Wapens en wapensystemen

[Yucon]

Zozo. De discussie over de software-afhankelijkheid van de F-35 gaat nu ineens over een andere boeg. Bron: BNR

..
Een brede zorg is wat er met Nederlandse wapensystemen gebeurt als de Amerikanen zich volledig als bondgenoot zouden terugtrekken. Zo zijn Nederlandse F35-vliegtuigen afhankelijk van Amerikaanse software-updates. Toch maakt Tuinman zich daar weinig zorgen over.

'De F35 is echt een gemeenschappelijk product. De Britten maken de Rolls-Royce motoren, die hebben de Amerikanen ook gewoon nodig'. En mocht deze wederzijdse afhankelijkheid toch geen software-updates opleveren, dan is de F35 in zijn huidige staat nog steeds een beter vliegtuig dan andere types gevechtsvliegtuigen.

'Wil je ondanks alles toch upgraden, dan ga ik iets zeggen wat ik nooit zou mogen zeggen, maar ik doe het toch: je kunt een F35 net als een iPhone gewoon jailbreaken.'

Dit had ik niet zien aankomen. Ergens had ik verwacht dat men op de lange termijn eerder toe zou werken naar een situatie waarin de F-35's hard+software die van FCAS afgeleid was zou krijgen, zodra die op een acceptabel niveau is. Ik realseer me dat dat razend moeilijk is maar reverse engineeren lijkt me dat evengoed. Zeker als je leesbare broncode wil hebben. En die software ontwikkelen is iets dat we uiteindelijk toch zullen moeten doen als we zelf dergelijke vliegtuigen willen gaan maken.

Ik ben ook wel verbaasd dat dit mogelijk is. Voor reverse engineering is toch wel een en ander aan trial&error nodig en je zou verwachten dat zo'n dergelijk wapensysteem de eigen software onbruikbaar maakt als het merkt dat ermee geprutst wordt.

[ Voor 27% gewijzigd door Yucon op 15-02-2026 21:01 ]

[XWB]

YakuzA schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 15:59:
[...]
https://www.wsj.com/opini...nd-is-unprepared-887eaf0f
[X]

Operatie "Hedgehog" was blijkbaar een ramp, NATO troepen zouden in de pan gehakt worden in geval van een drone oorlog:

quote: https://news.liga.net/en/...ss-for-modern-warfare-wsj

During the exercise, the Ukrainians used Delta, their sophisticated battlefield management system. It collects intelligence on the state of the battle in real time, uses artificial intelligence to analyze huge amounts of data, identifies targets and coordinates strikes between command and units. This enables a rapid "chain of destruction": see, share, fire – all within minutes or less.

One team of about 10 Ukrainians, acting as the enemy, counterattacked the NATO forces. In about half a day, they simulated the destruction of 17 armored vehicles and launched 30 "strikes" on other targets.

De NATO troepen hadden in eerste instantie niet door dat er drones aanwezig waren:

In one scenario, a battle group of several thousand troops, including a British brigade and an Estonian division, attempted to launch an attack. According to several interlocutors of the publication, during the advancethey did not take into account that drones made the battlefield "transparent.".

One participant who played the role of the enemy said that the NATO battlegroup "just walked around without using any camouflage, setting up tents and armored vehicles."

Conclusie: een ramp.

Aivar Gagniotti, Coordinator of Unmanned Aircraft Systems at the Estonian Defense League, called the results of Hedgehog 2025 "terrible" for NATO forces. He noted that the enemy troops "were able to eliminate two battalions in a day," so "in terms of the exercise, in fact, they could no longer fight after that." The NATO side "didn't even get our drone teams," he said.

The former commander of the Estonian Military Intelligence Center, Sten Reimann, said that the results of the exercise were "shocking" for military officials and soldiers on the ground.

Several interlocutors also told the publication that one of the commanders who observed the exercises concluded: "We are finished".

Bedenk dus dat het Russisch leger dezelfde ervaring en kennis heeft als de Oekraïense troepen uit deze oefening.

[ Voor 3% gewijzigd door XWB op 15-02-2026 23:48 ]

[Nox]

XWB schreef op zondag 15 februari 2026 @ 21:58:
[...]

Operatie "Hedgehog" was blijkbaar een ramp, NATO troepen zouden in de pan gehakt worden in geval van een drone oorlog:


[...]

De NATO troepen hadden in eerste instantie niet door dat er drones aanwezig waren:


[...]

Conclusie: een ramp.


[...]

Bedenk dus dat het Russisch leger dezelfde ervaring en kennis heeft als de Oekraïense troepen uit deze oefening.

Anderzijds ook fijn dat dit nú bekend wordt en niet over 3 jaar als het toch wel nodig is. Nu kan er nog voorbereid en getraind worden op drone-warfare. Al zal het waarschijnlijk toch 90% uit bureaucratie bestaan, deze tijd. Maar er is in ieder geval een kans om goede wapensystemen te maken die (goedkoop) drones kunnen uitschakelen. De skyranger ziet er veelbelovend uit en is al aangeschaft maar moet nog gemaakt worden, hoeveel dat er zijn en of het afdoende is... geen idee. Er zullen ook kleinere en middelgrotere systemen moeten komen.

[CvP_tweakers]

Nox schreef op maandag 16 februari 2026 @ 00:19:
[...]

Anderzijds ook fijn dat dit nú bekend wordt en niet over 3 jaar als het toch wel nodig is. Nu kan er nog voorbereid en getraind worden op drone-warfare. Al zal het waarschijnlijk toch 90% uit bureaucratie bestaan, deze tijd. Maar er is in ieder geval een kans om goede wapensystemen te maken die (goedkoop) drones kunnen uitschakelen. De skyranger ziet er veelbelovend uit en is al aangeschaft maar moet nog gemaakt worden, hoeveel dat er zijn en of het afdoende is... geen idee. Er zullen ook kleinere en middelgrotere systemen moeten komen.

Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

[Nox]

CvP_tweakers schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:48:
[...]


Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

Hela, er wordt zowaar gereageerd Is er ook bekend wat voor tegenmaatregelen er worden geleverd eens de drone in zicht is? Ik ben ook wel benieuwd naar het bereik van zo'n radar die erop komt. De keuze voor lichte terreinwagens snap ik dan weer wel, je bent snel, wendbaar en komt op veel plekken.

[CvP_tweakers]

Nox schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:55:
[...]

Hela, er wordt zowaar gereageerd Is er ook bekend wat voor tegenmaatregelen er worden geleverd eens de drone in zicht is? Ik ben ook wel benieuwd naar het bereik van zo'n radar die erop komt. De keuze voor lichte terreinwagens snap ik dan weer wel, je bent snel, wendbaar en komt op veel plekken.

Dat zal deze zijn dan.
https://defence-watch.com...t-van-100-moderne-radars/

Van deze producent:
https://www.robinradar.com/

[ Voor 5% gewijzigd door CvP_tweakers op 16-02-2026 11:25 ]

[Jerie]

Yucon schreef op zondag 15 februari 2026 @ 20:53:
Zozo. De discussie over de software-afhankelijkheid van de F-35 gaat nu ineens over een andere boeg. Bron: BNR

[...]

Dit had ik niet zien aankomen. Ergens had ik verwacht dat men op de lange termijn eerder toe zou werken naar een situatie waarin de F-35's hard+software die van FCAS afgeleid was zou krijgen, zodra die op een acceptabel niveau is. Ik realseer me dat dat razend moeilijk is maar reverse engineeren lijkt me dat evengoed. Zeker als je leesbare broncode wil hebben. En die software ontwikkelen is iets dat we uiteindelijk toch zullen moeten doen als we zelf dergelijke vliegtuigen willen gaan maken.

Ik ben ook wel verbaasd dat dit mogelijk is. Voor reverse engineering is toch wel een en ander aan trial&error nodig en je zou verwachten dat zo'n dergelijk wapensysteem de eigen software onbruikbaar maakt als het merkt dat ermee geprutst wordt.

Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

[ManiacsHouse]

CvP_tweakers schreef op maandag 16 februari 2026 @ 10:48:
[...]


Wordt aan gewerkt!
https://www.defensie.nl/a...el-aangedreven-voertuigen

Wel beetje jammer dan weer dat het op een Amerikaanse bak (Ford) en niet op Europees merk komt.

[XanderDrake]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

Ik ben persoonlijk niet verbaasd dat het kan, het jailbreaken.

Ik ben wel heel verbaasd dat hij, Gijs Tuinman, er nu mee komt. Hij is een model militair, hoge onderscheidingen, lange carrière bij Defensie, 5 keer naar Afghanistan geweest. Hij zet zich via veel manieren in bij het leger, via de academie, als consulent, als politieker. Hij heeft plenty ervaring en zeer waarschijnlijk media training gehad.
Hij verbrandt allerlei bruggen hiermee. Waarom? Is hij zo klaar met Trump en de Amerikanen? Was hij zo klaar met de discussie over de afhankelijkheden van de F-35? Ik ben er al dagen mee bezig.. Jullie een idee?

[MikeyMan]

Ik zou het interview bij Sven op 1 eens terug luisteren. Hij zei het echt op een manier van 'ik weer dat ik wegga, dus nog ff de knuppel in het hoenderhok'. Wekte geenszins de suggestie dat dit het standpunt van defensie was of dat er al vorderingen in gemaakt waren. Of dat überhaupt bewezen is dat het kan.

Dat gezegd hebbende, ook UK draait goeddeels op eigen avionics. En Oekraïne blijkt ook vrij succesvol in het hacken van spul.

En uiteindelijk draaien die apparaten ook op verbazingwekkend oud spul, omdat ze al zo lang in ontwikkeling zijn. Zal vast iets mogelijk zijn.

En over bruggen verbranden; daar is volgens mij al een tijdje weinig meer van over...

[ Voor 10% gewijzigd door MikeyMan op 18-02-2026 07:11 ]

[Garyu]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:
[...]


Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

Ik denk dat je er toch een klein beetje naast zit. Die machines vliegen met van alles en nog wat, NATO gespecd en security-technisch in principe dichtgetimmerd.
Een F35 doe je niet 'even' jailbreaken. Het statement van Gijs is of niet begrijpen hoe het ecosysteem er uit zie of, wat ik aanneem, willens en wetens de boel een beetje op scherp zetten.

Een telefoon bricken is een acceptable loss. Een honderden-miljoenen-kostende fighter ga je voorzichtiger mee om. En hoe wil je veilig stellen dat de piloot in het vliegtuig nog in durft te stappen?

BTW: vergeet FCAS, dat platform is de facto niet levensvatbaar vanwege de politieke en industriele tegenstellingen waaronder het is opgezet. Als er iets gaat vliegen dat als F-35 replacement gaat vliegen, dan geef ik GCAP de meeste kansen. Maar honestly, ik vermoed dat de toekomst veel meer aan de onbemande kant moet worden gezocht, en in de kwantiteit...

[ Voor 4% gewijzigd door Garyu op 18-02-2026 09:50 ]

[downtime]

Jerie schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 02:05:
[...]


Dank voor het delen, ik hoorde het ook, wilde het ook delen, maar dat moet dan wel van enige kwaliteit zijn.

Ik had dit wel zien aankomen, van mijlenver zelfs. Maar het is niet iets dat ze aan de grote klok hangen. Dat zag ik niet aankomen, maar deze Gijs is toch exit, en ik denk dat hij donders goed wist dat dit wel uit zou worden vergroot. Of hij on the fly besloot het te delen, dat weet ik (nog) niet.

F-16, gebruikt die geen VAX? Zoiets staat me bij. Kan dan gedateerde info van mijn kant zijn. Volgens mij draaiden andere vliegtuigen ook een UNIX-variant, bijvoorbeeld Solaris. Leger en USAF is gewoon verwikkeld met IT, van oudsher. Wat ze tegenwoordig draaien, ik gok Linux. Kan ook een BSD (wellicht dan FreeBSD) zijn vanwege rechten.

(En in die context ook interessant wat er bijv. in de F-117A Nighthawk zat die in Servië is neergeschoten. Of wat er zoal in de F-14 Tomcat zat die Iran heeft geërfd van de shah.)

In ieder geval, in een vliegtuig zitten computers. Dat is al zo sinds jaar en dag. En die computers die raken verouderd. Eerst zijn ze een jaar oud. Mooi nieuw vliegtuig. Dan twee. Dan drie. Enz.

Dacht je nou echt dat ze een of andere proprietary fab hebben met custom processors (en dan bedoel ik niet een licensed ARM maar compleet custom)?

Of zullen ze er iets inzetten dat al bestaat? Iets licenseren?

En dan moet je toch gaan denken aan de zogeheten secure computing.

ARM TrustZone, TPM, Secure Enclave, enz. Om dat te omzeilen, dat noemt men jailbreak. En allerlei proprietary spul met zo'n chip, gebruikt FreeBSD. Bijv. het spul van Nintendo en Sony doet dat. Er zijn mensen die op zero days zitten bij dat spul. Dankzij deze talk https://media.ccc.de/v/39...ay-beatsaber-custom-songs (ik geloof er geen drol van z'n backstory ) zijn toen enkel vanwege de titel kwetsbaarheden uitgebracht, vlak voor de talk, omdat mensen dachten dat dat lek met succes gevonden was, terwijl hij dat onderdeel van de supplychain nog miste.

Het kan best even duren, maar op een gegeven moment is dat verouderd. En dan kun je het kraken.

(Je kunt ook zeggen: dat deel moet worden vervangen. Komen onze engineers even voor langs. Nice, blackbox computing zoals de Huawei engineers die even bij KPN langskwamen voor onderhoud aan het core netwerk...)

Je wilt dan eerst het OS exfillen en in een VM kunnen draaien. Vaak kan dat dankzij debugging protocollen, zoals jtag. Vervolgens zet je het in Qemu in een airgapped omgeving, en dan kun je ook versies met elkaar vergelijken. Zo kun je kijken/controleren wat de wijzigingen zijn in het systeem (firmware diff'en). Zo kun je ook bestuderen welke wijzigingen er bijvoorbeeld in je proprietary router zit (bijv, je kabelmodem) en zelfs opgeloste kwetsbaarheden vinden. Is het makkelijk? Nou, de tooling is er. Vaak is er een dev/debugging mode zoals ik al zei, en een OS image kun je fileren met bijv. binwalk

Moet je dit doen? Natuurlijk moet je dit in de huidige geopolitieke context in ieder geval non-destructive proberen.

Wat ook nog interessant is, is welke aanpassingen de Israëliërs precies hebben, en kun je dat OS image misschien exfillen.

Maar of onze luchtmacht zo ver is dat ze dit accepteren, dat weten we niet (in interviews die ik zag over de recente F-35 docu, was mijn indruk dat ze in de ontkenningsfase zaten, maar dat kan men ook zo spelen, bovendien werken er 'meer mensen'). Tuinman kan ook hebben lopen trollen, in de wetenschap dat het gedeeld zou worden. Dat weten we niet.

Ik weet wel dat bovenstaande geen hogere wiskunde is. Deze methodes komen voorbij bij hacker conferenties, en mensen bij de luchtmacht daar werken ook techneuten, hackers, enz. De NL hacker cultuur ga je ook zat mensen vinden die graag een uitdaging aan zouden gaan. Onze diensten moeten de juiste gegadigden weten te vinden. Een whitehat heeft landsbelang in deze context. Ja, de Duitse hacker cultuur is in deze context wat meer links en van oudsher antiauthority en antimilitair, maar er zullen ook significant aantal mensen toch het belang inzien van tegenmacht jegens Poetin en Trump; dat we toch in een nieuwe werkelijkheid zitten.

Anyway, op Bellingcat Discord heb je zo'n smiley met ogen als je iets in de gaten houdt. Die dus, met een kanttekening: ik wil dit helemaal niet met zekerheid weten het is OPSEC, wat openbaar wordt gedeeld is publiek en weet de tegenpartij potentieel ook maar ook: wat publiek is, is publiek. Of beter: is. Krijg je niet meer weg, doorgaans. Dus ik ga eens op zoek in archieven over militaire systemen debugging/jailbreak op hacker conferenties, specifiek de F-35.

En je zou het ook nog als group effort op kunnen zetten. Halve Westen die dit toestel probeert te jailbreaken, of zelfs samen gaat werken in deze context.

Ik denk dat je wat teveel in termen van desktop computers denkt. De F-14 had analoge computers. Gewoon ter illustratie om aan te geven dat militairen niet aan standaarden gebonden zijn. Die ontwikkelen ze desnoods zelf. Ik verwacht daarom in een F-35 weinig Linux of BSD te vinden. Die zijn gewoon niet voor deze hele specifieke markt bedoeld. Denk eerder aan VxWorks, QNX en vergelijkbare software.

Een vliegtuig is ook geen IKEA kast. Om een vliegtuig aan te passen heb je de expertise van de ontwerper nodig. Die weet waarom het ding zo ontworpen is. Die kent alle afwegingen die gemaakt zijn. Die kent de decennia aan research die achter elk component zit. En die heeft de source code en documentatie voor alle systemen. Aangezien de software van de F-35 vele jaren in ontwikkeling is geweest, en een groot deel van het budget opslokte, verwacht ik niet dat reverse engineren van het hele systeem haalbare kaart is. Die energie kun je beter steken in een Europese opvolger.

[YakuzA]

De HX-2 strike drone heeft nog wat stappen te maken voordat die meer ingezet kan worden:

Ukraine is holding off on additional orders for strike drones from Helsing, Europe’s most valuable defense tech startup, after the company’s weapon systems faced problems in front line tests in battle, according to a German military presentation and people familiar with the matter.

The German company’s flagship strike drone, the HX-2, had trouble taking off in tests by Ukraine’s 14th Regiment, an unmanned aerial systems unit, according to the Nov. 20 internal presentation that was prepared by a group within the German Defense Ministry.

https://www.bloomberg.com...one-orders-after-setbacks

(artikel is al een maandje oud, maar zag hem hier nog niet terug)

[ Voor 4% gewijzigd door YakuzA op 18-02-2026 12:10 ]

[DaniëlWW2]

Volgens Zelensky hebben de Amerikanen nog steeds geen licenties verleend voor de Patriot raketproductie in Duitsland. En die lijkt er naar verwachting ook niet te komen...
https://www.msn.com/en-us...iot-in-europe/ar-AA1WxIkv

Ondertussen hebben we als Europese landen, wel flink wat lanceerinstallaties en raketten geleverd uit eigen voorraad. De Amerikanen kunnen deze raketten ook nauwelijks leveren door de grote vraag en de beperkte industriële capaciteit in de VS om ze te produceren. Dus was er het plan om ze in Duitsland te maken voor de Europese landen.

En daar staan wij en Oekraine dan. Ook omdat er de afgelopen jaren, aardig wat Patriot systemen zijn besteld, die zo zonder raketten gaan blijven.

[arie_papa]

Een gronddrone die 4 fiber drones kan lanceren. Oekraine blijft door ontwikkelen.

A Ukrainian ground robotic complex Ratel H has been presented with a module capable of launching four fiber optic FPV drones. The system combines an unmanned ground vehicle with a multi drone deployment capability. #Ukraine

— NOELREPORTS (@noelreports.com) 19 februari 2026

[ Voor 3% gewijzigd door arie_papa op 19-02-2026 13:48 ]

[Mektheb]

PASware schreef op vrijdag 13 februari 2026 @ 16:00:
[...]

Dit vind ik mooi aan Oekraine. Daar zitten een hoop slimme koppen die van een nood een deugd maken. Geweldig hoe zij allerlei systemen aan elkaar koppelen. Wij, het westen kunnen dit ook, maar doen er 10x zo lang over mede vanwege de bureaucratie omtrent certificeringen.

Ja de halve Sovjet Unie werkte met militaire techniek ook met bijna alles uit Oekraïne.
Vaker gezegd, als Oekraïne hier "goed" uitkomt dan is het Duitsland on Steroïden..

[Mektheb]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 18 februari 2026 @ 18:48:
Volgens Zelensky hebben de Amerikanen nog steeds geen licenties verleend voor de Patriot raketproductie in Duitsland. En die lijkt er naar verwachting ook niet te komen...
https://www.msn.com/en-us...iot-in-europe/ar-AA1WxIkv

Ondertussen hebben we als Europese landen, wel flink wat lanceerinstallaties en raketten geleverd uit eigen voorraad. De Amerikanen kunnen deze raketten ook nauwelijks leveren door de grote vraag en de beperkte industriële capaciteit in de VS om ze te produceren. Dus was er het plan om ze in Duitsland te maken voor de Europese landen.

En daar staan wij en Oekraine dan. Ook omdat er de afgelopen jaren, aardig wat Patriot systemen zijn besteld, die zo zonder raketten gaan blijven.

Nog meer een rede om alternatieven te zoeken, dit had als Partner zijnde mogelijk moeten zijn.

[mr thee]

Al heb je aan de andere kant ook weer dit geneuzel en getreuzel,
de Fransen en de Duitsers hebben weer eens ruzie over dat FCAS project, daarom wilt Duitsland wellicht meer dan 35 f35 bijkopen om naar een alternatief te zoeken

https://www.reuters.com/b...s-sources-say-2026-02-19/

[Yakolev]

mr thee schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:34:
Al heb je aan de andere kant ook weer dit geneuzel en getreuzel,
de Fransen en de Duitsers hebben weer eens ruzie over dat FCAS project, daarom wilt Duitsland wellicht meer dan 35 f35 bijkopen om naar een alternatief te zoeken

https://www.reuters.com/b...s-sources-say-2026-02-19/

Zolang ze maar niet actief betrokken worden bij het GCAP project.

[XanderDrake]

Rondom de F35 Jailbreak saga heeft Wes O'Donnell een redelijk goede video online gezet:

Veel van zijn videos zijn sensationeel en populair, maar deze video is behoorlijk helder en specifiek, waarschijnlijk omdat Wes een Amerikaanse pilot is geweest.
Zijn conclusie, software zou kunnen jail gebroken worden, maar uiteindelijk heeft de F35 tientallen killswitches: onderhoud, onderdelen, logistiek, target planning, risk assessment data, avionics updates, etc. Een van deze bottlenecks is al genoeg om de F35 op de grond te houden.
Hij gaat er dan ook op in wat Tuinman probeert te bereiken. Waarschijnlijk om Nederlanders een stem te geven in de discussie. De F35 is de Navo in één apparaat. Als je wilt dat je geheel onafhankelijk kan werken, dan moet je heel veel zelf gaan maken, en uiteindelijk mis je gewoon een boel capaciteiten. Kijk maar naar Frankrijk: goede jets ja, maar geen stealth, etc. We moeten helaas maar hopen dat de VS chill blijft doen komende 15 jaar......

[Helixes]

XanderDrake schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 10:09:
Veel van zijn videos zijn sensationeel en populair, maar deze video is behoorlijk helder en specifiek, waarschijnlijk omdat Wes een Amerikaanse pilot is geweest.
Zijn conclusie, software zou kunnen jail gebroken worden, maar uiteindelijk heeft de F35 tientallen killswitches: onderhoud, onderdelen, logistiek, target planning, risk assessment data, avionics updates, etc. Een van deze bottlenecks is al genoeg om de F35 op de grond te houden.

Ik ga de video nu even niet kijken. Maar, in de supply chain zit natuurlijk wel een poison pill constructie, in die zin dat ook de F-35 een internationaal project is, met internationale leveranciers. Natuurlijk is de VS daarin de spin in het web, maar het is niet zo dat ze de gehele supply chain in eigen handen hebben.

Uiteraard is er heel veel mogelijk door onderdelen na te laten maken door andere leveranciers. Maar, het opzetten van de productie en vooral de validatie is een proces van de lange termijn. Dan ben je zo een decennium verder.

[DaniëlWW2]

Yakolev schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:37:
[...]


Zolang ze maar niet actief betrokken worden bij het GCAP project.

De Duitsers en Spanjaarden wil je juist wel bij GCAP.
GCAP is vooral de straaljager, niet de begeleidende drones of alle wapensystemen. De Duitsers (Airbus) zouden onder SCAF, juist primair bezig zijn met de begeleidende drone en de Spanjaarden (Indra) zijn primair bezig met het bredere netwerk en de integratie tussen de straaljager, drones en wapensystemen. Dat zijn nu juist de stukken die bij GCAP missen, overgelaten zijn aan de partnerlanden (UK, Italië en Japan) om zelf uit te zoeken op basis van GCAP en niet echt van de grond komen. Mede omdat de Britten en Italianen financieel ook niet erg ruim zitten en omdat er al wat systemen mislukt lijken te zijn. De focus lijkt daar echt te liggen op de straaljager. Mede omdat Japan nog steeds eist dat deze in 2035 operationeel is. Japan kan en wil niet wachten vanwege China. Alles lijkt dus om de straaljager zelf te draaien en de rest van het ecosysteem komt later.

Zo vullen de Duitsers en Spanjaarden GCAP alleen maar aan waar het alleen maar ruzie met de Fransen en in het bijzonder Dassault lijkt te zijn. Alles wat naar buiten komt, lijkt te wijzen op Dassault die het geld van iedereen wil hebben en dan zelf wil bepalen wat eruit komt en zoveel mogelijk zelf wil maken en eraan verdienen. Dassault zou dit ook zomaar nodig kunnen hebben voor hun voortbestaan tegenover het veel grotere Airbus. Het probleem is dat Frankrijk hun financiële positie ronduit slecht is en de Duitsers wel het geld hebben. De Duitsers kunnen een 6de generatie straaljager gewoon veel beter betalen dan de Fransen. Maar ondertussen lijkt alles naar Franse wens gedaan moeten worden. Dat is gewoon niet houdbaar.

Beter dat de Duitsers en Spanjaarden er nu gewoon mee stoppen, een deal met de Britten en Italianen sluiten en zich richten op de systemen rondom GCAP. Naast de straaljager en drones, is er ook de noodzaak voor een ecosysteem aan munitietypen die Europees zijn. We missen in Europa zaken zoals anti radar, laser geleid, Galileo geleid (want geen GPS meer), zweefbommen, verschillende formaat bommen, verschillende antischeepsraketten of verschillende typen kruisraketten. We missen bijvoorbeeld echt een langeafstandsraket zoals JASSM-ER die 1000km+ bereid heeft.

[Yakolev]

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 10:48:
[...]


De Duitsers en Spanjaarden wil je juist wel bij GCAP.
GCAP is vooral de straaljager, niet de begeleidende drones of alle wapensystemen. De Duitsers (Airbus) zouden onder SCAF, juist primair bezig zijn met de begeleidende drone en de Spanjaarden (Indra) zijn primair bezig met het bredere netwerk en de integratie tussen de straaljager, drones en wapensystemen. Dat zijn nu juist de stukken die bij GCAP missen, overgelaten zijn aan de partnerlanden (UK, Italië en Japan) om zelf uit te zoeken op basis van GCAP en niet echt van de grond komen. Mede omdat de Britten en Italianen financieel ook niet erg ruim zitten en omdat er al wat systemen mislukt lijken te zijn. De focus lijkt daar echt te liggen op de straaljager. Mede omdat Japan nog steeds eist dat deze in 2035 operationeel is. Japan kan en wil niet wachten vanwege China. Alles lijkt dus om de straaljager zelf te draaien en de rest van het ecosysteem komt later.

Zo vullen de Duitsers en Spanjaarden GCAP alleen maar aan waar het alleen maar ruzie met de Fransen en in het bijzonder Dassault lijkt te zijn. Alles wat naar buiten komt, lijkt te wijzen op Dassault die het geld van iedereen wil hebben en dan zelf wil bepalen wat eruit komt en zoveel mogelijk zelf wil maken en eraan verdienen. Dassault zou dit ook zomaar nodig kunnen hebben voor hun voortbestaan tegenover het veel grotere Airbus. Het probleem is dat Frankrijk hun financiële positie ronduit slecht is en de Duitsers wel het geld hebben. De Duitsers kunnen een 6de generatie straaljager gewoon veel beter betalen dan de Fransen. Maar ondertussen lijkt alles naar Franse wens gedaan moeten worden. Dat is gewoon niet houdbaar.

Beter dat de Duitsers en Spanjaarden er nu gewoon mee stoppen, een deal met de Britten en Italianen sluiten en zich richten op de systemen rondom GCAP. Naast de straaljager en drones, is er ook de noodzaak voor een ecosysteem aan munitietypen die Europees zijn. We missen in Europa zaken zoals anti radar, laser geleid, Galileo geleid (want geen GPS meer), zweefbommen, verschillende formaat bommen, verschillende antischeepsraketten of verschillende typen kruisraketten. We missen bijvoorbeeld echt een langeafstandsraket zoals JASSM-ER die 1000km+ bereid heeft.

De Britten zijn terughoudend door afspraken die men in het verleden heeft gemaakt met de (West-)Duitsers in verband met de workshare agreements, investeringskosten en de grilligheid van de Duitse politiek met betrekking tot de aanschaf van wapens. Bij de ontwikkeling en aanschaf van de Tornado en Typhoon waren er behoorlijke spanningen tussen Londen en Bonn / Berlijn.

Fijn dat je de Duitsers kunt betrekken tot de overige systemen, maar die zullen hoogstwaarschijnlijk niet akkoord gaan met de huidige workshare agreement voor de straaljagers zelf tussen Japan, Italie en het Verenigd Koninkrijk. Deze zal opnieuw onderhandeld moeten worden, de Duitsers zullen waarschijnlijk ook aanpassingen willen maken aan het soort vliegtuig en dit zal (net als bij de Tornado / Typhoon) kunnen leiden tot flinke vertragingen van de 2035 timeline. (welke al zeer optimistisch is)

Overigens wil Japan de groep landen klein houden, volgens mij is er vooralsnog weinig interesse om (met name) Duitsland bij het project te willen betrekken. Alleen Italie heeft aangegeven Duitsland erbij te willen.

Maar als de Duitsers niet aan de huidige formule willen sleutelen, dan zie ik weinig tegenstand vanuit de GCAP landen. We gaan het zien.

[PASware]

Mektheb schreef op donderdag 19 februari 2026 @ 14:12:
[...]

Ja de halve Sovjet Unie werkte met militaire techniek ook met bijna alles uit Oekraïne.
Vaker gezegd, als Oekraïne hier "goed" uitkomt dan is het Duitsland on Steroïden..

Wij kunnen straks ontzettend veel leren van Oekraine, ont-zet-tend veel. Geen land ter wereld dat zoveel ervaring met de huidige battleground heeft als Oekraine. Nou ja Rusland ook, maar dat moet je niet willen.

[DaniëlWW2]

Yakolev schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 11:28:
[...]


De Britten zijn terughoudend door afspraken die men in het verleden heeft gemaakt met de (West-)Duitsers in verband met de workshare agreements, investeringskosten en de grilligheid van de Duitse politiek met betrekking tot de aanschaf van wapens. Bij de ontwikkeling en aanschaf van de Tornado en Typhoon waren er behoorlijke spanningen tussen Londen en Bonn / Berlijn.

Fijn dat je de Duitsers kunt betrekken tot de overige systemen, maar die zullen hoogstwaarschijnlijk niet akkoord gaan met de huidige workshare agreement voor de straaljagers zelf tussen Japan, Italie en het Verenigd Koninkrijk. Deze zal opnieuw onderhandeld moeten worden, de Duitsers zullen waarschijnlijk ook aanpassingen willen maken aan het soort vliegtuig en dit zal (net als bij de Tornado / Typhoon) kunnen leiden tot flinke vertragingen van de 2035 timeline. (welke al zeer optimistisch is)

Overigens wil Japan de groep landen klein houden, volgens mij is er vooralsnog weinig interesse om (met name) Duitsland bij het project te willen betrekken. Alleen Italie heeft aangegeven Duitsland erbij te willen.

Maar als de Duitsers niet aan de huidige formule willen sleutelen, dan zie ik weinig tegenstand vanuit de GCAP landen. We gaan het zien.

Ik weet dat de Britten terughoudend kunnen zijn en ook aan hun eigen industrie eerst denken. Maar tegelijkertijd zijn de Duitsers en Britten ook samen bezig met een zware middellangeafstandsraket ontwikkelen. En ik verkeer niet onder de illusie dat deze geen kernwapens zal kunnen lanceren. De vraag gaat daar zijn, of het alleen Britse kernwapens blijven. De Urenco connectie met Nederland ertussen, is vrij duidelijk.

Daarnaast speelt dat Duitsland de financiële middelen heeft en deze al op tafel heeft gelegd. De Britten zitten financieel niet zo krap als de Fransen, maar ook daar is het niet ruim. Italië is ook niet het financieel meest krachtige land. Die zitten voor de GCAP ontwikkeling nu al op €18,8 miljard, zonder toestellen later inbegrepen. Dat is meer dan hun 90 F-35s hebben gekost. Dit zijn extreem dure projecten die de financiële slagkracht van Duitsland, goed kunnen gebruiken.
https://www.armyrecogniti...fleet-after-8-8b-approval

De Duitsers bestellen nu ook meer Eurofighters en investeren zo in het ecosysteem dat de Britten, Italianen en Spanjaarden ook gebruiken. GCAP bouwt ook gedeeltelijk door op de Eurofighter. Daarnaast hebben de Britten een ander probleem, namelijk hun enorme afhankelijkheid van de VS in zoveel militaire technologieën. Duitsland heeft dit ook, maar in iets mindere mate. Wat heb je aan een 6de generatie straaljager, als je niet de wapens hebt om die in te zetten? En hoe wil je die allemaal ontwikkelen en alle systemen rondom je straaljager, als je middelen moet focussen op de straaljager zelf. Het gaat het steeds meer om wat er rondom de staaljagers zit en daar zijn de Duitsers en Spanjaarden dus meer mee bezig in SCAF. En waar SCAF zelf al jaren vast lijkt te zitten, worden hier dus wel wat stappen in gezet.

Ook lijkt een van de grote problemen naast al het politieke gedoe met SCAF, het formaat van het toestel te zijn. De Fransen lijken iets kleiners te willen dat ook kan werken vanaf vliegdekschepen. Met name vanwege Japan, gaat GCAP een fors toestel worden. Maar ook de Britten lijken een grote nadruk te leggen op bereik naast de mogelijkheid om veel munitie intern te kunnen dragen. GCAP altijd ingestoken als een platform at uitgebreid kon worden door de deelnemende landen.
https://www.rusi.org/expl...-military-capability-gcap

De Duitsers zouden ook meer neigen naar een groter platform. De Airbus Wingman drone zou ook al qua formaat, aardig richting een F-35 gaan. Dat is geen drone meer zoals we in Oekraine zien. Dit is een semi autonome straaljager. Een straaljager die gepland is met dezelfde EJ2000 straalmotor als de Eurofighter nu heeft en een drone die waarschijnlijk als eerste zal gaan vliegen met de Eurofighter. Zowel de Luftwaffe als RAF plannen ook dat hun Eurofighters nog ver na 2050 blijven vliegen. Alles dat ze dus ontwikkelen qua wapens, drones, netwerken etc, moet werken voor de Eurofighter, ideaal gezien ook de F-35 en een toekomstige 6de generatie straaljager.


https://www.twz.com/air/t...what-we-learned-in-berlin

Laatste is dat er tijdsdruk ontstaan is. SCAF is er niet voor 2045, maar Duitsland lijkt steeds minder in de positie te zijn om nog 20 jaar te wachten. Daarom kochten ze mede F-35s (voor de B-61 kernwapens) en lijken ze er nu nog meer te overwegen. De Britten kopen ook een aantal F-35A's voor dezelfde redenen. Maar het lijkt allemaal niet van harte te gaan.

Voor alle goede eigenschappen van de F-35, is en blijft er een groot probleem rondom dat toestel, de inzetbaarheid en onderhoudskosten. Het schijnt niet bepaald een makkelijk te onderhouden toestel te zijn. Je moet regelmatig de coatings opnieuw aanbrengen voor stealth, de upgrades naar de beloofde capaciteiten materialiseren maar niet, wapensystemen worden maar niet geïntegreerd zoals de MBDA Meteor die op zich laat wachten of de MBDA Brimstone die niet eens geïntegreerd word. En de leveringsketen van onderdelen lijkt al jaren niet goed te functioneren, waardoor er tekorten zijn en de kosten blijven stijgen. Bizar beleid vanuit het Pentagon waarbij Lockheed-Martin en andere leveranciers, eerder beloond worden dan gestraft voor het systematisch niet behalen van contracten, helpt al helemaal niet. Zie: https://www.reuters.com/b...loomberg-news-2025-12-23/

---

Het sluit gewoon allemaal op elkaar aan. Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld. De Duitsers en Spanjaarden zouden moeten aansluiten met de systemen rondom de straaljager leveren aan de Britten en Italianen, in ruil voor het aanschaffen van GCAP straaljagers voor hun luchtmachten. Daar zal nog wel een aardige financiële puzzel rondom gelegd moeten worden, wie nu wat betaald en wie nu wat krijgt. Maar het levert ook een duidelijke schaalvergroting op en mogelijkheden om GCAP straaljagers + ecosystemen te gaan verkopen aan landen zoals Canada, Australië of verder in Europa.

[XanderDrake]

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:26:
[...]


Ik weet dat de Britten terughoudend kunnen zijn en ook aan hun eigen industrie eerst denken. Maar tegelijkertijd zijn de Duitsers en Britten ook samen bezig met een zware middellangeafstandsraket ontwikkelen. En ik verkeer niet onder de illusie dat deze geen kernwapens zal kunnen lanceren. De vraag gaat daar zijn, of het alleen Britse kernwapens blijven. De Urenco connectie met Nederland ertussen, is vrij duidelijk.

Daarnaast speelt dat Duitsland de financiële middelen heeft en deze al op tafel heeft gelegd. De Britten zitten financieel niet zo krap als de Fransen, maar ook daar is het niet ruim. Italië is ook niet het financieel meest krachtige land. Die zitten voor de GCAP ontwikkeling nu al op €18,8 miljard, zonder toestellen later inbegrepen. Dat is meer dan hun 90 F-35s hebben gekost. Dit zijn extreem dure projecten die de financiële slagkracht van Duitsland, goed kunnen gebruiken.
https://www.armyrecogniti...fleet-after-8-8b-approval

De Duitsers bestellen nu ook meer Eurofighters en investeren zo in het ecosysteem dat de Britten, Italianen en Spanjaarden ook gebruiken. GCAP bouwt ook gedeeltelijk door op de Eurofighter. Daarnaast hebben de Britten een ander probleem, namelijk hun enorme afhankelijkheid van de VS in zoveel militaire technologieën. Duitsland heeft dit ook, maar in iets mindere mate. Wat heb je aan een 6de generatie straaljager, als je niet de wapens hebt om die in te zetten? En hoe wil je die allemaal ontwikkelen en alle systemen rondom je straaljager, als je middelen moet focussen op de straaljager zelf. Het gaat het steeds meer om wat er rondom de staaljagers zit en daar zijn de Duitsers en Spanjaarden dus meer mee bezig in SCAF. En waar SCAF zelf al jaren vast lijkt te zitten, worden hier dus wel wat stappen in gezet.

Ook lijkt een van de grote problemen naast al het politieke gedoe met SCAF, het formaat van het toestel te zijn. De Fransen lijken iets kleiners te willen dat ook kan werken vanaf vliegdekschepen. Met name vanwege Japan, gaat GCAP een fors toestel worden. Maar ook de Britten lijken een grote nadruk te leggen op bereik naast de mogelijkheid om veel munitie intern te kunnen dragen. GCAP altijd ingestoken als een platform at uitgebreid kon worden door de deelnemende landen.
https://www.rusi.org/expl...-military-capability-gcap

De Duitsers zouden ook meer neigen naar een groter platform. De Airbus Wingman drone zou ook al qua formaat, aardig richting een F-35 gaan. Dat is geen drone meer zoals we in Oekraine zien. Dit is een semi autonome straaljager. Een straaljager die gepland is met dezelfde EJ2000 straalmotor als de Eurofighter nu heeft en een drone die waarschijnlijk als eerste zal gaan vliegen met de Eurofighter. Zowel de Luftwaffe als RAF plannen ook dat hun Eurofighters nog ver na 2050 blijven vliegen. Alles dat ze dus ontwikkelen qua wapens, drones, netwerken etc, moet werken voor de Eurofighter, ideaal gezien ook de F-35 en een toekomstige 6de generatie straaljager.

[Afbeelding]
https://www.twz.com/air/t...what-we-learned-in-berlin

Laatste is dat er tijdsdruk ontstaan is. SCAF is er niet voor 2045, maar Duitsland lijkt steeds minder in de positie te zijn om nog 20 jaar te wachten. Daarom kochten ze mede F-35s (voor de B-61 kernwapens) en lijken ze er nu nog meer te overwegen. De Britten kopen ook een aantal F-35A's voor dezelfde redenen. Maar het lijkt allemaal niet van harte te gaan.

Voor alle goede eigenschappen van de F-35, is en blijft er een groot probleem rondom dat toestel, de inzetbaarheid en onderhoudskosten. Het schijnt niet bepaald een makkelijk te onderhouden toestel te zijn. Je moet regelmatig de coatings opnieuw aanbrengen voor stealth, de upgrades naar de beloofde capaciteiten materialiseren maar niet, wapensystemen worden maar niet geïntegreerd zoals de MBDA Meteor die op zich laat wachten of de MBDA Brimstone die niet eens geïntegreerd word. En de leveringsketen van onderdelen lijkt al jaren niet goed te functioneren, waardoor er tekorten zijn en de kosten blijven stijgen. Bizar beleid vanuit het Pentagon waarbij Lockheed-Martin en andere leveranciers, eerder beloond worden dan gestraft voor het systematisch niet behalen van contracten, helpt al helemaal niet. Zie: https://www.reuters.com/b...loomberg-news-2025-12-23/

---

Het sluit gewoon allemaal op elkaar aan. Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld. De Duitsers en Spanjaarden zouden moeten aansluiten met de systemen rondom de straaljager leveren aan de Britten en Italianen, in ruil voor het aanschaffen van GCAP straaljagers voor hun luchtmachten. Daar zal nog wel een aardige financiële puzzel rondom gelegd moeten worden, wie nu wat betaald en wie nu wat krijgt. Maar het levert ook een duidelijke schaalvergroting op en mogelijkheden om GCAP straaljagers + ecosystemen te gaan verkopen aan landen zoals Canada, Australië of verder in Europa.

Als ik dit zo allemaal lees vraag ik me af, kan de EU hier niet gewoon een klap op geven? Neem dit en dit systeem en wij investeren flink mee? Of zie jij dit nooit gebeuren?

[DaniëlWW2]

XanderDrake schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:50:
[...]

Als ik dit zo allemaal lees vraag ik me af, kan de EU hier niet gewoon een klap op geven? Neem dit en dit systeem en wij investeren flink mee? Of zie jij dit nooit gebeuren?

Er is een expliciete uitzondering in de Europese internemarktregels voor defensie gerelateerde zaken. Formeel kan de EU dus niks beginnen tegen de lidstaten. Zie:
https://eur-lex.europa.eu...ocurement-exemptions.html

De EU is er al zeker een decennium mee bezig om langzaam maar zeker, ook die barrières te slechten, maar de lidstaten, Frankrijk natuurlijk voorop, zijn er niet bepaald happig op. Maar ook het politieke gedoe in Duitsland over de F126 fregatten of dat onze marine ook hun schepen bij Damen koopt en Nederlandse radars heeft. Dat kan je niet voorkomen, tenzij de lidstaten dit zelf besluiten.
https://defence-industry-...ry/defence-procurement_en

[Yakolev]

Blocked Eurofighter Deal Impacts Turkey’s Plans To Diversify Air Force

Germany has again vetoed any Eurofighter Typhoon fighter jet export to Turkey. If Berlin persists in denying Turkey the Typhoon, Ankara’s efforts to at least partially diversify its air force, especially its fighter jet fleet, will hit a major stumbling block.

https://www.forbes.com/si...ns-to-diversify-air-force

Scholz: Germany won't deliver Eurofighters to Saudi Arabia in near future

VILNIUS, July 12 (Reuters) - Germany will not deliver Eurofighter combat aircraft to Saudi Arabia in the near future, German Chancellor Olaf Scholz said on Wednesday, after a newspaper quoted a government document as linking any such move to an end of the war in Yemen.

https://www.reuters.com/b...a-near-future-2023-07-12/

Nu is uiteindelijk de export naar beide landen goedgekeurd (wel met vertraging tot irritatie van de andere consortiumlanden). Toch is dit soort politieke wispelturigheid vanuit Berlijn een belangrijke reden waarom de Britten en ook de Japanners terughoudend zijn om Duitsland te betrekken.

Japan heeft semi-recent zijn exportrestricties versoepeld zodat GCAP-landen het toestel internationaal kunnen verkopen. Mogen de landen zich nu allemaal opnieuw zorgen maken dat Duitsland alweer moeilijk mag gaan doen over export van vliegtuigen zodra zij integraal onderdeel worden van het project.

Without a loosening of Japan's military export rules, which ban overseas sales of lethal equipment, Tokyo's partners would have been unable to sell the aircraft abroad, which would cut unit costs by spreading development expenses across more planes.

https://www.reuters.com/b...nt-jet-fighter-2024-03-13

DaniëlWW2 schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 14:26:
Het enige dat duidelijk zou moeten zijn, is dat de Duitsers weinig meer in te brengen hebben over het technische ontwerp van GCAP. Dat zal inmiddels aardig vast liggen en de contracten aardig verdeeld.

En dit gaat de nog grotere olifant zijn in de kamer. Grote Duitse investeringen aan GCAP zullen betekenen dat men er ook veel voor zullen willen terug krijgen. Juste Retour
De Duitse industrie heeft een te groot aandeel in SCAF om een mindere rol te gaan spelen in GCAP.

[Juup]

Flamingo leeft:
https://united24media.com...llite-images-reveal-16143

... successful strike by Ukrainian FP-5 Flamingo cruise missiles on the Votkinsk Plant, a critical Russian defense enterprise responsible for producing ballistic missiles.

This strike may have set a new combat record for cruise missile range, potentially surpassing the performance of Russia’s Kalibr missiles. Defense Express reports that the straight-line distance from the Ukrainian border to Votkinsk exceeds 1,300 km.

[Juup]

Nog mooier: dikke middelvinger 🖕 naar Orbán en Fico:
https://www.kyivpost.com/post/70609

Ukrainian Drones Blow Up Key Druzhba Oil Pipeline Site in Russia, Defying Budapest

Kyiv responded to Budapest’s threats to block a €90 billion EU loan and cut off electricity to Ukraine until oil transit through Russia’s Druzhba pipeline resumes on Monday – by blowing up a critical section of the pipeline deep in Russia.

[Tens]

Een nieuw hoofdstuk in non-kinetic warfare:

Epirus confirms Leonidas microwave system integration with DFT platform

Epirus and Digital Force Technologies (DFT) have partnered to deliver a fully integrated counter-unmanned aerial system (counter-UAS) capability that combines advanced detection, tracking, and non-kinetic drone defeat technologies, the companies announced.

The agreement integrates DFT’s Seraphim command-and-control software with Epirus’ Leonidas high-power microwave platform to create a unified detect-to-defeat kill chain for critical point defense missions.

Under the agreement, Epirus will lead systems integration efforts, combining Seraphim’s multi-modal sensor fusion and command-and-control environment with the Leonidas high-power microwave (HPM) weapon system. The combined system is designed to handle detection, tracking, identification, localization, and engagement within a single operational framework.

Production Ready, Now.
Leonidas has been validated through extensive field testing, resulting in its selection for the U.S. Army’s Indirect Fire Protection Capability–High-Power Microwave (IFPC-HPM) initiative. With over 100,000 sq. ft. of production space and our team of in-house experts, we delivered the first prototype just 9 months after being put on contract.

https://www.epirusinc.com/electronic-warfare
https://defence-blog.com/...ration-with-dft-platform/

[Yakolev]

Ace Combat cosplayer Indonesië heeft weer een nieuwe aankoop gemaakt.

Italy moves to transfer aircraft carrier Garibaldi to Indonesia
https://decode39.com/1365...r-garibaldi-to-indonesia/

Italy has moved to transfer its decommissioned aircraft carrier Garibaldi to Indonesia, formalizing a plan that reflects expanding defense cooperation between the two countries. The handover, pending parliamentary approval, would strengthen Jakarta’s naval capabilities while deepening Rome’s strategic footprint in the Indo-Pacific.

Helaas zonder de Harriers, dat zou het feestje helemaal compleet maken. Wellicht ooit wat F-35Bs?

[CvP_tweakers]

Nederlandse producent van militair materieel gaat pantserwagens leveren.

https://www.startpagina.nl/blog/defensie-nederland

[DaniëlWW2]

CvP_tweakers schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 16:28:
Nederlandse producent van militair materieel gaat pantserwagens leveren.
[Afbeelding]
https://www.startpagina.nl/blog/defensie-nederland

Dat is van Halteren die de toren voor de CV9035NL MLU produceren.
Maar aangezien dat artikel zo ongeveer alles probeert te vermelden, behalve zinnige informatie, ben ik even gaan kijken.

Het zou gaan om Wikipedia: PMMC G5
Dit is een ondersteunend voertuig van Duits ontwerp. Deze worden al ingevoerd voor luchtafweer, maar toen ging het nog om enkele tientallen. Als het er nu 400 worden, dan gaan er waarschijnlijk meer varianten komen, naast nog meer luchtafweer. Of ze worden naar Duitsland geëxporteerd in ruil voor het aanschaffen van Duitse luchtafweer torens en Leopard 2A8 tanks. Dat is vrij gebruikelijk als je zaken doet met de Duitsers. Je koopt wat van ze en een bepaald percentage van de totale waarde, bestellen de Duitsers dan bij jou land.

[XWB]

Het ontwerp van de Shahed drone heeft zijn intrede gemaakt bij het Amerikaans leger:

quote: https://www.flightglobal....-epic-fury/166480.article

The US military has deployed low-cost strike drones based on Iran’s Shahed-136 design for the first time, using the reverse-engineered weapons against Iranian military infrastructure in coordinated operations with Israel that have effectively paralysed Persian Gulf aviation.

[ Voor 13% gewijzigd door XWB op 01-03-2026 13:17 ]

[YakuzA]

Blijkbaar niet alleen de eerste battle test voor de Lucas, maar ook voor de PrSM:

Two U.S. carrier strike groups are surrounding Iran at sea, and the U.S. has first used PrSM long-range missiles and LUCAS kamikaze drones in combat. Over 50,000 U.S. troops are involved as the campaign continues with no fixed end date.

— Savchenko Volodymyr (@savchenkoua.bsky.social) 4 maart 2026

[ Voor 6% gewijzigd door YakuzA op 04-03-2026 10:45 ]

[DaniëlWW2]

Wikipedia: Dornier DAR


Wikipedia: HESA Shahed 136

Oke, dat is opvallend.
Die Donier drone is uit begin jaren 1990.

[brecht_vb]

@DaniëlWW2 is toch een oud design?

https://en.defence-ua.com..._was_called_dar-8560.html

[Yakolev]

Was toch vrij "algemeen" bekend dat het geen origineel ontwerp was. Iraanse drones zijn vaak kopieën of direct geïnspireerd door Israëlische drones; in dit geval de Harpy.

Of de Harpy een afstammeling is van van de Dornier, geen flauw idee, maar waarschijnlijk wel.

[Trishul]

https://nos.nl/artikel/26...stelling-voor-defensie-op

NL, VK en Finland zetten gezamenlijk een inkooporganisatie op voor Defensie materieel.

[DaniëlWW2]

brecht_vb schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 07:55:
@DaniëlWW2 is toch een oud design?

https://en.defence-ua.com..._was_called_dar-8560.html

Deze heb ik gemist. Kwam het ook tegen en dacht ook meteen, oh dat verklaard wat.
Wel een beetje pijnlijk dat het weer westerse technologie is waar niet zorgvuldig genoeg mee is omgegaan na het einde van de Koude Oorlog.

[IJsbeer]

Eind vorig jaar heeft de NAVO een oefening gehouden voor de kust van Portugal. Hierin werd Oekraine uitgenodigd om als aanvaller te dienen. Die hebben de Magura V7 meegenomen.
Er zijn 5 oefeningen geweest, waarvan Oekraine ze alle 5 hebben 'gewonnen'.

Of de NAVO klaar is voor een echte oorlog is dit een mooie quote:
(Blue team is navo team)

In one scenario, Ukrainian forces scored so many simulated hits on a frigate that, in a real battle, the ship would have sunk—yet the “Blue” crew was still asking in the general chat five minutes later whether the attack had even started.

https://odessa-journal.co...pmus-2025-naval-exercises

[CvP_tweakers]

Eind 2025 ging het ook al mis. Dit keer op de grond.
Operatie Hedgehog.
https://www.ad.nl/buitenl...gen-wake-upcall~aea5d633/

[Bvanham]

Als Europa onderschatten we de moderne oorlogsvoering volledig. Ik heb al eerder gezegd dat Tanks en slagschepen hun functie ver verloren hebben. Ze zijn veel te gemakkelijk uit te schakelen. Net als Amerika helig vertrouwd op zijn carriers. Een aandrijving kapot door een drone en ze zijn nergens meer. sitting ducks. Oekraine ligt mijlenver voor op de Navo wat moderne oorlogsvoering betreft, we kunnen beter eens leren luisteren en investeren in hun bevindingen ipv antieke Amerikaanse meuk aanschaffen

[Gebanned]

Het probleem is vooral dat assets steeds groter, complexer en daardoor duurder worden. Waar in WO2 vliegdekschepen van de Essex en Midwayklasse 35-45000 ton waren, is een Ford-klasse carrier met 100.000 ton ruim 2 tot bijna 3 keer zo groot.

Het zelfde geldt voor tanks en straaljagers waarbij iedere generatie groter, zwaarder en duurder worden. Dat werkt twee kanten op. Eerst reduceer je de hoeveelheid materieel vanwege de kosten, en daarnaast wordt een carrier, of een B2, zo duur dat je je eigenlijk niet meer het risico kan veroorloven om er één te verliezen.

Dan wordt het moeilijk vechten tegen een land dat werkt volgens het adagium: quantity is a quality of its own.

[Fiber]

Bvanham schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 19:14:
Als Europa onderschatten we de moderne oorlogsvoering volledig. Ik heb al eerder gezegd dat Tanks en slagschepen hun functie ver verloren hebben. Ze zijn veel te gemakkelijk uit te schakelen. Net als Amerika helig vertrouwd op zijn carriers. Een aandrijving kapot door een drone en ze zijn nergens meer. sitting ducks. Oekraine ligt mijlenver voor op de Navo wat moderne oorlogsvoering betreft, we kunnen beter eens leren luisteren en investeren in hun bevindingen ipv antieke Amerikaanse meuk aanschaffen

Maar als dat waar is dan liggen de Russen dus ook mijlenver voor op Europa. Want hoe goed die Oekraïners ook zijn, het lukt ze tot op heden helaas nog steeds niet om die Russen hun land uit te zetten, al hoop ik er nog steeds op dat dat binnen een paar jaar wel gaat lukken, inclusief de Krim.

[Boudewijn]

Gebanned schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 19:57:
Het probleem is vooral dat assets steeds groter, complexer en daardoor duurder worden. Waar in WO2 vliegdekschepen van de Essex en Midwayklasse 35-45000 ton waren, is een Ford-klasse carrier met 100.000 ton ruim 2 tot bijna 3 keer zo groot.

Het zelfde geldt voor tanks en straaljagers waarbij iedere generatie groter, zwaarder en duurder worden. Dat werkt twee kanten op. Eerst reduceer je de hoeveelheid materieel vanwege de kosten, en daarnaast wordt een carrier, of een B2, zo duur dat je je eigenlijk niet meer het risico kan veroorloven om er één te verliezen.

Dan wordt het moeilijk vechten tegen een land dat werkt volgens het adagium: quantity is a quality of its own.

Straaljagers wel, maar drones zijn nou net een klein en goedkoop wapensysteem dat veel 20e eeuwse wapensystemen verdrukt.

Klein en kosten geen drol tov de alternatieven.

[Gebanned]

Boudewijn schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 23:07:
[...]

Straaljagers wel, maar drones zijn nou net een klein en goedkoop wapensysteem dat veel 20e eeuwse wapensystemen verdrukt.

Klein en kosten geen drol tov de alternatieven.

Die zijn nu nog klein en goedkoop, maar naar mate er meer tegenmaatregelen komen zal daar hetzelfde gebeuren.

Meer anti-ew, vervolgens iets meer beschermimg tegen gepards, dan een sterkere motor vanwege het gewicht, dan een maatje groter voor meer brandstof en dan is de goedkope drone ook niet meer goedkoop.

De huidige Gerans zijn ook al een stuk complexer dan de Shaheds waar de Russen mee begonnen.

[Bvanham]

Gebanned schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 00:31:
[...]


Die zijn nu nog klein en goedkoop, maar naar mate er meer tegenmaatregelen komen zal daar hetzelfde gebeuren.

Meer anti-ew, vervolgens iets meer beschermimg tegen gepards, dan een sterkere motor vanwege het gewicht, dan een maatje groter voor meer brandstof en dan is de goedkope drone ook niet meer goedkoop.

De huidige Gerans zijn ook al een stuk complexer dan de Shaheds waar de Russen mee begonnen.

En daarom moet je meegaan in ontwikkelingen en niet vastgeroest blijven zitten in de oude doctrines. De valkuil waar je de navo en ook de US in ziet lopen. De oude verhoudingen zijn er niet meer. Kernwapens zijn angstig maar ws. geen reeele dreiging omdat niemand er mee durft te werken. Kleine snelle drones zijn momenteel het wapen waar het meeste mee gewonnen wordt. In de snelle oorlogsontwikkelingen in Oekraine zie je wekelijks nieuwe iteraties ontstaan. Waarom dan investeren in een super duper Jachtvliegtuig die je niet kunt gebruiken straks omdat er een interceptordrone is die hem toch aanvalt.

Vooruit kijken en niet achteruit. Als je leest hoe oekraine inmiddels 2 x de Navo bij oefeningen heeft afgetroefd met kleine snelle drones en teams en dat een Iranse drone (en later ook een Irakse) een half uur boven een Amerikaanse basis op zijn gemakje kan doel zoeken zonder interceptie weet je dat we iets verkeerd doen als het fout gaat straks. Gebruik dat geld dan niet voor oude meuk maar investeer in nieuwe zaken. Neerschieten van een goedkope drone met een PAC van een miljoen of meer is ten eerste geldvernietiging maar ook zonde van zoveel zijn er niet.

Nog een voorbeeldje uit de praktijk. De navo doctrine vondt de PRTL als luchtdoelwapen volledig irrelevant in de toenmalige ideeen van conflicten, uitfaseren dat ding. Tot bleek dat het nu voor verdediging in de lage regionen in de lucht een heel goed wapen is. Kleine, lichte, snelle wapens daar is momenteel behoefte aan. De ijzerwalsen van vroeger tja, die zijn vroeger. Bereden Cavalerie heeft ook geen functie meer behalve ceremonie, slagschepen idem dito. Zelfs de oude MBT geef ik nog maar een matige rol, die dingen zijn veel te gemakkelijk uit te schakelen.

[ Voor 6% gewijzigd door Bvanham op 18-03-2026 07:26 ]

[Garyu]

Bvanham schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 07:24:
[...]


En daarom moet je meegaan in ontwikkelingen en niet vastgeroest blijven zitten in de oude doctrines. De valkuil waar je de navo en ook de US in ziet lopen. De oude verhoudingen zijn er niet meer. Kernwapens zijn angstig maar ws. geen reeele dreiging omdat niemand er mee durft te werken. Kleine snelle drones zijn momenteel het wapen waar het meeste mee gewonnen wordt. In de snelle oorlogsontwikkelingen in Oekraine zie je wekelijks nieuwe iteraties ontstaan. Waarom dan investeren in een super duper Jachtvliegtuig die je niet kunt gebruiken straks omdat er een interceptordrone is die hem toch aanvalt.

Vooruit kijken en niet achteruit. Als je leest hoe oekraine inmiddels 2 x de Navo bij oefeningen heeft afgetroefd met kleine snelle drones en teams en dat een Iranse drone (en later ook een Irakse) een half uur boven een Amerikaanse basis op zijn gemakje kan doel zoeken zonder interceptie weet je dat we iets verkeerd doen als het fout gaat straks. Gebruik dat geld dan niet voor oude meuk maar investeer in nieuwe zaken. Neerschieten van een goedkope drone met een PAC van een miljoen of meer is ten eerste geldvernietiging maar ook zonde van zoveel zijn er niet.

Nog een voorbeeldje uit de praktijk. De navo doctrine vondt de PRTL als luchtdoelwapen volledig irrelevant in de toenmalige ideeen van conflicten, uitfaseren dat ding. Tot bleek dat het nu voor verdediging in de lage regionen in de lucht een heel goed wapen is. Kleine, lichte, snelle wapens daar is momenteel behoefte aan. De ijzerwalsen van vroeger tja, die zijn vroeger. Bereden Cavalerie heeft ook geen functie meer behalve ceremonie, slagschepen idem dito. Zelfs de oude MBT geef ik nog maar een matige rol, die dingen zijn veel te gemakkelijk uit te schakelen.

Ook een MBT heeft een rol, maar inderdaad vooral in bepaalde scenario's. Onoverwinnelijk zijn ze nooit geweest natuurlijk, maar de industrie past zich aan aan wat werkt en wat niet. Drones zijn "gewoon" weer een nieuwe tool in de toolbox. Ze maken het oorlogsveld heterogener maar ook complexer, omdat ze een bepaalde guerilla-capaciteit bieden. Maar ook drones groeien in enorm verschillende richtingen. De MQ9-Reaper-achtige drones die enorme afstanden kunnen afleggen, op grote hoogte kunnen observeren en precisie-bombardementen kunnen uitvoeren zijn nog lang niet uitgespeeld. De FPV-drones vervullen een heel andere rol die ik zou vergelijken met een geleide precisie-granaat of artillerie. De Shaheds zijn dan weer meer te vergelijken met geleide precisie-kruisraketten. Daartussen heb je nog allerlei andere loitering munitions met meer of mindere mate van autonomie en intelligentie. Elke soort heeft een ander soort verdediging nodig.

[mavamal]

Een MBT en een carrier hebben een andere rol in dit soort oorlogsvoering. Specifiek een carrier is voor power projection: het kunnen uitvoeren van aanvallen op een grote afstand van je eigen grondgebied. Dat ze veel kwetsbaarder zijn geworden is een feit, maar er zijn al jaren bekende oefeningen zoals met de Zweedse marine die met onderzeeërs in oefeningen een carrier neer kon halen.
Als er uit deze oefeningen iets geleerd kan worden, is het dat welk wapen je ook neerzet, het nooit invincible gaat zijn.

[Bvanham]

mavamal schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 10:11:
Een MBT en een carrier hebben een andere rol in dit soort oorlogsvoering. Specifiek een carrier is voor power projection: het kunnen uitvoeren van aanvallen op een grote afstand van je eigen grondgebied. Dat ze veel kwetsbaarder zijn geworden is een feit, maar er zijn al jaren bekende oefeningen zoals met de Zweedse marine die met onderzeeërs in oefeningen een carrier neer kon halen.
Als er uit deze oefeningen iets geleerd kan worden, is het dat welk wapen je ook neerzet, het nooit invincible gaat zijn.

Vergeet daarbij de nederlandse Walrus niet die een halve carriergroep uitgeschakeld heeft in een oefening.

[Bvanham]

Fiber schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:31:
[...]

Maar als dat waar is dan liggen de Russen dus ook mijlenver voor op Europa. Want hoe goed die Oekraïners ook zijn, het lukt ze tot op heden helaas nog steeds niet om die Russen hun land uit te zetten, al hoop ik er nog steeds op dat dat binnen een paar jaar wel gaat lukken, inclusief de Krim.

Tja, aan het begin van dit conflict was het zo, pas de laatste weken heb ik de indruk dat rusland meer problemen aan het krijgen is dan voorheen. De russen liggen ws. ook voor op Europa maar achter op Oekraine, ze zijn alleen wat minder zuinig op mensenvlees.

[Trishul]

https://www.reuters.com/w...hmos-missiles-2026-03-09/

Indonesië koopt blijkbaar Brahmos raketsystemen om de omliggende wateren te beschermen. Na de Filipijnen in 2022 nu weer een land dat zich wil beschermen tegen potentiële Chinese dreigingen in de zeeën.

[MikeyMan]

Trishul schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 11:58:
https://www.reuters.com/w...hmos-missiles-2026-03-09/

Indonesië koopt blijkbaar Brahmos raketsystemen om de omliggende wateren te beschermen. Na de Filipijnen in 2022 nu weer een land dat zich wil beschermen tegen potentiële Chinese dreigingen in de zeeën.

Lijkt me prima. Beetje balans in de regio.

[Gebanned]

Bvanham schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 07:24:

Kleine, lichte, snelle wapens daar is momenteel behoefte aan. De ijzerwalsen van vroeger tja, die zijn vroeger. Bereden Cavalerie heeft ook geen functie meer behalve ceremonie, slagschepen idem dito. Zelfs de oude MBT geef ik nog maar een matige rol, die dingen zijn veel te gemakkelijk uit te schakelen.

Uiteindelijk is iedere technologische ontwikkeling een reactie op de vorige. De kleine lichte wapens zijn gewoon een antwoord op het zwakke punt van de geavanceerde dure wapens: namelijk saturatie en kosten. Daar komt gewoon weer een antwoord op in de vorm van goedkope anti-drone afweer.

De cavalerie te paard is niet verdwenen omdat deze kwetsbaar was; maar omdat de capability is overgenomen door tanks en gemechaniseerde infanterie, is er weinig behoefte meer om iemand op een paard te heisen.

Hetzelfde geldt voor het klassieke slagschip; grote schepen of doelen op de kust bombarderen kan je ook vanaf een carrier of eventueel een kruiser. Ook daar is de rol overgenomen door een capabeler alternatief. Als het slagschip verdwenen zou zijn omdat deze te kwetsbaar zou zijn, dan zou er ook geen rol meer zijn voor kruisers en destroyers (torpedobootjagers).
Overigens jagen destroyers tegenwoordig nog maar heel zelden op torpedoboten maar hebben ze nu vooral een rol in de luchtverdediging.

[A4-tje]

Vergeet ook niet dat de drone een enorme invloed heeft door het statische front.
Als welk land dan ook “opeens” de grens oversteekt met een groep snelle tanks oid dan zullen er zeker een paar door drones worden geraakt. Maar door snel door de grens van 20km range heen te gaan zijn de drone teams nits meer veilig, en verplaatsen van je team is geen drones in de lucht.
Natuurlijk moet dus de infanterie mee en voor de zekerheid ook een Droneteam bij de inval (maar dat is dan dus weer een normaal stuk gereedschap in de kist die gezamenlijk leidt tot een overwinning).
Mijn conclusie: nu heel sterk door de WO1 loopgraven
In een andere oorlog: een extra stuk gereedschap die samenwerkt

[M411007]

Ukraine stopt met het sturen van soldaten naar het buitenland voor training.
De westerse trainingen sluiten niet aan met de realiteit van oorlogsvoering in Ukraine.

This is attributed to the fact that instructors from Western countries lack modern combat experience.

https://militarnyi.com/en...g-troops-abroad-training/

[Bvanham]

zoals verwacht, de naieviteit van Europa verbaast me al jaren, we kunnen beter instructeurs naar Oekraine sturen om te leren hoe het echt er aan toe gaat. Dat is denk ik een veel leerzamer proces. Onze doctrines zijn gebaseerd op 80 jaar oefeningen in vrede bedenken. Nog net geen showkorpsje spelen.

[redwing]

Bvanham schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 07:44:
zoals verwacht, de naieviteit van Europa verbaast me al jaren, we kunnen beter instructeurs naar Oekraine sturen om te leren hoe het echt er aan toe gaat. Dat is denk ik een veel leerzamer proces. Onze doctrines zijn gebaseerd op 80 jaar oefeningen in vrede bedenken. Nog net geen showkorpsje spelen.

Denken dat dat niet al lang gebeurd is pas naief.

[Bvanham]

redwing schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 08:19:
[...]

Denken dat dat niet al lang gebeurd is pas naief.

Voorlopig spelen we mooi weer in Europa, doen nog steeds ons oude dingetje met koude oorlogspelletjes en beseffen niet dat de wereld om ons heen veel veranderd is. Het oude machtsblok bestaat niet meer

[redwing]

Bvanham schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 09:33:
[...]
Voorlopig spelen we mooi weer in Europa, doen nog steeds ons oude dingetje met koude oorlogspelletjes en beseffen niet dat de wereld om ons heen veel veranderd is. Het oude machtsblok bestaat niet meer

Nogmaals, als je dat denkt ben jij degene die naïef is. Je moet alleen niet vergeten dat verandering tijd nodig heeft, zeker omdat we de afgelopen jaren zeker te weinig hebben gedaan. Momenteel wordt er echter al hard gewerkt om dit aan te pakken inclusief die samenwerking met Oekraïne.

[ocf81]

Met alle respect, maar dat wat ik lees en zie geeft nu niet de indruk dat de veranderingen nu echt hout snijden. Het geeft echt de indruk alsof men zit te slapen en men denkt dat met relatief kleine veranderingen het wel goed zal komen.

[redwing]

ocf81 schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 11:34:
Met alle respect, maar dat wat ik lees en zie geeft nu niet de indruk dat de veranderingen nu echt hout snijden. Het geeft echt de indruk alsof men zit te slapen en men denkt dat met relatief kleine veranderingen het wel goed zal komen.

Tja, dan blijf ik hetzelfde zeggen, verdiep je in wat er momenteel allemaal al gebeurt. Kijk b.v. hoe groot de verschuiving bij Oekraïne al is van waar de wapens vandaan komen en vooral dat er intussen al meer wapens vanuit Europa dan uit de VS komen. Helaas missen we bij sommige cruciale takken de wapenindustrie nog, maar ook daar zie je al dat er grote stappen worden gemaakt. Het zijn echt geen kleine veranderingen die plaats vinden, alleen is dat niet iets dat breed wordt uitgedragen in de media (en wat trouwens ook niet zou moeten)

[Raymond]

M411007 schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 23:49:
Ukraine stopt met het sturen van soldaten naar het buitenland voor training.
De westerse trainingen sluiten niet aan met de realiteit van oorlogsvoering in Ukraine.

[...]


https://militarnyi.com/en...g-troops-abroad-training/

Bijzonder. Ik had de indruk dat ze hier trainden, omdat dat weg van het front is en dus veilig voor Russische raketten. Maar wel dat de inhoud van de training de afgelopen jaren in overleg met Oekraïne wordt samengesteld. Best ook wel falen van Oekraïne, dat ze hier zelf geen input voor hebben geleverd.

[brecht_vb]

Dat UIR beter een training weet in te vullen snap ik wel, goed punt dat de trainingsgroepen dan niet beschoten kunnen worden.

Misschien is Oekraïne te bang geworden voor deserteren?

[ocf81]

redwing schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 12:20:
[...]

Tja, dan blijf ik hetzelfde zeggen, verdiep je in wat er momenteel allemaal al gebeurt. Kijk b.v. hoe groot de verschuiving bij Oekraïne al is van waar de wapens vandaan komen en vooral dat er intussen al meer wapens vanuit Europa dan uit de VS komen. Helaas missen we bij sommige cruciale takken de wapenindustrie nog, maar ook daar zie je al dat er grote stappen worden gemaakt. Het zijn echt geen kleine veranderingen die plaats vinden, alleen is dat niet iets dat breed wordt uitgedragen in de media (en wat trouwens ook niet zou moeten)

Ik ben best wel op de hoogte van de ontwikkelingen. Ik kom gewoon tot de conclusie dat tussen wat nodig is en wat wordt gedaan een enorm gat zit en dat men nog steeds boter op het hoofd heeft.

[blissard]

ocf81 schreef op zondag 22 maart 2026 @ 10:28:
[...]

Ik ben best wel op de hoogte van de ontwikkelingen. Ik kom gewoon tot de conclusie dat tussen wat nodig is en wat wordt gedaan een enorm gat zit en dat men nog steeds boter op het hoofd heeft.

Als de gewenste situatie is dat Europa alles zelf maakt in voldoende hoeveelheden. Dan zijn we er inderdaad niet.
Als je verwacht dat er fors wordt opgeschaald in productieketens en financiering. Dan zijn we goed bezig.

En iedere politicus heeft boter op het hoofd. Het gaat er om wat er gebeurt. Ik vind dat de logge organisatie van Europa nu zijn steven serieus wend. Als de industrieën van met name Duitsland, Frankrijk en Italië hier kracht achter zetten, dan is die moloch ineens tot gigantische productie in staat. Volgens mij zelfs tot het niveau koude oorlog. (Al is het een terechte vraag of dat überhaupt gewenst is)

[redwing]

ocf81 schreef op zondag 22 maart 2026 @ 10:28:
[...]

Ik ben best wel op de hoogte van de ontwikkelingen. Ik kom gewoon tot de conclusie dat tussen wat nodig is en wat wordt gedaan een enorm gat zit en dat men nog steeds boter op het hoofd heeft.

Mij gaat het vooral om dat laatste stuk. Want tussen wat er nodig is en wat er wordt gedaan zit een groot gat, dat klopt, maar dat gat is er omdat dingen tijd kosten. Niet omdat men er niet heel hard mee bezig is. Zoals ik hierboven al zei, het is al een enorme stap dat we intussen meer wapens aan Oekraïne kunnen leveren dan dat de VS doet

Dus ja, er is meer nodig, maar nee, men heeft geen boter op het hoofd.

[gws24]

Op het gebied van drones is Nederland in ieder geval al aan het opschalen. Nadat eind vorig jaar de productie er van al opgestart is (https://www.defensie.nl/a...l-bij-vdl-in-born-gestart) gaat defensie nu ook tot 1200 drone specialisten werven:

De Nederlandse landmacht gaat drone- en counterdrone-eenheden toevoegen aan alle gevechtseenheden. Vanaf april moeten daarvoor 1000 tot 1200 mensen worden aangenomen. Dat stelt de Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim.

bron: https://www.ad.nl/binnenl...ialisten-werven~af5cb1fe/

[Drum]

gws24 schreef op zondag 22 maart 2026 @ 12:48:
Op het gebied van drones is Nederland in ieder geval al aan het opschalen. Nadat eind vorig jaar de productie er van al opgestart is (https://www.defensie.nl/a...l-bij-vdl-in-born-gestart) gaat defensie nu ook tot 1200 drone specialisten werven:

[...]
bron: https://www.ad.nl/binnenl...ialisten-werven~af5cb1fe/

Dat is een goede ontwikkeling, en ik denk dat het verstandig is als iedereen tijdens de training basisvaardigheden met betrekking tot drones zou moeten opdoen. Het effectief bedienen van drones is specialistisch werk, maar basis ervaring in het bedienen en aanvalstechnieken zal iedereen helpen.

[_Eend_]

Ik ben benieuwd waar en hoe ze gaan werven. De meeste FPV dronepiloten kun je vinden in parkjes en leegstaande gebouwen en bedrijventerreinen. MinDef heeft wel wat mooie terreinen. Marnehuizen (oefendorp) zou echt een ideale plek zijn om een evenement te houden.. ^{hint hint}

[downtime]

Raymond schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 19:32:
[...]

Bijzonder. Ik had de indruk dat ze hier trainden, omdat dat weg van het front is en dus veilig voor Russische raketten. Maar wel dat de inhoud van de training de afgelopen jaren in overleg met Oekraïne wordt samengesteld. Best ook wel falen van Oekraïne, dat ze hier zelf geen input voor hebben geleverd.

Volgens mij meer omdat ze van de oude Sovjet doctrines af wilden en conform NATO doctrines wilden opleiden.

De dreiging van Russische aanvallen valt in het midden en westen van het land wel mee zolang je maar geen grote kampen opzet waar duizenden recruten maandenlang op elkaar gepakt zitten. Kleine groepjes die zich regelmatig verplaatsen zou veilig moeten zijn.

[Brent]

Ik word een beetje getriggerd door een meme in het memetopic, maar omdat discussie OT is reageer ik maar hier:

rapture schreef op dinsdag 24 maart 2026 @ 20:05:

Je weet pas wat je nodig hebt in de volgende oorlog wanneer je hem gaat uitvechten, maar is dit niet een ontmaskering van het MIC (wat vast velen al lang wisten), en een teken dat je _altijd_ naar bang for buck (letterlijk) moet kijken? Altijd elk wapen (op strategische kernwapens na) niet alleen op vervangbaarheid moet rekenen, maar daar ook vanuit gaan (je moet dus de productielijn klaar hebben staan).

Beter 20 Gripens in de lucht dan 1 F35 aan de grond, dat idee?

[ocf81]

blissard schreef op zondag 22 maart 2026 @ 10:53:
[...]

Als de gewenste situatie is dat Europa alles zelf maakt in voldoende hoeveelheden. Dan zijn we er inderdaad niet.
Als je verwacht dat er fors wordt opgeschaald in productieketens en financiering. Dan zijn we goed bezig.

En iedere politicus heeft boter op het hoofd. Het gaat er om wat er gebeurt. Ik vind dat de logge organisatie van Europa nu zijn steven serieus wend. Als de industrieën van met name Duitsland, Frankrijk en Italië hier kracht achter zetten, dan is die moloch ineens tot gigantische productie in staat. Volgens mij zelfs tot het niveau koude oorlog. (Al is het een terechte vraag of dat überhaupt gewenst is)

Ik verwacht dat er goed wordt nagedacht over wat de veranderde situatie betekent voor hoe je vecht. Helaas lijkt men in ongeveer heel Europa in een soort van overhaaste reactiefase te zitten, waarbij er eigenlijk nog helemaal niks goed is uitgewerkt, maar er wel vanalles gebeurt.
Ik heb nog niks gezien over de 24/7 in potentie ongeveer alles dekkende surveillance en onderscheppingsmogelijkheden die nu realiteit geworden is en wat dat bijvoorbeeld betekent omtrent hoe het logistieke veld zich aan moet passen. De manier waarop er over luchtverdediging wordt gesproken lijkt slechts een kleine aanpassing te zijn van het oude concept, maar dan met iets meer dichtheid. Is dat echt hoe je daar mee om moet gaan? Mij lijkt dat er een heel ander concept nodig is.
De manier waarop in eerste instantie gereageerd werd van in de trant van: "dat gebeurt ons niet!". Pas sinds ongeveer vorig jaar is daar een kentering in zichtbaar. De opvolgende reactie lijkt op een afstandje tergend langzaam en inadequaat. Het kopen komt pas op plaats drie, na het waarnemen en conceptualiseren.
Ik heb het dus eigenlijk voornamelijk over de eerste twee en de manier van denken over omgaan met veranderende omstandigheden die nu dus duidelijk wordt. De voorgestelde aanpassingen zijn in het overgrote deel van de categorie: "meer van hetzelfde in een nieuwe verpakking.", wat dus conceptueel slechts een kleine aanpassing is, niet: "dingen die gaan werken.".

[ Voor 5% gewijzigd door ocf81 op 25-03-2026 10:55 ]

[Trishul]

https://www.reuters.com/b...-with-israeli-2026-03-24/

Volkswagen overweegt zijn Osnabrück fabriek om te bouwen van autoproductie naar productie van lanceerplatformen voor Iron Dome.
Komen ze ook een beetje terug richting hun roots, ik dacht dat ze naast de huidige MAN-Rheinmetall joint venture in een ver verleden ook de V1 raket massaal hebben geproduceerd. Nu willen ze geen raketten zelf produceren, maar prima als ze zich wel willen inzetten voor lanceerplatformen van in eerste instantie luchtafweer.

[blissard]

ocf81 schreef op woensdag 25 maart 2026 @ 10:27:
[...]

Mij lijkt dat er een heel ander concept nodig is.
....

Ik denk dat ik je verkeerd begreep. Ik dacht dat je te weinig actie zag, maar ik begrijp nu dat je de gekozen concepten onvoldoende uitgewerkt vindt?

[jordyc]

Trishul schreef op woensdag 25 maart 2026 @ 11:59:
https://www.reuters.com/b...-with-israeli-2026-03-24/

Volkswagen overweegt zijn Osnabrück fabriek om te bouwen van autoproductie naar productie van lanceerplatformen voor Iron Dome.
Komen ze ook een beetje terug richting hun roots, ik dacht dat ze naast de huidige MAN-Rheinmetall joint venture in een ver verleden ook de V1 raket massaal hebben geproduceerd. Nu willen ze geen raketten zelf produceren, maar prima als ze zich wel willen inzetten voor lanceerplatformen van in eerste instantie luchtafweer.

Deze move kan ik niet helemaal plaatsen. De Iron Dome is nooit in echte aantallen buiten Israël geëxporteerd. Het grote probleem is de beperkte range en hoge kosten per interceptie, niet echt geschikt dus voor inzet in Europa. Dit klinkt dus als productie puur voor Israël. Als ze de fabriek dan toch om willen bouwen, waarom niet voor een systeem welke we in Europa zelf ook inzetten. Het is niet dat we overlopen van de productie capaciteiten op dit gebied.

[DaniëlWW2]

jordyc schreef op woensdag 25 maart 2026 @ 19:59:
[...]


Deze move kan ik niet helemaal plaatsen. De Iron Dome is nooit in echte aantallen buiten Israël geëxporteerd. Het grote probleem is de beperkte range en hoge kosten per interceptie, niet echt geschikt dus voor inzet in Europa. Dit klinkt dus als productie puur voor Israël. Als ze de fabriek dan toch om willen bouwen, waarom niet voor een systeem welke we in Europa zelf ook inzetten. Het is niet dat we overlopen van de productie capaciteiten op dit gebied.

Iron Dome zit ongeveer in dezelfde klasse als IRIS-T SLS en CAMM. Het is ook echt een systeem voor de IDF met een duidelijke focus op opgeleide raketten en andere projectielen. De effectiviteit tegen ballistische raketten lijkt beperkt te zijn.

In Europa hebben we alleen ook al grotere versies van CAMM en IRIS-T (mede in ontwikkeling) die een beduidend groter bereik en capaciteiten leveren. CAMM-ER en IRIS-T SLX gaan al richting Patriot PAC-3 qua klasse.

Ik denk dat dit niet gaat om Europa, maar om Israël. Ze zijn nu al jaren bezig met oorlog voeren. Er zijn enorme hoeveelheden munitie op Israël afgevuurd en veel is onderschept. Maar ook daar raken de voorraden een keer op. De VS betaalt mee aan de Israëlische luchtverdediging, maar de Amerikanen kunnen hun eigen strijdkrachten al nauwelijks voorzien, laat staan anderen. Dit is ook mede waarom Patriot raketten zo belachelijke duur zijn geworden.

Ik vermoed dat dit gaat om Volkswagen en Israël. Volkswagen zit met onderbezetting in hun fabrieken, Duitsland betaalt jaarlijks ook aan Israëls verdediging, meestal door donaties van Duits militair materieel en Israël lijkt meer productiecapaciteit nodig te hebben voor munitie na jaren van oorlog.

[Trishul]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 25 maart 2026 @ 21:45:
[...]


Iron Dome zit ongeveer in dezelfde klasse als IRIS-T SLS en CAMM. Het is ook echt een systeem voor de IDF met een duidelijke focus op opgeleide raketten en andere projectielen. De effectiviteit tegen ballistische raketten lijkt beperkt te zijn.

In Europa hebben we alleen ook al grotere versies van CAMM en IRIS-T (mede in ontwikkeling) die een beduidend groter bereik en capaciteiten leveren. CAMM-ER en IRIS-T SLX gaan al richting Patriot PAC-3 qua klasse.

Ik denk dat dit niet gaat om Europa, maar om Israël. Ze zijn nu al jaren bezig met oorlog voeren. Er zijn enorme hoeveelheden munitie op Israël afgevuurd en veel is onderschept. Maar ook daar raken de voorraden een keer op. De VS betaalt mee aan de Israëlische luchtverdediging, maar de Amerikanen kunnen hun eigen strijdkrachten al nauwelijks voorzien, laat staan anderen. Dit is ook mede waarom Patriot raketten zo belachelijke duur zijn geworden.

Ik vermoed dat dit gaat om Volkswagen en Israël. Volkswagen zit met onderbezetting in hun fabrieken, Duitsland betaalt jaarlijks ook aan Israëls verdediging, meestal door donaties van Duits militair materieel en Israël lijkt meer productiecapaciteit nodig te hebben voor munitie na jaren van oorlog.

Ik denk ook dat Israël haar productiecapaciteit buiten Israël probeert op te voeren. Dit zag je ook al met Barak luchtafweer.
Uiteindelijk is het MIC van Israël een van de belangrijkste economische pijlers en export product.

Ik dacht dat we in Europa ook nog SAMP/T hadden als alternatief voor PAC-3? Die wordt al gebruikt in Oekraïne, goed om ervaring op te doen.

[autje]

DaniëlWW2 schreef op woensdag 25 maart 2026 @ 21:45:
[...]
Ik vermoed dat dit gaat om Volkswagen en Israël.

Dat staat ook vrij letterlijk in de eerste zin van het Reuters artikel:
"Volkswagen is in talks ​with Israel's Rafael Advanced Defence Systems ‌over a deal that would shift production at the carmaker's Osnabrueck plant from cars to missile ​defence"

[Juup]

Weet iemand of we in Europa de productie van IRIS'en en SAMPs en CAMMs en watnogmeer al flink aan het opschroeven zijn?

[Tens]

Ukraine receives RapidRanger air defense systems

Aantallen worden niet genoemd. Er waren eerder al Starstreaks geleverd dacht ik eigenlijk, wellicht is dit een meer in de hele defencelijn geïntegreerde versie

The UK-supplied RapidRanger short-range air defense system has been spotted in service in Ukraine for the first time.

The system can use Starstreak 2 or LMM Martlet missiles, with detection range over 15 km and engagement range exceeding 7 km. pic.twitter.com/u45fuQLWOh

— Special Kherson Cat 🐈🇺🇦 (@bayraktar_1love) 27 maart 2026

[ Voor 7% gewijzigd door Tens op 27-03-2026 15:55 ]

[DaniëlWW2]

Juup schreef op vrijdag 27 maart 2026 @ 14:11:
Weet iemand of we in Europa de productie van IRIS'en en SAMPs en CAMMs en watnogmeer al flink aan het opschroeven zijn?

Duitsland is al jaren bezig om IRIS-T systemen te leveren aan Oekraine, bovenop haar eigen strijdkrachten en steeds meer landen die het systeem adopteren. De Duitsers zijn ook bezig met zwaardere modellen die de capaciteiten een stuk dichterbij Patriot gaan brengen. Dan is er nog HYDEF waarmee de Duitsers voorbij de capaciteiten van Patriot willen gaan. https://hydef.eu/

De Italianen en Fransen zijn bezig om gemoderniseerde versies van Aster 30 en SAMP/T batterijen te introduceren. Productie wordt al een tijd opgeschaald, met name voor de raketten. Dat gaan ze dit jaar nog verder opschalen: https://www.defensenews.c...e-missile-output-in-2026/
Daarnaast is er nog HYDIS waar Nederland ook aan meedoet: https://www.mbda-systems.com/products/area-protection/aquila

HYDEF en HYDIS worden voor nu nog mede gefinancierde vanuit de EU. De vraag is of ze samengevoegd gaan worden, elkaar gaan aanvullen of dat eentje zonder EU geld door gaat of geannuleerd zal worden.

Maar veel Europese landen hebben alsnog voor Patriot gekozen. Nederland wil zelfs versnelt nog een extra batterij aanschaffen: https://www.defensenews.c...for-extra-patriot-system/

Denemarken was de eerste die zei dat ze geen Patriot wenste aan te schaffen. De wachttijd voor levering van Patriot is ook enorm opgelopen en dat gaat niet veranderen met wat er nu aan de hand is in de wereld. Wat bij Patriot batterijen wel speelt is dat je er CAMM-ER raketten mee kan lanceren. Dat is Polen van plan.

CAMM is een groot exportsucces voor de Britten aan het worden. Het ene na het andere Europese fregat kiest voor deze raketten in plaats van de Amerikaanse ESSM. Dit gaat vaak in combinatie met Nederlandse vuurleiding en radarsystemen. SM400 voor de vuurleiding, NS200, NS100 of NS50 voor de luchtverdedigingsradar. Onze nieuwe AWSF fregatten (wanneer die eindelijk uitontwikkeld zijn en gebouwd gaan worden) krijgen een nog zwaardere radaruitrusting met SMART-L MM/N, wat de grootste versie van Thales hun luchtverdedigingsradar is. NS200/100/50 zijn kleinere versies. NS200 is ook de basis voor GM200 MM/C die Nederland zelf adopteert en ook goed verkoopt in Europa.

Voor zover ik weet, zijn al deze raketten ook al geschikt gemaakt voor Nederlandse radarsystemen. Dus Nederland koopt nu meer Patriot systemen met raketten en NASAMS met Amerikaanse raketten voor de KL.
Kan alleen maar hopen dat voor de KM, er wel Europees gekozen gaat worden.

[Juup]

https://www.washingtonpos...-ukraine-missile-defense/

The Pentagon notified Congress on Monday that it intended to divert about $750 million in funding provided by NATO countries through the PURL program to restock the U.S. military’s own inventories, rather than to send additional assistance to Ukraine, according to two U.S. officials.

Ehh... als in... we stelen gewoon $750 mln van Europa?

[brecht_vb]

Ik zou denken dat US de leveringsprioriteiten van fabrikant kan overrulen.

Maar geld uit PURL trekken denk ik nu niet.

[DaniëlWW2]

Ligt eraan wat ze nu gaan doen. Als ze niet leveren, dan gaat er gevraagd worden om terugbetaling. Gebeurd dat niet, tja voor nu gaan we er weinig aan doen. Maar reken er maar op dat landen dan nog huiveriger worden om wapens te kopen uit de VS.

[Arjantje72]

Juup schreef op vrijdag 27 maart 2026 @ 20:22:
https://www.washingtonpos...-ukraine-missile-defense/

[...]

Ehh... als in... we stelen gewoon $750 mln van Europa?

Meteen geld terug vragen, ben benieuwd naar de reactie.

[Milo85]

https://www.swissinfo.ch/...r-defence-system/91163617

Ook wel een interessant artikel hierover hoe er met geld wordt gejojo'd door de US.

[DropjesLover]

unclero schreef op maandag 30 maart 2026 @ 12:00:
[...]


Uit de Tweede Wereldoorlog weten we dat er toch aardig wat gaatjes nodig zijn voor een vliegtuig niet meer in staat is om op eigen kracht te kunnen landen.

Dat gaat om gaatjes in vleugels en romp inderdaad. Dat zijn dan ook de grootste delen die anti-aircraft cannons zien.
Maar gaatjes in de motor(en) of hydraulisch systeem door een raket die zeer vlakbij ontploft zijn ook nog steeds bijzonder vervelend.
Eigenlijk is de PrSM raket een soort BUK, maar dan voor gronddoelen?

[rapture]

DropjesLover schreef op maandag 30 maart 2026 @ 13:53:
[...]

Dat gaat om gaatjes in vleugels en romp inderdaad. Dat zijn dan ook de grootste delen die anti-aircraft cannons zien.
Maar gaatjes in de motor(en) of hydraulisch systeem door een raket die zeer vlakbij ontploft zijn ook nog steeds bijzonder vervelend.
Eigenlijk is de PrSM raket een soort BUK, maar dan voor gronddoelen?

PrSM is een slanke opvolger van ATACMS zodat ze 2 ipv 1 raket in een pod voor de HIMARS kunnen steken. Het PrSM bereik hadden ze net onder 500km verdraglimiet gehouden en kan nu verder uitgebreid worden. ATACMS gaat tot 300km ver.

Als je 2 ipv 1 raket in een pod wilt steken en je voert het bereik op, dan moet de payload/warhead kleiner/lichter gemaakt worden. Van bijna 250 kg naar minder dan 100 kg.

Block 1: 950 M74 bomblets
Block 1A: 300 M74 bomblets or 470 lb (213 kg) WDU-18/B HE blast/fragmentation unitary warhead or 545 lb (247 kg) WDU-40/B HE blast penetration
Wikipedia: ATACMS

Warhead weight 200 lb (91 kg)
Wikipedia: Precision Strike Missile

[DropjesLover]

rapture schreef op maandag 30 maart 2026 @ 14:29:
[...]

PrSM is een slanke opvolger voor ATACMS zodat ze 2 ipv 1 raket in een pod voor de HIMARS kunnen steken. Het bereik hadden ze net onder 500km verdraglimiet gehouden en kan nu verder uitgebreid worden. ATACMS gaat tot 300km ver.

Als je 2 ipv 1 raket in een pod wilt steken en je voert het bereik op, dan moet de payload/warhead kleiner/lichter gemaakt worden. Van bijna 250 kg naar minder dan 100 kg.

[...]


[...]

Het gaat om een (test) raket die in Iran gebruikt is. Lijkt me niet dat die van een HIMARS gelanceerd is.
Al zou het wel net kunnen, Quatar en Dubai zijn ~300km van Lamerd (waar de raketten ingeslagen zijn), overkant Persische Golf.

[rapture]

DropjesLover schreef op maandag 30 maart 2026 @ 14:38:
[...]

Het gaat om een (test) raket die in Iran gebruikt is. Lijkt me niet dat die van een HIMARS gelanceerd is.
Al zou het wel net kunnen, Quatar en Dubai zijn ~300km van Lamerd (waar de raketten ingeslagen zijn), overkant Persische Golf.

PrSM is gemaakt voor de pod met raketten dat in een M270 of een HIMARS past.


Wikipedia: Precision Strike Missile

Er zijn plannen om het later voor de Mark 41 vertical launching system (in de marineschepen) aan te passen.


CENTCOM deelt in een fotomontage van "First 24 hours of Operation Epic Fury" een foto van een HIMARS die een PrSM lanceert.


https://www.twz.com/land/...bat-debut-in-iran-strikes

Doha - Lamerd afstand is 280km in vogelvlucht en vanuit Dubai is het 315km. Met 499km bereik kan een HIMARS 200km achter Doha staan en een PrSM naar Lamerd lanceren.

[YakuzA]

Ik had niet eerder de kleine Shahed interceptors in actie gezien:

A Ukrainian P1-Sun interceptor drone caught up with and destroyed a Russian Shahed drone.

— WarTranslated (Dmitri) (@wartranslated.bsky.social) 30 maart 2026

Doorklikken voor het filmpje.

[ Voor 9% gewijzigd door YakuzA op 30-03-2026 22:59 ]

[M411007]

Creatief benamen van Ukraiense interceptor drones:

[M411007]

Airbus heeft binnen 9 maanden een target drone omgebouwd tot AI-bestuurde interceptor bewapend met lichtgewicht anti-air raketten. Doel is om drones zoals Shaheds neer te halen.
De jet kant 550 km/h vliegen en heeft een bereik van 110 km.
Verwacht wordt dat de jet 8 Frankenburg raketten kan meenemen.

Tijdens de testvlucht is succesvol een doel geidentificeerd en is een raket gelanceerd.
https://www.airbus.com/en...-bird-of-prey-interceptor

[mr thee]

Tegenslag voor de Fransen, de UEA stapt uit het F5 programma omdat ze geen toegang kregen tot info in de richting van optronics, (Geen idee wat dat is ) men mag nu alles zelf gaan betalen. (dat was/werd dacht ik ook lastig ??)

https://defence24.com/geo...lone-after-uae-withdrawal

[F_J_K]

mr thee schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 16:55:
info in de richting van optronics, (Geen idee wat dat is

Electronica mbt. optische apparatuur. Bijvoorbeeld infrarood en optische sensoren.

edit:
Wikipedia: Optronique secteur frontal

[ Voor 20% gewijzigd door F_J_K op 04-04-2026 16:59 ]

[XanderDrake]

M411007 schreef op dinsdag 31 maart 2026 @ 01:28:
Airbus heeft binnen 9 maanden een target drone omgebouwd tot AI-bestuurde interceptor bewapend met lichtgewicht anti-air raketten. Doel is om drones zoals Shaheds neer te halen.
De jet kant 550 km/h vliegen en heeft een bereik van 110 km.
Verwacht wordt dat de jet 8 Frankenburg raketten kan meenemen.

Tijdens de testvlucht is succesvol een doel geidentificeerd en is een raket gelanceerd.
https://www.airbus.com/en...-bird-of-prey-interceptor

Dit apparaat is wel effe de shizzle.

Ook die Frankenburg raketten zijn mooi spul. Simpel, erg licht (lightest guided missiles to date) en waarschijnlijk goedkoop. Een locatie zou 100 raketten per dag moeten kunnen produceren, met twee sites binnen Europa al online. Mooi nog op tijd voor de Oekraïne oorlog en allicht de Straat van Hormuz?

[rapture]

mr thee schreef op zaterdag 4 april 2026 @ 16:55:
Tegenslag voor de Fransen, de UEA stapt uit het F5 programma omdat ze geen toegang kregen tot info in de richting van optronics, (Geen idee wat dat is ) men mag nu alles zelf gaan betalen. (dat was/werd dacht ik ook lastig ??)

https://defence24.com/geo...lone-after-uae-withdrawal

Dat is op basis van visuele en infrarood informatie kan je met passieve sensoren hetzelfde doen als een radar die de positie van een straaljager weggeeft.

Als je weet dat de snelheidslimiet van een straaljager niet door de aandrijving bepaalt is, wel door het besparen op hoogwaardige materialen zoals wat je voor de canopy/koepel gebruikt. Hoe sneller een straaljager vliegt, hoe heter het aan de buitenkant wordt. Hoe hoogwaardiger de materialen moeten zijn om te voorkomen dat het smelt. Met F-35 mag je niet te snel vliegen wegens het gebruik van materialen die bij hogere snelheden gaan smelten.

Op deze manier kunnen stealthvliegtuigen en missiles voor passieve sensoren zichtbaar worden. De Fransen gaan niet informatie delen over hoe ze target lock op een F-35 of F-22 kunnen krijgen. Ze kunnen ook op een andere manier op stealthvliegtuigen locken, locken op de radar (en andere) emissies ipv het vliegtuig.