Passief beleggen met indexfondsen - Deel 2

[pierre-oord]

Welkom in het centrale topic over passief beleggen. In dit topic bespreken we de strategie van het beleggen in breed gespreide indexfondsen en ETF's voor de lange termijn, met als doel vermogensopbouw zonder de markt te proberen te voorspellen.
Dank aan @Pistachenootje voor het starten van deel 1 van dit topic. Ik heb zijn oude topicstart als basis genomen en hier en daar aangevuld.

1. Wat is passief beleggen?

Passief beleggen is een strategie waarbij je niet probeert de markt te verslaan, maar de markt bent. In plaats van individuele aandelen te selecteren (stock picking) of het juiste instapmoment te timen (market timing), volg je een breed gespreide index.

De kernprincipes:

• Geen market timing: Je belegt op vaste momenten (bijv. maandelijks als je salaris binnenkomt), ongeacht de huidige koers of het nieuws.
• Maximale spreiding: Je belegt in de hele wereldmarkt (market cap gewogen) om het risico van individuele landen of sectoren te minimaliseren.
• Lange horizon: Deze strategie is bedoeld voor geld dat je minimaal 10 tot 20 jaar kunt missen.
• Kostenminimalisatie: Elke euro aan kosten is een euro minder rendement. We zoeken naar de goedkoopste fondsen en brokers.

2. Waarom passief?

Onderzoek laat herhaaldelijk zien dat het extreem moeilijk is om op lange termijn de markt (gecorrigeerd voor risico) te verslaan. Zelfs professionele fondsbeheerders slagen hier na aftrek van kosten zelden in. Daarnaast biedt passief beleggen rust: je hoeft het nieuws niet te volgen en niet te twijfelen of je wel de juiste aandelen hebt gekocht.

3. Hoe begin je?

Er zijn verschillende manieren om de wereldmarkt te volgen. Een paar dingen om op te letten voor je begint:

• Let op de kosten: Een kleine besparing kan door het 'rente op rente effect' al gauw tot een verschil leiden van honderden of zelfs duizenden euro's op de lange termijn.
• Duurzaamheid: Bepaal hoe duurzaam (ESG) je wel of niet wilt gaan.
• Belastingen: in Nederland speelt dividendlekkage, in België speelt beurstaks en roerende voorheffing.
• Gemak: wil je snel aan de slag zonder kennis te hoeven opdoen, kies dan een “fondsbeheerder”, tegen iets hogere kosten.
• Spreiding
• : de belangrijkste aandelen van de wereld, of ook de kleinere bedrijven(zie ook "wat is een index")

Tools die je kunnen helpen:

• FOB Vergelijker: tool om indexfondsen, ETF’s en brokers te vergelijken. Kosten, ESG-uitsluitingen en spreiding in een handig overzicht.
  → Je stelt zelf een portefeuille van fondsen samen bij een broker.
• Beleggingsplatformvergelijker: tool om fondsaanbieders en vermogensbeheerders te vergelijken die (meestal) een passieve strategie volgen. Houdt ook rekening met Belgische beurstaks.
  → Maximale eenvoud (set-and-forget met automatisch inleggen)
• Marketcaps.site: Voor de actuele verhouding tussen World, Emerging Markets en Small Caps (zie ook “wat is een index”)

Tevens heeft Financieel Onafhankelijk Blog minstens 2 artikelen die zeer de moeite waard zijn:
De beste ETF in 2025 en Kosten indexfondsen en ETFs

Populaire keuzes

Hieronder vind je een aantal populaire keuzes. Let op: er zijn nog veel meer geschikte keuzes en de onderstaande opties zijn zeker niet bedoeld als advies of op volgorde.

Northern Trust (NT) via de grootbank (ABN AMRO, ING, Rabobank):

• Geen dividendlekkage (voor Nederlandse belastingbetalers)
• Automatisch herbeleggen mogelijk
• Relatief lage kosten bij grote vermogens
• ESG-uitsluitingen (duurzaamheidscriteria die zo'n 5% van de markt uitsluiten)

ETF's via een Broker (bijv. Interactive Brokers, Saxo, DeGiro, Easybroker en Lynx):

• Populaire ETF's (zie punt 5 voor betekenis “EM” en “SC”)
  • WEBN - Een relatief nieuwe World+EM ETF die slechts 0,07% fondskosten rekent.
  • VWCE - De bekendste World+EM (samen met diens distribuerende versie VWRL), maar tegenwoordig ook de duurste met 0,22%.
  • VEVE + VFEM - Hetzelfde World+EM maar dan als losse ETF's wat iets in de kosten scheelt met ca. 0,16%.
  • SPYI - Een van de weinige ETF's die World+EM+SC volgt, voor slechts 0,17%.
• Dividendlekkage: ca. 0,30% per jaar
• Gebruiksgemak
  • DeGiro: duidelijke interface en app
  • Saxo
  • Easybroker en Lynx zijn Nederlandse brokers die reseller zijn van het IBKR-platform. Toegankelijker en een Nederlandse helpdesk. De kosten zijn wel iets hoger.
  • Interactive Brokers: desktop applicatie niet geschikt voor beginners. De webapplicatie is eenvoudiger maar deze mist bepaalde functies.

Fondsbeheerders (Brand New Day, Meesman, UpToMore):

Bij een fondsbeheerder hoef je zelf (bijna) geen keuzes te maken over de inhoud van je portefeuille. Voordeel is het gemak en dat je bijna geen foutjes kunt maken. Nadeel is de iets hogere kosten dan het zelf doen via een grootbank of broker. Populaire fondsbeheerders (op alfabetische volgorde) zijn:

• Brand New Day - Zeer Offensief
  • Voor 6:00 met Wero (iDeal) gestort, dan einde werkdag verwerkt.
• Meesman - Aandelen Wereldwijd Totaal
  • Gebaseerd op de fondsen van Northern Trust World+EM+SC.
  • Verwerken één keer per week stortingen/opnames.
• UpToMore
  • Voor 16:00 met Wero (iDeal) gestort, dan einde werkdag verwerkt.

Deze aanbieders kun je vergelijken met de Beleggingsplatformvergelijker. Deze tool houdt alleen geen rekening met dividendlekkage, omdat er geen cijfers van zijn (zie ook “Dividendlekkage” verderop).

CARIW bij de grootbank of broker

CARIW is een beleggingsfonds van Cardano (voorheen Actiam). Het dekt een groot gedeelte van de bedrijven in de ontwikkelde landen tegen lage kosten (0,10%) en zonder dividendlekkage. Indien gewenst kan hier nog een fonds of ETF voor EM en/of SC aan worden toegevoegd (Cardano biedt dit zelf niet). Het fonds is duurzaam en voert een actief EGS beleid waardoor meer bedrijven worden uitgesloten dan bij NT (zo'n 17%). In tegenstelling tot NT is het zowel bij brokers als banken te koop.

Amerikaanse ETFs via opties aanschaffen zoals bijvoorbeeld VTI en VXUS (alleen bij IBKR).

Deze dekken de wereld tegen zeer lage kosten (slechts ca. 0,03%) en hierbij kent VTI geen dividendlek. Een nadeel hiervan is dat er grotere bedragen nodig zijn en het minder eenvoudig is om aan te schaffen. Het proces wordt hier uitgelegd. Een andere manier om Amerikaanse ETF's direct te mogen aanschaffen is om professional status aan te vragen bij IB. De vereisten worden hier uitgelegd. Een ander aspect is de mogelijke problematiek rond overlijden, aangezien opties niet dezelfde status als een bezit van aandelen kennen en dit dan met de Amerikaanse instanties moet worden geregeld.

Afraders

• Beheerd beleggen, vooral bekend bij banken. Zelfs als ze beweren min of meer een index te volgen, gaat er sowieso een laag kosten bovenop om hun schoorsteen te laten roken en je loopt het risico dat je slechter dan de markt presteert.
• Extra opletten bij partijen die zeggen 0% commissie/fees te vragen. Het geld moet ergens worden verdiend.
  • Payment for Order Flow (PFOF), vanaf 30-06-2026 verboden in Europa: Wat het is: een broker krijgt geld/voordeel omdat jouw order naar een specifieke handelsplaats/market maker wordt gestuurd. Dat kan botsen met “best execution” (de plicht om voor jou de beste prijs/uitvoering te regelen), omdat de prikkel verschuift naar: wie betaalt mij het meest voor jouw orderflow?
    → Trade Republic, Scalable doen dit bijvoorbeeld, bij Revolut en N26 staat het in de voorwaarden als mogelijkheid.
  • Handelen via een schaduwbeurs. Volgens regelgeving moeten brokers (or hun derde partijen zoals Upvest) nog steeds de beste prijs bieden, maar je hebt geen transparantie of wat je koopt ook echt is wat je zou krijgen (en voor dezelfde prijs) als op de normale beurs.
    → Trade Republic doet dit, Revolut en Bux noemen dit in hun voorwaarden.
  • Spread mark-up: jij krijgt nét iets slechtere koop/verkkoopprijs (vooral bij crypto/CFD’s, illiquide aandelen, buiten openingstijden).
  • FX-opslag: valuta-omwisseling met een soms stevige marge.
  • Securities lending: jouw stukken worden uitgeleend; opbrengst gaat (deels) naar broker.
  • Brokers in discutabele landen als Malta en Cyprus, zoals eToro en Trading212. Ook daar speelt het lokken met extra lage kosten en laagdrempeligheid, maar je zit met een hoofdpijndossier als een dergelijke broker failliet gaat en je met de Maltese of Cypriotische toezichthouder mag gaan corresponderen om nog (wat) geld terug te krijgen.
• Let voor jezelf op bij partijen die handelen leuk en speels maken om je te interesseren in andere producten dan de (saaie) wereldindexfondsen. Je wijkt dan af van je passieve strategie, en vaak zijn dergelijke producten duurder geprijsd.

4. Belangrijke Begrippen en Valkuilen

• Dividendlekkage: in Nederland (niet in België) kun je bij fondsen met FBI-status (fiscale beleggingsinstelling) zoals die van Northern Trust of Actiam een deel van de betaalde dividendbelasting terugvragen. Helaas rapporteren fondsen zelf geen historische cijfers hierover.
• Lump Sum vs. DCA: Heb je een groot bedrag? Statistisch levert in één keer inleggen (Lump Sum) in 70% van de gevallen meer op dan gespreid inleggen (DCA), omdat je geld langer 'in de markt' is. Echter, DCA kan psychologisch rustiger zijn bij een volatiele markt.
• Market Cap Weging: De meeste indexen wegen bedrijven op basis van hun beurswaarde. Hierdoor zit je voor een groot deel (ca. 60-70%) in de VS. Sommige beleggers voegen een 'Home Bias' (extra Europa) toe om dit tegen te gaan, hoewel dit strikt genomen een actieve keuze is.
• Obligaties vs. Deposito's: Door de Nederlandse vermogensbelasting (Box 3) zijn obligaties momenteel fiscaal ongunstig. Veel Tweakers kiezen daarom voor deposito's of spaarrekeningen als 'veilig' deel van hun portefeuille. De discussie over vermogensbelasting mogen in het daarvoor bestemde topic.

5. Verdieping

Wat is een index?

Indexen worden gebruikt door fondsbeheerders om de portfolio van het fonds te bepalen. Het zegt: welke bedrijven erin zitten en hoe zwaar elk bedrijf meetelt.

De meeste bekende indexen (zoals de S&P 500 of MSCI World) wegen bedrijven op basis van beurswaarde (market cap): koers per aandeel × aantal uitstaande aandelen. Dat is simpel, transparant en goedkoop om te volgen. Tot nu toe is er weinig bedacht dat structureel en breed beter werkt als standaard.

Betekent dat dat market-cap altijd de beste keuze is voor de toekomst? Nee. Daarom wordt er veel onderzocht en geëxperimenteerd met andere manieren van wegen. De bekendste is factorbeleggen: je stuurt dan bijvoorbeeld meer op kenmerken als waarde (goedkoop), kwaliteit, momentum (winnaars), of lage volatiliteit.

De catch: factorbeleggen laat zich vooral zien over heel lange periodes (denk aan 20 jaar of langer) en kan tussendoor jarenlang achterblijven bij een gewone market-cap index. Als je die tijd of het geduld niet hebt, loop je het risico dat je op het verkeerde moment instapt en langdurig achterloopt.

Welke index wordt dan aangeraden?

Als je het simpel en breed wilt houden, kom je meestal uit bij “all-world” indexen van MSCI of FTSE. Die volgen de wereldwijde aandelenmarkt zonder dat je zelf hoeft te kiezen voor land A of sector B. Let wel: “de wereldmarkt” is niet gelijk verdeeld. Rijke, grote markten wegen zwaarder mee. Daarom werken indexen vaak met drie hoofdgroepen:

• 1. Developed Markets (World): Ongeveer 23–26 landen (afhankelijk van de index). Dit zijn de volwassen, stabielere markten.
• 2. Emerging Markets (EM): Landen die nog niet aan alle criteria voor “developed” voldoen, bijvoorbeeld door markttoegang, regelgeving of overheidsinvloed. China is een bekend voorbeeld. En belangrijk: EM is niet hetzelfde als “ontwikkelingsland”. Sommige landen (zoals Zuid-Korea) worden door sommige indexaanbieders nog als EM ingedeeld.
• 3. Small Caps (SC): Kleinere bedrijven die vaak buiten de standaard “large/mid cap” indexen vallen. Dit is niet hetzelfde als factorbeleggen (zoals Small Cap Value): dat is een selectie binnen small caps op basis van een factor.

De keuze wat je mee wilt nemen komt dus vaak neer op:

• Alleen World
• World + EM
• World + EM + Small Caps

Er is geen perfecte keuze. Het hangt af van hoeveel “breedte” je wil en hoeveel afwijking je accepteert. EM en Small Caps zijn niet per definitie slecht voor rendement. Ze hebben alleen historisch vaak periodes gehad waarin ze achterbleven op Developed Markets. Maar dat kan in de toekomst ook omdraaien. Alleen op World leunen kan dus óók een bewuste (en risicovollere) keuze zijn, omdat je sterker afhankelijk wordt van wat nu al dominant is.

Waarom kiezen veel fondsen voor World + EM?

Small Caps zijn duurder om te volgen: meer aandelen, meer handelen, meer administratie. Daardoor liggen de kosten vaak hoger. Daarom zie je dat veel populaire fondsen het praktisch houden bij World + EM.

Marketcaps.site geeft een handig beeld van de huidige wereldwijde verhoudingen.

Waarom niet alleen de S&P 500?

Hoewel de VS de afgelopen jaren enorm heeft gepresteerd, is er geen garantie dat dit zo blijft. Met een wereldindex spreid je je kansen.

Wat is het verschil tussen ETF’s en beleggingsfondsen?

Het belangrijkste verschil is hoe je ze koopt en verkoopt, niet wat erin zit.

• ETF’s (Exchange Traded Funds) zijn de hele beursdag door verhandelbaar op de beurs, net als aandelen.
• Klassieke beleggingsfondsen verhandel je meestal één keer per dag tegen de koers die na sluiting van de beurs wordt vastgesteld.

Een veelgemaakte denkfout is: ETF = passief en beleggingsfonds = actief. Dat klopt niet. Er bestaan actieve ETF’s en passieve beleggingsfondsen. In dit stuk hebben we het uitsluitend over passieve indextrackers — en dan maakt “ETF of fonds” inhoudelijk weinig uit. Ook belangrijk: “indexbeleggen” betekent dus niet automatisch “ETF’s kopen”.

ETF’s (Exchange Traded Funds)

Voordelen

• Direct verhandelbaar: je kunt op elk moment kopen of verkopen. Let op: uitbetalen naar je bankrekening kan bij veel brokers alsnog 1–2 dagen duren.
• Vaak lage kosten: er is veel concurrentie tussen ETF-aanbieders, en dat drukt de tarieven.

Nadelen

• Koers schommelt gedurende de dag: je koopt tegen de prijs op dat moment.
• Meestal alleen hele stukken: je koopt geen 1,98 ETF. Als een ETF €51 kost en je wilt €100 inleggen, dan koop je er 1 en blijft er cash over. Er zijn brokers die het mogelijk maken om 'fractioneel' te kopen. Technisch gezien koop je de fractie dan niet op de normale beurs maar neem je af als dienst van de broker (en dus geldt een andere wettelijke bescherming).
• Sommige brokers bieden fractioneel kopen, maar dan koop je de fractie vaak “intern” bij de broker, met net andere bescherming dan op de beurs.
• Meer kans op fouten bij orders: verkeerde beurs (hogere transactiekosten), verkeerde valuta (met wisselkosten), market order op een slecht moment, enzovoort.
• Dividendlekkage: er is (nog) geen manier om dubbele dividendbelasting te voorkomen cq te compenseren. Zie de uitgebreide toelichting verderop.
• Replicatiemethode varieert: ETF’s gebruiken soms sampling of swaps om kosten te drukken, in plaats van alle aandelen echt te bezitten. Dat hoeft niet slecht te zijn, maar je moet snappen wat je koopt. Zie dit Morningstar artikel.

Beleggingsfondsen (indexfondsen)

Voordelen

• Eén ‘eerlijke’ dagkoers (NAV): je koopt tegen de waarde die na beurssluiting wordt berekend op basis van de onderliggende beleggingen.
• Minder foutgevoelig: je voert meestal alleen een bedrag in; beurs/valuta/order-types spelen nauwelijks mee.
• Fractioneel kopen is standaard: je volledige inleg wordt belegd, tot ver achter de komma.
• Bij Nederlandse fondsen vaak minder dividendlekkage. Zie toelichting verderop.
• Juridisch vaak simpeler in NL: als er iets speelt, zit je niet met een buitenlandse structuur als aanspreekpunt.

Nadelen

• Langzamer: verwerking duurt vaak langer. Sommige fondsbeheerders werken met een vast handelsmoment (bijv. wekelijks).
• Meer ‘gesloten dagen’ bij bepaalde markten: vooral bij Emerging Markets kunnen feestdagen in meerdere landen het proces vertragen. Een ETF is alleen gebonden aan de beurs waarop hij noteert.
• Vaak distribuerend: veel fondsen keren dividend uit. Sommige aanbieders herbeleggen dit automatisch, maar het kan minder “hands-off” voelen dan een accumulating ETF.

Belastingen

Dividendlekkage (vooral relevant voor Nederlanders)

Dividendlekkage is in Nederland deels te voorkomen, maar niet in België.

Eerst een voorbeeld van een investeerder in individuele aandelen. Zeg deze investeerder heeft aandelen Microsoft bij een broker gekocht en Microsoft keert vervolgens dividend uit. De broker moet aan de VS nu dividendbelasting betalen en vervolgens wordt over het uitgekeerde dividend door de Belastingdienst nog eens dividendbelasting geheven. Dat laatste kan de investeerder terugkrijgen via z'n belastingaangifte, maar dat eerdere beetje belasting is al naar de VS gegaan en is permanent weg. Dit heet dividendlekkage. Omdat dit wat zuur is (samen met nog veel andere belastingen) heeft Nederland met een VS een verdrag afgesloten ter voorkoming van dubbele belasting, dus mag de investeerder een W8-BEN formulier invullen, en gaat de broker geen belasting aan de VS betalen. De investeerder krijgt nu het volledige dividend, dat wordt nog steeds belast door de Belastingdienst maar dat kan nu geheel worden teruggekregen. Geen lek dus. Een aspect hierbij is dat dit altijd distribuerend werkt, je krijgt immers altijd cash, je kan niet zeggen 'doe maar een beetje meer Microsoft aandeel', dit is verderop van belang.

Nu koopt de investeerder een ETF als VWCE van Vanguard. Wordt er dividend uitgekeerd, dan betaalt Vanguard belasting aan de landen van herkomst van elk uitkerend aandeel. Vervolgens krijgt de broker gerapporteerd wat het netto dividend is (bij accumulatie) of krijgt dat cash van Vanguard, en gaat dat wederom belasten voor de Belastingdienst. Net als in het voorbeeld hierboven. Dat zou je dus kunnen voorkomen zou je zeggen (via het verdrag), alleen nu is het probleem dat Vanguard geen overeenkomst heeft met de investeerder. Die heeft slechts de ETF in diens bezit maar is geen 'klant' van Vanguard of iets dergelijks, Vanguard bezit alle onderliggende aandelen zelf. Dat houdt dus ook in dat er geen formuliertje of wat dan ook kan voorkomen dat Vanguard altijd de dividendbelasting aan de VS betaalt en de investeerder altijd achter het net vist. Ongeacht of het nou accumulerend of distribuerend is, omdat dat pas plaatsvindt na het afdragen van de belasting door de fondshouder.

Om dit te ondervangen zijn er allerlei Nederlandse fondsen die als 'fonds voor gemene rekening' opereren. Dit werkt praktisch gezegd net als een beleggersclub, de investeerders zijn wel klant bij het fonds en het fonds bevat dus eigendommen van de individuele investeerders. Daardoor mag het fonds wel voor 'al zijn klanten' het verdrag tegen dubbele belasting toepassen en dus enkel Nederlandse belasting inhouden. Dit betekent ook dat het fonds dan altijd distribuerend werkt, zoals bij het voorbeeld van losse Microsoft aandelen genoemd werd krijg je bij directe dividenduitkering altijd het dividend als cash. Wel bieden veel brokers en banken aan om het dividend automatisch te herinvesteren, maar dit is niet zo efficient als accumulatie (er zit altijd een verwerkingstijd tussen waarbij het geld buiten de markt verblijft). Een ander detail is dat deze fondsen niet automatisch 100% dividendlekvrij zijn, want er zullen vaak nog wel wat landen in aanwezig zijn waar Nederland niet een dergelijk verdrag mee heeft. Dit is met name een aspect van Emerging Markets fondsen (veel niet-Westerse landen).

Zie ook: https://www.financieelona...k/wat-is-dividendlekkage/

Hoeveel dividendbelastingvoordeel kan ik verwachten bij een fonds dat dividendlekkage tegengaat?

Dividendlekkage is in Nederland deels te voorkomen, maar niet in België.

gerbenvl heeft in 2020 jaarverslagen van fondsaanbieders geanalyseerd om zo de gemiddelde dividendlekkage te bepalen. Dat is opgenomen in een tool die inmiddels niet meer up-to-date is. Een uitdaging is dat de hoeveelheid dividend die wordt uitgekeerd niet jaarlijks hetzelfde is, dus ook de besparing niet.

Fondsbeheerders noemen zelf vaak algemene hoge percentages voordeel in hun marketing, zonder deze te onderbouwen met jaarcijfers van hun eigen fondsen (het voordeel verschilt immers per type fonds en per jaar). Dat zet te denken.

Een back-of-the-envelope berekening: het dividendrendement van de MSCI World lag in 2024 rond de 1,55% (en de afgelopen 15 jaar niet heel anders). De gemiddelde bronbelasting op dividenden voor een wereldwijde portefeuille wordt geschat op 12,5% voor brede indexfondsen (aldus ChatGPT). Het maximale potentiële voordeel is dan: 1,55% (dividendrendement) × 12,5% (geschatte belasting) = 0,19%.

Het dividend wordt vaak voor je opgespaard door de fondsbeheerder (uitkering één keer per jaar) of het fonds (vaak ieder kwartaal). Je wacht dus tot een jaar op dat dividend, en vervolgens wacht je nog een half jaar op de Belastingdienst voor de belastingteruggave. Pas dan kun je het weer herinvesteren. Daardoor daalt het voordeel iets, want dat dividend kon niet voor je werken.

Kortom: dividendlekkage is iets om rekening mee te houden als je in Nederland belasting betaalt, maar verschilt per fonds.

Beurstaks (TOB) (relevant voor Belgen)

In België betaal je belasting over het kopen en verkopen van financiële instrumenten zoals ETF’s. Curvo heeft hier een mooi artikel over. In het algemeen:

• Als je zelf ETF’s koopt bij een broker, kost dit meestal tussen de 0,12 en 1,32% belasting bij aankoop en verkoop.
• Er zit een verschil in tarief tussen accumulerende of distribuerende ETF’s. Van die laatste (die dividend uitkeren) is het tarief lager, omdat je er vervolgens nog 30% roerende voorheffing (belasting over dividenden) over moet betalen. Dat weegt op lange termijn vaak zwaarder dan het TOB-verschil.
• Sommige aanbieders houden TOB en/of roerende voorheffing automatisch voor je in en geven het aan, soms moet je het zelf doen.
• Via sommige partijen betaal je geen TOB door de opzet van het fonds, zie de Beleggingsplatformvergelijker. Je vindt in de vergelijker ook of het fonds distribuerend is, en er dus waarschijnlijk roerende voorheffing moet worden betaald.

Roerende voorheffing (RV) (relevant voor Belgen)

De roerende voorheffing is een belasting van 30% die wordt geheven over elk dividend of rente die je ontvangt. Je moet bijvoorbeeld belasting betalen over het dividend van een aandeel, de coupon van een obligatie en dividenden van een ETF. Bij een accumulerende ETF is dit dus niet van toepassing.

Hoe zit het met de euro vs andere valuta? Kan ik niet beter een ETF in dollars aankopen?

Daar spelen twee losse zaken: ten eerste is de koers van een ETF of beleggingsfonds niet afhankelijk van of het in USD/EUR/GBP wordt aangeboden. De koers is altijd min of meer gecorrigeerd via de actuele wisselkoersen (en als het wel uiteenloopt kost het je te veel aan transactiekosten om er een slaatje uit te slaan). Het is niet anders dan een kilo goud in USD of EUR kopen, je betaalt een andere hoeveelheid, maar de waarde is gelijk. Wel betaal je wisselkosten als je cash rekening bij je broker in andere valuta is (doorgaans EUR) dan het fonds, dat is gelijk al verlies omdat de broker er, via ongunstige koersen, marge bij rekent, net als de geldwisselaar op het vliegveld. Het is dus praktisch gezegd alleen zinvol om iets in andere valuta dan euro te kopen als je daar al geld van hebt en het later ook daarin terug wil hebben.

Ten tweede speelt er wel valutarisico op alle aandelen die geen beursnotering in euro hebben, wat namelijk altijd betekent dat behalve de beurswaarde, de effectieve waarde voor de 'vreemde' investeerder kan fluctueren via de wisselkoersen. Er bestaan zogeheten 'hedged' fondsen die dit ondervangen, maar daar staat een vaste kostenopslag (en dus rendementsvermindering) tegenover. In de praktijk wordt het niet geadviseerd omdat de effectieve winst te klein is: de kans dat bij je transactie net zo'n zeldzame fluctuatie optreedt is aanmerkelijk kleiner dan dat je op je totale inversteringstermijn een groter verlies draait op de hedge. Het is ook zo dat als je dit toch zou willen ondervangen, een fonds met bijvoorbeeld Amerikaanse aandelen aankopen in 'hun' USD (slechts extra wisselkosten bij de transactie) effectiever zou zijn dan een hedged fonds nemen (kostenopslag over de gehele termijn).

Duurzaam (ESG) passief beleggen

Je kunt beleggen in fondsen die bedrijven uitsluiten of overwegen (of beide). Je volgt dan dus niet meer de hele markt en bent iets minder gespreid. In theorie kost dat waarschijnlijk iets rendement (minder gespreid, en iets meer kosten doordat iemand de ESG-uitsluitingen moet bijhouden), al blijkt uit onderzoek over afgelopen jaren soms juist het tegenovergestelde (maar blijft dat ook komende jaren zo?). Financieel Onafhankelijk Blog heeft er een leuk artikel over geschreven.

Fondsen in Europa moeten vermelden aan welk SFDR artikel ze voldoen:

• Artikel 6: geen specifieke ESG-doelstelling
• Artikel 8 (“lichtgroen”): promoot milieu- en/of sociale kenmerken.
• Artikel 9 (“donkergroen”): heeft een duurzaam beleggingsdoel.

Beleggen in iets anders dan aandelen

Waarom gaan we niet voor dividendfondsen? Extra geld is nooit verkeerd toch?

Dividend wordt ook wel een sigaar uit eigen doos genoemd, doordat de koers van het aandeel navenant daalt. Er komt dus nergens extra geld vandaan, het is niet een soort rente of vergoeding, het is een verschuiving van beurswaarde naar cash. Je kan er dus ook niet door profiteren (net als dat een deel van je aandelen verkopen je geen voordeel op zou leveren). De reden dat er 'high yield' en 'aristocrats' en soortgelijke aantrekkelijk klinkende fondsen bestaan is dat in sommige landen zoals de VS, waar dividend lager wordt belast dan belasting op gerealiseerd rendement (wat je bij de verkoop betaalt). Het is dan dus vaak goedkoper, vooral in contexts als pensioenen, om je belegd vermogen te laten 'wegvloeien' via dividend dan delen verkopen. In een land als Nederland waar dit niet speelt heeft het dus geen toegevoegde waarde. Zie ook de Ben Felix video The Irrelevance Of Dividends.

En obligaties dan? Dat is toch slim om risico's van een crash te compenseren?

Dit idee is een beetje een achterhaald concept voor een 'gediversificeerde beleggingsportefeuille' zoals veel banken, brokers en fondsen al decennia aanbieden. Obligaties hebben een aantal nadelen waardoor ze een beetje tussen de wal en het schip van sparen/deposito's en aandelen vallen:

• ze hebben marktrisico, dat wil zeggen dat als de obligatiemarkt krimpt, je obligaties negatief rendement kunnen krijgen. In het verleden zag je vaker dat dit als een wip werkte met de aandelenmarkt, als de een omhoog ging ging de ander omlaag en vice versa, wat het een soort van rationele basis gaf om toch het risico te nemen. Echter recentelijk is dat effect weggevallen, zie bijvoorbeeld de situatie rond 2022. Spaarrekeningen kunnen ook richting de 0% gaan, maar hebben niet vaak een negatief tarief. Deposito's hebben niet eens het risico dat de rente daalt (dat is het idee erachter).
• de vermogensrendementsheffing (VRH) is hetzelfde als bij aandelen, terwijl het rendement praktisch altijd lager zal zijn dan het voorgerekende rendement. Nu is het tegenwoordig wel mogelijk om correctie hierop te krijgen naar het daadwerkelijke rendement, maar dat moet je dan wel doen en je wordt alsnog volledig belast. Bij sparen is het belastingtarief juist lager dan het praktisch rendement, waardoor je feitelijk onderbelast wordt = winst.
• het rendement is vaak niet hoger dan de hoogste rentes bij spaarrekeningen. Nu moet je vaak wel wat meer moeite doen om dit met sparen ook te krijgen (lees: in het buitenland onderbrengen), maar het scheelt je zoals genoemd een deel VRH.

Lang verhaal kort: als je een deel van je investering buiten je aandelen wil houden, dan is een spaarrekening en/of deposito een veel voor de hand liggender alternatief. Wees gewaarschuwd als een 'bron' dit niet zo weergeeft, maar enkel spreekt over beleggingsvormen als obligaties en vastgoed om te diversificeren, dan schuilt er doorgaans een verdienmodel achter.

En geldmarktfondsen?

Geldmarktfondsen parkeren hun geld bij een grote financiële instelling zoals een centrale bank om rente te ontvangen. Het is eigenlijk een stap verder dan een individuele spaarrekening bij een normale bank (die voor particulieren en/of het MKB beschikbaar is) en waar 'grote jongens' zoals banken en grote bedrijven hun geld stallen. De ECB is hierbij het bekendste en betaalt wat ook in het nieuws komt als 'de ECB-rente', die doorgaans het hoogste is van alle spaarrentes.

Voordelen zijn

• je geen marktrisico loopt, het fonds rendeert letterlijk de rente van de bank (simpel gezegd) min de fondskosten
• niks extra's nodig buiten een normale beleggingsrekening, dus ook geen aparte spaarrekening bij een specifieke bank

Nadelen zijn

• dat dit nog steeds als een belegging geldt en dus onder het hoge VRH tarief valt
• de goedkoopste fondsen zijn alleen voor de 'grote jongens' beschikbaar zijn (minimum transactiegrootte van tienduizenden euro's of meer). Er bestaan dan weer fondsbeheerders die hiervoor een brugfonds aanbieden, zoals Meesman ("Rentefonds"), met zoals te verwachten weer hogere kosten maar ook hetzelfde gemak en toegankelijkheid als bij andere beleggingsfondsen.
• er zijn ook goedkope fondsen die met swaps e.d. werken (synthetisch), wat theoretisch een extra risico op problemen kan geven
• het fonds rendeert vrolijk negatief als de rente te ver daalt, je moet dus ook daar het rendement in de gaten blijven houden

Zie voor meer informatie het topic Goedkoopste manier voor geldmarktfonds

Wat gebeurt er eigenlijk als de broker failliet gaat?

Beleggingsinstellingen vallen vanuit EU-wetgeving onder de Beleggerscompensatie van de nationale bank in het land van vestiging. Dit beschermt slechts tot 20k. Daarnaast is vereist is om de beleggingen in een bewaarfirma onder te brengen. Deze kan niet door een faillissement van de beheerder geraakt worden en dus is het risico kleiner dan bij een bank die als geheel, inclusief alle spaartegoeden, failliet zal gaan.

Dat wil dus zeggen dat zolang de bank of broker niks 'geks' doet, er ook niks aan de hand hoort te zijn met je beleggingen als het misgaat. Meesman is zelfs technisch gezien geen beleggingsinstelling is en valt daardoor niet eens onder het compensatiestelsel, maar valt wel onder dezelfde wetgeving en toezicht door de AFM als de brokers en banken.

Zijn er nog valkuilen waar ik extra op moet letten?

• Zoek een fonds/ETF altijd op met de ISIN, niet met 'NT world' of 'SPYI' of iets dergelijks, de kans is te groot dat je een soortgelijk maar toch ander fonds vindt. Zowel Indexfondsenvergelijken (klik op Portefeuille) als Mr FOB's artikelen vermelden de ISIN's bij de genoemde fondsen.
• Bij een broker: let op welke beurs en valuta je kiest. Sommige fondsen zijn ook in niet-Euro zoals USD te koop, en een andere beurs kan ook hogere transactiekosten met zich meebrengen. Beter te vaak gecheckt dan te snel geklikt. Specifiek voor diegenen die de Kernselectie van De Giro willen toepassen, ook in diens overzicht staat de beur(s/zen) vermeld waar de korting geldt, bijvoorbeeld TradeGate.
• Bij ETF's: het wordt afgeraden om market orders te gebruiken, omdat die voor elke prijs kunnen worden uitgevoerd. In de praktijk loopt dat meestal wel los, maar je kan net pech hebben dat voor je neus een megaorder de prijs opdrijft (bij een koop) of juist in laat zakken (bij een verkoop). Een limiet order geeft daarbij wel de zekerheid dat er niks geks gebeurt, maar je loopt het risico dat je order niet wordt uigevoerd. Een praktisch richtmiddel is om de prijs in het midden van de ask/laat en bid/bied prijzen kiezen, dan wordt het vaak gelijk 'gepakt' door de HFT-bots.
• Let er ook op dat sommige brokers een achterlopende marktweergave gebruiken, vaak 15 minuten, waardoor je 'midden' prijs toch niet zo midden blijkt te zijn. Met wat gegoogle vind je vaak wel een gratis dienst die dezelfde beurs live weer kan geven (bijvoorbeeld via "xetra live data").

Is het niet gevaarlijk dat miljoenen mensen passief zijn gaan beleggen?

Nee, de actieve handelaren zorgen nog steeds voor de prijsvorming. De invloed van passieve beleggers is groot, maar nog niet ontwrichtend.
N.b.: marktbreed investeren is niet iets nieuws, het bestaat al eeuwen en heeft tot de ontwikkeling van indexen geleid. Vervolgens zijn de meeste beleggingsfondsen al sinds jaar en dag min of meer zo gaan investeren. De grootste fondsen op aarde zijn hedgefondsen en pensioenfondsen en die doen niks anders.

Wat te doen bij een crash?

Helemaal niets. Een crash is alleen een verlies als je verkoopt. Blijf maandelijks inleggen; je koopt dan juist goedkoper in. Natuurlijk is dit gebaseerd op het verleden, waarin de beurs tot nu toe steeds weer herstelde.

Wijzig je dan nooit meer wat?

In principe wijzig je niet vanwege marktveranderingen of nieuwsmedia. Wel kun je bijvoorbeeld wisselen van broker of fondsbeheerder om kosten of gebruiksgemak te optimaliseren. Minstens de helft van het onderhouden van een passieve beleggingsstrategie is de beteugeling van de eigen psyche, inclusief het omgaan met impulsen, indrukken, suggesties en neigingen.

Wat als ik voor een kortere termijn (<10 jaar) wil beleggen?

Het is dan meestal af te raden in aandelen te investeren. Je hebt dan namelijk niet de tijd om de markt te laten herstellen bij een dip. Stel dat je over 5 jaar een wereldreis wilt maken, en je portefeuille staat -50%. Dan alles opnemen is waarschijnlijk niet slim.
Sommige partijen bieden ‘minder risicovolle’ portefeuilles aan. Ze investeren je geld dan bijvoorbeeld de helft in aandelen en de helft in obligaties. Ik vind dat een slecht idee: in principe kiezen die partijen dan voor jou dat je de helft van het geld opeens nodig kan hebben, en de andere helft pas over 10 jaar. Dat sluit waarschijnlijk niet aan op jouw situatie. En als je dan die helft zou opnemen, dan zou je de andere helft daarna vol in aandelen moeten stoppen. Ik raad dus aan om zelf te bepalen welk deel van je geld je <10 jaar nodig hebt (sparen), en welk deel je langer kunt missen (beleggen).

Het heet dan wel 'all world' maar je zit dan voor 70% in de VS! Wat als Trump nou dit of dat?

Het principe van weging op basis van beurswaarde gecombineerd met het recente succes van de VS (en met name diens Big Tech) zorgt voor een overrepresentatie ervan in de wereldindex. De meningen zijn verdeeld of dit verkeerd/gevaarlijk is en/of dat zou moeten betekenen dat je beter wat anders kan doen. Wie het weet mag het zeggen. Wel is het zo dat het niet bepaald de eerste keer is dat men allerlei rampen en verdoemenis voorzag en de beurs daar vervolgens niet lang last van had. Aan de andere kant zijn er ook argumenten te vinden voor het toevoegen van een 'home bias', primair omdat je toch al meer van je eigen economie (EU-breed bedoeld dan) afhankelijk bent dan van de rest van de wereld. Dat gezegd hebbende is het benoemen van het probleem natuurlijk niet zo moeilijk, maar wel de invulling van het alternatief.

7 Nog meer verdieping

Financieel Onafhankelijk Blog - Beleggen voor beginners
Goede start voor beginners met uitleg van begrippen en basis principes. Wel veel affiliate links.

Ben Felix - Youtube kanaal
Diverse videos over diverse onderwerpen m.b.t. beleggen.

William Bernstein - If You Can
Gratis boekje dat de principes van passief beleggen uitlegt.

Bogleheads Investment Philosophy
Passief beleggen volgens de filosofie van Vanguard oprichter John Bogle.

Bogleheads - Investing from the Netherlands
De Bogle principes toegepast op de Nederlandse situatie. Enigszins verouderde informatie.

Topic start 'Beleggen op de beurs in de praktijk'
Korte uitleg van een aantal begrippen en basis principes.

Morningstar.nl
Onafhankelijke info over heel veel ETFs en fondsen.

JustETF.com ETF screener
Database van alle Europees beschikbare ETFs. Geschikt om vergelijkingen mee te maken.
Marketscap.site

Informatie over de marktkapitalisatie van diverse MSCI indexen, Northern Trust en Actiam.

Handelsdagen NT fondsen

Financiële onafhankelijkheid - Deel 5
Topic over het bereiken van financiële onafhankelijkheid

8 Wat hoort in dit topic?

• Vragen over fondsselectie en brokerkeuzes voor passieve strategieën.
• Discussie over dividendlekkage en fiscale aspecten (Box 3).
• Ervaringen met automatische inleg en set-and-forget methodes.

Welke vragen/onderwerpen passen beter in 'Beleggen op de beurs in de praktijk'?

• Individuele aandelen onderzoeken/uitkiezen
• Iets anders dan indexfondsen, zowel aandelenfondsen als goud, bitcoin, windparken, vastgoed
• Opties
• Short gaan
• Markt voorspellen/timing
• Bear cases - bull cases bediscussiëren
• Kijk wat de markt vandaag heeft gedaan
• Kijk wat president A of CEO B vandaag heeft gedaan, moeten we niet zus of zo

Wat hoort hier NIET?

• Discussies over individuele aandelen (Nvidia, Tesla, etc.).
• Crypto, goud, horloges of andere speculatieve zaken.
• Pogingen om de markt te timen ("is dit een goed moment om in te stappen?"). Gebruik hiervoor het algemene beleggingstopic.

Disclaimer

Disclaimer: Niets in dit topic is (persoonlijk) financieel advies. Je bent altijd verantwoordelijk voor je eigen beslissingen. Beleggen brengt risico's met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

[aawe mwan]

rolandmegens schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 13:53:
In September had ik 20000 euro belegd via ikbr. 8000 webn, 8000 vwce, 4000 vuaa.

In totaal zijn webn en vwce al respectievelijk 8.75% en 8.85% gestegen, maar vuaa is maar 4.68% gestegen.
Ik twijfel nu of ik via vuaa om moet zetten naar 1 van die andere 2, al wil ik in het algemeen de etf's zo min mogelijk (of niet) aanraken, want dat is juist het hele idee.

Wat zouden jullie doen?

Ik heb de wereldwijd gespreide fondsen TSWE en EXUS, had je die niet beter kunnen nemen?

TSWE (VanEck) is World equal weight, dat gaf 13% rendement sinds september,
EXUS (Xtrackers) is World zonder US, die heeft sinds september 18% redement opgeleverd.

[MXMan]

Nieuw topic 🥳

[miicker]

Waarom is er een nieuw deel eigenlijk? En waarom is er een nieuw deel gemaakt door iemand die in totaal 3 posts heeft geplaatst in het vorige deel? Niet oneerbiedig bedoeld, maar is het niet handiger om iemand die er veel verstand van heeft TS te laten zijn zodat de OP ook bijgehouden kan worden?

[J0kerNL]

Het schijnt dat Vanguard binnenkort nieuwe ETFs gaat lanceren:
https://www.etfstream.com...-in-upcoming-launch-spree

The yet-to-launch ETFs registered in Ireland are:

Vanguard FTSE Global Small-Cap UCITS ETF

Vanguard FTSE Global All-Cap UCITS ETF

Vanguard Russell 2000 U.S. Small-Cap UCITS ETF

Vanguard Russell 1000 U.S. Growth UCITS ETF

Vanguard Russell 1000 U.S. Value UCITS ETF

Vanguard Russell U.S. Mid-Cap UCITS ETF

Vanguard FTSE All-World Ex-U.S. UCITS ETF

Vanguard FTSE Developed Europe Small-Cap UCITS ETF

Vanguard FTSE Eurozone UCITS ETF

[The Third Man]

miicker schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 20:10:
Waarom is er een nieuw deel eigenlijk? En waarom is er een nieuw deel gemaakt door iemand die in totaal 3 posts heeft geplaatst in het vorige deel? Niet oneerbiedig bedoeld, maar is het niet handiger om iemand die er veel verstand van heeft TS te laten zijn zodat de OP ook bijgehouden kan worden?

Ik vind het ook wel apart, andere bekende topics zoals FO, Algemeen Beleggen en Sparen zitten op veel meer pagina’s en zijn ook nog eens een stuk actiever. Sowieso is de bewerkbaarheid van de startpost in dit topic wel een vereiste, want er verandert nog wel eens wat qua adviezen en er komen wel eens verzoeken voorbij om zaken daaraan toe te voegen.

Edit: en de laatste grote aanpassing aan de TS is ook nog eens in overleg in het topic zelf gegaan. Nu is er schijnbaar op eigen houtje een nieuwe versie gemaakt. Niet dat ik het initiatief niet op prijs stel, maar de invulling had wel wat coöperatiever gekund. Edit2: en nu ik na het doorlezen ervan een paar keer de link naar “Beleggersplatformvergelijker” tegenkom begin ik een donkerbruin vermoeden te krijgen wat hier aan de gang is.

[ Voor 22% gewijzigd door The Third Man op 26-02-2026 20:56 ]

[miicker]

The Third Man schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 20:45:
[...]

Ik vind het ook wel apart, andere bekende topics zoals FO, Algemeen Beleggen en Sparen zitten op veel meer pagina’s en zijn ook nog eens een stuk actiever. Sowieso is de bewerkbaarheid van de startpost in dit topic wel een vereiste, want er verandert nog wel eens wat qua adviezen en er komen wel eens verzoeken voorbij om zaken daaraan toe te voegen.

Edit: en de laatste grote aanpassing aan de TS is ook nog eens in overleg in het topic zelf gegaan. Nu is er schijnbaar op eigen houtje een nieuwe versie gemaakt. Niet dat ik het initiatief niet op prijs stel, maar de invulling had wel wat coöperatiever gekund. Edit2: en nu ik na het doorlezen ervan een paar keer de link naar “Beleggersplatformvergelijker” tegenkom begin ik een donkerbruin vermoeden te krijgen wat hier aan de gang is.

Ik zie die links nu pas, duidelijk het topic gekaapt voor de promotie van zijn eigen site.

[Morwen]

Nou, even terugdraaien dan maar? Al is het om de schijn te willen voorkomen lijkt me dat de beste zet! Sta hier ook niet echt op te wachten.

En we hadden een tijdje terug toch besloten dat het geen noodzaak heeft een nieuw topic aan te maken?

[ShadowBumble]

Morwen schreef op donderdag 26 februari 2026 @ 21:10:
Nou, even terugdraaien dan maar? Al is het om de schijn te willen voorkomen lijkt me dat de beste zet! Sta hier ook niet echt op te wachten.

En we hadden een tijdje terug toch besloten dat het geen noodzaak heeft een nieuw topic aan te maken?

Lijkt mij ook, kortom gewoon even een topic report doen en dan hebben we vanzelf een mod op de lijn.