Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[WargamingPlayer]

djluc schreef op maandag 6 juli 2026 @ 19:12:
[...]


Als ik het goed begrijp zijn de stuurstromen van dezelfde groep en dus dezelfde voorbeveiliging toch? Het relais zit in de onderverdeler dus dat is ook een duidelijke situatie. Wat is er dan precies speciaal aan deze situatie?

Dacht dit zo te begrijpen zeker omdat je aangeeft dat er 2 2.5g de schakelingen bevatten. En dus niet 2x2.5 sets met de nul.

Of zijn de stuurstromen ook van andere groepen?

Als het goed is zou het gewoon mogen. Voeding en stuurstroom mogen onder bepaalde voorwaarden conform 521.7 in 1 kabel. Wel alles goed labelen, en zoals altijd controleren wat je doet, je wil niet dat je relais door een kabelfout niet is afgeschakeld en dat je daardoor nog 230 ergens hebt staan. Sinds 1010-2020 niet meer verboden. In het geval wat de poster aangaf 4x10mm en 2x2,5mm is de isolatieklasse van de aders gelijk wanneer ik vermoed dat dit een 8 aderige (YMVK) kabel is, binnen het geheel gelijk, een duidelijk te herkennen 4x10 groep en een aansturing via een 2x2.5mm groep.
Wanneer ik het ook lees wordt de aansturing van het relais vanuit de onderverdeler gedaan, wat het misschien wel een eigen groep is, maar toch op de zelfde voeding zit als de onderverdeler.
Ondanks dat de tijdklok in de meterkast hangt, wordt het relais geschakeld met stroom vanuit de onderverdeler.

Echter kan een fout in de aanslutingen een hoop gedonder geven. Dus documenteren en labelen is heel belangrijk.

[WargamingPlayer]

hiljolodewijk schreef op maandag 6 juli 2026 @ 19:24:


Maar:

Achter de ALSsen zitten 3 of 4 eindgroepen, deze zijn allen B16 automaten. Als er 4 automaten 100% verbruiken zit je toch ook al op 64A? Met een gelijktijdigheidsfactor van 0,8 zit je ook op 51A, 0,6 dan weer wel op 39A.

Je moet rekening houden dat bij vraag van 3x16 of 4x16 er geen 40A door de ALS kan gaan. Dus stel je hebt een 40A ALS op iedere fase. Met daar achter 4 groepen. Dan kan iedere ALS in theorie 64A pakken. Dat is dus einde ALS of een brandje.

Bij een 3x25A gaat het nooit zo ver komen, de hoofd zekering zal er uit gaan. Want je komt boven de waarde van de hoofdzekering van 25A, het zal een paar minuten duren door de CKar maar het gaat gebeuren.

Stel je voed nu per fase 16A in van je PV, voor je ALSs, 5,5kW is ongeveer 8A per fase. Je totale systeem kan nu gewoon per ALS 25+8=31A per ALS. Kan het systeem makkelijk hebben.

Nu ga je nog een keer 8A per ALS invoeren uit een accu, geen enkel probleem, je blijft gewoon onder de 40. Het probleem is, wanneer je bijvoorbeeld een stekkerbatterij hebt per fase welke je gaat invoeden met 2500W, dat is 11A. Dan kom je er over heen.

Doordat je ze echter achter de ALS plaatst in een eigen groep, los je daarmee dat probleem op.

[Annuk]

manusjevanalles schreef op maandag 6 juli 2026 @ 16:56:
[...]


Die OBO T160 lijkt me wel een mooie oplossing voor mijn probleem. Hoe monteer je zo'n din-rail in het doosje?

Er zitten in/op de bodembak kleine opstaande "dopjes" met een gaatje erin.
Stukje dinrail op maat maken, bolkop schroeven 3,5mm x 10mm al dan niet met een paar m3/m4 ringetjes ertussen en zet je de dinrail vast in de bak.
Wil je iets meer bodemruimte plaats je een paar ringetjes/spacers tussen de dinrail en de busjes in de bak.

Recent zoiets toegepast hier in de buurt voor een buurt-AED.
230V inkomend, een din-rail trafotje 24 of 48V voor de ventilatie en het digitale slot in de kast, en 230V afgaand voor een Downlight GU10 spotje (slimme lamp) die 's avonds aangaat als het donker wordt, zodat de AED altijd verlicht is.

[edit]
Even een fototje opgezocht van de opbouw in die kast, was trouwens in dit geval een OBO T250

[ Voor 24% gewijzigd door Annuk op 06-07-2026 20:27 ]

[Annuk]

djluc schreef op maandag 6 juli 2026 @ 17:03:
[...]

Ja dan lijkt het nu te kloppen. De data kabel komt nu alleen in de kast samen met je 230v maar die is nu dubbel geïsoleerd. Dus voor zover ik kan zien klopt het nu als je de klemmen in je grote lasdoos nog goed vast zet en de dopjes op de schroef openingen doet voor zover je dat nog niet hebt gedaan.

En dat is dus nu ook direct het probleem van @Bloodhoundje, het zat heel netjes en duidelijk en door enig "ongefundeerd gezeur" hier zitten deze lasdozen er nu in en zitten die PTFix blokken (zo op het oog iig) zwevend.
Mijn mening is nog steeds dat @Bloodhoundje het netjes volgens de regels had, en hooguit een paar extra labels had moeten toevoegen (wat hij nu gedaan heeft), dan was het netter en overzichtelijker gebleven.

[hiljolodewijk]

WargamingPlayer schreef op maandag 6 juli 2026 @ 19:43: Stel je voed nu per fase 16A in van je PV, voor je ALSs, 5,5kW is ongeveer 8A per fase. Je totale systeem kan nu gewoon per ALS 25+8=31A per ALS. Kan het systeem makkelijk hebben.

25+8 is 33, geen 31

Nu ga je nog een keer 8A per ALS invoeren uit een accu, geen enkel probleem, je blijft gewoon onder de 40. Het probleem is, wanneer je bijvoorbeeld een stekkerbatterij hebt per fase welke je gaat invoeden met 2500W, dat is 11A. Dan kom je er over heen.

Doordat je ze echter achter de ALS plaatst in een eigen groep, los je daarmee dat probleem op.

Ik ga niet 8A invoeren per ALS, maar bijna die 16A (3500 watt) op 1 fase, en dus via die ene ALS.

Ok, de batterij zal dat meerendeel niet continue doen, maar de kans is wel reel. Dus dan kom je toch op andere aantallen (8+25+16=49)?

[Annuk]

WargamingPlayer schreef op maandag 6 juli 2026 @ 18:04:
[...]

Heel netjes.

Overigens is het niet alleen voor de regels. Maar in een huisinstallatie weet je niet wie er later met zijn handen in gaat zitten. Het kan zo maar gebeuren dat de persoon welke het aangelegd heeft netjes heeft gelabeld, maar niet aanwezig is als er werkzaamheden moeten plaatsvinden. Dan gaat veiligheid voor alles.

Liever veilig dan later jezelf afvragen waarom het fout is gegaan, want overal zat een mooie label.

Kortom, complimenten!

Zie hierboven en eerder benoemd, het was volgens de regels, maar dankzij enig "ongefundeerd gezeur" hier zit het er nu zo in.


Wat betreft dat de persoon die het aangelegd heeft niet aanwezig is, jammer maar het zij zo, je MOET eerst spanningsloosheid van de gehele installatie aantonen als je erin/ermee aan het werk wilt gaan. Doe je dat niet en je krijgt een schok, is dat voor jezelf.

Als alles goed en duidelijk gelabeld is moet het duidelijk zijn.
En je kunt zelfs nog een geplastificeerd document bij in/aan de deur hangen met info etc.

[Annuk]

@WargamingPlayer @djluc
In mijn Casus zit het zo:

Selectieve aardlekschakelaar met daarachter een C25 zekering.
Aan de afgaande kant v/d zekering zit bij de 4x10mm² nog een stukje 6mm² (1fase + nul) naar een B10 alamat, achter die B10 zit het tijdklokje die zowel afgaand wat verlichting v/d woning zelf schakelt (buitenverlichting) alsmede via 2 v/d 4 2,5mm² aders die bij in de kabel zitten die mee gaan naar de onderverdeler.
In de onderverdeler zijn die 2 gebruikte 2,5mm² draden aangesloten op het A1 contact van het relais, en de nul komt rechtstreeks vanaf een 3e 2,5mm² waarop de nul van de B10 alamat is aangesloten.
Oftewel het schakelende circuit zit geheel achter de B10 in de woning en die B10 zit achter de veiligheden die de afgaande kabel naar de onderverdeler beveiligen.

De daadwerkelijke voeding v/d relais die dus geschakeld wordt komt uit de onderverdeler ook uit een B10 of B16 alamat en daarmee gaat de verlichting dus aan/uit. (2 stuursignalen met verschillende tijden).


P.S. bovenstaande wordt in principe ook in de openbare netten v/d netbeheerder zo uitgevoerd, 4x een dikke hoofdader voor de 3-fases + nul waar de woningen/bedrijven op worden aangesloten, en op de dunnere aders die erbij in zitten (4x2,5 of 4x6mm² ) wordt de openbare straatverlichting aangesloten.

P.S. 2: De installateur die dit had uitgewerkt en aangesloten had eerst alles uitgezocht m.b.t. NEN normen, en netjes achterop de groepenkaart alles beschreven en incl. normen benoemd dat dit is toegestaan. Uiteindelijk zelfs door inspecteur volledig laten keuren zodat hij 100% zeker was dat alles was toegestaan zoals uitgevoerd.

[elsinga]

Hallo allemaal,

Ik heb een Hager groepenkast uit 2011 (ook bouwjaar woning), waar ik ruimte te weinig heb. Ik heb al een 3-fasen kWh meter van Homewizard naast de groepenkast in de meterkast geplaatst om die reden en na de zomervakantie komen er 2 aansluitingen voor zonnepanelen bij (daar heb ik er al eentje van). Ik ben dus bezig om een nieuwe groepenkast te ontwerpen en daar heb ik nog wat vragen bij. Reden om hier eens uitgebreid wat te posten, in plaats alleen te lurken.

Om te beginnen wat over mezelf, zodat jullie de vragen wat beter kunnen beantwoorden: die kleurtjes ken ik (HTS Electro in de jaren 80) en ook de huidige norm kan ik aardig lezen. Als zendamateur ben ik ook niet bang om dingen met 50Hz te doen, ook niet als de stromen oplopen. En als scout ben ik graag goed voorbereid, dus stel ik hier wat vragen.

Over de groepenkast: ik heb een 3x25A aansluiting (met zelf bereikbare 25A automaten), 8x 16A 1-fase groepen, 1x 16A 3-fasen groep voor de inductieplaat (waar 1 fase niet wordt gebruikt) en 2 aardlekschakelaars. Ik gebruik 2 Homewizard kWh meters om verbruik te meten, een 3-fasen voor de inductieplaat en een 1-fase voor een vasteairco. Uiteraard een hoofdschakelaar en beltrafo en dat was het nu wel.

Ik wil dit uitbreiden naar 8/9x 1-fase 16A groepen (netjes verdeeld over de 3 fasen op basis van max gelijktijdig verbruik) en 3x 3-fase groepen, met op elke groep een Homewizard kWh meter en elke groep als aardlekautomaat. 7x 1-fase en 1x 3-fase groepen zijn de opvolgers van de huidige groepen. De groep waar nu de 1-fase zonneomvormer op zit komt vrij (voor in de toekomst een sanitair warm water warmtepomp), omdat die fase naar een 3-fase groep verhuist, samen met de 2 aanstaande omvormer fases (die door dezelfde buis vanaf zolder naar beneden komen, vandaar dat dit moet). Er komt verder nog een 3-fasen groep bij voor een toekomstige EV lader, uitgevoerd als 20A aardlekautomaat die beter bestand is tegen de warme bij langdurige laadsessie, maar nog steeds selectief is tov de 3x25A netaansluiting. Dit alles in een dubbel brede groepenkast, zie plaatje hieronder:



Materiaal is allemaal van Eaton (MTR440 kast, alle aardlekautomaten en schakelaars), behalve het verdeelblok (van Hager, die van Eaton is 7 modules breed en dan moet de beltrafo er uit) en de beltrafo (die ga ik uit de oude groepenkast hergebruiken). Bedrading wordt allemaal de 90graden variant en van een fatsoenlijk merk. Vrijwel alles nieuw, want mooier en ik kan de kast dan rustig aan de keukentafel bouwen zonder dat ik geen stroom heb. Als alles klaar en getest is wordt het in korte tijd vervangen (uiteraard stroomloos). Oh ja, bedrading in de cable-porn variant, want mooi. Foto na bouw volgt uiteraard.

Qua bedrading wordt alles 10mm2 (hoofdschakelaar tot aan verdeelblok en alle nul) of 6mm2 (alle fasen), waarbij ik vanwege de beperking van het aantal aansluiting in het verdeelblok (8 stuks) per (fase) setje 1P+N automaten kamrails gebruik voor de N (en daarom daar ook met 10mm2 naartoe ga). Ja, dit is ruim, want volgens de norm is 4mm2 genoeg, maar de kast wordt al vol genoeg en ik heb dan liever wat over en minder warmte (al komt er ook een temperatuursensor in/bij de groepenkast).

Nu mijn vragen:

• ik raak de MTR440 alleen kwijt als ik 'm "verhoogd" ga monteren (vanaf de achterwand van de meterkast), want er lopen wat dingen over die achterkant heen (gasleiding, 2x een buis met een groep voor de keuken). En ik ben wel van plan gasloos te gaan, maar niet voordat ik een andere groepenkast plaats... Mag dit? Of "als het werkt is het niet dom"?
• ik ga massieve bedrading gebruiken, is het dan nog handig om (vierkant te krimpen) adereindhulzen te gebruiken?
• de EV lader 3P+N komt onderin de kast, mag ik de eventuele kabel naar de lader toe onderaan uitvoeren of moet dat bovenlangs? De kabel moet uiteindelijk wel aan de onderkant de meterkast uit. Bovenlangs kan overigens prima, door de verhoogde plaatsing van de groepenkast kan ik ruimte overhouden voor de kabel om 'm achterlangs naar onderen te laten lopen.
• Overspanningsbeveiliging? Zou ik wel handig vinden, maar dat kan alleen als ik de extra groep onderin laat vervallen. Doen? En is dan een Hager versie goed? Helaas geen Aeton versie, tenminste kan ik zo snel niet vinden. Maar goed, zou naast het Hager verdeelblok komen, dus de OCD is dan nog een beetje tevreden. ;)
• moet ik de groepenkast ook officieel laten keuren door iemand met de juiste papieren, in verband met bijvoorbeeld de verzekering?
• zie ik nog iets over het hoofd of hebben jullie andere opmerkingen?

Dank!

[XhaiKhaL]

Onze nieuwbouwwoning is opgeleverd met een 3x25A aansluiting. In de groepenkast zijn 12 groepen aangebracht, 1 t/m 4 op fase 1, 5 t/m 8 op fase 2 en 9 t/m 12 op fase 3.

1. entree, toilet, overloop, zolder
2. wasmachine
3. combi-oven
4. wamtepomp buitendeel
5. keuken, slaapkamer 2, badkamer
6. wasdroger
7. fornuisgroep
8. fornuisgroep
9. woonkamer, trapkast, slaapkamer 1+3
10. vaatwasser
11. buitenberging (+ tuin)
12. warmtepomp binnenunit

We krijgen in de keuken een Quooker waarvoor we nu geen groep vrij hebben dus wil ik een alamat toevoegen (naast de bel), maar hoe kan ik de groepen dan het beste indelen? En op welke fase/aardlek kan ik de 13de groep het beste aansluiten?

Ik wilde gewoon de Quooker groep aansluiten op de alamat, maar dacht misschien is het juist verstandig om de berging op de alamat te zetten. Mocht die er ooit uitklappen (door vocht in de tuin o.i.d.) dan blijft alles in huis gewoon werken.

En dan dus de vraag op welke aardlek/fase kan ik de Quooker groep het beste plaatsen? Hoe bepaal ik nou een mooie verdeling van mijn groepen?

Hoe denken we hier over bovenstaande 2 punten? 

De kast:

[onetime]

@XhaiKhaL Het grote kookplaat aansluiten topic

[devriesjande]

@elsinga

Er is goed over nagedacht. Maar waarom massieve bedrading? Daar is overigens geen adereindhuls voor nodig. Dat doe je toch ook niet bij de afgaande bedrading?

[jadjong]

elsinga schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:29:
Hallo allemaal,

Dank!

Nooit vaste/massieve draad van adereindhulsen voorzien. Die dingen die je juist op flexibele draad om het einde stevig te maken en is alleen belangrijk wanneer de schroef van een klem direct de draad raakt. Een kooiklem zoals dat in de meeste automaten zit beschadigd de draad sowieso niet, ouderwetse kroonstenen wel.. Verder zou ik geen 10mm2 vaste draad gebruiken, of je moet fan zijn van zelfkastijding.

[XhaiKhaL]

onetime schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:53:
@XhaiKhaL Het grote kookplaat aansluiten topic

Dank voor de waarschuwing, even contact opnemen met de bouwer dus.

[Bloodhoundje]

Annuk schreef op maandag 6 juli 2026 @ 19:59:
[...]


En dat is dus nu ook direct het probleem van @Bloodhoundje, het zat heel netjes en duidelijk en door enig "ongefundeerd gezeur" hier zitten deze lasdozen er nu in en zitten die PTFix blokken (zo op het oog iig) zwevend.
Mijn mening is nog steeds dat @Bloodhoundje het netjes volgens de regels had, en hooguit een paar extra labels had moeten toevoegen (wat hij nu gedaan heeft), dan was het netter en overzichtelijker gebleven.

Ik heb de PTFix in de kleine twee lasdozen op een strip DINrail gemonteerd zitten gelukkig. Alleen in de grote lasdoos zit dat nu niet zo omdat deze lasdoos te laag is om dicht te kunnen met de PTFix op DIN. Dus die doos moet ik nog vervangen voor een hoger exemplaar zodat daar ook een rails in kan. .

Zonder de lasdozen was het overzichtelijk en esthetisch. Betreft de regels lijkt dit een soort grijs gebied te zijn met alle meningen, in dat geval kies ik liever zekerheid/veiligheid. Een extra lasdoos ziet er misschien minder mooi uit maar als het ervoor zorgt dat de installatie veiliger is dan zie ik daar het kwaad niet in.

[onetime]

XhaiKhaL schreef op maandag 6 juli 2026 @ 21:51:
[...] Dank voor de waarschuwing, even contact opnemen met de bouwer dus.

Wees er op voorbereid dat die net als zijn onderaannemers de feiten van de regels zal ontkennen.
"Ze hebben het altijd zo gedaan."
Mijn aanname is dat velen het onderscheid tussen fases en fase draden niet snappen, vandaar mijn nadruk op de 400V tussen de fase draden bij de kookplaat.
De management samenvatting moet maar net begrepen worden.

[Juerd]

djluc schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:36:
[...]

De Rijksoverheid zegt er over voor de eigen gebouwen:
https://www.tenderned.nl/...cumenten/13730804/content

[...]

Wil je die regels van van het Rijksvastgoedbedrijf volgen? Dan geen adereindhulzen (10.1.8)

[Annuk]

Bloodhoundje schreef op maandag 6 juli 2026 @ 21:52:
[...]

Ik heb de PTFix in de kleine twee lasdozen op een strip DINrail gemonteerd zitten gelukkig. Alleen in de grote lasdoos zit dat nu niet zo omdat deze lasdoos te laag is om dicht te kunnen met de PTFix op DIN. Dus die doos moet ik nog vervangen voor een hoger exemplaar zodat daar ook een rails in kan. .

Zit nu ff om te denken he, kom je (vermoedelijk) alsnog niet helemaal weg met de hoogte van de grote(re) doos.
Maar als je nu eens die din-rail terug monteert zo je had, je lasdoosjes aan de achterkant los snijden zodat ze net over de din-rail heen passen.
Kan je ze wel min of meer afschermen maar zit het toch strak en netjes gemonteerd.

Zonder de lasdozen was het overzichtelijk en esthetisch. Betreft de regels lijkt dit een soort grijs gebied te zijn met alle meningen, in dat geval kies ik liever zekerheid/veiligheid. Een extra lasdoos ziet er misschien minder mooi uit maar als het ervoor zorgt dat de installatie veiliger is dan zie ik daar het kwaad niet in.

Wat de regels betreft was het gewoon goed, hooguit de waarschuwing die je miste dat niet alles in 1 handeling spanningsloos was vanuit je hoofdverdeler.