Financiële onafhankelijkheid - Deel 3

[Verwijderd]

Shapeshifter schreef op maandag 4 juni 2018 @ 19:02:
Niemand heeft een kristallen bol natuurlijk, maar ik lees hier en daar wel dat economen ongerust zijn over hoe het met de economie van de Verenigde Staten zal gaan de komende jaren. De kans op een diepe recessie schijnt toe te nemen en de rest van de wereld volgt meestal de VS in dat opzicht. Er is een reële kans dat we binnen 5-10 jaar weer een diepe recessie gaan krijgen.

Dat is zo ongeveer een gegeven. Vraag is meer wanneer exact en waar die precies losbarst, want het is helemaal geen zekerheid dat die losbarst vanuit de VS. Een vergeten crisis hier in Europa is de Aziëcrisis die 20 jaar na dato nog zijn sporen heeft nagelaten in Zuid-Oost Azië.

coelho schreef op maandag 4 juni 2018 @ 17:49:
Heel herkenbaar, @HuHu
Ik bemerk bij mezelf dat ik het nuanceer als anderen er naar vragen, het is tenslotte toch een uitstapje buiten de reguliere vakanties. Dus 'tja, je vliegt tegenwoordig al naar zuid Europa voor het geld van een treinkaartje naar Amsterdam', en 'we hebben een mooi appartementje via AirBNB kunnen huren, je kunt er nog niet eens een weekend van naar Landal'. En waarom eigenlijk? We werken met z'n tweeën meer dan 300 uren per maand in het hogere segment. Dus waarom zou het er af en toe niet van nemen? Het kost misschien 1000-1500 euro inclusief lekker eten en drinken, maar heeft geeft ons ook een onvergetelijke ervaring terug.

Dit is behoorlijk herkenbaar. Zo ben ik eind vorig jaar voor een dag of 10 naar Thailand geweest en ik kan er een half jaar na dato met enige regelmaat van nagenieten. Ik vertel in ieder geval niet meer waar ik heen ga, want ik ben er wel klaar mee.

[TucanoItaly]

Mirved schreef op maandag 4 juni 2018 @ 16:40:
Echter ga je hier enkel uit van de positieve situatie. Als het bedrijf de komende jaren failliet gaat vanwege een nieuwe heftige economische crisis dan ben ik mijn gehele FO pot kwijt.

Ik vermoed dat hier toch wel workarounds voor zijn. Bijv. wat vermogen bij je vrouw leggen, zodat je persoonlijk failliet kan gaan. Ik noem maar iets krankzinnigs hoor, ik heb er geen verstand van. Maar er is toch wel iets van een middenweg mogelijk? Al was het maar om gewoon een paar baren goud te kopen en te begraven.

coelho schreef op maandag 4 juni 2018 @ 17:49:
Waarom dan toch mezelf verdedigen in plaats van positief zijn? Bang voor negatieve reacties houd ik me dus maar op de vlakte... Vreemd eigenlijk...!

Omdat je niet het achterste van je tong laat zien, logisch toch? Je hoeft je niet te verdedigen, maar ik zou ook niet m'n portemonnee opentrekken en laten zien.

[ Voor 25% gewijzigd door TucanoItaly op 04-06-2018 20:35 ]

[TucanoItaly]

-

[ Voor 100% gewijzigd door TucanoItaly op 04-06-2018 20:35 ]

[LevelBoss]

Mirved schreef op maandag 4 juni 2018 @ 16:40:
Loop tegen een dilemma aan. Ik heb de mogelijkheid om directeur-eigenaar te worden van het bedrijf waar ik werk. Dit bedrijf loopt nu goed maar is wel heel gevoelig voor de economische situatie. Bij een economische crisis heeft het bedrijf het vaak ook erg zwaar.

Om mede eigenaar te worden zal ik mijzelf moeten inkopen. Dit bedrag kan ik lenen of betalen uit mijn eigen spaargeld. Bij de laatste optie zal mijn hele FO pot verloren gaan. Het bedrag kan ik echter op circa 4 jaar terug verdienen op basis van het nieuwe salaris + dividend uitkeringen. Tevens kan ik in de toekomst ook weer mijn aandelen verkopen.

Echter ga je hier enkel uit van de positieve situatie. Als het bedrijf de komende jaren failliet gaat vanwege een nieuwe heftige economische crisis dan ben ik mijn gehele FO pot kwijt. Zelfs met een lening zal de bank mij vragen privé aansprakelijk te zijn. Dus zal ik de lening terug moeten betalen en alles kwijt zijn.

Dus sta ik voor de optie flink risico nemen en daarbij kans om flink te gaan verdienen of lekker safe blijven zitten waar ik zit met een aardig salaris en geen risico dat ik alles kwijt raak.

Ook ik heb deze mogelijkheid gehad in 2006, samen met een mede-collega. MKB-bedrijf, ICT-sector, prettige waardering, forse lening bij de bank inclusief gelimiteerde privé-aansprakelijkheid. Er zat redelijk wat cash in het bedrijf en we hebben een paar goede jaren gehad. Met dividenduitkeringen heb ik de lening eerder dan verwacht terug kunnen betalen. We hadden destijds met de bank afgesproken dat we eerder konden aflossen zonder boete. Wij zijn er bijzonder gunstig uitgesprongen, ik ben inmiddels uitgestapt en heb mijn aandelen kunnen verkopen. Het heeft mij een zeer grote boost naar FO-schap gebracht.

Maar het kan ook anders: een paar jaar later hebben we een andere collega dezelfde mogelijkheid geboden. Condities van de bank waren inmiddels een stuk minder soepel. Waardering van het bedrijf was vanwege een paar goede jaren een stuk hoger. Bij hem duurt het serieus langer voordat de lening is afbetaald, hij heeft het geluk dat hij soepele financiers heeft (geen bank). Ik denk dat hij er pas positief uitspringt bij een strategische overname of na vele jaren geduld.

Let dus heel goed op de waardering waartegen je mag kopen, wordt er voldoende cashflow gegenereerd om dividend mee uit te keren, wat zijn de prognoses voor de komende jaren (plus en minscenario's) en wat de condities zijn waartegen je leent en mag aflossen. Als je de mogelijkheid hebt je FO-pot in te zetten lijkt mij dat een betere optie dan een lening bij de bank, zeker als je die FO-pot vanuit privé leent aan je BV waarmee je de aandelen koopt. Dan gaat de rente naar jou i.p.v. naar de bank. En kijk ook kritisch naar jezelf: een eventueel faillissement ligt vaak niet alleen aan de markt maar ook aan de bestuurders. En daar wordt jij er zelf één van!

Succes met je keuze!

[DrayFIRE]

Ik ben als een idioot m'n hypotheek begonnen af te lossen in afwachting van een nieuwe crisis. Dit jaar februari gekocht en nu al 6% afgelost. Ga proberen 10% per jaar af te lossen gedurende 4 jaren, om vanaf dat moment wat rustiger aan te kunnen gaan doen met het aflossen. Op dat moment kunnen we het huis erg makkelijk op één inkomen trekken.

[rube]

Idioot....klinkt niet slim.
Wat is je rentepercentage en hoe lang staat het vast?

[pirke]

Aflossen is veilig rendement. Je weet zeker dat het 1% netto oplevert en dat je geen VRH hoeft te betalen. Dat is toch een mooie 34% rendement in 30 jaar... Een gemiddeld 6% portefeuille rendement doet 574% in diezelfde tijd, maar dan loop je wel risico en moet je VRH betalen...

Ik heb na de aankoop van ons huis simpelweg ons FO plan opnieuw uitgerekend met de nieuwe maandlasten, extra aflossen zal ik waarschijnlijk alleen doen als de rente flink omhoog schiet en/of de HRA komt te vervallen. Op 30 jaar bekeken is 1% rendement gewoon niet interessant. Dan maar wat risico en een goede wereldwijde spreiding.

[rube]

Juist als je een crisis verwacht, mogelijk verlies je dan ook je baan en inkomsten, moet je zorgen dat je voldoende cash hebt om 'te overleven'. Als dan alles in je huis zit heb je mogelijk alsnog een probleem. De bank niet zozeer, zeker niet als je dan al een paar keer 10% hebt afgelost en je niet onder water staat (als er verkocht moet worden).

[DrayFIRE]

rube schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 00:27:
Idioot....klinkt niet slim.
Wat is je rentepercentage en hoe lang staat het vast?

We hebben zes gecombineerde maandsalarissen spaargeld. Alles wat er nu bovenop komt gaat direct de hypotheek in, we lossen dus maandelijks best veel af. Meer sparen vinden we zonde (geen rendement), investeren te hoog risico en voelt mentaal niet fijn met een grote schuld in de vorm van een hypotheek. Huis heeft de komende tien jaar geen investeringen nodig (nieuwbouw). Rentepercentage is in de 3% en staat 15 jaar vast.

[ Voor 4% gewijzigd door DrayFIRE op 05-06-2018 08:17 ]

[!null]

Maar wat is de waarde van de woning ten opzichte van je hypotheek?
Als je 20% overwaarde hebt zit je al heel aardig.

Bij echte angst voor een crisis zou ik toch meer cash aanhouden.

Ik heb een flinke overwaarde, veilig voor een crisis, maar ik koop er geen brood van.
Ik denk zelfs bij een koop van een volgend huis het geld er niet in te stoppen maar op de bank te houden. Maar dit dan in combi met een fors goedkoper huis, zodat mijn bankrekening groter is dan mn hypotheekschuld.
Maarja, je wil toch al gauw iets doen met het geld. Echter is stilstaand op de bankrekening wel het veiligst.

[ Voor 56% gewijzigd door !null op 05-06-2018 08:38 ]

[Skyaero]

Mirved schreef op maandag 4 juni 2018 @ 16:40:
Loop tegen een dilemma aan. Ik heb de mogelijkheid om directeur-eigenaar te worden van het bedrijf waar ik werk. Dit bedrijf loopt nu goed maar is wel heel gevoelig voor de economische situatie. Bij een economische crisis heeft het bedrijf het vaak ook erg zwaar.

(..)

Even heel gechargeerd gezegd, puur op basis van wat je hier schrijft: niet doen. De afweging die je maakt is namelijk alleen financieel, maar je vergeet dat je ook (deels) de verantwoordelijk krijgt voor de strategische en operationele zaken van het bedrijf.

En dat laatste is wel iets dat je moet willen en moet liggen, want het komt wel met de nodige stress, onzekerheid en soms het nemen van zeer moeilijke beslissingen. Kijk eens naar je collega's om je heen. Durf je morgen een gesprek met ze te voeren om te vertellen dat ze hun baan verliezen?

Je inkopen in een bedrijf doe je in eerste instantie omdat je wilt ondernemen, je een uitdaging zoekt op je huidige baan, je een nieuwe stap in je carrière wilt maken. Het geld dat je er (mogelijk) mee verdient is mooi meegenomen.

Weet je zeker dat de boekhouding klopt en het bedrijf niet overgewaardeerd is. Welke lijken zitten er in de kast en heb je al een idee hoe je die gaat oplossen?

[Tommie12]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 08:17:
[...]

We hebben zes gecombineerde maandsalarissen spaargeld. Alles wat er nu bovenop komt gaat direct de hypotheek in, we lossen dus maandelijks best veel af. Meer sparen vinden we zonde (geen rendement), investeren te hoog risico en voelt mentaal niet fijn met een grote schuld in de vorm van een hypotheek. Huis heeft de komende tien jaar geen investeringen nodig (nieuwbouw). Rentepercentage is in de 3% en staat 15 jaar vast.

Juist in jouw geval zou je moeten investeren.
Je hebt een buffer van 6 maand, en je betaalt je huis af in 15 jaar wat best snel is, en nog heb je genoeg over.

Stop met die hypotheek nog sneller af te betalen, en begin te investeren. Lees, leer, en probeer het gewoon.

Je zit in de ideale situatie dat je elke maand een paar honderd euro kan inleggen. Hou dat vol, en je bouwt een mooi kapitaal op. Kom je zelf ooit in de problemen, dan verkoop je die aandelen/fondsen..., en betaal je direct je hypotheek af.

Je hebt op zijn minst een beleggingstermijn van 15 jaar, dan kan je al 2 crisissen overleven!

[CornermanNL]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 00:17:
Ik ben als een idioot m'n hypotheek begonnen af te lossen in afwachting van een nieuwe crisis. Dit jaar februari gekocht en nu al 6% afgelost. Ga proberen 10% per jaar af te lossen gedurende 4 jaren, om vanaf dat moment wat rustiger aan te kunnen gaan doen met het aflossen. Op dat moment kunnen we het huis erg makkelijk op één inkomen trekken.

Het hangt een beetje af van de hoogte van de schuld ten opzichte van je huidige inkomen. Als die eigenlijk te hoog is in jullie ogen dan zou ik zeker doorgaan met aflossen. Als er een crisis komt dan komt alles tegelijk in de meeste gevallen. Eventeel verlies van inkomen, te hoge maandlasten en een aandelenmarkt die instort.

Dus op alle fronten ga je verlies lijden. Dat is echter voor de aandelen en de waarde van het huis puur papieren verlies. Het wordt pas erg als je moet verkopen. En wat wil je in ieder geval niet verkopen ?

Juist je huis. Want hoe iedereen het ook als investering ziet het is in de eerste plaats een eerste levensbehoefte. Ik zou zeggen reken uit wat je inkomensverlies zou kunnen zijn, reken uit wat dan een acceptabele maandlast is en los af tot dat bedrag. Probeer daarnaast alvast wat cash achter de hand te houden en wat in de beurs te stoppen. Een leuke index is een goed begin.

Schulden naar beneden brengen wanneer het kan is altijd een goed idee , dat is mijn mening. Zeker op je woonhuis en je privé situatie. Je kan later altijd nog op andere manieren meer risico nemen.

[Skyaero]

Ididit schreef op zaterdag 2 juni 2018 @ 19:03:
Ik ben nu enkele jaren gestopt met werken (op mijn 55).
Tijdens onze loopbaan hebben mijn vrouw en ik drie maal een sabbatical genomen van telkens een jaar. Dat was de beste beslissing van ons leven.
Hoeft helemaal niet duur te zijn als je de juiste landen uitkiest en tevreden bent met weinig luxe. Des te authentieker zijn de ervaringen.
De absolute vrijheid. Ik beschouw het nu als een voorafneming op onze FO.
Zalig!

Wat uiteindelijk het effect geweest van je sabbatical op je carrière?

Twee oud-collega's hebben ooit een sabbatical genomen, maar toen ze terugkwamen was de koers van het bedrijf zodanig anders dat ze qua kennis achterliepen en daarmee feitelijk hun carrière om zeep hadden geholpen. Maar misschien verschilt dat ook wel per branche.

[Tommie12]

CornermanNL schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 08:58:
[...]


Het hangt een beetje af van de hoogte van de schuld ten opzichte van je huidige inkomen. Als die eigenlijk te hoog is in jullie ogen dan zou ik zeker doorgaan met aflossen. Als er een crisis komt dan komt alles tegelijk in de meeste gevallen. Eventeel verlies van inkomen, te hoge maandlasten en een aandelenmarkt die instort.

Dus op alle fronten ga je verlies lijden. Dat is echter voor de aandelen en de waarde van het huis puur papieren verlies. Het wordt pas erg als je moet verkopen. En wat wil je in ieder geval niet verkopen ?

Juist je huis. Want hoe iedereen het ook als investering ziet het is in de eerste plaats een eerste levensbehoefte. Ik zou zeggen reken uit wat je inkomensverlies zou kunnen zijn, reken uit wat dan een acceptabele maandlast is en los af tot dat bedrag. Probeer daarnaast alvast wat cash achter de hand te houden en wat in de beurs te stoppen. Een leuke index is een goed begin.

Schulden naar beneden brengen wanneer het kan is altijd een goed idee , dat is mijn mening. Zeker op je woonhuis en je privé situatie. Je kan later altijd nog op andere manieren meer risico nemen.

Schulden zijn pas een probleem als:
- er geen inkomen tegenover staat zodat je ze niet kan afbetalen
- er geen waarde tegenover staat!
- je overdreven veel rente betaalt

Bij een hypotheek van bv 80% die je rustig aan afbetaalt is dat zelden een probleem.
Zo lang je je huis niet overbetaald hebt, en je hypotheek onder water staat zit je op het tweede punt ook veilig.
Slechts in de eerste jaren is de afbetaling zwaar omdat je in veel gevallen nogal diep bent gegaan om dat mooi huis vast te krijgen. Maar, door inflatie en wat voortgang in je carriëre smelt je afbetaling eigenlijk vanzelf weg.
Met investeren kan je beter voor extra inkomen zorgen dan die veilige en goedkope schuld af te betalen.

[CornermanNL]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:03:
[...]


Schulden zijn pas een probleem als:
- er geen inkomen tegenover staat zodat je ze niet kan afbetalen
- er geen waarde tegenover staat!
- je overdreven veel rente betaalt

Bij een hypotheek van bv 80% die je rustig aan afbetaalt is dat zelden een probleem.
Zo lang je je huis niet overbetaald hebt, en je hypotheek onder water staat zit je op het tweede punt ook veilig.
Slechts in de eerste jaren is de afbetaling zwaar omdat je in veel gevallen nogal diep bent gegaan om dat mooi huis vast te krijgen. Maar, door inflatie en wat voortgang in je carriëre smelt je afbetaling eigenlijk vanzelf weg.
Met investeren kan je beter voor extra inkomen zorgen dan die veilige en goedkope schuld af te betalen.

Klopt helemaal hoor, daarom ook de kanttekening dat je naar je verhouding inkomen en schuld moet kijken. Kan je de maandlasten nu al gemakkelijk ophoesten dan is het zeker geen probleem. Het is echter verdomd makkelijk om het zo af en toe wel te doen, en het draagt hoe dan ook bij aan de "robuustheid" van je situatie.

Ik heb een beetje een hekel aan het woord robuustheid vandaar tussen haakjes. Ik ben ook veel minder gaan aflossen toen ik onder een bepaalde drempel kwam. Puur omdat het geld elders meer opleverde. Maar je moet beleggen wel durven en veel mensen durven niet. Om wat voor reden dan ook. Dan is blijven aflossen best een goede oplossing.

En bij een volgende crisis , moet ik nog maar zien hoeveel van de huidige "investeerders" de discipline hebben om niet te verkopen. Soms is de eenvoudigste weg volgen en volhouden best een goed idee. Je kan het ook zo zien. Als je straks hypotheekvrij bent en je hebt een appeltje voor de dorst dan kan je waarschijnlijk al van de beleggingsinkomsten en een krantenwijk rondkomen. Dan is de eerste stap hypotheekvrij best geinig.

[!null]

Zelfs als er geen / niet genoeg waarde tegenover de schuld staat, is het niet zo'n probleem. Als er inkomen of voldoende spaargeld is, dan kun je er lekker blijven zitten.

[Tommie12]

Beleggen moet je leren, je moet leren om goed te slapen als er eens een aandeel 5% of meer zakt.
Niks beters dan dat te doen met gewoon 100€-200€ per maand, en dat langzaam op te bouwen.

Wat ga je met je 'overschot' doen als je huis afbetaald is? Dan komt er ineens 1000€ of 1500€ per maand beschikbaar als je je uitgaven niet kunstmatig opdrijft.

Als je dan nog nooit belegd hebt, ga je niet goed slapen.

[!null]

Skyaero schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:02:
[...]


Wat uiteindelijk het effect geweest van je sabbatical op je carrière?

Twee oud-collega's hebben ooit een sabbatical genomen, maar toen ze terugkwamen was de koers van het bedrijf zodanig anders dat ze qua kennis achterliepen en daarmee feitelijk hun carrière om zeep hadden geholpen. Maar misschien verschilt dat ook wel per branche.

Ik heb zelf een reis van een jaar gemaakt en ben net weer begonnen aan een reis van een half jaar.
Vorige keer waren er net wat dingetjes veranderd, maar dat pakte ik snel op en was dan ook geen probleem. Daarna juist nog een stap gemaakt naar een functie waar ik met internationale klanten in contact kom en daar soms naar toe moet. Ik denk juist dat het alleen maar geholpen heeft.

Iemand kan ook langdurig ziek zijn he. Als je in eem bepaalde branche actief bent, hoe moeilijk kan het dan zijn om even bij te springen en weer up to date te zijn.

Wat ook mogelijk is dat iemand na zo'n sabbatical lang niet zo gemotiveerd is als daarvoor.

[CornermanNL]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:18:
Beleggen moet je leren, je moet leren om goed te slapen als er eens een aandeel 5% of meer zakt.
Niks beters dan dat te doen met gewoon 100€-200€ per maand, en dat langzaam op te bouwen.

Wat ga je met je 'overschot' doen als je huis afbetaald is? Dan komt er ineens 1000€ of 1500€ per maand beschikbaar als je je uitgaven niet kunstmatig opdrijft.

Als je dan nog nooit belegd hebt, ga je niet goed slapen.

Op zich is er aan beleggen niets engs of gevaarlijks, maar zoals met alles moet je een plan hebben en vooral de discipline om er aan vast te houden. Iets dat de meeste in dit topic hebben, maar dat is zeker niet alle mensen gegeven. En inderdaad je moet het leren en vasthouden aan de lange termijn.

Saai en simpel

[JURIST]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 08:17:
[...]

We hebben zes gecombineerde maandsalarissen spaargeld. Alles wat er nu bovenop komt gaat direct de hypotheek in, we lossen dus maandelijks best veel af. Meer sparen vinden we zonde (geen rendement), investeren te hoog risico en voelt mentaal niet fijn met een grote schuld in de vorm van een hypotheek. Huis heeft de komende tien jaar geen investeringen nodig (nieuwbouw). Rentepercentage is in de 3% en staat 15 jaar vast.

Het lijkt soms alsof mensen denken dat je met het aflossen van je hypotheek FO wordt. Een pand waarin je zelf woont, genereert geen inkomen en het is bij de huidige rentestand vaak ook geen investering die je minimaal 4% rendement geeft door middel van kostenbesparing. Vergelijken met risicovrij sparen is makkelijk, maar met geen enkel risico lopen is het lastig FO worden.

Ik begrijp het comfort van aflossen op een hypotheek en het is een prima onderdeel van het hele plaatje, lagere lasten kunnen stimuleren. Maar in mijn visie is eerst 10-20 jaar je volledige spaarquote besteden aan het aflossen van je woning en dan pas starten met rendementsopbouw een gemiste kans, tenzij je echt heel hoog zit met de rente, maar dat kwam de afgelopen 10 jaar niet meer voor. Je loopt rendement mis en je tijdhorizon voor beleggen wordt korter.

[ApexAlpha]

Is het reduceren van uitgaven niet een van de pijlers onder FO, en is de hypotheek / huur niet de grootste maandelijkse uitgave bij veel mensen? Ik vind de hypotheek aflossen daarom wel van belang.

[!null]

FO zijn betekent dat er net zoveel of meer binnenkomt dan er uit gaat (tenzij je alleen maar stilstaand spaargeld gebruikt)

Dus je kunt ook superluxe leven en FO zijn, als er maar meer binnenkomt dan eruit gaat.

[Tommie12]

ApexAlpha schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:03:
Is het reduceren van uitgaven niet een van de pijlers onder FO, en is de hypotheek / huur niet de grootste maandelijkse uitgave bij veel mensen? Ik vind de hypotheek aflossen daarom wel van belang.

Voor FO heb je een vermogen nodig, en dat moet je ook beheren!
Stel dat je 500€ per maand spaart, en dat gewoon op een spaarboekje zet. De rente is zo laag dat ik ze even verwaarloos.

Na een jaar of 13-14 staat daar dus 100.000€ op. Met die rente van 0,11% levert je dat een rente van 110€ per jaar op.
Maar, tegellijkertijd begint de inflatie je 100.000€ langzaam op te eten. Je verliest virtueel ca 2% per jaar of 2000€. De eerste 4 maand van het jaar spaar je dus gewoon jezelf rot voor niks.
Hoe meer je spaargeld op die spaarrekening groeit, hoe erger dat effect wordt.

Dus voor mij is FO echt wel 100% gelinkt aan een beheer van je vermogen, anders loop je tegen grenzen aan.

[ApexAlpha]

!null schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:29:
FO zijn betekent dat er net zoveel of meer binnenkomt dan er uit gaat (tenzij je alleen maar stilstaand spaargeld gebruikt)

Dus je kunt ook superluxe leven en FO zijn, als er maar meer binnenkomt dan eruit gaat.

Zoals je zegt: het zowel om binnenkomend als uitgaand. Als je dus geen hypotheek meer hoeft te betalen dan hoeft er ook minder binnen te komen om de balans te bereiken. Daarnaast fluctueren aandelen van jaar tot jaar. Ja, gemiddeld is het rendement 5% of 6%. Maar tussen 2007 en 2009 zit je dan wel -40%. Terwijl een afgeloste hypotheek gewoon 0 kost aan aflossing en rente, ongeacht de aandelenmarkt.

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:41:

[...]

Quote je de verkeerde?

[Tommie12]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:50:
[...]


Het lijkt soms alsof mensen denken dat je met het aflossen van je hypotheek FO wordt. Een pand waarin je zelf woont, genereert geen inkomen en het is bij de huidige rentestand vaak ook geen investering die je minimaal 4% rendement geeft door middel van kostenbesparing. Vergelijken met risicovrij sparen is makkelijk, maar met geen enkel risico lopen is het lastig FO worden.

Een afgeloste woning genereert wel degelijk inkomen.
Zonder die woning zou je huur moeten betalen, en dat hakt in op je maandelijks budget te meer daar huur ge indexeerd wordt.
Zelfs als je dan op je 85e naar een rusthuis gaat kan die woning verhuurd worden.

En dan is er het virtuele stukje. Een woning die normaal onderhouden wordt behoudt zijn waarde, en beschermt dat deel van je vermogen tegen inflatie.

[Torgo]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 00:17:
Ik ben als een idioot m'n hypotheek begonnen af te lossen in afwachting van een nieuwe crisis. Dit jaar februari gekocht en nu al 6% afgelost. Ga proberen 10% per jaar af te lossen gedurende 4 jaren, om vanaf dat moment wat rustiger aan te kunnen gaan doen met het aflossen. Op dat moment kunnen we het huis erg makkelijk op één inkomen trekken.

Aan het begin van je pad naar FO is je vermogen laag en je beleggings horizon lang. In principe is het verstandig om aan het begin meer risico en meer rendement proberen te generen om de sneeuwbal op gang te brengen. Als je eenmaal een eindje op weg bent kun je het risico wat vermijden door wat meer spreiding door aflossing bijvoorbeeld.

Maar de keuze is altijd persoonlijk dus wat dat betreft moet je gewoon je eigen plan maken.

[Tommie12]

ApexAlpha schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:44:
[...]


Zoals je zegt: het zowel om binnenkomend als uitgaand. Als je dus geen hypotheek meer hoeft te betalen dan hoeft er ook minder binnen te komen om de balans te bereiken. Daarnaast fluctueren aandelen van jaar tot jaar. Ja, gemiddeld is het rendement 5% of 6%. Maar tussen 2007 en 2009 zit je dan wel -40%. Terwijl een afgeloste hypotheek gewoon 0 kost aan aflossing en rente, ongeacht de aandelenmarkt.


[...]


Quote je de verkeerde?

Nee, omdat ik beheer van vermogen even belangrijk vind als reduceren van uitgaven.

En als antwoord op het eerste stukje: gemiddeld is het rendement hoger, en voor aandelen moet je denken op de lange termijn, en er iet stukjes van 1-2 jaar uithalen. Als je in die periodes maar heel beperkt geld uit je vermogen moet halen valt die daling zelfs relatief mee.
en uiteraard moet je spreiden tussen aandelen, obligaties, grondstoffen etc.

[Verwijderd]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 00:17:
Ik ben als een idioot m'n hypotheek begonnen af te lossen in afwachting van een nieuwe crisis. Dit jaar februari gekocht en nu al 6% afgelost. Ga proberen 10% per jaar af te lossen gedurende 4 jaren, om vanaf dat moment wat rustiger aan te kunnen gaan doen met het aflossen. Op dat moment kunnen we het huis erg makkelijk op één inkomen trekken.

Het lijkt me goed om wat tegengas te geven op alle 'negatieve' reacties op je aflossing.
Wat jij doet is wat mij betreft juist erg verstandig. Ik ben op precies dezelfde manier bezig (geweest).
Sinds wij ons huis (~180.000) hebben gekocht (alweer 5 jaar geleden) hebben we elk jaar 10.000 in de hypotheek gestopt.
Dat leverde meteen wat op: lagere maandlasten. Op een gegeven moment kom je inderdaad vanzelf op een punt dat je je comfortabel voelt bij je maandlasten. Pas dán moet je beginnen met beleggen, zou ik zeggen.

Dus: Complimenten over deze beslissing om zo vroeg te beginnen met aflossen! Goed bezig!

[Baytep]

DrayFIRE schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 00:17:
Ik ben als een idioot m'n hypotheek begonnen af te lossen in afwachting van een nieuwe crisis.

Na aankoop van een huis is het logisch dat je een behoorlijke hypotheek snel onder controle wilt hebben.
Echter, zodra de hypotheek nog maar 60% is (of het laagste risico opslag punt) raad ik aan om in iets anders te gaan investeren om een paar redenen:
-niet al je geld zit dan in dezelfde stenen (meer flexibiliteit).
-hoger rendement dan doorgaan met aflossen.
-ervaring opdoen met beleggen (zie Tommie hierboven).

Overigens vind ik 6 gecombineerde maandsalarissen op een spaarrekening behoorlijk veel. De helft is ook prima. De overige drie maanden buffer brengen meer op als je de hypotheek verder aflost of in een defensief beleggingspotje.

[djiedjee]

@thatanas
ik ben het wel eens met @baytep

Aflossen tot een comfortabel punt, daarna gaat beleggen/investeren levert dat waarschijnlijk meer op.

Wat wij wel hebben moeten ontdekken: waar ligt jouw definitie van comfortabel?

Het is voor ons wel erg fijn om te weten dat we in het ergste geval met 1 bijstands-uitkering de lasten nog kunnen betalen.

Een keuze naar een leukere maar onzekere baan wordt dan een stuk gemakkelijker.
Dagje minder werken ook, etc.

[R.van.M]

Op basis van de gegeven informatie valt er vrij weinig te zeggen of het verstandig is of niet.

[JURIST]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:45:
[...]


Een afgeloste woning genereert wel degelijk inkomen.
Zonder die woning zou je huur moeten betalen, en dat hakt in op je maandelijks budget te meer daar huur ge indexeerd wordt.
Zelfs als je dan op je 85e naar een rusthuis gaat kan die woning verhuurd worden.

En dan is er het virtuele stukje. Een woning die normaal onderhouden wordt behoudt zijn waarde, en beschermt dat deel van je vermogen tegen inflatie.

Je bespaart huurkosten, dat kan je inderdaad zien als opbrengst. Maar een grotere woning levert niet meer kostenbesparing op. Ik ben van de school dat je prima met schulden kan financieren als er onderpand is als dat in je voordeel is wat betreft investeringspropositie en rendement. Zo werkt het in het bedrijfsleven en in de hele economie.

Wij zijn ons bijvoorbeeld aan het orienteren op een ander huis waarvoor we maximaal €150-200/k moeten bijfinancieren. Als ik hiervoor aandelen verkoop en dat niet met een hogere hypotheek financier, heb ik lagere hypotheeklasten, maar ik mis de opbrengsten van de andere assets en die zijn netto een stuk hoger. Overigens is verhuizen en groter wonen sowieso niet slim voor FO, maar dat is andere een discussie.

Hoe je je bij schulden voelt maakt uit, maar met een lange termijn FO-focus zou je rationeel gezien voor de optie met het hoogste verwachte rendement moeten gaan. Risicovrij FO worden is gewoon heel erg lastig.

[Metro2002]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:50:
[...]


Het lijkt soms alsof mensen denken dat je met het aflossen van je hypotheek FO wordt. Een pand waarin je zelf woont, genereert geen inkomen en het is bij de huidige rentestand vaak ook geen investering die je minimaal 4% rendement geeft door middel van kostenbesparing. Vergelijken met risicovrij sparen is makkelijk, maar met geen enkel risico lopen is het lastig FO worden.

Ik begrijp het comfort van aflossen op een hypotheek en het is een prima onderdeel van het hele plaatje, lagere lasten kunnen stimuleren. Maar in mijn visie is eerst 10-20 jaar je volledige spaarquote besteden aan het aflossen van je woning en dan pas starten met rendementsopbouw een gemiste kans, tenzij je echt heel hoog zit met de rente, maar dat kwam de afgelopen 10 jaar niet meer voor. Je loopt rendement mis en je tijdhorizon voor beleggen wordt korter.

Eens, al kan het je wel Financieel minder afhankelijk maken. Ik ben intussen in de situatie dat mijn maandlasten laag genoeg zijn om met elke fulltime baan die het minimumloon loon betaald alles te kunnen betalen dus mocht ik ontslagen worden dan kan ik bij wijze van bij de macdonalds hamburgers omdraaien en er is financieel gezien niets aan de hand.
Mijn volgende doel is om de maandlasten nog lager te krijgen (en dat betekent dus het huis aflossen) zodat ik ook met 3 (liever 2 ) dagen werken kan versieren. Daarna is het doel om uiteraard via passief inkomen de boel te financieren.

We zijn onlangs verhuisd (gedownsized ) en ik verwacht over 5 jaar genoeg gespaard te hebben om het huis volledig te kunnen aflossen.

[ Voor 5% gewijzigd door Metro2002 op 05-06-2018 15:47 ]

[Tommie12]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 11:51:
[...]


Je bespaart huurkosten, dat kan je inderdaad zien als opbrengst. Maar een grotere woning levert niet meer kostenbesparing op. Ik ben van de school dat je prima met schulden kan financieren als er onderpand is als dat in je voordeel is wat betreft investeringspropositie en rendement. Zo werkt het in het bedrijfsleven en in de hele economie.

Wij zijn ons bijvoorbeeld aan het orienteren op een ander huis waarvoor we maximaal €150-200/k moeten bijfinancieren. Als ik hiervoor aandelen verkoop en dat niet met een hogere hypotheek financier, heb ik lagere hypotheeklasten, maar ik mis de opbrengsten van de andere assets en die zijn netto een stuk hoger. Overigens is verhuizen en groter wonen sowieso niet slim voor FO, maar dat is andere een discussie.

Hoe je je bij schulden voelt maakt uit, maar met een lange termijn FO-focus zou je rationeel gezien voor de optie met het hoogste verwachte rendement moeten gaan. Risicovrij FO worden is gewoon heel erg lastig.

Een groter huis maakt je alleen langer FO als je het op een bepaald moment verkoopt, maar dat gaat gepaard met veel kosten.

Je laatste zin is heel belangrijk.
20 jaar geleden: inflatie 2% - rente op een spaarboekje 5%
Voor elke 100.000€ had je een netto opbrengst van 3000€ zonder iets te moeten doen, en zonder enig risico.
Heel veel gepensioneerden vulden daarmee hun karig pensioen aan, en dat ging makkelijk en zonder veel spektakel of drama.
Dat lukt nu dus helemaal niet meer. No risk no fun!!

[TucanoItaly]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 11:51:
Hoe je je bij schulden voelt maakt uit, maar met een lange termijn FO-focus zou je rationeel gezien voor de optie met het hoogste verwachte rendement moeten gaan.

Bedoel je risk-adjusted performance? Of echt gewoon keihard wat je zegt?

Wat mij betreft kun je zulke dingen gewoon niet zeggen. Het gaat veel te kort door de bocht. Beleggen is echt complexer dan dat.

[poehee]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:45:
[...]


Een afgeloste woning genereert wel degelijk inkomen.
Zonder die woning zou je huur moeten betalen, en dat hakt in op je maandelijks budget te meer daar huur ge indexeerd wordt.
Zelfs als je dan op je 85e naar een rusthuis gaat kan die woning verhuurd worden.

Ik snap je punt maar feit is dat een huis bezitten geld kost. Mijn afgeloste huis geeft mij in ieder geval geen inkomen.
Je eigen huis huren is duurder dan dit huis kopen met een hypotheek.
Gemiddeld haal je op de beurs met een gespreidde ETF meer rendement dan dat aflossen van een hypotheek met lage rente oplevert.

En dan is er het virtuele stukje. Een woning die normaal onderhouden wordt behoudt zijn waarde, en beschermt dat deel van je vermogen tegen inflatie.

Inflatiebescherming is geen reden om af te lossen. Als je een huis koopt voor 200k en die wordt 800k na 20 jaar, dan heeft wel of niet aflossen daar geen enkele invloed op. Je lost nog steeds gewoon 200k af bij de bank. Aflossen is geen remedie tegen inflatie, inflatie ga je tegen door verstandig te beleggen of te investeren.

Aflossen verlaagt maandelijkse kosten, en voorkomt eventueel wat VRH. Voelt goed ook (persoonlijk, niet per se rationeel verstandig).

[Metro2002]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:45:
[...]


Een afgeloste woning genereert wel degelijk inkomen.
Zonder die woning zou je huur moeten betalen, en dat hakt in op je maandelijks budget te meer daar huur ge indexeerd wordt.

Een afgeloste woning verlaagt je maandlasten en kan een goede optie zijn richting FO maar genereert 0 euro inkomen er maand natuurlijk.
Het is heel simpel: Als een afgelost huis hebt en je stop met werken, komt er dan genoeg geld binnen om te kunnen leven van je 'investering' ? met een afgelost huis is het antwoord natuurlijk nee.

Een afgelost huis is wel een redelijk goede hedge tegen inflatie.

[rube]

Kosten verlagen is/kan zeker heel belangrijk zijn, maar is niet het enige. Ook investeren in alleen aandelen is in de meeste gevallen niet verstandig.
Het gaat om het geheel, je balans en cash flow en het daaraan gekoppelde risico bij diverse scenarios. Dat is uiteraard voor iedereen verschillend.

[Tommie12]

Metro2002 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 12:00:
[...]


Een afgeloste woning verlaagt je maandlasten en kan een goede optie zijn richting FO maar genereert 0 euro inkomen er maand natuurlijk.
Het is heel simpel: Als een afgelost huis hebt en je stop met werken, komt er dan genoeg geld binnen om te kunnen leven van je 'investering' ? met een afgelost huis is het antwoord natuurlijk nee.

Een afgelost huis is wel een redelijk goede hedge tegen inflatie.

Om het even duidelijk te maken.
Ik ben voorstander van een eigen huis op het pad om FO te worden.
Maar ik ben er zeker niet voor om de hypotheek vervroegd af te lossen, omdat een redelijke schuld (aan lage kost) een gezond deel van je portfolio is.

Als je geen huis hebt, en je wil dan FO zijn, dan komt er sowieso al 800€ bij je maandelijkse behoeftes, en dat inkomen moet er ook zijn, tenzij je tevreden bent met een kartonnen doos onder een brug.

[pirke]

Metro2002 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 12:00:
[...]

Een afgelost huis is wel een redelijk goede hedge tegen inflatie.

Een huis met hypotheek is precies dezelfde hedge tegen inflatie, misschien nog wel beter: je huis wordt meer waard en je schuld wordt tegelijkertijd minder waard. De inflatie is zelfs hoger dan de (netto) rente die je betaalt op je hypotheek, oftewel zonder af te lossen en alleen rente te betalen ga je er al flink op vooruit

(onderhoud van een duur huis daargelaten natuurlijk)

Ik zit zelfs te overwegen om de lineaire/annuitaire hypotheek te verhogen, datzelfde geld in het bankspaar deel te stoppen, zodat ik netto dezelfde schuld overhoud, maar wel meer rente krijg dan wat ik lineair/annuitair betaal. Gratis rendement heet dat. Ik zit alleen met die stomme 1:10 bandbreedte...

[JURIST]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 11:56:
[...]




Bedoel je risk-adjusted performance? Of echt gewoon keihard wat je zegt?

Wat mij betreft kun je zulke dingen gewoon niet zeggen. Het gaat veel te kort door de bocht. Beleggen is echt complexer dan dat.

Je hebt gelijk. Niet sec voor het hoogste verwachte rendement gaan, maar rendementsmaximalisatie bij acceptabel risico. Dus gekeken naar je gehele portefeuille. Als je een uitgaat van een lange termijn FO-horizon dan past een x% aandelen prima in een prudente strategie. In het voorbeeld waar het om ging is er enkele maanden spaargeld, maar geen aandelen of anderszins.

[murphsy]

Ik heb al wel eens vaker wat sommetjes danwel onderbouwing hier gepost met betrekking tot extra aflossen. Kort gezegd ben ik voorstander, mits je rente/risico toeslag kan verminderen. Bijv. bij een hoge LTV zonder NHG. Het rendement kan dan behoorlijk zijn, en de directe maandlasten verlichting ook. Moet je wél aan het begin van je hypotheek doen, dan kan de renteverlaging lekker lang renderen.

Als je maandlasten, rente <4% (ongeveer) en LTV comfortabel zijn zou ik niet verder versneld aflossen. Dan is het goedkoop geld, vooral na HRA. Leg dan zonnepanelen op je dak, of ga isoleren, etc.

[Ididit]

Skyaero schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:02:
[...]


Wat uiteindelijk het effect geweest van je sabbatical op je carrière?

Twee oud-collega's hebben ooit een sabbatical genomen, maar toen ze terugkwamen was de koers van het bedrijf zodanig anders dat ze qua kennis achterliepen en daarmee feitelijk hun carrière om zeep hadden geholpen. Maar misschien verschilt dat ook wel per branche.

Ja, waarschijnlijk verschilt het per branche. En ook van persoon tot persoon.
Ikzelf werkte voor de overheid, waar langere verloven makkelijker geaccepteerd worden. Persoonlijk was ik ook op een niveau gekomen dat ik geen promotie meer nastreefde.

Als je in de private sector werkt en ambitieus bent, dan ben je waarschijnlijk ook minder geneigd om sabbaticals te nemen. Maar misschien streef je er dan ook niet naar om FO te worden en je carrière achter te laten?

[armageddon_2k1]

Skyaero schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:02:
[...]


Wat uiteindelijk het effect geweest van je sabbatical op je carrière?

Twee oud-collega's hebben ooit een sabbatical genomen, maar toen ze terugkwamen was de koers van het bedrijf zodanig anders dat ze qua kennis achterliepen en daarmee feitelijk hun carrière om zeep hadden geholpen. Maar misschien verschilt dat ook wel per branche.

Sowieso apart als je hele carriere en toekomst hangt op 1 bedrijf. Uitgangspunt van onafhankelijkheid en dus ook bij FO is volgens mij dat je flexibel bent.

Vind het vrij bizar dat je hele carriere om zeep is omdat je even weg bent geweest. Dus al het voorgaande ervaring en de bijbehorende kennis is dus volledig waardeloos? Dan vraag ik me af wat voor branche het is en wat de relevantie van die collega's sowieso was.....

[TucanoItaly]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 12:52:
In het voorbeeld waar het om ging is er enkele maanden spaargeld, maar geen aandelen of anderszins.

Dat zie ik ook als onverstandig. Echter, beleggen is gewoon geen kwestie van je shit in een ETF dumpen en klaar. Daar komt vroeg of laat gewoon gezeik van.

Maar nu komt mijn punt; bij de bedragen waar we het over hebben, is je vermogen om te sparen waarschijnlijk groter dan het rendement dat je kunt halen. Dat zeg ik niet alleen, dat zeggen ook beroemde beleggers zoals Meb Faber.

Het wordt anders als je op een natuurlijke manier interesse hebt in beleggen, en goed de risico's helder hebt, zodat je over decennia heen een portefeuille samenstelt met de juiste rendement/risico-mix. Plus je moet op de hoogte zijn van de psychologische factoren die hierbij spelen. Bijv. recency bias, onderschatten van black swans, enz. Alleen dan is het interessant, mijns inziens.

[ Voor 23% gewijzigd door TucanoItaly op 05-06-2018 13:39 ]

[orf]

Ik ben altijd enorm pro aflossen geweest vanwege de afhankelijkheid van een bank en het gevoel van mogelijke vrijheid als je niet maandelijks hoeft te betalen aan de bank.

Mede door dit topic ben ik daar anders over gaan denken. Ik heb onlangs een huis gekocht. Niet bepaald goed voor FO, want het is een groot huis voor 525k, maar wel een droomhuis met plek voor een hobby en ik kan het goed betalen. Ik heb twee hypotheekdelen, met een schuld-marktwaarde verhouding van precies 55% om in de laagste risicocategorie te vallen.

• Eén deel aflossingsvrij (nieuw afgesloten onder de oude regelgeving) met een rentepercentage van 1,44% voor één jaar vast.
• Het andere deel annuïtair met een rentepercentage van 1,52% voor 10 jaar vast.

De bedoeling is (of was), om het aflossingsvrije deel af te lossen op het moment dat mijn oude koophuis verkocht is. Dan kan die hypotheek afgelost worden met een hypotheek vanuit mijn eigen BV. Vandaar dat de rentevaste periode maar een jaar is.

Een hypotheek bij je eigen BV is natuurlijk best gunstig doordat je wel recht hebt op HRA, maar de rente aan "jezelf" betaald. Ik twijfel nu om die hypotheek bij de bank lekker door te laten lopen en dat deel eventueel als dividend uit te keren. Daarmee heb ik naar verhouding minder vermogen in stenen zitten. Ik moet dan wel goed nadenken over mijn horizon, want ik zie het niet zo zitten om dat geld ineens allemaal in aandelen te stoppen. Dat doe ik liever gespreid. De rente op de hypotheek is zo laag, dat extra aflossen daarop, of de hypotheek nog verder verlagen niet heel veel rendement oplevert. Wat vinden jullie?

[armageddon_2k1]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 13:36:
[...]


Dat zie ik ook als onverstandig. Echter, beleggen is gewoon geen kwestie van je shit in een ETF dumpen en klaar. Daar komt vroeg of laat gewoon gezeik van.

Maar nu komt mijn punt; bij de bedragen waar we het over hebben, is je vermogen om te sparen waarschijnlijk groter dan het rendement dat je kunt halen. Dat zeg ik niet alleen, dat zeggen ook beroemde beleggers zoals Meb Faber.

Het wordt anders als je op een natuurlijke manier interesse hebt in beleggen, en goed de risico's helder hebt, zodat je over decennia heen een portefeuille samenstelt met de juiste rendement/risico-mix. Plus je moet op de hoogte zijn van de psychologische factoren die hierbij spelen. Bijv. recency bias, onderschatten van black swans, enz. Alleen dan is het interessant, mijns inziens.

Ik ben een volledige n00b op het gebied van beleggen. Het lijkt erop dat jij er wel e.e.a. van weet. Wat is een goede manier om ermee te beginnen om het te leren begrijpen?

[CornermanNL]

ApexAlpha schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 10:44:
[...]


Zoals je zegt: het zowel om binnenkomend als uitgaand. Als je dus geen hypotheek meer hoeft te betalen dan hoeft er ook minder binnen te komen om de balans te bereiken. Daarnaast fluctueren aandelen van jaar tot jaar. Ja, gemiddeld is het rendement 5% of 6%. Maar tussen 2007 en 2009 zit je dan wel -40%. Terwijl een afgeloste hypotheek gewoon 0 kost aan aflossing en rente, ongeacht de aandelenmarkt.

Inderdaad, het is een tastbare manier om je kosten en risico te verlagen.

Het probleem is niet zozeer het rendement, maar het vasthouden aan het plan ook als de boel -40% gaat.
In dit topic zijn mensen vaak al voorbij een bepaalde grens met het vermogen en vaak ook het aflossen van schulden. Daar zit al een deuk in de hypotheek die groot genoeg is.

Als mensen moeten beginnen en vaak betalen ze >50% van het maandelijkse inkomen aan hypotheek dan is de keuze snel gemaakt. Het is zoals je aangeeft een enorm eenvoudige manier om je maandelijkse kosten naar beneden te brengen. En tegelijk een mooie manier om de volgende crisis in je leven, baanverlies of gewoon even geen zin meer hebben, of ziek worden door te komen.

Dat je als je alles op papier tegenover elkaar zet het qua rendement niet de snelste methode is , mag duidelijk zijn. Maar het is ook zo dat maar weinig mensen stoïcijns genoeg zijn om bij de volgende crisis het hoofd echt koel te houden en de strategie door kunnen trekken.

Ik hoor nu om mij heen dat ik gek ben dat ik nog steeds vasthou aan het aflossen, ook al is het al minder dan het was. Daarvoor hoorde ik dat ik gek was dat ik voor 'zoveel' geld tijdens een 'crisis' (voor mij is het nooit een crisis geweest) een huis heb gekocht.

Diezelfde mensen kopen nu voor veel meer geld een huis en financieren maximaal en stoppen geld wat e overhouden in de beurs.

Ik blijf wel lekker ' gek' , op papier hebben ze namelijk een punt. Maximale hefboom = maximaal mogelijk rendement.

In de werkelijkheid is het allemaal nogal een stuk weerbarstiger. En een economische crisis is echt niet het moment waarop je als persoon alles kan verliezen. Dat is tenslotte nog altijd iets anders , een scheiding, ziekte of een ongeluk.

En dan is geen tot nauwelijks schuld hebben een heel groot voordeel.

[TucanoItaly]

armageddon_2k1 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 13:42:
Wat is een goede manier om ermee te beginnen om het te leren begrijpen?

Ik zeg niet dat het een goede manier is, maar dit is hoe ik het heb gedaan:
- Ingelezen op Investopedia, dus wat is de definitie van aandelen, opties, mutual funds, ETFs, staatsobligaties, goud, asset allocation, risk adjusted performance, volatiliteit van een portefeuille t.o.v. de individuele asset classes, money market funds, bond maturity, "riding the yield curve"
- Een aantal mensen gaan volgen, o.a. Kees de Korte op BNR, Daniel Crosby, J. David Stein, Meb Faber, Peter Schiff en Andrew Horowitz
- The Permanent Portfolio gelezen
- Portfolio Charts doorgekeken, met name de asset allocations, wat ze historisch doen, plus alle artikelen op die site gelezen.
- Gelezen over de diverse zgn. black swan events door de geschiedenis heen, dus de financiele crisis, het verlaten van de goudstandaard, Black Monday en de Lost Decade

Als je dit allemaal gelezen hebt, dan besef je dat de beleggingswereld vol is met complete bullshit. Het gros van de mensen heeft werkelijk waar geen flauw idee waar ze het over hebben. OOK niet de professionals. Er zijn maar zeer weinig mensen met realiteitszin, die zowel de fundamentals beheersen, alsmede de psychologie achter beleggen begrijpen.

Mooi case in point: Meb Faber stelt de volgende vraag op Twitter: "What was your biggest drawdown after inflation if you invested in US government bonds during the 20th Century?" Let er op dat er vele zogenaamd professionele beleggers onder zijn volgers zitten. Slechts 1/5e van de antwoorden was correct.

[ Voor 26% gewijzigd door TucanoItaly op 05-06-2018 14:52 ]

[armageddon_2k1]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 14:37:
[...]

Dank!

...., o.a. Kees de Korte op BNR.....

Die luister ik al trouw! Goed op weg dus

[Piper]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 14:37:
[...]


Als je dit allemaal gelezen hebt, dan besef je dat de beleggingswereld vol is met complete bullshit. Het gros van de mensen heeft werkelijk waar geen flauw idee waar ze het over hebben. OOK niet de professionals.

Dus had je al die tijd net zo goed op het terras kunnen gaan zitten en een paar ETF’s kunnen kopen ;-)

[SublimnAll]

Piper schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 15:40:
Dus had je al die tijd net zo goed op het terras kunnen gaan zitten en een paar ETF’s kunnen kopen ;-)

Als je niet bereid bent je in te lezen over wat er precies met je geld gebeurt, ja.

Ik snap dat het over tijd moeilijk blijkt een ETF te outperformen, maar toch blijf ik "alles maar in een ETF gooien" zien als een stukje verantwoordelijkheid van je afschuiven. En dat terwijl FO voor mij staat voor juist zélf de verantwoordelijkheid nemen over je financiën. Hoe staan jullie daar tegenover?

[pirke]

Als je heel actief je vermogen moet beheren ben je nog steeds aan het werk. Een passief inkomen waar je geen omkijken naar hebt geeft de meeste vrijheid. Een goede ETF (mix) met af en toe herwaarderen op vaste momenten is dan een hele prima keuze.

[TucanoItaly]

Piper schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 15:40:
Dus had je al die tijd net zo goed op het terras kunnen gaan zitten en een paar ETF’s kunnen kopen ;-)

Ik zou zeggen, ga je gang

[assje]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 17:16:
[...]


Ik zou zeggen, ga je gang

Maar wat is dan de conclusie? Keuze voor verkeerde ETF?

Uiteindelijk geldt voor beleggingen exact hetzelfde als voor bijna alle andere zaken, het enige dat ik kan/wil doen is er net genoeg vanaf weten om in te kunnen schatten wiens advies/kennis ik op kan bouwen. Of dat advies dan van iemand op Tweakers komt of van een zelfbenoemde expert of combinatie laat ik in het midden.

Ik kan simpelweg niet overal verstand van hebben en vanzelfsprekend zullen er anderen zijn die er meer verstand van hebben.In mijn ervaring is het helemaal niet noodzakelijk enorm veel kennis van bepaalde zaken hebben om toch een goede beoordeling te kunnen maken.

[Lud0v1c]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 17:16:
[...]


Ik zou zeggen, ga je gang

Leerzaam artikel, dank voor het delen.

[Verwijderd]

JURIST schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:50:
[...]


Het lijkt soms alsof mensen denken dat je met het aflossen van je hypotheek FO wordt. Een pand waarin je zelf woont, genereert geen inkomen en het is bij de huidige rentestand vaak ook geen investering die je minimaal 4% rendement geeft door middel van kostenbesparing. Vergelijken met risicovrij sparen is makkelijk, maar met geen enkel risico lopen is het lastig FO worden.

Dat hoeft echt niet. Sinds vorig jaar verhuur ik een kamer volgens de hospita regeling. Die levert me meer op dan de hypotheek die ik moet betalen. Ik ben dan ook bezig een 2e kamer klaar te maken. En ik woon gewoon in een tussenwoning. Verhuur gaat mij enorm helpen eerder FO te worden en ik vind het nog leuk ook!

[DrayFIRE]

CornermanNL schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 08:58:
[...]


Het hangt een beetje af van de hoogte van de schuld ten opzichte van je huidige inkomen. Als die eigenlijk te hoog is in jullie ogen dan zou ik zeker doorgaan met aflossen. Als er een crisis komt dan komt alles tegelijk in de meeste gevallen. Eventeel verlies van inkomen, te hoge maandlasten en een aandelenmarkt die instort.

Eens, dat is ook de filosofie. We hebben geleend op 99,9% van wat de bank ons kon lenen. Dat wil ik zo snel mogelijk terug naar een 70% van onze leencapaciteit. Met m'n loonsverhoging van bruto 10.000 euro dit jaar en het aflossen van 10% van de hypotheeksom, zijn we op de goede weg wat dat aan gaat.

Dus op alle fronten ga je verlies lijden. Dat is echter voor de aandelen en de waarde van het huis puur papieren verlies. Het wordt pas erg als je moet verkopen. En wat wil je in ieder geval niet verkopen? Juist je huis. Want hoe iedereen het ook als investering ziet het is in de eerste plaats een eerste levensbehoefte. Ik zou zeggen reken uit wat je inkomensverlies zou kunnen zijn, reken uit wat dan een acceptabele maandlast is en los af tot dat bedrag.

Ik wil ongeveer een derde van het huis aflossen de komende drie jaar. Wat overblijft (2,1 ton) zou ik dan makkelijk op mijn loon kunnen dragen. Met mijn dienstverband bij de overheid zit ik relatief veilig, ook tijdens een crisis.

Probeer daarnaast alvast wat cash achter de hand te houden en wat in de beurs te stoppen. Een leuke index is een goed begin.

Ik zou teveel balen van verlies ben ik bang. Ik investeer liever in eigen onderneminkjes die enorm snel een hoge ROI hebben. Het gaat wel om incidentele investeringen.

Schulden naar beneden brengen wanneer het kan is altijd een goed idee , dat is mijn mening. Zeker op je woonhuis en je privé situatie. Je kan later altijd nog op andere manieren meer risico nemen.

Eens! Zo voelt het voor mij ook.

[DrayFIRE]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 09:18:
Wat ga je met je 'overschot' doen als je huis afbetaald is? Dan komt er ineens 1000€ of 1500€ per maand beschikbaar als je je uitgaven niet kunstmatig opdrijft.

Klinkt als een luxeprobleem.

Als je dan nog nooit belegd hebt, ga je niet goed slapen.

Ik beleg dan liever in zaken die ik begrijp dan de beurs.

Zaken waar ik wel goed in ben is het runnen van eigen bedrijfjes naast mijn primaire baan, of het investeren in vastgoed.

[poehee]

SublimnAll schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 15:54:
[...]

Als je niet bereid bent je in te lezen over wat er precies met je geld gebeurt, ja.

Ik snap dat het over tijd moeilijk blijkt een ETF te outperformen, maar toch blijf ik "alles maar in een ETF gooien" zien als een stukje verantwoordelijkheid van je afschuiven. En dat terwijl FO voor mij staat voor juist zélf de verantwoordelijkheid nemen over je financiën. Hoe staan jullie daar tegenover?

Dit is een valse argumentatie. Alsof beleggen in een breed gespreide ETF géén verantwoordelijkheid nemen betreft.

En zelf beweren dat een ETF outperformen moeilijk is (90% redt het niet met zelf beleggen versus een ETF, waarom jij wel? En over langere tijd gaat het richting de 95-99% vermoed ik), dan ben je eigenlijk tegen beter weten in het minder goede (zelf beleggen) aan het doen. Dat noem ik eigenwijs, en dat is natuurlijk prima, alleen helpt het wel om alle overwegingen goed en constructief tegenover elkaar af te wegen.

[Wozmro]

Tommie12 schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 12:07:
[...]


Om het even duidelijk te maken.
Ik ben voorstander van een eigen huis op het pad om FO te worden.
Maar ik ben er zeker niet voor om de hypotheek vervroegd af te lossen, omdat een redelijke schuld (aan lage kost) een gezond deel van je portfolio is.

Als je geen huis hebt, en je wil dan FO zijn, dan komt er sowieso al 800€ bij je maandelijkse behoeftes, en dat inkomen moet er ook zijn, tenzij je tevreden bent met een kartonnen doos onder een brug.

Ik ben niet akkoord dat een schuld op je woning gezond is.

Je mag niet vergeten dat zolang je de schuld niet volledig terugbetaald hebt dat de bank je huis kan verkopen.

Stel: je hebt een woning van 250K met daaraan nog een openstaand kapitaal van de lening van pakweg 50k.
Het is crisis: je raakt wat achter met je terugbetalingen, de bank zit zelf ook in nauwe schoentjes -> de bank zal je woning willen verkopen.
EN ze zal sneller jouw woning selecteren dan die van iemand die onder water staat. Want de bank zal bij jou sneller zijn geld terug hebben met minder moeite. En jij bent je huis kwijt aan een lager bedrag dan wat het waard is.

Dus: ofwel heb je geen schulden ofwel heb je er heel veel, iets tussen de twee is meer risicovol. Als het crisis dan zal de bank op jacht gaan naar geld/liquiditeit en ze zullen het zoeken waar het zit.

[ImaPseudonym]

Maar dan mogen ze van de waarde van dat huis ook maar 50k houden.
Als ze op zoek zijn naar liquiditeit kunnen ze beter een huis verkopen dat wel onder water staat. Dan gaat de volledige opbrengst in cash naar de bank. Dat de hypotheeknemer met een restschuld blijft zitten betekent dan toch alleen maar toekomstige cashflow voor de bank?

[PLAE]

ImaPseudonym schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:50:
Maar dan mogen ze van de waarde van dat huis ook maar 50k houden.
Als ze op zoek zijn naar liquiditeit kunnen ze beter een huis verkopen dat wel onder water staat. Dan gaat de volledige opbrengst in cash naar de bank. Dat de hypotheeknemer met een restschuld blijft zitten betekent dan toch alleen maar toekomstige cashflow voor de bank?

Nee zo gaat het niet. Stel je hebt iemand met flinke overwaarde die een achterstand heeft en daarnaast iemand die flink onder water staat. De bank kiest in de praktijk dan liever die 50k van jou zonder dikke afschrijving in de hand, dan mogelijk ooit die (bijvoorbeeld) 50k van die kale kip in de toekomst, die ze uiteindelijk waarschijnlijk af mogen schrijven.

Ik heb voorbeelden voorbij zien komen in de crisis van mensen in de schuldhulpverlening die ze liever even lieten zitten. Op de lange termijn leek dat gunstiger en dat pakte (gelukkig voor beide partijen) vaak ook zo uit. Was er flinke overwaarde, dan was de boel gewoon verkocht.

Maar dat zei Wozmro ook al ongeveer.

[ Voor 12% gewijzigd door PLAE op 06-06-2018 03:50 ]

[assje]

Wozmro schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:47:
[...]


Ik ben niet akkoord dat een schuld op je woning gezond is.

Je mag niet vergeten dat zolang je de schuld niet volledig terugbetaald hebt dat de bank je huis kan verkopen.

Stel: je hebt een woning van 250K met daaraan nog een openstaand kapitaal van de lening van pakweg 50k.
Het is crisis: je raakt wat achter met je terugbetalingen, de bank zit zelf ook in nauwe schoentjes -> de bank zal je woning willen verkopen.
EN ze zal sneller jouw woning selecteren dan die van iemand die onder water staat. Want de bank zal bij jou sneller zijn geld terug hebben met minder moeite. En jij bent je huis kwijt aan een lager bedrag dan wat het waard is.

Dus: ofwel heb je geen schulden ofwel heb je er heel veel, iets tussen de twee is meer risicovol. Als het crisis dan zal de bank op jacht gaan naar geld/liquiditeit en ze zullen het zoeken waar het zit.

Maar, de persoon met nog €50k hypotheek heeft datzelfde bedrag nog extra in zijn zak.

Het risico is dus alleen maar groter doordat die €50k geïnvesteerd gaat worden met bepaalde risico's. Het bedrag en de risico's moet je dus rekening mee houden maar vooral ook niet overdrijven.

Bovendien, in het FO topic is dit helemaal geen issue aangezien onder de streep het vermogen altijd positief zal zijn, zelfs bij een halvering van de woningwaarde.

[ Voor 6% gewijzigd door assje op 06-06-2018 07:28 ]

[Tommie12]

Wozmro schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:47:
[...]


Ik ben niet akkoord dat een schuld op je woning gezond is.

Je mag niet vergeten dat zolang je de schuld niet volledig terugbetaald hebt dat de bank je huis kan verkopen.

Stel: je hebt een woning van 250K met daaraan nog een openstaand kapitaal van de lening van pakweg 50k.
Het is crisis: je raakt wat achter met je terugbetalingen, de bank zit zelf ook in nauwe schoentjes -> de bank zal je woning willen verkopen.
EN ze zal sneller jouw woning selecteren dan die van iemand die onder water staat. Want de bank zal bij jou sneller zijn geld terug hebben met minder moeite. En jij bent je huis kwijt aan een lager bedrag dan wat het waard is.

Dus: ofwel heb je geen schulden ofwel heb je er heel veel, iets tussen de twee is meer risicovol. Als het crisis dan zal de bank op jacht gaan naar geld/liquiditeit en ze zullen het zoeken waar het zit.

Daar ben ik het niet mee eens.
Zo lang je mooi je lening afbetaalt, en de waarborg voldoende is, dan is het boekhoudkundig helemaal niet interessant om je te dwingen het te verkopen. Dat zou echt betekenen dat ze hun eigen voeten afzetten.
Daarenboven, er zijn nog altijd contracten, en zonder laattijdige betalingen gaat geen enkele rechter toestaan dat ze je uitverkopen.
En de bank gaat hun veilige cash cows niet slachten.

Ze gaan juist wel mensen die laat betalen en onder water staan dwingen te verkopen. Bij sommigen gaat dat dan leiden tot "lenen bij ouders" of geld dat ineens boven komt om toch maar de verkoop te vermijden. Anderen nemen het verlies en zijn weg.
Enkel op die manier krijgen ze hun balance sheets proper.

[Gecko123]

Wozmro schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:47:
[...]


Ik ben niet akkoord dat een schuld op je woning gezond is.

Je mag niet vergeten dat zolang je de schuld niet volledig terugbetaald hebt dat de bank je huis kan verkopen.

Stel: je hebt een woning van 250K met daaraan nog een openstaand kapitaal van de lening van pakweg 50k.
Het is crisis: je raakt wat achter met je terugbetalingen, de bank zit zelf ook in nauwe schoentjes -> de bank zal je woning willen verkopen.
EN ze zal sneller jouw woning selecteren dan die van iemand die onder water staat. Want de bank zal bij jou sneller zijn geld terug hebben met minder moeite. En jij bent je huis kwijt aan een lager bedrag dan wat het waard is.

Dus: ofwel heb je geen schulden ofwel heb je er heel veel, iets tussen de twee is meer risicovol. Als het crisis dan zal de bank op jacht gaan naar geld/liquiditeit en ze zullen het zoeken waar het zit.

Dit is natuurlijk niet waar. De verstrekker van de lening kan natuurlijk alleen aan het onderpand komen als de leningvoorwaarden worden geschonden. De bank is geen eigenaar van het huis maar zal als je je lening niet conform afspraak afbetaald je uiteindelijk wel kunnen dwingen te verkopen aangezien het huis het afgesproken onderpand is. Dit is natuurlijk alleen het geval als je redelijkerwijs niet aan de leningsvoorwaarden kunt voldoen.

[SublimnAll]

poehee schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:25:
Dit is een valse argumentatie. Alsof beleggen in een breed gespreide ETF géén verantwoordelijkheid nemen betreft.

En zelf beweren dat een ETF outperformen moeilijk is (90% redt het niet met zelf beleggen versus een ETF, waarom jij wel? En over langere tijd gaat het richting de 95-99% vermoed ik), dan ben je eigenlijk tegen beter weten in het minder goede (zelf beleggen) aan het doen. Dat noem ik eigenwijs, en dat is natuurlijk prima, alleen helpt het wel om alle overwegingen goed en constructief tegenover elkaar af te wegen.

Haha betrapt, ben inderdaad redelijk eigenwijs

Noem het een valse argumentatie, maar tegelijkertijd adviseren wij iedereen om "gewoon" hun geld in een SPY o.i.d. te storten, ook (of juist wanneer) men aangeeft weinig tot geen kennis te hebben van de beurs. In hoeverre kun je dat "verantwoordelijkheid nemen" noemen?

ETF's als de SPY blijven uiteindelijk gewoon gemiddeldes van koersen, wat wil zeggen dat er ook zat bedrijven in zitten die onder dat gemiddelde zitten. Dat zegt mij dat je met een beetje huiswerk, een paar juiste picks (en er op de juiste momenten ook vooral met je tengels van af blijven) al snel een hoger rendement zou kunnen behalen.

pirke schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 16:33:
Als je heel actief je vermogen moet beheren ben je nog steeds aan het werk. Een passief inkomen waar je geen omkijken naar hebt geeft de meeste vrijheid. Een goede ETF (mix) met af en toe herwaarderen op vaste momenten is dan een hele prima keuze.

Klopt uiteraard. Maar zo zijn de meeste vormen van passief inkomen niet 100% "passief". Als je qua vermogen al FO bent lijkt het me ook een prima keuze om alles in ETF's te flikkeren en er niet meer naar om te kijken. Maar als je nog bezig bent met het accumuleren van dat vermogen (zoals de meesten van ons) moet je toch al snel op jacht naar meer rendement om in afzienbare tijd de FO-status te kunnen bereiken. En dat doe ik liever door m'n tijd te besteden in met m'n eigen geld bezig zijn dan door te werken voor een baas

[ErnstH]

poehee schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 21:25:
[...]


Dit is een valse argumentatie. Alsof beleggen in een breed gespreide ETF géén verantwoordelijkheid nemen betreft.

En zelf beweren dat een ETF outperformen moeilijk is (90% redt het niet met zelf beleggen versus een ETF, waarom jij wel? En over langere tijd gaat het richting de 95-99% vermoed ik), dan ben je eigenlijk tegen beter weten in het minder goede (zelf beleggen) aan het doen. Dat noem ik eigenwijs, en dat is natuurlijk prima, alleen helpt het wel om alle overwegingen goed en constructief tegenover elkaar af te wegen.

Precies dit. Het mooie van ETFs is juist dat het zowel verdomd simpel is, als dat het gewoonweg goed werkt. Dat iets simpel is, betekent niet dat het per definitie slecht is.. Mooie quote van Bogleheads wiki:

"Does this portfolio seem overly simplistic, even amateurish? Get over it. Over the next few decades, the overwhelming majority of all professional investors will not be able to beat it."

Overigens, het is natuurlijk wel zaak om goed te begrijpen waar je instapt.

[ErnstH]

SublimnAll schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 10:15:
[...]
ETF's als de SPY blijven uiteindelijk gewoon gemiddeldes van koersen, wat wil zeggen dat er ook zat bedrijven in zitten die onder dat gemiddelde zitten. Dat zegt mij dat je met een beetje huiswerk, een paar juiste picks (en er op de juiste momenten ook vooral met je tengels van af blijven) al snel een hoger rendement zou kunnen behalen.

En keer op keer blijkt dus dat stockpicken/timen niet werkt.

[pirke]

SublimnAll schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 10:15:
[...]

ETF's als de SPY blijven uiteindelijk gewoon gemiddeldes van koersen, wat wil zeggen dat er ook zat bedrijven in zitten die onder dat gemiddelde zitten. Dat zegt mij dat je met een beetje huiswerk, een paar juiste picks (en er op de juiste momenten ook vooral met je tengels van af blijven) al snel een hoger rendement zou kunnen behalen.

Puur even een statistische benadering.

Elk aandeel heeft ongeveer dezelfde expected return uitgaande van de efficient markets theorie (en gelijke risicofactoren): als aandeel A een hoger verwacht rendement heeft dan aandeel B zal de koers van A stijgen totdat ze weer hetzelfde verwachte rendement hebben. In dat opzicht maakt het geen drol uit of je A of B kiest: de verwachtingswaarde (expected return) is in beide gevallen hetzelfde.

Echter zit je natuurlijk met de volatiliteit. Dat is niks anders dan de standaarddeviatie op je verwachtingswaarde. Een hogere standaarddeviatie geeft je een grotere kans op een grotere afwijking vd verwachtingswaarde, zowel positief als negatief. De verwachtingswaarde op lange termijn blijft hetzelfde, alleen de waarde zal sterker fluctueren.

Als je van gokken houdt dan is een hoge standaarddeviatie wenselijk (in het casino op rood inzetten: alles of niks). Echter voor je vermogensopbouw en om er van te leven wil je een zo laag mogelijk standaarddeviatie, zodat de kans maximaal is dat je de expected return ook daadwerkelijk krijgt.

De makkelijkste manier om de standaarddeviatie omlaag te brengen is spreiden, en dat is precies wat een ETF doet. Daarmee krijg je (ongeveer) de "efficient frontier", oftewel de highest return with lowest risk, daarom dat het zo lastig is om dit consequent te verslaan:



Disclaimer: dit gaat uit van een combinatie van verschillende assets, waaronder dus aandelen en obligaties, ik weet niet of er 1 ETF is die dit voor je doet, anders moet je zelf een mix van verschillende ETF classes maken. 1 aandelen ETF is niet voldoende, maar dat is wel een prima spreiding op aandelen vlak

Disclaimer 2: dit gaat wellicht wat offtopic voor het FO topic...

[Verwijderd]

@pirke Nuttig!
Daar komt bovendien nog bij dat je voor beleggingen met een hoge volatiliteit een hoger gemiddeld jaarlijks rendement nodig hebt om dezelfde resultaten te boeken.

Voorbeeldje: als je €1.000 investeert tegen een constant rendement van +5%, heb je na 10 jaar €1.629.
Als je datzelfde bedrag investeert in een belegging die 5 jaar 0% en 5 jaar +10% doet, heb je €1.611 (valt nog mee). Is het 5 jaar -10% en 5 jaar +20% (nog steeds gemiddeld 5%), dan heb je maar €1.469. Je hebt bij die 'volatiliteit' een gemiddeld rendement van 6% nodig om hetzelfde resultaat te boeken op lange termijn.

Dat is wel iets om rekening mee te houden: het verwachte gemiddelde jaarlijkse rendement moet genoeg meestijgen met de volatiliteit.

[Baytep]

@orf Heb al een tijdje niet meer naar hypotheekrentes gekeken, maar 1.52% voor 10 jaar lijkt me een goede deal. Gefeliciteerd!
Een lening vanuit eigen BV klinkt aanlokkelijk, maar bedenk wel dat een BV geen schuld uit het niets kan toveren zoals een bank.
Dus dat geleende geld komt echt uit de BV, en kan niet ergens anders in geinvesteerd worden terwijl je net bij de bank een aantrekkelijke rente bedongen hebt.
Het hangt dus echt van de situatie af.
Overigens, waarom het oude huis verkopen?

[JURIST]

Gecko123 schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 09:41:
[...]


Dit is natuurlijk niet waar. De verstrekker van de lening kan natuurlijk alleen aan het onderpand komen als de leningvoorwaarden worden geschonden. De bank is geen eigenaar van het huis maar zal als je je lening niet conform afspraak afbetaald je uiteindelijk wel kunnen dwingen te verkopen aangezien het huis het afgesproken onderpand is. Dit is natuurlijk alleen het geval als je redelijkerwijs niet aan de leningsvoorwaarden kunt voldoen.

Exact. En executieverkoop is een laatste optie na de oplossingen van intensief beheer, dan moet je het bond maken met langdurige en grote achterstanden. Veiling kost geld en levert relatief weinig op. Daarnaast hebben mensen die met FO bezig zijn hebben meestal ook wel een buffer om een crisis met inkomensverlies door te komen.

[Sissors]

pirke schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 11:05:
[...]


Puur even een statistische benadering.

Elk aandeel heeft ongeveer dezelfde expected return uitgaande van de efficient markets theorie

En daar eindigt het nut van die benadering . Je begint met de aanname dat de markt perfect weet, of iig zover als mogelijk, hoeveel een aandeel waard hoort te zijn. Als je met die aanname begint, dan kan je niet de markt verslaan nee. Maar dat lijkt mij niet een geheel correcte aanname: Immers wat als uiteindelijk iedereen in een ETF zit? Wie bepaald dan hoeveel een aandeel waard is?

Veranderd overigens niks eraan dat ik wel gewoon in een ETF zit, en ik het niet realistisch zie voor de gewone consument om succesvolle handelaren te verslaan (die een subset zijn van de totale groep professionele handelaren) die daar fulltime hun tijd aan kunnen besteden en ondersteund worden door een hele groep erachter. En ik dus ook iedereen zou aanraden om gewoon voor een ETF te kiezen. Maar ik ben het nog steeds niet geheel eens met jouw redenatie .

[pirke]

Een aandelen transactie blijft een zero sum trade. De koper denkt dat ie een goede deal heeft met de koop, de verkoper denkt ook dat ie een goede deal heeft met de verkoop. Het netto resultaat is 0 (technisch licht negatief dankzij transactiekosten voor beide partijen).

En de aanname is inderdaad dat alle toekomstverwachtingen al in de prijs verwerkt zitten. Als jij een unieke glazen bol hebt dan kun je makkelijk geld verdienen ja...

Tja, wat er gebeurt als iedereen alleen maar ETFs gaat kopen, een interessant gedachtenexperiment, ook mbt stemrecht op de aandeelhoudersvergadering. Toch denk ik dat de grote institutionele instellingen zelf hun eigen mandje vd markt hebben, ipv dat aan ETF aanbieders over te laten. Wij simpele consumenten hebben nog steeds slechts een klein deel vd taart in handen.

[SublimnAll]

pirke schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 11:05:
Als je van gokken houdt dan is een hoge standaarddeviatie wenselijk (in het casino op rood inzetten: alles of niks). Echter voor je vermogensopbouw en om er van te leven wil je een zo laag mogelijk standaarddeviatie, zodat de kans maximaal is dat je de expected return ook daadwerkelijk krijgt.

Bedankt voor je post, zeer interessant

Voor mijn gevoel zit er nog wel een gebied tussen risicominimalisatie en "gokken". Als je het hebt over een vermogen opbouwen in het algemeen, is ieders risicoprofiel weer anders. Zou er daarbij geen geval zijn waar een "veilige" ETF-portefeuille niet de beste keus zou zijn voor iemand die FO wil worden?

Sissors schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 12:01:
Veranderd overigens niks eraan dat ik wel gewoon in een ETF zit, en ik het niet realistisch zie voor de gewone consument om succesvolle handelaren te verslaan (die een subset zijn van de totale groep professionele handelaren) die daar fulltime hun tijd aan kunnen besteden en ondersteund worden door een hele groep erachter. En ik dus ook iedereen zou aanraden om gewoon voor een ETF te kiezen.

...maar we leven in de tijd van het internet, waar ook veel van deze succesvolle handelaren hun ideeën, analyses, strategieën en zelfs portfolio's op delen. Of waar je ze domweg kan na-apen. Je hoeft ze niet te verslaan, maar je kunt wel van ze leren!

[Hielko]

SublimnAll schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 12:19:
[...]

Bedankt voor je post, zeer interessant

Voor mijn gevoel zit er nog wel een gebied tussen risicominimalisatie en "gokken". Als je het hebt over een vermogen opbouwen in het algemeen, is ieders risicoprofiel weer anders. Zou er daarbij geen geval zijn waar een "veilige" ETF-portefeuille niet de beste keus zou zijn voor iemand die FO wil worden?

Ja, als je gelooft in de onderliggende theorie (I don't, maar desondanks wel een aardig startpunt) dan is elke belegging op de lijn die de efficient frontier raakt en start bij de risk-free rate een efficiënte portefeuille, alleen is het risico anders. Als je geen risico wil dan zit je 100% in de risk-free rate en heb je 0% aandelen/andere assets, en uiteraard zijn andere combinaties ook mogelijk.

[Tommie12]

Misschien heb ik dan geluk, maar de laatste 5 jaar haal ik met zelf gekozen aandelen een rendement dat 2 keer zo hoog is als dat van de fondsen en trackers die ik heb.

Zelfs als je met trackers werkt moet je sectoren kiezen vind ik.
Dus vandaag niet in klompenmakers, maar wel in gezondheid, milieu, energie, water.

Kiezen is altijd een beetje winnen en verliezen.

[TucanoItaly]

assje schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 17:40:
Maar wat is dan de conclusie? Keuze voor verkeerde ETF?

Uiteindelijk geldt voor beleggingen exact hetzelfde als voor bijna alle andere zaken, het enige dat ik kan/wil doen is er net genoeg vanaf weten om in te kunnen schatten wiens advies/kennis ik op kan bouwen.

Als jij tracht er nèt genoeg vanaf te weten, dan loop je kans dat je de plank misslaat. Bij aankopen zoals een auto is dat vervelend, bij sluiten van een hypotheek erg vervelend, en bij beleggen is dat mogelijk rampzalig.

Dus als jij beleggen wilt scharen in de categorie: "er nèt genoeg vanaf te weten", be my guest. Maar dat is om diverse redenen heel gevaarlijk bij beleggen, want de adviezen van anderen zijn slecht op waarde in te schatten:
a) De meeste "professionals" verkopen gewoon een handjevol producten, geen maatwerk advies
b) Op div. forums een sterke groupthink. Eind dit jaar hebben we mogelijk de langste aandelen bullmarket in de geschiedenis meegemaakt. Dus wat is de standaard party line? Beleg gewoon lekker 100% in aandelen! Post maar eens op Reddit's r/investing dat je in money market fondsen of goud belegd, en kijk hoe de downvotes binnenstromen.
c) Tenslotte is er de hebberigheid van mensen. Veel mensen hebben als droom "geld maken met geld" en "passive income". Dan gaan ze daarover lezen, en zien niet de mogelijke valkuilen.

Gevaarlijke mix.

Mijns inziens is de juiste aanpak dat je je wel degelijk verdiept in de materie. Eerst dien je een aantal vragen te beantwoorden;
- Wat is mijn risicoprofiel? Wat is het risicoprofiel van mijn partner? En dan verdiepen welke emotionele lijdensweg men tijdens de dot-com bust doorliep. Grauwe gezichten om je heen, omdat mensen hun halve vermogen was verdampt.
- Hoe kan ik maximaal sparen? Hoe kan ik maximaal verdienen? Dit gaat de eerste tien jaar sowieso de hoofdrol spelen.
- Wat is mijn doel, d.w.z. waarom spaar ik eigenlijk? En dan wel eerlijk zijn. Ben je een gokker? Lekker losse aandeeltjes kopen enz.? Ben je hebberig? Lui? Wil je WINST! Of slechts beschermen tegen inflatie?
- Welke volatiliteit kan ik aan? Dit moet gestaafd worden met ervaring, en bij gebrek daaraan dat je kijkt naar de geschiedenis -- wat ga ik doen als mijn aandelen tien jaar lang slecht renderen? Wat doe ik daar aan?
- Welke biasen lijd ik aan? Recency bias? Irrational exhuberance?
- Welke asset allocations zijn er? Wat is het verschil? Is het slechts een asset allocation of schrijft het ook voor hoe je omgaat met afromen van winsten per asset class? Vertelt het iets over het gedrag bij bepaalde economische omstandigheden?
- Kan ik me dertig jaar lang houden aan een strategie? Of ga ik me vervelen en daar aan lopen kloten? Met andere woorden: hoe hebberig/ongeduldig/jaloers ben ik?
- Stel dat ik de helft verlies, wat is dan mijn backup plan? Wat zorgt er voor dat ik rustig kan slapen 's-nachts? Dat ik vrolijk ben tegen mijn vrouw, dochter en zoon?

[orf]

Baytep schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 11:54:
@orf Heb al een tijdje niet meer naar hypotheekrentes gekeken, maar 1.52% voor 10 jaar lijkt me een goede deal. Gefeliciteerd!
Een lening vanuit eigen BV klinkt aanlokkelijk, maar bedenk wel dat een BV geen schuld uit het niets kan toveren zoals een bank.
Dus dat geleende geld komt echt uit de BV, en kan niet ergens anders in geinvesteerd worden terwijl je net bij de bank een aantrekkelijke rente bedongen hebt.
Het hangt dus echt van de situatie af.
Overigens, waarom het oude huis verkopen?

Bedankt. Ik ben erg blij met het rentepercentage en het aanbod. Scherper dan dit had echt niet gekund. Vandaar dat ik ook kijk naar een andere manier van vermogensopbouw ipv aflossen.

In mijn BV zit in principe geld genoeg. Op dit moment verstrek ik al meer dan vijf jaar een hypotheek aan mijzelf vanuit de holding. Wat aan vermogen in de holding zit wordt ook niet geïnvesteerd. Dat is puur voor vermogen nu en later. In de werkmaatschappij wordt vermogen wel gebruikt voor investeringen, maar daar zijn voldoende buffers voor aanwezig. Vroeger hadden we meer vermogen nodig vanwege sterke groei, maar we groeien inmiddels wat meer gestaag.

Ik zou in plaats van een hypotheek ook een dividenduitkering kunnen doen en daarmee beleggen. Ik kan het ook in de BV laten zitten en dan moet ik eens beter kijken of zakelijk beleggen zinvol is.

Het oude huis vind ik niet enorm geschikt voor verhuur. Het is een klein monument uit 1880 in het historisch centrum van de stad. Ik heb er nu een mooi bedrag voor gekregen. Als ik voor verhuur ga, dan koop ik liever een wat moderner appartement, zodat je wat minder risico's hebt met onderhoud e.d.

[Baytep]

In dat geval wordt het rekensommetje dus of de
rente BV hypotheek + HRA + dividend dat je weer terugstort > huidige rente bij de bank + betreffende HRA + beleggingsrendement.

Ik weet niet wat een realistiche rente is die je tegenwoordig vanuit je BV mag vragen, maar boven de 3% wordt lastig denk ik.
Beleggen zorgt ook voor een stukje diversificatie, dus al met al zou ik daar naar neigen, maar het is zeker even wat puzzelwerk waard.

En een monument verhuren lijkt me inderdaad een nachtmerrie.

[Martijn19]

Ik woon al 3 jaar niet meer in Nederland, voordat ik uit Nederland vertrok was ik aan het studeren aan het freelancen. Ik heb dus geen pensioen of iets dergelijks. Nu woon ik in Singapore en bouw ik dus ook geen pensioen op, daarom beleg ik nu elke maand in indexfondsen. Momenteel alleen nog bij Meesman 75% wereldwijd en 25% opkomende landen. Ik wil straks wel een rekening hier in Singapore openen waar ik straks direct Amerikaanse ETFs kan kopen.
Ik heb redelijk wat discipline en met het bedrag wat ik spaar (€2000+ per maand) en beleg (€1500 per maand) gaat het best hard.

Is het voor mij uberhaupt waard om naar een traditioneel pensioenfonds te kijken? Ik heb echt geen flauw idee hoe dat normaal gesproken in elkaar zit, behalve dat je volgens mij pas bij een bepaalde leeftijd een pensioensuitkering krijgt en dat er wat belastingvoordelen in Nederland zijn. Met zelf beleggen is het natuurlijk zo dat ik het geld er kan uithalen wanneer ik wil, mijn plan is dan ook om zelf FO te worden en daarvan te leven.

Of maakt het pas uit als ik weer terugkomen naar Nederland? Want hier in Singapore is er geen vermogensbelasting etc.

[Verwijderd]

@Martijn19 Het belangrijkste voordeel van (extra) pensioensparen/-beleggen is dat je de inleg nu van je belastbaar inkomen van aftrekken, omdat het bij uitkering belast wordt (vermoedelijk tegen een lager tarief).
Als je nu geen IB in Nederland betaalt, zie ik niet in waarom het zinnig zou zijn. Daarnaast, zoals je zegt, kan je het pas vanaf AOW leeftijd laten uitkeren zonder een extra belastingheffing te betalen.

[assje]

TucanoItaly schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 13:13:
[...]
Als jij tracht er nèt genoeg vanaf te weten, dan loop je kans dat je de plank misslaat. Bij aankopen zoals een auto is dat vervelend, bij sluiten van een hypotheek erg vervelend, en bij beleggen is dat mogelijk rampzalig.

Maar dan is de vraag of het alternatief niet nog gevaarlijker is; denken dat je het beter weet dan anderen (de markt).Ik accepteer dat ik niet de tijd en middelen heb om op hoog niveau te concurreren met mensen die hier full-time mee bezig zijn met allerlei hulpmiddelen.

Dat staat los van het doen van onderzoek op wiens advies te bouwen en welke strategie te hanteren. Ik onderzoek dan dus in de basis niet hoe ik moet beleggen maar meer hoe ik me zou moeten willen gedragen als amateur (en dat is ook voornamelijk wat jij beschrijft wat je zou moeten doen).

Eerlijk gezegd denk ik ook dat ik mezelf nog wel verder ga verdiepen als het om meer geld gaat. Voorlopig zijn alle beleggingen bij elkaar nog geen 20% van een netto jaarinkomen dus valt het allemaal nog wel mee.

[ Voor 3% gewijzigd door assje op 06-06-2018 14:51 ]

[Fulgora]

De meeste FO-tools die ik online vind zijn erg goed in het bijhouden van je (Amerikaanse) investeringen (401K, Roth IRA, tax deductible investments etc), maar weinig toegespitst op de Nederlandse fiscale situatie. Hebben jullie allemaal het wiel opnieuw uitgevonden met een custom excelsheet of is er ergens een early retirement template dat ik kan hergebruiken?

Iets wat ik nog geen template goed heb zien doen is om (naast de inflatiecorrectie) de verwachte inkomensgroei uit arbeid berekenen. Deze is belangrijk voor me omdat ik aan het begin van m'n carrière sta en verwacht dat m'n spaarquote enorm gaat groeien als ik meer ga verdienen (vorig jaar 30%, dit jaar 25% etc) maar hetzelfde uitgavenpatroon houd. Hoe doen jullie dit?

[Tommie12]

@Fulgora
Iedereen zijn situatie is anders, met andere spaarquotes en andere wensen.

Je bent nog jong begrijp ik. Ga je daar ook de kosten van kinderen, een huis, trouwen of samenwonen etc in steken.... Wat met vakanties? Wat als je beslist om een sabbatical te nemen?

Hou nu gewoon bij wat je hebt aan inkomen, wat je uitgeeft en wat je spaart.
En stel jezelf een doel, maar vergeet niet te leven. Plannen zijn er om aan te passen aan de situatie, maar ook om een leiddraad te hebben.

[Arno90]

Tommie12 schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 12:48:
Misschien heb ik dan geluk, maar de laatste 5 jaar haal ik met zelf gekozen aandelen een rendement dat 2 keer zo hoog is als dat van de fondsen en trackers die ik heb.

Zelfs als je met trackers werkt moet je sectoren kiezen vind ik.
Dus vandaag niet in klompenmakers, maar wel in gezondheid, milieu, energie, water.

Kiezen is altijd een beetje winnen en verliezen.

Je hebt dan ook met je zelf gekozen aandelen een veel groter risico gelopen. De beloning is dat je in ruil voor dat risico meer rendement hebt gekregen. Dit werkt in een neergaande markt hetzelfde.

[Tommie12]

Arno90 schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 17:47:
[...]


Je hebt dan ook met je zelf gekozen aandelen een veel groter risico gelopen. De beloning is dat je in ruil voor dat risico meer rendement hebt gekregen. Dit werkt in een neergaande markt hetzelfde.

Fair point, maar door spreiding heb je dat ten dele ook in de hand.

[TucanoItaly]

assje schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 14:50:
Ik accepteer dat ik niet de tijd en middelen heb om op hoog niveau te concurreren met mensen die hier full-time mee bezig zijn met allerlei hulpmiddelen.

Maar als je een goede keuze hierin maakt, dan hoef je ook niet te concurreren. Opties handelen of commodities traden, dat gaat tegen elkaar. Maar buy and hold niet.

Voorlopig zijn alle beleggingen bij elkaar nog geen 20% van een netto jaarinkomen dus valt het allemaal nog wel mee.

Maar dat is volgens mij ook het slimste. Gewoon beginnen en langzaam jezelf verdiepen er in.

[TucanoItaly]

Martijn19 schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 14:24:
Is het voor mij uberhaupt waard om naar een traditioneel pensioenfonds te kijken?

Ik denk het niet. Omdat je sowieso niet bij traditionele pensioenfondsen terecht kunt, want daar zit je alleen als je in een bepaalde tak werkt (bijv. onderwijs --> ABP, zorg --> PGGM, etc.) Dus dan kom je bij een verzekeraar of ZZP-pensioenclub terecht.

Het voordeel in de Nederlandse situatie is dat je bruto geld in je pensioen stopt. Dan kan het al die tijd bruto renderen, en betaal je pas belasting als je met pensioen gaat. Maar dit is niet de Nederlandse situatie, dit is de Singaporese. Dus de vraag is meer: kun je in Singapore van een regeling gebruik maken waarbij je belasting betalen uitstelt?

[Chief]

Martijn19 schreef op woensdag 6 juni 2018 @ 14:24:
Ik woon al 3 jaar niet meer in Nederland, voordat ik uit Nederland vertrok was ik aan het studeren aan het freelancen. Ik heb dus geen pensioen of iets dergelijks. Nu woon ik in Singapore en bouw ik dus ook geen pensioen op, daarom beleg ik nu elke maand in indexfondsen. Momenteel alleen nog bij Meesman 75% wereldwijd en 25% opkomende landen. Ik wil straks wel een rekening hier in Singapore openen waar ik straks direct Amerikaanse ETFs kan kopen.
Ik heb redelijk wat discipline en met het bedrag wat ik spaar (€2000+ per maand) en beleg (€1500 per maand) gaat het best hard.

Is het voor mij uberhaupt waard om naar een traditioneel pensioenfonds te kijken? Ik heb echt geen flauw idee hoe dat normaal gesproken in elkaar zit, behalve dat je volgens mij pas bij een bepaalde leeftijd een pensioensuitkering krijgt en dat er wat belastingvoordelen in Nederland zijn. Met zelf beleggen is het natuurlijk zo dat ik het geld er kan uithalen wanneer ik wil, mijn plan is dan ook om zelf FO te worden en daarvan te leven.

Of maakt het pas uit als ik weer terugkomen naar Nederland? Want hier in Singapore is er geen vermogensbelasting etc.

Je kan niet toetreden tot pensioenfondsen in NL tenzij je werkgever bij een pensioenfonds is aangesloten en dus niet op jou van toepassing. Vrijwillig fiscaal vriendelijke pensioensparen heeft alleen fiscaal voordeel als je inkomen hebt wat in Nederland belast wordt. Je hebt geen inkomen in NL dus je hebt geen belastingvoordeel in NL.

Wat je WEL in Nederland kan doen is vrijwillig AOW opbouwen door je in te kopen. Ik meen dat je dat wel moet regelen binnen 12 maanden na immigratie maar dat kan je navragen/opzoeken.

Als je voorlopig in SNG blijft dan raad ik je aan om gebruik te maken van SRS (Supplementary Retirement Scheme) dat voor buitenlanders die in SNG wonen & werken beschikbaar is. Je kan als buitenlander tot een bedrag van ongeveer S$36k/jaar storten in je SRS account en dit bedrag gaat van je belastbaar inkomen af en betekent dus max een belastingvoordeel van 22% (= hoogste belasting tarief) afhankelijk van je inkomen.
Je kan alleen SRS accounts openen bij LOKALE banken i.e. OCBC, UOB en DBS. Je kan met je SRS account beleggen maar als ik je een tip mag geven: maak GEEN gebruik van die diensten bij die banken aangezien de fees hoog zijn. Je kan bij veel goedkopere vendors een beleggingsrekening openen en die koppelen aan je SRS account. Via Google en websites van de SNG overheid kan je veel meer info vinden

[ Voor 9% gewijzigd door Chief op 07-06-2018 02:52 ]

[Martijn19]

Chief schreef op donderdag 7 juni 2018 @ 02:39:
[...]

Je kan niet toetreden tot pensioenfondsen tenzij je werkgever bij een pensioenfonds is aangesloten en dus niet op jou van toepassing. Vrijwillig fiscaal vriendelijke pensioensparen heeft alleen fiscaal voordeel als je inkomen hebt wat in Nederland belast wordt. Je hebt geen inkomen in NL dus je hebt geen belastingvoordeel in NL.
Als je voorlopig in SNG blijft dan raad ik je aan om gebruik te maken van SRS (Supplementary Retirement Scheme) dat voor buitenlanders die in SNG wonen & werken beschikbaar is. Je kan als buitenlander tot een bedrag van ongeveer S$36k/jaar storten in je SRS account en dit bedrag gaat van je belastbaar inkomen af en betekent dus max een belastingvoordeel van 22% afhankelijk van je inkomen.
Je kan alleen SRS accounts openen bij LOKALE banken i.e. OCBC, UOB en DBS. Je kan met je SRS account beleggen maar als ik je een tip mag geven: maak GEEN gebruik van die diensten bij die banken aangezien de fees hoog zijn. Je kan bij veel goedkopere vendors een beleggingsrekening openen en die koppelen aan je SRS account. Via Google en websites van de SNG overheid kan je veel meer info vinden

Bedankt @Chief and @TucanoItaly!

Ik ging er al van uit dat pensioensparen geen belastingvoordeel oplevert. Het enige waar ik nog aan kon denken is dat ik "gegarandeerd" geld vast gezet heb. Al mijn spaargeld en beleggingen kan ik nu ook opnemen en uitgeven waardoor ik later in de problemen kom, ik verwacht niet dat ik dat doe, maar toch ook een belangrijk punt om te overwegen.
Hoe langer ik niet in Nederland woon hoe minder sociaal stelsel ik heb om op terug te vallen.

Ik ga het SRS eens uitzoeken. Waar ik altijd bang voor ben is dat als je vroegtijdig zulke schema's verlaat dat je uiteindelijk slechter uit bent dan als je het gewoon zelf het geld beheert had. Of dat met SRS ook zo is, dat weet ik nog niet bedankt voor de tip iig!

edit: ik zag je tip met vrijwillig AOW, ik ga dat ook eens bekijken.

[Chief]

In principe moet je het geld 10 jaar op de rekening laten en die 10 jaar wordt berekend vanaf de eerste storting. Voor buitenlanders is een uitzondering mogelijk maar lees je daar over in.
Aangezien je vrij kan beleggen met het SRS bedrag heb je dezelfde flexibiliteit wat dat betreft. Persoonlijk vind ik het belastingvoordeel te aantrekkelijk om er geen gebruik van te maken. Die 22% belastingvoordeel over een periode van 10 jaar is toch 2.01% geannualiseerd en min of meer gratis

[Martijn19]

Chief schreef op donderdag 7 juni 2018 @ 02:56:
In principe moet je het geld 10 jaar op de rekening laten en die 10 jaar wordt berekend vanaf de eerste storting. Voor buitenlanders is een uitzondering mogelijk maar lees je daar over in.
Aangezien je vrij kan beleggen met het SRS bedrag heb je dezelfde flexibiliteit wat dat betreft. Persoonlijk vind ik het belastingvoordeel te aantrekkelijk om er geen gebruik van te maken. Die 22% belastingvoordeel over een periode van 10 jaar is toch 2.01% geannualiseerd en min of meer gratis

Bedankt nogmaals @Chief. Altijd goed om van een mede Nederlander te horen die in Singapore woont

[Piper]

TucanoItaly schreef op dinsdag 5 juni 2018 @ 17:16:
[...]


Ik zou zeggen, ga je gang

Ja en als je 2008-2018 pakt zit je op +9,5% per jaar met de S&P500? Wat is precies het punt?

Ik ben ook eigenwijs en kies zelf wat aandelen uit maar ik mis hier even je punt. Misschien zit ik teveel in de vakantiemodus.

[TucanoItaly]

Piper schreef op donderdag 7 juni 2018 @ 12:28:
Ja en als je 2008-2018 pakt zit je op +9,5% per jaar met de S&P500? Wat is precies het punt?

Het punt is dat je moet nadenken wat zulke once-in-a-lifetime events met je doen. Ik denk dat er maar weinig particuliere beleggers zijn, die hierover hun schouders ophalen. En dan kan het in de papieren lopen. Je strategie moet daar idealiter rekening mee houden.

Piper schreef op donderdag 7 juni 2018 @ 12:28:
Ik ben ook eigenwijs en kies zelf wat aandelen uit

Dus jij hebt je gehele vermogen in aandelen gestopt die je zelf hebt uitgekozen?

[ Voor 20% gewijzigd door TucanoItaly op 07-06-2018 13:08 ]

[Piper]

TucanoItaly schreef op donderdag 7 juni 2018 @ 13:05:
[...]


Het punt is dat je moet nadenken wat zulke once-in-a-lifetime events met je doen. Ik denk dat er maar weinig particuliere beleggers zijn, die hierover hun schouders ophalen. En dan kan het in de papieren lopen. Je strategie moet daar idealiter rekening mee houden.


[...]


Dus jij hebt je gehele vermogen in aandelen gestopt die je zelf hebt uitgekozen?

Nee, van m’n belegde spaarcenten zit zo’n 60% in aandelen-ETF’s.

Je moet inderdaad rekening houden met verschillende scenario’s maar vooral met het feit dat je aandelen op een bepaald moment zeker lager zullen staan dan hun aankoopwaarde. Een hoop “bloggende pro’s” gingen net zo nat als de rest in dat verloren decennium. Er zit een hoop survivorship bias en hindsight bij.. Die tijd kun je dus net zo goed op het terras gaan zitten, voor de gemiddelde particuliere belegger zal dat al dat gehandel en speculeer meer kosten dan het oplevert..

[Tommie12]

@Piper Ik heb dat artikel over het verloren decennium ook doorgekeken.
Vergeten ze daar niet de dividenden bij de rendementen te tellen?

In de VS betalen grote bedrijven tussen 2 en 3% dividend uit, en dat maakt op zo'n periode wel wat uit.

Wat er ook in staat, niemand koopt of verkoopt alles op het hoogste punt, net zoals niemand alles koopt of verkoopt op het laagste punt.

Daarom ook dat de beleggingshorizon voor aandelen minstens 10 jaar moet zijn.
En als je spreekt over "vermogen", dan is het ook zo dat je waarschijnlijk nooit alles tegelijk nodig hebt.
Stel dat je 300k belegd hebt, en je wil een auto kopen van 30k (wat je niet elk jaar doet), dan verkoop je voor 30k aandelen en de rest laat je staan.

Sparen voor een huis dat je in 2020 wil kopen doe je dan best weer niet in aandelen.

[murphsy]

@Tommie12 ik kreeg van dat artikel eigenlijk vooral het gevoel dat het verloren decennium wel mee viel voor iemand die gewoon maandelijks inlegt en af en toe rebalanced. Ik dacht dat dat ook de reden was waarom het gepost werd?

Het is ons nog steeds niet gelukt om een glaszetter te vinden die daadwerkelijk tot een offerte komt. Ik begin me inmiddels zorgen te maken of het voor de winter nog gaat lukken De bouwbranche neemt absurde vormen aan...

Vloerisolatie is voorlopig de deur uit. De kruipruimte uitdiepen gaat tenminste € 1500 kosten (en dan doe ik het al samen met de buren en deels zelf), plus € 800 isolatie is € 2300 totale investering. Dat verdienen we niet meer terug. Misschien laat ik de kruipruimte bodem bedekken met parels, dat is goedkoop en kan gemakkelijk. Echter we hebben al een erg droge kruipruimte, dus het gewin daarvan is me nog een beetje onduidelijk. Iemand ervaring?

Staan toch zonnepanelen weer op de potentiële investeringslijst. Maar met de onduidelijkheid omtrent salderen denk ik dat gewoon in een ETF stoppen evengoed gaat renderen.

Wel slecht nieuws over mijn FO-horizon: met de komst van mijn tweede kindje heb ik de maandbegroting bijgewerkt... Onze savingsrate komt nu gemiddeld op ±33% uit helaas, dat was iets boven de 40%. Kinderopvang is zó duur.