Wapens en wapensystemen

[wowly]

Helixes schreef op zondag 21 december 2025 @ 00:20:
Deze had ik nog even niet langs zien komen.

Defensie koopt CV90 gevechtsvoertuigen

Deze move had ik al wel een beetje zien aankomen. Voor de goede orde - hier hebben we er al 120 van. Maar als je de slagkracht wilt versterken, en de mankracht wilt uitbreiden, dan zul je die ook moeten faciliteren met extra ifv's. Hoeveel het er zullen zijn is nog geheim, maar ik verwacht zelf een aanschaf van zeker veertig.

CV90 wordt onder licentie gebouwd in Nederland. De huidige productie-order is geoormerkt voor levering aan Oekraïne, maar als ik het nieuwsbericht zo lees zou daar best ook wat extra productie aan kunnen worden vastgeplakt.

Heee komen bij ons in Budel gestationeerd! Wonen nu nog honderden asielzoekers. Ik begreep dat defensie al enkele boeren heeft of wil gaan uitkopen om het gebeid verder te vergroten. Vliegveld Budel zou kunnen worden gebruikt voor helicopters. De eigenaar had dit tenminste in zijn hoofd..... Is geloof ik niet helemaal doorgegaan.

[Apache4u]

Ik kwam het volgende filmpje tegen op youtube waarin een Fin een analyse maakt van de verschillende typen tanks die er in UA op het slagveld te zien zijn. Hij vertelt wat over de goede en slechte punten van ieder type. Ik vond het wel interessant. Vervolgens gaat de maker de tanks ook een ranking geven. Daar moet je wel je vraagtekens bij zetten vind ik. Dit aangezien verlies-percentage de grootste factor lijkt te zijn. Deze voetnoot maakt de maker gelukkig ook. Anyway:
YouTube: The BEST and WORST Tanks In Ukraine, and what they're not telling you

[DaniëlWW2]

Dus de Defiant class.
Wauw, wat moet ik daar allemaal over zeggen. Behalve de bizarre presentatie, speelt daarachter heel wat meer. Kort samengevat is marinestrategie toch ook vooral bouwstrategie. Het kost veel tijd en middelen om een oorlogschip te bouwen. Het gebeurd in gespecialiseerde faciliteiten met een zeer complexe keten van toeleveranciers. Als je een gat laat ontstaan in je constructie, dan ga je daar nog lang last van krijgen. Een probleem dat we hier bijvoorbeeld hebben omdat er ook in Nederland niet goed doorgebouwd is.

Maar bij de Amerikanen begint het nu wel acuut te worden. Dit gedrocht is namelijk geen aanvulling. Dit moet de DD(X), de geplande vervanger van de Ticonderoga en Arleigh Burke, gaan vervangen. De Ticonderoga's zijn dusdanig versleten dat ze al uit dienst worden genomen of binnenkort uit dienst zullen gaan. De eerste Arleigh Burke schepen hebben ook geen lange levensduur meer. De eerste 12 worden al opgerekt voorbij hun geplande 35 jarige levensduur en blijven tot na 2030. En door het enorme falen van de afgelopen decennia, is er een nieuwe serie aan Arleigh Burke schepen besteld. Die schepen komen eigenlijk al op hun maximale waterverplaatsing de scheepswerf uit. Daar valt weinig meer aan te upgraden, terwijl dat constant gebeurd met oorlogsschepen en deze schepen hiervoor ook een reserve ingebouwd hebben. Die schepen kunnen dus snel verouderd gaan raken.

Maar nu DD(X) ook geannuleerd lijkt te worden, lijkt de ramp wel compleet voor de USN. Constellation is ook recent geannuleerd omdat dit ook een rampzalig programma aan het worden was. Ze probeerde er min of meer een Burke op budget van te maken. En dan komt nu de FF(X) welke gebaseerd is op een 4700t patrouilleschip van de US Coast Guard. Daar kunnen ze echt weinig op kwijt qua moderne bewapening of sensoren. Veel minder dan op de Constellation. Veel groter dan de mislukte LCS zijn deze FF(X) ook niet.

Op deze manier is de USN overgeleverd aan dit 35.000t+ monster of nog meer Burke. Ik zie dit ding geannuleerd worden zodra dit politiek mogelijk is en ik betwijfel of de USN stiekem de ontwikkeling van DD(X) kan voortzetten. Dan zie ik de USN, deze schade gewoon niet meer snel inhalen. Je gaat zo onherroepelijk kijken naar een scenario waar de grotere Europese marines, dus inclusief de KM, een numeriek grotere oppervlaktevloot dan de USN gaan krijgen. Want hier lopen de schepen wel van stapel. En bij ons zijn de schepen wel toegespitst op rollen en worden er ook grotere en meer capabele schepen dan een Burke gepland. Je gaat zo echt kijken naar de situatie waarbij de Europese marines, die toch in de regel dichterbij hun basissen in Europa opereren, grotere en meer capabele schepen gaat krijgen voor de verschillende rollen zoals ASW, luchtafweer etc, dan de USN. En dan zit je als USN met je vliegdekschepen, zonder adequate escorte.

Als een Taiwan, zou ik me hier echt enorm zorgen om maken...



https://news.usni.org/2025/12/22/trump-unveils-new-battleship-class-proposed-uss-defiant-will-be-largest-u-s-surface-combatant-since-wwii

edit: vergeet ik nog dat dit domme ding, de escorteschepen voor de vliegdekschepen moet vervangen. Maar dit monster heeft zelf een escortegroep nodig. Verder ook geen idee waar ze dit denken te gaan bouwen. De enige scheepswerf die dit formaat aan lijkt te kunnen, is Newport News Shipbuilding. Daar maken ze al de vliegdekschepen.

[ Voor 4% gewijzigd door DaniëlWW2 op 24-12-2025 20:40 ]

[unclero]

* Omwillende van tijd / vervuiling van dit topic, ga ik op punten met een asterisk niet dieper op in. Maar wilt u er meer over weten, vraagt u mij er naar op de volgende GoT Wapensystemen meetup/borrel.

DaniëlWW2 schreef op maandag 7 april 2025 @ 18:14:
Dus laat Rheinmetall maar lekker drijfgasladingen maken. Dat kunnen ze wel.

Nog even terugkomen op dat schietkatoen.
Het is inmiddels bijna vier jaar na de huidige inval in Oekraïne, en net na mijn tweede tripje naar Japan (van dit jaar), dus staat u mij toe nog even wat dieper in te gaan op het onderwerp van schietkatoen.

Dit is een belangrijk onderwerp, omdat schietkatoen een belangrijk ingrediënt is van alle drijfsassen (die we ook wel kruit noemen). En drijfsassen hebben we nodig om munitie te maken. En dat is belangrijk, omdat in de internationale wapenhandel men al sinds de introductie van de haakbus wapens beschouwt als asset, terwijl men munitie beschouwt als commodity*.

Om die reden zou het verstandig zijn dat het Westen zich meer zou moeten gaan focussen op het opzetten van munitiefabrieken, dan op wapenfabrieken. Dit is iets waar ik mij overigens al over beklaag sinds het sluiten van De Kruithoorn en het op de fles gaan van Muiden Chemie.

Maar het opzetten van munitiefabrieken is lastiger dan het opzetten van wapenfabrieken, hier moet u namelijk aan de volgende twee voorwaarden voldoen:

1. Het hebben van een gespecialiseerde chemische sector.
2. Het hebben van kundige machinebouwers.

En hier zit een pijnlijk punt: de meeste landen in het Westen hebben een of meerdere van deze punten laten versloffen sinds de val van de Muur.*
Toen de Russen begin 2022 hun 'speciale militaire 3-daagse operatie' begonnen, waren er in het Westen maar een handjevol landen zelfvoorzienend qua munitieproductie: Turkije, Japan, Zuid-Korea en in mindere mate Spanje.
Amerika is voor haar behoefte aan drijfsassen (en andere sassen) vooral afhankelijk van Japan (een erfenis van de Korea-oorlog*). En sowieso is Japan hofleverancier van sassen en ingrediënten voor sassen in het Westen. Dat heeft voor een groot deel te maken met het simpele feit dat Japan van oudsher een uitgebreide chemische industrie heeft, en een grote interne markt voor explosieven (stapt u in Japan maar eens in de trein of de bus en telt u eens door hoeveel tunnels u rijdt voor u op uw bestemming aan komt).

Dat was te merken, toen net de Oekraïense oorlog uitgebroken was, en we zagen dat Japanse handelaren immense orders voor katoen in India begonnen te plaatsen. Want dat is het volgende punt: om goede kwaliteit schietkatoen te maken, heeft u goede kwaliteit katoen nodig. Japan (en veel westerse landen) haalt dat dus uit India. China heeft een prima eigen katoenproductie. Rusland heeft al vroeg besloten om schietkatoen van berkenhoutpulp te maken, waar zij er heel veel van hebben. Het kan, maar het levert matige kwaliteit schietkatoen op. Maar de Russen hebben munitie altijd beschouwd als een perishable commodity, dus dat kwam wel goed uit.
Even een zijstapje. Toen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog de oorlog verklaarden aan de katoenproducerende landen, was het ook snel gedaan met de schietkatoenproductie in Duitsland. Ik kan het zo niet terugvinden, maar enkele jaren geleden is mij een research paper onder ogen gekomen waarin men uit had gezocht dat de kruitproductie in een vrije val kwam zodra de eerste schoten gelost werden, en ook niet meer opkrabbelde, zelfs niet nadat men maar naar houtpulp (een proces dat de Russen later kopieerden) en aardappelzetmeel (ach, voedsel was halverwege de jaren '30 al op de bon gegaan) greep.*

Een andere factor is machinebouw. Munitie maken is op zich niet moeilijk, maar het vergt complexe machines en mallen en kennis van metallurgie en noem het allemaal maar op. Er is van alles in de markt, van simpele machines tot complete productielijnen. Maar ook hier: er zijn er maar weinigen die dat eventjes kunnen maken én leveren.
Na de inval in Oekraïne wist iedereen dat er opgeschaald moest worden. Maar ook gemoderniseerd. De meeste productielijnen stammen vaak nog uit Koude Oorlog dagen. De Fransen en de Duitsers zijn maar gelijk gaan shoppen bij de Japanners*. De Polen en Tsjechen gingen kijken bij de Turken en de Zuid-Koreanen.

En dat zijn geen landen zonder chemische industrie of machinebouwers, maar haast was geboden. En men kan maar beter beginnen met maken, en daarna een ecosysteem eromheen opbouwen (de "ijsberg"), dan wachten tot de vrije markt eens een ecosysteem op gaat bouwen.
Er is al meerdere malen geopperd om munitiefabricage in Nederland weer op te gaan starten, maar ik hoor voormalig minister Jkvr. Ollongren nog zeggen "dat dat beter in Europees verband gedaan kan worden". Grote denkfout natuurlijk, want zoals eerder gezegd: munitie is een commodity. Dat is gebaat bij zoveel mogelijk productiecentra.

[teacup]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 24 december 2025 @ 10:22:
Dit moet de DD(X), de geplande vervanger van de Ticonderoga en Arleigh Burke, gaan vervangen.

Kan het zijn dat je DDG(X) bedoelt?

P.S. Ik kan dit niet anders zien als een vertragingstactiek. Deze Trump administratie heeft hieraan nu wel een tijdschaal van 2,5 jaar gehangen (BBC), maar dat is niet geloofwaardig imho.

Construction on the Trump-class USS Defiant ship, which will be equipped to carry an array of weapons, is expected to begin soon, with Trump saying the first vessels will be operational in two-and-a-half years.

Komt de oplevering van het eerste exemplaar verder in de toekomst te liggen dan liggen de kosten ervan niet uitsluitend in deze regeringsperiode. Als verder al het andere door deze effort in gijzeling wordt genomen, dan zijn de lopende kosten voor de marine in deze periode laag. Dit kan ook een doel zijn.

Verderop in het artikel hiervoor wat onderbouwing:

A similar vessel, the Constellation-class frigate - which Trump approved during his first term in office - was cancelled in 2025 after repeated delays and cost overruns.

Only two ships were reportedly expected to be delivered after approximately $2bn (£1.49bn) was spent on the project.

[ Voor 71% gewijzigd door teacup op 25-12-2025 22:42 ]

[DaniëlWW2]

Zeker eens. Munitie is verbruiksartikel waarbij regelmatig vergeten word dat je het echt nodig hebt voordat je geweer of kanon ook "boem" doet. Dit probleem blijft ook terugkomen bij elke grote oorlog. Ergens is het ook verklaarbaar omdat die enorme voorraden aan munitie, heel wat kosten en uiteindelijk nog onaantastbaarder zijn voor politici, dan de kanonnen. Die zijn immers nog groot en intimiderend en geven een leider een goed gevoel. Een beetje hetzelfde zoals de Russen een schreeuwend tekort aan vrachtwagens hadden en zichzelf ook nog in een enorme file hebben gereden bij Kyiv.

Het is ook op een andere manier op te lossen. Uiteindelijk is je munitie twee delen, de explosieve lading en je drijfgas. Je explosieve lading is TNT, RDX (Hexogeen) of een combinatie zoals Comp B. Zowel TNT als RDX zijn uiteindelijk, natuurlijk Duitse uitvindingen. Combinaties van deze explosieven bestaan ook al heel lang. Dit komt door de extra kosten van RDX en omdat TNT van nature een tekort aan zuurstof voor ontploffing heeft. TNT heeft namelijk zeven koolstof en zes zuurstofatomen naast de vijf waterstof en drie stikstofatomen. Hierom is een lading met 80% TNT en 20% ammoniumnitraat, uit mijn hoofd, bepaalde omstandigheden zelfs net iets krachtiger dan puur TNT. Ammoniumnitraat heeft namelijk een overschot aan zuurstof. Omdat ammoniumnitraat zoveel makkelijker te produceren is, was de meest veelvoorkomende vulling dan ook amatol 50/50 met 50% TNT en 50% ammoniumnitraat. Dat presteert bijna net zo goed als pure TNT. Het verschil kan je vaak ook zien in de explosie. Puur TNT genereert zwarte rook, amatol 50/50 is witte rook. Dat komt door het zuurstoftekort.

Wat je in de mijnbouwindustrie vaak ziet is Amatol 20/80. Zo kunnen ze snel opschalen. Maar hoe kom je nu aan de bestanddelen van amatol? Ammoniumnitraat verkrijg je met salpeterzuur en ammoniak. TNT krijg je door Tolueen te nitreren met salpeterzuur en zwavelzuur. Tolueen is een koolwaterstof (C7H8) en een grondstof in andere chemische producten zoals verfverdunners.

En RDX? Dat is hexamine met salpeterzuur en ammoniumnitraat. Aan Hexamine kom je weer met wederom salpeterzuur en nu formaldehyde. Hexamine is ook wel bekend als E239, een conserveringsmiddel tegen schimmels. Het werd lange tijd gebruikt als goedkoper alternatief voor TNT dat net iets minder krachtig is. Met name in torpedo's is het veel gebruikt. Ook hier heb je weer allemaal vermengingen met TNT. Salpeterzuur maak je vervolgens ook uit ammoniak met stikstof.

Je spil hier is dus ammoniak. Hoe maak je dat? Haber-Bosch proces.
Dat hebben de Duitsers in een noodvaart opgebouwd in 1914, anders was WO1 in 1915 wel voorbij geweest. Wat kan je hiermee nog meer doen? Nou, je kan er verschillende soorten kunstmest mee maken. Zie daar de reden waarom Rusland zoveel kunstmest produceerde voor 2022, hoe ze hun munitieproductie hebben opgeschaald en waarom de Russische oogsten steeds minder op lijken te leveren.

De productie van explosieven is grotendeels een dual use technologie. Je hebt gespecialiseerd faciliteiten nodig voor TNT en RDX, maar die worden voorzien door commercieel zeer voorradige chemische processen. Maar die moet je wel oogmerken als strategisch relevant en behouden. Daar is het misgegaan. Kort samengevat, de Duitse chemische industrie moet een van haar grootste uitvindingen weer terug gaan brengen, Haber-Bosch. Om dit af te dwingen, zou de EU eigenlijk een importverbod op kunstmest moeten invoeren. Dan moet het hier gemaakt worden, of we gaan allemaal dood van de honger.

Laatste is dat ik weet van de IMX serie aan explosieven die de Amerikanen aan het introduceren zijn. Tja, ik zie er om het bovenstaande dus weinig in. Het belangrijkste bestandsdeel daar is DNAN. Iets minder krachtig dan TNT, maar nog stabieler. DNAN is voor zover ik weet, niet te maken met dezelfde chemische installaties als kunstmest. Je hebt dus waarschijnlijk meer gespecialiseerde faciliteiten nodig. Ook weet ik eerlijk gezegd niet of je DNAN net zoals TNT, kan aanleggen met een andere substantie met vergelijkbaar effect zoals Amatol 50/50. Dat maakt het naar mijn mening, niet erg interesant.


Dan voor de Duitsers in W02. Tja, die begonnen de oorlog met een munitiecrisis, maar volgens mij niet omdat ze een tekort aan grondstoffen hadden. Ze hadden gewoon veel te weinig gemaakt. Toen is na Polen een gigantische nadruk gelegd op munitieproductie, tot Hitler aan toe die staalrantsoenen ging verschuiven naar munitieproductie. Alsnog had de Wehrmacht munitie voor ongeveer zes weken aan zware gevechten. Dat Frankrijk zich na vijf weken overgaf, kwam erg goed uit. Daarna kwam de munitieproductie pas echt op gang. Deze heeft ook de hele oorlog de Duitse oorlogsindustrie gedomineerd. De Duitsers hebben jarenlang tekorten gehad aan artilleriestukken, niet de munitie om deze te gebruiken. Dit is ook waarom ze massaal Franse en later Sovjet artilleriestukken zijn gaan inzetten en zelfs Sovjet kaliber munitie (122mm en 152mm) zijn gaan produceren. Ze hebben ook enorme hoeveelheden aan munitie geproduceerd en verbruikt, beduidend meer dan de Sovjets. Dat is mede de verklaring waarom de Sovjets zulke extreme verliezen hebben geleden. Ze waren zwaar in het nadeel als het om munitieconsumptie ging. Dat is een keer getabuleerd. Zie:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1-73qbzhLv1UT3LeQNGfUfuR3YFGEW7UtRZPkdlBTAmw/edit?gid=0#gid=0
De enorme expansie in 1944 kwam omdat de Duitsers grotendeels gestopt waren met de productie van kunstmest. Ze waren echt volledig op de "endsieg" toer, want vanaf de herfst van 1945, was Duitsland gaan verhongeren. Dat gebeurde ook, maar toen was de oorlog al voorbij en hebben de geallieerden (met aardig wat tegenzin), uiteindelijk enorme voedselhulp geboden.

Voor drijfgas gebruikte ze eigenlijk ook niet vaak pure nitrocellulose. Verder zullen ze ongetwijfeld met houtpulp gewerkt hebben vanwege het gebrek aan katoen. Ook speelde het tekort aan artilleriestukken bij de Duitsers en later de Sovjets ook een duidelijke rol in de adoptie van ongeleide raketten, dus de Nebelwerfer en Katyusha. Later zie je de Amerikanen, Britten en Japanners ook ongeleide raketten adopteren als aanvulling of vervanging van artilleriestukken. De afweging daar is altijd beschikbaarheid. Je kan zulke raketten veel makkelijker maken met civiele industrie omdat je geen gespecialiseerd machines nodig hebt voor je artillerie projectielen of lopen. Maar het kost ook veel meer in drijfgasverbruik. Als je daar een tekort aan hebt, dan kan je dit niet introduceren. Verder zijn dit soort systemen nooit echt populair geweest bij landen die wel afdoende lopen kunnen produceren. Je ziet ze dan ook veel minder bij de Amerikanen en juist veel meer bij de Sovjets met de latere BM serie (zoals BM-21 Grad).

Eigenlijk zijn die drones een beetje de vervanger hiervan. Het zijn ook systemen die te maken zijn met (semi) commerciële componenten en te produceren door civiele industrie. En dan kan je ook enorme kwantiteiten verbruiken, ook als het eigenlijk inefficiënt is. Want het is beter dan niks. Dit is mobiliseerbare industrie waar de productie van artilleriestukken en projectielen dit beduidend minder is. In die hele discussie van drones, mis ik dit ook. Je moet denk ik helemaal niet zoveel inzetten op drones in vredestijd. In vredestijd moet je vooral je moeilijker te produceren, maar efficiëntere wapens produceren. Maar je moet ze wel voorbereid hebben als mobilisabel middel in oorlogstijd.

Nitrocellulose ging wel in de patronen voor handvuurwapens, maar de artillerie gebruikte een mengsel met Diethyleenglycoldinitraat (DEGN) met nog wat andere substanties om het verder te stabiliseren en mondingsflits te onderdrukken. Want natuurlijk had Duits geschut minder mondingsflits dan veel andere landen hun geschut. Dit is ook mede waarom Duitse slagschepen niet ontplofte bij voltreffers van hun magazijnen. Ze brandde weliswaar zeer hevig, maar ontplofte niet. Verder brandde dit mengsel ook wat koeler, wat voor minder slijtage van de loop zorgde.

Voor de zware antistankkanonnen gingen ze nog verder met de toevoeging van nitroguanidine om rookontwikkeling en flits verder te onderdrukken. Dus je zag die Panthers en Tigers niet zo snel op afstand en werden de schutters ook niet verblind door hun eigen kanonnen. En nitroguanidine wordt tegenwoordig ook gebruikt in die IMX explosieven en in meer drijfgasladingen. Oh en je maakt dit ook met ammoniumnitraat. Zijn we weer terug bij Haber-Bosch.

Laatste over munitieproductie en Norma.
Dat illustreert ook een beetje het probleem. Ze hebben het over hun messing patroonhulzen die je vaak kan hergebruiken. Dat is grotendeels irrelevant voor strijdkrachten die dit gewoon niet doen, al helemaal niet in oorlogstijd. Ook hier waren de Duitsers uit noodzaak al veel verder mee. Niet alleen gebruikte ze massaal al stalen patroonhulzen vanwege een tekort aan koper. Ook gebruikte ze tegen het einde van W02 zelfs ijzeren drijfringen op hun artillerieprojectielen in plaats van koper. Die waren niet alleen goedkoper, maar bleken ook beduidend minder slijtage voor de lopen te hebben. Dat is alleen verloren gegaan na WO2.

Maar zo zou je eerder moeten denken. Die obsessie met het beste van het beste moet eruit. Dat moet je reserveren waar het echt zinvol is. Maar vul je artillerieprojectielen liever met Comp B of zelfs Amatol 50/50. Amatol 50/50 is ruim 30% minder krachtig dan Comp B, maar het is nog steeds veel beter dan niks. Je kan ook aan de slag met de toevoeging van circa 20% aluminiumpoeder dat de werking van deze explosieven versterkt. Ook dat was al voor WO2 bekend en in gebruik door, je raad het nooit, de Duitsers in hun explosieven voor torpedo's en mijnen. De bekendste toepassing is alleen het Britse Torpex dat de kracht van hun torpedo explosieven, fors liet toenemen.

[ocf81]

Kan je, nu GPS toch verminderd effectief lijkt te zijn als geleiding, nog wel weg komen met minder krachtige explosieven?

[Mr_gadget]

De Russen gebruiken meer thermobarische bommen. Die hoeven misschien minder krachtig te zijn.

Wat ik me afvraag: nu we veel Israëlische en Amerikaanse wapens aan het kopen zijn, in hoeverre zijn deze zelfstandig te gebruiken? Je moet niet hebben dat er een kill switch op zit..

[NiGeLaToR]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 24 december 2025 @ 10:22:
Dus de Defiant class.


[snip]

edit: vergeet ik nog dat dit domme ding, de escorteschepen voor de vliegdekschepen moet vervangen. Maar dit monster heeft zelf een escortegroep nodig. Verder ook geen idee waar ze dit denken te gaan bouwen. De enige scheepswerf die dit formaat aan lijkt te kunnen, is Newport News Shipbuilding. Daar maken ze al de vliegdekschepen.

Wie gaat er nog schepen bouwen met 600-800 crew?

Met als grootste moderne dreiging een horde drones, onder en bovenwater, is een monsterlijk groot schip toch eerder een probleemmagneet dan een zinvolle aanvulling? Wat je zegt: dit ding heeft zelf een vloot nodig ter bescherming.

Tis wellicht het Iowa-class battleship syndroom waar de beste man aan lijdt.

[Trishul]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 25 december 2025 @ 23:29:
Zeker eens. Munitie is verbruiksartikel waarbij regelmatig vergeten word dat je het echt nodig hebt voordat je geweer of kanon ook "boem" doet. Dit probleem blijft ook terugkomen bij elke grote oorlog. Ergens is het ook verklaarbaar omdat die enorme voorraden aan munitie, heel wat kosten en uiteindelijk nog onaantastbaarder zijn voor politici, dan de kanonnen. Die zijn immers nog groot en intimiderend en geven een leider een goed gevoel. Een beetje hetzelfde zoals de Russen een schreeuwend tekort aan vrachtwagens hadden en zichzelf ook nog in een enorme file hebben gereden bij Kyiv.

Het is ook op een andere manier op te lossen. Uiteindelijk is je munitie twee delen, de explosieve lading en je drijfgas. Je explosieve lading is TNT, RDX (Hexogeen) of een combinatie zoals Comp B. Zowel TNT als RDX zijn uiteindelijk, natuurlijk Duitse uitvindingen. Combinaties van deze explosieven bestaan ook al heel lang. Dit komt door de extra kosten van RDX en omdat TNT van nature een tekort aan zuurstof voor ontploffing heeft. TNT heeft namelijk zeven koolstof en zes zuurstofatomen naast de vijf waterstof en drie stikstofatomen. Hierom is een lading met 80% TNT en 20% ammoniumnitraat, uit mijn hoofd, bepaalde omstandigheden zelfs net iets krachtiger dan puur TNT. Ammoniumnitraat heeft namelijk een overschot aan zuurstof. Omdat ammoniumnitraat zoveel makkelijker te produceren is, was de meest veelvoorkomende vulling dan ook amatol 50/50 met 50% TNT en 50% ammoniumnitraat. Dat presteert bijna net zo goed als pure TNT. Het verschil kan je vaak ook zien in de explosie. Puur TNT genereert zwarte rook, amatol 50/50 is witte rook. Dat komt door het zuurstoftekort.

Wat je in de mijnbouwindustrie vaak ziet is Amatol 20/80. Zo kunnen ze snel opschalen. Maar hoe kom je nu aan de bestanddelen van amatol? Ammoniumnitraat verkrijg je met salpeterzuur en ammoniak. TNT krijg je door Tolueen te nitreren met salpeterzuur en zwavelzuur. Tolueen is een koolwaterstof (C7H8) en een grondstof in andere chemische producten zoals verfverdunners.

En RDX? Dat is hexamine met salpeterzuur en ammoniumnitraat. Aan Hexamine kom je weer met wederom salpeterzuur en nu formaldehyde. Hexamine is ook wel bekend als E239, een conserveringsmiddel tegen schimmels. Het werd lange tijd gebruikt als goedkoper alternatief voor TNT dat net iets minder krachtig is. Met name in torpedo's is het veel gebruikt. Ook hier heb je weer allemaal vermengingen met TNT. Salpeterzuur maak je vervolgens ook uit ammoniak met stikstof.

Je spil hier is dus ammoniak. Hoe maak je dat? Haber-Bosch proces.
Dat hebben de Duitsers in een noodvaart opgebouwd in 1914, anders was WO1 in 1915 wel voorbij geweest. Wat kan je hiermee nog meer doen? Nou, je kan er verschillende soorten kunstmest mee maken. Zie daar de reden waarom Rusland zoveel kunstmest produceerde voor 2022, hoe ze hun munitieproductie hebben opgeschaald en waarom de Russische oogsten steeds minder op lijken te leveren.

De productie van explosieven is grotendeels een dual use technologie. Je hebt gespecialiseerd faciliteiten nodig voor TNT en RDX, maar die worden voorzien door commercieel zeer voorradige chemische processen. Maar die moet je wel oogmerken als strategisch relevant en behouden. Daar is het misgegaan. Kort samengevat, de Duitse chemische industrie moet een van haar grootste uitvindingen weer terug gaan brengen, Haber-Bosch. Om dit af te dwingen, zou de EU eigenlijk een importverbod op kunstmest moeten invoeren. Dan moet het hier gemaakt worden, of we gaan allemaal dood van de honger.

Laatste is dat ik weet van de IMX serie aan explosieven die de Amerikanen aan het introduceren zijn. Tja, ik zie er om het bovenstaande dus weinig in. Het belangrijkste bestandsdeel daar is DNAN. Iets minder krachtig dan TNT, maar nog stabieler. DNAN is voor zover ik weet, niet te maken met dezelfde chemische installaties als kunstmest. Je hebt dus waarschijnlijk meer gespecialiseerde faciliteiten nodig. Ook weet ik eerlijk gezegd niet of je DNAN net zoals TNT, kan aanleggen met een andere substantie met vergelijkbaar effect zoals Amatol 50/50. Dat maakt het naar mijn mening, niet erg interesant.


Dan voor de Duitsers in W02. Tja, die begonnen de oorlog met een munitiecrisis, maar volgens mij niet omdat ze een tekort aan grondstoffen hadden. Ze hadden gewoon veel te weinig gemaakt. Toen is na Polen een gigantische nadruk gelegd op munitieproductie, tot Hitler aan toe die staalrantsoenen ging verschuiven naar munitieproductie. Alsnog had de Wehrmacht munitie voor ongeveer zes weken aan zware gevechten. Dat Frankrijk zich na vijf weken overgaf, kwam erg goed uit. Daarna kwam de munitieproductie pas echt op gang. Deze heeft ook de hele oorlog de Duitse oorlogsindustrie gedomineerd. De Duitsers hebben jarenlang tekorten gehad aan artilleriestukken, niet de munitie om deze te gebruiken. Dit is ook waarom ze massaal Franse en later Sovjet artilleriestukken zijn gaan inzetten en zelfs Sovjet kaliber munitie (122mm en 152mm) zijn gaan produceren. Ze hebben ook enorme hoeveelheden aan munitie geproduceerd en verbruikt, beduidend meer dan de Sovjets. Dat is mede de verklaring waarom de Sovjets zulke extreme verliezen hebben geleden. Ze waren zwaar in het nadeel als het om munitieconsumptie ging. Dat is een keer getabuleerd. Zie:
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1-73qbzhLv1UT3LeQNGfUfuR3YFGEW7UtRZPkdlBTAmw/edit?gid=0#gid=0
De enorme expansie in 1944 kwam omdat de Duitsers grotendeels gestopt waren met de productie van kunstmest. Ze waren echt volledig op de "endsieg" toer, want vanaf de herfst van 1945, was Duitsland gaan verhongeren. Dat gebeurde ook, maar toen was de oorlog al voorbij en hebben de geallieerden (met aardig wat tegenzin), uiteindelijk enorme voedselhulp geboden.

Voor drijfgas gebruikte ze eigenlijk ook niet vaak pure nitrocellulose. Verder zullen ze ongetwijfeld met houtpulp gewerkt hebben vanwege het gebrek aan katoen. Ook speelde het tekort aan artilleriestukken bij de Duitsers en later de Sovjets ook een duidelijke rol in de adoptie van ongeleide raketten, dus de Nebelwerfer en Katyusha. Later zie je de Amerikanen, Britten en Japanners ook ongeleide raketten adopteren als aanvulling of vervanging van artilleriestukken. De afweging daar is altijd beschikbaarheid. Je kan zulke raketten veel makkelijker maken met civiele industrie omdat je geen gespecialiseerd machines nodig hebt voor je artillerie projectielen of lopen. Maar het kost ook veel meer in drijfgasverbruik. Als je daar een tekort aan hebt, dan kan je dit niet introduceren. Verder zijn dit soort systemen nooit echt populair geweest bij landen die wel afdoende lopen kunnen produceren. Je ziet ze dan ook veel minder bij de Amerikanen en juist veel meer bij de Sovjets met de latere BM serie (zoals BM-21 Grad).

Eigenlijk zijn die drones een beetje de vervanger hiervan. Het zijn ook systemen die te maken zijn met (semi) commerciële componenten en te produceren door civiele industrie. En dan kan je ook enorme kwantiteiten verbruiken, ook als het eigenlijk inefficiënt is. Want het is beter dan niks. Dit is mobiliseerbare industrie waar de productie van artilleriestukken en projectielen dit beduidend minder is. In die hele discussie van drones, mis ik dit ook. Je moet denk ik helemaal niet zoveel inzetten op drones in vredestijd. In vredestijd moet je vooral je moeilijker te produceren, maar efficiëntere wapens produceren. Maar je moet ze wel voorbereid hebben als mobilisabel middel in oorlogstijd.

Nitrocellulose ging wel in de patronen voor handvuurwapens, maar de artillerie gebruikte een mengsel met Diethyleenglycoldinitraat (DEGN) met nog wat andere substanties om het verder te stabiliseren en mondingsflits te onderdrukken. Want natuurlijk had Duits geschut minder mondingsflits dan veel andere landen hun geschut. Dit is ook mede waarom Duitse slagschepen niet ontplofte bij voltreffers van hun magazijnen. Ze brandde weliswaar zeer hevig, maar ontplofte niet. Verder brandde dit mengsel ook wat koeler, wat voor minder slijtage van de loop zorgde.

Voor de zware antistankkanonnen gingen ze nog verder met de toevoeging van nitroguanidine om rookontwikkeling en flits verder te onderdrukken. Dus je zag die Panthers en Tigers niet zo snel op afstand en werden de schutters ook niet verblind door hun eigen kanonnen. En nitroguanidine wordt tegenwoordig ook gebruikt in die IMX explosieven en in meer drijfgasladingen. Oh en je maakt dit ook met ammoniumnitraat. Zijn we weer terug bij Haber-Bosch.

Laatste over munitieproductie en Norma.
Dat illustreert ook een beetje het probleem. Ze hebben het over hun messing patroonhulzen die je vaak kan hergebruiken. Dat is grotendeels irrelevant voor strijdkrachten die dit gewoon niet doen, al helemaal niet in oorlogstijd. Ook hier waren de Duitsers uit noodzaak al veel verder mee. Niet alleen gebruikte ze massaal al stalen patroonhulzen vanwege een tekort aan koper. Ook gebruikte ze tegen het einde van W02 zelfs ijzeren drijfringen op hun artillerieprojectielen in plaats van koper. Die waren niet alleen goedkoper, maar bleken ook beduidend minder slijtage voor de lopen te hebben. Dat is alleen verloren gegaan na WO2.

Maar zo zou je eerder moeten denken. Die obsessie met het beste van het beste moet eruit. Dat moet je reserveren waar het echt zinvol is. Maar vul je artillerieprojectielen liever met Comp B of zelfs Amatol 50/50. Amatol 50/50 is ruim 30% minder krachtig dan Comp B, maar het is nog steeds veel beter dan niks. Je kan ook aan de slag met de toevoeging van circa 20% aluminiumpoeder dat de werking van deze explosieven versterkt. Ook dat was al voor WO2 bekend en in gebruik door, je raad het nooit, de Duitsers in hun explosieven voor torpedo's en mijnen. De bekendste toepassing is alleen het Britse Torpex dat de kracht van hun torpedo explosieven, fors liet toenemen.

Zeer interessante post, mijn complimenten. Als ik +10 kon geven had ik dat zeker gedaan.
Ik zat te denken, wij hebben hier natuurlijk een enorme landbouwsector met allerlei toeleveranciers. Een van die leveranciers is het best wel grote Yara, kunstmest fabrikant: https://www.yara.nl/. Nou is gasleveranties wel een dingetje geworden de afgelopen jaren en wordt er door milieuclubs hard gestreden tegen bedrijven als Yara, Tata Steel, enz. Ik weet niet in hoeverre Yara ook leverancier kan zijn voor de wapenindustrie, maar wellicht dat dit soort bedrijven, net als een Dow overigens, aangemerkt kunnen worden als strategisch van belang. Misschien zelfs kandidaten om te nationaliseren en te vergroenen.

[DaniëlWW2]

Trishul schreef op vrijdag 26 december 2025 @ 13:52:
[...]


Zeer interessante post, mijn complimenten. Als ik +10 kon geven had ik dat zeker gedaan.
Ik zat te denken, wij hebben hier natuurlijk een enorme landbouwsector met allerlei toeleveranciers. Een van die leveranciers is het best wel grote Yara, kunstmest fabrikant: https://www.yara.nl/. Nou is gasleveranties wel een dingetje geworden de afgelopen jaren en wordt er door milieuclubs hard gestreden tegen bedrijven als Yara, Tata Steel, enz. Ik weet niet in hoeverre Yara ook leverancier kan zijn voor de wapenindustrie, maar wellicht dat dit soort bedrijven, net als een Dow overigens, aangemerkt kunnen worden als strategisch van belang. Misschien zelfs kandidaten om te nationaliseren en te vergroenen.

Even heel snel gekeken, en Yara heeft Haber-Bosch faciliteiten en kijkt al naar de overstap naar waterstof voor de productie. Ik weet niet waar al hun faciliteiten precies staan, maar daarmee kan je dus massaal explosieven maken.
https://www.yara.com/news-and-media/news/archive/2023/yara-is-speeding-up-the-hydrogen-economy-in-germany/

[DaniëlWW2]

ocf81 schreef op vrijdag 26 december 2025 @ 00:32:
Kan je, nu GPS toch verminderd effectief lijkt te zijn als geleiding, nog wel weg komen met minder krachtige explosieven?

In Oekraine zal niet eens 1% van de projectielen, geleid zijn. Verder is veel artillerievuur niet bedoeld om een doel te vernietigen. Ook zijn er twee manieren hoe artillerieprojectielen, doelen vernietigen. Je hebt de drukgolf en de fragmentatie. De drukgolf is voornamelijk bedoeld voor ingegraven posities of inslag tegen een gepantserd voertuig. De bepantsering kan het projectiel stoppen, maar die drukgolf kan alsnog allemaal optische instrumenten of elektronica vernietigen. En bij een zeer zware explosie zoals een vliegtuigbom, kan de drukgolf alsnog iedereen in het voertuig doden.

Maar meestal is de fragmentatie het gevaarlijke. Een minder krachtig explosief zorgt hier voor iets grotere fragmenten die iets langzamer gaan. Artillerieprojectielen worden ontworpen rondom een bepaalde explosieve kracht, maar dat betekent niet dat ze niet (goed) werken met een minder krachtig explosief. Je kan heel goed een apart projectiel ontwikkelen met dunnere stalen wanden of een lagere treksterkte van het staal en deze projectielen dan vullen met amatol 50/50. Om ze te onderscheiden, verf je ze bijvoorbeeld geel in plaats van groen.

Dit soort projectielen kan je dan inzetten voor bijvoorbeeld tegenvuur, interdictie vuur of troepenconcentraties in open terrein. Vuurmissies die je vaker uitvoert, maar minder bedoeld zijn om doelen echt te vernietigen en meer om een tactisch resultaat te bereiken. Denk aan het onderdrukken van vijandelijk voer, het dwingen dat tanks zich moeten terugtrekken of het verstoren van bevoorrading. Maar je economiseert de productie van je projectielen wel fors en je stelt jezelf veel beter in staat om je civiele industrie te mobiliseren als het nodig is.

[rapture]

Trishul schreef op vrijdag 26 december 2025 @ 13:52:
[...]


Zeer interessante post, mijn complimenten. Als ik +10 kon geven had ik dat zeker gedaan.
Ik zat te denken, wij hebben hier natuurlijk een enorme landbouwsector met allerlei toeleveranciers. Een van die leveranciers is het best wel grote Yara, kunstmest fabrikant: https://www.yara.nl/. Nou is gasleveranties wel een dingetje geworden de afgelopen jaren en wordt er door milieuclubs hard gestreden tegen bedrijven als Yara, Tata Steel, enz. Ik weet niet in hoeverre Yara ook leverancier kan zijn voor de wapenindustrie, maar wellicht dat dit soort bedrijven, net als een Dow overigens, aangemerkt kunnen worden als strategisch van belang. Misschien zelfs kandidaten om te nationaliseren en te vergroenen.

Ik heb eventjes gecheckt:

Zoals bij vele Europese kunstmestproductielocaties, was de ontwikkeling gerelateerd aan de beschikbaarheid van cokesoven gas uit een naburige cokesfabriek. Tegenwoordig gebruikt Yara Sluiskil vooral Noordzeegas om hoogwaardige stikstofmeststoffen en industriële chemicaliën te produceren.
https://www.yara.nl/over-...de-benelux/yara-sluiskil/

Aan de inputs zie ik dat ze met Haber-Bosch ammoniak maken.

Voor meer info over de chemie: rapture in "Wapens en wapensystemen"

Ze hebben de productiecapaciteit en locaties in een spreadsheet gezet.


https://www.yara.com/site...nt---september-2025.xlsx/

Sluiskil is inderdaad een grote ammoniakfabriek met 1,9 miljoen ton per jaar productiecapaciteit.

[Yakolev]

China gaat volledig ERUSEA (Ace Combat)

Chinese Cargo Ship Converted To Launch Advanced Combat Drones Emerges
China has reconfigured its medium cargo ship-turned improvised warship into a drone carrier, but just how realistic is what we are seeing?
https://www.twz.com/sea/c...ced-combat-drones-emerges

In a major follow-up to three of our recent stories on China’s weapons developments, we can now report that what appeared to be a modular, road-mobile, electromagnetic aircraft launch system (EMALS) catapult capable of flinging advanced fixed-wing combat drones into the air is now set up on a ship. And not just any ship, but the same medium cargo vessel that was recently configured as an improvised surface combatant, with roughly 60 containerized missile launch cells, radars, and close-in defenses. The ship was rapidly reconfigured over a few days to go from an arsenal ship of sorts to a multi-role advanced combat drone carrier.

De VS krijgt EMALS zelf niet eens volledig werkend op hun vliegdekschepen, de Chinezen zijn al aan het experimenteren op containerschepen. Nu is een drone vergeleken met een volledig bewapende F-35 niet zo heel zwaar, maar China laat zien wat ze in huis hebben.

Wat foto's:

[Helixes]

Ik maak me wel lichte zorgen over deze ontwikkeling in China. Immers, met deze "innovatie" wordt ieder vrachtschip een legitiem doelwit. Er zijn redenen waarom er een strikte scheiding tussen koopvaardij en marine bestaat - dit is, zonder ook maar één raket of drone af te schieten een oorlogsmisdaad. Niet dat China daarom geeft.

Waar ze wellicht wél om geven is dat er in geval van oorlog plots ontzettend veel vrachtschepen zinken. Blijkbaar is het hun afweging dat dat de moeite waard is.

[Tens]

Helixes schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 11:51:
Ik maak me wel lichte zorgen over deze ontwikkeling in China. Immers, met deze "innovatie" wordt ieder vrachtschip een legitiem doelwit. Er zijn redenen waarom er een strikte scheiding tussen koopvaardij en marine bestaat - dit is, zonder ook maar één raket of drone af te schieten een oorlogsmisdaad. Niet dat China daarom geeft.

Waar ze wellicht wél om geven is dat er in geval van oorlog plots ontzettend veel vrachtschepen zinken. Blijkbaar is het hun afweging dat dat de moeite waard is.

China is nogal afhankelijk van vrachtschepen voor hun handel, dus elk vrachtschip verdacht zullen ze niet graag zien. Maar containers vol met grote aantallen drones die in een haven gelanceerd worden (zoals Oekraïne heeft laten zien) is al een reële optie
uit het bericht:

And that brings us to the biggest question of all: what are we really seeing here? What is real and what is aspirational? From the drones to the catapult train to the improvised surface combatant configuration for the cargo ship, this all could be a proof of concept or something more mature. There are indications toward the latter, as we have discussed in our previous posts, but this could still be exploratory and even somewhat performative — meant just as much for foreign consumption as it is for testing real systems.

en super hires foto's, het lijkt er echt op dat China iets wil laten zien.

[M411007]

Ze willen inderdaad wat laten zien. Spierballen .

Vorige week stond datzelfde schip (ZHONG DA 79) vol met containers met raketlanceerinstallaties.
https://militarnyi.com/en...h-a-salvo-of-60-missiles/

[Tens]

Brits Raven's naar oekraïne

Britain delivers 13 Raven systems to Ukraine, promises first batch of 15 Gravehawks
All 13 Raven air defence systems funded by Britain are now with Ukrainian units, while the first production Gravehawks from a 15-unit order will arrive shortly following delivery of two prototypes

https://euromaidanpress.c...t-batch-of-15-gravehawks/

[Trishul]

https://www.nieuwsblad.be...in-de-maak/122352377.html

Duitsland en India dichtbij een akkoord voor de bouw van een aantal nieuwe onderzeeërs. Het zou gaan om ThyssenKrupp onderzeeërs, nog niet zeker waar die gebouwd zullen worden.
In ieder geval positief dat de Duitse militaire industrie verder uitbreidt en uiteindelijk ook strategisch positief gezien de controle over de Indische Oceaan.

[thomskipsp]

Toch wel ironisch:

“ The U.S. State Department has approved Denmark’s request to purchase AGM-114R Hellfire missiles and related equipment in a potential foreign military sale valued at $45 million, the Defense Security Cooperation Agency said on Thursday.”

https://defence-blog.com/...ssile-package-to-denmark/

[Yakolev]

Trishul schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 11:39:
https://www.nieuwsblad.be...in-de-maak/122352377.html

Duitsland en India dichtbij een akkoord voor de bouw van een aantal nieuwe onderzeeërs. Het zou gaan om ThyssenKrupp onderzeeërs, nog niet zeker waar die gebouwd zullen worden.
In ieder geval positief dat de Duitse militaire industrie verder uitbreidt en uiteindelijk ook strategisch positief gezien de controle over de Indische Oceaan.

Ze zijn er maar sinds 1999 bezig..

Why India Still Cannot Build Conventional Submarines On Its Own: A Chronicle Of Avoidable Failure
https://swarajyamag.com/d...icle-of-avoidable-failure

[Tom Paris]

thomskipsp schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 12:25:
Toch wel ironisch:

“ The U.S. State Department has approved Denmark’s request to purchase AGM-114R Hellfire missiles and related equipment in a potential foreign military sale valued at $45 million, the Defense Security Cooperation Agency said on Thursday.”

https://defence-blog.com/...ssile-package-to-denmark/

Als je dat al ironisch vindt... Denemarken is van plan voor $1.8 miljard drie P-8 Poseidon patrouilletoestellen te kopen: https://www.navalnews.com...trol-aircraft-to-denmark/

[Trishul]

Yakolev schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 12:39:
[...]


Ze zijn er maar sinds 1999 bezig..

Why India Still Cannot Build Conventional Submarines On Its Own: A Chronicle Of Avoidable Failure
https://swarajyamag.com/d...icle-of-avoidable-failure

Only in India... Tegelijkertijd was dat project voor het zelf ontwikkelen van nucleaire onderzeeërs wel succesvol: https://en.wikipedia.org/wiki/Arihant-class_submarine. 4 gebouwd, 2 operationeel.
Ik denk dat er te weinig geld en focus gestoken is in dat conventionele onderzeeër programma, beetje hetzelfde geval als met de zelfontwikkelde straalmotor.

Wel fijn voor de Europese bouwers van onderzeeërs.

[rapture]

Tens schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 15:56:
[...]

Hm, deze puur kinetische (zonder explosieve lading) aanval heeft op zich weinig effect, Putin moest zich even afreageren. Maar ze laten wel zien wat ze kunnen, en dat tegenhouden van dit soort aanvallen wishfull thinking is.


[...]


[X]


[Afbeelding]

Kinetische energie van een projectiel: 1/2mv²

630kg / 36 elementen = 17,5kg per stuk

3400² * 17,5 / 2 = 101,15 MegaJoule en dit kan naar 101 MJ afgerond worden.

Als je duizenden meter per second kwadrateert, dan wordt het al snel MegaJoule en overtreft gemakkelijk de vuurkracht van een tankkanon. Dan gaan we snel richting railguns en slagschepen. 101 MJ is wat er gebeurd als BL 12-inch Mk VIII naval gun een doel van dichtbij raakt.

Waarmee ik en Sergey Flash geen rekening gehouden hebben, is hoeverre dat het projectiel versplintert/verdampt op het moment dat het inslaat. Dat was een probleem tijdens de Slag bij Jutland, Britse projectielen waren te bros en versplinterden.

[KingCrash]

https://nypost.com/2026/0...credible-witness-account/

Artikel over het mogelijk gebruik van Sonic weapons door USA bij de actie in Venezuela.
Iemand hier meer achtergrond over, of en hoe dit werkt en waarom bijvoorbeeld de eigen mensen niet geraakt worden hierdoor?

[Jerie]

PASware schreef op maandag 12 januari 2026 @ 08:59:
[...]

Trump hoopt natuurlijk dat de Europese defensie investeringen vooral gedaan worden in Amerikaanse wapens. Ik hoop dat de EU zo slim is om het vooral uit te gaan geven aan Europse investeringen. Dan houden we ons aan die 5%, maar houden het geld wel op ons eigen grondgebied. Win-win.

Ik zou zeggen wees pragmatisch.

Op de korte duur hebben wij veel te weinig luchtafweer, en geen equivalent van een Patriot van Amerikaanse Raytheon. Dan is het prima om zelf te ontwikkelen, maar ook om deze van Raytheon af te nemen.

Aan de andere kant op de lange duur zelf ontwikkelen, en niet meer dingen kopen zoals peperdure F-35 die afhankelijk zijn van softwareupdates. Het risico op achterdeurtjes was er destijds al, maar dat risico is met de huidige president en geopolitiek hoger geworden.

Denemarken kon, net als Nederland, de F-16 aan UA geven omdat deze is (en nog verder wordt) vervangen door F-35. Denemarken zit daar ook aan vast: Denmark to acquire 16 additional F-35 fighter jets. Bron Deense mindef, van 10 Oct 2025.

[servies]

KingCrash schreef op zondag 11 januari 2026 @ 15:38:
https://nypost.com/2026/0...credible-witness-account/

Artikel over het mogelijk gebruik van Sonic weapons door USA bij de actie in Venezuela.
Iemand hier meer achtergrond over, of en hoe dit werkt en waarom bijvoorbeeld de eigen mensen niet geraakt worden hierdoor?

De New York Post is toch een niveautje roddelblad... dus waarschijnlijk onzin. De naam is inderdaad enigzins verwarrend...

[YakuzA]

servies schreef op maandag 12 januari 2026 @ 13:35:
[...]

De New York Post is toch een niveautje roddelblad... dus waarschijnlijk onzin. De naam is inderdaad enigzins verwarrend...

Ik had tegen beter weten in toch doorgeklikt:

The US used a powerful mystery weapon that brought Venezuelan soldiers to their knees, “bleeding through the nose” and vomiting blood during the daring raid to capture dictator Nicolas Maduro, according to a witness account posted Saturday on X by the White House press secretary.

In a jaw-dropping interview, the guard described how American forces wiped out hundreds of fighters without losing a single soldier, using technology unlike anything he has ever seen — or heard.

Idd allemaal unbased wild gegok in de ruimte zonder enige onderbouwing in dat artikel.
Zou me ook niet verbazen als er een sprinkeltje AI over dit artikel is gegaan.

[ Voor 4% gewijzigd door YakuzA op 12-01-2026 13:44 ]

[Trishul]

YakuzA schreef op maandag 12 januari 2026 @ 13:43:
[...]

Ik had tegen beter weten in toch doorgeklikt:

[...]
Idd allemaal unbased wild gegok in de ruimte zonder enige onderbouwing in dat artikel.
Zou me ook niet verbazen als er een sprinkeltje AI over dit artikel is gegaan.

Kan ook Amerikaanse (superioriteits-)propaganda zijn, maar als ik de omschrijvingen lees, klinkt het eerder als een (bio)chemisch wapen?
Benieuwd wat hiervan waar is.

[wauskoek]

Berichtje van Rheinmetal zelf: https://www.rheinmetall.c...-supplies-lynx-to-ukraine

Rheinmetall is supplying Ukraine with additional systems for national defence. The country is set to receive its first Lynx KF41 infantry fighting vehicles as early as the beginning of 2026. A contract to this effect was signed in December 2025. The order value for the first five combat vehicles is in the mid double-digit million euro range, with the systems being financed by the Federal Republic of Germany.

[Yakolev]

Ace Combat cosplayer Indonesië heeft opnieuw een nieuw gevechtstoestel op het oog.

NEW: Pakistan and Indonesia are in advanced talks on a defence deal that could see Jakarta buy around 40 JF-17 Thunder fighter jets and armed drones from Pakistan.

Source: Reuters pic.twitter.com/z1L6HpIcSW

— Clash Report (@clashreport) 12 januari 2026

F-16 / Su-27 / Su-30 / T-50 hebben ze al.
In de bestelling staat: Dassault Rafale

En in verregaande onderhandelingen over: J-10 / JF-17 / F-15EX / KF-21 / KAAN / SU-57

Mis ik nog iets?

[YakuzA]

Yakolev schreef op maandag 12 januari 2026 @ 20:14:
Ace Combat cosplayer Indonesië heeft opnieuw een nieuw gevechtstoestel op het oog.

[X]

F-16 / Su-27 / Su-30 / T-50 hebben ze al.
In de bestelling staat: Dassault Rafale

En in verregaande onderhandelingen over: J-10 / JF-17 / F-15EX / KF-21 / KAAN / SU-57

Mis ik nog iets?

Dat is wel een flinke mix voor de afdeling maintenance.

[Tom Paris]

Yakolev schreef op maandag 12 januari 2026 @ 20:14:
Ace Combat cosplayer Indonesië heeft opnieuw een nieuw gevechtstoestel op het oog.

[X]

F-16 / Su-27 / Su-30 / T-50 hebben ze al.
In de bestelling staat: Dassault Rafale

En in verregaande onderhandelingen over: J-10 / JF-17 / F-15EX / KF-21 / KAAN / SU-57

Mis ik nog iets?

Ja, de drie verschillende fregatten die ze gekocht hebben in het VK, Italie en Turkije https://eastasiaforum.org...s-procurement-discipline/

Ook bij de marine geen uniformiteit...

[Yakolev]

Dassault gaat binnenlopen met hoogstwaarschijnlijk een nieuwe order vanuit India voor de Rafale. Ik neem hiermee aan dat men dus niet besluit de Su-57 te gaan kopen. De Indiase luchtmacht heeft interesse in 114 toestellen.

In een andere bron had ik gelezen dat deze nieuwe order ook voor een groot gedeelte in India geproduceerd zou moeten worden.

India moves toward major Rafale fighter procurement
https://defence-blog.com/...fale-fighter-procurement/

India is moving toward approving a large-scale purchase of Rafale fighter jets, as New Delhi prepares for French President Emmanuel Macron’s visit next month, according to senior officials familiar with the process.

Indian Air Force leaders have submitted a proposal to acquire what the service described as a “substantial” number of new aircraft under a government-to-government agreement, with production to take place inside India. Officials said discussions on the final quantity remain underway, but the Air Force has stated it requires at least 114 modern fighters to address inventory gaps.

According to officials cited in New Delhi, the procurement must first receive authorization from the Defence Acquisition Council and then approval from the Cabinet Committee on Security. The government would also need to allocate dedicated funds in the upcoming budget. India last year signed a contract for 24 naval Rafale aircraft, with that pricing expected to serve as the benchmark for what could become a multibillion-euro deal.

Prima besluit denk ik. De luchtmacht heeft al Rafale vliegtuigen en de marine heeft ze sinds vorig jaar ook in de bestelling staan om de MiG-29K te vervangen. Het aantal vliegtuigtypen omlaag brengen zal de vloot efficiëntie alleen maar verhogen. Ik weet alleen niet of een luchtvloot van Su-30MKI en Rafale echter voldoende zal zijn tegen Pakistan / China.

[downtime]

Yakolev schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:16:
Dassault gaat binnenlopen met hoogstwaarschijnlijk een nieuwe order vanuit India voor de Rafale. Ik neem hiermee aan dat men dus niet besluit de Su-57 te gaan kopen. De Indiase luchtmacht heeft interesse in 114 toestellen.

India heeft behoeften voor de korte termijn en de lange termijn. Ze hebben een urgent gebrek aan vliegtuigen en moeten ook vooruitdenken naar de volgende generatie. Aanschaf van extra Rafales is een prima manier om snel de grootste gaten te dichten met een toestel wat ze al kennen en wat daardoor nul risico met zich meebrengt. Voor de wat langere termijn kunnen ze nog best interesse in de Su-57 hebben.

[Trishul]

Yakolev schreef op woensdag 14 januari 2026 @ 12:16:
Dassault gaat binnenlopen met hoogstwaarschijnlijk een nieuwe order vanuit India voor de Rafale. Ik neem hiermee aan dat men dus niet besluit de Su-57 te gaan kopen. De Indiase luchtmacht heeft interesse in 114 toestellen.

In een andere bron had ik gelezen dat deze nieuwe order ook voor een groot gedeelte in India geproduceerd zou moeten worden.

India moves toward major Rafale fighter procurement
https://defence-blog.com/...fale-fighter-procurement/


[...]


Prima besluit denk ik. De luchtmacht heeft al Rafale vliegtuigen en de marine heeft ze sinds vorig jaar ook in de bestelling staan om de MiG-29K te vervangen. Het aantal vliegtuigtypen omlaag brengen zal de vloot efficiëntie alleen maar verhogen. Ik weet alleen niet of een luchtvloot van Su-30MKI en Rafale echter voldoende zal zijn tegen Pakistan / China.

Vorige maand was Poetin op bezoek in India inclusief een delegatie om de verkoop en productie van de Su-57 te bespreken.
Ik weet niet zeker of India hiermee nu aangeeft dat ze de voorkeur hebben voor de Rafale's, of dat er uiteindelijk alsnog een Su-57MKI komt als opvolger voor de Su-30MKI.

Hoe dan ook is 114 extra Rafale's alleen maar positief:
- voor de Europees/Franse defensie industrie
- voor de controle in de Indische oceaan kustregio
Zoveel extra aankopen Rafale's (uiteindelijk in totaal dan ~200 operationeel) geeft wel aan dat dit toestel goed gewaardeerd wordt in India, ook na de oorlog vorig jaar.

[Jerie]

evilution schreef op donderdag 15 januari 2026 @ 19:26:
[...]

En 2 jaar daarvoor: https://marineschepen.nl/...ip-tot-zinken-bracht.html

[...]

Dat is ons oude spul:

Deze onderzeeboten moeten worden vervangen rond 2030.

Benieuwd wat de Chinese en Amerikaanse duikboten zoal kunnen (de Russische zagen we recent in actie ).

[Yakolev]

Russische duikboten zijn over het algemeen geavanceerder dan die uit China - Waar de Chinezen qua oppervlakteschepen sterk de leiding hebben genomen over de Russische, en waarschijnlijk ook geavanceerdere schepen hebben dan de meeste Westerse landen (Type-055) zijn volgens de meeste experts Chinese duikboten minder goed dan Russische of Westerse duikboten.

Chinese Submarine Warfare – A Natural Evolution or Game Changing Revolution?
https://www.rusi.org/expl...-game-changing-revolution

This being said, there are real limitations to consider. Even newer Chinese SSNs may well fall short of the performance standards achieved by their quieter Russian and Western counterparts

En de bekende graphic, wel uit 2009 - Even ge-upscaled dmv AI (Zitten nu wel spelfouten in de namen)



Office of Naval Intelligence - The People’s Liberation Army Navy: A Modern Navy with Chinese Characteristics

[teacup]

dion_b schreef op zondag 18 januari 2026 @ 20:35:
[...]
We lijken weer bij zo'n punt aangekomen, waar dezelfde dronetechnologie op tactisch niveau juist de verdediging enorm versterkt terwijl het op strategisch niveau juist de verdediging uitholt. Dat laatste aanpakken zal nieuwe ontwikkelingen vergen voordat de kostenbalans weer rechtgetrokken kan worden.

Om een inhoudelijke discussie hier verder te helpen. Wanneer we vooruit kijken, wat betekend drone technologie voor een toekomstige oorlog? Ik weet niet goed of ik je zin over tactisch versus strategisch goed interpreteer. Zoals ikzelf tegen drone technologie aankijk geven ze de verdediging inderdaad een tactisch voordeel. Met minder bemensing kan een front over de lengte beter dichtgehouden worden zodat capaciteit kan worden ingezet op de zone waar de vijand met speerpunten bezig zijn. De aanvaller heeft meer een uitdaging. Ben je in beweging heb je tegenwoordig ook drones nodig om jezelf tegen verdediging drones te beschermen, Wat ik mij heb laten vertellen is het gebruik van drones in een bewegingsoorlog nog een grotere uitdaging. Een aanvallende partij heeft hierin dus vooralsnog een nadeel.

Zoomen we uit, en kijken we naar de aanvalsdrones van Rusland, hebben we een grote uitdaging om onszelf daartegen te verdedigen. De Oekraïnse samenleving staat onder druk en moet ook nog een front verzorgen. Is dit het strategische nadeel waar je op doelt?

Als ik een grote broek mag aan trekken verwacht ik dat drone technologie uiteindelijk verdedigend zo flexibel op een hyve-achtige manier gecoördineerd kan reageren dat het minder gaat uitmaken wat de aanvaller er op afstuurt. Een hyve intelligentie gaat hierbij in flexibiliteit die van de aanvaller overstijgen. Maar dit is een long shot. Kan een verdedigende hyve goed genoeg reageren op een massale push wat we nu met klassiek materieel ook zien gebeuren? Mijn argument voor die grote broek is dat een kunstmatig "verdedigingssysteem" minder gevoelig zal zijn voor flooding dan met mensen bemand materieel. Want sneller acterend en flexibeler. Maar dan moet je het wel goed inrichten. Op dat laatste punt zijn we nog onderweg naar morgen. En wat drone technologie voor een aanval in een bewegingsoorlog betekend? Geen idee om eerlijk te zijn. Dan grijp ik naar ook weer niet zo nieuwe vergezichten uit space opera SF als die van Alistair Reynolds. Maar dat is hier schreeuwend off topic. Eens voorbij systemen en contra systemen kijken is denk ik desondanks heel nuttig. Heeft iemand een idee wat drones voor een bewegingsoorlog betekenen?

[dion_b]

teacup schreef op maandag 19 januari 2026 @ 07:29:
[...]

Heeft iemand een idee wat drones voor een bewegingsoorlog betekenen?

Tot op zekere hoogte hebben we indicaties uit deze oorlog. Meest opvallend isdat de laatste geslaagde poging van iets dat op operationeel niveau leek op bewegingsoorlog - de UA inval in Kursk in juli 2024 - plaatsvond voor de escalatie van drones in dat najaar.

Sindsdien heeft UA hoegenaamd geen grootschalige gemechaniseerde operaties geprobeerd en waar RU wel grotere concentraties voertuigen naar het front stuurde, zijn ze betrekkelijk snel door drones uitgeschakeld - doorgaans voor het front bereikt werd in gebieden waar intensiever gevochten werd (Donbas, Kharkiv), maar elders ook na bescheiden doorbraak van licht verderdige fronten (Zaporizhzhia/Dnipro). Dat laatste is misschien nog meest veelzeggend: er waren in die gevallen onvoldoende middelen (drones) aanwezig om de initiele aanval tegen te houden, maar het lukte om snel genoeg versterking aan te laten rukken om de doorbraak te pareren. Drones zijn een stuk sneller naar andere delen van het front te verplaatsen dan zware voertuigen.
Significante terreinwinst is sinds 2025 eigenlijk alleen bereikt met infiltratietechnieken of het - nog steed grotendeels te voet - benutten van logistieke fouten van de tegenstander (Kupiansk, Siversk).

Wat dit zegt over echte bewegingsoorlog is natuurlijk de vraag. Een handjevol pantservoertuigen en een hoop ATV's is niet te vergelijken met een inval met honderden zo niet duizenden voertuigen over een breed front. Er zijn andere redenen dan de drones dat dergelijke offensieven niet plaats vinden (gebrek aan mensen en materieel voorop), maar 18 maanden is lang. Zelfs deze twee legers (en dan met name RU) zouden over die periode in staat kunnen zijn om reserves op te bouwen voor een poging tot gemechaniseerde doorbraak, zoals beide partijen herhaaldelijk deden in de 18 maanden ervoor. Iets is veranderd sinds najaar 2024 en dat wijst sterk op de drones. Maar we zullen het pas zeker weten als iemand in een conflict met vergelijkbare hoeveelheden drones wel een dergelijke poging doet.

[unclero]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 25 december 2025 @ 23:29:
Wat je in de mijnbouwindustrie vaak ziet is Amatol 20/80. Zo kunnen ze snel opschalen. Maar hoe kom je nu aan de bestanddelen van amatol? Ammoniumnitraat verkrijg je met salpeterzuur en ammoniak. TNT krijg je door Tolueen te nitreren met salpeterzuur en zwavelzuur. Tolueen is een koolwaterstof (C7H8) en een grondstof in andere chemische producten zoals verfverdunners.

Kleine noot: In Japan gebruikt men inderdaad vooral mijnbouwexplosieven op TNT-basis. Dat heeft niet alleen te maken met handiger in dosering en verpakking. Maar vooral ook met dat tolueen nu eenmaal een restprodukt is uit de petrochemische industrie die daar van oudsher goed ontwikkelt is.

Maar een uitgebreide chemische industrie hebben we in Nederland van oudsher ook (een bekende econoom op YouTube omschrijft Nederland als "het Koloniale Rijk zónder koloniën"). Als ik even kijk wat voor bedrijven we daar allemaal voor kunnen aanwenden, zo even op de zijkant van een sigarendoosje:

• Schietkatoen/Zetmeelnitraat:
  • Avebe
  • Akzo
• Ammonia-basis:
  • Yara
  • Orascom (voorheen: OCI)
• Tolueen-basis:
  • Alles en iedereen in Pernis
  • Alles en iedereen in Chemelot
• Hexa-basis:
  • Caldic

En metaalverwerkende bedrijven en machinebouwers hebben we ook in overvloed. Om het allemaal samen te brengen is vooral vraag nodig. Dit hoor ik meer bij Nederlandse defensie-ondernemers.
Dan kom ik weer bij hetgeen ik al decennia zeg: er moet een 20mm regel komen. Defensie moet de voorkeur geven aan binnenlandse producenten bij munitie-aanbestedingen van 20mm of kleiner. Als Defensie dan ook nog locaties beschikbaar stelt waar productie (vooral assemblage) plaats kan vinden, dan zijn we er eigenlijk al.

En ja, het produceren van 5,56mm munitie is misschien niet zo sexy als het produceren van 155mm granaten en antitankraketten. Maar de mensen die heel goed zijn in het produceren van 155mm knallers zijn vooral ook heel goed in het produceren van 5,56mm knallers, en hebben nog wat sidegigs in consumentenspullen (munitie voor schietsport en de jacht). Een jaar of 15 geleden was ik eens op bezoek bij het Duitse Wano, producent van kruit, en daar vertelde men: "de defensie en industrie zorgen voor ons dagelijks brood, maar de consumentenmarkt zorgt ervoor dat we beleg op ons brood hebben".

Niet dat ik denk dat dat snel zal gebeuren. De Nederlandse industrie is fantastisch in het produceren van zaken die een hoge marge, maar lage volumes kennen (goed voorbeeld: ASML). Het omgekeerde is lastiger, en kan alleen met bulken subsidie of het wordt gepositioneerd om aan de eerste de beste buitenlandse investeerder verkocht te worden (goed voorbeeld: Nexperia).

[Helixes]

unclero schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 10:04:

• Schietkatoen/Zetmeelnitraat:
  • Avebe
  • Akzo

Ik moet hier even opmerken dat de assets die Akzo tot diens beschikking had voor het produceren van industriële chemicaliën verkocht is aan.... De Amerikanen. Dat deel van het bedrijf heet Nouryon, en is op dit moment van de Carlyle Group. Wel begrijp ik dat er een beursgang wordt voorbereid, maar die zou plaatsvinden in New York.

Wel heeft Nouryon een methylcellulosefabriek in Arnhem. Dat procedé is niet onvergelijkbaar met het nitreren van cellulose - maar de locatie in Arnhem is ongeschikt daarvoor.

AkzoNobel mengt nog slechts chemicaliën tot een eindproduct - verf. Het staat trouwens ook te fuseren met Axalta - tevens Amerikaans. Voor zover ik begrijp zou het bedrijf wel Nederlandse wortels houden - maar die toekomst is onzeker. Persoonlijk verwacht ik niet dat het zwaartepunt van het bedrijf in Europa blijft.

[Tens]

Laat, maar gelukkig weer een aantal richting Oekraïne

❗️Norway has delivered a “significant number” of AMRAAM missiles for Ukraine’s NASAMS air defense systems, Prime Minister Jonas Gahr Støre announced. He said air defense remains a key focus of Norway’s support as Russia continues relentless attacks. Ukrainian Defense Minister… pic.twitter.com/Y8uxddaebf

— NOELREPORTS 🇪🇺 🇺🇦 (@NOELreports) 23 januari 2026

[Jazco2nd]

Yakolev schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 12:39:
[...]


Ze zijn er maar sinds 1999 bezig..

Why India Still Cannot Build Conventional Submarines On Its Own: A Chronicle Of Avoidable Failure
https://swarajyamag.com/d...icle-of-avoidable-failure

1981 volgens dat artikel

[DaniëlWW2]

unclero schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 10:04:
[...]


Kleine noot: In Japan gebruikt men inderdaad vooral mijnbouwexplosieven op TNT-basis. Dat heeft niet alleen te maken met handiger in dosering en verpakking. Maar vooral ook met dat tolueen nu eenmaal een restprodukt is uit de petrochemische industrie die daar van oudsher goed ontwikkelt is.

Maar een uitgebreide chemische industrie hebben we in Nederland van oudsher ook (een bekende econoom op YouTube omschrijft Nederland als "het Koloniale Rijk zónder koloniën"). Als ik even kijk wat voor bedrijven we daar allemaal voor kunnen aanwenden, zo even op de zijkant van een sigarendoosje:

• Schietkatoen/Zetmeelnitraat:
  • Avebe
  • Akzo
• Ammonia-basis:
  • Yara
  • Orascom (voorheen: OCI)
• Tolueen-basis:
  • Alles en iedereen in Pernis
  • Alles en iedereen in Chemelot
• Hexa-basis:
  • Caldic

En metaalverwerkende bedrijven en machinebouwers hebben we ook in overvloed. Om het allemaal samen te brengen is vooral vraag nodig. Dit hoor ik meer bij Nederlandse defensie-ondernemers.
Dan kom ik weer bij hetgeen ik al decennia zeg: er moet een 20mm regel komen. Defensie moet de voorkeur geven aan binnenlandse producenten bij munitie-aanbestedingen van 20mm of kleiner. Als Defensie dan ook nog locaties beschikbaar stelt waar productie (vooral assemblage) plaats kan vinden, dan zijn we er eigenlijk al.

En ja, het produceren van 5,56mm munitie is misschien niet zo sexy als het produceren van 155mm granaten en antitankraketten. Maar de mensen die heel goed zijn in het produceren van 155mm knallers zijn vooral ook heel goed in het produceren van 5,56mm knallers, en hebben nog wat sidegigs in consumentenspullen (munitie voor schietsport en de jacht). Een jaar of 15 geleden was ik eens op bezoek bij het Duitse Wano, producent van kruit, en daar vertelde men: "de defensie en industrie zorgen voor ons dagelijks brood, maar de consumentenmarkt zorgt ervoor dat we beleg op ons brood hebben".

Niet dat ik denk dat dat snel zal gebeuren. De Nederlandse industrie is fantastisch in het produceren van zaken die een hoge marge, maar lage volumes kennen (goed voorbeeld: ASML). Het omgekeerde is lastiger, en kan alleen met bulken subsidie of het wordt gepositioneerd om aan de eerste de beste buitenlandse investeerder verkocht te worden (goed voorbeeld: Nexperia).

Ik zou alleen 35mm bepleiten en niet 20mm. We hebben niet zoveel 20mm meer over in de Nederlandse strijdkrachten. Zo zal je vooral 0.50, 7.62x51mm en 5.56x45mm gaan produceren. Zeker op het moment worden er steeds meer 30mm en 35mm systemen ingevoerd en die trend zie je in heel Europa. Dat is toch wel een van de grote lessen uit Oekraine. Snelvuurkanonnen zijn erg handig, zeker als ze gemechaniseerd zijn. Dat is, alweer, iets dat de Duitsers verspreid hebben met hun massale gebruik van 20mm en 37mm snelvuurkanonnen tijdens WO2.

Maar dit is denk ik iets dat je niet aan de private industrie over zou moeten laten, zeker niet in een land zoals Nederland. Hier zou je eigenlijk een staatsarsenaal moeten oprichten die in de productie van dit soort munitie voorziet. Tegelijkertijd wil je het denk ik ook niet helemaal staatseigendom maken, want dan is het een doelwit voor bezuinigingen of privatisering, afhankelijk van welke politieke partijen aan de macht zijn. Een complexe eigendomsstructuur met meerdere belangen die voorkomt dat de productie afgeschaald of zomaar verkocht kan worden, lijkt hier wenselijk. Want zo maak je er een verplichte kostenpost van en dan moet Defensie afnemen. Zo kunnen ze voorraden opbouwen en krijgen de chemische faciliteiten in Nederland, ook een voorspelbare en vaste afname van grondstoffen voor de productie.

Dat kan ze ook mede verleiden/dwingen om productie in Nederland op peil te houden. Want na decennia aan wanbeleid, gaat het niet bepaald goed met de industrie in Nederland. Ze moeten vergroenen, maar met welke energieaansluitingen, welke groene energie en bijvoorbeeld welke waterstof als vervanger van aardgas (dus circa 90% methaan CH4, maar dan zonder de C en wel de vier waterstofatomen) moeten ze dat precies gaan doen? De staalindustrie heeft hetzelfde probleem. Ook daar kan je de CO2 uitstoot elimineren door cokes te vervangen voor waterstof, maar het is er niet. Dit zou je ook onder die 1,5% defensiegerelateerde uitgaven kunnen scharen. Dat je er nu ook gigantische stappen in duurzaamheidsstreven mee zet en werkgelegenheid behoudt, maakt het politiek en maatschappelijk alleen maar gunstiger. Maar nu hebben we een of andere halfbakken deal met Tata die in de praktijk niet lijkt te werken.
https://nos.nl/artikel/26...ubsidie-nederlandse-staat

Vervolgens kan je een mobilisatiesysteem inrichten waarbij verschillende industrieën, hun productiequota's en vereisten, vooraf al bekend hebben in een noodsituatie. Ook dit is geen nieuw idee, maar iets dat uit WO1 kwam en met name zo succesvol is toegepast in de VS tijdens WO2.

[Jerie]

Tens schreef op zondag 1 februari 2026 @ 15:46:
[...]

Het Starlink gebruik door de Russen lijkt (te worden) opgelost.


[...]


https://defence-blog.com/...on-russian-strike-drones/

Is het object in de buurt van Oekraïne en geregistreerd als zijnde Oekraïns dan is het waarschijnlijk van Oekraïne.

Is het object in de buurt van Oekraïne maar geregistreerd als Kazach, China, dan is het waarschijnlijk van Rusland. Dit kun je ook achteraf checken in je audit logs.

Gaat het object van oost naar west, dan komt het waarschijnlijk uit Rusland.

Gaat het object van west naar oost, dan komt het waarschijnlijk uit Oekraïne.

En ook die laatste twee kun je weer verifiëren. Met dergelijke data kun je aan kansberekening doen. Big data noemen we dat tegenwoordig, vroeger deed je dat in een spreadsheet met een CSV.

Kortom, spijtig dat het zo lang heeft moeten duren. Gezien 'Mobile carriers can get your GPS location' is het ook niet zo moeilijk om zoiets te geolocaten. Want dat is nodig om het signaal te versturen. Waarschijnlijk zit dus ook daar de GNSS in het protocol. The other way around is in ieder geval rond de 30 meter accuraat alduds 'A First Look at the OneWeb LEO Constellation: Beacons, Beams, and Positioning' uit 2024 en 'On the Fundamental Tracking Performance and Design Considerations of Radio Navigation' ook uit 2024 maar die laatste met 3 Starlink + 5 OneWeb LEO. En dan hebben we het nog niet over klassieke triangulatie gehad. Als je dat samen met dB sterkte combineert dan kun je ook geolocaten. Bovendien gebruikt men ook een grondstation, en ook daar kunnen we kort over zijn: die in Oekraïne mogen, die in Rusland... niet.

Overigens die LEO tracking kwam ook naar voren in deze talk: 'Who cares about the Baltic Jammer?' -- Terrestrial Navigation in the Baltic Sea Region

Sharbel Kozhaya en Zaher Kassas hebben hier nog meer onderzoek naar gedaan: https://ieeexplore.ieee.org/author/37089480664 https://ieeexplore.ieee.org/author/37299129400

Vooral Zaher Kassas heeft interessant onderzoek gedaan naar 4G/5G positionering:

[...] Experimental results are presented, demonstrating the receiver’s ability to localize a stationary receiver. Using fused carrier phase measurements from a 5G gNB, an LTE eNodeB, and a digital TV tower, via an extended Kalman filter (EKF), it is shown that the receiver can localize itself to within 2 m, starting from initial positions randomly located within a 95% uncertainty ellipse with a radius of around 700 m. [...]

Van 700 meter tot 2 meter. Ook hier nog twee papers over beamforging: 'Carrier-to-Noise Ratio Improvement of 5G Signals via Beamforming for TOA-Based Opportunistic Navigation' en recenter: 'Beamforming-Enabled Blind Navigation With Application to 5G and DTV Signals of Opportunity'

A beamforming-enabled blind navigation (BBN) receiver is developed. Unlike conventional opportunistic receivers, the BBN requires no prior knowledge of the reference signal structure. Moreover, unlike Doppler subspace-based blind receivers, which fail when there is not sufficient Doppler separation between sources, the BBN overcomes this limitation via beam forming, enabling effective spatial separation even when Doppler frequencies are closely spaced. [...]

En dat is allemaal declassified. Kozhaya specifiek meer GNSS middels LEO onderzoek gedaan.

Dus meneer Musk mag als de wiederweerga aan het werk met deze (voor hem) eenvoudige materie. Daar ontvangt hij immers ook netjes centjes voor.

[Yakolev]

Yakolev schreef op maandag 12 januari 2026 @ 20:14:
Ace Combat cosplayer Indonesië heeft opnieuw een nieuw gevechtstoestel op het oog.

[X]

F-16 / Su-27 / Su-30 / T-50 hebben ze al.
In de bestelling staat: Dassault Rafale

En in verregaande onderhandelingen over: J-10 / JF-17 / F-15EX / KF-21 / KAAN / SU-57

Mis ik nog iets?

Leonardo, PT ESystem Solutions and the Ministry of Defence Of the Republic of Indonesia sign M-346 F AIRCRAFT Letter of Intent to meet Indonesian Air Force training and combat requirements

At Singapore Airshow 2026, Leonardo announced the signing of a Letter of Intent (LOI) with PT ESystem Solutions Indonesia and the Ministry of Defence (MoD) of the Republic of Indonesia aimed at cooperating for the supply and support of the Leonardo M-346 F “Block 20” aircraft to meet Indonesian Air Force operational requirements.

The LOI follows the selection of the M-346 by the MoD to respond to Indonesia’s training and combat capability needs. The programme will provide a major contribution to the MoD pursuing an aircraft fleet modernization plan leveraging on the M-346 advanced technology and performance to replace ageing types, such as the Hawk, among others.

https://www.leonardo.com/...g-and-combat-requirements

Mooi toestel verder. Alenia M-346 / Yak-130 varianten met wapens zien er altijd heel bruut uit.

[XanderDrake]

Yakolev schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 09:55:
https://www.leonardo.com/...g-and-combat-requirements

Mooi toestel verder. Alenia M-346 / Yak-130 varianten met wapens zien er altijd heel bruut uit.

Ik begrijp niet waarom deze Light attack fighter jets zo weinig worden gebruikt ter verdediging van middelgrote en ontwikkelingslanden. Als je geen grote aanvallen moet doen, op lange afstanden, is het zo veel goedkoper om deze M-346 te vliegen dan bijv een F16 of een Eurofighter (iets van 4 tot 10x goedkoper), laat staan moderne straaljagers. Tegen one-way drones zijn deze M-346 waarschijnlijk veel kosten effectiever, net als voor ground support acties binnen Oekraine.

[Yakolev]

XanderDrake schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 10:23:
[...]

Ik begrijp niet waarom deze Light attack fighter jets zo weinig worden gebruikt ter verdediging van middelgrote en ontwikkelingslanden. Als je geen grote aanvallen moet doen, op lange afstanden, is het zo veel goedkoper om deze M-346 te vliegen dan bijv een F16 of een Eurofighter (iets van 4 tot 10x goedkoper), laat staan moderne straaljagers. Tegen one-way drones zijn deze M-346 waarschijnlijk veel kosten effectiever, net als voor ground support acties binnen Oekraine.

Volgens mij is men recentelijk begonnen met AESA radars in dit soort toestellen te plaatsen, ouderwetse radars pasten nauwelijks in dit soort kleine vliegtuigen (en waren veel minder goed), een belemmering die niet meer bestaat.

M-346 en de T-50 (FA-50) kunnen al met AESA radars worden aangeboden, een Yak-130M is binnenkort ook beschikbaar met zulke radars.

Volgens mij is er tegenwoordig best veel vraag, vooral richting de T-50.

[brecht_vb]

Heeft iemand nog artikels gezien omtrent de massaproductie en successen van de zelf ontwikkelde raketten van UKR?

[Juup]

Mocht je refereren aan de FP-5 Flamingo, daar zijn wisselende berichten over.
Het laatst wat ik las was dat de 4 Flamingos die op de Skif-M fabriek afgestuurd waren wél alle 4 hun doel raakten:
https://euromaidanpress.c...57-production-photos-map/

[DaniëlWW2]

Australië gaat echt nooit onderzeeboten krijgen.
Ze hadden gewoon de Soryu-klasse moeten kopen uit Japan, maar ze moesten zo nodig moeilijk doen met in Australië bouwen. Wat een ongelofelijke geldverspilling en de Franse boten en de annulering en nu lijken de Amerikanen alsnog niet te willen leveren.
https://www.theguardian.c...n-us-congressional-report

[Tom Paris]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 22:05:
Australië gaat echt nooit onderzeeboten krijgen.
Ze hadden gewoon de Soryu-klasse moeten kopen uit Japan, maar ze moesten zo nodig moeilijk doen met in Australië bouwen. Wat een ongelofelijke geldverspilling en de Franse boten en de annulering en nu lijken de Amerikanen alsnog niet te willen leveren.
https://www.theguardian.c...n-us-congressional-report

Clickbait titel en heeel erg kort door de bocht interpretatie. De Congressional Research Service is exact dat, een instantie die het congres voorziet van informatie zodat het congres een goed geïnformeerd besluit kan nemen.

Het rapport gaat primair over funding van bouw en onderhoud van Virginia SSNs. Als er minder geld beschikbaar komt voor procurement en onderhoud wordt de actieve Virginia-vloot te klein, en is een van de scenario's dat subs bestemd voor Australië alsnog naar de US Navy gaan.

[Yakolev]

Juup schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 21:50:
Mocht je refereren aan de FP-5 Flamingo, daar zijn wisselende berichten over.
Het laatst wat ik las was dat de 4 Flamingos die op de Skif-M fabriek afgestuurd waren wél alle 4 hun doel raakten:
https://euromaidanpress.c...57-production-photos-map/

Deze locatie zou volgens RUSI niet geraakt zijn door Flamingo, maar door GMLRS

It was hit by GMLRS, not Flamingo.
Not to say FP-5 is a hoax but it wasn’t used in this strike.

— Jack Watling (@Jack_Watling) 25 januari 2026

[brecht_vb]

@Yakolev ik vond de impact nogal klein voor een flamingo

[Yakolev]

brecht_vb schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 09:06:
@Yakolev ik vond de impact nogal klein voor een flamingo

Gisteren werd er alweer geclaimd dat Flamingo iets geraakt zou hebben (Kapustin Yar), maar door OSINT onderzoekers kon geen schade gevonden worden. (op de schaal van Flamingo tenminste..)

This is very likely incorrect. I pulled the @planet image taken today (Feb 5). The building is intact, and no damage is present. I SERIOUSLY doubt they could rebuild the entire boiler room in the time between this image and last (Jan 18). https://t.co/O1oIoDbZWs pic.twitter.com/f4yDDwPmTn

— Decker Eveleth (@dex_eve) 5 februari 2026

[Juup]

Hmmm dus toch vaporware vooralsnog, die Flamingo.

[rapture]

Tom Paris schreef op donderdag 5 februari 2026 @ 23:28:
[...]

Clickbait titel en heeel erg kort door de bocht interpretatie. De Congressional Research Service is exact dat, een instantie die het congres voorziet van informatie zodat het congres een goed geïnformeerd besluit kan nemen.

Het rapport gaat primair over funding van bouw en onderhoud van Virginia SSNs. Als er minder geld beschikbaar komt voor procurement en onderhoud wordt de actieve Virginia-vloot te klein, en is een van de scenario's dat subs bestemd voor Australië alsnog naar de US Navy gaan.

Een oude les blijft moeilijk. Je vecht in een oorlog met wat je hebt en geleverd is. Niet met wat je besteld hebt.

Toen Frankrijk een vloot stuurde om China in elkaar te beuken, hadden ze aan de Duitsers gevraagd om de nieuwe slagschepen na de oorlog aan China te leveren zodat de Fransen in easy mode oorlog tegen China konden voeren.

As war with China seemed increasingly likely, the French persuaded the German government to delay the release of Dingyuan and Zhenyuan, two modern battleships then being constructed in German shipyards for China's Beiyang Fleet.[37]
Wikipedia: Sino-French War

Wat ook in oorlogstijd gebeurde, is dat het producerende land alle export orders voor eigen gebruik in beslag nam.

[Jerie]

Fanta schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:02:
[...]


Ik denk niet dat Musk en Trump daar per se wat mee te maken hebben. Als je op illegale wijze een Starlink terminal weet te verkrijgen en je wilt deze op Oekraïens grondgebied inzetten tégen Oekraïne, hoe moet Starlink dan weten dat er een Rus achter de knoppen zit i.p.v. een Oekraïner? Rusland kon die dingen officieel al niet kopen, maar er zijn altijd andere wegen om aan spullen te komen.

Ik merk dat er nog steeds veel onduidelijkheid is over hoe Starlink werkt, terwijl dat wel van belang is om hier een mening over te hebben.

Zie het als een constant bewegende muur waar je (met perfectie) tegenaan squashed. De muur zijn de LEO's. Waar de bal terecht komt, is het grondstation. Terminal (clients) squashen doorgaans stationair, maar in geval van een voertuig beweegt de squasher.

Dat het heel veel LEO satellieten zijn die constant om aarde draaien en dat het er zoveel zijn dat je altijd signaal hebt, dat is doorgaans wel duidelijk. Dat de latency laag is door LEO, en dat het door LEO veel satellieten zijn die snel voorbij razen snapt men ook. Maar verder?

Laten we beginnen met het meest simpele. De grondstations. Daar zijn er niet zoveel van, en die zijn stationair (GPS coordinaten veranderen niet, kun je definiëren in je vloot, zie map ze bouwen er grondstations bij), en glasvezel. Onder die jurisdictie gaat je verbinding in ieder geval vallen. Dus stel je zit in Nederland en gebruikt Starlink. Dan is de kans groot dat je gerouterd wordt via Frankfurt (Duitsland) of Londen (Verenigd Koninkrijk) omdat die het dichtst bij liggen. Dan val je juridisch ook onder die wetgeving. Zegt dat land je moet X of Y blokkeren als provider, dan zal dat moeten. Normaliter doen 'grote' routers dat niet (dat verzwakt je positie als knooppunt, een positie die bijv. zorgt dat je goede verbindingen hebt met andere knooppunten, en dat je diensten gebruiken voor dataanalyse), maar het kan wel, en dat is in deze context interessant.

Zit je op ongeveer dezelfde lengtegraad, meer in het oosten van Europa? Dan is Warschau (Polen) mogelijk van toepassing, en valt Londen af. Iets noordelijk en oostelijker ligt Kaunas (Litouwen). Ga je zuidelijker, dan zie je hetzelfde systeem in werking. Op ongeveer dezelfde breedtegraad zie je op de lijn Bordeaux (Frankrijk) Milaan (Italië) een LEO vloot.

Hier is een lijst met locaties: https://dishycentral.com/starlink-ground-station-locations

Starlink werkt met GPS: https://starlink.com/nl/s...f0-d9c4-4d57-17c35a7c233a gezien ze zeggen dat een lock 15 minuten jan duren, gaan ze er in ieder geval niet van uit dat A-GPS werkt. Ook wel logisch, afgelegen gebieden (die interessant zijn voor Starlink) hebben minder landmarks voor A-GPS, en A-GPS gebruikt doorgaans... internet (zie ook de 39c3 talk om bij Baltische zee alternatieve vormen van A-GPS te gebruiken). Het zou ook kunnen dat na opzetten verbinding er gebruik gemaakt wordt van A-GPS. Ook kan een client acteren wanneer GPS weg zou vallen.

Een Starlink terminal (client) moet twee dingen doen: authenticatie (anders weet de satelliet niet of de terminal deze wel mag gebruiken), en: de terminal moet GPS doorgeven (anders kan de satelliet niet weten waar hij naartoe moet beamforgen). Want om de snelheden te bereiken moet de LEO beamforgen. Dat doet deze ook nog eens terwijl deze met vele kilometers per uur reist. Zou deze te traag gaan, stort deze neer. Dit kost nagenoeg geen energie want satelliet. Omdat de aarde magnetisch is, blijven de satellieten om de aarde draaien als een gigantische zwerm magnetische strontvliegen.

Hoe ze de auth doen moet ik nog eens uitzoeken. Is wel van belang: als die bagger is dan kan jan en alleman gratis gebruik maken van Starlink, en dat wil Musk in de regel niet want Musk houdt van geld verdienen.

Maar die GPS coördinaten die een drone met Starlink door moet geven daar kun je wel conclusies aan verbinden. Bovendien kun je zo objecten realtime volgen. Voor de plaatsbepaling door derden: Jerie in "Wapens en wapensystemen" en ik wil daar zelfs nog iets aan toevoegen: door de constante stroom aan GPS coördinaten (nodig voor beamforging) kan men zelfs de snelheid berekenen. Dus men kan berekenen: de snelheid, de windrichting, en wie de cliënt is.

Je gaat mij niet wijsmaken dat een of andere Kazach in van Russisch (bezet) gebied richting Oekraïne vliegt met de snelheid van een Shahed/Gerbera. Alle niet Westerse Starlink terminals boven Oekraïne moet je zo kunnen detecteren.

Met bovenstaande niets doen is geen onkundigheid maar politieke onwil. Hoewel Musk van geld houdt, past dat prima in zijn straatje.

[Juup]

Juup schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:07:
Hmmm dus toch vaporware vooralsnog, die Flamingo.

https://euromaidanpress.c...tic-fp-5-cruise-missiles/

Ukraine strikes heart of Russia’s nuclear blackmail — hitting Oreshnik launch site with domestic FP-5 cruise missiles

Ukraine’s FP-5 “Flamingo” reaches Kapustin Yar.

Throughout January 2026, Ukraine’s Defense Forces carried out a series of successful strikes against a complex of hangar facilities at the Kapustin Yar missile test range in Russia’s Astrakhan Oblast, the General Staff reports.

The strikes were conducted using long-range Ukrainian-made strike systems, including the FP-5 “Flamingo”, confirming a qualitatively new level of capability for Ukraine’s defense industry.

[ Voor 21% gewijzigd door Juup op 06-02-2026 20:46 ]

[rapture]

De oude les is in Europa niet vergeten: Elbit Systems (Israël) gaat EuroPULS in Duitsland produceren.

Elbit Systems plans to turn Germany into the main European center for manufacturing rockets for EuroPULS multiple launch rocket system, deepening localization after recent contract setbacks

Israel's Elbit Systems is moving to make Germany a central hub for the production of rockets for EuroPULS multiple launch rocket system, signaling a strategic shift toward deeper localization in Europe. The move comes despite the company's recent setbacks in Norway and Spain, where procurement decisions were influenced by political considerations and concerns over supply chains.

According to hartpunkt, Elbit Systems emphasizes that production facilities in Germany are intended to cover the needs of all European operators of EuroPULS system. Beyond the Bundeswehr, this includes Denmark, the Netherlands, and potentially Greece, positioning Germany as a key industrial backbone for the system on the continent.
https://en.defence-ua.com...issile_factory-17392.html

Noorwegen heeft voor Zuid-Koreaans gekozen wegens productie in Polen en Israëliërs kunnen niet permitteren om nog meer orders mis te lopen.

Voor Polen maakt het niet uit naar waar de munitie gestuurd wordt, het enigste dat ze willen is dat het gebruikt wordt om het russische leger (de primaire vijand) zo goed mogelijk te slopen. Dat de andere landen hiervoor betalen en de Poolse economie boosten, is mooi meegenomen.

From a broader market perspective, Elbit Systems appears keen to avoid repeating the experience of losing the Norwegian contract to South Korea's K239 Chunmoo system. One of unit's decisive advantages was the planned establishment of European production in Poland, something EuroPULS has so far lacked but is now effectively addressing through Germany.

At present, Europe does not have an indigenous multiple launch rocket system in serial production, leaving countries to choose between foreign designs such as HIMARS, K239 Chunmoo, and PULS. While France is working on its own alternative and Spain has launched a similar effort, having fully abandoned Israeli weapon systems, Elbit System's German production push may significantly strengthen EuroPULS system's position in the European market.

Momenteel kunnen we alleen voor niet-Europese MLRS'en kiezen. Frankrijk en Spanje werken aan hun eigen MLRS.

Het is een goede zaak om de supply chains zoveel mogelijk binnen de EU te houden zodat we geen last van zeeblokkades, dwarsliggend schip in Suezkanaal, afhankelijkheid van vijandelijke mogendheden aan de andere kant van een oceaan,... hebben.

Een goede reden voor de havens aan de beide kanten van het Panamakanaal moesten uit Chinezen handen gehaald worden en door Amerikanen opgekocht zijn, is omdat ze niet willen dat de Chinezen aan de beide kanten van het Panamakanaal een schip dwarsliggen om ervoor te zorgen dat de VS geen versterkingen naar Taiwan kan sturen.

[DaniëlWW2]

Die zat er denk ik ook al een beetje aan te komen.
Het is namelijk wederzijds gunstig en de Israëlische wapenindustrie doet dit vaker. Wij in Europa krijgen op deze manier, geteste en militair bewezen wapensystemen en de mogelijkheid om deze zelf te gaan produceren onder licentie. Dat voorkomt ook het "gekocht uit Israël" probleem. Zo kan Elbit dit ontwijken en flink gaan verdienen.

Via Elbit krijgt Israël ondertussen zo budget om hun wapenindustrie draaiende te houden en verkrijgt zo een strategische reservecapaciteit in geval van nood. Dit is ook mede de verklaring waarom productie in Duitsland word ondergebracht. Dat is het laatste land in Europa die Israël zal laten vallen.

[ Voor 11% gewijzigd door DaniëlWW2 op 08-02-2026 15:47 ]

[Tens]

Bijzondere ontwikkeling; snel ronddraaiende staaldraden als bescherming tegen drones. Creatief, maar lang niet een sluitende oplossing. drone operators zullen snel doorhebben dat je via de hoeken zonder problemen op de body komt.

Russian ground drone with experimental protection against FPV drones in the form of rotating cables pic.twitter.com/ADIQpQCWFb

— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) 8 februari 2026

[mr thee]

Op het dak lijkt er geen te zitten

Verder vraag ik mij wel af wat je nou hebt aan deze blokkendoos op wielen ?

[rapture]

Tens schreef op maandag 9 februari 2026 @ 16:06:
Bijzondere ontwikkeling; snel ronddraaiende staaldraden als bescherming tegen drones. Creatief, maar lang niet een sluitende oplossing. drone operators zullen snel doorhebben dat je via de hoeken zonder problemen op de body komt.


[X]

Elke Oekraïense eenheid heeft een drone-labo voor het ontwikkelen van nieuwe toepassingen, ontleden van vijandelijke drones,... en het upgraden/tunen van fabrieksdrones (geleverd door de centrale overheid) die in stock configuratie waardeloos (ze noemen het hobby speelgoed) zijn.

De technische prestaties van Oekraïense drones wordt door de drone-labo van een eenheid bepaald. Zorgt de koude ervoor dat de accu's ondermaats presteren, dan kunnen ze kiezen tussen grotere accu's mounten of isolatie rond de accu's doen om de afkoeling tijdens een dronevlucht te minimaliseren.

Elke drone-labo die de melding van deze russische creatie ontvangt, verzint een oplossing. FPV-drones worden in kamikaze, bomber, recon, repeater,... rollen gebruikt. Een mogelijke oplossing is het droppen van 60mm, 81mm, 82mm,... mortiergranaten. Er zijn nog altijd gronddrones die TM-62 antitankmijnen leggen.

[Tens]

mr thee schreef op maandag 9 februari 2026 @ 17:42:
Op het dak lijkt er geen te zitten

Verder vraag ik mij wel af wat je nou hebt aan deze blokkendoos op wielen ?

Dat ook, er lijkt nauwelijks ruimte te zijn voor lading

[Tens]

Spanje heeft een moderne passieve radar geleverd.

Xataka reports that Ukraine has received a unique Lanza radar, which serves as the "eyes" for Patriot and NASAMS systems. It is noted that while the U.S. had long refused to provide this technology to Ukraine, Spain has now delivered it. The value of this radar system is… pic.twitter.com/yCayX5W66m

— WarTranslated (@wartranslated) 10 februari 2026

[Tens]

[b]

Ukraine develops new Shershen air defense system[/b]

Opvallend is de mogelijkheid om verschillende types raketten van diverse fabrikanten te verwerken.

Ukraine has developed and tested a new multi-caliber air defense system named “Shershen,” according to a report published by the Ukrainian defense outlet Militarnyi.

The main developer and systems integrator is a company that is part of the National Association of Defense Industries of Ukraine (NAUDI), working with several Ukrainian firms responsible for missile guidance and control systems, as well as radar and launcher integration.

Militarnyi reported that the Shershen — whose name translates as “Hornet” — surface-to-air missile system has been tested with five types of missiles. These include Soviet-era missiles, foreign-made missiles, and prospective Ukrainian-designed missiles. The system is designed to allow different missile calibers to be used from a single launcher platform.

[YakuzA]

NATO Has Seen the Future and Is Unprepared
A simulation of drone warfare shows how far the alliance has to go to learn the lessons of Ukraine.

https://www.wsj.com/opini...nd-is-unprepared-887eaf0f

/3. A single Ukrainian team of about 10 personnel acting as the simulated enemy managed within half a day to replicate the destruction of 17 armored vehicles and carry out 30 additional strikes on other targets.

According to Aivar Hanniotti, who commanded the roughly 100-strong…

— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) 13 februari 2026

[ Voor 12% gewijzigd door YakuzA op 13-02-2026 16:02 ]

[PASware]

Tens schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 15:51:
[b]
[...]

[Afbeelding]

Opvallend is de mogelijkheid om verschillende types raketten van diverse fabrikanten te verwerken.
[...]

Dit vind ik mooi aan Oekraine. Daar zitten een hoop slimme koppen die van een nood een deugd maken. Geweldig hoe zij allerlei systemen aan elkaar koppelen. Wij, het westen kunnen dit ook, maar doen er 10x zo lang over mede vanwege de bureaucratie omtrent certificeringen.

[rapture]

Tens schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 15:51:
[b]
[...]

[Afbeelding]

Opvallend is de mogelijkheid om verschillende types raketten van diverse fabrikanten te verwerken.


[...]

En je kan eender welke radar aansluiten aan een control systeem dat 3 keren goedkoper dan de rest is.

“The radar can be adapted to the system according to the customer’s wishes. There is no strict requirement that it must be only Thales, or only HENSOLDT, or Teledyne, Girafe, or any other radar. Everything can be adapted, and the control system is very flexible and at least three times cheaper than global analogues,” Honcharov said.
https://united24media.com...-nearly-any-missile-15877

De vendor agnostic benadering maakt het flexibel en een allesvreter. Voor de Oekraïners is de dierentuin (van alles een klein beetje) de realiteit.

[Tens]

PASware schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 16:00:
[...]

Dit vind ik mooi aan Oekraine. Daar zitten een hoop slimme koppen die van een nood een deugd maken. Geweldig hoe zij allerlei systemen aan elkaar koppelen. Wij, het westen kunnen dit ook, maar doen er 10x zo lang over mede vanwege de bureaucratie omtrent certificeringen.

Het is nood inderdaad. In het vredige NL werken we met een dozijn ontwikkelaars bv een jaar aan een nieuw scheerapparaat wat hetzelfde kan als alle scheerapparaten die op de markt zijn, In Oekraïne werkt iedere techneut die vrijgemaakt kan worden van noodzakelijke taken als bv energievoorziening aan defensieontwikkeling. Als de nood hoog genoeg is kan het in NL natuurlijk ook. En vergeet niet, in Rusland is de nood even hoog, daar gebeurt ook veel.

[ Voor 4% gewijzigd door Tens op 13-02-2026 16:45 ]

[Yucon]

Zozo. De discussie over de software-afhankelijkheid van de F-35 gaat nu ineens over een andere boeg. Bron: BNR

..
Een brede zorg is wat er met Nederlandse wapensystemen gebeurt als de Amerikanen zich volledig als bondgenoot zouden terugtrekken. Zo zijn Nederlandse F35-vliegtuigen afhankelijk van Amerikaanse software-updates. Toch maakt Tuinman zich daar weinig zorgen over.

'De F35 is echt een gemeenschappelijk product. De Britten maken de Rolls-Royce motoren, die hebben de Amerikanen ook gewoon nodig'. En mocht deze wederzijdse afhankelijkheid toch geen software-updates opleveren, dan is de F35 in zijn huidige staat nog steeds een beter vliegtuig dan andere types gevechtsvliegtuigen.

'Wil je ondanks alles toch upgraden, dan ga ik iets zeggen wat ik nooit zou mogen zeggen, maar ik doe het toch: je kunt een F35 net als een iPhone gewoon jailbreaken.'

Dit had ik niet zien aankomen. Ergens had ik verwacht dat men op de lange termijn eerder toe zou werken naar een situatie waarin de F-35's hard+software die van FCAS afgeleid was zou krijgen, zodra die op een acceptabel niveau is. Ik realseer me dat dat razend moeilijk is maar reverse engineeren lijkt me dat evengoed. Zeker als je leesbare broncode wil hebben. En die software ontwikkelen is iets dat we uiteindelijk toch zullen moeten doen als we zelf dergelijke vliegtuigen willen gaan maken.

Ik ben ook wel verbaasd dat dit mogelijk is. Voor reverse engineering is toch wel een en ander aan trial&error nodig en je zou verwachten dat zo'n dergelijk wapensysteem de eigen software onbruikbaar maakt als het merkt dat ermee geprutst wordt.

[ Voor 27% gewijzigd door Yucon op 15-02-2026 21:01 ]

[XWB]

YakuzA schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 15:59:
[...]
https://www.wsj.com/opini...nd-is-unprepared-887eaf0f
[X]

Operatie "Hedgehog" was blijkbaar een ramp, NATO troepen zouden in de pan gehakt worden in geval van een drone oorlog:

quote: https://news.liga.net/en/...ss-for-modern-warfare-wsj

During the exercise, the Ukrainians used Delta, their sophisticated battlefield management system. It collects intelligence on the state of the battle in real time, uses artificial intelligence to analyze huge amounts of data, identifies targets and coordinates strikes between command and units. This enables a rapid "chain of destruction": see, share, fire – all within minutes or less.

One team of about 10 Ukrainians, acting as the enemy, counterattacked the NATO forces. In about half a day, they simulated the destruction of 17 armored vehicles and launched 30 "strikes" on other targets.

De NATO troepen hadden in eerste instantie niet door dat er drones aanwezig waren:

In one scenario, a battle group of several thousand troops, including a British brigade and an Estonian division, attempted to launch an attack. According to several interlocutors of the publication, during the advancethey did not take into account that drones made the battlefield "transparent.".

One participant who played the role of the enemy said that the NATO battlegroup "just walked around without using any camouflage, setting up tents and armored vehicles."

Conclusie: een ramp.

Aivar Gagniotti, Coordinator of Unmanned Aircraft Systems at the Estonian Defense League, called the results of Hedgehog 2025 "terrible" for NATO forces. He noted that the enemy troops "were able to eliminate two battalions in a day," so "in terms of the exercise, in fact, they could no longer fight after that." The NATO side "didn't even get our drone teams," he said.

The former commander of the Estonian Military Intelligence Center, Sten Reimann, said that the results of the exercise were "shocking" for military officials and soldiers on the ground.

Several interlocutors also told the publication that one of the commanders who observed the exercises concluded: "We are finished".

Bedenk dus dat het Russisch leger dezelfde ervaring en kennis heeft als de Oekraïense troepen uit deze oefening.

[ Voor 3% gewijzigd door XWB op 15-02-2026 23:48 ]

[Nox]

XWB schreef op zondag 15 februari 2026 @ 21:58:
[...]

Operatie "Hedgehog" was blijkbaar een ramp, NATO troepen zouden in de pan gehakt worden in geval van een drone oorlog:


[...]

De NATO troepen hadden in eerste instantie niet door dat er drones aanwezig waren:


[...]

Conclusie: een ramp.


[...]

Bedenk dus dat het Russisch leger dezelfde ervaring en kennis heeft als de Oekraïense troepen uit deze oefening.

Anderzijds ook fijn dat dit nú bekend wordt en niet over 3 jaar als het toch wel nodig is. Nu kan er nog voorbereid en getraind worden op drone-warfare. Al zal het waarschijnlijk toch 90% uit bureaucratie bestaan, deze tijd. Maar er is in ieder geval een kans om goede wapensystemen te maken die (goedkoop) drones kunnen uitschakelen. De skyranger ziet er veelbelovend uit en is al aangeschaft maar moet nog gemaakt worden, hoeveel dat er zijn en of het afdoende is... geen idee. Er zullen ook kleinere en middelgrotere systemen moeten komen.

[CvP_tweakers]

Nox schreef op maandag 16 februari 2026 @ 00:19:
[...]

Anderzijds ook fijn dat dit nú bekend wordt en niet over 3 jaar als het toch wel nodig is. Nu kan er nog voorbereid en getraind worden op drone-warfare. Al zal het waarschijnlijk toch 90% uit bureaucratie bestaan, deze tijd. Maar er is in ieder geval een kans om goede wapensystemen te maken die (goedkoop) drones kunnen uitschakelen. De skyranger ziet er veelbelovend uit en is al aangeschaft maar moet nog gemaakt worden, hoeveel dat er zijn en of het afdoende is... geen idee. Er zullen ook kleinere en middelgrotere systemen moeten komen.

Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

[Nox]

CvP_tweakers schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:48:
[...]


Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

Hela, er wordt zowaar gereageerd Is er ook bekend wat voor tegenmaatregelen er worden geleverd eens de drone in zicht is? Ik ben ook wel benieuwd naar het bereik van zo'n radar die erop komt. De keuze voor lichte terreinwagens snap ik dan weer wel, je bent snel, wendbaar en komt op veel plekken.

[CvP_tweakers]

Nox schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:55:
[...]

Hela, er wordt zowaar gereageerd Is er ook bekend wat voor tegenmaatregelen er worden geleverd eens de drone in zicht is? Ik ben ook wel benieuwd naar het bereik van zo'n radar die erop komt. De keuze voor lichte terreinwagens snap ik dan weer wel, je bent snel, wendbaar en komt op veel plekken.

Dat zal deze zijn dan.
https://defence-watch.com...t-van-100-moderne-radars/

Van deze producent:
https://www.robinradar.com/

[ Voor 5% gewijzigd door CvP_tweakers op 16-02-2026 11:25 ]

[Jerie]

Yucon schreef op zondag 15 februari 2026 @ 20:53:
Zozo. De discussie over de software-afhankelijkheid van de F-35 gaat nu ineens over een andere boeg. Bron: BNR

[...]

Dit had ik niet zien aankomen. Ergens had ik verwacht dat men op de lange termijn eerder toe zou werken naar een situatie waarin de F-35's hard+software die van FCAS afgeleid was zou krijgen, zodra die op een acceptabel niveau is. Ik realseer me dat dat razend moeilijk is maar reverse engineeren lijkt me dat evengoed. Zeker als je leesbare broncode wil hebben. En die software ontwikkelen is iets dat we uiteindelijk toch zullen moeten doen als we zelf dergelijke vliegtuigen willen gaan maken.

Ik ben ook wel verbaasd dat dit mogelijk is. Voor reverse engineering is toch wel een en ander aan trial&error nodig en je zou verwachten dat zo'n dergelijk wapensysteem de eigen software onbruikbaar maakt als het merkt dat ermee geprutst wordt.

Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

[ManiacsHouse]

CvP_tweakers schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:48:
[...]


Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

Wel beetje jammer dan weer dat het op een Amerikaanse bak (Ford) en niet op Europees merk komt.

[XanderDrake]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

Ik ben persoonlijk niet verbaasd dat het kan, het jailbreaken.

Ik ben wel heel verbaasd dat hij, Gijs Tuinman, er nu mee komt. Hij is een model militair, hoge onderscheidingen, lange carrière bij Defensie, 5 keer naar Afghanistan geweest. Hij zet zich via veel manieren in bij het leger, via de academie, als consulent, als politieker. Hij heeft plenty ervaring en zeer waarschijnlijk media training gehad.
Hij verbrandt allerlei bruggen hiermee. Waarom? Is hij zo klaar met Trump en de Amerikanen? Was hij zo klaar met de discussie over de afhankelijkheden van de F-35? Ik ben er al dagen mee bezig.. Jullie een idee?

[MikeyMan]

Ik zou het interview bij Sven op 1 eens terug luisteren. Hij zei het echt op een manier van 'ik weer dat ik wegga, dus nog ff de knuppel in het hoenderhok'. Wekte geenszins de suggestie dat dit het standpunt van defensie was of dat er al vorderingen in gemaakt waren. Of dat überhaupt bewezen is dat het kan.

Dat gezegd hebbende, ook UK draait goeddeels op eigen avionics. En Oekraïne blijkt ook vrij succesvol in het hacken van spul.

En uiteindelijk draaien die apparaten ook op verbazingwekkend oud spul, omdat ze al zo lang in ontwikkeling zijn. Zal vast iets mogelijk zijn.

En over bruggen verbranden; daar is volgens mij al een tijdje weinig meer van over...

[ Voor 10% gewijzigd door MikeyMan op 18-02-2026 07:11 ]

[Garyu]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:
[...]


Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

Ik denk dat je er toch een klein beetje naast zit. Die machines vliegen met van alles en nog wat, NATO gespecd en security-technisch in principe dichtgetimmerd.
Een F35 doe je niet 'even' jailbreaken. Het statement van Gijs is of niet begrijpen hoe het ecosysteem er uit zie of, wat ik aanneem, willens en wetens de boel een beetje op scherp zetten.

Een telefoon bricken is een acceptable loss. Een honderden-miljoenen-kostende fighter ga je voorzichtiger mee om. En hoe wil je veilig stellen dat de piloot in het vliegtuig nog in durft te stappen?

BTW: vergeet FCAS, dat platform is de facto niet levensvatbaar vanwege de politieke en industriele tegenstellingen waaronder het is opgezet. Als er iets gaat vliegen dat als F-35 replacement gaat vliegen, dan geef ik GCAP de meeste kansen. Maar honestly, ik vermoed dat de toekomst veel meer aan de onbemande kant moet worden gezocht, en in de kwantiteit...

[ Voor 4% gewijzigd door Garyu op 18-02-2026 09:50 ]

[downtime]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:
[...]


Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

Ik denk dat je wat teveel in termen van desktop computers denkt. De F-14 had analoge computers. Gewoon ter illustratie om aan te geven dat militairen niet aan standaarden gebonden zijn. Die ontwikkelen ze desnoods zelf. Ik verwacht daarom in een F-35 weinig Linux of BSD te vinden. Die zijn gewoon niet voor deze hele specifieke markt bedoeld. Denk eerder aan VxWorks, QNX en vergelijkbare software.

Een vliegtuig is ook geen IKEA kast. Om een vliegtuig aan te passen heb je de expertise van de ontwerper nodig. Die weet waarom het ding zo ontworpen is. Die kent alle afwegingen die gemaakt zijn. Die kent de decennia aan research die achter elk component zit. En die heeft de source code en documentatie voor alle systemen. Aangezien de software van de F-35 vele jaren in ontwikkeling is geweest, en een groot deel van het budget opslokte, verwacht ik niet dat reverse engineren van het hele systeem haalbare kaart is. Die energie kun je beter steken in een Europese opvolger.

[YakuzA]

De HX-2 strike drone heeft nog wat stappen te maken voordat die meer ingezet kan worden:

Ukraine is holding off on additional orders for strike drones from Helsing, Europe’s most valuable defense tech startup, after the company’s weapon systems faced problems in front line tests in battle, according to a German military presentation and people familiar with the matter.

The German company’s flagship strike drone, the HX-2, had trouble taking off in tests by Ukraine’s 14th Regiment, an unmanned aerial systems unit, according to the Nov. 20 internal presentation that was prepared by a group within the German Defense Ministry.

https://www.bloomberg.com...one-orders-after-setbacks

(artikel is al een maandje oud, maar zag hem hier nog niet terug)

[ Voor 4% gewijzigd door YakuzA op 18-02-2026 12:10 ]

[DaniëlWW2]

Volgens Zelensky hebben de Amerikanen nog steeds geen licenties verleend voor de Patriot raketproductie in Duitsland. En die lijkt er naar verwachting ook niet te komen...
https://www.msn.com/en-us...iot-in-europe/ar-AA1WxIkv

Ondertussen hebben we als Europese landen, wel flink wat lanceerinstallaties en raketten geleverd uit eigen voorraad. De Amerikanen kunnen deze raketten ook nauwelijks leveren door de grote vraag en de beperkte industriële capaciteit in de VS om ze te produceren. Dus was er het plan om ze in Duitsland te maken voor de Europese landen.

En daar staan wij en Oekraine dan. Ook omdat er de afgelopen jaren, aardig wat Patriot systemen zijn besteld, die zo zonder raketten gaan blijven.

[arie_papa]

Een gronddrone die 4 fiber drones kan lanceren. Oekraine blijft door ontwikkelen.

A Ukrainian ground robotic complex Ratel H has been presented with a module capable of launching four fiber optic FPV drones. The system combines an unmanned ground vehicle with a multi drone deployment capability. #Ukraine

— NOELREPORTS (@noelreports.com) 19 februari 2026

[ Voor 3% gewijzigd door arie_papa op 19-02-2026 13:48 ]

[Mektheb]

PASware schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 16:00:
[...]

Dit vind ik mooi aan Oekraine. Daar zitten een hoop slimme koppen die van een nood een deugd maken. Geweldig hoe zij allerlei systemen aan elkaar koppelen. Wij, het westen kunnen dit ook, maar doen er 10x zo lang over mede vanwege de bureaucratie omtrent certificeringen.

Ja de halve Sovjet Unie werkte met militaire techniek ook met bijna alles uit Oekraïne.
Vaker gezegd, als Oekraïne hier "goed" uitkomt dan is het Duitsland on Steroïden..

[Mektheb]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 18:48:
Volgens Zelensky hebben de Amerikanen nog steeds geen licenties verleend voor de Patriot raketproductie in Duitsland. En die lijkt er naar verwachting ook niet te komen...
https://www.msn.com/en-us...iot-in-europe/ar-AA1WxIkv

Ondertussen hebben we als Europese landen, wel flink wat lanceerinstallaties en raketten geleverd uit eigen voorraad. De Amerikanen kunnen deze raketten ook nauwelijks leveren door de grote vraag en de beperkte industriële capaciteit in de VS om ze te produceren. Dus was er het plan om ze in Duitsland te maken voor de Europese landen.

En daar staan wij en Oekraine dan. Ook omdat er de afgelopen jaren, aardig wat Patriot systemen zijn besteld, die zo zonder raketten gaan blijven.

Nog meer een rede om alternatieven te zoeken, dit had als Partner zijnde mogelijk moeten zijn.

[mr thee]

Al heb je aan de andere kant ook weer dit geneuzel en getreuzel,
de Fransen en de Duitsers hebben weer eens ruzie over dat FCAS project, daarom wilt Duitsland wellicht meer dan 35 f35 bijkopen om naar een alternatief te zoeken

https://www.reuters.com/b...s-sources-say-2026-02-19/

[Yakolev]

mr thee schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:34:
Al heb je aan de andere kant ook weer dit geneuzel en getreuzel,
de Fransen en de Duitsers hebben weer eens ruzie over dat FCAS project, daarom wilt Duitsland wellicht meer dan 35 f35 bijkopen om naar een alternatief te zoeken

https://www.reuters.com/b...s-sources-say-2026-02-19/

Zolang ze maar niet actief betrokken worden bij het GCAP project.

[XanderDrake]

Rondom de F35 Jailbreak saga heeft Wes O'Donnell een redelijk goede video online gezet:

Veel van zijn videos zijn sensationeel en populair, maar deze video is behoorlijk helder en specifiek, waarschijnlijk omdat Wes een Amerikaanse pilot is geweest.
Zijn conclusie, software zou kunnen jail gebroken worden, maar uiteindelijk heeft de F35 tientallen killswitches: onderhoud, onderdelen, logistiek, target planning, risk assessment data, avionics updates, etc. Een van deze bottlenecks is al genoeg om de F35 op de grond te houden.
Hij gaat er dan ook op in wat Tuinman probeert te bereiken. Waarschijnlijk om Nederlanders een stem te geven in de discussie. De F35 is de Navo in één apparaat. Als je wilt dat je geheel onafhankelijk kan werken, dan moet je heel veel zelf gaan maken, en uiteindelijk mis je gewoon een boel capaciteiten. Kijk maar naar Frankrijk: goede jets ja, maar geen stealth, etc. We moeten helaas maar hopen dat de VS chill blijft doen komende 15 jaar......

[Helixes]

XanderDrake schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 10:09:
Veel van zijn videos zijn sensationeel en populair, maar deze video is behoorlijk helder en specifiek, waarschijnlijk omdat Wes een Amerikaanse pilot is geweest.
Zijn conclusie, software zou kunnen jail gebroken worden, maar uiteindelijk heeft de F35 tientallen killswitches: onderhoud, onderdelen, logistiek, target planning, risk assessment data, avionics updates, etc. Een van deze bottlenecks is al genoeg om de F35 op de grond te houden.

Ik ga de video nu even niet kijken. Maar, in de supply chain zit natuurlijk wel een poison pill constructie, in die zin dat ook de F-35 een internationaal project is, met internationale leveranciers. Natuurlijk is de VS daarin de spin in het web, maar het is niet zo dat ze de gehele supply chain in eigen handen hebben.

Uiteraard is er heel veel mogelijk door onderdelen na te laten maken door andere leveranciers. Maar, het opzetten van de productie en vooral de validatie is een proces van de lange termijn. Dan ben je zo een decennium verder.

[DaniëlWW2]

Yakolev schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:37:
[...]


Zolang ze maar niet actief betrokken worden bij het GCAP project.

De Duitsers en Spanjaarden wil je juist wel bij GCAP.
GCAP is vooral de straaljager, niet de begeleidende drones of alle wapensystemen. De Duitsers (Airbus) zouden onder SCAF, juist primair bezig zijn met de begeleidende drone en de Spanjaarden (Indra) zijn primair bezig met het bredere netwerk en de integratie tussen de straaljager, drones en wapensystemen. Dat zijn nu juist de stukken die bij GCAP missen, overgelaten zijn aan de partnerlanden (UK, Italië en Japan) om zelf uit te zoeken op basis van GCAP en niet echt van de grond komen. Mede omdat de Britten en Italianen financieel ook niet erg ruim zitten en omdat er al wat systemen mislukt lijken te zijn. De focus lijkt daar echt te liggen op de straaljager. Mede omdat Japan nog steeds eist dat deze in 2035 operationeel is. Japan kan en wil niet wachten vanwege China. Alles lijkt dus om de straaljager zelf te draaien en de rest van het ecosysteem komt later.

Zo vullen de Duitsers en Spanjaarden GCAP alleen maar aan waar het alleen maar ruzie met de Fransen en in het bijzonder Dassault lijkt te zijn. Alles wat naar buiten komt, lijkt te wijzen op Dassault die het geld van iedereen wil hebben en dan zelf wil bepalen wat eruit komt en zoveel mogelijk zelf wil maken en eraan verdienen. Dassault zou dit ook zomaar nodig kunnen hebben voor hun voortbestaan tegenover het veel grotere Airbus. Het probleem is dat Frankrijk hun financiële positie ronduit slecht is en de Duitsers wel het geld hebben. De Duitsers kunnen een 6de generatie straaljager gewoon veel beter betalen dan de Fransen. Maar ondertussen lijkt alles naar Franse wens gedaan moeten worden. Dat is gewoon niet houdbaar.

Beter dat de Duitsers en Spanjaarden er nu gewoon mee stoppen, een deal met de Britten en Italianen sluiten en zich richten op de systemen rondom GCAP. Naast de straaljager en drones, is er ook de noodzaak voor een ecosysteem aan munitietypen die Europees zijn. We missen in Europa zaken zoals anti radar, laser geleid, Galileo geleid (want geen GPS meer), zweefbommen, verschillende formaat bommen, verschillende antischeepsraketten of verschillende typen kruisraketten. We missen bijvoorbeeld echt een langeafstandsraket zoals JASSM-ER die 1000km+ bereid heeft.

[Yakolev]

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 10:48:
[...]


De Duitsers en Spanjaarden wil je juist wel bij GCAP.
GCAP is vooral de straaljager, niet de begeleidende drones of alle wapensystemen. De Duitsers (Airbus) zouden onder SCAF, juist primair bezig zijn met de begeleidende drone en de Spanjaarden (Indra) zijn primair bezig met het bredere netwerk en de integratie tussen de straaljager, drones en wapensystemen. Dat zijn nu juist de stukken die bij GCAP missen, overgelaten zijn aan de partnerlanden (UK, Italië en Japan) om zelf uit te zoeken op basis van GCAP en niet echt van de grond komen. Mede omdat de Britten en Italianen financieel ook niet erg ruim zitten en omdat er al wat systemen mislukt lijken te zijn. De focus lijkt daar echt te liggen op de straaljager. Mede omdat Japan nog steeds eist dat deze in 2035 operationeel is. Japan kan en wil niet wachten vanwege China. Alles lijkt dus om de straaljager zelf te draaien en de rest van het ecosysteem komt later.

Zo vullen de Duitsers en Spanjaarden GCAP alleen maar aan waar het alleen maar ruzie met de Fransen en in het bijzonder Dassault lijkt te zijn. Alles wat naar buiten komt, lijkt te wijzen op Dassault die het geld van iedereen wil hebben en dan zelf wil bepalen wat eruit komt en zoveel mogelijk zelf wil maken en eraan verdienen. Dassault zou dit ook zomaar nodig kunnen hebben voor hun voortbestaan tegenover het veel grotere Airbus. Het probleem is dat Frankrijk hun financiële positie ronduit slecht is en de Duitsers wel het geld hebben. De Duitsers kunnen een 6de generatie straaljager gewoon veel beter betalen dan de Fransen. Maar ondertussen lijkt alles naar Franse wens gedaan moeten worden. Dat is gewoon niet houdbaar.

Beter dat de Duitsers en Spanjaarden er nu gewoon mee stoppen, een deal met de Britten en Italianen sluiten en zich richten op de systemen rondom GCAP. Naast de straaljager en drones, is er ook de noodzaak voor een ecosysteem aan munitietypen die Europees zijn. We missen in Europa zaken zoals anti radar, laser geleid, Galileo geleid (want geen GPS meer), zweefbommen, verschillende formaat bommen, verschillende antischeepsraketten of verschillende typen kruisraketten. We missen bijvoorbeeld echt een langeafstandsraket zoals JASSM-ER die 1000km+ bereid heeft.

De Britten zijn terughoudend door afspraken die men in het verleden heeft gemaakt met de (West-)Duitsers in verband met de workshare agreements, investeringskosten en de grilligheid van de Duitse politiek met betrekking tot de aanschaf van wapens. Bij de ontwikkeling en aanschaf van de Tornado en Typhoon waren er behoorlijke spanningen tussen Londen en Bonn / Berlijn.

Fijn dat je de Duitsers kunt betrekken tot de overige systemen, maar die zullen hoogstwaarschijnlijk niet akkoord gaan met de huidige workshare agreement voor de straaljagers zelf tussen Japan, Italie en het Verenigd Koninkrijk. Deze zal opnieuw onderhandeld moeten worden, de Duitsers zullen waarschijnlijk ook aanpassingen willen maken aan het soort vliegtuig en dit zal (net als bij de Tornado / Typhoon) kunnen leiden tot flinke vertragingen van de 2035 timeline. (welke al zeer optimistisch is)

Overigens wil Japan de groep landen klein houden, volgens mij is er vooralsnog weinig interesse om (met name) Duitsland bij het project te willen betrekken. Alleen Italie heeft aangegeven Duitsland erbij te willen.

Maar als de Duitsers niet aan de huidige formule willen sleutelen, dan zie ik weinig tegenstand vanuit de GCAP landen. We gaan het zien.

[PASware]

Mektheb schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:12:
[...]

Ja de halve Sovjet Unie werkte met militaire techniek ook met bijna alles uit Oekraïne.
Vaker gezegd, als Oekraïne hier "goed" uitkomt dan is het Duitsland on Steroïden..

Wij kunnen straks ontzettend veel leren van Oekraine, ont-zet-tend veel. Geen land ter wereld dat zoveel ervaring met de huidige battleground heeft als Oekraine. Nou ja Rusland ook, maar dat moet je niet willen.

[DaniëlWW2]

Yakolev schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 11:28:
[...]


De Britten zijn terughoudend door afspraken die men in het verleden heeft gemaakt met de (West-)Duitsers in verband met de workshare agreements, investeringskosten en de grilligheid van de Duitse politiek met betrekking tot de aanschaf van wapens. Bij de ontwikkeling en aanschaf van de Tornado en Typhoon waren er behoorlijke spanningen tussen Londen en Bonn / Berlijn.

Fijn dat je de Duitsers kunt betrekken tot de overige systemen, maar die zullen hoogstwaarschijnlijk niet akkoord gaan met de huidige workshare agreement voor de straaljagers zelf tussen Japan, Italie en het Verenigd Koninkrijk. Deze zal opnieuw onderhandeld moeten worden, de Duitsers zullen waarschijnlijk ook aanpassingen willen maken aan het soort vliegtuig en dit zal (net als bij de Tornado / Typhoon) kunnen leiden tot flinke vertragingen van de 2035 timeline. (welke al zeer optimistisch is)

Overigens wil Japan de groep landen klein houden, volgens mij is er vooralsnog weinig interesse om (met name) Duitsland bij het project te willen betrekken. Alleen Italie heeft aangegeven Duitsland erbij te willen.

Maar als de Duitsers niet aan de huidige formule willen sleutelen, dan zie ik weinig tegenstand vanuit de GCAP landen. We gaan het zien.

Ik weet dat de Britten terughoudend kunnen zijn en ook aan hun eigen industrie eerst denken. Maar tegelijkertijd zijn de Duitsers en Britten ook samen bezig met een zware middellangeafstandsraket ontwikkelen. En ik verkeer niet onder de illusie dat deze geen kernwapens zal kunnen lanceren. De vraag gaat daar zijn, of het alleen Britse kernwapens blijven. De Urenco connectie met Nederland ertussen, is vrij duidelijk.

Daarnaast speelt dat Duitsland de financiële middelen heeft en deze al op tafel heeft gelegd. De Britten zitten financieel niet zo krap als de Fransen, maar ook daar is het niet ruim. Italië is ook niet het financieel meest krachtige land. Die zitten voor de GCAP ontwikkeling nu al op €18,8 miljard, zonder toestellen later inbegrepen. Dat is meer dan hun 90 F-35s hebben gekost. Dit zijn extreem dure projecten die de financiële slagkracht van Duitsland, goed kunnen gebruiken.
https://www.armyrecogniti...fleet-after-8-8b-approval

De Duitsers bestellen nu ook meer Eurofighters en investeren zo in het ecosysteem dat de Britten, Italianen en Spanjaarden ook gebruiken. GCAP bouwt ook gedeeltelijk door op de Eurofighter. Daarnaast hebben de Britten een ander probleem, namelijk hun enorme afhankelijkheid van de VS in zoveel militaire technologieën. Duitsland heeft dit ook, maar in iets mindere mate. Wat heb je aan een 6de generatie straaljager, als je niet de wapens hebt om die in te zetten? En hoe wil je die allemaal ontwikkelen en alle systemen rondom je straaljager, als je middelen moet focussen op de straaljager zelf. Het gaat het steeds meer om wat er rondom de staaljagers zit en daar zijn de Duitsers en Spanjaarden dus meer mee bezig in SCAF. En waar SCAF zelf al jaren vast lijkt te zitten, worden hier dus wel wat stappen in gezet.

Ook lijkt een van de grote problemen naast al het politieke gedoe met SCAF, het formaat van het toestel te zijn. De Fransen lijken iets kleiners te willen dat ook kan werken vanaf vliegdekschepen. Met name vanwege Japan, gaat GCAP een fors toestel worden. Maar ook de Britten lijken een grote nadruk te leggen op bereik naast de mogelijkheid om veel munitie intern te kunnen dragen. GCAP altijd ingestoken als een platform at uitgebreid kon worden door de deelnemende landen.
https://www.rusi.org/expl...-military-capability-gcap

De Duitsers zouden ook meer neigen naar een groter platform. De Airbus Wingman drone zou ook al qua formaat, aardig richting een F-35 gaan. Dat is geen drone meer zoals we in Oekraine zien. Dit is een semi autonome straaljager. Een straaljager die gepland is met dezelfde EJ2000 straalmotor als de Eurofighter nu heeft en een drone die waarschijnlijk als eerste zal gaan vliegen met de Eurofighter. Zowel de Luftwaffe als RAF plannen ook dat hun Eurofighters nog ver na 2050 blijven vliegen. Alles dat ze dus ontwikkelen qua wapens, drones, netwerken etc, moet werken voor de Eurofighter, ideaal gezien ook de F-35 en een toekomstige 6de generatie straaljager.


https://www.twz.com/air/t...what-we-learned-in-berlin

Laatste is dat er tijdsdruk ontstaan is. SCAF is er niet voor 2045, maar Duitsland lijkt steeds minder in de positie te zijn om nog 20 jaar te wachten. Daarom kochten ze mede F-35s (voor de B-61 kernwapens) en lijken ze er nu nog meer te overwegen. De Britten kopen ook een aantal F-35A's voor dezelfde redenen. Maar het lijkt allemaal niet van harte te gaan.

Voor alle goede eigenschappen van de F-35, is en blijft er een groot probleem rondom dat toestel, de inzetbaarheid en onderhoudskosten. Het schijnt niet bepaald een makkelijk te onderhouden toestel te zijn. Je moet regelmatig de coatings opnieuw aanbrengen voor stealth, de upgrades naar de beloofde capaciteiten materialiseren maar niet, wapensystemen worden maar niet geïntegreerd zoals de MBDA Meteor die op zich laat wachten of de MBDA Brimstone die niet eens geïntegreerd word. En de leveringsketen van onderdelen lijkt al jaren niet goed te functioneren, waardoor er tekorten zijn en de kosten blijven stijgen. Bizar beleid vanuit het Pentagon waarbij Lockheed-Martin en andere leveranciers, eerder beloond worden dan gestraft voor het systematisch niet behalen van contracten, helpt al helemaal niet. Zie: https://www.reuters.com/b...loomberg-news-2025-12-23/

---

Het sluit gewoon allemaal op elkaar aan. Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld. De Duitsers en Spanjaarden zouden moeten aansluiten met de systemen rondom de straaljager leveren aan de Britten en Italianen, in ruil voor het aanschaffen van GCAP straaljagers voor hun luchtmachten. Daar zal nog wel een aardige financiële puzzel rondom gelegd moeten worden, wie nu wat betaald en wie nu wat krijgt. Maar het levert ook een duidelijke schaalvergroting op en mogelijkheden om GCAP straaljagers + ecosystemen te gaan verkopen aan landen zoals Canada, Australië of verder in Europa.

[XanderDrake]

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:26:
[...]


Ik weet dat de Britten terughoudend kunnen zijn en ook aan hun eigen industrie eerst denken. Maar tegelijkertijd zijn de Duitsers en Britten ook samen bezig met een zware middellangeafstandsraket ontwikkelen. En ik verkeer niet onder de illusie dat deze geen kernwapens zal kunnen lanceren. De vraag gaat daar zijn, of het alleen Britse kernwapens blijven. De Urenco connectie met Nederland ertussen, is vrij duidelijk.

Daarnaast speelt dat Duitsland de financiële middelen heeft en deze al op tafel heeft gelegd. De Britten zitten financieel niet zo krap als de Fransen, maar ook daar is het niet ruim. Italië is ook niet het financieel meest krachtige land. Die zitten voor de GCAP ontwikkeling nu al op €18,8 miljard, zonder toestellen later inbegrepen. Dat is meer dan hun 90 F-35s hebben gekost. Dit zijn extreem dure projecten die de financiële slagkracht van Duitsland, goed kunnen gebruiken.
https://www.armyrecogniti...fleet-after-8-8b-approval

De Duitsers bestellen nu ook meer Eurofighters en investeren zo in het ecosysteem dat de Britten, Italianen en Spanjaarden ook gebruiken. GCAP bouwt ook gedeeltelijk door op de Eurofighter. Daarnaast hebben de Britten een ander probleem, namelijk hun enorme afhankelijkheid van de VS in zoveel militaire technologieën. Duitsland heeft dit ook, maar in iets mindere mate. Wat heb je aan een 6de generatie straaljager, als je niet de wapens hebt om die in te zetten? En hoe wil je die allemaal ontwikkelen en alle systemen rondom je straaljager, als je middelen moet focussen op de straaljager zelf. Het gaat het steeds meer om wat er rondom de staaljagers zit en daar zijn de Duitsers en Spanjaarden dus meer mee bezig in SCAF. En waar SCAF zelf al jaren vast lijkt te zitten, worden hier dus wel wat stappen in gezet.

Ook lijkt een van de grote problemen naast al het politieke gedoe met SCAF, het formaat van het toestel te zijn. De Fransen lijken iets kleiners te willen dat ook kan werken vanaf vliegdekschepen. Met name vanwege Japan, gaat GCAP een fors toestel worden. Maar ook de Britten lijken een grote nadruk te leggen op bereik naast de mogelijkheid om veel munitie intern te kunnen dragen. GCAP altijd ingestoken als een platform at uitgebreid kon worden door de deelnemende landen.
https://www.rusi.org/expl...-military-capability-gcap

De Duitsers zouden ook meer neigen naar een groter platform. De Airbus Wingman drone zou ook al qua formaat, aardig richting een F-35 gaan. Dat is geen drone meer zoals we in Oekraine zien. Dit is een semi autonome straaljager. Een straaljager die gepland is met dezelfde EJ2000 straalmotor als de Eurofighter nu heeft en een drone die waarschijnlijk als eerste zal gaan vliegen met de Eurofighter. Zowel de Luftwaffe als RAF plannen ook dat hun Eurofighters nog ver na 2050 blijven vliegen. Alles dat ze dus ontwikkelen qua wapens, drones, netwerken etc, moet werken voor de Eurofighter, ideaal gezien ook de F-35 en een toekomstige 6de generatie straaljager.

[Afbeelding]
https://www.twz.com/air/t...what-we-learned-in-berlin

Laatste is dat er tijdsdruk ontstaan is. SCAF is er niet voor 2045, maar Duitsland lijkt steeds minder in de positie te zijn om nog 20 jaar te wachten. Daarom kochten ze mede F-35s (voor de B-61 kernwapens) en lijken ze er nu nog meer te overwegen. De Britten kopen ook een aantal F-35A's voor dezelfde redenen. Maar het lijkt allemaal niet van harte te gaan.

Voor alle goede eigenschappen van de F-35, is en blijft er een groot probleem rondom dat toestel, de inzetbaarheid en onderhoudskosten. Het schijnt niet bepaald een makkelijk te onderhouden toestel te zijn. Je moet regelmatig de coatings opnieuw aanbrengen voor stealth, de upgrades naar de beloofde capaciteiten materialiseren maar niet, wapensystemen worden maar niet geïntegreerd zoals de MBDA Meteor die op zich laat wachten of de MBDA Brimstone die niet eens geïntegreerd word. En de leveringsketen van onderdelen lijkt al jaren niet goed te functioneren, waardoor er tekorten zijn en de kosten blijven stijgen. Bizar beleid vanuit het Pentagon waarbij Lockheed-Martin en andere leveranciers, eerder beloond worden dan gestraft voor het systematisch niet behalen van contracten, helpt al helemaal niet. Zie: https://www.reuters.com/b...loomberg-news-2025-12-23/

---

Het sluit gewoon allemaal op elkaar aan. Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld. De Duitsers en Spanjaarden zouden moeten aansluiten met de systemen rondom de straaljager leveren aan de Britten en Italianen, in ruil voor het aanschaffen van GCAP straaljagers voor hun luchtmachten. Daar zal nog wel een aardige financiële puzzel rondom gelegd moeten worden, wie nu wat betaald en wie nu wat krijgt. Maar het levert ook een duidelijke schaalvergroting op en mogelijkheden om GCAP straaljagers + ecosystemen te gaan verkopen aan landen zoals Canada, Australië of verder in Europa.

Als ik dit zo allemaal lees vraag ik me af, kan de EU hier niet gewoon een klap op geven? Neem dit en dit systeem en wij investeren flink mee? Of zie jij dit nooit gebeuren?

[DaniëlWW2]

XanderDrake schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:50:
[...]

Als ik dit zo allemaal lees vraag ik me af, kan de EU hier niet gewoon een klap op geven? Neem dit en dit systeem en wij investeren flink mee? Of zie jij dit nooit gebeuren?

Er is een expliciete uitzondering in de Europese internemarktregels voor defensie gerelateerde zaken. Formeel kan de EU dus niks beginnen tegen de lidstaten. Zie:
https://eur-lex.europa.eu...ocurement-exemptions.html

De EU is er al zeker een decennium mee bezig om langzaam maar zeker, ook die barrières te slechten, maar de lidstaten, Frankrijk natuurlijk voorop, zijn er niet bepaald happig op. Maar ook het politieke gedoe in Duitsland over de F126 fregatten of dat onze marine ook hun schepen bij Damen koopt en Nederlandse radars heeft. Dat kan je niet voorkomen, tenzij de lidstaten dit zelf besluiten.
https://defence-industry-...ry/defence-procurement_en

[Yakolev]

Blocked Eurofighter Deal Impacts Turkey’s Plans To Diversify Air Force

Germany has again vetoed any Eurofighter Typhoon fighter jet export to Turkey. If Berlin persists in denying Turkey the Typhoon, Ankara’s efforts to at least partially diversify its air force, especially its fighter jet fleet, will hit a major stumbling block.

https://www.forbes.com/si...ns-to-diversify-air-force

Scholz: Germany won't deliver Eurofighters to Saudi Arabia in near future

VILNIUS, July 12 (Reuters) - Germany will not deliver Eurofighter combat aircraft to Saudi Arabia in the near future, German Chancellor Olaf Scholz said on Wednesday, after a newspaper quoted a government document as linking any such move to an end of the war in Yemen.

https://www.reuters.com/b...a-near-future-2023-07-12/

Nu is uiteindelijk de export naar beide landen goedgekeurd (wel met vertraging tot irritatie van de andere consortiumlanden). Toch is dit soort politieke wispelturigheid vanuit Berlijn een belangrijke reden waarom de Britten en ook de Japanners terughoudend zijn om Duitsland te betrekken.

Japan heeft semi-recent zijn exportrestricties versoepeld zodat GCAP-landen het toestel internationaal kunnen verkopen. Mogen de landen zich nu allemaal opnieuw zorgen maken dat Duitsland alweer moeilijk mag gaan doen over export van vliegtuigen zodra zij integraal onderdeel worden van het project.

Without a loosening of Japan's military export rules, which ban overseas sales of lethal equipment, Tokyo's partners would have been unable to sell the aircraft abroad, which would cut unit costs by spreading development expenses across more planes.

https://www.reuters.com/b...nt-jet-fighter-2024-03-13

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:26:
Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld.

En dit gaat de nog grotere olifant zijn in de kamer. Grote Duitse investeringen aan GCAP zullen betekenen dat men er ook veel voor zullen willen terug krijgen. Juste Retour
De Duitse industrie heeft een te groot aandeel in SCAF om een mindere rol te gaan spelen in GCAP.