De Nederlandse politiek 2026: demissionair en formatie

[HEY_DUDE]

HollovVpo1nt schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:07:
Wat bewijst Klaver toch weer dat hij onvolwassen is als fractievoorzitter en al helemaal als MinPres.

Nu.nl: Klaver blij met verdere versplintering van rechts

Ik ben de laatste die op PVV zal stemmen maar zoiets zo snel roepen vind ik onbeschoft en wakkert alleen maar meer anti links sentiment aan…

Iedere vorm van democratisering aan die kant lijkt me positief en kunnen we blij mee zijn.

Verder stoort het me altijd als niet radicaal rechtse politici geacht worden hun woorden uitvoerig te wegen terwijl Wilders zelf uitermate grof van tong is. Als je je stoort aan de woorden van Klaver dan zou je het uiteenvallen van de PVV ook juichend hebben zien gebeuren. Het geeft ook een kans dat er zonder de PVV de omgangsvormen en uitingen in de tweede kamer weer normaliseren.

[R_Zwart]

Zwelgje schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 18:15:
[...]


Wellicht is het je nooit verteld maar je stemt bij de 2e kamerverkiezingen niet op een partij maar op een persoon en die persoon is lid van een politieke partij.

dat is ook de reden dat je je zetel kan meenemen naar een andere partij als je je afsplits van de partij waar je bij zat toen je verkozen werd

je stemt dus altijd persoonlijk op iemand

Ik weet niet hoe het tegenwoordig gaat maar ik heb dit vroeger op de havo gewoon geleerd bij maatschappijleer of staatsinrichting. Dat hebben anderen dan toch ook geleerd lijkt me? Maar iedere keer als een politicus weg gaat bij een partij volgt dezelfde discussie.

[R_Zwart]

FRANQ schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 18:08:
Even buiten beschouwing gelaten dat dit pvvers waren. Dit is ook bij pvda, 50plus, en diverse andere partijen gebeurt.

Verdere versplintering maakt het onmogelijk om een kabinet te vormen.

Volgens mij ontkomen we er haast niet aan om voor volgende verkiezingen met rondes te gaan werken.

Een eerste ronde waar iedereen aan mee kan doen, en dat dan iedere partij afvalt met minder dan 5 zetels.

Vervolgens met de overgebleven partijen een 2e en eventueel 3e ronde doen, tot je een partij of 6 overhoudt.

En in combinatie daarmee, zetels van de partij laten zijn. Ik stem niet op nr 2 of verder omdat de partij niet bij me past, maar omdat de nummer 1 niet bij me past.

Nu krijg je elke keer (want dit is vaker gebeurt) partijen in de kamer die niet gekozen zijn.
Wat ik persoonlijk ondemocratisch vind.
Maar het erge vind ik daaraan nog dat ze in de volle overtuiging zijn dat ZIJ gekozen zijn door de kiezers.

Met bijvoorbeeld de vvd ben ik er van overtuigd dat er een hele hoop mensen niet op yesilgoz gestemd hebben omdat ze negatief in het nieuws kwam. Maar je stemt dan op een van de overige kandidaten, niet omdat je zijn/haar persoonlijke mening zo goed vind. Het is omdat de partij bij je past.

Formeel stemmen we op een kandidaat. Dat partijen het anders hebben ingeregeld en dat veel mensen niet meer weten hoe het in de wet staat maakt niet uit.

En los daarvan: als je ziet hoeveel mensen op kleine partijen stemmen is er blijkbaar toch een behoefte aan die partijen. Dat negeren betekent dat 15...20% van de kiezers niet serieus wordt genomen. En we stemmen niet op een regering maar op een volksvertegenwoordiging. En een meerderheid van de volksvertegenwoordiging bepaalt wat er gebeurt. Niet de regering.

[Zwelgje]

R_Zwart schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:20:
[...]


Ik weet niet hoe het tegenwoordig gaat maar ik heb dit vroeger op de havo gewoon geleerd bij maatschappijleer of staatsinrichting. Dat hebben anderen dan toch ook geleerd lijkt me? Maar iedere keer als een politicus weg gaat bij een partij volgt dezelfde discussie.

klopt 1ste klas middelbare school was dat al, maar dat zal tegenwoordig wel niet meer geleerd worden.

hier in Groningen roept de lokale PVV ook al dat het 'zeteldiefstal' is. deze mensen (mijn leeftijd, vaak veel ouder) hebben dat dus ook niet meegekregen of ze hebben gewoon de ballen geen verstand van het systeem (maar willen er wel in werken?)

[HEY_DUDE]

Zwelgje schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:30:
[...]


klopt 1ste klas middelbare school was dat al, maar dat zal tegenwoordig wel niet meer geleerd worden.

hier in Groningen roept de lokale PVV ook al dat het 'zeteldiefstal' is. deze mensen (mijn leeftijd, vaak veel ouder) hebben dat dus ook niet meegekregen of ze hebben gewoon de ballen geen verstand van het systeem (maar willen er wel in werken?)

De PVV is begonnen met zetelroof. Projectie

[Zwelgje]

HEY_DUDE schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:33:
[...]


De PVV is begonnen met zetelroof. Projectie

Deze mensen hebben geen projectiemogelijkheden, het zijn geen intellectuelen

[Transportman]

HollovVpo1nt schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:07:
Wat bewijst Klaver toch weer dat hij onvolwassen is als fractievoorzitter en al helemaal als MinPres.

Nu.nl: Klaver blij met verdere versplintering van rechts

Ik ben de laatste die op PVV zal stemmen maar zoiets zo snel roepen vind ik onbeschoft en wakkert alleen maar meer anti links sentiment aan…

Klaver is er waarschijnlijk naar gevraagd, en wat had hij dan moeten antwoorden?

Daarnaast, de mensen waarbij het soort reactie als van Klaver anti-links sentiment aanwakkert zijn waarschijnlijk dezelfde mensen die het aankomende minderheidskabinet nog als links durven te bestempelen, dus dan maakt het extra anti-linkse sentiment ook niet uit want zulke mensen zijn sowieso al anti-links omdat het niet overeenkomt met hun eigen extreemrechtse radicale ideeën.

[MneoreJ]

Zwelgje schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 18:15:
Wellicht is het je nooit verteld maar je stemt bij de 2e kamerverkiezingen niet op een partij maar op een persoon en die persoon is lid van een politieke partij.

Dat is nou net precies niet waar je op stemt bij de PVV want die partij heeft maar één lid. Het kan niet allebei: de kiezers kunnen niet én op de PVV en enige lid Wilders stemmen én op individuen die zogenaamd zonder last of ruggespraak in de Kamer zouden zitten, dat is krom.

Volkomen terecht dan overigens ook dat deze constructie (een partij zonder leden) op de korrel genomen wordt. Het idee dat Kamerleden er zogenaamd op eigen titel zitten is al een hele tijd niet veel meer dan een schaamlapje (want noch de kiezers, noch de partijdiscipline behandelen het zo), maar de PVV spot er openlijk mee. Danzij dat krijgen we nu een paar rando's die voor zichzelf gaan klussen waar, op de keper beschouwd, niemand democratisch voor gekozen heeft als alleen als verlengstuk van Wilders.

[ Voor 4% gewijzigd door MneoreJ op 20-01-2026 19:59 ]

[Helixes]

NOS journaal meldt dat men denkt over een nieuwe naam voor de fractie: Nederlandse Vrijheidsalliantie.

NVA, zeg maar.

Sorry, maar er is al een NVA - die van Dewinter De Wever. Weten we meteen waar ze aan toe zijn. Beter goed gejat dan slecht bedacht zeg maar ....

[HollovVpo1nt]

Transportman schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:36:
[...]

Klaver is er waarschijnlijk naar gevraagd, en wat had hij dan moeten antwoorden?

Daarnaast, de mensen waarbij het soort reactie als van Klaver anti-links sentiment aanwakkert zijn waarschijnlijk dezelfde mensen die het aankomende minderheidskabinet nog als links durven te bestempelen, dus dan maakt het extra anti-linkse sentiment ook niet uit want zulke mensen zijn sowieso al anti-links omdat het niet overeenkomt met hun eigen extreemrechtse radicale ideeën.

R_Zwart schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:16:
[...]


Waarom zou hij dat niet mogen zeggen? Hij communiceert gewoon helder. Als hij had gezegd had dat hij het betreurt of iets dergelijks dan had hij de beschuldiging gekregen dat hij huichelachtig was.

pingkiller schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 19:13:
[...]

Ik kan het niet anders dan eens zijn met Klaver hier, prima dat hij gewoon open en bloot zegt.
En over zo'n beetje alles wat linkse partijen doen en zeggen wordt van gesteld dat het anti linkt sentiment aanwakkert, ik kan daar niet zoveel meer mee.

Ik vind het uiten van blijdschap in zo'n situatie gewoon fout. Natuurlijk is het iets wat GL/PvdA niet slecht uitkomt. Maar de woordkeuze 'blij' vind ik niet passend. Kijk bijvoorbeeld naar wat Jetten zei: "Dat had ik liever op de verkiezingsdag gehad op basis van de verkiezingsuitslag. Het blijft altijd ingewikkeld als de samenstelling van de Kamer verandert."

Als in een race tegen iemand en die persoon verliest doordat die op z'n bek is gegaan zeg ik niet " ik ben blij dat die op z'n bek is gegaan". Dat is hoe ik als persoon in elkaar steek.

[Helixes]

@HollovVpo1nt Even los van politieke beschouwingen en -voorkeuren....

Denk je dat Wilders zich milder had opgesteld wanneer een kwart van de GL/PvdA-fractie zou afbreken?

[DevWouter]

Danfoss schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 15:25:
[...]

wat al vreemd genoeg is aangezien al die personen netjes de vakjes kleuren die ze volgens de fractieleiding / partij moeten inkleuren (principiële uitzonderingen daargelaten). Maar als iemand uit de fractie stapt is het ineens weer 'we kiezen personen' niet partijen.

Dat deel van ons democratisch stelsel mag best eens anders ingericht worden in mijn ogen.

Het probleem ligt niet bij het systeem, maar bij het gebrek aan educatie. Veel mensen zijn onvoldoende voorbereid en begrijpen de gevolgen van hun stem niet. Het aanpassen van het systeem "helpt" alleen maar omdat het nieuw is en mensen geïnteresseerd zijn in de aanpassing van de spelregels, maar dat effect is een paar jaar later weg en dan zijn veel mensen de spelregels al lang en breed vergeten.

Zie bijvoorbeeld de waterschapsverkiezingen. Daar stemmen (onwetende) mensen op partijen die ze normaal verafschuwen, en ze snappen niet waarom de waterschapsverkiezingen zo belangrijk is tot dat er een dijk doorbreekt en ze een keer wel geïnteresseerd zijn.

Hetzelfde speelt met de tweede kamer verkiezingen. Er zijn mensen die denken dat ze de regeringspartij kiezen, of de minister-president. Er zijn mensen ook mensen die denken dat de eerste kamer een vergelijkbare functie heeft als de eerste kamer, of dat die door het volk gekozen moeten worden en dat de provinciale verkiezingen afschaft moeten worden.

Educatie, educatie, educatie!

[pingkiller]

En wat ook wel grappig is, is dat sentiment alleen maar anti links aangewakkerd kan worden. Ik heb nog nooit over een uitspraak van Wilders gehoord dat het anti rechts sentiment aanwakkert.

[twerk]

Vind Klaver nog veel te mild. Hij had er wel extra op mogen hameren dat het Wilders zijn eigen schuld is omdat hij de PVV leidt als een dictator, waar niemand iets mag inbrengen. Dat het goed is dat die kamerleden het licht hebben gezien omdat als Wilders aan de macht komt hij het land ook als keizer zonder tegenspraak wilt leiden. Hopelijk gaan ze nu verder als partij die wel de Nederlandse wetten, normen en waarden respecteren etc.

Links moet niet bang zijn maar juist keer op keer hameren dat Wilders ondemocratisch is, een gevaar voor de democratie en dat zijn partij financiering schimmig is.

Misschien blijft het zo eindelijk bij wat meer mensen in geheugen hangen na 100 keer herhaling. Doen alsof de PVV een normale partij is waar we netjes en voorzichtig mee om moeten gaan brengt alleen maar ellende en normaliseert ondemocratisch gedachtengoed.

[NMH]

dawg schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 14:49:
Ik vraag me trouwens af hoeveel electorale ruimte er is voor nog een extreemrechtse partij. Ik mag toch hopen dat veel mensen na dit jaar Trump wel beter weten.

Dat valt tegen ben ik bang. In het Verenigd Koninkrijk zie je daar misschien nog wel het beste voorbeeld van; de Brexiteers hebben ze gouden bergen voorgespiegeld die nooit werkelijkheid zijn geworden en toch staat de partij van de personificatie van Brexit bovenaan in de peilingen. En ook in Nederland is het radicaal rechtse blok na het vorige kabinet niet noemenswaardig kleiner geworden. De PVV wel, maar Ja21 en Forum zijn bijvoorbeeld gegroeid. Dat terwijl er toch weinig tastbaars is geleverd op de grote probleemdossiers zoals stikstof en wonen, maar kennelijk slaagt men erin om daar niet op afgerekend te worden.

[_JGC_]

@NMH Je vergeet de BBB. Die werd wel degelijk afgemaakt op stikstof.

Probleem met populisme is dat er steeds weer een nieuwe messias is die het wel even gaat oplossen. Wilders en BBB lossen niks op, dus dan gaan we Forum of Joost proberen. Gewoon ontkennen dat er een probleem is, de schuld naar de EU schuiven of gewoon maar weer lekker gaan boren, het is zo doorzichtig allemaal maar de kiezer ziet het niet.

Maar ook de PvdA/GL kiezers die strategisch naar D66 zijn gelopen krijgen het deksel op de neus. Zoals het nu lijkt gaan we gewoon weer de draad oppakken waar Rutte4 gestopt is.

[DeKever]

Ik snap niet zo goed dat deze scheuring een kans voor het minderheidskabinet zou zijn. Je hebt kans dat de PVV Twee wel iets zou willen steunen wat de PVV één niet zou willen. Tegelijkertijd zou ik als minderheidspartijen vér weg blijven van akkoordjes met deze lieden, net zoals je weg moest blijven van de PVV. Als de afsplitters nou witte raven in de PVV waren geweest, dan was het nog wat. Maar ook dat is niet het geval.

[Player1S]

DeKever schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:28:
Ik snap niet zo goed dat deze scheuring een kans voor het minderheidskabinet zou zijn. Je hebt kans dat de PVV Twee wel iets zou willen steunen wat de PVV één niet zou willen. Tegelijkertijd zou ik als minderheidspartijen vér weg blijven van akkoordjes met deze lieden, net zoals je weg moest blijven van de PVV. Als de afsplitters nou witte raven in de PVV waren geweest, dan was het nog wat. Maar ook dat is niet het geval.

Waarom? Omdat Wilders een klein kind is en er alles aan wil doen om het kabinet tegen te werken. Dus zelfs nee stemmen op wetsvoorstellen die in het voordeel van zijn achterban zijn.

De 7 die nu afsplitsen zijn wel bereid om voor te stemmen voor wetsvoorstellen die in hun straatje passen.

[DeKever]

Player1S schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:31:
[...]


Waarom? Omdat Wilders een klein kind is en er alles aan wil doen om het kabinet tegen te werken. Dus zelfs nee stemmen op wetsvoorstellen die in het voordeel van zijn achterban zijn.

De 7 die nu afsplitsen zijn wel bereid om voor te stemmen voor wetsvoorstellen die in hun straatje passen.

Steun in de Tweede Kamer is mogelijk op onderwerpen iets makkelijker, maar ook deze groep wil iets hebben.

Mijn punt is dat deze musketiers in mijn ogen net zo onbetrouwbaar zijn als de PVV. Ik zou geen afspraak met ze durven maken. In die zin zie ik geen kans.

[FrambozenTaart]

Wilders is een karikatuur met die vage blonde struik op zijn schedel, zijn ongenuanceerde uitlatingen en ongegeneerde openbare haat naar minderheden.

Een afsplitsing met dezelfe ideeën in een sluwere verpakking zou wel eens een veel groter gevaar kunnen zijn voor onze democratie.

De PVV is ook gegroeid in zetels vanaf het moment dat Wilders zijn chronische haatvolle bash preken over de Islamitisering leerde onderdrukken.

Ik zie de versplintering niet persé als iets positiefs, maar ik laat me graag verrassen.

[Trishul]

FrambozenTaart schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:48:
Wilders is een karikatuur met die vage blonde struik op zijn schedel, zijn ongenuanceerde uitlatingen en ongegeneerde openbare haat naar minderheden.

Een afsplitsing met dezelfe ideeën in een sluwere verpakking zou wel eens een veel groter gevaar kunnen zijn voor onze democratie.

De PVV is ook gegroeid in zetels vanaf het moment dat Wilders zijn chronische haatvolle bash preken over de Islamitisering leerde onderdrukken.

Ik zie de versplintering niet persé als iets positiefs, maar ik laat me graag verrassen.

Inderdaad, ik vertrouw ze voor geen cent. Vooral toen ik zag dat Markuszower voorop gaat. Misschien zien ze een rol weggelegd voor zichzelf om zich te voegen bij de formatie.

[Transportman]

_JGC_ schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:17:
@NMH Je vergeet de BBB. Die werd wel degelijk afgemaakt op stikstof.

Probleem met populisme is dat er steeds weer een nieuwe messias is die het wel even gaat oplossen. Wilders en BBB lossen niks op, dus dan gaan we Forum of Joost proberen. Gewoon ontkennen dat er een probleem is, de schuld naar de EU schuiven of gewoon maar weer lekker gaan boren, het is zo doorzichtig allemaal maar de kiezer ziet het niet.

Maar ook de PvdA/GL kiezers die strategisch naar D66 zijn gelopen krijgen het deksel op de neus. Zoals het nu lijkt gaan we gewoon weer de draad oppakken waar Rutte4 gestopt is.

In de Kijk van deze maand stond een interview met Marten Scheffer, hij is weliswaar bioloog (die onderzoek doet naar dynamische systemen en kantelpunten wat breder toepasbaar is dan alleen de biologie maar ook op de economie en maatschappij) maar wist het wel mooi te verwoorden:
"Het is voor een populist makkelijker om populair te worden als mensen ontevreden zijn, en als zo'n populist eenmaal populair is, maakt hij of zij mensen nog ontevredener."

Hij geeft ook aan in hetzelfde interview dat mensen gestrester worden doordat de grote problemen niet opgepakt worden, en dat gestreste mensen de neiging hebben autoritaire leiders te kiezen.

En wat zien we op rechts? Populisten die vriendjes zijn met autoritaire leiders, die er geen enkel belang bij hebben de problemen op te lossen maar er juist alle belang bij hebben die problemen te vergroten.

[DevWouter]

_JGC_ schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:17:
@NMH Je vergeet de BBB. Die werd wel degelijk afgemaakt op stikstof.

Brexiteers zijn ook afgestraft voor hun leugens, maar staan nu ook weer op winst dankzij meer leugens.

BBB is trouwens wel iets anders dan PVV/FVD/Brexiteers. Bij de BBB kan je nog spreken over een duidelijk missie. Ze maken vooral gebruik van het sentiment.

[skimine]

Transportman schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 22:18:
[...]

In de Kijk van deze maand stond een interview met Marten Scheffer, hij is weliswaar bioloog (die onderzoek doet naar dynamische systemen en kantelpunten wat breder toepasbaar is dan alleen de biologie maar ook op de economie en maatschappij) maar wist het wel mooi te verwoorden:
"Het is voor een populist makkelijker om populair te worden als mensen ontevreden zijn, en als zo'n populist eenmaal populair is, maakt hij of zij mensen nog ontevredener."

Hij geeft ook aan in hetzelfde interview dat mensen gestrester worden doordat de grote problemen niet opgepakt worden, en dat gestreste mensen de neiging hebben autoritaire leiders te kiezen.

En wat zien we op rechts? Populisten die vriendjes zijn met autoritaire leiders, die er geen enkel belang bij hebben de problemen op te lossen maar er juist alle belang bij hebben die problemen te vergroten.

Voeg daar nog "de schuld van de gecreëerde onvrede in de schoenen schuiven van [insert willekeurige minderheid]" aan toe en we zijn weer bij het sadopopulisme van Timothy Snyder aanbeland.

[NMH]

_JGC_ schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 21:17:
@NMH Je vergeet de BBB. Die werd wel degelijk afgemaakt op stikstof.

Ik weet niet in hoeverre die echt is afgemaakt op stikstof. Qua stikstof hebben ze gedaan waarvoor ze opgericht zijn: niets. Als er één rode draad in het ministerschap van Wiersma was, dan was het traineren. Of dat nou was op het gebied van stikstof, informatieverzoeken of dat geitendossier. En bij de boeren bleven ze het eigenlijk onveranderlijk goed doen volgens deze peiling. Ze lijken dus vooral de burgers te zijn kwijtgeraakt, wellicht omdat het (helaas) niet echt een thema was tijdens deze verkiezingen.

Probleem met populisme is dat er steeds weer een nieuwe messias is die het wel even gaat oplossen. Wilders en BBB lossen niks op, dus dan gaan we Forum of Joost proberen. Gewoon ontkennen dat er een probleem is, de schuld naar de EU schuiven of gewoon maar weer lekker gaan boren, het is zo doorzichtig allemaal maar de kiezer ziet het niet.

Ik denk dat dit het voornaamste probleem is. De Nederlandse kiezer is sowieso heel mobiel geworden; we hebben ondertussen de opkomst en ondergang van de LPF, NSC en in grote mate de BBB gehad.

[ Voor 5% gewijzigd door NMH op 21-01-2026 08:49 ]

[trabant]

Helixes schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:10:
NOS journaal meldt dat men denkt over een nieuwe naam voor de fractie: Nederlandse Vrijheidsalliantie.

NVA, zeg maar.

Sorry, maar er is al een NVA - die van Dewinter. Weten we meteen waar ze aan toe zijn. Beter goed gejat dan slecht bedacht zeg maar ....

Het kan aan mijn usernaam liggen...
Wikipedia: Nationale Volksarmee

Groep Markuszower lijkt natuurlijk teveel op Groep Mossad.

[Jerie]

Woooops

Vier dagen geleden geregistreerd door toenmalig #PVV-Kamerlid Hidde Heutink. www.sidn.nl/whois?q=nede...

— Chris Aalberts (@chrisaalberts.bsky.social) 20 januari 2026

Zo spontaan was het dus nou ook weer niet.

BNR heeft er een item over: PVV-verlater registreerde voor het weekend al domeinnaam nieuwe partij

[CarpeVentum]

Jerie schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 03:14:
Woooops

[Bluesky]

Zo spontaan was het dus nou ook weer niet.

BNR heeft er een item over: PVV-verlater registreerde voor het weekend al domeinnaam nieuwe partij

Als je bij Geert iets gaat aankaarten weet je dat je een plan B moet hebben voor als je eruit moet stappen. Vind dat niet zo heel gek.

Voor de formerende partijen is het leuk als er 7 zetels mee willen praten, maar deze 7 nemen het pvv programma 1 op 1 mee. Met als verschil dat ze zich constructief willen opstellen, omdat ze wat voor de kiezers willen binnenhalen. Voor de pvv kiezer niet heel gek.

[CarpeVentum]

Helixes schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:10:
NOS journaal meldt dat men denkt over een nieuwe naam voor de fractie: Nederlandse Vrijheidsalliantie.

NVA, zeg maar.

Sorry, maar er is al een NVA - die van Dewinter. Weten we meteen waar ze aan toe zijn. Beter goed gejat dan slecht bedacht zeg maar ....

Er zit nog wel iets verschil tussen Filip Dewinter en Bart de Wever…

[warzaw]

NMH schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 00:25:
[...]
Ze lijken dus vooral de burgers te zijn kwijtgeraakt, wellicht omdat het (helaas) niet echt een thema was tijdens deze verkiezingen.
[...]

Dat is natuurlijk omdat de Burger in de naam gestopt was vanwege marketing doeleinden. Het is heel slim omdat ze zich zo doen voorkomen als een partij voor boeren én burgers, of suggereren zelfs een link tussen die twee.

Maar uiteindelijk is het natuurlijk gewoon een ordinaire lobbypartij voor bescherming van de boeren ten koste van alles.

[W1ck1e]

Helixes schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:10:
NOS journaal meldt dat men denkt over een nieuwe naam voor de fractie: Nederlandse Vrijheidsalliantie.

NVA, zeg maar.

Sorry, maar er is al een NVA - die van Dewinter. Weten we meteen waar ze aan toe zijn. Beter goed gejat dan slecht bedacht zeg maar ....

Toen ik gisteren deze afkorting googlede (ik had ook een associatie met een partij), kwam bij mij dit als eerste resultaat naar boven:



Maar dat heeft wellicht te maken met mijn zoek geschiedenis

[Joris748]

Jammer dat Markuszower door de media alweer op het schild gehesen wordt en als samenwerkingspartner van een minderheidskabinet wordt gezien. Terwijl hij ruim een jaar geleden niet door de screening van de AIVD kwam voor een mininisterspost. Terwijl hij nog geen half jaar geleden betrokken was bij het samenstellen van de kieslijst van de PVV. Het is niet dat de partijstructuur en de modus operandus van de PVV de laatste jaren is veranderd. Too little too late.

Helixes schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:10:
NOS journaal meldt dat men denkt over een nieuwe naam voor de fractie: Nederlandse Vrijheidsalliantie.

NVA, zeg maar.

Sorry, maar er is al een NVA - die van Dewinter. Weten we meteen waar ze aan toe zijn. Beter goed gejat dan slecht bedacht zeg maar ....

Dan vraag ik me weer af welke vrijheid ze bedoelen? Zal vast geen vrijheid voor minderheden zijn.

[Helixes]

Joris748 schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 08:23:
Jammer dat Markuszower door de media alweer op het schild gehesen wordt en als samenwerkingspartner van een minderheidskabinet wordt gezien. Terwijl hij ruim een jaar geleden niet door de screening van de AIVD kwam voor een mininisterspost. Terwijl hij nog geen half jaar geleden betrokken was bij het samenstellen van de kieslijst van de PVV. Het is niet dat de partijstructuur en de modus operandus van de PVV de laatste jaren is veranderd. Too little too late.

Het is me werkelijk een raadsel - Markuszower is een schertsfiguur. Eentje met grote ideeën, gezien zijn laatste move. Maar wat schiet je daar mee op, als het al zo druk is op Rechts, en je de schijn toch wel héél erg tegen hebt.

Dan vraag ik me weer af welke vrijheid ze bedoelen? Zal vast geen vrijheid voor minderheden zijn.

Dat vroeg ik me dus ook af. Hoewel ze het misschien willen uitstralen, denk ik niet dat deze nieuwe partij de belichaming is van positieve vrijheid. Je zou dus kunnen denken dat, zoals geldt voor zovele modern-rechtse partijen het vooral gaat om negatieve vrijheid. We zullen het moeten merken, want nog geen dag vijf dagen na de oprichting heeft de partij nog helemaal niets te kennen gegeven over diens eigen standpunten. Maar misschien ben ik ook ouderwets als ik zulke dingen verwacht.

Of de mate van vrijheid van culturele verscheidenheid en de bevrijding van de aanpassing die daarmee wordt verwacht ook wordt bedoeld is voer voor filosofen denk ik zo. Je kunt de oorlog tegen wat men daar 'woke' noemt ook betitelen in termen van vrijheid (daarvan). Misschien moesten we Berlin nog maar eens opgraven...

[Robkazoe]

Je zag gisteravond bij EenVandaag ook een peiling voorbij komen onder PVV-ers. Onder het opiniepanel (1000 mensen die PVV-stemden bij de laatste verkiezingen):

PVV-Kamerleden meer ruimte:
74% Ja
21% Nee
5% Weet niet

PVV moet ledenpartij worden:
43% Ja
24% Nee
33% Weet niet

Begrip voor meenemen zetels:
17% Ja
80% Nee
3% Weet niet

Vertrouwen in Wilders:
Oktober: 97%
Januari 2026: 93%
Nu: 90%

Dus aan de ene kant zijn PVV-ers voor de punten van de NVA-vertrekkers. Aan de andere kant, nog steeds veel vertrouwen in de huidige koers van Wilders/PVV en weinig begrip voor meenemen van de zetels. Als ik dit ook zo zie, dan denk ik dat NVA echt hele grote dingen moet bereiken, wil het bestaansrechts hebben na de volgende verkiezingen. Anders blijft iedereen bij de PVV plakken.

[ Voor 9% gewijzigd door Robkazoe op 21-01-2026 09:20 ]

[HollovVpo1nt]

pingkiller schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:38:
En wat ook wel grappig is, is dat sentiment alleen maar anti links aangewakkerd kan worden. Ik heb nog nooit over een uitspraak van Wilders gehoord dat het anti rechts sentiment aanwakkert.

Je hebt toch de opkomst van rechts populisme meegemaakt? We weten toch inmiddels allemaal dat het speelveld totaal niet in balans in? Rechts kan tegenwoordig met veel meer weg komen dat links. Links wordt uitgejouwd voor waar rechts aan de lopende band mee weg komt. En juist daarom moet je in mijn optiek wat zorgvuldiger zijn.

Helixes schreef op dinsdag 20 januari 2026 @ 20:30:
@HollovVpo1nt Even los van politieke beschouwingen en -voorkeuren....

Denk je dat Wilders zich milder had opgesteld wanneer een kwart van de GL/PvdA-fractie zou afbreken?

Nee natuurlijk niet. Maar Wilders vind ik ook geen fatsoenlijke politicus en de PVV ook geen fatsoenlijke partij. Dus nee, Wilders had zich niet minder opgesteld.

[Helixes]

HollovVpo1nt schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 09:54:
Nee natuurlijk niet. Maar Wilders vind ik ook geen fatsoenlijke politicus en de PVV ook geen fatsoenlijke partij. Dus nee, Wilders had zich niet minder opgesteld.

Nu was mijn vraag retorisch, maar laten we daar eens op inzoomen.

Er zit natuurlijk wel een bepaalde mate van reciprociteit in omgangsvormen. De verwachting dat je fatsoenlijk behandeld wordt wanneer jezelf het toonbeeld van onfatsoen bent is in het beste geval naïef. Het is wel het soort naïviteit waar Wilders graag aan vastklampt - hij staat bekend om zijn verongelijktheid wanneer die spiegel wordt voorgehouden. Maar dat maakt de zaak alleen maar hypocrieter.

Maar goed. Zo goed als dat we ons best treurnis mogen aanmeten over een schisma in een fatsoenlijke partij, is de verheuging over een breuk in een onfatsoenlijke partij - die bovendien haaks staat op je grondbeginselen - best voor te stellen.

Dan kun je het nog hebben over de afbreuk aan het vertrouwen in het democratische bestel. Hier merk ik graag op dat Wilders er ongeveer alles aan heeft gedaan dat bestel te ondermijnen. Welnu, ondermijning van de ondermijner is wellicht neutraal tot positief te noemen voor het gedeelde bestel waar ook GL-PvdA deel van uitmaakt.

Dus ach.

En voor de goede orde - ik gun Wilders het overdrachtelijke mes van Brutus en de zijnen in zijn rug. Play stupid games, win stupid prizes.

[D-e-n]

HollovVpo1nt schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 09:54:
[...]

Rechts kan tegenwoordig met veel meer weg komen dat links. Links wordt uitgejouwd voor waar rechts aan de lopende band mee weg komt. En juist daarom moet je in mijn optiek wat zorgvuldiger zijn.

Is het misschien niet juist andersom? Is links niet de flauw en te lief geweest?

[DevWouter]

D-e-n schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 10:42:
[...]

Is het misschien niet juist andersom? Is links niet de flauw en te lief geweest?

Dat heeft parallellen met victim blaming. Wanneer één kant van het spectrum zich misdraagt, betekent het niet dat de andere kant zich moet aanpassen. Zouden we dat wel doen, dan krijgen we een race to the bottom; immers, het effect zal zijn dat links zich ook gaat misdragen.

[eric.1]

Het enige interessante is dat het wel relatief hoog geplaatste leden van de PVV op zijn gestapt. Maar als je naar de voorkeursstemmen kijkt...sjah...bijna verwaarloosbaar. Dus de enige reden dat ze in de kamer zitten, buiten de nummer 3, is puur en alleen omdat ze op de lijst stonden en *Wilders* onverhoopt 1.6M stemmen kreeg.

En inderdaad, het gaat ook om iemand die niet door de screening van de AIVD kwam voor een ministerspost - maar daar zou je wel serieus mee samen kunnen werken als minderheidscoalitie? Que? Streep er doorheen, direct, simpel, klaar, basta. Niemand geeft iets om die groep. Over een paar weken is iedereen ze weer vergeten.

[ Voor 3% gewijzigd door eric.1 op 21-01-2026 12:16 ]

[-Bonalds]

Joris748 schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 08:23:

Dan vraag ik me weer af welke vrijheid ze bedoelen? Zal vast geen vrijheid voor minderheden zijn.

Vrijheid voor een select gezelschap en de vrijheid om de boel verder af te breken.

[ProudElm]

Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

[DevWouter]

eric.1 schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:13:
Het enige interessante is dat het wel relatief hoog geplaatste leden van de PVV op zijn gestapt. Maar als je naar de voorkeursstemmen kijkt...sjah...bijna verwaarloosbaar. Dus de enige reden dat ze in de kamer zitten, buiten de nummer 3, is puur en alleen omdat ze op de lijst stonden.

Maar dat is verklaarbaar. De kennis van de gemiddelde Nederlander over hoe verkiezingen werkt is vrij laag, en ik vermoed dat onder bepaalde doelgroepen het nog lager is. Dus veel mensen denken dat ze op een partij stemmen ipv een persoon.

En inderdaad, het gaat ook om iemand die niet door de screening van de AIVD kwam voor een ministerspost - maar daar zou je wel serieus mee samen kunnen werken als minderheidscoalitie? Que? Streep er doorheen, direct, simpel, klaar, basta. Niemand geeft iets om die groep. Over een paar weken is iedereen ze weer vergeten.

Ik snap die fascinatie ook niet.
1. Hun deelname aan de regering zorgt ervoor dat kabinet een minderheid blijft. Alleen als JA21+NVA mag meedoen wordt het een meerderheid, maar dat zal voor zowel D66 als CDA niet acceptabel zijn omdat hun machtsdeel slinkt.
2. Hun stem om het minderheidskabinet een mandaat te geven is een bonus, maar werd onder de PVV ook niet verwacht.

Men lijkt te doen alsof het hele speelveld veranderd is, maar ik zie het niet. Het brengt wat mogelijkheden, maar niet die nu verzilverd kunnen worden.

[Joris748]

ProudElm schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:24:
Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

Je hebt helemaal gelijk, die persoon zit er inderdaad alleen omdat die hoog genoeg op een lijst stond.

Het gaat erom wat er daarna gebeurt. Als die persoon in de kamer zit, wil je dat deze persoon kan "stemmen zonder last en ruggespraak". Dat betekent ook dat iemand kan opstappen en zijn zetel mee kan nemen. Niet alleen de lusten, maar ook de lasten.

[ProudElm]

Ja klopt. Dat is waar. Als je het zo bekijkt dat is het inderdaad wel weer logisch..

[DevWouter]

ProudElm schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:24:
Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

Dit heeft te maken met het concept dat een volksvertegenwoordiger zonder ruggespraak zijn werk mag doen. En met ruggespraak wordt hier bedoeld dat men zich niet hoeft te verantwoorden aan anderen. Anders zou een partijtop namelijk iemand uit de partij kunnen zetten wanneer die niet meestemt.

Voorkeursstemmen zijn relatief nieuw en was geïntroduceerd om iemand die laag op de lijst (een onverkiesbare positie) stond voorrang te krijgen op iemand die hoger op de lijst stond, maar ook om te zorgen dat lijstduwers verantwoordelijk gehouden worden.

[Robkazoe]

Op zich niet een heel boeiend item maar daar wordt door de extreem rechts expert wel een mooie eyeopener gedaan. In het rijtje extreem rechtse partijen werden naast PVV, FVD, JA21 en de NVA ook even de BBB geparkeerd. Nu is dat op zich niet heel gek want ze hebben het hoofdstuk immigratie control c control v uit het PVV programma gehaald. Maar goed om dit publiekelijk wel eens even een keer te benoemen.

[Cid Highwind]

ProudElm schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:24:
Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

Ik snap de gedachtegang, maar eigenlijk span je het paard achter de wagen.

De reden waarom er bij de beweging Wilders geen poppetjes met voorkeursstemmen zijn, is grotendeels terug te voeren op het feit dat de PVV eigenlijk heel geen politieke partij is. Het is een eenmanszaak met zo ongeveer letterlijk een uit de hand gelopen bierviltje als programma.

Andere meningen, of zelfs een andere stem als die van Wilders, krijgt niemand te horen. Bij andere partijen zie je een veel betere spreiding.

Wilders past hier dus geen slachtofferrol.

[ProudElm]

Oh zeker niet, ik snap ook niet dat het blijkbaar is toegestaan om als partij geen leden te hebben (andere discussie natuurlijk).

Maar het is inderdaad toch logisch hoe het nu werkt (hoe onlogisch het ook misschien klinkt omdat ik altijd op een partij stem en niet op een persoon (nee, geen PVV)).

[_JGC_]

@ProudElm In het stemhokje heb je zo'n enorme lap papier met allemaal bolletjes die je kunt inkleuren. Bij elk bolletje staat een vakje met een naam. Je stemt op een persoon, niet op een partij.

Als we op partijen mochten stemmen zouden we genoeg hebben aan een A5'je als stembiljet (alhoewel... met al die splinterpartijen wordt dat inmiddels ook een A4).

[Helixes]

ProudElm schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:24:
Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

Ik denk dat dit democratischer is dan het tegendeel. Immers, wanneer je bij vertrek uit de fractie je zetel zou moeten inleveren, bestaat de kans dat de macht de facto komt te liggen bij één, hoogstens een paar personen binnen die fractie. Die kunnen vrij eenvoudig het leven onmogelijk maken voor mensen die het niet langer eens zijn met de leiding. Concentratie van macht is eigenlijk nooit goed voor zaken die ten grondslag liggen aan de democratie. Discours en onenigheid zijn juist één van de grootste krachten van de democratie

Ik denk dat PVV trouwens een uitstekend voorbeeld is van een partij waarbij de macht zich concentreert in één persoon. Eén van de mechanismen om die macht (deels) te breken hebben we zojuist in actie gezien. Fractieleiders kunnen wel ideeën krijgen, maar zijn weinig meer dan primus inter pares op deze manier. Dat lijkt me best gezond.

[ProudElm]

_JGC_ schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:22:
@ProudElm In het stemhokje heb je zo'n enorme lap papier met allemaal bolletjes die je kunt inkleuren. Bij elk bolletje staat een vakje met een naam. Je stemt op een persoon, niet op een partij.

Als we op partijen mochten stemmen zouden we genoeg hebben aan een A5'je als stembiljet (alhoewel... met al die splinterpartijen wordt dat inmiddels ook een A4).

Ja dat snap ik, maar je snapt ook wel wat ik bedoel toch? Ik heb (bijna) niks met de personen die op die lijst staan en stem omdat ik me kan vinden in de punten van de betreffende partij. Dus ja, ik moet stemmen op een persoon omdat dit moet, maar als ik de keus dan deed ik dat niet en stemde ik puur op de partij.

Maar ja, ik ben dus wel blij dat de personen in de kamer uit eindelijk zelf hun eigen mening mogen hebben en deze vind ik ook dat ze niet vrij en zonder dwang moeten kunnen verkondigen en ik snap dat hierbij dan ook het gekke hoort dat ze dus uit de partij kunnen stappen met behoud van de zetel.

[Robkazoe]

Ik denk dat je voor normale ledenpartijen wel wetgeving kunt maken dat als er een afsplitsing is en iemand zit er niet met genoeg voorkeursstemmen, dat de zetel teruggaat naar de partij en iemand anders daarop neer mag zetten. Op die manier gaan mensen misschien ook iets verder nadenken dan alleen maar blind op de nummer 1 te stemmen en moeten mensen op plek 2 t/m 99 ook eens wat actiever zelf lokaal campagne gaan voeren om mensen aan zich te binden.

Alleen is de PVV natuurlijk de uitzondering op dit moment omdat dit geen ledenpartij is. Daardoor ook lastig om een kieslijst te maken waar leden inspraak op hebben (Wilders is enig lid en dus dat is een beetje als je eigen huiswerk controleren). Ook geldt dat PVV = Wilders, de grote sterke leider waar 95% van alle stemmen naar toe gaat. Bij de afgelopen verkiezingen waren er 17.000 voorkeursstemmen nodig om direct in de kamer te komen (mits de partij genoeg zetels pakt). Alleen Bosma (net iets meer dan 17K stemmen) en Shanna Schilder (20K) zouden onder die regels dan mogen breken met de partij.

[MikeyMan]

@Robkazoe Dat is wel een forse aanpassing dan. In theorie zitten de kamerleden op persoonlijke titel. Partijen zijn hier uberhaupt geen entiteit in.

[Helixes]

Robkazoe schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:32:
Ik denk dat je voor normale ledenpartijen wel wetgeving kunt maken dat als er een afsplitsing is en iemand zit er niet met genoeg voorkeursstemmen, dat de zetel teruggaat naar de partij en iemand anders daarop neer mag zetten. Op die manier gaan mensen misschien ook iets verder nadenken dan alleen maar blind op de nummer 1 te stemmen en moeten mensen op plek 2 t/m 99 ook eens wat actiever zelf lokaal campagne gaan voeren om mensen aan zich te binden.

Dat zou een drastische wijziging zijn aan ons democratische bestel, en tevens aan onze grondwet.

Ik ben het ook niet met je eens. Als je niet langer op persoonlijke titel in de Kamer zou zitten, krijg je situaties waarin mensen de facto, of de jure, kunnen en misschien ook wel zullen worden weggestuurd. Er zijn gewoon methodes om mensen die je niet zinnen weg te pesten. Die mogelijkheid leidt in ieder geval wat mij betreft tot onwenselijke situaties. De dwang er samen uit te komen - de stok achter de deur - is dan weg.

Bedenk hoeveel ideeënstrijden we in het verleden hebben gezien binnen fracties. Die zouden relatief makkelijk te beslechten zijn door Leden te vervangen door bereidwilliger mensen.

[eamelink]

Irrelevante partij splitst zich in twee irrelevante partijen.

[Robkazoe]

MikeyMan schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:35:
@Robkazoe Dat is wel een forse aanpassing dan. In theorie zitten de kamerleden op persoonlijke titel. Partijen zijn hier uberhaupt geen entiteit in.

Tis natuurlijk wel een beetje dubbel. Je kan zeggen, het is een persoonlijke zetel van het Kamerlid en die mag er mee doen wat ie ermee wil doen. Aan de ene kant. In het geval van de PVV heeft Wilders 95% van de stemmen binnen gehaald, Bosma en Schilder zijn de enige die genoeg voorkeursstemmen hebben binnengehaald. Dat betekent dat stoel 4 t/m 25 van de PVV fractie eigenlijk van Wilders zelf zijn. Maar Wilders kan niet op 23 stoelen zitten en je mag één persoon ook geen stemrecht geven van 23 zetels. Dus geven we de zetels aan de personen die op de plekken daaronder staan op de kieslijst. Dus in hoeverre zijn dit zetels van de Kamerleden zelf? Het is de verdiensten van Wilders dat ze er mogen zitten.

[squashedraven]

eamelink schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:41:
Irrelevante partij splitst zich in twee irrelevante partijen.

Gezien de PVV qua zetels net zo groot was als D66 zou ik de partij verre van irrelevant noemen. Onwenselijk is denk ik een betere term.

[eamelink]

Robkazoe schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:41:
[...]

Tis natuurlijk wel een beetje dubbel. Je kan zeggen, het is een persoonlijke zetel van het Kamerlid en die mag er mee doen wat ie ermee wil doen. Aan de ene kant. In het geval van de PVV heeft Wilders 95% van de stemmen binnen gehaald, Bosma en Schilder zijn de enige die genoeg voorkeursstemmen hebben binnengehaald. Dat betekent dat stoel 4 t/m 25 van de PVV fractie eigenlijk van Wilders zelf zijn. Maar Wilders kan niet op 23 stoelen zitten en je mag één persoon ook geen stemrecht geven van 23 zetels. Dus geven we de zetels aan de personen die op de plekken daaronder staan op de kieslijst. Dus in hoeverre zijn dit zetels van de Kamerleden zelf? Het is de verdiensten van Wilders dat ze er mogen zitten.

Maar je gaat helemaal voorbij aan de wenselijkheid. Zou je het wénselijk vinden dat Wilders in z'n eentje die 23 zetels kan controleren? Of zeg je: "Nou, Wilders heeft die mensen van tevoren uitgebreid met de hand kunnen selecteren, aan de tand voelen, opleiden en meenemen in het gedachtengoed. Als zelfs dat kleine aantal persoonlijk geselecteerde mensen het niet langer met Wilders eens is, dan moet Wilders het wel héél bont gemaakt hebben! Dan zou het geen geweldig idee zijn als Wilders die mensen kan wippen en zelf de zetels houden."?

Ik zou dat laatste zeggen namelijk.

[Joris748]

Robkazoe schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:41:
[...]

Tis natuurlijk wel een beetje dubbel. Je kan zeggen, het is een persoonlijke zetel van het Kamerlid en die mag er mee doen wat ie ermee wil doen. Aan de ene kant. In het geval van de PVV heeft Wilders 95% van de stemmen binnen gehaald, Bosma en Schilder zijn de enige die genoeg voorkeursstemmen hebben binnengehaald. Dat betekent dat stoel 4 t/m 25 van de PVV fractie eigenlijk van Wilders zelf zijn. Maar Wilders kan niet op 23 stoelen zitten en je mag één persoon ook geen stemrecht geven van 23 zetels. Dus geven we de zetels aan de personen die op de plekken daaronder staan op de kieslijst. Dus in hoeverre zijn dit zetels van de Kamerleden zelf? Het is de verdiensten van Wilders dat ze er mogen zitten.

En daar gaat het mis. Het zou de verdienste van de partij en/of de fractie moeten zijn. Niet van 1 persoon alleen (in dit geval Wilders). In het geval van de PVV hebben alle poppetjes dezelfde stem als Wilders. Als je het onmogelijk maakt om zetels mee te nemen, geef je Wilders juist een extra stok om de fractie in het gareel te houden.

[edie]

Robkazoe schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:41:
[...]

Tis natuurlijk wel een beetje dubbel. Je kan zeggen, het is een persoonlijke zetel van het Kamerlid en die mag er mee doen wat ie ermee wil doen. Aan de ene kant. In het geval van de PVV heeft Wilders 95% van de stemmen binnen gehaald, Bosma en Schilder zijn de enige die genoeg voorkeursstemmen hebben binnengehaald. Dat betekent dat stoel 4 t/m 25 van de PVV fractie eigenlijk van Wilders zelf zijn. Maar Wilders kan niet op 23 stoelen zitten en je mag één persoon ook geen stemrecht geven van 23 zetels. Dus geven we de zetels aan de personen die op de plekken daaronder staan op de kieslijst. Dus in hoeverre zijn dit zetels van de Kamerleden zelf? Het is de verdiensten van Wilders dat ze er mogen zitten.

Ik heb het al vaker geopperd: de uitslagenlijst sorteren op 'aantal stemmen per persoon' van hoog naar laag. De top 150 krijgt een kamerzetel. Degene met de meeste stemmen krijgt initiatief om een regering te vormen. Als er personen uit de kamer verwijnen (omdat ze plaatsnemen in het kabinet bijv), dan krijgt de eerstvolgende van de uitslagenlijst de kamerzetel.

[Robkazoe]

eamelink schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:45:
[...]


Maar je gaat helemaal voorbij aan de wenselijkheid. Zou je het wénselijk vinden dat Wilders in z'n eentje die 23 zetels kan controleren? Of zeg je: "Nou, Wilders heeft die mensen van tevoren uitgebreid met de hand kunnen selecteren, aan de tand voelen, opleiden en meenemen in het gedachtengoed. Als zelfs dat kleine aantal persoonlijk geselecteerde mensen het niet langer met Wilders eens is, dan moet Wilders het wel héél bont gemaakt hebben! Dan zou het geen geweldig idee zijn als Wilders die mensen kan wippen en zelf de zetels houden."?

Ik zou dat laatste zeggen namelijk.

Casus Wilders/PVV is in dat opzicht gewoon een rottig geval want het is geen traditionele partij zoals alle andere partijen in de kamer doordat Wilders enig lid is. Daarom is het ook goed dat er wetgeving aan zit te komen die dit soort partijen buiten spel gaat zetten. Je kan niet in een democratisch orgaan zitten als je zelf niet democratisch bent.

Maar vind het zelf raar dat we partijen feitelijk niet kennen ("je stemt op een persoon") maar ondertussen zitten Chris Jansen uit Almere met 233 stemmen bij de laatste verkiezingen in de PVV fractie in de TK (of is het tegenwoordig een NVA-er, geen idee).

[Joris748]

edie schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:48:
[...]

Ik heb het al vaker geopperd: de uitslagenlijst sorteren op 'aantal stemmen per persoon' van hoog naar laag. De top 150 krijgt een kamerzetel. Degene met de meeste stemmen krijgt initiatief om een regering te vormen. Als er personen uit de kamer verwijnen (omdat ze plaatsnemen in het kabinet bijv), dan krijgt de eerstvolgende van de uitslagenlijst de kamerzetel.

Dan krijg je hele vreemde verkiezingen, omdat ieder kandidaat kamerlid persoonlijk campagne moet gaan voeren. Hoe zie je dat voor je? Voor veel mensen is het al lastig om te bepalen op welke partij ze gaan stemmen, laat staan op welke persoon. Plus dat er heel veel stemmen verloren gaan, als het aantal stemmen op een lijsttrekker ruimschoots boven de kiesdeler uitkomt.

[ Voor 8% gewijzigd door Joris748 op 21-01-2026 13:55 ]

[DevWouter]

edie schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:48:
[...]

Ik heb het al vaker geopperd: de uitslagenlijst sorteren op 'aantal stemmen per persoon' van hoog naar laag. De top 150 krijgt een kamerzetel. Degene met de meeste stemmen krijgt initiatief om een regering te vormen. Als er personen uit de kamer verwijnen (omdat ze plaatsnemen in het kabinet bijv), dan krijgt de eerstvolgende van de uitslagenlijst de kamerzetel.

Dan is het stem van de volksvertegenwoordiger volk niet representatief voor de stem van het volk. De nummer 1 die dan zo'n 20% van de stemmen heeft wordt gelijk gesteld aan nummer 150 die minder dan 1% heeft gekregen.

[MikeyMan]

Robkazoe schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:41:
[...]

Tis natuurlijk wel een beetje dubbel. Je kan zeggen, het is een persoonlijke zetel van het Kamerlid en die mag er mee doen wat ie ermee wil doen. Aan de ene kant. In het geval van de PVV heeft Wilders 95% van de stemmen binnen gehaald, Bosma en Schilder zijn de enige die genoeg voorkeursstemmen hebben binnengehaald. Dat betekent dat stoel 4 t/m 25 van de PVV fractie eigenlijk van Wilders zelf zijn. Maar Wilders kan niet op 23 stoelen zitten en je mag één persoon ook geen stemrecht geven van 23 zetels. Dus geven we de zetels aan de personen die op de plekken daaronder staan op de kieslijst. Dus in hoeverre zijn dit zetels van de Kamerleden zelf? Het is de verdiensten van Wilders dat ze er mogen zitten.

Of ik het ermee eens ben is weer iets anders. Ik vind ook niet dat je zomaar je zetel mee moet kunnen nemen om er bij wijze van spreken iets totaal anders mee te gaan doen. Maar de oplossing is niet zo makkelijk als het lijkt.

[MikeyMan]

Joris748 schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:46:
[...]

En daar gaat het mis. Het zou de verdienste van de partij en/of de fractie moeten zijn. Niet van 1 persoon alleen (in dit geval Wilders). In het geval van de PVV hebben alle poppetjes dezelfde stem als Wilders. Als je het onmogelijk maakt om zetels mee te nemen, geef je Wilders juist een extra stok om de fractie in het gareel te houden.

We kunnen wel volledig de wetgeving optuigen om een PVV constructie te voorkomen, maar volgens mij is het wel van waarde dat kamerleden zonder last en ruggespraak mogen stemmen.

Overigens komt er als het goed is wetgeving aan om in ieder geval leden toe te laten.

[D-e-n]

DevWouter schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 11:59:
[...]

Dat heeft parallellen met victim blaming. Wanneer één kant van het spectrum zich misdraagt, betekent het niet dat de andere kant zich moet aanpassen. Zouden we dat wel doen, dan krijgen we een race to the bottom; immers, het effect zal zijn dat links zich ook gaat misdragen.

Uiteindelijk gaat het om een tactiek die werkt. En ik wil het wel wat dramatischer maken: uiteindelijk gaat het om de redding van de democratie. En heeft het "when they go low, we go high" van mevrouw Obama dan gewerkt of heeft de huidige tactiek van Newsom meer resultaat? Ik neig naar het tweede.

[squashedraven]

D-e-n schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 14:06:
[...]

Uiteindelijk gaat het om een tactiek die werkt. En ik wil het wel wat dramatischer maken: uiteindelijk gaat het om de redding van de democratie. En heeft het "when they go low, we go high" van mevrouw Obama dan gewerkt of heeft de huidige tactiek van Newsom meer resultaat? Ik neig naar het tweede.

Probleem is dat als je jezelf verlaagd tot het niveau van de tegenstander ze je verslaan met ervaring

[D-e-n]

squashedraven schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 14:17:
[...]


Probleem is dat als je jezelf verlaagd tot het niveau van de tegenstander ze je verslaan met ervaring

Je hoeft jezelf niet tot het niveau van Wilders of Trump te verlagen om het toch wat steviger in te zetten. Ook zonder scheldpartijen kan het best wat steviger. Je ziet bij Trump dat het geslijm ook niet werkt

[hamsteg]

ProudElm schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:24:
Ik snap dat 2e kamer leden persoonlijk worden gekozen en dus op die manier een zetel hebben. Maar ik blijft het wel vreemd vinden dat iemand met niet eens voldoende voorkeur stemmen om de drempel voor een zetel te halen (als partij zeg maar), dat die uit een partij kan stappen en zijn zetel kan behouden. In dat geval kun je toch prima stellen dat deze persoon er inderdaad alleen maar zit omdat de partij x aantal zetels heeft gehaald..

Niet helemaal mee eens. Ik denk dat je een verschil zou kunnen maken door te kijken naar voorkeursstemmen of volgens de volgorde van de kieslijst. Als jij, afgerond naar boven, zoveel voorkeursstemmen hebt dat jij recht hebt op een zetel, vind ik dat wat anders dan iemand die zonder voorkeursstemmen maar volgens lijstje van de partij op een zetel is gezet.

Extreem voorbeeld, Pieter Omzicht: als ik op hem gestemd zou hebben doe ik dat volgens/om zijn gedachtegoed. Zou hij uit zijn eigen partij zijn gestapt, vindt ik het logisch dat hij zijn zetel behoudt. Miepje-23/Henkie-18, die gewoon geluk heeft dat ze mee mag doen, vind ik inderdaad een partij zetel en dus niet het recht hebben om met die zetel aan de haal te gaan.

[Bundin]

hamsteg schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 15:37:
[...]
Niet helemaal mee eens. Ik denk dat je een verschil zou kunnen maken door te kijken naar voorkeursstemmen of volgens de volgorde van de kieslijst. Als jij, afgerond naar boven, zoveel voorkeursstemmen hebt dat jij recht hebt op een zetel, vind ik dat wat anders dan iemand die zonder voorkeursstemmen maar volgens lijstje van de partij op een zetel is gezet.

Extreem voorbeeld, Pieter Omzicht: als ik op hem gestemd zou hebben doe ik dat volgens/om zijn gedachtegoed. Zou hij uit zijn eigen partij zijn gestapt, vindt ik het logisch dat hij zijn zetel behoudt. Miepje-23/Henkie-18, die gewoon geluk heeft dat ze mee mag doen, vind ik inderdaad een partij zetel en dus niet het recht hebben om met die zetel aan de haal te gaan.

Het probleem van partijzetels is dat fractiediscipline, wat al een enorm probleem is icm dichtgetimmerde regeerakkoorden, betekent dat individuele kamerleden dan echt alleen op het juiste knopje mogen drukken want anders moeten ze schuiven voor het volgende partijlid dat wel luistert naar de baas. Dan kan je de stemknopjes beter alleen op de desk van de fractievoorzitter installeren, met daaraan <zetelaantal> stemmen gekoppeld. En als we dat dan toch doen, waarom die anderen dan nog laten opdraven? Een Raad van Voorzitters is dan genoeg, toch? Lekker behapbaar, geen last van dissidenten en die lastige afwijkende meningen. Ja dit is een slippery slope fallacy, maar uiteindelijk vind ik het een groot goed dat individuele kamerleden de keuze hebben om iets anders te vinden dan de partij. Vrijwel iedere partij heeft stromingen/meningen op bepaalde onderwerpen, dat moet blijven kunnen.

Dat kan je nog ondervangen met "als de partij een kamerlid buitenzet dan mag de zetel wel behouden worden door het kamerlid", maar dan los je het onderliggende probleem dus niet op en heb je dezelfde situatie als nu: een afsplitsing. Als Wilders de 7 dan niet uit de fractie zet, zou hij 7 dissidenten hebben die alsnog los van de rest van de fractie kunnen (moeten?) opereren. Die 7 hebben echter geen spreektijd, geen ondersteuning en zullen door het PVV-apparaat niet worden geholpen. Dan garandeer je dat 7 volksvertegenwoordigers hun werk niet behoorlijk kunnen uitvoeren.

Win je niks mee dus.

[ Voor 6% gewijzigd door Bundin op 21-01-2026 16:22 ]

[toolkist]

edie schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 13:48:
[...]

Ik heb het al vaker geopperd: de uitslagenlijst sorteren op 'aantal stemmen per persoon' van hoog naar laag. De top 150 krijgt een kamerzetel. Degene met de meeste stemmen krijgt initiatief om een regering te vormen. Als er personen uit de kamer verwijnen (omdat ze plaatsnemen in het kabinet bijv), dan krijgt de eerstvolgende van de uitslagenlijst de kamerzetel.

Gaan we dan ook 150 'persoonlijke programma's' door mogen akkeren voor de verkiezingen?

[DevWouter]

D-e-n schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 14:06:
[...]

Uiteindelijk gaat het om een tactiek die werkt. En ik wil het wel wat dramatischer maken: uiteindelijk gaat het om de redding van de democratie. En heeft het "when they go low, we go high" van mevrouw Obama dan gewerkt of heeft de huidige tactiek van Newsom meer resultaat? Ik neig naar het tweede.

Eens, maar als vuur met benzine bestreden wordt dan wordt de fik alleen maar groter.
Ik zag ook niet HET antwoord te weten, maar ik denk(!) dat de huidige aanpassingen die voorgesteld zijn (zoals verplichte partij democratie) beter opties zijn, maar weten(!) doe ik nog niet.

[Napo]

Bundin schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 15:48:
[...]

Het probleem van partijzetels is dat fractiediscipline, wat al een enorm probleem is icm dichtgetimmerde regeerakkoorden, betekent dat individuele kamerleden dan echt alleen op het juiste knopje mogen drukken want anders moeten ze schuiven voor het volgende partijlid dat wel luistert naar de baas. Dan kan je de stemknopjes beter alleen op de desk van de fractievoorzitter installeren, met daaraan <zetelaantal> stemmen gekoppeld. En als we dat dan toch doen, waarom die anderen dan nog laten opdraven?

Hoeveel anders is het nu? Met hoofdelijke stemmingen zie je alsnog vrijwel altijd de partijlijn langskomen. De theorie en de praktijk wijken van elkaar af en de vraag is of je dat uberhaupt dichter bij elkaar kan krijgen.

[eric.1]

DevWouter schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 12:26:
[...]


Maar dat is verklaarbaar. De kennis van de gemiddelde Nederlander over hoe verkiezingen werkt is vrij laag, en ik vermoed dat onder bepaalde doelgroepen het nog lager is. Dus veel mensen denken dat ze op een partij stemmen ipv een persoon.

Klopt. Zelf dacht ik hier voorheen ook wat 'verkeerd' over. Uiteindelijk is het verschil -in de praktijk- ook niet altijd even duidelijk. Ik snap best dat een heel deel van de bevolking het allemaal niet helder voor ogen heeft.
Die individuele zetels mogen in dat opzicht wel wat individueler gebruikt worden. Nu lijkt het toch al snel dat een zetel gelijk staat aan een partij.

[D-e-n]

DevWouter schreef op woensdag 21 januari 2026 @ 17:05:
[...]
maar ik denk(!) dat de huidige aanpassingen die voorgesteld zijn (zoals verplichte partij democratie) beter opties zijn, maar weten(!) doe ik nog niet.

Ik ben voor maar bijna zeker dat het niet werkt. Het werkt in andere landen namelijk ook niet en de nog veel extremere FvD heeft wel gewoon leden