het is m.i. vooral het volk dat te weinig vooruit denkt en vaak egoïstisch is. De regering is niks anders dan een volksvertegenwoordiging. Als iemand destijds was opgestaan en een ander plan had gehad waardoor we nu geen probleem hadden, hadden ze daar gewoon op kunnen stemmen. Je ziet nu toch hetzelfde? Het lukt niet om flink te investeren in duurzaamheid in de breedste zin van het woord. Niet in natuur en klimaat en niet in de economie. Het is allemaal korte termijnbeleid omdat mensen daarop stemmen. Op het moment dat je echt in de toekomst wil investeren, word je niet herkozen.

[ Voor 3% gewijzigd door edozat1 op 29-11-2025 17:56 ]

[MrBlack]

GioStyle schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 16:01:
[...]


Ik snap alleen niet echt de logica van het verhogen van de erfbelasting. Denk jij dat als de erf- en schenkbelasting omhoog gaan de belasting op inkomsten naar beneden gaat?

Bij gelijkblijvende uitgaven van de overheid zijn belastingen communicerende vaten: door verhogen van erfbelasting (gecombineerd met de bor aanpassen waarbij de gelukkigen die een bedrijf erven getemporiseerd laten dokken) kan (bijvoorbeeld) de inkomstenbelasting of het tarief van de omzetbelasting omlaag.

Dat laatste is misschien wel het beste omdat dat een regressieve belasting is.

[ Voor 4% gewijzigd door MrBlack op 29-11-2025 18:00 ]

[GioStyle]

MrBlack schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:55:
[...]


Bij gelijkblijvende uitgaven van de overheid zijn belastingen communicerende vaten: door verhogen van erfbelasting (gecombineerd met de bor aanpassen waarbij de gelukkigen die een bedrijf erven getemporiseerd laten dokken) kan (bijvoorbeeld) de inkomstenbelasting of het tarief van de omzetbelasting omlaag.

Dat laatste is misschien wel het beste omdat dat een regressieve belasting is.

Om het even in perspectief te plaatsen: in de Miljoenennota van 2025 is de schenk- en erfbelasting geraamd op 3,6 miljard euro, en de loon- en inkomstenbelasting op 97,3 miljard euro. Stel dat je de schenk- en erfbelasting van 20% verhoogt naar 40% en daardoor de inkomsten in theorie verdubbelen. Dan heb je 3,6 miljard euro die je kunt inzetten als lastenverlichting op het inkomen. Dan praten we over twee of drie tientjes bruto per werknemer per maand. Ik vind dat vooral een symbolische verlichting is en dat het weinig doet aan de belastingdruk op inkomen.

[edozat1]

GioStyle schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 18:38:
[...]


Om het even in perspectief te plaatsen: in de Miljoenennota van 2025 is de schenk- en erfbelasting geraamd op 3,6 miljard euro, en de loon- en inkomstenbelasting op 97,3 miljard euro. Stel dat je de schenk- en erfbelasting van 20% verhoogt naar 40% en daardoor de inkomsten in theorie verdubbelen. Dan heb je 3,6 miljard euro die je kunt inzetten als lastenverlichting op het inkomen. Dan praten we over twee of drie tientjes bruto per werknemer per maand. Ik vind dat vooral een symbolische verlichting is en dat het weinig doet aan de belastingdruk op inkomen.

We kunnen inderdaad geen grote problemen oplossen met hogere erfbelasting. Alleen met deze gedachte zou je ook de erfbelasting kunnen afschaffen en de inkomstenbelasting iets verhogen, het zijn toch maar een paar tientjes. Maar die paar tientjes maken wel degelijk uit, zowel macro als micro. Hoeveel het voor individuele huishoudens uitmaakt, hangt uiteraard af van de hoogte van het inkomen.

[Oilman]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:28:
[...]

Die ongelijke kansen zitten vooral in de tijd vóórdat diegene overlijdt. Tegen de tijd dat mensen gemiddeld overlijden, zijn de kinderen al lang en breed gesetteld. Als het je om gelijke (of minder ongelijke) kansen gaat, dan zou je dus beter ver vóór dat overlijden kunnen heffen. Dus dan liever 20 jaar lang 1% meer vermogensbelasting dan 20% meer erfbelasting aan het eind.

Dat geld zit in de meeste gevallen vast in het huis, dat zwaarder belasten geeft aanzienlijke consequenties. Overigens spelen de erfenissen wel degelijk een rol bij het creëren van ongelijke kansen, het is alleen vooral een generatie verder die er garen bij spannen. De kinderen serieus financieel ondersteunen is een makkelijkere keus als je weet dat er binnen een paar jaar nog een paar ton je kant op komt rollen. In de meeste gevallen is het niet echt spannend, beetje spaargeld en een huis, je weet hoeveel broers en zussen er al dan niet zijn, zijn je ouders nu in de 80 dan is de kans dat het nog meer dan 10 jaar duurt niet zo groot.

[Wozmro]

edozat1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:55:
[...]

Helemaal eens dat we dit al heel lang hadden kunnen zien aankomen. Ik zie het alleen niet als de schuld van “de regering”. Het is m.i. vooral het volk dat te weinig vooruit denkt en vaak egoïstisch is. De regering is niks anders dan een volksvertegenwoordiging. Als iemand destijds was opgestaan en een ander plan had gehad waardoor we nu geen probleem hadden, hadden ze daar gewoon op kunnen stemmen. Je ziet nu toch hetzelfde? Het lukt niet om flink te investeren in duurzaamheid in de breedste zin van het woord. Niet in natuur en klimaat en niet in de economie. Het is allemaal korte termijnbeleid omdat mensen daarop stemmen. Op het moment dat je echt in de toekomst wil investeren, word je niet herkozen.

Diegene die het meest zeggen dat de overheid niet moet 'betuttelen' en dat de belastingen veel te hoog zijn zijn net diegene die ook zeggen: 'de overheid had beter 50 jaar vooruitgekeken...'

Die ingebeelde overheid waar ze zelf zeker niet op zouden stemmen 😁

[Fr33z]

phantom09 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 16:51:
[...]


In 2007 heb ik mijn huidige huis gekocht voor €134.000,-. Als ik nu zou verkopen dan kan ik waarschijnlijk € 290.000,- tot € 300.000,- vragen. Dit is circa 4,35% prijsstijging per jaar (utigaande van 19 jaar na aankoop).
Ik vindt dat geen keiharde stijging.

Wel wat selectief met een n=1 voorbeeld natuurlijk. Hier een andere: van 2020 tot nu ruim 70% prijsstijging :-0 dus het is nogal de vraag wat je start en eindpunt is.

[Rubbergrover1]

Oilman schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 19:10:
[...]


Dat geld zit in de meeste gevallen vast in het huis, dat zwaarder belasten geeft aanzienlijke consequenties.

Dat zelfde geldt voor de waarde van de erfenis en de erfbelasting

Overigens spelen de erfenissen wel degelijk een rol bij het creëren van ongelijke kansen, het is alleen vooral een generatie verder die er garen bij spannen. De kinderen serieus financieel ondersteunen is een makkelijkere keus als je weet dat er binnen een paar jaar nog een paar ton je kant op komt rollen.

En als je dat bij overblijven hoger gaat belasten, dan zal dat geld alleen maar eerder die kant op komen, omdat een goede estate planning dan nog lucratiever wordt.

[phantom09]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:28:
[...]

Die ongelijke kansen zitten vooral in de tijd vóórdat diegene overlijdt. Tegen de tijd dat mensen gemiddeld overlijden, zijn de kinderen al lang en breed gesetteld. Als het je om gelijke (of minder ongelijke) kansen gaat, dan zou je dus beter ver vóór dat overlijden kunnen heffen. Dus dan liever 20 jaar lang 1% meer vermogensbelasting dan 20% meer erfbelasting aan het eind.

Niet mee eens, ik leef nu en heb heb geen erfenis nodig. Dus geen hogere vermogens belasting.

[ Voor 3% gewijzigd door phantom09 op 29-11-2025 22:18 ]

[phantom09]

MrBlack schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:55:
[...]


Bij gelijkblijvende uitgaven van de overheid zijn belastingen communicerende vaten: door verhogen van erfbelasting (gecombineerd met de bor aanpassen waarbij de gelukkigen die een bedrijf erven getemporiseerd laten dokken) kan (bijvoorbeeld) de inkomstenbelasting of het tarief van de omzetbelasting omlaag.

Dat laatste is misschien wel het beste omdat dat een regressieve belasting is.

Denk dat het beter is om de extra inkomsten van een verhoging van de erfrechtbelasting te gebruiken om de steeds hogere pensioen/zorg lasten voor de overheid te betalen.
En zelfs al zouden ze de erfrecht belasting flink verhogen, dan nog komen ze geld te kort.

[Cyberpope]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 17:28:
[...]

Die ongelijke kansen zitten vooral in de tijd vóórdat diegene overlijdt. Tegen de tijd dat mensen gemiddeld overlijden, zijn de kinderen al lang en breed gesetteld. Als het je om gelijke (of minder ongelijke) kansen gaat, dan zou je dus beter ver vóór dat overlijden kunnen heffen. Dus dan liever 20 jaar lang 1% meer vermogensbelasting dan 20% meer erfbelasting aan het eind.

Neuh.. Ook al vooraf. Als ik naar mijn generatie kijk (nu tussen 45-55) zie ik toch echt wel verschillen in leefstijl die mensen er op nahouden omdat sommige weten dat ze nog een aantal tonnetjes krijgen. Niet omdat hun ouders zo rijk zijn, maar wel 2 kinderen en een ouderlijk huis dat richting de 8 a 9 ton gaat (en dat regelmatig aan 2 kanten). Dan kun je toch echt wel anders leven nu al als je weet dat zo beetje voor je 60ste dat je kant op komt.

GioStyle schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 18:38:
Om het even in perspectief te plaatsen: in de Miljoenennota van 2025 is de schenk- en erfbelasting geraamd op 3,6 miljard euro, en de loon- en inkomstenbelasting op 97,3 miljard euro. Stel dat je de schenk- en erfbelasting van 20% verhoogt naar 40% en daardoor de inkomsten in theorie verdubbelen. Dan heb je 3,6 miljard euro die je kunt inzetten als lastenverlichting op het inkomen. Dan praten we over twee of drie tientjes bruto per werknemer per maand. Ik vind dat vooral een symbolische verlichting is en dat het weinig doet aan de belastingdruk op inkomen.

Voor een euro per nederlander, wat kost dat nu, kun je mij erg helpen. Zal ik nooit meer klagen....
Of te wel onzinnig om op deze manier te rekenen. Want als die 3 tientjes erbij komen, zijn er genoeg die moord en brand schreeuwen. Terwijl we wel ongeveer 10 euro per nederlander betaald hebben om de dochter van Heineken te sponseren dus moet die 1 euro voor mij toch ook geen probleem zijn?

[assje]

phantom09 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 22:21:
En zelfs al zouden ze de erfrecht belasting flink verhogen, dan nog komen ze geld te kort.

Als je bij dergelijke statements nou standaard "we" in plaats van "ze" zou gebruiken leest het allemaal net wat minder als de Telegraaf.

[GioStyle]

Cyberpope schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 22:33:

Voor een euro per nederlander, wat kost dat nu, kun je mij erg helpen. Zal ik nooit meer klagen....
Of te wel onzinnig om op deze manier te rekenen. Want als die 3 tientjes erbij komen, zijn er genoeg die moord en brand schreeuwen. Terwijl we wel ongeveer 10 euro per nederlander betaald hebben om de dochter van Heineken te sponseren dus moet die 1 euro voor mij toch ook geen probleem zijn?

Wat is er precies onzinnig aan? Er werd gesteld dat bij gelijkblijvende uitgaven de belasting communicerende vaten zijn: als de ene belasting stijgt, zou de andere kunnen dalen. Ik geef alleen aan dat bij een verdubbeling van het tarief van de schenk- en erfbelasting de impact op de inkomstenbelasting klein is. Om het nog verder in perspectief te zetten: Jan Modaal betaalt in 2025 richting de €10.000 aan inkomstenbelasting. Ik denk dat Jan niet wakker ligt van een euro meer of minder belasting.

[Cyberpope]

GioStyle schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 23:26:
[...]


Wat is er precies onzinnig aan? Er werd gesteld dat bij gelijkblijvende uitgaven de belasting communicerende vaten zijn: als de ene belasting stijgt, zou de andere kunnen dalen. Ik geef alleen aan dat bij een verdubbeling van het tarief van de schenk- en erfbelasting de impact op de inkomstenbelasting klein is. Om het nog verder in perspectief te zetten: Jan Modaal betaalt in 2025 richting de €10.000 aan inkomstenbelasting. Ik denk dat Jan niet wakker ligt van een euro meer of minder belasting.

Omdat het handig framen is en afgeleid van de discussie. Want ik zie Jan Modaal zich erg druk maken als er een tientje bij de zorgverzekering bijkomt. Of 5ct op de benzine. Of 1% minder hypotheekrente aftrek. (en zo kunnen we wel even doorgaan) Terwijl in vergelijk met de inkomstenbelasting dat allemaal peanuts is.

Ondanks dat het maar 10ct per inwoner is, zal er een politieke storm opsteken op het moment dat de Min. Pres zich besluit om zich een jaarsalaris van 1.8 miljoen per jaar extra te geven. Maar waar lullen we over? Het is toch maar 10ct per inwoner? Uitgaande van 10.000 euro inkomstenbelasting is dat slechts 0.001% belasting verhoging? Toch? Daar kan toch niemand tegen zijn?

Stel de vraag of we het belasting systeem zo moeten inrichten dat de 132 rijkste vrouw ter wereld en rijkste vrouw van NL 20 euro (minimaal)voordeel krijgt van elke nederlander en je krijgt direct een ander antwoord dan op je vragen over verhogen erfrechtbelasting. De vraag reduceren tot een technisch rekentrucje geprojecteerd om je eigen argument te versterken is dan niet erg sterk.

Wat wel een feit blijft is dat vooral vermogenden families direct voordeel hebben en dit primair te kosten gaat van alle belastingbetalenden. Het versterkt vermogensongelijkheid (los van het feit of je dit goed of slecht ding vind).

JURIST schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:08:
[...]


Dat lijkt soms wel mee te spelen bij sommige grote beslissingen inderdaad en het zou gezien kunnen worden als een soort toekomstige buffer. Al denk ik dat het op dit forum wat minder richttinggevend is...
Een bepaalde verwachting moet vooral niet in de weg zitten bij het laten leven van die oudere generatie.

Ik reken zelf op niets aan erfenis, althans ik dat wat ooit komt zou ik graag willen gebruiken om onze kinderen vooruit te helpen op de woningmarkt. Dan heb ik er zoverre iets aan dat we dat zelf niet of minder hoeven te doen.

Snap ik, maar ik begrijp op dat sommige mensen weinig tot geen behoefte voelen om met FIRE bezig te zijn als ze zo goed als zeker weten dat ze rond het 55ste waaschijnlijk toch al volledig financieel onhankelijk zijn omdat ze iets leuks binnen krijgen.

[ Voor 18% gewijzigd door Cyberpope op 30-11-2025 08:13 ]

[JURIST]

Cyberpope schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 22:33:
[...]

Neuh.. Ook al vooraf. Als ik naar mijn generatie kijk (nu tussen 45-55) zie ik toch echt wel verschillen in leefstijl die mensen er op nahouden omdat sommige weten dat ze nog een aantal tonnetjes krijgen. Niet omdat hun ouders zo rijk zijn, maar wel 2 kinderen en een ouderlijk huis dat richting de 8 a 9 ton gaat (en dat regelmatig aan 2 kanten). Dan kun je toch echt wel anders leven nu al als je weet dat zo beetje voor je 60ste dat je kant op komt.

Dat lijkt soms wel mee te spelen bij sommige grote beslissingen inderdaad en het zou gezien kunnen worden als een soort toekomstige buffer. Al denk ik dat het op dit forum wat minder richttinggevend is...
Een bepaalde verwachting moet vooral niet in de weg zitten bij het laten leven van die oudere generatie.

Ik reken zelf op niets aan erfenis, althans ik dat wat ooit komt zou ik graag willen gebruiken om onze kinderen vooruit te helpen op de woningmarkt. Dan heb ik er zoverre iets aan dat we dat zelf niet of minder hoeven te doen.

[R.van.M]

JURIST schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:08:
[...]


Dat lijkt soms wel mee te spelen bij sommige grote beslissingen inderdaad en het zou gezien kunnen worden als een soort toekomstige buffer. Al denk ik dat het op dit forum wat minder richttinggevend is...
Een bepaalde verwachting moet vooral niet in de weg zitten bij het laten leven van die oudere generatie.

Ik reken zelf op niets aan erfenis, althans ik dat wat ooit komt zou ik graag willen gebruiken om onze kinderen vooruit te helpen op de woningmarkt. Dan heb ik er zoverre iets aan dat we dat zelf niet of minder hoeven te doen.

En dat is precies het probleem met erfenissen, ze vergroten de ongelijkheid aanzienlijk en stuwen de huizenprijzen verder omhoog, omdat ze daar in grote mate voor worden benut

[phantom09]

R.van.M schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:54:
[...]


En dat is precies het probleem met erfenissen, ze vergroten de ongelijkheid aanzienlijk en stuwen de huizenprijzen verder omhoog, omdat ze daar in grote mate voor worden benut

Ik kan mij van vroeger niet herinneren dat mensen fanatiek hun huis gingen verbouwen als ze een huis hadden gekocht.
Vandaag de dag is dat heel normaal. Soms tot zelfs in het extreme, een aangekocht huis wat net een paar jaar hiervoor een nieuwe badkamer en keuken heeft gekregen opnieuw verbouwen....

[pvg]

phantom09 schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:58:
[...]


Ik kan mij van vroeger niet herinneren dat mensen fanatiek hun huis gingen verbouwen als ze een huis hadden gekocht.
Vandaag de dag is dat heel normaal. Soms tot zelfs in het extreme, een aangekocht huis wat net een paar jaar hiervoor een nieuwe badkamer en keuken heeft gekregen opnieuw verbouwen....

Ja, duh, als zwarte kozijnen in de mode zijn, moet je nattuurlijk het hele huis strippen. Kan niet wachten totdat wit weer mode wordt 🤣

[phantom09]

pvg schreef op zondag 30 november 2025 @ 09:03:
[...]

Ja, duh, als zwarte kozijnen in de mode zijn, moet je nattuurlijk het hele huis strippen. Kan niet wachten totdat wit weer mode wordt 🤣

De kopers (mijn buren) hadden het huis voor voor circa 17% goedkoper gekregen dan de marktwaarde.
Daarbij dachten ze mogelijk dat ze met het geld dat ze besparen dit kunnen uitgeven aan een verbouwing.
Jammer, ze hadden flink kunnen besparen op hun maandlasten.

[Thompson]

phantom09 schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:58:
[...]


Ik kan mij van vroeger niet herinneren dat mensen fanatiek hun huis gingen verbouwen als ze een huis hadden gekocht.
Vandaag de dag is dat heel normaal.

Ook qua woongenot zijn we tegenwoordig meer en meer luxe gewend. Deels ook gewoon doordat er bij nieuwbouwwoningen (terecht?) allerlei strenge eisen zijn en de rest van de woningen wil daar een beetje in mee.

Vroeger noemde je een elektrisch pitje een keuken en een wasteil een badkamer. Meerdere kinderen op 1 slaapkamer is tegenwoordig ook absoluut meer uitzondering dan regel, al is dat ook doordat er vrijwel geen grote gezinnen meer zijn. Maar het schept wel een precedent dat ieder voor zich veel ruimte nodig heeft.

Maargoed, ik doe er ook vrolijk aan mee. Mijn zus en ik hebben tussen ons samen intussen 6 opknap huizen gehad; Bijna klaar met de laatste. Daarbij heel veel geluk gehad van een handige stiefpa die nagenoeg gratis voor ons klust. Daardoor hebben we beide in de afgelopen 15 jaar de nodige tonnen aan vermogen/overwaarde opgebouwd.

[Requiem19]

Cyberpope schreef op zondag 30 november 2025 @ 07:46:
[...]

Omdat het handig framen is en afgeleid van de discussie. Want ik zie Jan Modaal zich erg druk maken als er een tientje bij de zorgverzekering bijkomt. Of 5ct op de benzine. Of 1% minder hypotheekrente aftrek. (en zo kunnen we wel even doorgaan) Terwijl in vergelijk met de inkomstenbelasting dat allemaal peanuts is.

Ondanks dat het maar 10ct per inwoner is, zal er een politieke storm opsteken op het moment dat de Min. Pres zich besluit om zich een jaarsalaris van 1.8 miljoen per jaar extra te geven. Maar waar lullen we over? Het is toch maar 10ct per inwoner? Uitgaande van 10.000 euro inkomstenbelasting is dat slechts 0.001% belasting verhoging? Toch? Daar kan toch niemand tegen zijn?

Stel de vraag of we het belasting systeem zo moeten inrichten dat de 132 rijkste vrouw ter wereld en rijkste vrouw van NL 20 euro (minimaal)voordeel krijgt van elke nederlander en je krijgt direct een ander antwoord dan op je vragen over verhogen erfrechtbelasting. De vraag reduceren tot een technisch rekentrucje geprojecteerd om je eigen argument te versterken is dan niet erg sterk.

Wat wel een feit blijft is dat vooral vermogenden families direct voordeel hebben en dit primair te kosten gaat van alle belastingbetalenden. Het versterkt vermogensongelijkheid (los van het feit of je dit goed of slecht ding vind).
[...]

Snap ik, maar ik begrijp op dat sommige mensen weinig tot geen behoefte voelen om met FIRE bezig te zijn als ze zo goed als zeker weten dat ze rond het 55ste waaschijnlijk toch al volledig financieel onhankelijk zijn omdat ze iets leuks binnen krijgen.

Tjah, noem 1 belastingverhoging waar Jan Modaal zich niet druk om maakt (op vpb etc na uiteraard).

Niemand wil het bonnetje oppakken, maar iedereen wil wel dat alles goed geregeld is en blijft in Nederland.

[phantom09]

Thompson schreef op zondag 30 november 2025 @ 09:35:
[...]


Ook qua woongenot zijn we tegenwoordig meer en meer luxe gewend. Deels ook gewoon doordat er bij nieuwbouwwoningen (terecht?) allerlei strenge eisen zijn en de rest van de woningen wil daar een beetje in mee.

Vroeger noemde je een elektrisch pitje een keuken en een wasteil een badkamer. Meerdere kinderen op 1 slaapkamer is tegenwoordig ook absoluut meer uitzondering dan regel, al is dat ook doordat er vrijwel geen grote gezinnen meer zijn. Maar het schept wel een precedent dat ieder voor zich veel ruimte nodig heeft.

Maargoed, ik doe er ook vrolijk aan mee. Mijn zus en ik hebben tussen ons samen intussen 6 opknap huizen gehad; Bijna klaar met de laatste. Daarbij heel veel geluk gehad van een handige stiefpa die nagenoeg gratis voor ons klust. Daardoor hebben we beide in de afgelopen 15 jaar de nodige tonnen aan vermogen/overwaarde opgebouwd.

Dan ga je terug naar 75 jaar geleden of zo dat je 1 pitje een keuken noemt.

Verbouwen doe je zodat je extra woongenot hebt, niet voor meerwaarde. Bijna iedereen die een bestaande woning koopt gaat de keuken en badkamer verbouwen. De badkamer en keuken zijn voor de meeste kopers dus al afschreven en geen meerwaarde.
Vermogen opbouwen doe je door te investeren b.v. op de beurs of in een bedrijf.

[Oilman]

phantom09 schreef op zondag 30 november 2025 @ 09:46:
[...]


Dan ga je terug naar 75 jaar geleden of zo dat je 1 pitje een keuken noemt.

Verbouwen doe je zodat je extra woongenot hebt, niet voor meerwaarde. Bijna iedereen die een bestaande woning koopt gaat de keuken en badkamer verbouwen. De badkamer en keuken zijn voor de meeste kopers dus al afschreven en geen meerwaarde.
Vermogen opbouwen doe je door te investeren b.v. op de beurs of in een bedrijf.

Niet mee eens, om te beginnen is het niet zo zwart-wit. Het één sluit het ander niet uit. Toen wij ons vorige huis kochten wisten we al dat de kans klein was dat we daar voor altijd zouden blijven wonen, dan weet je automatisch dat je het dus ook weer een keer gaat verkopen en dat je er dan liever beter van wordt dan slechter. Keuzes wel gemaakt primair voor ons eigen wooncomfort en wat wij mooi vonden, maar wel altijd in het achterhoofd gehouden dat het binnen een x-aantal jaar ook voor een ander acceptabel moet zijn. Onze ijver om voegen uit schoonsmetselwerk uit te kappen en opnieuw in het wit terug te voegen kon de nieuwe kopers niet bekoren, die zijn glad gestuct, de keuken en de badkamer hebben ze niet aangeraakt.

Ik denk dat er een groot verschil zit in een huis met een 40 jaar oude badkamer en keuken, daar is alles wat je doet waardevermeerdering, simpelweg omdat de meeste mensen er niet doorheen kunnen kijken en/of geen enorm project willen starten. Ga je een 10-20 jaar oude keuken eruit breken en vervangen dan heeft dat meer met je eigen woongenot te maken, die 10-20 jaar oude keuken was nog wel functioneel en had best nog wat jaartje meegekund.

[Wozmro]

Ik zit zelf ook een beetje in de markt voor een nieuwe keuken. Huidige >15j Ikea keuken is redelijk op en ik wil ook, door ervaring, een aantal dingen anders.

Wat mij meest opvalt is vooral het quasi oneindig aantal keuzes dat je moet/mag/kan maken. Alles kan, alles is mogelijk. Gewoon kiezen en betalen, je kan een keuken hebben vanaf pakweg 2,5k tot +100k.

Maar tegelijk is het daarmee ook veel smaakgevoeliger geworden, een dure keuken zorgt inderdaad niet voor een gelijkaardige meerwaarde voor de woning.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 29 november 2025 @ 21:37:
[...]

Dat zelfde geldt voor de waarde van de erfenis en de erfbelasting

[...]

En als je dat bij overblijven hoger gaat belasten, dan zal dat geld alleen maar eerder die kant op komen, omdat een goede estate planning dan nog lucratiever wordt.

Dat laatste vraag ik me af. Schenkbelasting en erfbelasting ligt op hetzelfde niveau. De vrijstellingen kunnen verschil maken, maar het zal (bij goed fiscaal beleid) altijd hand in hand gaan.

[phantom09]

Wozmro schreef op zondag 30 november 2025 @ 10:06:
Ik zit zelf ook een beetje in de markt voor een nieuwe keuken. Huidige >15j Ikea keuken is redelijk op en ik wil ook, door ervaring, een aantal dingen anders.

Wat mij meest opvalt is vooral het quasi oneindig aantal keuzes dat je moet/mag/kan maken. Alles kan, alles is mogelijk. Gewoon kiezen en betalen, je kan een keuken hebben vanaf pakweg 2,5k tot +100k.

Maar tegelijk is het daarmee ook veel smaakgevoeliger geworden, een dure keuken zorgt inderdaad niet voor een gelijkaardige meerwaarde voor de woning.

Als je een oerdegelijk keuken wilt hebben, dan moet deze net zoals in de horeca van roestvrijstaal zijn. Echter deze is helaas voor consumenten niet te koop.

[mitsumark]

phantom09 schreef op zondag 30 november 2025 @ 09:46:
[...]
Verbouwen doe je zodat je extra woongenot hebt, niet voor meerwaarde. Bijna iedereen die een bestaande woning koopt gaat de keuken en badkamer verbouwen. De badkamer en keuken zijn voor de meeste kopers dus al afschreven en geen meerwaarde.
Vermogen opbouwen doe je door te investeren b.v. op de beurs of in een bedrijf.

Of, met meer m2.
Niet lineair, maar een m2 tuin is 1000 euro, een m2 huis is 5000m2.
Een uitbouw van 15m2 kan zomaar 50k extra waarde geven (maar kost natuurlijk ook ten minste dat).

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:54:
[...]


En dat is precies het probleem met erfenissen, ze vergroten de ongelijkheid aanzienlijk en stuwen de huizenprijzen verder omhoog, omdat ze daar in grote mate voor worden benut

Mooi dat symptoombestrijding nu wordt gezien als het oplossen van een probleem. Het grote probleem is dat de samenleving nu zo is ingericht dat de kansen van mensen veel te sterk afhangen van de zak geld die je hebt (of je ouders hebben). Kwaliteit van het onderwijs zou zodanig moeten zijn dat je zonder dure privé bijlessen ook gewoon het diploma haalt dat bij je niveau past. De keus voor een vervolgopleiding zou moeten afhangen van je vaardigheden en interesses, niet van of de opleiding nabij is omdat je niet op kamers kunt. En de start van je carrière zou niet moeten ingeperkt worden omdat het op veel plekken onmogelijk is om woonruimte te vinden. Etc.

Dat de kansen nu zo sterk afhangen van het vermogen van je ouders of jezelf is inderdaad een probleem. Dat probleem los je niet op door dat vermogen af te romen.

[Rubbergrover1]

Wozmro schreef op zondag 30 november 2025 @ 10:06:
Ik zit zelf ook een beetje in de markt voor een nieuwe keuken. Huidige >15j Ikea keuken is redelijk op en ik wil ook, door ervaring, een aantal dingen anders.

Wat mij meest opvalt is vooral het quasi oneindig aantal keuzes dat je moet/mag/kan maken. Alles kan, alles is mogelijk. Gewoon kiezen en betalen, je kan een keuken hebben vanaf pakweg 2,5k tot +100k.

Maar tegelijk is het daarmee ook veel smaakgevoeliger geworden, een dure keuken zorgt inderdaad niet voor een gelijkaardige meerwaarde voor de woning.

Niet alleen smaakgevoeliger, maar er worden ook vaak keuzes gemaakt die de een praktisch vindt en de ander niet.

phantom09 schreef op zondag 30 november 2025 @ 11:13:
[...]


Als je een oerdegelijk keuken wilt hebben, dan moet deze net zoals in de horeca van roestvrijstaal zijn. Echter deze is helaas voor consumenten niet te koop.

Gaat vaak niet om de degelijkheid. Als jij 1,50 meter lang bent en de vorige bewoners van 2 meter lang hebben een horecakeuken geïnstalleerd op hun lengte, dan gaat die degelijke keuken er toch uit.

[R.van.M]

Rubbergrover1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 12:09:
[...]

Dat de kansen nu zo sterk afhangen van het vermogen van je ouders of jezelf is inderdaad een probleem. Dat probleem los je niet op door dat vermogen af te romen.

Het lost niet het hele probleem op nee, maar het draagt onmiskenbaar bij aan de ongelijkheid in Nederland.

akweg 50 jaar geleden waren de vermogens een stuk kleiner en werden verdeeld over 5+ kinderen. Je had wellicht een klein voordeel t.o.v je arme klasgenoot maar het verschil viel mee. Nu zijn de vermogens flink hoger (ook door de huizenprijzen) en worden verdeeld over 1 of 2 kinderen.

Als jij je zoon of dochter een paar ton meegeeft om een huis te kopen druk je dus het armere deel van de bevolking uit de huizenmarkt.

[Requiem19]

Rubbergrover1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 12:09:
[...]

Mooi dat symptoombestrijding nu wordt gezien als het oplossen van een probleem. Het grote probleem is dat de samenleving nu zo is ingericht dat de kansen van mensen veel te sterk afhangen van de zak geld die je hebt (of je ouders hebben). Kwaliteit van het onderwijs zou zodanig moeten zijn dat je zonder dure privé bijlessen ook gewoon het diploma haalt dat bij je niveau past. De keus voor een vervolgopleiding zou moeten afhangen van je vaardigheden en interesses, niet van of de opleiding nabij is omdat je niet op kamers kunt. En de start van je carrière zou niet moeten ingeperkt worden omdat het op veel plekken onmogelijk is om woonruimte te vinden. Etc.

Dat de kansen nu zo sterk afhangen van het vermogen van je ouders of jezelf is inderdaad een probleem. Dat probleem los je niet op door dat vermogen af te romen.

Altijd jammer ergens dat we het zo negatief benaderen. Juist qua kansengelijkheid doen we het in Nederland echt goed tov de rest v/d wereld.

Ik geloof bijv dat we op de Gini coefficient top 5 v/d wereld zijn.

[Afas]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 12:47:
[...]


Altijd jammer ergens dat we het zo negatief benaderen. Juist qua kansengelijkheid doen we het in Nederland echt goed tov de rest v/d wereld.

Ik geloof bijv dat we op de Gini coefficient top 5 v/d wereld zijn.

Als je kijkt naar inkomensongelijkheid valt het mee (Gini 0,559) maar bij de vermogensongelijkheid is het niet zo goed gesteld (Gini 0,725), Dat zie je ook mooi terug in het verschil tussen het gemiddelde (333k) en de mediaan (135k) bij het vermogen terwijl dit bij het inkomen respectievelijk 41,9k en 36,5k is.

Dat zegt heel veel over Nederland. Inkomensongelijkheid valt erg mee terwijl de vermogensongelijkheid toch heel erg fors is. En zonder vermogen maak je geen schijn van kans op de huizenmarkt bij een gemiddeld (of mediaan dat maakt niet zo veel uit in dit geval) inkomen. Dus de toegang tot vermogensopbouw is sterk gerelateerd aan het hebben van vermogen.

[JURIST]

R.van.M schreef op zondag 30 november 2025 @ 08:54:
[...]


En dat is precies het probleem met erfenissen, ze vergroten de ongelijkheid aanzienlijk en stuwen de huizenprijzen verder omhoog, omdat ze daar in grote mate voor worden benut

Dat is zo, maar helaas zitten we in een situatie waarin je hier nauwelijks aan ontkomt. Je helpt je kinderen met hypotheek en dat draagt er macro aan mee dat het probleem in stand blijft. Dat is eigenlijk niet gezond, maar het is de realiteit en daar ga je als individu ook niet aan veranderen. Bovendien speelt hier veel meer: vooral een tekort aan nieuwbouw, fiscale behandeling eigen woning, mismatch etc.
Verder moet je vind ik ook bij erfenissen wat dit betreft vooral kijken naar de grotere bedragen, die houden vooral de ongelijkheid in stand.
Maar goed, het gaat hier over FO en het voelt voor mij als een toekomstige last en dan is het gunstig als daar iets tegenover staat.

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 12:09:
[...]

Mooi dat symptoombestrijding nu wordt gezien als het oplossen van een probleem. Het grote probleem is dat de samenleving nu zo is ingericht dat de kansen van mensen veel te sterk afhangen van de zak geld die je hebt (of je ouders hebben). Kwaliteit van het onderwijs zou zodanig moeten zijn dat je zonder dure privé bijlessen ook gewoon het diploma haalt dat bij je niveau past. De keus voor een vervolgopleiding zou moeten afhangen van je vaardigheden en interesses, niet van of de opleiding nabij is omdat je niet op kamers kunt. En de start van je carrière zou niet moeten ingeperkt worden omdat het op veel plekken onmogelijk is om woonruimte te vinden. Etc.

Dat de kansen nu zo sterk afhangen van het vermogen van je ouders of jezelf is inderdaad een probleem. Dat probleem los je niet op door dat vermogen af te romen.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Requiem19]

Afas schreef op zondag 30 november 2025 @ 13:00:
[...]

Als je kijkt naar inkomensongelijkheid valt het mee (Gini 0,559) maar bij de vermogensongelijkheid is het niet zo goed gesteld (Gini 0,725), Dat zie je ook mooi terug in het verschil tussen het gemiddelde (333k) en de mediaan (135k) bij het vermogen terwijl dit bij het inkomen respectievelijk 41,9k en 36,5k is.

Dat zegt heel veel over Nederland. Inkomensongelijkheid valt erg mee terwijl de vermogensongelijkheid toch heel erg fors is. En zonder vermogen maak je geen schijn van kans op de huizenmarkt bij een gemiddeld (of mediaan dat maakt niet zo veel uit in dit geval) inkomen. Dus de toegang tot vermogensopbouw is sterk gerelateerd aan het hebben van vermogen.

Gini inkomensongelijkheid is rond de 0.3 en niet 0.559 -> waar komt dat cijfer vandaan? 0.3 is top van de wereld.

Gini op vermogensongelijkheid is hoger, maar nog steeds middenmoot, onder landen als DE, Oostenrijk en Zweden (P5!) en maar net boven Finland, Denemarken en UK.

Gecombineerd met de hoge inkomensgelijkheid doet Nederland het bovengemiddeld.

[Afas]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 14:16:
[...]


Gini inkomensongelijkheid is rond de 0.3 en niet 0.559 -> waar komt dat cijfer vandaan? 0.3 is top van de wereld.

Gini op vermogensongelijkheid is hoger, maar nog steeds middenmoot, onder landen als DE, Oostenrijk en Zweden (P5!) en maar net boven Finland, Denemarken en UK.

Gecombineerd met de hoge inkomensgelijkheid doet Nederland het bovengemiddeld.

De cijfers komen uit deze tabellen: https://www.cbs.nl/nl-nl/...eid#shortTableDescription (alle) particuliere huishoudens

Ik zie dat ik de Gini coëfficiënt van het primair inkomen (inclusief inkomsten uit vermogen en bedrijf) genomen hebt en de mediane en gemiddelde cijfers van het gestandaardiseerd inkomen. Bij dat gestandaardiseerd inkomen hoort inderdaad een veel lagere Giini van rond de 0,30. Alleen is dat dus niet het hele verhaal omdat mensen met een bedrijf en vermogensinkomsten daar niet in meegenomen zijn. Als je dat wel meeneemt is de Gini zoals in mijn post staat 0,559

De vermogens-gini komt ook uit deze tabel die het bekijkt per huishouden (en dus niet per persoon).

[JURIST]

Door het kapitaalgedekte NL-pensioenstelsel maakt het ook nogal verschil of pensioen wordt meegenomen in het cijfer. Dat is ook de klassieke discussie: vermogensongelijkheid is substantieel lager als opgebouwd pensioenvermogen wordt meegenomen. CBS doet dit niet omdat het niet overdraagbaar is, maar juist op de onderkant van de vermogensverdeling heeft dit veel invloed (ook werknemers met nauwelijks vermogen bouwen vaak een behoorlijk pensioenvermogen op).

[Requiem19]

Afas schreef op zondag 30 november 2025 @ 14:37:
[...]

Alleen is dat dus niet het hele verhaal omdat mensen met een bedrijf en vermogensinkomsten daar niet in meegenomen zijn. Als je dat wel meeneemt is de Gini zoals in mijn post staat 0,559

Op die manier tel je de vermogensongelijkheid dubbel mee.

Het CBS gaat daarom bij de Gini nkomensongelijkheid uit van de data zonder inkomsten uit vermogen:

De internationaal meest gebruikte is de zogenaamde Gini-coëfficiënt. De waarde hiervan varieert tussen 0 (iedereen heeft een gelijk inkomen) en 1 (een huishouden beschikt over het volledige inkomen, de rest heeft niets). In 2022 bedroeg de Gini-coëfficiënt 0,285.

Overigens scoort België op veel varianten van de Gini index veel beter dan NL en veel beter dan de rest van de EU.

Maakt dat België een prettiger land om te leven?

[Requiem19]

JURIST schreef op zondag 30 november 2025 @ 14:57:
Door het kapitaalgedekte NL-pensioenstelsel maakt het ook nogal verschil of pensioen wordt meegenomen in het cijfer. Dat is ook de klassieke discussie: vermogensongelijkheid is substantieel lager als opgebouwd pensioenvermogen wordt meegenomen. CBS doet dit niet omdat het niet overdraagbaar is, maar juist op de onderkant van de vermogensverdeling heeft dit veel invloed (ook werknemers met nauwelijks vermogen bouwen vaak een behoorlijk pensioenvermogen op).

Precies, als je de pensioenen meeneemt zitten we - volgens het CBS - qua vermogensongelijkheid in de middenmoot van de OESO (en staan we dus hoog op inkomensgelijkheid).

[edozat1]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 15:36:
Overigens scoort België op veel varianten van de Gini index veel beter dan NL en veel beter dan de rest van de EU.

Maakt dat België een prettiger land om te leven?

Nee, want er zijn natuurlijk nog 100.000 factoren die bepalen of een land prettig is om in te leven… Maar financiële gelijkheid (niet te grote ongelijkheid) is daar wel een van.

[edozat1]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 15:48:
[...]


Precies, als je de pensioenen meeneemt zitten we - volgens het CBS - qua vermogensongelijkheid in de middenmoot van de OESO (en staan we dus hoog op inkomensgelijkheid).

Ik kan niet beoordelen of we blij moeten zijn met een plek in de middenmoot van de OESO. Als de ongelijkheid overal toeneemt, en dat is volgens mij het geval, gaat het hier dus ook de verkeerde kant op.

[stefxx]

edozat1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 18:46:
[...]

Ik kan niet beoordelen of we blij moeten zijn met een plek in de middenmoot van de OESO. Als de ongelijkheid overal toeneemt, en dat is volgens mij het geval, gaat het hier dus ook de verkeerde kant op.

Beetje afhankelijk van de rekenmethode, maar de consensus lijkt te zijn dat het sinds 1990 stabiel is in Nederland. Het decennium daarvoor was er juist wel een stijging van de inkomensongelijkheid.

[R.van.M]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 14:16:
[...]


Gini inkomensongelijkheid is rond de 0.3 en niet 0.559 -> waar komt dat cijfer vandaan? 0.3 is top van de wereld.

Gini op vermogensongelijkheid is hoger, maar nog steeds middenmoot, onder landen als DE, Oostenrijk en Zweden (P5!) en maar net boven Finland, Denemarken en UK.

Gecombineerd met de hoge inkomensgelijkheid doet Nederland het bovengemiddeld.

Maar het is aannemelijk dus dat in de komende jaren dit toe gaat nemen door de baby boomer erfenissen

[edozat1]

stefxx schreef op zondag 30 november 2025 @ 18:55:
[...]


Beetje afhankelijk van de rekenmethode, maar de consensus lijkt te zijn dat het sinds 1990 stabiel is in Nederland. Het decennium daarvoor was er juist wel een stijging van de inkomensongelijkheid.

Het ging over de vermogensongelijkheid. Die is gestegen in de meeste OESO landen, ook in NL

[Requiem19]

edozat1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 19:28:
[...]

Het ging over de vermogensongelijkheid. Die is gestegen in de meeste OESO landen, ook in NL

Dat valt mee, in Nederland is de vermogensongelijkheid gedaald in de periode 2008-2023.

Naar welke data verwijs jij?

[edozat1]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 19:56:
[...]


Dat valt mee, in Nederland is de vermogensongelijkheid gedaald in de periode 2008-2023.

Naar welke data verwijs jij?

[Afbeelding]

Ah, dat wist ik niet. Ik ken deze publicatie van CPB, waarin ze veel verder terugkijken (15 jaar zegt nog niet zo veel vind ik), met onder meer onderstaande conclusie. In de publicatie zie je overigens ook dat de ongelijkheid de afgelopen jaren inderdaad weer wat afneemt.

De vermogensongelijkheid stijgt de afgelopen decennia, in tegenstelling tot de inkomensongelijkheid, ook fors. Rond 1900 bezaten de 1% vermogendste Nederlanders meer dan de helft van het totale vermogen. Gedurende de twintigste eeuw daalde dat aandeel tot rond de 15% in de jaren tachtig, om vervolgens weer te stijgen tot rond de 30% nu (De Vicq et al., 2023b). Deze trend van eerst sterk dalende en sinds de jaren tachtig weer stijgende vermogensongelijkheid trad niet alleen in Nederland op, maar ook in veel andere Europese landen, en is uitgebreid beschreven door Piketty (2014).

[becopol]

edozat1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 20:24:
[...]

Ah, dat wist ik niet. Ik ken deze publicatie van CPB, waarin ze veel verder terugkijken (15 jaar zegt nog niet zo veel vind ik), met onder meer onderstaande conclusie. In de publicatie zie je overigens ook dat de ongelijkheid de afgelopen jaren inderdaad weer wat afneemt.


[...]

Precies op het moment dat pensioenen voor de middenklasse de norm werden. Kortom, die moet je wel meenemen in de cijfers.

[edozat1]

becopol schreef op zondag 30 november 2025 @ 22:16:
[...]

Precies op het moment dat pensioenen voor de middenklasse de norm werden. Kortom, die moet je wel meenemen in de cijfers.

Snap niet wat je hiermee bedoelt. Kan je het uitleggen?

[Requiem19]

edozat1 schreef op zondag 30 november 2025 @ 20:24:
[...]

Ah, dat wist ik niet. Ik ken deze publicatie van CPB, waarin ze veel verder terugkijken (15 jaar zegt nog niet zo veel vind ik), met onder meer onderstaande conclusie. In de publicatie zie je overigens ook dat de ongelijkheid de afgelopen jaren inderdaad weer wat afneemt.


[...]

Tjah, de trend van de laatste jaren zegt het meeste over de waarschijnlijke trend voor de nabije toekomst.

Het is in realiteit een stuk minder ‘doom en gloom’ dan hier initieel besproken werd naar mijn mening.

En dat valt me laatse maanden in dit topic vaker op, er wordt sneller een flink standpunt links, rechts wherever genomen en als we dan goed in de feiten kijken is het vaak veel genuanceerder. Begint wat populistische trekjes te krijgen met steeds minder directe FO raakvlakken.

[psychodude]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 19:56:
[...]


Dat valt mee, in Nederland is de vermogensongelijkheid gedaald in de periode 2008-2023.

Naar welke data verwijs jij?

[Afbeelding]

2008 is natuurlijk nogal een redelijk arbitrair jaar in deze. In de praktijk zien we berichtgeving vanuit onder andere onze eigen overheid toch een ander beeld schetsen, zoals ook door @edozat1 aangegeven. Het CPB onder andere, welk toont dat hoewel het qua inkomensongelijkheid aanzienlijk verbeterd is, dit qua vermogensongelijkheid niet het geval is.

En met een stuwmeer aan vermogen bij een deel van de babyboom generatie. Is het niet onaannemelijk dat de vermogensongelijkheid komende jaren gelijk blijft of toeneemt.

Dat kinderen van vermogende ouders zelf gemiddeld genomen, bovengemiddeld vermogend worden, is namelijk ook een gegeven, zie bijvoorbeeld: https://www.cpb.nl/system...it-van-ouders-op-kind.pdf.

En het CPB ziet dit voordeel voor kinderen van vermogende ouders toenemen:

De samenhang tussen de vermogensposities van ouders en kinderen is tussen 2006 en 2022 sterker
geworden, met name aan de top van de vermogensrangschikking. Kinderen van ouders uit de top 1%
komen in 2022 gemiddeld 7 percentielen hoger uit dan in 2006. Aan de onderkant is het voor kinderen iets
moeilijker geworden op te klimmen in de vermogensrangschikking. Kinderen van ouders met de 10% laagste vermogens komen in 2022 gemiddeld zo’n 2 percentielen lager uit dan in 2006.

Er zijn veel zaken die hierin een rol spelen. En de CPB publicatie aangaande vermogensmobiliteit van ouders op kind, is hierin best interessant leesvoer.

In de meer dagelijkse praktijk is het voornaamste probleem echter niet zozeer dit verschil in vermogensmobiliteit en vermogensongelijkheid per se. Maar het feit dat bestaanszekerheid met een modaal inkomen niet langer even vanzelfsprekend is als dat het ooit geweest is.

En maatschappelijk heeft bestaanszekerheid, of gebrek hieraan, wel degelijk gevolgen. Waaronder uitstel of afstel van kinderwens. Een probleem groter dan enkel Nederland: https://nos.nl/artikel/25...zekerheid-jongvolwassenen. Maar ook in Nederland zien we al ongeveer 15 jaren een daling in het geboortecijfer: https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/85722NED.

En dit gaat zeker gevolgen hebben. Zie ook deze publicatie van de CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/...evolking-2050-editie-2024. De grijze druk neemt bij een laag geboortecijfer significant toe. Van 34% 2023, tot worst-case scenario 50% in 2050.

Is het doom en gloom? Niet direct zou ik zeggen. Maar maatschappelijk natuurlijk wel een duidelijk punt van aandacht. En ook binnen de kaders van het FO topic, de moeite waard om kennis van te nemen. Hoe realistisch is het zo bijvoorbeeld nog om in scenario grijs, het AOW-stelsel in huidige vorm te blijven handhaven? Een soortgelijk aantal werkenden, zou circa 50% additionele AOW's moeten bekostigen. Terwijl het voor de overheid nu al lastig is om dit sluitend op de begroting te plaatsen.

In toenemende mate verwacht ik zelf komende decennia dat de overheid een beroep zal komen te doen op zelfredzaamheid van de burger. Ook voor wat betreft een financiële voorbereiding op onzekerheid. Iets wat binnen de kaders van dit topic natuurlijk weinig problematisch zal zijn, behoudens jezelf mogelijk rijk gerekend te hebben met inclusie van AOW. Maar voor de gemiddelde burger natuurlijk een ander verhaal.

En alhoewel de overheid natuurlijk het nodige poogt om het geboortecijfer op te krikken, zoals modernisering van ouderschapsverlofregelingen. En natuurlijk al langere tijd speelt met plannen om kinderopvang financieel eenvoudiger/aantrekkelijker te maken. Als ook toenemend financiële bewustwording probeert te creëren via initiatieven als e.g. week van het geld. Is de huidige koers als een olietanker lastig bij te sturen. Een belangrijk bijdragende factor voor bestaansonzekerheid is zo namelijk terug te voeren op een tekort aan woonruimte, hetgeen niet 1, 2, 3 op gelost zal worden.

De kans dat we komende jaren dus een echt drastische wijziging zullen zien in natuurlijke aanwas, lijkt wat weinig waarschijnlijk. Ook immigratie zien we politieke keuzes in gemaakt worden. En wordt scenario grijs zo als geschetste bevolkingsvariant door het CBS een redelijke kanshebber.

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op maandag 1 december 2025 @ 00:17:
[...]

Dat kinderen van vermogende ouders zelf gemiddeld genomen, bovengemiddeld vermogend worden, is namelijk ook een gegeven, zie bijvoorbeeld: https://www.cpb.nl/system...it-van-ouders-op-kind.pdf.

En het CPB ziet dit voordeel voor kinderen van vermogende ouders toenemen:

[...]


Er zijn veel zaken die hierin een rol spelen. En de CPB publicatie aangaande vermogensmobiliteit van ouders op kind, is hierin best interessant leesvoer.

En dat komt ook meer in de richting van waar de discussie over begon, de kansen ongelijkheid. Niet de ongelijkheid in inkomen of vermogen.

En tegelijk is er uiteraard ook het zichzelf versterkend effect dat mensen die de mogelijkheid hebben, in toenemende mate ook bewust geld apart zetten voor de kinderen. En daarin hebben ze groot gelijk. Als je ziet dat er steeds meer drempels komen voor het volgen van de studie die je ligt of voor het leven op de plek waar de kansen op een goede opleiding en baan het grootst zijn, dan is het heel logisch als ouders daarbij willen helpen.

[Pr088]

Requiem19 schreef op zondag 30 november 2025 @ 19:56:
[...]


Dat valt mee, in Nederland is de vermogensongelijkheid gedaald in de periode 2008-2023.

Naar welke data verwijs jij?

[Afbeelding]

De grootste drager onder het afnemen van de vermogensongelijkheid is waarschijnlijk de waarde van huizen. De middenklasse die in de Randstad bijna miljonair wordt. En het blijven gemiddelden (dus ze gelden echt niet voor iedereen). Anderzijds: ernstige armoede in Nederland neemt ook af.

[Sissors]

Rubbergrover1 schreef op maandag 1 december 2025 @ 04:39:
[...]

En dat komt ook meer in de richting van waar de discussie over begon, de kansen ongelijkheid. Niet de ongelijkheid in inkomen of vermogen.

En tegelijk is er uiteraard ook het zichzelf versterkend effect dat mensen die de mogelijkheid hebben, in toenemende mate ook bewust geld apart zetten voor de kinderen. En daarin hebben ze groot gelijk. Als je ziet dat er steeds meer drempels komen voor het volgen van de studie die je ligt of voor het leven op de plek waar de kansen op een goede opleiding en baan het grootst zijn, dan is het heel logisch als ouders daarbij willen helpen.

Maar dan komen we weer erop uit dat als er steeds meer drempels komen voor het volgens van een studie, waarom studeren er dan steeds meer af? Dat het niveau wordt genivelleerd helpt vast daarbij...

En ik was ook tegen afschaffen van de basisbeurs, maar goed dat is weer teruggedraaid. Plus een flink aantal van de verhalen over studieschuld hadden daar natuurlijk weinig mee te maken. Als in, dat kwam neer op een ~€15k voor een 5 jarige studie. En begrijp me niet verkeerd, dat is een flinke schuld om mee te beginnen. Maar degene die €90k schuld hadden, hadden ook met basisbeurs een gigantische schuld gehad.

Plus hoeveel komt dit door ouders die zelf hun kinderen aanmoedigen, ondersteunen, etc? Dat gelijk trekken kan niet zonder dat je echt in een dystopische nachtmerrie belandt.

[olafmol]

Pr088 schreef op maandag 1 december 2025 @ 07:25:
[...]


De grootste drager onder het afnemen van de vermogensongelijkheid is waarschijnlijk de waarde van huizen. De middenklasse die in de Randstad bijna miljonair wordt. En het blijven gemiddelden (dus ze gelden echt niet voor iedereen). Anderzijds: ernstige armoede in Nederland neemt ook af.

Maar een huis kun je niet opeten. Leuk dat ze zo duur zijn geworden, maar je hebt er vrij weinig aan zolang je niet gaat emigreren of naar een minder courant deel van het land verhuist (met alle logistieke en werk technische uitdagingen die daar weer bij horen).

[R.van.M]

olafmol schreef op maandag 1 december 2025 @ 08:12:
[...]


Maar een huis kun je niet opeten. Leuk dat ze zo duur zijn geworden, maar je hebt er vrij weinig aan zolang je niet gaat emigreren of naar een minder courant deel van het land verhuist (met alle logistieke en werk technische uitdagingen die daar weer bij horen).

Tenzij je een huis krijgt terwijl je er al één hebt, zoals bijvoorbeeld bij een erfenis, waar de discussie over begon.

[Rubbergrover1]

Sissors schreef op maandag 1 december 2025 @ 08:06:
[...]

Maar dan komen we weer erop uit dat als er steeds meer drempels komen voor het volgens van een studie, waarom studeren er dan steeds meer af? Dat het niveau wordt genivelleerd helpt vast daarbij...

En ik was ook tegen afschaffen van de basisbeurs, maar goed dat is weer teruggedraaid. Plus een flink aantal van de verhalen over studieschuld hadden daar natuurlijk weinig mee te maken. Als in, dat kwam neer op een ~€15k voor een 5 jarige studie. En begrijp me niet verkeerd, dat is een flinke schuld om mee te beginnen. Maar degene die €90k schuld hadden, hadden ook met basisbeurs een gigantische schuld gehad.

Plus hoeveel komt dit door ouders die zelf hun kinderen aanmoedigen, ondersteunen, etc? Dat gelijk trekken kan niet zonder dat je echt in een dystopische nachtmerrie belandt.

Punt is, in deze discussie ligt de focus sterk op dat de verschillen in kansen steeds meer (zouden) afhangen van de zak geld die de ouders hebben. De oplossing voor dat probleem zit niet zozeer in ervoor zorgen dat die ouders geen zak geld meer hebben, maar in ervoor zorgen dat de kansen minder afhankelijk zijn van de zak geld die je ter beschikking hebt.

Kijk, je had een halve eeuw geleden ook al kinderen te dom waren om voor de duvel te dansen, maar omdat ze rijke ouders hadden via een privé school en bijlessen toch het VWO haalden. Daar ontkom je nauwelijks aan. Dat is op zich ook geen probleem, als er maar "eerlijke" kansen zijn voor kinderen zónder rijke ouders. Zelfde met de woningmarkt. Had je een halve eeuw geleden ook al studenten die van hun rijke pappie een huis in een studentenstad kregen. Dat is op zich ook prima, als er daarnaast maar voldoende huisvesting is voor studenten die geen ouders hebben met een zak geld.

De focus komt nu steeds meer te liggen op dat het 'fout' is dat de rijke ouders die dingen (kunnen) regelen voor hun kinderen. En dan komen er allerlei maatregelen om bijvoorbeeld het kopen van een woning door die rijke ouders te belemmeren en/of het verhuren van zo'n woning. Terwijl daar het probleem niet zit. Het leidt vooral af van waar het probleem werkelijk zit, namelijk in het gebrek aan mogelijkheden voor de groep die géén zak geld heeft.

[Wozmro]

Sissors schreef op maandag 1 december 2025 @ 08:06:
[...]

Maar dan komen we weer erop uit dat als er steeds meer drempels komen voor het volgens van een studie, waarom studeren er dan steeds meer af? Dat het niveau wordt genivelleerd helpt vast daarbij...

En ik was ook tegen afschaffen van de basisbeurs, maar goed dat is weer teruggedraaid. Plus een flink aantal van de verhalen over studieschuld hadden daar natuurlijk weinig mee te maken. Als in, dat kwam neer op een ~€15k voor een 5 jarige studie. En begrijp me niet verkeerd, dat is een flinke schuld om mee te beginnen. Maar degene die €90k schuld hadden, hadden ook met basisbeurs een gigantische schuld gehad.

Plus hoeveel komt dit door ouders die zelf hun kinderen aanmoedigen, ondersteunen, etc? Dat gelijk trekken kan niet zonder dat je echt in een dystopische nachtmerrie belandt.

Het is eerder een zijdelingse opmerking maar is het ook niet zo dat klassiek onderwijs steeds meer concurrentie krijgt van online/AI onderwijs?

Waarbij dan die laatste financieel toch soms een stuk toegankelijker zijn. Al dan niet gestimuleerd worden van thuis uit en het niveau van online onderwijs zijn weer andere aandachtspunten.

Persoonlijk ben ik van mening dat we als samenleving nog veel potentieel laten liggen door de drempels op gebied van onderwijs/educatie. En meestal kan een kleine aanzet al genoeg zijn om iemand 'te lanceren.
Een kleine investering met een enorm terugverdieneffect, financieel veel rendabeler dan pakweg crypto.

Stel bijvoorbeeld een kleuteronderwijzer die de samenleving 100k per jaar kost en die 10 kleuters in zijn/haar klas heeft. Als die per schooljaar bij 1 van de 10 kleuters het verschil kan maken tussen de weg van 'een lastig leven'* of een 'gewoon leven'**. Dan is die 100k salaris echt wel heel erg snel terugverdiend.

*van potentieel gemiste inkomsten uit belastingen tot criminaliteit.
** Werkcarrière, stabiele gezinssituatie,...

[Requiem19]

psychodude schreef op maandag 1 december 2025 @ 00:17:


[...]

Er zijn veel zaken die hierin een rol spelen. En de CPB publicatie aangaande vermogensmobiliteit van ouders op kind, is hierin best interessant leesvoer.

Deze is zeker interessant, want:

2008 is natuurlijk nogal een redelijk arbitrair jaar in deze. In de praktijk zien we berichtgeving vanuit onder andere onze eigen overheid toch een ander beeld schetsen, zoals ook door @edozat1 aangegeven. Het CPB onder andere, welk toont dat hoewel het qua inkomensongelijkheid aanzienlijk verbeterd is, dit qua vermogensongelijkheid niet het geval is.

Ik denk dat we een andere praktijk hebben, want in de praktijk die ik zie reflecteert de door jou aangehaalde publicatie precies de ontwikkeling vanaf 2008 mbt vermogensontwikkeling. Van het CPB zelf:



Arbitraire periode - nee, uiteraard niet. Gewoon de meest recente trend na een periode van stijging.

[olafmol]

R.van.M schreef op maandag 1 december 2025 @ 08:42:
[...]


Tenzij je een huis krijgt terwijl je er al één hebt, zoals bijvoorbeeld bij een erfenis, waar de discussie over begon.

Excuus, die had ik gemist...

[ewrz]

Requiem19 schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:12:
[...]


Deze is zeker interessant, want:


[...]


Ik denk dat we een andere praktijk hebben, want in de praktijk die ik zie reflecteert de door jou aangehaalde publicatie precies de ontwikkeling vanaf 2008 mbt vermogensontwikkeling. Van het CPB zelf:

[Afbeelding]

Arbitraire periode - nee, uiteraard niet. Gewoon de meest recente trend na een periode van stijging.

Interessant om te zien dat ook in NL de bodem begin jaren 70 was. Het probleem zit ook dieper dan je met alleen verschuiven van de belastingen van Jantje naar Pietje kunt oplossen.

Onderstaande verzameling grafieken is de moeite om te bekijken. Is wel toegespitst op Amerika maar voor een groot deel is in Europa hetzelfde aan de hand.

https://wtfhappenedin1971.com/

[Afas]

Rubbergrover1 schreef op maandag 1 december 2025 @ 09:52:
[...]

Punt is, in deze discussie ligt de focus sterk op dat de verschillen in kansen steeds meer (zouden) afhangen van de zak geld die de ouders hebben. De oplossing voor dat probleem zit niet zozeer in ervoor zorgen dat die ouders geen zak geld meer hebben, maar in ervoor zorgen dat de kansen minder afhankelijk zijn van de zak geld die je ter beschikking hebt.

Kijk, je had een halve eeuw geleden ook al kinderen te dom waren om voor de duvel te dansen, maar omdat ze rijke ouders hadden via een privé school en bijlessen toch het VWO haalden. Daar ontkom je nauwelijks aan. Dat is op zich ook geen probleem, als er maar "eerlijke" kansen zijn voor kinderen zónder rijke ouders. Zelfde met de woningmarkt. Had je een halve eeuw geleden ook al studenten die van hun rijke pappie een huis in een studentenstad kregen. Dat is op zich ook prima, als er daarnaast maar voldoende huisvesting is voor studenten die geen ouders hebben met een zak geld.

De focus komt nu steeds meer te liggen op dat het 'fout' is dat de rijke ouders die dingen (kunnen) regelen voor hun kinderen. En dan komen er allerlei maatregelen om bijvoorbeeld het kopen van een woning door die rijke ouders te belemmeren en/of het verhuren van zo'n woning. Terwijl daar het probleem niet zit. Het leidt vooral af van waar het probleem werkelijk zit, namelijk in het gebrek aan mogelijkheden voor de groep die géén zak geld heeft.

Ik vermoed dat er brede consensus is dat de beste manier om kansenongelijkheid op langere termijn te bestrijden via het onderwijs is. Nou ja behalve bij de falende coalitie van het afgelopen jaar dan En in het onderwijs is ook meteen waar de schoen enorm wringt. Ons onderwijs holt achteruit, in de 'slechtere' wijken kunnen scholen geen docenten krijgen, ouders met geld sturen hun kinderen naar scholen waar bewust drempels opgeworpen worden of kiezen voor betaalde begeleiding naast de school.

Een deel daarvan is financieel gedreven maar wat we ook niet moeten vergeten is dat de onderwijsvrijheid hier voor misbruikt wordt. Ik ben er daarom heel erg voor dat er een fundamentele hervorming van het onderwijs komt. Geen onderscheid meer naar geloof (dat kun je desgewenst prima privé onderwijzen, daar is het onderwijs niet voor en zeker niet als daarmee dubieuze praktijken in stand blijven), veel meer investeren in onderwijs en dat financieren uit bijvoorbeeld erf- of vermogensbelasting, de bijlesindustrie aanpakken en voor zorgen dat dit onderwijs gewoon op school gegeven wordt, kleinere klassen en als het nodig is zelfs sturen in de samenstelling van leerlingen en docenten op scholen. Ik weet dat dit heel erg ver gaat en dat het waarschijnlijk nooit gaat gebeuren maar de kwaliteit van ons onderwijs holt elk jaar achteruit. Dat vergroot niet alleen de ongelijkheid - mede door financiële en godsdienstige prikkels - maar het tast onze concurrentiepositie op lange termijn ook enorm aan. Om nog maar te zwijgen over wat er op gereformeerde en islamitische scholen gebeurt ten aanzien van mensen met afwijkende overtuigingen die niet binnen hun geloof passen.

[TheDudez]

Ik dacht dat het topic titel was Financiële onafhankelijkheid. En niet over ongelijke kansen... we dwalen erg af!

[psychodude]

Requiem19 schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:12:
[...]


Deze is zeker interessant, want:


[...]


Ik denk dat we een andere praktijk hebben, want in de praktijk die ik zie reflecteert de door jou aangehaalde publicatie precies de ontwikkeling vanaf 2008 mbt vermogensontwikkeling. Van het CPB zelf:

[Afbeelding]

Arbitraire periode - nee, uiteraard niet. Gewoon de meest recente trend na een periode van stijging.

Het zal aan mij liggen. Maar hoe zie jij in die laatste grafiek een daling in vermogensongelijkheid? Er lag een dal ergens rond circa 1980 - 1990. Wat lastig af te lezen. Maar daarna zie ik toch echt een upslope. Hetgeen ook overeenkomt met de tekstuele duiding welk het CPB zelf geeft.

De vermogensongelijkheid stijgt de afgelopen decennia, in tegenstelling tot de inkomensongelijkheid, ook fors. Rond 1900 bezaten de 1% vermogendste Nederlanders meer dan de helft van het totale vermogen. Gedurende de twintigste eeuw daalde dat aandeel tot rond de 15% in de jaren tachtig, om vervolgens weer te stijgen tot rond de 30% nu (De Vicq et al., 2023b). Deze trend van eerst sterk dalende en sinds de jaren tachtig weer stijgende vermogensongelijkheid trad niet alleen in Nederland op, maar ook in veel andere Europese landen, en is uitgebreid beschreven door Piketty (2014).

Vermogen is veel ongelijker verdeeld dan inkomen. Dat is zo in de meeste landen: vrijwel iedereen heeft immers een inkomen, maar lang niet iedereen heeft vermogen. In Nederland is de vermogensongelijkheid echter relatief groot. Terwijl de Gini-coëfficiënt voor inkomen in Nederland ongeveer 0,30 bedraagt, is dat voor vermogen ongeveer 0,80 (Van den Brakel en Otten, 2019). Bij die cijfers dient aangetekend te worden dat pensioenaanspraken niet zijn opgenomen. Aangezien die in Nederland groot zijn en een zeer aanzienlijk deel van de bevolking betreffen, zou dat de ongelijkheidscijfers kunnen drukken. Daar staat tegenover dat er ook sprake kan zijn van onderschatting van de vermogensongelijkheid door de moeilijk te meten waarde van niet-beursgenoteerde bedrijven en de aanwezigheid van vermogen in belastingparadijzen.

bron: https://www.cpb.nl/de-ned...erspectief-brede-welvaart

Ik vind het toch bijzonder vergezocht om dan te beweren dat vermogensongelijkheid niet toenemende zou zijn. Verder knap hoe jij het "precies" ziet. Ik zou 2008 lastig kunnen duiden op de schaal in die grafiek, en tekstueel ondersteunt het CPB jouw conclusies in ieder geval ook niet binnen hun rapport.

Verder doet het er ook niet zozeer toe. Persoonlijk ga ik er in ieder geval niet vanuit dat het qua vermogens ongelijkheid beter gaat. Ga ik er niet van uit dat het qua bestaanszekerheid grandioos gaat voor de nieuwe generatie. En ga ik er vanuit dat ons sociaal vangnet komende decennia flink op de schop gaat. Qua expectation management voor mijzelf, zie ik AOW dan ook met name niet als iets vanzelfsprekends over de circa 30 jaar dat ik hier recht op zou hebben. En plan ik hier dan dus ook niet direct mee.

Hoe een ander hier tegenaan kijkt is natuurlijk aan iedereen om zelf te bepalen. Een beetje afhankelijk van welk risico je wilt nemen en wat latere opties zijn. De glazen bol om met zekerheid te duiden wat de toekomst komt te brengen, ontbreekt tenslotte.

[Wozmro]

TheDudez schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:31:
Ik dacht dat het topic titel was Financiële onafhankelijkheid. En niet over ongelijke kansen... we dwalen erg af!

Ik vind van niet. Want als er in de samenleving teveel mensen zijn die te weinig kansen krijgen dan heeft dat ook negatieve gevolgen voor ons FO-streven.

[Blik1984]

Wozmro schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:42:
[...]


Ik vind van niet. Want als er in de samenleving teveel mensen zijn die te weinig kansen krijgen dan heeft dat ook negatieve gevolgen voor ons FO-streven.

Vergezocht dit, een discussie over aandelen en crypto heeft hier veel meer te zoeken dan dit hele geneuzel over Piketty e.d.. En met best verdedigbare redenen worden dat soort discussies ook teruggewezen naar de daarvoor bedoelde topics. Dus dit hoort hier ook niet thuis

[Wozmro]

Ok, leg uit. Waarom is een discussie over gelijkheid minder relevant dan een over aandelen/crypto in het kader van individueel streven naar FO?

Doe gewoon eens de denkoefening:
- zonder voldoende gelijkheid in de samenleving zou je dan persoonlijk enige kans maken op FO?
- zonder aandelen/crypto zou je dan persoonlijk enige kans maken op FO?

[ Voor 41% gewijzigd door Wozmro op 01-12-2025 12:42 ]

[Blik1984]

Wozmro schreef op maandag 1 december 2025 @ 12:35:
Ok, leg uit. Waarom is een discussie over gelijkheid minder relevant dan een over aandelen/crypto in het kader van individueel streven naar FO?

Doe gewoon eens de denkoefening:
- zonder voldoende gelijkheid in de samenleving zou je dan persoonlijk enige kans maken op FO?
- zonder aandelen/crypto zou je dan persoonlijk enige kans maken op FO?

Het heeft hier allebei weinig toegevoegde waarde.

Met jouw gedachtegang kunnen we hier ook discussies over middenininkomen, minimumloon, de huizenmarkt en de zorg gaan voeren. Allemaal hebben ze op een of andere manier iets van invloed op FO. Maar er zijn goede redenen waarom we die onderwerpen hier niet tot in detail bespreken

[Wozmro]

Wat zijn dan die goeie redenen?

Sport, gezonde voeding, klimaatverandering, fiscaliteit, wonen, auto's,.... zijn hier toch ook al langskomen?

[Torgo]

Ik denk dat het verschil er vooral in zit in dingen die wel direct (en meetbaar) invloed hebben op je persoonlijke FIRE plan en dingen die dat niet hebben.

Aanpassing in fiscale regels: relevant want dit verandert je FIRE plan en is meetbaar
Aanpassing in pensioen regels: relevant want dit verandert je FIRE plan en is meetbaar
Investeringen/rendement: relevant want dit verandert je FIRE plan en is meetbaar
Persoonlijke levensstijl: semi-relevant, verandert normaliter niet je FIRE plan en is niet meetbaar (in $)
Klimaatverandering: niet-relevant verandert niet je FIRE plan en is niet meetbaar (in $)
Inkomensongelijkheid: niet-relevant verandert niet je FIRE plan en is niet meetbaar (in $)

[Requiem19]

psychodude schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:39:
[...]


Het zal aan mij liggen. Maar hoe zie jij in die laatste grafiek een daling in vermogensongelijkheid? Er lag een dal ergens rond circa 1980 - 1990. Wat lastig af te lezen. Maar daarna zie ik toch echt een upslope. Hetgeen ook overeenkomt met de tekstuele duiding welk het CPB zelf geeft.

Tjah, ik zie een lijntje dat daalt in het laatste stukje, wat zie jij? .

'Het stijgt' of 'het daalt' zijn natuurlijk sowieso onmogelijke constateringen, want dan moet je de periode definieren waarover je constatering gaat.

Wat ik zie - in tijd/temporeel:

- Daling van 1880 tot 1970 (van +/- 53% naar 14-15%
- Stijging van 1970 tot NU van 14-15% naar 28%
- Daling van 31-32% naar 28% in de laatste paar jaar

De meest recente trend is dus downwards. Ik had niet gedacht dat ik dit zou moeten uitleggen .

Edit, hier overigens de bron van dit plaatje:

Hele artikel: https://dspace.library.uu...int-deVicq.pdf?sequence=1

Samenvatting: https://www.researchgate....gt_sinds_de_jaren_tachtig

Van de auteurs zelf:

Tussen 2015 en 2019 is de vermogensongelijkheid in Nederland wel iets afgenomen, mogelijk vanwege de huizenprijsstijging.

Weten we dus ook gelijk op welke periode het ziet en waardoor het komt. Laat nu net de woningprijzen ná 2019 nog enorm gestegen zijn -> it stands to reason dat deze daling daardoor verder ingezet is.

[ Voor 26% gewijzigd door Requiem19 op 01-12-2025 13:44 ]

[Requiem19]

TheDudez schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:31:
Ik dacht dat het topic titel was Financiële onafhankelijkheid. En niet over ongelijke kansen... we dwalen erg af!

Eens, ik maak me er ook schuldig aan. Sorry . Maar het stoort mij regelmatig dat er flinke uitspraken gedaan worden die een nogal gekleurde onderbouwing hebben. Zou me niet moeten laten verleiden tot reageren. Thanks voor de reminder.

Verder - en dit is ook weer controversieel - vind ik het persoonlijk enigszins 'schijnheilig' dat veel mensen nogal begaan zijn met de inrichting van de maatschappij, maar wel zelf actief sturen op zo min mogelijk belasting betalen en hun situatie zo proberen in te richten dat zij niet meer hoeven te werken en daarmee dus geen onderdeel meer zijn van grote delen van het systeem waar ze een mening over hebben.

[Rubbergrover1]

TheDudez schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:31:
Ik dacht dat het topic titel was Financiële onafhankelijkheid. En niet over ongelijke kansen... we dwalen erg af!

De aanname was dat kansongelijkheid veroorzaakt versterkt wordt door het verschil in financiële middelen. En dat het ter verkleining van deze ongelijkheid daarom nodig zou zijn om maatregelen te nemen die de (overdracht van) financiële middelen zou inperken. Wat flinke impact zou kunnen hebben op FO kapitaal en FO plannen.

Hier zitten uiteraard heel veel aannames in. Wat de discussie vooral tot een gedachtenexperiment maakt,.

[tuinïnen]

Dit topic was juist leuk door het delen van ervaringen op weg naar FO; Kosten besparen, investeringen bespreken, verandering van gevoel en het verdwijnen van stress. Er is genoeg leesvoer in de eerdere delen hierover. Dit jaar begint het totaal oninteressant te worden door de macro-discussies over wet- en regeling/fiscaliteiten. Daar draait het hier gewoon niet om maar zijn complexe zijtakken van slechts een deel van je persoonlijke financiën die weer een hele andere discussie te weeg brengen.

Goed, een iets ander onderwerp dan.

Ieder jaar monitor ik wanneer mijn passieve inkomsten het totaal van vorig jaar overstijgen. Dit jaar in september maar merk wel dat het natuurlijk steeds later opschuift in het jaar. Het totaal van de jaarlijkse passieve inkomsten is inmiddels 6 keer mijn maandelijks vaste investering. Nog een paar jaar en dan komt er dus meer binnen vanuit de investeringen (wat overigens ook herbelegd wordt) dan mijn eigen inleg. Maar nu dus al de helft en dat is eigenlijk ook wel gaaf.

[Afas]

Ten eerste mijn excuses als ik er aan bijgedragen heb dat het topic wat uit gangbare richting gebracht is. Voor mij is dit een erg actueel onderwerp. Tot begin dit jaar was ik ZZP'er (opdrachten bij de overheid) en sinds de actievere handhaving van de wet DBA ben ik overgestapt naar een detacheringsconstructie. Nu deze opdracht op zijn eind loopt, is voor mij heel relevant geworden wat een volgende stap kan zijn. Daarbij speelt FO een rol maar zeker ook de ontwikkeling van mijn beeld van de maatschappij (ook vanwege het debacle dat Schoof 1 was en wat er breder in de wereld aan de hand is). Daarbij speelt steeds meer een rol hoe ik maatschappelijk meer bij kan dragen en hoe zich dat vervolgens verhoudt tot de eigen financiële situatie en een weg naar FO. Ik kom tot de conclusie dat ik liever een paar jaar langer werk als dat betekent dat ik een kleine (maar grotere dan op het moment) bijdrage kan leveren aan een 'betere' maatschappij. In die denkwereld is de stap naar de fiscale inrichting van Nederland of het onderwijs snel gemaakt omdat dat macro zeer bepalende factoren zijn. Hoe dat praktisch voor mij uit pakt is iets voor de komende maanden maar duidelijk is wel dal dat gezien de maatschappelijke ontwikkeling in de wereld en in Nederland FO voor mij een veel relatiever belang heeft gekregen. Daarmee is het idee in de basis niet weg maar vooral het besef gegroeid dat FO voor mij weinig waarde heeft in een maatschappij die polariseert en extreem ongelijk is.

[eamelink]

TheDudez schreef op maandag 1 december 2025 @ 11:31:
Ik dacht dat het topic titel was Financiële onafhankelijkheid. En niet over ongelijke kansen... we dwalen erg af!

Ik denk dat het voor veel mensen gewoon een logische volgende stap is om over dat soort zaken na te denken.

Niveau 1 van financiële onafhankelijkheid is jezelf ontworstelen van de urgente noodzaak om met arbeid geld te verdienen. Dus besparen, inkomen verhogen, beleggen, levensstijl in de gaten houden.

Zodra niveau 1 lekker loopt, zullen veel mensen verdieping gaan zoeken. Hoe ga je je leven na je retirement inrichten? Laten we zeggen dat de gemiddelde FO'er mikt op stoppen met werken ergens tussen de 50 en 60 jaar oud; dan heb je nog een jaar of dertig te gaan.

Dan kom je dus op niveau 2; wat te doen als je niet meer hoeft te werken. Dan kom je bij zingeving, zelfverwerkelijking, bijdragen aan een rechtvaardiger maatschappij, en dergelijke. En ga je wellicht ook nadenken over op de lange termijn een nuttige bijdrage leveren aan de maatschappij.

Je zegt dus eigenlijk dat alleen 'niveau 1' in dit topic past, en 'niveau 2' niet. Dat zou juist heel jammer zijn, omdat vooral de mensen die al, of al dicht in de buurt zijn van, FO hier laten zien dat 'niveau 2' zaken de dingen zijn waar ze zich om bekommeren

[R.van.M]

tuinïnen schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:23:
Dit topic was juist leuk door het delen van ervaringen op weg naar FO; Kosten besparen, investeringen bespreken, verandering van gevoel en het verdwijnen van stress. Er is genoeg leesvoer in de eerdere delen hierover. Dit jaar begint het totaal oninteressant te worden door de macro-discussies over wet- en regeling/fiscaliteiten. Daar draait het hier gewoon niet om maar zijn complexe zijtakken van slechts een deel van je persoonlijke financiën die weer een hele andere discussie te weeg brengen.

Goed, een iets ander onderwerp dan.

Ieder jaar monitor ik wanneer mijn passieve inkomsten het totaal van vorig jaar overstijgen. Dit jaar in september maar merk wel dat het natuurlijk steeds later opschuift in het jaar. Het totaal van de jaarlijkse passieve inkomsten is inmiddels 6 keer mijn maandelijks vaste investering. Nog een paar jaar en dan komt er dus meer binnen vanuit de investeringen (wat overigens ook herbelegd wordt) dan mijn eigen inleg. Maar nu dus al de helft en dat is eigenlijk ook wel gaaf.

Ik denk dat vooral meespeelt dat er soms weinig te melden is over het traject richting FO. Je legt elke maand netjes in en kijkt niet naar de koersen. Voor de meesten hier duurt het nog vele jaren tot de RE-datum. Toch zijn de meesten hier er bewust mee bezig, waardoor ze dagelijks op het forum lezen en schrijven. Dan ontstaan al snel discussies over details en randzaken.

T.a.v. je passieve inkomsten: komt dat uitsluitend uit dividend, of heb je ook bronnen zoals vastgoed? En ik neem aan dat je bewust kiest voor deze strategie in plaats van een bredere investeringsaanpak waarbij je periodiek kleine plukjes gaat verkopen in de toekomst?

[Requiem19]

eamelink schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:55:
[...]


Ik denk dat het voor veel mensen gewoon een logische volgende stap is om over dat soort zaken na te denken.

Niveau 1 van financiële onafhankelijkheid is jezelf ontworstelen van de urgente noodzaak om met arbeid geld te verdienen. Dus besparen, inkomen verhogen, beleggen, levensstijl in de gaten houden.

Zodra niveau 1 lekker loopt, zullen veel mensen verdieping gaan zoeken. Hoe ga je je leven na je retirement inrichten? Laten we zeggen dat de gemiddelde FO'er mikt op stoppen met werken ergens tussen de 50 en 60 jaar oud; dan heb je nog een jaar of dertig te gaan.

Dan kom je dus op niveau 2; wat te doen als je niet meer hoeft te werken. Dan kom je bij zingeving, zelfverwerkelijking, bijdragen aan een rechtvaardiger maatschappij, en dergelijke. En ga je wellicht ook nadenken over op de lange termijn een nuttige bijdrage leveren aan de maatschappij.

Je zegt dus eigenlijk dat alleen 'niveau 1' in dit topic past, en 'niveau 2' niet. Dat zou juist heel jammer zijn, omdat vooral de mensen die al, of al dicht in de buurt zijn van, FO hier laten zien dat 'niveau 2' zaken de dingen zijn waar ze zich om bekommeren

De Maslov pyramide van FO dus...

[R.van.M]

eamelink schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:55:
[...]


Ik denk dat het voor veel mensen gewoon een logische volgende stap is om over dat soort zaken na te denken.

Niveau 1 van financiële onafhankelijkheid is jezelf ontworstelen van de urgente noodzaak om met arbeid geld te verdienen. Dus besparen, inkomen verhogen, beleggen, levensstijl in de gaten houden.

Zodra niveau 1 lekker loopt, zullen veel mensen verdieping gaan zoeken. Hoe ga je je leven na je retirement inrichten? Laten we zeggen dat de gemiddelde FO'er mikt op stoppen met werken ergens tussen de 50 en 60 jaar oud; dan heb je nog een jaar of dertig te gaan.

Dan kom je dus op niveau 2; wat te doen als je niet meer hoeft te werken. Dan kom je bij zingeving, zelfverwerkelijking, bijdragen aan een rechtvaardiger maatschappij, en dergelijke. En ga je wellicht ook nadenken over op de lange termijn een nuttige bijdrage leveren aan de maatschappij.

Je zegt dus eigenlijk dat alleen 'niveau 1' in dit topic past, en 'niveau 2' niet. Dat zou juist heel jammer zijn, omdat vooral de mensen die al, of al dicht in de buurt zijn van, FO hier laten zien dat 'niveau 2' zaken de dingen zijn waar ze zich om bekommeren

Ik denk dat het zeker interessant is om over zinggeving te praten, maar de discussie gaat over wat de overheid wel/niet zou moeten doen en of vermogensongelijkheid wel/geen probleem is.

[Requiem19]

R.van.M schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:57:
[...]


Ik denk dat het zeker interessant is om over zinggeving te praten, maar de discussie gaat over wat de overheid wel/niet zou moeten doen en of vermogensongelijkheid wel/geen probleem is.

Ik ben trouwens ook wel benieuwd hoé je FO kunt worden in een land waar nagenoeg geen vermogensongelijkheid is...

[Afas]

Requiem19 schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:59:
[...]


Ik ben trouwens ook wel benieuwd hoé je FO kunt worden in een land waar nagenoeg geen vermogensongelijkheid is...

Interessante vraag inderdaad aangezien de reis naar FO onvermijdelijk in houdt dat er sprake moet zijn van vermogensongelijkheid (of een extreem lage pensioenleeftijd voor iedereen ). Hoewel het natuurlijk ook zo is dat in zeer egalitair systeem met een basisinkomen je veel minder nodig hebt voor FO. Het gaat in zo'n (enigszins utopische) situatie vooral om efficiënt omgaan met je middelen, kostenbesparing en verder zingeving. Een beetje de wereld volgens star trek zeg maar waar geld niet meer bestaat

[tuinïnen]

R.van.M schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:56:
[...]

T.a.v. je passieve inkomsten: komt dat uitsluitend uit dividend, of heb je ook bronnen zoals vastgoed? En ik neem aan dat je bewust kiest voor deze strategie in plaats van een bredere investeringsaanpak waarbij je periodiek kleine plukjes gaat verkopen in de toekomst?

Inkomsten zijn nu vooral dividend en klein stukje crowdfunding van projecten die ik zelf ken. Dividend is inderdaad een bewuste keuze waar ik kies voor de passieve inkomsten ipv enkel het bezit van assets die ik later weer zou moeten verkopen. Geeft motivatie om te investeren, is rustgevend en verkleint het speelveld om zo wat meer te specialiseren. Ik vind het zelf leuk om bedrijven uit te zoeken die een groeiend dividend uitkeren.

[Pr088]

Requiem19 schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:59:
[...]


Ik ben trouwens ook wel benieuwd hoé je FO kunt worden in een land waar nagenoeg geen vermogensongelijkheid is...

Dat is -voor mij althans- ook de worsteling met FO. Op individueel niveau is het lekker om genoeg geld te hebben om minder te kunnen werken, of eerder met pensioen te kunnen gaan. Anderzijds betekent het 'individueel harken van vermogen' zoals ik het gechargeerd noem, ook dat het vaak ten koste van anderen gaat. Individualisering van vermogen gaat vaak ten koste van maatschappelijke voorzieningen, eigen pensioenpotjes versus collectief baten en lasten delen.

Ik ben nog vroeg in mijn werkende leven (bijna 34 jaar oud) en gelukkig gezond. Mijn FO is niet uitgewerkt behalve dat ik nu rond de 50k belegd heb naast aankoop eigen woning en een prima pensioenvoorziening bij ABP. Wel of niet kinderen is de discussie nu (bruiloft in 2026). Er staat een mooi potje apart voor de bruiloft. De strategie voor de komende jaren is sparen en beleggen en op de bovenverdieping nog flink klussen. Misschien voor de kinderkamer(s) .
Beleggen doe ik gewoon in Box-3. Ik overweeg een deel in pensioenbeleggingen te stoppen, maar ik vraag me af of het nodig is. Belastingminimalisatie ten koste van (veel/alles) hoeft van mij niet.

[Requiem19]

Afas schreef op maandag 1 december 2025 @ 16:06:
[...]

Interessante vraag inderdaad aangezien de reis naar FO onvermijdelijk in houdt dat er sprake moet zijn van vermogensongelijkheid (of een extreem lage pensioenleeftijd voor iedereen ). Hoewel het natuurlijk ook zo is dat in zeer egalitair systeem met een basisinkomen je veel minder nodig hebt voor FO. Het gaat in zo'n (enigszins utopische) situatie vooral om efficiënt omgaan met je middelen, kostenbesparing en verder zingeving. Een beetje de wereld volgens star trek zeg maar waar geld niet meer bestaat

Ik ben tot mijn eigen spijt een stuk cynischer (of eerlijker tegen mezelf? ).

Écht FO zijn kant volgens mij alleen als jíj het financieel significant beter/efficiënter doet dan de overgrote meerderheid van de maatschappij. Als iedereen het financieel qua kosten/inkomsten zo goed voor elkaar zou hebben, zou de maatschappij namelijk niet meer werken:

i) Mensen stoppen met werken ->> arbeidstekort / cruciale sectoren storten in (zorg, onderwijs, veiligheid). Gevolg: overheid zal alle registers opendraaien om werken aantrekkelijk te maken. Vermogen zal zo zwaar worden belast dat het niet meer leuk is.

ii) Als iedereen zoveel financiële ruimte heeft en er ontstaat schaarste qua arbeid in bepaalde sectoren, gaan de kosten enorm stijgen. Denk aan betaalde privéklinieken voor goede zorg. Dat maakt de kostenkant van je FO strategie onhoudbaar.

FO heeft inherent iets 'egoistisch' in die zin en ik zie de struggle van redelijk wat mensen; enerzijds het gevoel om te streven naar de onafhankelijkheid, maar tegelijkertijd ook oog voor een fijne inrichting van de samenleving. Maar gaat dat samen... I wonder how....

[JanHenk]

Pr088 schreef op maandag 1 december 2025 @ 16:13:
[...]

Wel of niet kinderen is de discussie nu.

Als je graag de fasttrack naar FO pakt is mijn advies, doe het niet.

Het is een verrijking van mijn leven hoor, maar die drie kleintjes die wij hebben zijn geldverslinders.

[Wozmro]

Requiem19 schreef op maandag 1 december 2025 @ 15:59:
[...]


Ik ben trouwens ook wel benieuwd hoé je FO kunt worden in een land waar nagenoeg geen vermogensongelijkheid is...

Tussen rijke en heel rijke mensen zit ook vermogensongelijkheid.

Er voor zorgen dat mensen niet arm zijn heeft een positieve invloed op de economie.
En dat is dan weer goed voor FO-streven.

[Pr088]

JanHenk schreef op maandag 1 december 2025 @ 16:35:
[...]


Als je graag de fasttrack naar FO pakt is mijn advies, doe het niet.

Het is een verrijking van mijn leven hoor, maar die drie kleintjes die wij hebben zijn geldverslinders.

Precies, dat had ik al gedacht. Al laat ik me er niet door tegenhouden. Ik vind dit topic interessant, maar ik zit niet op het geld. Mijn huidige strategie is: veel weggeven. Straks kan dat in de kinderen worden gestopt. Als het zover (mag) komen. Kinderen kun je niet bestellen, heb ik in mijn omgeving gemerkt....

[HandyLumberjack]

JanHenk schreef op maandag 1 december 2025 @ 16:35:
[...]


Als je graag de fasttrack naar FO pakt is mijn advies, doe het niet.

Het is een verrijking van mijn leven hoor, maar die drie kleintjes die wij hebben zijn geldverslinders.

Er lopen hier ook drie van die kleintjes rond. En die kosten ook geld, maar ik zou echt niet zonder willen.

Ik zou de keuze voor kinderen ook echt niet af laten hangen van het financiële aspect.

(Je hebt zelf ook behoorlijke invloed op de kosten van de kinderen, het hoeft niet duur te zijn)