Wapens en wapensystemen

[Yakolev]

TheGhostInc schreef op maandag 20 juli 2026 @ 23:22:
[...]

Het is 'leuk' dat Oekraïne, doordat ze niet anders konden, de drone oorlog heeft uitgevonden en ervaringsdeskundige is. Maar dat is ook maar beperkt:

De welbekende Hornet drone, waarmee de meeste succesvolle Middle-strike aanvallen worden gedaan is gewoon Amerikaans.

Europese en Amerikaanse bedrijven gebruiken Oekraïne als een speeltuin. Matige drones (zoals de Duitse Helsing HX-2) zijn dankzij de opgedane ervaring op korte tijd ontzettend veel in kwaliteit en bruikbaarheid toegenomen.

Oekraïne en Rusland zullen de eerst komende jaren de drone supermachten zijn, niet vanwege hun drones, maar vanwege de ervaringen die ze hebben opgedaan. Zodra de oorlog voorbij is, gaan de andere grote blokken naar mijn verwachting gewoon een inhaalslag maken. En redelijk snel ook, gezien de investeringen vergeleken met andere wapensystemen reuze meevallen.

[ Voor 5% gewijzigd door Yakolev op 21-07-2026 08:46 ]

[blissard]

De belangrijkste ontwikkelingen bij de drone-oorlog is waarschijnlijk niet de techniek van de drones zelf, maar de implementatie er van in de manier van oorlogvoeren en de noodzakelijke technische ontwikkelingen die Zelensky nog presenteerde. Tablet met de kaart, doel aanklikken en de rest gaat “automatisch“.

[Jerie]

TheGhostInc schreef op maandag 20 juli 2026 @ 19:59:
[...]

GPS is een super laag energetisch signaal, daarom had je soms slecht ontvangst in auto's en moest je een losse antenne plaatsen. Een kleine stoor zender (paar KW ) verstoord een hele regio, zelfs als je de antenne beter richt.

Maar het hangt natuurlijk af van de prijs/kwaliteit van een drone hoeveel systemen erin zitten.
GPS/.../... chips kosten nauwelijks iets.
Een digitaal kompas is ook euro werk:
https://www.tinytronics.n...meter-sensor-module-3v-5v
En de meeste draadloze netwerk chips, welke frequentieband dan ook, hebben triangulatie mogelijkheden.

Maar ik denk dat dit ook precies het verschil is tussen in UKR in de frontlinie opereren/drones ontwikkelen en van achter je scherm (of vanuit het Pentagon) een beetje filosoferen.
Dit is een wapenwedloop en we zijn echt niet aan de start. Er zijn al heel veel dingen getest en gecounterd.
En niet alles wordt overal gecounterd of continu en EWF apparatuur die heel hard staat te zenden is ook weer makkelijk uit te peilen en een waardevol doelwit.

GPS is plaintext op lage Hz. Makkelijk te blokkeren, spoofen is moeilijker (beide op RF niveau, bijv. layer-1 in TCP/IP). Het is zo klaar als een klontje waar de huidige spoofing in Europa vandaan komt. Leeuwendeel komt uit Kaliningrad (Koningsbergen) en als ik het me goed herinner ook St Petersburg (Leningrad).

Op 39C3 was een groepje devs dat alternatieven op zee gebruikte want Oostzee had en heeft veel last van spoofing jamming (spoofing is mij niet bekend). Ze maakten een all-in-one pakket dat makkelijk in gebruik is, en gebruik maakte van bestaande RF en landmarks. Die gebruikt veel meer punten, denk hierbij aan andere bronnen van RF. Op land kun je denken aan WLAN (2,4 en 5), 2G/3G/4G/5G maar ook (conbinaties van) bepaalde unieke RF signalen die bij landmarks horen, en bestaande maritieme protocollen. Bovendien duurt een lock op voldoende GPS sats te lang zonder A-GPS. A-GPS werkt al via internet over 2G. GPS kan ook behoorlijk nauwkeurig middels bijvoorbeeld database van WLAN. En ja, dat kan de tegenpartij aanpassen, maar kijk maar hoe veilig het Russische IP cam systeem is. Daar zit zat lek spul bij. Wat ik zou doen als Oekraïne zijnde is cellen (SOF/verzet) opzetten die heimelijk omhoog kunnen zenden. Met een public/private keypair kunnen ze vervolgens met zeer weinig bandbreedte data van/naar drones sturen (lees: nieuwe coördinaten). De keypair met regelmaat roteren, frequentie idem. Kunnen de Russen dat opmerken? Natuurlijk, het is RF. Maar je hoort eigenlijk nooit success stories dat ze dergelijke units achter de grenzen oppakken. Net zoals met Operation Spiderweb. Dat zegt mij voldoende, die blijven intact. Wil je geen SOF/verzet gebruiken dan kun je gebruik maken van bestaande RF maar die zal over het algemeen lager zitten, dat heeft als nadeel dat je drone laag moet komen, en dat je geen sterke auth hebt.

[Juup]

Mooi plaatje hoe die Su-35 door F-16s is gepakt:

Prachtig dat de 3 F-16s en de Patriot radar (en misschien een AWACS) met elkaar konden samenwerken (via Link 16 datalink) om dit te bereiken.

[ Voor 27% gewijzigd door Juup op 23-07-2026 22:50 ]

[brecht_vb]

@Juup het interessante is ook dat een su-57 zich minder ongenaakbaar gaat voelen. Weer een knauw op het reilen en zeilen in de lucht voor RU.

[ZenTex]

Juup schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 22:24:
Mooi plaatje hoe die Su-35 door F-16s is gepakt:[Afbeelding]

Prachtig dat de 3 F-16s en de Patriot radar (en misschien een AWACS) met elkaar konden samenwerken (via Link 16 datalink) om dit te bereiken.

[YouTube: Ukrainian F-16 Air Ambush: Su-35s Never Saw It Coming]

I'm heb hier zo mijn vraagtekens bij.


1 F-16 die laag vloog en 2 die hoog vlogen, waarbij de lage als lokaas diende, icm een patriot radar en lanceerinstallatie?

Maar die F-16's op hoogte zouden toch ruim op tijd opgemerkt moeten worden, de radar van de SU35 is naar mijn weten goed ge oeg om ze tijdig op te merken, laat staan grondradar.

Moet ik ervanuit gaan dat de Oekraïners wisten van een grond radar gap? En was de timing dusdanig goed dat ze SU35 niet meer tijdig om kon keren? Of is hier sprake van de SU-35 binnen bereik van een patriot lanceerinstallatie te forceren die het karweitje afmaakte?

Hoe dan ook, het lijkt me dat hoe dan ook, de SU 35 piloot overmoedig was.


Hoe het precies is gegaan gaan de Oekraïners natuurlijk nog niet vertellen.

[ Voor 3% gewijzigd door ZenTex op 24-07-2026 06:34 ]

[Sjoerd001]

Juup schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 22:24:
Mooi plaatje hoe die Su-35 door F-16s is gepakt:[Afbeelding]

Prachtig dat de 3 F-16s en de Patriot radar (en misschien een AWACS) met elkaar konden samenwerken (via Link 16 datalink) om dit te bereiken.

[YouTube: Ukrainian F-16 Air Ambush: Su-35s Never Saw It Coming]

Zo te lezen in de update was het de AIM-120 afgevuurd van 1 vd 2 F16's die de SU35 neergehaald heeft.

[Louwke]

Er is dus een SU-57 neergestort, mogelijk zelfs door friendly fire neergeschoten in de buurt van Moskou.
Dus die voelen zich uberhaupt niet meer zo lekker in de lucht

https://militarywatchmaga...7-shot-down-friendly-fire
https://kyivindependent.c...in-russias-moscow-oblast/

[_Arthur]

Louwke schreef op vrijdag 24 juli 2026 @ 11:02:
Er is dus een SU-57 neergestort, mogelijk zelfs door friendly fire neergeschoten in de buurt van Moskou.
Dus die voelen zich uberhaupt niet meer zo lekker in de lucht

https://militarywatchmaga...7-shot-down-friendly-fire
https://kyivindependent.c...in-russias-moscow-oblast/

Even de post recht boven je lezen die 5 minuten voor jou gepost is

[Helixes]

Louwke schreef op vrijdag 24 juli 2026 @ 11:02:
Er is dus een SU-57 neergestort, mogelijk zelfs door friendly fire neergeschoten in de buurt van Moskou.
Dus die voelen zich uberhaupt niet meer zo lekker in de lucht

https://militarywatchmaga...7-shot-down-friendly-fire
https://kyivindependent.c...in-russias-moscow-oblast/

Ik zou niet al te snel conclusies verbinden aan dit incident. Op dit moment is niet duidelijk waarom het vliegtuig is neergestort. We weten inmiddels dat het jagen op drones, dicht bij de grond, vrij gevaarlijk is. De foutmarge is daar nu eenmaal niet zo heel erg groot.

Maar goed. Zelfs dan weten we niet of de SU-57 in stealt-modus vloog. Stealth is namelijk bijzonder onhandig in alle situaties behalve een actieve oorlog in een situatie waarin je wellicht tegenstand verwacht. Boven Moskou lijkt me die kans mee te vallen. Nu weet ik niet hoe het zit met de Russen, maar de Amerikaanse stealthvliegtuigen vliegen eigenlijk altijd met een soort radarreflector gemonteerd. Dan zijn ze gewoon zichtbaar voor al het andere vliegverkeer. Da's een stuk veiliger. Bovendien hou je de daadwerkelijke radarsignatuur op die manier geheim.

We weten, kortom, gewoon te weinig om er echt iets over te zeggen.


... anders dan dat ze blijkbaar zo'n € 50mln kosten, en de productie heel erg laag ligt. De Russen zullen in die zin niet blij zijn met deze uitkomst.

[Louwke]

_Arthur schreef op vrijdag 24 juli 2026 @ 11:32:
[...]

Even de post recht boven je lezen die 5 minuten voor jou gepost is

Ehm nee dat ging om een SU-35 en niet een SU-57 in Moskou

[DaniëlWW2]

"Onze" kruisraketten zijn in actie gezien.

🇺🇦🚀 Declared as flight of Ruta Block 1 drone missile.

150 kg warhead and 300 km range pic.twitter.com/pDqEjq8rS9

— MAKS 26 🇺🇦👀 (@Maks_NAFO_FELLA) 24 juli 2026

A lot of people would be very surprised to learn how many of these Ukraine has received since at least 2025.

Also, whether or not you think it was the right call, the Dutch government has been extremely effective at keeping deliveries of these missiles, and especially their… https://t.co/3PESUlzE7U

— Fabian Hoffmann (@FRHoffmann1) 23 juli 2026

https://www.twz.com/news-features/evidence-of-ukraine-using-dutch-ruta-block-1-cruise-missiles-emerges

[ Voor 62% gewijzigd door DaniëlWW2 op 24-07-2026 23:15 ]

[defiant]

Interview in het NRC:
Het beste wat je tegen ballistische raketten kunt doen is terugslaan’

Missiles zijn een hot topic. Behalve drones zetten strijdende partijen in oorlogen overal ter wereld talloze raketten in: in Israël, rond de Rode Zee en in de Perzische Golf, en natuurlijk in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Met de toenemende dreiging van raketten heeft ook de aandacht voor luchtafweer een exponentiële vlucht genomen. „Het voelt alsof er om de week ergens in Europa een nieuwe raket-startup uit de grond wordt gestampt”, zegt Hoffmann op de redactie van NRC in Den Haag, een stad waar hij vanwege zijn Nederlandse partner veel tijd doorbrengt. „Er is een enorme gekte ontstaan.”

Is er naast de dronerevolutie ook een raketrevolutie aan de gang?

„Ja, ik denk van wel. Niet dat er sprake is van nieuwe technologieën die plotseling tot volledig nieuwe systemen leiden; het is meer een geleidelijk rijpingsproces geweest in de afgelopen veertig jaar, met steeds efficiëntere explosieven, betere motoren en nauwkeuriger sensoren. Maar nu is er een drempel overschreden: raketten zijn heel breed beschikbaar én ze zijn heel erg dodelijk. In de jaren 80 was de beschikbaarheid van raketsystemen eigenlijk beperkt tot de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. Maar vooral de laatste vijf jaar zien we een exponentiële verspreiding, puur vanwege de oorlog in Oekraïne. Iedereen kan zien hoe cruciaal raketten zijn in moderne oorlogvoering.”

Maar voor dat bedrag bouw je geen Tomahawk, het Amerikaanse kruisvluchtwapen dat al decennia wordt gebruikt door verschillende landen. Nederland is ook bezig ze aan te schaffen.

„Nee, die goedkope motoren zijn niet geoptimaliseerd voor militaire toepassingen. Een Tomahawk-kruisvluchtwapen ~[van ongeveer twee miljoen dollar] wil je jarenlang in de opslag kunnen bewaren, en hij moet heel betrouwbaar zijn in het gebruik. Die garantie heb ik niet als ik mijn Taiwanese turbojet bestel. Maar in de oorlog in Oekraïne maakt het niet zoveel uit als een wapen een houdbaarheidsdatum van zes maanden heeft, want ik gebruik ze binnen veertien dagen. En als de motor in 10 procent van de gevallen uitvalt, is dat óók geen onoverkomelijk probleem. Intussen kost een kruisvluchtwapen als de Ruta Block II van Destinus uit Hengelo geen twee miljoen, maar hooguit 350.000 dollar.”

Toen Kyiv recent werd aangevallen door de Russen onderschepte de Oekraïense luchtmacht 96 procent van alle langeafstandsdrones, vrijwel alle kruisraketten, maar geen enkele ballistische raket. Die zijn dus nog steeds een groot probleem.

„Voor de verdediging tegen ballistische raketten heb je zeer geavanceerde technologie nodig. De Verenigde Staten werken hier al decennia aan. Tot zeker 2016 zagen sommigen het Patriot-luchtafweersysteem als een enorme mislukking, omdat het de ballistische raketten van de Houthi’s niet feilloos kon onderscheppen. Sommige analisten vonden zelfs dat het Patriotprogramma moest worden stopgezet, want het zou nooit werken.

Een ballistische raket neerhalen met een onderscheppingsraket is alsof je een kogel wilt onderscheppen met een kogel. Eigenlijk is het nog veel moeilijker, want de projectielen komen sneller op elkaar af dan kogels uit een geweer. En moderne raketten vliegen niet louter in een ballistische baan, ze kunnen ook nog manoeuvreren. Toch is het de Amerikanen en anderen gelukt om ballistische raketten neer te halen.

Kun je daarmee concluderen dat conventionele vergelding belangrijker wordt dan luchtverdediging?

„Precies. Omdat je luchtverdediging niet voldoende werkt, kun je de raketaanval van je tegenstander niet voorkomen. Het beste wat je kunt doen is terugslaan. Natuurlijk is de schade die je aanricht met conventionele wapens nog steeds veel lager dan met kernwapens, maar met de nieuwste technologieën worden de conventionele wapens steeds dodelijker. Door efficiëntere chemische formules levert 50 kilo springstof tegenwoordig een zwaardere explosie op dan vroeger. En sommige raketten zijn geoptimaliseerd om echt diep in een doelwit te penetreren. Daarom wilde Oekraïne zo graag de Duitse Taurus-raket hebben, die zich door verschillende lagen gewapend beton kan boren voordat hij explodeert. Dan richt je meer schade aan.”

De rest van het artikel is ook interessant, de kern is dat conventionele rakettechnologie proliferereert door nieuwe en steeds goedkopere technieken. Aan de andere kant is verdediging er tegen nog steeds erg moeilijk. Net zoals kernwapens wordt gesuggereerd dat zowel afschrikking als terugslaan de belangrijkste middel is tot preventie, hoewel de drempel tot inzet vanzelfsprekend lager is.

[Jerie]

SPee schreef op zondag 26 juli 2026 @ 17:56:
[...]

Zelf denk ik dat het front overslaan effectiever zal zijn. Artillerie, mijnen, verdedigingstroepen, teveel waar je doorheen moet vechten en soldaten en materieel aan verliest. Door over hun heen te gaan, kom je achter ze. Ja, jouw troepen zitten dan ook tussen twee vuren in, dus daar moet je wel voor zorgen dat die genoeg bescherming meekrijgen. Je moet er ook voor zorgen dat dat niet te lang duurt, anders is het net zoals 'a bridge too far'. Met goede organisatie en het zorgen voor paniek bij de vijand, kun je ver komen.


[...]

Er is wel een wisseling in de top geweest. Vaak gaat dat ook samen met een ander plan. Het kan dus zomaar zijn dat er weer offensieven worden uitgevoerd door Oekraïne.


[...]

Wel, wat je nu hebt is een killzone / grey zone. Alles daartussenin gaat splat. Dus proberen de Russen met kleine groepjes. Volgens RdW zijn ze daar effectief mee; ik denk dat dat inmiddels vies tegenvalt. Bijv. bij Konstaninivka (of hoe je dat ook schrijft).

Het mooiste zou zijn als je kwalitatief en kwantitatief overwicht hebt qua drones. Dan is jouw dronemuur veel robuuster dan die van de tegenpartij. Als je dan vervolgens met K/D ratio van 30:1 zit, en je kunt jouw drones dieper laten gaan dan de tegenpartij dan kun je in theorie de grey zone op laten schuiven richting de tegenpartij. Je zit dan nog steeds met alle troep in de grond waar je voor op moet passen.

Wat jij stelt, eroverheen, dan heb je een doorbraak nodig. En je zult ook grote risico moeten nemen. Nou zag ik al de Lynx in actie in een filmpje, wie weet in de toekomst, voorlopig hebben ze er maar vijf. Als je achter hun linies wilt komen, hoe wil je dat dan doen? Met Chinook? Paratroepers? Mariniers? Zie ik niet gebeuren van UA. Je moet dan wel heel groot overwicht hebben, een heel dikke dronemuur die tientallen kilometers dik is waardoor je zelfs als je tot ver achter de linies komt je alles uit kunt schakelen.

Ik denk dus wat we zien is een grey zone die kwalitatief en kwantitatief is voordeel is van UA (de hamvraag is: in welke kwaliteit en kwantiteit), KD ratio zegt in zo'n context veel. Maar of ze dermate veel overwicht hebben dat ze offensief kunnen gaan om land terug te veroveren? Of dat in de praktijk de dronemuur van UA steeds dikker wordt, en men steeds meer offensiever kan spelen, zonder dat je wezenlijk land terugveroverd? Ik denk dat dat scenario realistischer is. Dus krijg je effectief de basis voor een patstelling (voor zover die er nu niet is), een bevroren conflict, waarbij de killzone hopelijk in het voordeel van UA op kan schuiven. Binnen onderhandelingen zul je het gegeven dat jij overwicht hebt aldaar mee moeten nemen. Het is dus niet zo dat moedertje Rusland zomaar die killzone bij hun territorium krijgt in geval van 'huidige de facto grens wordt realiteit bij vrede'. Want waarom zou je je voordeel opgeven in ruil voor een ongunstige vrede? Je hebt die troef immers.

Gaat Poetin natuurlijk niet doen, maar... hij heeft de kaarten niet, en daarom kan hij m.i. beste worden gewipt voor een leider die dat wel in durft te zien. De logistiek van materieel uitschakelen, zeker vlak voor mobilisatie, lijkt me dan een uiterst tactische zet, preemptive strike. Plus de druk op de ketel blijven houden van de economie.

Poetin kan dan allerlei slimme trucjes in hebben gebouwd zpals meerdere woningen met exact hetzelfde uiterlijk (op het lichtknopje na ), hij kan ook in zo'n Pringles val tuinen, als maar voldoende er heil in zien. Valkyrie mislukte door domme operationele pech, een klein detail van een tas en een tafelpoot.

[arie_papa]

Hightech from RU

Russia Develops Plot-40 Floating Platform to Counter Drones

[ Voor 6% gewijzigd door arie_papa op 27-07-2026 09:13 ]

[Bvanham]

He, een ouderwetse monitor. nu nog een paar dikke kanonnen eorp.

[MikeyMan]

@Bvanham gezien de luikjes vrees ik een paar lui met een Kalasjnikov erop...

[Krisp]

Het voelt als een extreem low tech oplossing aan en ik zou als soldaat niet graag op zo’n boot zitten.

Kwestie van een onderzeedrone eronder schuiven en dat ding is nergens meer.

[Mr_gadget]

defiant schreef op zaterdag 25 juli 2026 @ 11:08:
Interview in het NRC:
Het beste wat je tegen ballistische raketten kunt doen is terugslaan’

[...]


[...]


[...]

[...]


[...]

[...]


[...]

De rest van het artikel is ook interessant, de kern is dat conventionele rakettechnologie proliferereert door nieuwe en steeds goedkopere technieken. Aan de andere kant is verdediging er tegen nog steeds erg moeilijk. Net zoals kernwapens wordt gesuggereerd dat zowel afschrikking als terugslaan de belangrijkste middel is tot preventie, hoewel de drempel tot inzet vanzelfsprekend lager is.

Ik vond het ook een interessant artikel. Ook het stuk over de onderscheppings raketten. SAMpt van de EU scheen vrij slecht te zijn tegen ballistische rakketten. Maar die schijnen ook al uit te kunnen wijken en geen standaard baan meer te vliegen.

[Juup]

Mr_gadget schreef op maandag 27 juli 2026 @ 12:58:
SAMP/T van de EU scheen vrij slecht te zijn tegen ballistische rakketten. Maar die schijnen ook al uit te kunnen wijken en geen standaard baan meer te vliegen.

De Patriot had in het begin hetzelfde probleem.
Enige wat helpt is er een heleboel aan Ukraine geven en dan leren van de onderscheppingspogingen.

[Tens]

ZenTex in "De situatie binnen Rusland"

je begrijpt dat ik dat voorbeeld van drones vanaf tankers alleen noem om aan te geven dat oorlog minder ver weg is dan veel mensen denken en Europa niet klaar is. Een gemiddelde raketaanval van 'een vijand' op bv NL zal ook een veel hoger rendement hebben dan een Russische aanval op Oekraïne.
en drones vanaf een shadowfleet tanker hypothetisch? Kortdurend effectief true maar als first strike waarschijnlijk een hoog rendement, en na Oekraïense drones vanuit containers niet echt vergezocht lijkt me.
Wat denk je van een containerschip dat via een Afrikaans land een hand vol Russische containers bovenop heeft gekregen?

[arie_papa]

Tens schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 14:49:
ZenTex in "De situatie binnen Rusland"

je begrijpt dat ik dat voorbeeld van drones vanaf tankers alleen noem om aan te geven dat oorlog minder ver weg is dan veel mensen denken en Europa niet klaar is. Een gemiddelde raketaanval van 'een vijand' op bv NL zal ook een veel hoger rendement hebben dan een Russische aanval op Oekraïne.
en drones vanaf een shadowfleet tanker hypothetisch? Kortdurend effectief true maar als first strike waarschijnlijk een hoog rendement, en na Oekraïense drones vanuit containers niet echt vergezocht lijkt me.
Wat denk je van een containerschip dat via een Afrikaans land een hand vol Russische containers bovenop heeft gekregen?

Het is allang niet meer hypothetisch (12 december 2025), het gaat
gelukkig tot nu toe alleen maar om verkenningsdrones en geen strikedrones.

Laats was er ook zo'n incident vanuit in het kanaal, heeft zelfs de nos gehaald. Ik moet even zoeken of ik het terug kan vinden.

edit:
Deze dus 4 juli 2026, 00:30:

Britse denktank: drones boven Nederlandse bases waarschijnlijk van Russische schepen

https://nos.nl/artikel/26...ijk-van-russische-schepen

[ Voor 9% gewijzigd door arie_papa op 28-07-2026 18:31 ]

[ZenTex]

arie_papa schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 18:26:
[...]


Het is allang niet meer hypothetisch (12 december 2025), het gaat
gelukkig tot nu toe alleen maar om verkenningsdrones en geen strikedrones.

Laats was er ook zo'n incident vanuit in het kanaal, heeft zelfs de nos gehaald. Ik moet even zoeken of ik het terug kan vinden.

edit:
Deze dus 4 juli 2026, 00:30:


[...]


https://nos.nl/artikel/26...ijk-van-russische-schepen

Het ging me niet precies om dat voorbeeld maar in het algemeen.
"Als Rusland nu x of y doet zijn we het haasje."
Ja, we zijn kwetsbaar, dat is niets nieuws, niemand is onschendbaar.

Ik ben gewoon een beetje klaar met soortgelijke opmerkingen (in het algemeen weinig op tweakers.net maar elders vaker) dat er een hypothetische aanval door Rusland komt waarop Europa in 1 klap is uitgeschakeld en verder ook absoluut niet reageert. Lekker simplistisch gedacht, maar je ziet het wel vaker in Russische propaganda.

[Jerie]

IJsbeer schreef op vrijdag 31 juli 2026 @ 09:38:
[...]

Weet niet of ik het hier had gelezen. Maar dat ding vliegt met 700km/u. Dus die heeft een minuut of 8 in hun luchtruim gevlogen. En mag hopen dat ze hem allang aan zagen komen (moet, want anders hadden ze niet al vliegtuigen de lucht in gestuurd). Dus idd, klinkt als dat konden we heus wel hoor... geloof ons op de blauwe ogen. Lijkt nogal incapabel allemaal, en eigenlijk wel zorgelijk dat 'we' in het westen zelfs dit soort spul niet uit de lucht krijgen.

'We' / Navo vind zichzelf allemaal zo goed, maar lijkt er wel flink op dat ze erg achter lopen. Al meerdere keren gelezen dat de Navo oefeningen doet met Oekraine. Dat de Navo gewoon keiheid klop krijgt (de meest lompe was dat een marine schip op een gegeven moment op de radio riep: gaan we nog beginnen? En dat de Oekrainers reageerden dat ze alleen aangevallen waren met drones, die waren dus niet eens opgevallen). Recentelijk nog een landoefening, waar de oekrainers zich ergerden aan de bureaucratie en koffiepauzes van de Navo.
Doordat Navo troepen veel op dezelfde plek bleven, waren het uiteindelijk simpele schietschijven voor de oekrainers. Het vertrouwen in de Navo is wel een heel stuk midner tegenwoordig...

Scramble kan tussen 2 min (piloot zit in paraat vliegtuig) en 4 à 5 min (nog uitrusting aandoen, naar vliegtuig) duren. Dan heb je ook nog de situatie dat je vogel al in de lucht is. Dan moet hij nog naar intercept lokatie vliegen. Je gaat niet pas scramblen wanneer hij een centimeter over de grens is. Dus je kunt gerust eerder van de snelle scramble uitgaan, ook gezien men al paraat moet staan.

Ik weet niet of Amerikaanse piloten nog steeds die uppers en downers (Ambien) gebruiken, maar zoiets helpt wel.

Ik zou het nog interessant vinden welke vliegbasis het betreft, en hoe lang de vlucht naar intercept lokatie zou duren. Maar eigenlijk geloof ik het wel.

[MikeyMan]

De vraag is vooral hoe dicht je erop wilt zitten. Duizenden kilometers grens dicht zetten via de lucht is een kostbare bezigheid.

[Juup]

Ukrainian hackers claim to have shot down a $50m SU-57 fighter using Russia's own air defense

https://www.techradar.com...g-russias-own-air-defense

A Russian Su-57 fighter jet recently crashed in the Moscow region, and Ukrainian intelligence sources say it was no accident.

The international intelligence community InformNapalm claims a combined human and cyber intelligence operation manipulated a Russian air defense unit into striking its own aircraft.

[arie_papa]

Oekraïne heeft zijn eigen luchtverdediging in elkaar geknutseld.

More footage has emerged showing the recently revealed STASH short-range air defense system in service with Ukraine's Defense Forces. The video, released by the 302nd Kharkiv Anti-Aircraft Missile Brigade, shows the system in operation. #Ukraine

— NOELREPORTS (@noelreports.com) 3 augustus 2026

https://defence-blog.com/...armed-air-defense-system/

Ukraine’s military has shown a homemade air defense system built by bolting American anti-tank missiles onto a Rada radar and welding the whole thing to a Dutch army truck.

[YakuzA]

arie_papa schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 10:43:
Oekraïne heeft zijn eigen luchtverdediging in elkaar geknutseld.

[Bluesky]

https://defence-blog.com/...armed-air-defense-system/
[...]

Ik was meteen benieuwd naar welke raketten ze daar dan geïntegreerd hadden:

STASH is an improvised counter-drone system built around the AGM-114L Longbow Hellfire, an American air-to-ground missile originally designed to destroy tanks and armored vehicles from helicopters and aircraft, repurposed here to intercept airborne threats instead.

The AGM-114 Hellfire’s maximum range tops out around 10 kilometers (6.2 miles),

[ Voor 7% gewijzigd door YakuzA op 03-08-2026 11:29 ]

[arie_papa]

YakuzA schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 11:28:
[...]

Ik was meteen benieuwd naar welke raketten ze daar dan geïntegreerd hadden:

[...]


[...]

Ik ben vooral benieuwd of het effectief gaat zijn. Ja, het is een counter-drone luchtverdediging en absoluut niet voor ballistische raketten. Maar zolang het goedkoop en hopelijk effectief is, redden ze er levens mee.

[Jiffy]

arie_papa schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 10:43:
Oekraïne heeft zijn eigen luchtverdediging in elkaar geknutseld.

[Bluesky]

https://defence-blog.com/...armed-air-defense-system/


[...]

Viertonners FTW!

[MikeyMan]

YakuzA schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 11:28:
[...]

Ik was meteen benieuwd naar welke raketten ze daar dan geïntegreerd hadden:

[...]


[...]

Krijgen ze die wel in voldoende mate geleverd dan? Lijkt me weer een afhankelijkheid van de VS.

[_Eend_]

MikeyMan schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 22:36:
[...]


Krijgen ze die wel in voldoende mate geleverd dan? Lijkt me weer een afhankelijkheid van de VS.

Zweden heeft een eigen variant, Robot 17: Wikipedia: Robot 17 en die worden al sinds oktober 2022 gebruikt door UA

[ZenTex]

arie_papa schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 10:43:
Oekraïne heeft zijn eigen luchtverdediging in elkaar geknutseld.

[Bluesky]

https://defence-blog.com/...armed-air-defense-system/


[...]

Air to ground ombouwen tot ground to air.

Nu hebben we alles gezien

[ocf81]

ZenTex schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 06:56:
[...]


Air to ground ombouwen tot ground to air.

Nu hebben we alles gezien

APWKS deed dat toch ook al?

[_Eend_]

ZenTex schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 06:56:
[...]


Air to ground ombouwen tot ground to air.

Nu hebben we alles gezien

Zweden gebruikt hun Hellfire variant als Anti-Ship wapen voor kleine mobiele teams die met bootjes op een eiland worden afgezet. Dus Air to Ground, Ground to Ground en Ground to Air. De cirkel is rond

[ZenTex]

ocf81 schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 07:01:
[...]

APWKS deed dat toch ook al?

_Eend_ schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 07:08:
[...]

Zweden gebruikt hun Hellfire variant als Anti-Ship wapen voor kleine mobiele teams die met bootjes op een eiland worden afgezet. Dus Air to Ground, Ground to Ground en Ground to Air. De cirkel is rond

Zo leert men iedere dag weer wat nieuws.

Dank voor de info.

[XanderDrake]

MikeyMan schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 22:36:
[...]


Krijgen ze die wel in voldoende mate geleverd dan? Lijkt me weer een afhankelijkheid van de VS.

Een paar van de Hellfires 'voordelen': veel landen hebben hem op voorraad (waarschijnlijk 145k geproduceerd) en ze zijn al best oud. Dat laatste maakt dat er waarschijnlijk veel Hellfires op voorraad liggen die nu of binnenkort niet meer gegarandeerd zullen vliegen of exploderen. Dat reduceert de prijs; de huidige gebruikers moeten ze niet vernietigen tegen kosten, en Oekraine kan ze waarschijnlijk gedoneerd ontvangen

[edit]Nog een ander 'voordeel': het originele idee achter de Hellfire, als 10.000 Soviet tanks door Duitsland bolderen richting de Atlantische kust, heb je honderden anti-tank heli's zoals Apache Longbows met duizenden Hellfires nodig om deze tanks tijdig te stoppen.
Deze duizenden tanks zijn eigenhandig door Oekraine gesloopt, oftewel, de target set voor die 100k+ Hellfires is stevig gereduceerd. Dan heb je er ook niet zoveel meer nodig

[ Voor 26% gewijzigd door XanderDrake op 04-08-2026 09:03 ]

[Juup]

Auterion’s Skynode-S lets Ukraine’s cheap kamikaze drones track targets on their own

In mid-July, the Ukrainian military began receiving Shrike drones made by the Ukrainian company SkyFall equipped with AI-powered autonomy hardware and software developed by the US company Auterion. The companies plan to deliver 50,000 drones equipped with Auterion’s Skynode S strike kits in the coming months.

That allows human operators to manually fly the Shrike first-person view (FPV) drones into a battlefield area, designate a target up to half a mile away and then "flip the switch to turn it into fire-and-forget terminal guidance mode".

https://arstechnica.com/a...kes-future-swarm-attacks/

[arie_papa]

En weer komen de Oekrainers met wat nieuws.

Airdrop van een gronddrone met een heavy UAV achter de Russische linies.

🇺🇦❗️ For the first time (!) the defense forces carried out an air assault deep in the rear of Russia with the help of robots that were “lifted” by drones – Forbes notes that the heavy UAV delivered the ARK-1 robotic complex

— MAKS 26 👀🇺🇦 (@maks23.bsky.social) 4 augustus 2026

[Tens]

Als het werkelijk zo lang gaat duren met de Patriot licensing hoeft het misschien niet eens meer.
En dan heeft Europa een goedkoper alternatief voor de Patriot. Putin tevreden houden kan de VS aardig wat kosten. Nog veel vraagtekens natuurlijk en massaproductie is wat anders dan proeflanceringen, maar voorbereidingen voor productie kunnen voor een groot deel al beginnen.

🔥🇺🇦🚀 Freyja could start shooting down ballistic missiles by mid-2027, - Fire Point

Fire Point CEO said that the company plans to carry out the first successful interception of a ballistic missile by mid-2027.

13 European industrial partners have already joined the project. pic.twitter.com/duuOV7t85M

— The Ukrainian Review (@UkrReview) 4 augustus 2026

A long-term license allowing Ukraine to produce interceptor missiles for Patriot air-defense system will not be granted by this winter, U.S. Ambassador to NATO Matthew Whitaker said on Aug. 3.

https://english.nv.ua/nat...e-this-year-50629570.html

[ Voor 3% gewijzigd door Tens op 04-08-2026 17:17 ]

[franssie]

@Tens zou snel zijn maar wie weet.
space-x heeft ons ook verbaasd met hoe snel ze met iteratief werken raketten konden bouwen. Vraag mij wel af hoe ze dat zo snel kunnen doen met radar techniek, is wel iets heel anders dan voortstuwing.

[Jerie]

Ik bekeer me graag tot Freyja, maar de vraag is de aantallen en effectiviteit.

Misschien is en-en ook prima. Als de VS te langzaam is met leveren, en we hebben het niet meer nodig, tja... wat dan?

Het gaat hoe dan ook en-en zijn want we hebben ook 'iets' nodig tegen de goedkope drones.

Btw, misschien past deze discussie beter in Wapensystemen topic.

[ Voor 11% gewijzigd door Jerie op 04-08-2026 17:34 ]

[Glashelder]

franssie schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 17:23:
@Tens zou snel zijn maar wie weet.
space-x heeft ons ook verbaasd met hoe snel ze met iteratief werken raketten konden bouwen. Vraag mij wel af hoe ze dat zo snel kunnen doen met radar techniek, is wel iets heel anders dan voortstuwing.

Die radar technologie heeft Europa toch gewoon? Thales is een van de grootste fabrikanten.

[saikol]

Glashelder schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 18:38:
[...]

Die radar technologie heeft Europa toch gewoon? Thales is een van de grootste fabrikanten.

Buiten de grootte als fabrikant heeft Thales ook behoorlijk wat nieuwe technieken ontwikkeld en loopt de EU op het gebied van radar technologie echt niet achter op de Amerikaanse producenten. (Zr Ms Evertsen werd niet voor niets gevraagd om bij de franse carrier group aan te sluiten.)

Voor wie tijd over heeft en geïnteresseerd is in een stukje achtergrond.
Interview met de (Nederlandse) uitvinder van de techniek achter de SMART-L MM/N radar

[DaniëlWW2]

franssie schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 17:23:
@Tens zou snel zijn maar wie weet.
space-x heeft ons ook verbaasd met hoe snel ze met iteratief werken raketten konden bouwen. Vraag mij wel af hoe ze dat zo snel kunnen doen met radar techniek, is wel iets heel anders dan voortstuwing.

Als er iets is waarvoor we echt niet de Amerikanen hier nodig hebben, dan is het wel radar.
Juist Thales Nederland is al decennia zeer competitief en de KM vaart al decennia met het nieuwste van het nieuwste als gevolg. Het probleem dat we hier hebben, is dat de Britten, Duitsers, Fransen, Italianen, Zweden etc, allemaal ook zo nodig hun eigen systemen moeten ontwikkelen. En die halen vaak niet dat niveau.

Maar wat er alsnog gebeurd is dat Europese landen die het zelf niet kunnen of soms zelfs andere grotere Europese landen, alsnog bij Thales Nederland kopen. Bijvoorbeeld kopen de Italianen en Fransen nu ook de SMART-L MM/N. En er zijn de eerste besprekingen van een gezamenlijk Nederlands, Frans luchtverdedigingsfregat. Het zou daarbij zomaar kunnen dat ook APAR Block 2 naar de Franse gaat in ruil voor Franse luchtdoelraketten.

[ZenTex]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 5 augustus 2026 @ 09:29:
[...]

Als er iets is waarvoor we echt niet de Amerikanen hier nodig hebben, dan is het wel radar.

Ik las net het commentaar over europese radar techniek en wilde al in de pen klimmen, toen ik bedacht dat @DaniëlWW2 ook wel snel zou reageren.

En ziedaar, is hij me nog voor ook.


Nederlandse radar techniek behoort tot de absolute wereldtop. Punt.

[XanderDrake]

Ik ben helemaal voor Freyja. Maar het Europese anti-ballistic shield wordt zo wel echt een lappendeken: Freyja, Patriot, Arrow 3, CAMM, upgrades van de Aster 30, David's Sling in Finland, etc etc etc.
Op zich werken de systemen redelijk lokaal en goed samen als er centrale coordinatie is (zie Oekraine met Patriot, SAMP-T, FrankenSAMs), maar na één grote volley van Russische rakketten moeten we alles jaren gaan bijvullen.

Misschien wint Freyja dan door hogere productie, lagere kosten?

[ Voor 8% gewijzigd door XanderDrake op 05-08-2026 12:27 ]

[blissard]

XanderDrake schreef op woensdag 5 augustus 2026 @ 12:25:
Ik ben helemaal voor Freyja. Maar het Europese anti-ballistic shield wordt zo wel echt een lappendeken: Freyja, Patriot, Arrow 3, CAMM, upgrades van de Aster 30, David's Sling in Finland, etc etc etc.
Op zich werken de systemen redelijk lokaal en goed samen als er centrale coordinatie is (zie Oekraine met Patriot, SAMP-T, FrankenSAMs), maar na één grote volley van Russische rakketten moeten we alles jaren gaan bijvullen.

Misschien wint Freyja dan door hogere productie, lagere kosten?

Volgens mij is de samenwerking van die systemen inderdaad goed te realiseren. Oekraïne doet dat ook, maar Israel is daar nog veel verder in met de iron dome. De brede spreiding aan raket-types kan dan juist een voordeel zijn. Het zorgt na grote aanvallen in potentie voor een bredere, snellere en meer redundante productie.

[Mr_gadget]

De Koninklijke marine heeft al een keer een test gedaan met een Smart-L radar als radar om een Standard Missile 3 te geleiden tegen een ballistische raket. Dus hij is zeker capabel.

Ik ben voor een systeem als Freyja. Maar SAMP-T is er al even en die is nog niet zo effectief tegen ballistische raketten. Dus met Freyja kost het misschien ook tijd. Misschien kan het met AI sneller.

[iamerwin]

arie_papa schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 18:26:
[...]


Het is allang niet meer hypothetisch (12 december 2025), het gaat
gelukkig tot nu toe alleen maar om verkenningsdrones en geen strikedrones.

Drone met explosieven gevonden vlak bij Oekraïens vliegtuig op vliegveld Leipzig

[DaniëlWW2]

Mr_gadget schreef op woensdag 5 augustus 2026 @ 16:53:
De Koninklijke marine heeft al een keer een test gedaan met een Smart-L radar als radar om een Standard Missile 3 te geleiden tegen een ballistische raket. Dus hij is zeker capabel.

Ik ben voor een systeem als Freyja. Maar SAMP-T is er al even en die is nog niet zo effectief tegen ballistische raketten. Dus met Freyja kost het misschien ook tijd. Misschien kan het met AI sneller.

Dat was ook nog eens de oude SMART-L met software updates. Er is een nieuwe die nog veel meer bereik heeft. De oude zou naar verluid al een tennisbal op honderden kilometers kunnen detecteren. https://marineschepen.nl/dossiers/smart-l.html

Evertsen heeft die nieuwe al en de Fransen waren naar verluid zo onder de indruk, dat Evertsen de leiding kreeg over de hele luchtverdediging van dat eskader, toen ze in de Middellandse zee waren vanwege Iran.

SAMP/T heeft twee dingen, de raketten en de radars.
Voor de raketten is er nu een betere geleiding in de terminale fase, dat is Block 1NT. Van wat ik begrepen heb, lijkt Aster als raket zelf, bijzonder manoeuvreerbaar te zijn. Ook is het een tweetrapsraket en is de eerste trap uitwisselbaar. Dat is het verschil tussen Aster 15 en 30. In theorie zou je een "Aster 45" kunnen maken met fors groter bereik. Dat lijkt vooral niet te gebeuren omdat veel afnemers van Aster, VLS cellen van maximaal 5m gebruiken. De KM neemt altijd de Mark 41 strike lenght, 7,7m lang.

Ook speelt hier HYDIS, een samenwerking van een aantal Europese landen voor anti hypersone raketten. Nederland doet hier ook mee, juist via TNO en Thales Nederland. Raket zou gebaseerd zijn op Aster, maar capabeler. Die opzet lijkt echt te zijn, nieuwe raket doen de Fransen en Italianen, ook wat dingen van de Duitsers, maar we hebben ook radars van wereldklasse nodig. Hopelijk APAR Block 2 en SMART-L MM/N.

SAMP/T is de landinstallatie die Aster kan verschieten. Wat hierbij speelde is dat de radars niet goed genoeg waren. Niet slecht, maar ook niet goed genoeg. Ondertussen was Italië ook nog een tijd bezig met de Duitsers en Amerikanen voor een nieuw systeem dat Patriot moest vervangen. Dezelfde raketten, nieuwe radars, vuurleiding etc. Dit lijkt een stille gestorvenen te zijn. De Amerikanen zijn toen begonnen met Patriot zelf te moderniseren met hun eigen nieuwe radars en vuurleiding. Die mogen we nu kopen. Ondertussen kwam ook SAMP/T NG waarmee je een nieuwe Italiaanse zoekradar en Franse vuurleidingsradar krijgt. NG gaat getest worden in Oekraïne.

[teacup]

Deze post gaat niet direct over wapens die uiteindelijk "Boem" doen. Maar onderstaande inspanning mag hier naar mijn mening nog wel benoemd worden. Het is alleen niet echt nieuws, want het gebeurde al een maand terug. En dat is goed, want hoe eerder hoe beter.

De substack van Olena Kryzhanivska wees mij er gelukkig op in haar Ukraine Arms Monitor substack. De ontwikkeling die ze aankaartte blijft vaak wat meer op de achtergrond, is misschien minder spectaculair, maar kan heel essentieel worden, zo niet cruciaal, voor de versnelling van technologische ontwikkelingen binnen - en tussen - Oekraïne en EU.

Eerst even de eer aan Olena Kryzhanivska:

In early July, the Dutch Ministry of Defence signed a strategic partnership agreement with the local company Intelic and announced an investment of more than €30 million to create an interoperability-focused software foundation for the country’s future UAV ecosystem.

Zie persbericht NL MOD en het persbericht van Intelic
Intelic heeft al wat meer samenwerking met Oekraïne gehad:

According to the company, its presence in Ukraine became an important source of credibility and trust. Intelic’s involvement in Ukraine began after it participated in a hackathon in Kyiv in 2024, and it has maintained a local presence in the country ever since.

De interoperability software foundation (ja... een mond vol) is echter geen luchtfietsen, het is al battle tested door Oekraïense krijgsmachtonderdelen.

The software is currently used by approximately 15 Ukrainian military units. These units have already conducted more than 5,500 missions using the platform, primarily for resupply and strike operations.

Intelic heeft twee pijlers voor genoemde foundation ontwikkeld:

• NEXUS, een command-and-control software platform voor drones
• Intelic BASE, a Europeese catalogus van onbemande technologieën

Nu is dat Intelic BASE geinspireerd door het Oekraïense Brave1 Market. Niet alle credits daarvoor gaan naar Intelic.

Van de twee pijlers zou ik NEXUS als de drijvende kracht aanwijzen en is Intelic BASE faciliterend en ondersteunend aan NEXUS. Marc Derksen, co-founder and Chief Product Officer at Intelic over NEXUS:

NEXUS is a common command-and-control interface that allows operators to control drones produced by different manufacturers through a single system. “For example, a military unit may operate ten different types of reconnaissance drones, each with its own software and interface. NEXUS allows operators to control these systems through one interface, providing a consistent user experience,”

NEXUS lijkt mij in mijn woorden een framework dat via steeds dezelfde interface en controls mensen uiteenlopende drones kan laten besturen. Dit is natuurlijk belangrijk om training en ervaringsopbouw te harmoniseren.

NEXUS is nog volop in ontwikkeling, vooral op het vlak van het interfacen naar haar omgeving:

NEXUS is also being integrated with Ukraine’s DELTA situational-awareness system. This allows information collected by drones to be transferred directly to DELTA and displayed on the operational map. As a result, operators do not have to manually share coordinates or other information through messaging applications such as WhatsApp or Signal.

Weten we het nog? DELTA is die situational awareness web software die Oekraïne uiteindelijk maar in een jaar of vijf na 2017 zelf is gaan bouwen (wiki), want ze had het nodig.
wat we nu zien gebeuren is de feedbackloop naar de EU:

NEXUS is also being integrated with Ukraine’s DELTA situational-awareness system. This allows information collected by drones to be transferred directly to DELTA and displayed on the operational map. As a result, operators do not have to manually share coordinates or other information through messaging applications such as WhatsApp or Signal.

In Ukraine, Intelic also partners with the Ukrainian defence company Gurzuf Defence, which manufactures the Heavy Shot heavy multicopter. The drone can carry a payload of up to 30 kg and operate at ranges of up to 20 km with a return trip.

In March 2026, the Dutch Ministry of Defence ordered 1,400 Heavy Shot drones for Ukraine, which were subsequently delivered to the Ukrainian military. I first learned about this cooperation from Russian Telegram channels, which frequently express concern about the growing integration of Ukrainian and European defence technologies.

Als werktuigbouwer ben ik bij het bedrijf waar ik werk betrokken bij de standaardisatie en het modulariseren van producten. Dit is een heel taai, lange adem en zeker ook een politiek proces. Standaardiseren heeft vooral te maken met keuzes. Wat is levensvatbaar, wat heeft strategische vooruitzichten.

Het eerste wat ik begon te roepen bij de drone ontwikkelingen was dat meer in de richting van een gemeenschappelijk platform moest worden gedacht. Het gaat hierbij niet zozeer over de keuzes van gestandaardiseerde oplossingen. Het gaat echter meer om het standaardiseren van de communicatielagen en interfaces tussen deze oplossingen. Zodra die standaarden zijn bepaald gaat dat namelijk een harmonisatie op gang brengen in het oplossingen aanbod (propellers, bodies, energy packs, clamp mechanismes). Maar dit is een mechanische/mechatronische analogie. Het IT equivalent leefde niet in mijn hoofd.

Ook Olena kijkt naar die drone uitdaging:

As many readers of my newsletter know, Ukraine has a “zoo of technologies,” especially when it comes to unmanned systems. Last year alone, more than 500 new drone models were approved for use in Ukraine. The lack of standardization creates challenges for Ukrainian pilots, who must learn to operate each system, while also complicating training and repairs.

NEXUS kan een rol spelen in het terugbrengen van die variatie:

The broader objective of NEXUS is to reduce the fragmentation created by Ukraine’s “zoo of drones,” in which military units often operate numerous systems with different control interfaces. Similar fragmentation also exists across Europe, with more than 700 defence producers.

Om drones voor NEXUS te kwalificeren gaan die door een soort van accreditatieproces heen:

Intelic works directly with Ukrainian drone manufacturers to integrate and test their systems with NEXUS. Cooperation usually begins before a product is deployed operationally so that both sides can verify that the drone and the software function properly together.

En hier komt de tweede pilaar in het verhaal, Intelic BASE:

Related to NEXUS is Intelic BASE, a catalogue or marketplace for drones where Intelic showcases unmanned technologies that are already integrated with its software. It currently serves the needs of the Dutch Armed Forces and includes manufacturers from France, Germany, the United Kingdom, the Netherlands, Portugal, Latvia, Luxembourg, Lithuania, the Czech Republic, and Ukraine. Ukraine is represented on the platform by TAF Industries and several other unnamed partners.

Although the platform primarily focuses on European companies, it is also open to manufacturers from other NATO countries. For instance, Canadian companies interested in accessing the European market could therefore potentially be included, particularly if their products can be integrated with the NEXUS software.

Om Intelic BASE als een marktplaats te omschrijven zou het tekort doen. Het is meer een portfolio systeem dat kan dienen als een showcase voor wat er beschikbaar is, als hardware die al met de NEXUS software is geïntegreerd.

Nu heeft ook de marktharmonisatie van NEXUS haar beperkingen verwacht ik. Dat maakt mij alleen er niet minder opgetogen over. NEXUS zal drones kwalificeren en bij gebruik adresseren als integrale producten waar de functionaliteiten van de drone via de dronebesturing worden aangesproken. De drone komt hierbij verwacht ik in een soort van aansturingsbibliotheek terecht en zal worden gepubliceerd op Intelic BASE.

Direct zal NEXUS de harmonisatie van drone hardware niet dicteren. Indirect is dit verwacht ik wel het geval. Als karakteristieken van bestaande oplossingen in reeds in NEXUS opgenomen drones worden gerecombineerd in een nieuwe drone variant dan zal dit die accreditatie van die nieuwe drone voor NEXUS versnellen.

Indirect veroorzaakt dit markt alignment. Oplossingen die al in NEXUS drones zijn gebruikt worden immers aantrekkelijker. Want dan kom je met je drone makkelijker binnenboord in een systeem waar iedereen die er al in is opgeleid zo met je drone wegvliegt.

Van een kant kan NEXUS dus gelijkschakeling van industrie enorm gaan helpen. Het wordt ook een meritocratie voor mechatronica en elektronica hardware. Binnen NEXUS wordt alles uiteindelijk aanstuurbaar, maar verschillen in effectiviteit tussen dronetypes blijft. Dit zal de hardwareontwikkeling kunnen laten convergeren. Mijn hoop is, want zelfs met NEXUS ontstaan hardware platforms niet vanzelf, is dat het ook de platformgerichte ontwikkeling van drone hardware kan stimuleren en de daaruit volgende modulariteit van hardware componenten.

Maar voor deze ontwikkeling kan ik het belang niet genoeg benadrukken. Credits voor Intelic en de ontwikkeling waar het bedrijf deel van uitmaakt.

[DaniëlWW2]

En ondertussen is Pantsir-S1 echt een grap. Faalt gewoon compleet om een FirePoint FP-2 neer te halen. Dat verklaard ook mede waarom we zoveel succesvolle drone aanvallen zien en waarom het systeem ook weinig gedaan lijkt te hebben in het Midden-Oosten tegen Iraanse drones.
YouTube: МоЛоЧКа СБС у дії: три ракети ЗРГК “Панцир-С1” махом по Птаху, але лохань тіньового флоту впольовано

[M411007]

In juli was er opeens een toename in vernietigde Russische tanks in de dagelijkse update. Bij die aanval werd voor het eerst de Arena Active Protection System (APS) tegen drones gebruikt. Het bleek niet goed te werken (Arena fail ).

De Russen hebben geleerd van de fouten en het systeem verbeterd. Het kost nu ongeveer 15-20 drones om een tank uit te schakelen. (Arena works) .

[arie_papa]

Rusland rolt het Starlink alternatief sneller uit dan gepland.
Blijkbaar een heel nodig stukje techniek voor de strijd in Oekraine.

Dit jaar gaan ze er nog niet heel veel aan hebben, maar 292 satellieten in 2027 gepland.

https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/08/10/8048047/

Details: Skibitskyi noted that Russia already placed 16 satellites into low Earth orbit in March 2026, with further launches planned to create a constellation totalling 292 satellites by 2027 and expanding to 924 satellites by 2035.

"For now they can only operate sporadically when a satellite passes over our territory. When the Russians deploy a full satellite constellation, this system will function like Starlink," he noted.

[Hoicks]

arie_papa schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:57:
Rusland rolt het Starlink alternatief sneller uit dan gepland.
Blijkbaar een heel nodig stukje techniek voor de strijd in Oekraine.

Dit jaar gaan ze er nog niet heel veel aan hebben, maar 292 satellieten in 2027 gepland.

https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/08/10/8048047/


[...]


[...]

Waar halen ze die technologie (chips en andere onderdelen) vandaan als ze zo onder de sancties zitten? China?

[ Voor 4% gewijzigd door Hoicks op 10-08-2026 12:27 ]

[Jerie]

Hoicks schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 12:26:
[...]

Waar halen ze die technologie (chips en andere onderdelen) vandaan als ze zo onder de sancties zitten? China?

Doorgaans wel, evt. via via. Grijze import zijn de Russen erg goed in. Ook het stelen van designs om vervolgens een eigen variant te maken. Zo werden Amerikaanse computers steeds gecloned door Russen; СВАКС… Когда вы забатите довольно воровать настоящий лучший. Verkregen dankzij spionage, zie het verhaal achter Karl 'Hagbard' Koch & Co.

Daarnaast zijn er ook daadwerkelijk Nederlanders opgepakt deze oorlog. Nederlanders (en mensen in of via Nederland) die de sancties willens en wetens omzeilden, voor financieel gewin. In armere landen liggen hiervoor nog meer mogelijkheden, en je hebt ook landen die sanctioneren Rusland niet tot nauwelijks.

Ze stalen aan begin van de oorlog complete wasmachines om vervolgens de chips in kruisraketten te plempen (kun je gewoon een prijs op zetten: 50 EUR per wasmachine; vervolgens verkoopt de leider van het bataljon ze door voor 100 EUR per wasmachine). Dual use onderdelen zijn dus een probleem. Al heeft Rusland nu nauwelijks nog terreinwinst, raad je nooit welke winkel die massaal in stock heeft had.

[teacup]

arie_papa schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 11:57:
Rusland rolt het Starlink alternatief sneller uit dan gepland.
Blijkbaar een heel nodig stukje techniek voor de strijd in Oekraine.

Dit jaar gaan ze er nog niet heel veel aan hebben, maar 292 satellieten in 2027 gepland.

https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/08/10/8048047/


[...]


[...]

Europa trouwens ook, nota bene gedeeld door ons eigen tweakers: nieuws: Europa vervroegt uitrol Starlink-concurrent en gaat meer satellieten ...

Uit de EC nieuwsbron:

Today, the European Commission and the SpaceRISE consortium concluded negotiations and signed an implementation agreement to roll out IRIS², the European Union's new flagship satellite constellation. The agreement, among other things, adds 66 satellites into low Earth orbit to the programme, bringing the main constellation to 348 satellites, and moving it from planning to full-scale deployment.

Under the agreement, European manufacturers have committed to delivering the additional satellites, designed with enhanced resilience. Concrete next steps are now in place to achieve first launches by 2029.

To respond to a changing security environment, the Commission is increasing the capacity of IRIS² beyond the original design. A dedicated layer of an additional 66 High-low Earth orbit satellites will strengthen capabilities for defence, security and emergency services further enhancing its architecture.

This reinforcement will increase secure governmental capacity by 60% within the EU and 54% globally, while significantly expanding Europe's ability to support critical missions during crises.

Starlink moet het nog even volhouden. Mijn hoop is dat Oekraïne over enkele jaren ook gebruik kan gaan maken van dit netwerk. Voortschrijdend inzicht zal dit netwerk niet stil laten staan, zoals dit nu ook deze opdracht voor 66 satellieten tot stand heeft gebracht.

[rapture]

teacup schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 17:24:
[...]

Europa trouwens ook, nota bene gedeeld door ons eigen tweakers: nieuws: Europa vervroegt uitrol Starlink-concurrent en gaat meer satellieten ...

Uit de EC nieuwsbron:

[...]


[...]


[...]


[...]

Starlink moet het nog even volhouden. Mijn hoop is dat Oekraïne over enkele jaren ook gebruik kan gaan maken van dit netwerk. Voortschrijdend inzicht zal dit netwerk niet stil laten staan, zoals dit nu ook deze opdracht voor 66 satellieten tot stand heeft gebracht.

De Oekraïners maken hun eigen Starlink alternatief en het gaat sneller. Fire Point heeft al 2 satellieten gelanceerd en gaat volgend jaar tientallen satellieten lanceren.

Ukrainian defense manufacturer Fire Point plans to launch dozens of space satellites in 2027. UNN managed to obtain more information about this project. Read our article to find out exactly what satellites Fire Point plans to launch and what they will be used for.

In an interview with the Financial Times, Denis Shtylerman reported that the company has already launched two satellites, and dozens more will be launched in 2027.

This is not Shtylerman's first statement regarding the idea of launching satellites. And it's not just about an idea, but the availability of a technical base.
https://unn.ua/en/news/hu...-of-its-satellite-program

Ze gaan voor meer dan 200 satellieten om het Oekraïense communicatienetwerk op te zetten.

The company reported that the project involves creating a sovereign broadband satellite communication system in low Earth orbit with national-level access, control, and prioritization. The system will be built on an open architecture, which is a significant advantage as it will protect it from hidden external control and potential unilateral shutdown by a provider. The system will consist of three main segments: space, ground, and network core. The orbital altitude where the satellites will be located is 800 km above the Earth's surface. Once fully deployed, the system is expected to include more than 200 satellites.

Fire Point plans to provide government and defense structures with secure satellite communications during the first phase of the project's implementation. Additionally, as the company added, the state itself will establish the rules for network access.

Initieel is het een militaire communicatienetwerk.

Nu is het in testfase, volgend jaar gaan tientallen satellieten de ruimte in en ze beginnen met leger en de overheid van netwerkconnectiviteit te voorzien.

Currently, the system architecture has been defined, international partners have been involved, and work is underway on the partial localization of components for production. Satellite testing will take place this year – two of which have already been launched. In 2027, the launch of the first batch of system satellites and the start of service provision for the military and government agencies are planned. In the future, the project will scale up, and commercial users will also be able to join.

Naarmate de capaciteit stijgt, wordt het ook aan commerciële gebruikers aangeboden.

Als je bij Fire Point een drone of raket koopt, dan krijg je binnenkort ook de toegang tot het Oekraïense communicatienetwerk erbij zodat je het wapen eender waar in de wereld kan aansturen.

"The idea of our weapons is that we sell not just weapons and not just security, but independence in the field of security,"
- Shtylerman said.

Als je voor Oekraïense wapens kiest, dan ga je binnenkort uitgebreide bescherming krijgen. Zoals hoe afhankelijk dat we van de VS zijn.

Doe ook maar de early warning satellieten erbij die nuclear launch detected de lancering van ballistische raketten kunnen melden.

"If we consider satellites as a component of air defense, they can be used, in particular, for missile attack warnings, i.e., for the early detection of ballistic missile launches. This can indeed be considered as one of the warning circuits that can be used within the complex of Ukrainian air defense systems,"
- believes military analyst Vadym Kushnir.

Oekraïne wilt voor de full package gaan. Op grootmachtsniveau. En de rest daarop inkopen of abonnementen erop nemen.

[gustaveau]

Wie gaat die satellietten dan de lucht in schieten, doet Oekraïne dat zelf of middels een partner?

[rapture]

gustaveau schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 19:41:
Wie gaat die satellietten dan de lucht in schieten, doet Oekraïne dat zelf of middels een partner?

Elk bedrijf die voldoende krachtige ballistische raketten bouwt, kan satellieten lanceren. Oekraïne heeft een Sovjet verleden in het bouwen van ICBM's met 16000km bereik en na de val van de Sovjet Unie zijn de ICBM's voor het lanceren van satellieten hergebruikt.

De keuze is tussen de oude industrie (Pivdenmash KB Pivdenne) en nieuwe spelers zoals Fire Point in Oekraïne.

[ Voor 4% gewijzigd door rapture op 10-08-2026 19:49 ]

[Jerie]

@rapture ik neem dat die satellieten voorlopig rond de breedtegraad van Oekraïne rond gaan zwermen, daarna wat noordelijker, en zuidelijker. Noordelijker is interessant voor Noord-Europa, zuidelijker voor Zuid-Europa. Standaard zal het gunstig liggen voor Benelux, Duitsland, Polen, en VK & Ierland. Wanneer het zonder downtime in Oekraïne werkt, werkt het voor ons ook zonder downtime. Maar wij hebben een relatief goede infrastructuur, en het is eigenlijk het meest interessante in het oosten van Europa: de Bloodlands, en Finland. Gezien Oekraïne straks capaciteit over hebben (die in bijvoorbeeld West-Europa prima gebruikt kan worden met nul invloed op operaties Oekraïne omdat de vloot verder van front ligt), kun je dan.

Verder zie ik het niet zo nuttig in, voor ons. Behalve alternatief 4G/5G. Ook mogelijk interessant om LoRa hubs aan te sturen. Zijn er al hulpdiensten die LEO gebruiken, als fallback bijvoorbeeld?

[mv_ak]

Jerie schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 20:32:
@rapture ik neem dat die satellieten voorlopig rond de breedtegraad van Oekraïne rond gaan zwermen, daarna wat noordelijker, en zuidelijker. Noordelijker is interessant voor Noord-Europa, zuidelijker voor Zuid-Europa. Standaard zal het gunstig liggen voor Benelux, Duitsland, Polen, en VK & Ierland. Wanneer het zonder downtime in Oekraïne werkt, werkt het voor ons ook zonder downtime. Maar wij hebben een relatief goede infrastructuur, en het is eigenlijk het meest interessante in het oosten van Europa: de Bloodlands, en Finland. Gezien Oekraïne straks capaciteit over hebben (die in bijvoorbeeld West-Europa prima gebruikt kan worden met nul invloed op operaties Oekraïne omdat de vloot verder van front ligt), kun je dan.

Verder zie ik het niet zo nuttig in, voor ons. Behalve alternatief 4G/5G. Ook mogelijk interessant om LoRa hubs aan te sturen. Zijn er al hulpdiensten die LEO gebruiken, als fallback bijvoorbeeld?

De satellieten vliegen met een inclinatie tov de evenaar. Met 53 graden wordt Oekraïne geheel bestreken maar ook alles tussen 53 graden noorder- en zuiderbreedte. Maar goed, laat ze eerst maar eens zien of ze een stabiele service kunnen bieden, is nog niet zo makkelijk.

[Jerie]

mv_ak schreef op maandag 10 augustus 2026 @ 21:23:
[...]

De satellieten vliegen met een inclinatie tov de evenaar. Met 53 graden wordt Oekraïne geheel bestreken maar ook alles tussen 53 graden noorder- en zuiderbreedte. Maar goed, laat ze eerst maar eens zien of ze een stabiele service kunnen bieden, is nog niet zo makkelijk.

Ja, dat weet ik, ik heb de banen van Starlink bestudeerd. Ze kunnen niet met slechts 1 rits ook Noord-Europa bestrijken. Althans, niet met fatsoenlijke latency (zonder fatsoenlijke latency bestaat al heel lang). Als ze met 1 rits Oekraïne bestrijken, dan kunnen wij die rits hier ook gebruiken (mits we een grondstation hebben) omdat we op dezelfde breedtegraad liggen, dat dan nul bandbreedte kost van de Oekraïners omdat we nooit een satelliet gebruiken die op dat moment boven Oekraïne of het land waar Oekraïne mee in conflict is hangt. Ondertussen betalen we wel netjes voor de service, en we bouwen onze afhankelijkheid van die vervelende Amerikaan af (het vergroot ook de concurrentie, dus gunstigere prijzen). Daarnaast, als ze noordelijker willen aanvallen (op zeg dezelfde breedtegraad als Oslo, Stockholm, Talinn/Helsinki, St. Petersburg, enz, of nog iets noordelijker) dan hebben ze aldaar ook een rits LEO's nodig. Dat is dan wel een kleinere rits. Die hebben, voor fatsoenlijke latency, ook weer een eigen grondstation nodig. Het moeilijkst lijkt mij om 24/7 zonder downtime een goede latency te bieden op de lagere breedtegraad, welke prio heeft vanwege ligging land. Waarom moeilijkst, omdat je veel LEO's nodig hebt, en ze moeten exact zo afgesteld staan qua positie dat je er ook voldoende hebt. Fase 1 is er een of twee de lucht in knallen, verbinding maken via grondstation, software moet goed werken en remote te upgraden zijn (ook i.v.m kwetsbaarheden in de stack, en die gaan er komen, kwestie van tijd). Je hebt dan nog geen 24/7 bereik, maar je kunt wel inter-communicate testen. Bovendien kunnen ze backup grondstations bouwen in Europa. Vervolgens is de tweede fase er meer lanceren. Hierdoor verbetert de uptime (door meer LEO's lagere downtime), en kun je de inter-communicatie ervaring breder uitrollen. Vervolgens kun je voor 100% dekkingsgraad gaan (op die breedtegraad; dus qua noordelijk halfrond niet erboven). Een bijkomstigheid van niet #1 zijn (dat was Starlink in dit opzicht) is dat de techniek al bewezen is, maar aan de andere kant is het ook drukker in de ruimte. Om dan ook nog een rits voor 60 graden (of 70, voor alles onder 70) noorderbreedte uit te rollen is wat werk (het is daar ook al druk) maar een nevendoel. Mooie bijkomstigheid is dat zo'n tweede baan redundantie biedt.

Daarnaast is de lokatie van een grondstation statisch, en een militair doel. Gecrashde of buitgenomen Starlink terminals moet je af kunnen schakelen, maar de tegenpartij kan mogelijk datadragers uitlezen.

Al met al is het zelfs voor een grote egoist (Musk) onhandig om dit niet breed uit te rollen naar allerlei andere landen buiten zijn geliefde land, en klanten te werven. Het kost namelijk enkel bouw van een grondstation; de dekking zweeft al in de ruimte, en iedere klant kan maandelijks mooi meebetalen aan de financiering van (de lening van) de infra. Qua energie zijn kosten laag (enkel DC's voor grondstations), immers kan men gebruik maken van zonne-energie.

[rapture]

teacup schreef op vrijdag 7 augustus 2026 @ 23:15:
Zie persbericht NL MOD en het persbericht van Intelic
Intelic heeft al wat meer samenwerking met Oekraïne gehad:

[...]

De interoperability software foundation (ja... een mond vol) is echter geen luchtfietsen, het is al battle tested door Oekraïense krijgsmachtonderdelen.

[...]

Intelic heeft twee pijlers voor genoemde foundation ontwikkeld:

• NEXUS, een command-and-control software platform voor drones
• Intelic BASE, a Europeese catalogus van onbemande technologieën

Nu is dat Intelic BASE geinspireerd door het Oekraïense Brave1 Market. Niet alle credits daarvoor gaan naar Intelic.

Van de twee pijlers zou ik NEXUS als de drijvende kracht aanwijzen en is Intelic BASE faciliterend en ondersteunend aan NEXUS. Marc Derksen, co-founder and Chief Product Officer at Intelic over NEXUS:

[...]

NEXUS lijkt mij in mijn woorden een framework dat via steeds dezelfde interface en controls mensen uiteenlopende drones kan laten besturen. Dit is natuurlijk belangrijk om training en ervaringsopbouw te harmoniseren.

NEXUS is nog volop in ontwikkeling, vooral op het vlak van het interfacen naar haar omgeving:

[...]

Ik zie door het werken voor systeemintegratoren (waar je alle mogelijke devices aan elkaar knoopt en samen laat werken) dat NEXUS een vendor agnostic management system voor drones wordt zoals dat voor andere devices bestaan.

Dit is nodig als je de bewakingscamera's, toegangscontrole (badgen en mag iemand wel of niet binnen),... of een andere categorie van IOT-devices niet van 1 vendor koopt en je wilt meerdere vendors tegelijkertijd kunnen gebruiken. Nu worden drones van alle merken, vendors, leveranciers,... aan een Drone Management System geknoopt.

Ik ga dit voortaan DMS noemen zoals VMS bestaat. Het is eigenlijk niet veel meer dan een expansion pack voor een VMS die livebeelden aan de operatoren toont, PTZ-camera's (Pan Tilt Zoom) met eventuele bijkomende functies zoals ruitenwisser bedient, voor de opnames zorgt en bijkomende functionaliteit zoals Video Content Analyse (dat tegenwoordig als AI verkocht wordt) doet.

De camera's hebben tegenwoordig vleugels, motorisatie, payload/bewapening,,... en verbindingen over WAN-afstanden erbij gekregen. Een drone is technisch gezien een evolved camera zoals men vroeger motorisatie aan een fiets toevoegde en de fietsenbouwers gingen auto's bouwen.

De nieuwe dingen dat je aan een VMS toevoegt om een DMS te maken:

• Dronebedieningsprotocollen kunnen naast de PTZ-protocollen erbij. Voor unsupported/custom functies bestaat een oude truc van het analoge camera tijdperk. Met get/set present nummer zoveel geeft je het commando om de OSD te tonen, een keuze accepteren, esc/back commando geven, een ruitenwisser of andere accessoires aan te sturen. Je kan een granaatdropper, bomluik, FPV-drone drop, unguided rocket launch,... achter een preset nummer zetten. Op deze manier kan je nieuwe functionaliteit toevoegen zonder te wachten op officiële ondersteuning.
• Dronecontrollers en dronebedieningspanelen kunnen naast de camerajoysticks en camerabedieningspanelen erbij. Vrij te kiezen keybinds is nodig zodat de drone-operatoren hun dronecontroller naar eigen smaak/voorkeuren kunnen instellen. En niet vergeten een bepaalde knop (zowel een fysieke als een softwarematige) aan preset nummer zoveel koppelen om bijkomende functionaliteit te activeren.
• Protocollen voor het ontvangst van metadata dat in de OSD getoond wordt. Als er geen support is, dan zet je de metadata in de OSD dat in het beeld zichtbaar is zoals de batterijstatus, hoogte, snelheid, kompas, dronenaam, serienummer, crosshair, signaalsterkte, lijntjes die de horizon moet voorstellen,... dat je in de dronebeelden ziet.
• Eventueel wat meer video codecs en streaming protocols erbij.

Aan de drone-kant kan de DMS-ondersteuning in de drones gestoken worden of in een stuk hardware zoals wat een encoder voor een analoge camera was of in software op een computer.

Weten we het nog? DELTA is die situational awareness web software die Oekraïne uiteindelijk maar in een jaar of vijf na 2017 zelf is gaan bouwen (wiki), want ze had het nodig.
wat we nu zien gebeuren is de feedbackloop naar de EU:

[...]

Als je in een Oekraïense commandopost/bunker binnenloopt, dan ziet de Delta ter plaatse eruit als een combinatie van Discord, Google Maps en Notes. Je hebt iets nodig voor snelle realtime (voice )comms, chatten, plaatjes, beelden,... delen zoals hoe de gamers het doen. Je gaat ergens de vijanden en friendlies op de kaart moeten aanduiden. Je gaat ergens notities maken, veel gebruikte recepten, how-to's,... opslaan.

Voor het bedrijfsleven bestaat Teams met Sharepoint en andere MS-software geïntegreerd. Voor oorlog bestaat Delta. Wat de Oekraïners nu doen, is de nieuwe workflow voor militairen in het post-COVID tijdperk aan het uitwerken. De oude jaren 80/90 gewoontes of generatie fax kunnen niet meer. De krijgsmachten moeten ook mee met generatie Zoom, Discord, Teams, Twitch,...

Het kan ongemakkelijk voelen als alles via het Internet (en de cloud) moet en is het Internet op het platteland snel genoeg voor oorlog? In Oekraïne moeten ze overal zomaar tientallen 1080p live streams tegelijkertijd kunnen binnentrekken om de schermen in een commandopost te vullen. Gigabit fiber kost in Oekraïne 10 dollar per maand en telco's bieden tot 100 uren stroomuitvalbestendigheid (aan de telco kant). Generator aanslingeren en je hebt nog dagenlang Gigabit Internetaansluiting tijdens een stroomuitval.

Wel of geen toegang tot Starlink laat zien hoe afhankelijk van het Internet de legers in de oorlog in Oekraïne zijn. Het gevolg is dat iedereen over een eigen soevereine Starlink equivalent moet beschikken.

[...]


[...]

Als werktuigbouwer ben ik bij het bedrijf waar ik werk betrokken bij de standaardisatie en het modulariseren van producten. Dit is een heel taai, lange adem en zeker ook een politiek proces. Standaardiseren heeft vooral te maken met keuzes. Wat is levensvatbaar, wat heeft strategische vooruitzichten.

Het eerste wat ik begon te roepen bij de drone ontwikkelingen was dat meer in de richting van een gemeenschappelijk platform moest worden gedacht. Het gaat hierbij niet zozeer over de keuzes van gestandaardiseerde oplossingen. Het gaat echter meer om het standaardiseren van de communicatielagen en interfaces tussen deze oplossingen. Zodra die standaarden zijn bepaald gaat dat namelijk een harmonisatie op gang brengen in het oplossingen aanbod (propellers, bodies, energy packs, clamp mechanismes). Maar dit is een mechanische/mechatronische analogie. Het IT equivalent leefde niet in mijn hoofd.

Ik kan een voorbeeld geven van protocollen om PTZ (Pan is naar links of rechts draaien, Tilt is naar boven of beneden, Zoom) instructies aan een camera te geven.



Voor het bedienen van drones zijn er ook protocollen dat een drone vendor gebruikt en je wilt niet oneindig veel verschillende protocollen hebben. De grote of beroemde drone vendors hebben protocollen uitgewerkt en in de praktijk getest.

Aan de lijst van dronebesturingsprotocollen kan ik al Wild Hornets, Fire Point,... toevoegen en de makers van NEXUS kunnen ook hun eigen protocol verzinnen.

De protocollen kan je volgens het bereik/prijscategorie categoriseren:

• Korte bereik is voor de 500 dollar drone gemaakt en deze drones kunnen tegenwoordig al een logistieke voertuig 110km ver raken.
• Middle strike is voor de 5000 dollar drones die 200km ver gaan en we weten niet tot hoe ver dit uitgebreid wordt. Halverwege moskou? Tot voorbij moskou?
• Groot bereik begint met 50k dollar drone naar moskou sturen en gaat nu al tot achter de Oeralgebergte. Dit jaar gaan ze 4000 km bereik halen. Volgend jaar beginnen ze met de uitbreiding naar 5000 km bereik en ze gaan up to 10000km bereik. Het eindigt waarschijnlijk in de Beringstraat. Waar de drones een U-turn moeten maken of in de zee neerstorten voordat het overlast in Alaska veroorzaakt.

Van simplistische protocollen die weinig rekening met latency houden en weinig geavanceerde features bedienen (en de IT-studenten kunnen de code als schoolopdracht kloppen) tot uitgebreide protocollen waar je alles kan aansturen en duizenden kilometers diep in rusland kan je de AI-modussen selecteren, 1 van de FPV-drones onder de vleugels activeren, unguided raketten onder de vleugels activeren, alle uitrusting op een zeedrone kan bedienen,... De meest uitgebreide protocollen zijn voor het bedienen van onbemande straaljagers, bommenwerpers, marineschepen, drone carriers,...

Hoe ga je protocollen op elkaar stapelen? Er is een hoofdverbinding en start je bijkomende verbindingen voor bv elke drone dat vanuit een drone carrier opstijgt. Of een turret op een gronddrone, zeedrone,... bedienen.

In de camerawereld bestaat al het probleem van een fysieke camera bestaat eigenlijk uit 4 camera's en je kan nog een camera in een gat steken voor de vijfde camera. Hoe ga je 5 camera's in 1 in de software voorstellen?

Ook Olena kijkt naar die drone uitdaging:

[...]

NEXUS kan een rol spelen in het terugbrengen van die variatie:

[...]

Om drones voor NEXUS te kwalificeren gaan die door een soort van accreditatieproces heen:

[...]

Dat is normaal in de industrie dat in de vroege dagen een wildgroei van variatie is. De makers van een DMS integreert verschillende drone vendors en je kan ergens een lijst vinden waarin staat welke typenummers van welke drone vendor met welke firmwareversie en welke DMS softwareversie getest en goed bevonden zijn. Elke drone vendor wilt dat hun producten in de lijst geraken.

En hier komt de tweede pilaar in het verhaal, Intelic BASE:

[...]


[...]

Om Intelic BASE als een marktplaats te omschrijven zou het tekort doen. Het is meer een portfolio systeem dat kan dienen als een showcase voor wat er beschikbaar is, als hardware die al met de NEXUS software is geïntegreerd.

Nu heeft ook de marktharmonisatie van NEXUS haar beperkingen verwacht ik. Dat maakt mij alleen er niet minder opgetogen over. NEXUS zal drones kwalificeren en bij gebruik adresseren als integrale producten waar de functionaliteiten van de drone via de dronebesturing worden aangesproken. De drone komt hierbij verwacht ik in een soort van aansturingsbibliotheek terecht en zal worden gepubliceerd op Intelic BASE.

Direct zal NEXUS de harmonisatie van drone hardware niet dicteren. Indirect is dit verwacht ik wel het geval. Als karakteristieken van bestaande oplossingen in reeds in NEXUS opgenomen drones worden gerecombineerd in een nieuwe drone variant dan zal dit die accreditatie van die nieuwe drone voor NEXUS versnellen.

Indirect veroorzaakt dit markt alignment. Oplossingen die al in NEXUS drones zijn gebruikt worden immers aantrekkelijker. Want dan kom je met je drone makkelijker binnenboord in een systeem waar iedereen die er al in is opgeleid zo met je drone wegvliegt.

Van een kant kan NEXUS dus gelijkschakeling van industrie enorm gaan helpen. Het wordt ook een meritocratie voor mechatronica en elektronica hardware. Binnen NEXUS wordt alles uiteindelijk aanstuurbaar, maar verschillen in effectiviteit tussen dronetypes blijft. Dit zal de hardwareontwikkeling kunnen laten convergeren. Mijn hoop is, want zelfs met NEXUS ontstaan hardware platforms niet vanzelf, is dat het ook de platformgerichte ontwikkeling van drone hardware kan stimuleren en de daaruit volgende modulariteit van hardware componenten.

Maar voor deze ontwikkeling kan ik het belang niet genoeg benadrukken. Credits voor Intelic en de ontwikkeling waar het bedrijf deel van uitmaakt.

~[Afbeelding]

De drone vendors passen aan de DMS aan met het aanbieden van compatibiliteit. Ik heb de oude truc voor de nieuwe unsupported functionaliteiten erdoor trekken uitgelegd.

Wanneer de oude truc teveel gebruikt wordt, dan komt er native/officiële support in een grote update en de drone vendors kunnen aan hun kant de nodige aanpassingen doen. De DMS-vendor heeft een excuus voor het ophogen van de versienummer en verkopen van cursussen (en jaarlijkse hercertificering) nodig. De andere drone vendors zien de industrietrends in de software updates en kunnen meedoen.

Ik denk niet dat de DMS een limiterende factor voor innovatie is (Zoals met alles op voorwaarde dat het door technici, IT'ers, ingenieurs,... bedacht en gemaakt is, want managers, politici,... kunnen alles op voorhand al kapot maken.). Je kan altijd extra functies toevoegen en direct werkend krijgen via de oude truc en keybinds. De workaround voor als 1 van de beide kanten werken niet mee, moet altijd beschikbaar door de oude truc universeel te maken.

[ArcticWolf]

Mr_gadget schreef op woensdag 5 augustus 2026 @ 16:53:
De Koninklijke marine heeft al een keer een test gedaan met een Smart-L radar als radar om een Standard Missile 3 te geleiden tegen een ballistische raket. Dus hij is zeker capabel.

Ik ben voor een systeem als Freyja. Maar SAMP-T is er al even en die is nog niet zo effectief tegen ballistische raketten. Dus met Freyja kost het misschien ook tijd. Misschien kan het met AI sneller.

Oekraïne heeft de oude versie van SAMP-T in bruikleen van Frankrijk, eind 2026 worden die vervangen door de SAMP-T/NG en nieuwe Astor NT interceptors. Die zouden het beter moeten doen tegen ballistische raketten dan de oude versie, maar idd nog niet bewezen.

[ocf81]

@rapture, waarom niet gewoon aan de droneleveranciers vragen om een standaardprotocol te implementeren? Of om de firmware open te laten en zelf een firmware te installeren?

[rapture]

ocf81 schreef op dinsdag 11 augustus 2026 @ 17:36:
@rapture, waarom niet gewoon aan de droneleveranciers vragen om een standaardprotocol te implementeren? Of om de firmware open te laten en zelf een firmware te installeren?

Omdat je als een DMS-vendor een aantrekkelijk product op de markt wilt zetten en dat ondersteunt natuurlijk de protocollen van de populairste en meest voorkomende drone vendors vanaf het begin.

Een standaardprotocol is iets dat lange onderhandelingen vereist en er komt politiek tussen de grote spelers in de sector erbij kijken. Daarna volgen nog de jaren dat het kost om het te implementeren. Dan spreken we over de invoering in praktijk ver nadat putin horizontaal naar buiten gedragen is en rusland in verschillende stukken uit elkaar gevallen.

Een nieuwe Wi-FI version kost 4 jaren en een aantal maanden om van initial draft naar final version te gaan.

Development of the 802.11be amendment began with an initial draft in March 2021 and the final version was published on 22 July 2025.[13][10][14][15] Despite this, numerous products were announced in 2022 based on draft standards, with retail availability in early 2023. On 8 January 2024, the Wi-Fi Alliance introduced its Wi-Fi Certified 7 program to certify Wi-Fi 7 devices as the technical requirements were essentially complete.[16][17][18]
Wikipedia: Wi-Fi 7

AV1 was ontstaan omdat een aantal grote spelers niet op hogere kosten, licenties bij verschillende patent pools afnemen,... zaten te wachten en ze kondigden het in september 2015 aan.

The Alliance's motivations for creating AV1 included the high cost and uncertainty involved with the patent licensing of HEVC (also known as H.265), the MPEG-designed codec expected to succeed AVC.[10][8] Additionally, the Alliance's seven founding members – Amazon, Cisco, Google, Intel, Microsoft, Mozilla, and Netflix – announced that the initial focus of the video format would be delivery of high-quality web video.[11] The official announcement of AV1 came with the press release on the formation of the Alliance for Open Media on 1 September 2015. Only 42 days before, on 21 July 2015, HEVC Advance's initial licensing offer was announced to be an increase over the royalty fees of its predecessor, AVC.[12] In addition to the increased cost, the complexity of the licensing process increased with HEVC. Unlike previous MPEG standards where the technology in the standard could be licensed from a single entity, MPEG LA, when the HEVC standard was finished, two patent pools had been formed with a third pool on the horizon. In addition, various patent holders were refusing to license patents via either pool, increasing uncertainty about HEVC's licensing. According to Microsoft's Ian LeGrow, an open-source, royalty-free technology was seen as the easiest way to eliminate this uncertainty around licensing.[10]
Wikipedia: AV1

3 jaren later was er in maart 2018 een standaard.

The first version 0.1.0 of the AV1 reference codec was published on April 7, 2016. Although a soft feature freeze came into effect at the end of October 2017, development continued on several significant features. The bitstream format, was projected to be frozen in January 2018 but was delayed due to unresolved critical bugs as well as further changes to transformations, syntax, the prediction of motion vectors, and the completion of legal analysis.~~~[citation needed] The Alliance announced the release of the AV1 bitstream specification on March 28, 2018, along with a reference, software-based encoder and decoder.[17] On 25 June 2018, a validated version 1.0.0 of the specification was released.[18] On January 8, 2019, a validated version 1.0.0 with Errata 1 of the specification was released.

In 2020 ondersteunde RDNA2 en RTX 3000 GPU's AV1 decoding en in 2022 ondersteunde RDNA3 en RTX 4000 GPU's AV1 decoding en encoding. 7 jaren tijd voor een GPU met volledige hardware-acceleratie kunnen kopen. Voor de inburgering spreken we over 10+ jaren.

Om het eindeloze wachten te voorkomen, implementeer je de bestaande protocollen van de drone vendors in je DMS.

[ocf81]

Ik ga niet zeggen dat je geen gelijk hebt, want wat je zegt is best zinnig. Maar tegelijkertijd merk ik wel op dat het proces dat jij beschrijft in vredestijd wellicht veel tijd in beslag neemt, maar voor specifiek voor de Oekraïne geldt dat ze een monopsonie hebben en dat onder de hogere druk van oorlog er ook stroomlijning nodig is, wat maakt dat zij als koper dus best wat eisen kunnen stellen. Dat hoeft niet per se met de botte bijl, het protocol kan ook in overleg in opvolgende versies of met extensies i.c.m. een master data systeem o.i.d. worden bijgewerkt om over tijd meer mogelijkheden te ontsluiten. De basis is er al met de open source firmwares die voor alle verboden al beschikbaar waren.

[F_J_K]

Zonder enige kennis van zaken: er wordt elke maand bijgeleerd. Doctrines uit 2025 zijn achterhaald. Een protocol dat een jaar geleden werd vastgesteld o.b.v. kennis van anderhalf jaar geleden gaat vandaag niet meer voldoen. En alles weigeren dat niet voldoet aan die standaard is een luxe die niet is te veroorloven.

Dat er middleware is om te vertalen klinkt als heel goed idee.

[Mr_gadget]

Wat een verhaal, @rapture. Zit je in de beveiligingsbranche oid?

Maar er bestaat toch al mooie middleware zoals Ardupilot? Je hoeft niet direct een hele beveiligingscamera aan een drone te hangen? Dan hoeft het niet op camera niveau.

Voor Robots heb je ROS, dit is ook heel goed opgezet om data mooi in kanalen te versturen. Misschien iets minder goed voor lage data snelheid. Maar als je een glasvezel meetrekt is dit geen probleem.

[ Voor 16% gewijzigd door Mr_gadget op 12-08-2026 10:17 ]