Passief beleggen met indexfondsen - Deel 3

[The Third Man]

Dank aan @Pistachenootje voor het starten van deel 1 en aan @ZieMaar! voor deel 2. Ik heb de topicstart van deel 2 als basis genomen, maar een aantal in deel 2 weggevallen passages weer toegevoegd, enkele punten gecorrigeerd en hier en daar aangevuld, mede met inbreng van hebben @Gerbenvl en @Mr FOB.

1. Wat is passief beleggen?

Passief beleggen is een strategie waarbij je niet probeert de markt te verslaan, maar de markt bent. In plaats van individuele aandelen te selecteren (stock picking) of het juiste instapmoment te timen (market timing), volg je een breed gespreide index.

De kernprincipes:

• Geen market timing: Je belegt op vaste momenten (bijv. maandelijks als je salaris binnenkomt), ongeacht de huidige koers of het nieuws.
• Maximale spreiding: Je belegt in de hele wereldmarkt (market cap gewogen) om het risico van individuele landen of sectoren te minimaliseren.
• Lange horizon: Deze strategie is bedoeld voor geld dat je minimaal 10 tot 20 jaar kunt missen.
• Kostenminimalisatie: Elke euro aan kosten is een euro minder rendement. We zoeken naar de goedkoopste fondsen en brokers.

Dit wil niet zeggen dat je nooit meer iets wijzigt, maar dat je dat alleen doet om de strategie te optimaliseren (kosten besparen, andere broker), niet als reactie op de grillen van de markt of het nieuws. Minstens de helft van het onderhouden van een passieve strategie is de beteugeling van de eigen psyche - het omgaan met impulsen, indrukken, suggesties en neigingen.

2. Waarom passief?

Onderzoek laat herhaaldelijk zien dat het extreem moeilijk is om op lange termijn de markt (gecorrigeerd voor risico) te verslaan. Zelfs professionele fondsbeheerders slagen hier na aftrek van kosten zelden in. Daarnaast biedt passief beleggen rust: je hoeft het nieuws niet te volgen en niet te twijfelen of je wel de juiste aandelen hebt gekocht.

Een vraag die vaak terugkomt: waarom zou een brede aandelenmarkt op lange termijn eigenlijk stijgen? Kort gezegd creëren bedrijven reële waarde via winst en herinvestering, en prijst de markt de verwachte toekomstige groei (de vooruitzichten van bedrijven) alvast in de huidige koers in. Een toegankelijke uitleg met grafieken staat in deze forumpresentatie van xiaogi - met name de slides vanaf ±30 lichten dit goed toe.

3. Hoe begin je?

Er zijn verschillende manieren om de wereldmarkt te volgen. Een paar dingen om op te letten voor je begint:

• Let op de kosten: Een kleine besparing kan door het 'rente op rente effect' al gauw tot een verschil leiden van honderden of zelfs duizenden euro's op de lange termijn.
• Duurzaamheid: Bepaal hoe duurzaam (ESG) je wel of niet wilt gaan.
• Belastingen: In Nederland speelt dividendlekkage, in België speelt beurstaks en roerende voorheffing.
• Gemak: Wil je snel aan de slag zonder kennis te hoeven opdoen, kies dan een "fondsbeheerder" (zoals Meesman of Brand New Day), tegen iets hogere kosten.
• Spreiding: De belangrijkste aandelen van de wereld, of ook de kleinere bedrijven (zie ook "Wat is een index?").

Tools die je kunnen helpen:

• FOB Vergelijker: Overzicht van aanbieders, met kosten, ESG-uitsluitingen en spreiding; je stelt zelf een portefeuille samen bij een broker. Let op: door de standaardinstelling van minimaal 70% marktkapitalisatie vallen enkele opties weg. (Bevat affiliate links; voor tegengewicht zie de onafhankelijke bronnen in punt 10. De eerdere onafhankelijke tool indexfondsenvergelijken.nl bestaat niet meer.)
• Marketcaps.site: Voor de actuele verhouding tussen World, Emerging Markets en Small Caps (zie ook "Wat is een index?").

Tevens heeft Financieel Onafhankelijk Blog minstens 2 artikelen die zeer de moeite waard zijn: De beste ETF en Kosten indexfondsen en ETFs. (Bevatten affiliate links.)

Populaire keuzes

Een beknopt overzicht - niet op volgorde van voorkeur en geen advies. Voor actuele kosten, ISIN's, dividendlekkage-cijfers en een volledige vergelijking: gebruik de vergelijker in punt 3 en de uitgebreide artikelen van Banker on Wheels en Mr. FOB. Hieronder vooral de kanttekeningen die je elders minder snel hoort.

• Northern Trust via de grootbank (ABN AMRO, ING, Rabobank): dividendlekvrij voor de NL-belegger, automatisch herbeleggen mogelijk, lage kosten bij grotere vermogens; ESG-uitsluiting van zo'n 5% van de markt.
• ETF's via een broker: populaire World+EM-trackers zijn o.a. WEBN (0,07%), VWCE/VWRL (0,22%) en VEVE + VFEM (~0,16%); SPYI (~0,17%) dekt ook Small Caps. Reken bij veel (Ierse) ETF's op ca. 0,24-0,30% dividendlekkage per jaar bovenop de fondskosten; NL-ETF's (zoals van VanEck) en swap-ETF's kunnen juist lekvrij zijn. Brokers in het kort:
  • DeGiro - lage transactiekosten (let op de juiste beurs), maar in het verleden enkele malen door de AFM berispt.
  • Saxo - Deense broker, recent overgenomen door de Zwitserse private bank J. Safra Sarasin.
  • Easybroker / Lynx - Nederlandse resellers van IBKR: toegankelijker + NL-helpdesk, iets duurder.
  • Interactive Brokers (IBKR) - bedient EU-klanten vanuit Ierland; desktop-app niet voor beginners, web-app eenvoudiger maar beperkter.
• Fondsbeheerders (gemak, bijna geen foutjes, iets hogere kosten):
  • Brand New Day - Zeer Offensief - enkel indexfondsen; eigen fondskeuze mogelijk.
  • FitVermogen (NN / Goldman Sachs AM) - 2 enhanced index fondsen, lage kosten, maar strenger ESG → marktdekking ~60%.
  • Meesman - Aandelen Wereldwijd Totaal - NT World+EM+SC; één fonds, wekelijkse verwerking.
• CARIW (Cardano, v/h Actiam) - ontwikkelde landen, 0,10%, dividendlekvrij, actief ESG (~17% uitgesloten); bij bank én broker.
• VTI + VXUS via opties (alleen IBKR) - wereld voor ~0,03%, VTI dividendlekvrij; nadeel: grotere bedragen, complexer aanschaffen, en een aandachtspunt rond overlijden (opties ≠ aandelenbezit).

Afraders

• Beheerd beleggen, vooral bekend bij banken. Zelfs als ze beweren min of meer een index te volgen, gaat er sowieso een laag kosten bovenop om hun schoorsteen te laten roken en je loopt het risico dat je slechter dan de markt presteert.
• Extra opletten bij partijen die zeggen 0% commissie/fees te vragen. Het geld moet ergens worden verdiend. Bekende constructies:
  • Payment for Order Flow (PFOF): sinds 30-06-2026 verboden in Europa. Hierbij kreeg de broker geld/voordeel omdat jouw order naar een specifieke handelsplaats/market maker werd gestuurd, wat kon botsen met "best execution". Trade Republic en Scalable deden dit; bij Revolut en N26 stond het in de voorwaarden. Sinds het verbod verschuift dit naar andere constructies (o.a. quote-driven venues) - Banker on Wheels legt uit wat er nu speelt.
  • Handelen via een schaduwbeurs: je hebt geen transparantie of wat je koopt ook echt is wat je zou krijgen (en voor dezelfde prijs) als op de normale beurs. Trade Republic doet dit; Revolut en Bux noemen dit in hun voorwaarden.
  • Spread mark-up, FX-opslag, securities lending: andere manieren waarop "gratis" brokers hun geld verdienen (jouw stukken worden bijv. uitgeleend en de opbrengst gaat deels naar de broker).
• Brokers in discutabele landen als Malta en Cyprus, zoals eToro en Trading212. Als een dergelijke broker failliet gaat, mag je met de Maltese of Cypriotische toezichthouder corresponderen om (wat) geld terug te krijgen - en juist díe landen staan dan garant voor de eerste €20.000 beleggerscompensatie, terwijl ze zelf minder kredietwaardig zijn.
• Platforms die handelen leuk en speels maken (pastelkleuren, gamification) om je te interesseren in andere producten dan de saaie wereldindexfondsen. Je wijkt dan af van je passieve strategie, en dergelijke producten zijn doorgaans duurder geprijsd.

Een rode vlag om te onthouden: het is niet zo dat "indexbeleggen" automatisch "ETF's kopen" betekent, of dat een beleggingsfonds altijd een ETF is. Als een bron dat wél zo voorstelt of adverteert, is dat een rode vlag dat het een Wij-Van-WC-Eend is die je een brokeraccount probeert aan te smeren.

4. Belangrijke begrippen en valkuilen

• Dividendlekkage (Nederland): Nederlandse fondsen met FBI-status (fiscale beleggingsinstelling) - zoals die van Northern Trust of Actiam/Cardano - dragen de ingehouden dividendbelasting zó af dat jij die kunt verrekenen. Daardoor zijn ze in de praktijk vrijwel dividend-efficiënt. Zie de uitgebreide toelichting in punt 6.
• Lump Sum vs. DCA: Heb je een groot bedrag? Statistisch levert in één keer inleggen (Lump Sum) in ca. 70% van de gevallen meer op dan gespreid inleggen (DCA), omdat je geld langer 'in de markt' is. DCA kan psychologisch echter rustiger zijn bij een volatiele markt. Zie dit uitgebreide Vanguard-artikel. N.B. dat artikel rekent met cash dat géén rente verdient; parkeer je het geld in de tussentijd op een hoogrenderende spaarrekening of geldmarktfonds, dan is het effectieve verschil navenant kleiner.
• Market Cap-weging: De meeste indexen wegen bedrijven op basis van hun beurswaarde. Hierdoor zit je voor een groot deel (ca. 60-70%) in de VS. Sommige beleggers voegen een 'home bias' (extra Europa) toe om dit te corrigeren, al is dat strikt genomen een actieve keuze.
• Obligaties vs. deposito's: Door de Nederlandse vermogensbelasting (Box 3) zijn obligaties momenteel fiscaal ongunstig. Veel Tweakers kiezen daarom voor deposito's of spaarrekeningen als 'veilig' deel van hun portefeuille. De discussie over vermogensbelasting mag in het daarvoor bestemde topic (link nog invullen).

Valkuilen bij aankoop:

• Zoek een fonds/ETF altijd op met de ISIN, niet met 'NT world' of 'SPYI' - de kans is te groot dat je een soortgelijk maar toch ander fonds vindt. Zowel de FOB Vergelijker als de FOB-artikelen vermelden de ISIN's bij de genoemde fondsen.
• Bij een broker: let op welke beurs en valuta je kiest. Een andere beurs kan hogere transactiekosten met zich meebrengen. Specifiek voor de Kernselectie van DeGiro staat in hun overzicht de beurs vermeld waar de korting geldt (bijv. TradeGate).
• Bij ETF's: gebruik geen market orders. Een limietorder geeft zekerheid dat er niks geks gebeurt. Een praktisch richtpunt is de prijs in het midden van de ask/laat en bid/bied prijzen kiezen, dan wordt het vaak gelijk 'gepakt' door de HFT-bots. Let op: sommige brokers tonen koersen met 15 minuten vertraging - zoek een gratis live-feed (DeGiro biedt bijvoorbeeld gratis Euronext Amsterdam-data, IBKR gratis Xetra-data).

5. Verdieping

Wat is een index?

Indexen worden gebruikt door fondsbeheerders om de portfolio van het fonds te bepalen - welke bedrijven erin zitten en hoe zwaar elk bedrijf meetelt.

De meeste bekende indexen (zoals de S&P 500 of MSCI World) wegen bedrijven op basis van beurswaarde (market cap): koers per aandeel × aantal uitstaande aandelen. Dat is simpel, transparant en goedkoop om te volgen. Betekent dat market cap altijd de beste keuze is voor de toekomst? Nee. Daarom wordt er ook geëxperimenteerd met factorbeleggen: je stuurt dan op kenmerken als waarde (goedkoop), kwaliteit, momentum of lage volatiliteit. De catch: een factorpremie kan zich tussendoor 10 tot 20 jaar niet laten zien en zo lang achterblijven bij een gewone market cap-index (langer dan ~20 jaar is tot nu toe niet voorgekomen, en zelden blijven álle premies tegelijk weg). Heb je dat geduld niet, dan loop je het risico op een verkeerd moment in te stappen.

Welke index wordt aangeraden?

Als je het simpel en breed wilt houden, kom je meestal uit bij "all-world" indexen van MSCI of FTSE. Dat volgt de wereldwijde aandelenmarkt zonder dat je zelf hoeft te kiezen voor land A of sector B. De wereldmarkt is opgedeeld in drie hoofdgroepen:

• 1. Developed Markets (World): Ca. 23-26 landen (afhankelijk van de index). De volwassen, stabielere markten.
• 2. Emerging Markets (EM): Landen die nog niet aan alle criteria voor "developed" voldoen, bijv. door markttoegang, regelgeving of overheidsinvloed. China is een bekend voorbeeld. EM is niet hetzelfde als "ontwikkelingsland" - sommige landen (zoals Zuid-Korea) worden door sommige indexaanbieders nog als EM ingedeeld.
• 3. Small Caps (SC): Kleinere bedrijven die buiten de standaard "large/mid cap"-indexen vallen. Niet te verwarren met factorbeleggen (zoals Small Cap Value).

De keuze komt neer op: Alleen World / World + EM / World + EM + SC. Er is geen perfecte keuze. EM en SC zijn niet per definitie slecht voor rendement; ze hebben historisch alleen vaker periodes gehad waarin ze achterbleven op Developed Markets. Maar dat kan in de toekomst ook omdraaien - alleen op World leunen kan dus óók een (risicovollere) keuze zijn, omdat je sterker afhankelijk wordt van wat nu al dominant is. Marketcaps.site geeft een handig beeld van de actuele wereldwijde verhoudingen.

Waarom kiezen veel fondsen voor World + EM?

Small Caps zijn duurder om te volgen: meer aandelen, meer handelen, meer administratie. Daardoor liggen de kosten vaak hoger. Daarom zie je dat veel populaire fondsen het praktisch houden bij World + EM.

Waarom niet alleen de S&P 500? (en "Warren Buffett zei dat toch")

Omdat je bij het segmenteren naar een specifieke economie, sector of groep het risico enorm vergroot dat je op het verkeerde paard wedt - zelfs al is dat nu de meest succesvolle van alle paarden.

Wat betreft Buffett: die is in de eerste plaats rijk geworden door rijke ouders te hebben en vervolgens een getalenteerd angel investor in private equity te worden. Niet op de beurs dus. Daarnaast gaf hij dat advies aan Amerikanen, die al op hun eigen economisch voetstuk leven; 100% in de eigen economie beleggen is voor hen minder onlogisch. Voor een Europeaan is dat niet automatisch toepasbaar - wat zou die eraan hebben om 100% op één externe economie op een ander continent te gokken?

Een ander detail dat vaak wordt weggelaten: de S&P 500 is geen geheel passieve index. Men beslist nog steeds actief wat wel en niet wordt toegelaten, mede op basis van eigen visie. Tesla is hierom erg lang buiten de index gehouden, wat ook veel rendement heeft weggehouden. Als je strategie écht 100% VS zou zijn, dan is een algemene, passieve VS-index zoals CRSP US Total Market een logischere optie. Dat social media en de koffiecorner het tóch steeds over de S&P 500 hebben, zou al te denken moeten geven.

De wedervraag bij elke "index A/B/C deed het veel beter" blijft: hoe weet je dat die dat zal blíjven doen? Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Met een wereldindex spreid je je kansen en maak je geen actieve keuze voor één economie.

Wat is het verschil tussen ETF's en beleggingsfondsen?

Het belangrijkste verschil is hoe je ze koopt en verkoopt, niet wat erin zit. Een veelgemaakte denkfout: ETF = passief en beleggingsfonds = actief. Dat klopt niet - er bestaan actieve ETF's en passieve beleggingsfondsen. In dit topic hebben we het uitsluitend over passieve indextrackers.

ETF's

• Verhandelbaarheid: de hele beursdag verhandelbaar
• Prijs: schommelt gedurende de dag
• Fractioneel kopen: vaak niet (soms intern via de broker)
• Foutgevoeligheid: meer (beurs, valuta, ordertype)
• Kosten: vaak iets lager door marktconcurrentie
• Dividendlekkage: vaak ca. 0,24-0,30% extra (NL-ETF's zoals VanEck en swap-ETF's kunnen lekvrij zijn)
• Verwerkingstijd: snel (beurs open)

Beleggingsfondsen

• Verhandelbaarheid: één koers per dag (na sluiting)
• Prijs: NAV - exacte waarde van de onderliggende beleggingen
• Fractioneel kopen: standaard, tot ver achter de komma
• Foutgevoeligheid: minder (bedrag invoeren volstaat)
• Kosten: iets hoger, maar ook meer gemak
• Dividendlekkage: bij NL-fondsen (FBI-status) vrijwel vermijdbaar
• Verwerkingstijd: trager; sommige fondsen wekelijks

Een algemeen aandachtspunt (voor zowel ETF's als beleggingsfondsen): de replicatiemethode varieert. Soms wordt sampling of swaps gebruikt om kosten te drukken, in plaats van alle aandelen echt te bezitten. Dat hoeft niet slecht te zijn, maar je moet snappen wat je koopt. Zie dit Morningstar-artikel over swap-based ETF's.

6. Belastingen

Dividendlekkage (relevant voor Nederlanders)

Dividendlekkage is in Nederland grotendeels te voorkomen, maar in België niet.

Directe aandelen - het idee erachter. Stel je koopt Amerikaanse aandelen bij een broker. De VS houdt standaard 30% dividendbelasting in, maar met een W8-BEN-formulier gaat dat tarief naar 15% (het verdragstarief). De broker draagt die 15% voor je af, en omdat je die al betaald hebt, mag je hem in box 3 verrekenen - je moet dan wel box 3-belasting betalen. Bij Nederlandse aandelen werkt het vergelijkbaar, maar is het tarief al 15% én is de Nederlandse dividendbelasting een voorheffing: die staat los van box 3 en krijg je altijd volledig terug. De Belastingdienst dicht het lek dus voor je.

Een buitenlandse ETF (bijv. VWCE van Vanguard, Iers). Hier zit het lek dieper. De onderliggende bronbelasting (bijv. van de VS) wordt binnen het fonds betaald en verschijnt níet op jouw broker-overzicht. Je bent wél deelnemer in het fonds, maar het Ierse dividendbelastingtarief richting jou is 0% - er valt dus niets te verrekenen in je aangifte. De bronbelasting die in het fonds is blijven hangen, ben je kwijt. Dat geldt ongeacht of de ETF accumulerend of distribuerend is.

Nederlandse FBI-fondsen. Fondsen met de status fiscale beleggingsinstelling (FBI) - zoals die van Northern Trust of Actiam/Cardano - houden bij uitkering aan jou 15% Nederlandse dividendbelasting in en dragen die af. Díe 15% kun jij vervolgens weer verrekenen of terugkrijgen, waardoor de Belastingdienst het lek opnieuw voor je dicht. In de praktijk zijn deze fondsen daardoor vrijwel volledig dividend-efficiënt. (Enige restlekkage zit vooral bij Emerging Markets, waar Nederland met sommige landen geen of een ongunstig verdrag heeft.)

Zie ook het uitgebreide artikel van Gerben op FOB: wat is dividendlekkage.

Hoeveel scheelt het?
gerbenvl heeft jaarverslagen van fondsaanbieders geanalyseerd (geactualiseerd voorjaar 2026); die cijfers zitten in de FOB Vergelijker. Voor een buitenlandse wereld-ETF loopt de lekkage in de orde van ~0,24-0,30% per jaar; Nederlandse FBI-fondsen zijn zoals gezegd vrijwel lekvrij. Het exacte verschil hangt af van het fonds en van het uitgekeerde dividend per jaar.

Beurstaks (TOB) - relevant voor Belgen

In België betaal je belasting over het kopen en verkopen van financiële instrumenten. Bij ETF's kost dit doorgaans 0,12-1,32% bij aankoop én verkoop. Er zit een tariefsverschil tussen accumulerende en distribuerende ETF's - van distribuerende ETF's is het TOB-tarief lager, maar je betaalt er vervolgens 30% roerende voorheffing over het dividend, wat op lange termijn zwaarder weegt. Curvo heeft hier een mooi artikel over.

Roerende voorheffing (RV) - relevant voor Belgen

De roerende voorheffing is een belasting van 30% over elk dividend of rente dat je ontvangt. Bij een accumulerende ETF is deze niet van toepassing.

Euro vs. andere valuta

De koers van een ETF of beleggingsfonds is niet afhankelijk van de valuta waarin het wordt aangeboden - de koersen zijn altijd gecorrigeerd via actuele wisselkoersen. Wel betaal je wisselkosten als je cashrekening bij je broker in andere valuta is (doorgaans EUR) dan het fonds. Praktisch gezegd: koop altijd in euro, tenzij je al geld in een andere valuta hebt en dat ook zo wilt houden.

Er bestaan zogeheten hedged fondsen die valutarisico ondervangen, maar die hebben een vaste kostenopslag over de gehele looptijd. In de praktijk wordt hedging niet aangeraden - de kans dat je bij een transactie net zo'n zeldzame fluctuatie treft is kleiner dan het cumulatieve verlies op de hedge-opslag. (Ben Felix heeft hier een video over currency hedging - zie punt 10.)

Duurzaam (ESG) passief beleggen

Je kunt beleggen in fondsen die bedrijven uitsluiten of overwegen (of beide). Je volgt dan niet meer de hele markt en bent iets minder gespreid. Het verwachte rendement van ESG-beleggen is doorgaans wat lager (minder spreiding, iets meer kosten). Het gerealiseerde rendement was de afgelopen jaren juist vaak hoger - maar dat drukt het toekomstige verwachte rendement eerder verder omlaag (hogere waarderingen nu). Meer hierover in de gids van Banker on Wheels, in een video van Ben Felix (zie punt 10), en in een artikel van Financieel Onafhankelijk Blog.

Fondsen in Europa moeten vermelden aan welk SFDR-artikel ze voldoen:

• Artikel 6: Geen specifieke ESG-doelstelling
• Artikel 8 ("lichtgroen"): Promoot milieu- en/of sociale kenmerken
• Artikel 9 ("donkergroen"): Heeft een duurzaam beleggingsdoel

7. Beleggen in iets anders dan aandelen

Dividendfondsen

Dividend wordt ook wel een sigaar uit eigen doos genoemd: de koers van het aandeel daalt navenant bij uitkering. Er komt nergens extra geld vandaan - het is een verschuiving van beurswaarde naar cash. In Nederland, waar dividend en gerealiseerd rendement gelijkwaardig worden belast, heeft het kiezen voor dividendfondsen geen toegevoegde waarde. Zie ook de Ben Felix video: The Irrelevance Of Dividends.

Obligaties

Obligaties zitten qua risicoprofiel tussen sparen/deposito's en aandelen in. Eén belangrijk verschil met sparen: obligaties hebben marktrisico dat een spaarrekening of deposito niet heeft.

• Marktrisico: als de rente stijgt, daalt de koers van bestaande obligaties, waardoor je (tussentijds) negatief rendement kunt draaien. Het klassieke wip-effect met aandelen (één omhoog, ander omlaag) is recentelijk weggevallen (zie 2022).
• Fiscaal (nu): voor een Nederlandse particulier in box 3 zijn obligaties op dit moment ongunstig - maar dat speelt vooral als je boven de vrijstelling zit én je je niet op werkelijk rendement laat belasten. Verandert box 3, dan worden obligaties weer interessanter.
• Rendement: het verwachte rendement ligt doorgaans boven spaargeld, en anders dan een deposito zijn obligaties dagelijks verhandelbaar.

Lang verhaal kort: zolang de huidige box 3 geldt, is voor het 'veilige' deel een spaarrekening en/of deposito voor de meeste Nederlandse particulieren het praktische alternatief. Blijf wel alert op het verdienmodel: als een 'bron' vooral obligaties en vastgoed aanprijst 'om te diversificeren', schuilt daar niet zelden een verdienmodel achter.

Geldmarktfondsen

Geldmarktfondsen parkeren geld bij een grote financiële instelling zoals een centrale bank om rente te ontvangen. Voordelen: geen marktrisico, geen aparte spaarrekening nodig buiten je beleggingsrekening. Nadelen: valt nog steeds onder het hoge VRH-tarief; sommige werken synthetisch (via swaps, theoretisch extra risico); rendeert negatief als de rente te ver daalt. Vroeger waren de goedkoopste fondsen alleen voor 'grote jongens', maar tegenwoordig zijn ze ook voor particulieren toegankelijk - bij o.a. IBKR en Saxo, en via geldmarkt-ETF's van iShares en Vanguard.

Zie voor meer informatie het topic Goedkoopste manier voor geldmarktfonds.

8. Wat als de broker failliet gaat?

Beleggingsinstellingen vallen vanuit EU-wetgeving onder de Beleggerscompensatie van de nationale bank in het land van vestiging. Dit beschermt slechts tot €20.000. De reden dat dit lager is dan de €100.000 voor spaargeld: wetgeving vereist ook dat je beleggingen gescheiden van het vermogen van de broker worden gehouden - via een aparte bewaarinstelling of een bewaardepot - zodat ze niet door een faillissement van de beheerder geraakt worden. Het risico is daardoor kleiner dan bij een bankfaillissement (waarbij álle tegoeden, inclusief spaargeld, geraakt kunnen worden).

Zolang de broker niks 'geks' doet, hoort er dus niks aan de hand te zijn met je beleggingen. Meesman is technisch gezien geen beleggingsinstelling en valt daardoor niet onder het compensatiestelsel, maar wel onder dezelfde wetgeving en het toezicht van de AFM.

9. Veelgestelde vragen

Wat te doen bij een crash?
Helemaal niets. Een crash is alleen een verlies als je verkoopt. Blijf maandelijks inleggen - je koopt dan juist goedkoper in. Dit is gebaseerd op het verleden, waarin de beurs steeds weer herstelde.

Wijzig je dan nooit meer wat?
In principe niet vanwege marktveranderingen of nieuwsmedia. Wel kun je wisselen van broker of fondsbeheerder om kosten of gebruiksgemak te optimaliseren. Minstens de helft van passief beleggen is de beteugeling van de eigen psyche.

Wat als ik voor een kortere termijn (<10 jaar) wil beleggen?
Het is dan meestal af te raden om in aandelen te investeren - je hebt niet de tijd om de markt te laten herstellen bij een dip. Bepaal zelf welk deel van je geld je korter dan 10 jaar nodig hebt (sparen), en welk deel je langer kunt missen (beleggen). Laat je daarin niet sturen door een externe partij die voor jou de verhouding vastlegt (bijv. een kant-en-klare "50% aandelen / 50% obligaties"-portefeuille).

Het heet dan wel 'all world', maar je zit voor ~70% in de VS! Wat als Trump nou dit of dat?
Het principe van market-cap-weging gecombineerd met het recente succes van de VS (met name Big Tech) zorgt ervoor dat de VS zwaar meeweegt in de wereldindex. Strikt genomen is dat geen 'over'vertegenwoordiging: bij market-cap-weging is dat simpelweg hoe de markt op dit moment verdeeld is. De meningen zijn verdeeld of het gevaarlijk is. Wel is het niet de eerste keer dat men allerlei rampen voorzag en de beurs daar vervolgens niet lang last van had. Er zijn ook argumenten voor een 'home bias' (extra Europa), maar die zijn eerlijk gezegd vrij zwak - Ben Felix heeft hier een verhelderende video over (zie punt 10). Banker on Wheels legt daarnaast goed uit waarom het bewust 'wegtilten' van de VS meestal niet verstandig is (zie punt 10).

Is het niet gevaarlijk dat miljoenen mensen passief zijn gaan beleggen?
Begin met het onderkennen van de selectiviteit in de probleemstelling. Marktbreed investeren is niet nieuw - het bestaat al eeuwen en heeft tot de ontwikkeling van indexen geleid. De grootste fondsen op aarde (hedgefondsen, pensioenfondsen) doen al sinds jaar en dag niks anders dan min of meer breed en marktgewogen investeren; de actieve handelaren zorgen nog steeds voor de prijsvorming. De instroom van particulieren verandert daar weinig aan. Het is eerder een bedreiging voor de bedrijfstak die leeft van de actieve belegger - vandaar de vele reclame en finfluencing voor actiever handelen met de ETF-van-de-week, goud, crypto, CFD's en andere spielerei, want dáár valt nog wat te verdienen. (Ben Felix heeft hier een goede video over: veroorzaakt indexbeleggen een 'bubbel'? - zie punt 10.)

10. Meer lezen

• Financieel Onafhankelijk Blog - Beleggen voor beginners - Goede start met uitleg van begrippen en basisprincipes, wel veel affiliate links
• Ben Felix - YouTube-kanaal - Evidence-based video's over o.a. waarom passief werkt, dividend, valuta-hedging, ESG en of indexbeleggen een 'bubbel' is
• Banker on Wheels - Uitgebreide, onafhankelijke artikelen over portefeuille-opbouw, brokerkeuze en waarom het 'wegtilten' van de VS meestal niet verstandig is
• William Bernstein - If You Can - Gratis boekje over de principes van passief beleggen
• Bogleheads Investment Philosophy - Passief beleggen volgens de filosofie van Vanguard-oprichter John Bogle
• Bogleheads - Investing from the Netherlands - De Bogle-principes toegepast op de Nederlandse situatie (enigszins verouderd)
• Morningstar.nl - Onafhankelijke info over ETF's en fondsen
• JustETF.com ETF screener - Database van alle Europees beschikbare ETF's
• Marketcaps.site - Marktkapitalisatie van diverse MSCI-indexen, Northern Trust en Actiam
• FOB Vergelijker - Vergelijker voor indexfondsen, ETF's en brokers (incl. ISIN's en dividendlekkage-cijfers); bevat affiliate links
• Presentatie van xiaogi (forum) - Visuele uitleg waarom aandelen op lange termijn groeien en hoe toekomstverwachtingen in de koers worden verdisconteerd (vooral slides vanaf ±30)
• Financiële onafhankelijkheid - Deel 5 - Topic over het bereiken van financiële onafhankelijkheid
• Handelsdagen NT-fondsen - Gesloten handelsdagen van de Northern Trust-fondsen

11. Wat hoort in dit topic?

Welkom:

• Vragen over fondsselectie en brokerkeuzes voor passieve strategieën
• Discussie over dividendlekkage en fiscale aspecten (Box 3)
• Ervaringen met automatische inleg en set-and-forget methodes
• Vragen over specifieke indexfondsen, ETF's en beleggingsfondsen
• Factorbeleggen met indexfondsen
• Dividendbeleggen met indexfondsen

Passen beter in 'Beleggen op de beurs in de praktijk':

• Individuele aandelen onderzoeken/uitkiezen
• Iets anders dan indexfondsen: goud, bitcoin, windparken, vastgoed
• Opties, short gaan, markt voorspellen/timing
• Bear cases en bull cases bediscussiëren
• "Kijk wat de markt vandaag heeft gedaan"
• "Kijk wat president A of CEO B vandaag heeft gedaan, moeten we niet zus of zo"

Disclaimer: Niets in dit topic is (persoonlijk) financieel advies. Je bent altijd verantwoordelijk voor je eigen beslissingen. Beleggen brengt risico's met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

[The Third Man]

Jullie zullen wellicht denken, "weer een nieuw topic?!", daarvoor even een korte toelichting in deze tweede post:

Zoals wellicht velen van jullie hebben meegekregen ging topicstart van deel 2 wat apart, om het simpel uit te drukken. Er was geen overleg geweest, de poster is niet verder betrokken in de discussies in het topic, en er ontstond wat schijn van belangenverstrengeling. Omdat het op het moment zelf na wat aanpassingen, redelijk onschuldig leek is het daarbij gebleven. Ik werd daarbij nog aangemerkt als mede-auteur van het topic.

Later zijn er toch details en zaken naar boven gekomen die erop duiden dat er aanpassingen waren gedaan die op z'n minst onwenselijk waren, waarmee de onafhankelijkheid van dit topic in het gedrang kwam. Er mag natuurlijk al, vanwege wet- en regelgeving, geen sprake zijn van letterlijk financieel advies, maar commerciele aspecten die daarbij aantrekkelijker lijken is ook in strijd met de huisregels en basis van deze community. Voor wie de exacte details wil weten kan dit via een PB bij mij opvragen.

Dat was op zichzelf al genoeg reden om de Topicstart te gaan reviseren en een nieuwe versie te maken. Deels met herstelde zaken uit deel 1 en deels met aanvullingen en verbeteringen. Mr FOB en Gerben hebben hier enorm aan bijgedragen, waarvoor dank! Probleem was echter dat ik, ondanks mijn mede-auteurschap, geen edit-rechten had op de TS van deel 2. Vandaar dat nu, in samenspraak met de mods, voor een deel 3 is gekozen en ik het beheer-stokje overneem.

Hoe nu verder: laat ik voorop stellen dat de Topicstart helemaal vrij invulbaar moet zijn met aanvullingen en correcties vanuit wie dan ook. Geef dus door wat je nuttig vindt om aan te passen, kan in de discussie(s) in het topic of kan per PB. Liefst wel per discussie want het blijft tenslotte een werk door elkaar, voor elkaar. Maar een tikfoutje of een nieuwe url is natuurlijk ook weer overbodig om de discussies mee te vervuilen.

Kortom: sorry voor weer een nieuw topic maar hopelijk komen we zo naar een beter werkbare situatie voor iedereen

[Taxcommunism]

Hopelijk krijgt diegene wel een ban voor dit topic anders doet hij het weer opnieuw.

[fsfikke]

Dank aan de TS'en voor alle moeite! (/tvp)

[ Voor 9% gewijzigd door fsfikke op 02-07-2026 18:23 ]

[ewrz]

Wellicht is het goed om in deel 5 van de TS ook naast factor beleggen ook uit te leggen wat equal weight indices zijn en wat het verschil is.

AI samenvatting van de verschillen:

Aspect	Factor Investing	Equal Weight Indices
Doel	Specifieke risicopremies (factoren) opvangen die historisch excess returns opleveren	Elke aandelen dezelfde invloed geven, ongeacht grootte
Weging	Gebaseerd op factor scores (value, momentum, quality, low volatility, size, etc.)	Elke deelnemer krijgt exact hetzelfde gewicht (bijv. 1/N)
Selectie	Neigt vaak naar of selecteert aandelen met hoge exposure aan de gekozen factor(en)	Bevat meestal dezelfde universe als de moederindex (bijv. alle S&P 500 aandelen)
Filosofie	"Smart beta" of systematisch stijlbeleggen	Eenvoudige anti-marktkapitalisatieweging / size-tilt

[The Third Man]

En niet onbelangrijk, is meestal een stuk kleiner dan vergelijkbare fondsen Van Eck’s Global EW index trackt bijvoorbeeld maar 250 aandelen. Maar desalniettemin goede suggestie voor een breder indexmethodiek-overzicht. Ik zal het na komend festivalweekend gaan verwerken ✅

[noslen]

Gaat jullie strategie wijzigen als de vermogensaanwasbelasting werkelijkheid wordt?

[Internet Janny]

@The Third Man
Heb je ook het laatste TR nieuws meegenomen? Zie rr7r in "Discussie over & Ervaringen met Trade Republic"

[Ernemmer]

noslen schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 21:50:
Gaat jullie strategie wijzigen als de vermogensaanwasbelasting werkelijkheid wordt?

Ik denk dat je je tijd daar pas in moet gaan stoppen als de wet werkelijkheid wordt, tot die tijd weet je toch niet hoe de wind waait bij de overheid, die veranderen elke paar maanden van beleid.

[sambalbaj]

Oh deel 3?

Ik heb deel 2 blijkbaar ook helemaal gemist.

Wat was de reden dat die al na 24 paginas stopt en deel 1 bijna bij 500?

[Janpietertje89]

noslen schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 21:50:
Gaat jullie strategie wijzigen als de vermogensaanwasbelasting werkelijkheid wordt?

Op dit moment worden obligaties onevenredig zwaar belast ten opzichte van spaardeposito's. Onder het nieuwe stelsel is dat niet meer het geval waardoor bepaalde producten zoals Vanguard LifeStrategy ETFs mogelijk weer wat interessanter worden.

[Maahes]

noslen schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 21:50:
Gaat jullie strategie wijzigen als de vermogensaanwasbelasting werkelijkheid wordt?

Ja. Ik ben nu hurend en heb al mijn vermogen in box 3. Ik ga dan een huis kopen en alles in aflossing stoppen. Dan betaal ik geen enkele belasting meer en krijg ik zelfs subsidie (hypotheekrenteafrek) over de resterende lening.

[The Third Man]

sambalbaj schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 22:18:
Wat was de reden dat die al na 24 paginas stopt en deel 1 bijna bij 500?

Ik heb dit toegelicht in de tweede post.

[The Third Man]

Internet Janny schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 22:14:
@The Third Man
Heb je ook het laatste TR nieuws meegenomen? Zie rr7r in "Discussie over & Ervaringen met Trade Republic"

Vriendelijk gezegd eerst zien en dan geloven hoe dit exact technisch werkt. Men werkte tot op heden op de L&S schaduwbeurs. Als dat nog steeds plaatsvindt is het een soort verbetering binnen die context, maar nog steeds wezenlijk anders dan reguliere beurshandel en je aandelen bij een reguliere broker hebben staan.

Handel en bezit gaan natuurlijk verder dan de letterlijke orderuitvoering voor de gewenste prijs. Ik ben sowieso skeptisch voor iets wat zich één enkel aspect richt en dat aanprijst als een selling point.