Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11

[Beer070]

Technician- schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 16:40:
[...]

Een WP in een zeer goed ge-issoleerd huis met lage temp verwarming is ideaal en probleemloos.
Een niet te groot huis op nieuwbouwwaarden met type D ventilatie kun je met een 2-3kw BUH zelfs probleemloos warm houden. En met een WP voor 1/4-1/5 van de thermische energie in elektrische energie.

Ik denk dat het selecteren van het juiste vermogen op tweakers ook niet altijd juist wordt uitgelegd nee, heel vaak hoor je die opmerking: Doe maar kleiner en laat de buffer maar weg, die 2 dagen dat het vriest in Nl....

Ik ben heel blij dat we hebben gekozen voor een wat groter model, ja het kost wat COP in het voor en naseizoen, maar nu wel overtuigd dat we volgende winter met veel plezier gasloos kunnen.
Ik heb onze Panasonic M vergeleken met de Daikin R32 van de buren, en ook het gevoel dat ie in quiet mode veel rustiger/stiller loopt.

[PentaClover]

Jan2023 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 16:28:
[...]

Mijn gevoel zegt dat een WP in het nederlandse klimaat domweg een drama is .
Je leest wel hoe je het vermogen kan berekenen , koevlaas formule.
Maar nergens dat je vermogen moet reserveren voor al die defrosts.

Schat zo in dat die een kwart van het vermogen voor verwarmen kosten.

Nee hoor WP's zijn geen drama, defrosts zijn geen probleem als je het benodigde vermogen voor de WP bij -15^oC bepaald, en alleen een probleem onder uitzonderlijke omstandigheden als je dit bij -10^oC doet, dan heb je namelijk bij hogere buiten temperaturen vermogen over die nodig is om de defrosts te compenseren.

Denken dat het wel mee valt door global warming en -7^oC of zelfs nog hogere buiten temperaturen gebruiken om het benodigd vermogen te bepalen geeft je te weinig marge voor defrosts en is geen goed idee.

[EVfan]

michaelvo schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 10:39:
De mijne heeft het ook nog niet eerder zo zwaar gehad. Omgeving Utrecht, temperatuur -5, dichte mist. Afgelopen twee uur zo'n beetje maximaal staan draaien, thermische output op de pieken 12 kW, maar door de defrosts elke 35 minuten blijft daar netto maar 7,5 kW van over. En da's maar nét aan genoeg om het huis op temperatuur te houden. Gelukkig zie ik het zonnetje nu langzaamaan doorbreken.

[Afbeelding]

@michaelvo
Lijkt een op een mijn situatie.
Elke 35-40 minuten afgelopen nacht (-4 graden, 90% RH) dichtgevroren, dan 4-5 minuten ontdooien (Ta daalt dan van 40 naar 27 graden). Dan nog eens 7-8 minuten voordat de Ta weer de doelwaarde bereikt heeft. Ik heb wel het booster element ingeschakeld en dat start 5 minuten nadat de compressor is gestart en verwarmt 2-3 minuten mee. Dus defrosting vergt onder deze omstandigheden ca. 1/3 van de cyclustijd, ofwel 30-35% van de tijd wordt er niet met de gewenste Ta verwarmd.
Als je een schatting maakt van de verloren productie (ik doe dat op basis van ramp up geregistreerd verbruik van WP en booster, met een Beeclear energie meter), dan verlies ik bij defrosts van 35-40 minuten dus 25% van mijn capaciteit. Anders gezegd, tussen de defrosts draait de WP op maximum, of nagenoeg maximum van 12 kW, maar er is gemiddeld maar 75% van 12 kW werkelijk opgewekt. Dus 9 kW. Mijn dagverbruik is 65-70 kWh voor CV alleen, de dag COP ca. 3, en netto (exclusief defrost tijd en SWW) 20-21 uur beschikbaar om te verwarmen, dus gemiddeld 65-70/21 kWh verbruik per uur. Wat overeenstemt met de berekende 9kW gemiddeld vermogen.
Samengevat: mijn 11.2 kW WP draait tussen de defrost op maximum vermogen, maar door defrosts verlies ik 25% beschikbaar vermogen.
Met mijn warmteverlies van 400W/K kan ik 22-23 graden overbruggen. Dus houdt de woning tot minus 3-4 graden redelijk op temperatuur.
Dat is denk ik een goed punt, ook voor degenen die nog een WP willen specificeren en dimensioneren.
Houdt er rekening mee dat je die 25% kwijt bent in deze omstandigheden, en die komen aanzienlijk vaker voor dan we willen. Netto warmteverlies van de woning maal 30 (20 Tbinnen versus -10 Tbuiten) plus 20-25%.
Mijn huis blijft warm. En de ervaring, bijvoorbeeld afgelopen kerst met hier -7, en harde wind, is dat als het naar -5 of lager gaat dat dan de lagere absolute luchtvochtigheid (gram per m3) helpt, en de defrost perioden naar 1.5-2.5 uur gaan, en er dan dus 10-15% meer vermogen 10-10.5 kW) beschikbaar is. Afgelopen kerst ook geen vuiltje aan de lucht hier.
De hier gedeelde ervaringen creëren wel een beetje “brother in arms” gevoel, dat wel.

[Proton_]

blb4 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 17:30:
[...]

Is idd zo, er wordt nu en tijdens elke defrost-mania periode heel veel over gesproken maar staat niet zo duidelijk benoemd in de start topics.

FAQ topic:

Hoeveel kW heb ik nodig?

[...]
Het vermogen in de tabel moet de warmtepomp bij -10°C kunnen leveren.
Als de warmtepomp dat vermogen bij -10°C kan leveren, dan heeft hij rond het vriespunt nog voldoende reserve om je huis te blijven verwarmen tussen de defrosts door.
Of het bij jou ooit nog -10°C wordt is dus eigenlijk niet relevant

Zoiets?

[EVfan]

Zwartoog schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 13:53:
[...]

Ja, zoiets heb ik een paar jaar terug ook geprobeerd, maar dan loop je het risico dat er te weinig SWW is als er lang/veel gedouched wordt. SWW draaien in de daluren dat de CV niet gemist wordt, lijkt hier de betere afweging.

Ta van 47 en anderhalve graad afkoeling is wel bruut, maar verbeteren zal een kleine verbouwing kosten. Maximale Ta die ik hier de afgelopen dagen heb gemeten is 39 graden. Ook met alleen radiatoren.

Hier ook alleen radiatoren. Max Ta is 41 graden. Wel alle radiatoren op de bgg met flinke fans. Dat helpt enorm.

[blb4]

Proton_ schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 17:44:
[...]

[...]

Zoiets?

Aha, top, had je al (in september) aangepast toch?

[ Voor 15% gewijzigd door blb4 op 06-01-2026 18:26 ]

[Jaap19]

Jaap19 schreef op zondag 4 januari 2026 @ 11:43:
Mijn overbuurman worstelt al jaren met z'n warmtepomp en af en toe probeer ik te helpen. Eindelijk is het me gelukt om hem te overtuigen van het nut van een klimaatcurve om de watertemperatuur te regelen .

Het probleem is (nog steeds): het is niet warm te krijgen in z'n huis. De situatie is als volgt:
- 16 kW warmtepomp (Airwell).
- Buffervat in de retour.
- afgifte systeem is een combinatie van vloerverwarming en radiatoren.
- Buffervat in de retour, verdeler zonder pomp.
- afgiftesysteem is een 'oude' installatie, beetje 'spaghettie-achtig'.

Huidige toestand bij de buitentemperatuur van ~0 graden, volgens het info-paneel van de wp:
- ~15 kW afgifte, dus bijna het maximum.
- flow ~2.8 m3/uur
- klimaatcurve setpoint 42 C
- watertemp. ingang: 33 C en uitgaand: 38 C.
- ruimtetemperatuur waar de thermostaat hangt is ~18.5 C met de thermostaat op 22 C.

Het verbaast mij dat het dus niet warm (genoeg) is te krijgen met een 16kW wp. Het is een vrijstaand huis met 189 m2 woonoppervlak, redelijk geïsoleerd. Mijn eigen huis, zelfde type, heeft 160 m2 woonopp., goed geïsoleerd, kan ik warm houden op 20.5 C met een 10kW wp (ook Airwell).

Iemand een idee wat er aan de hand kan zijn?
Ik denk zelf aan een te lage flow, ondanks dat 'ie al best hoog is (?). Met een hogere flow zou de retourtemperatuur hoger zijn en kan de uitgaande temperatuur ook omhoog wat weer goed is voor de afgifte...
Of zit het toch anders en is de 16 kW niet genoeg?

Het 'probleem' lijkt opgelost. Ze waren een paar dagen weggeweest en de thermostaat een paar graden lager gezet. De vloerisolatie blijkt onder de fundering te liggen en misschien niet heel dik (want al 'oud'). Nu, na een paar dagen de thermostaat op 22 C, is het (volgens de buurman) aangenaam warm. Beton opwarmen kost nogal wat energie... Ik zal de m3 aan beton eens proberen af te schatten. Kijken hoeveel energie een dT van 1 C kost.

[EVfan]

Jan2023 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 16:28:
[...]

Mijn gevoel zegt dat een WP in het nederlandse klimaat domweg een drama is .
Je leest wel hoe je het vermogen kan berekenen , koevlaas formule.
Maar nergens dat je vermogen moet reserveren voor al die defrosts.

Schat zo in dat die een kwart van het vermogen voor verwarmen kosten.

@Jan2023
Eens, zie mijn bovenstaande post. Ik denk Koevlaas maal 1.25 is een goede basis voor berekend vermogen in de naarste periode van onze winters.
Edit: zie de aanpassing van @proton. Echt vasthouden aan -10, en zelfs dan nog wat ruimte erbij rekenen.
Ik heb nu een 11.2 monobloc, de zwaarst beschikbare uitvoering. Heb destijds (zomer 2024) wel geaarzeld of een cascade met 2 maal 8 kW niet beter zou passen. Maar leek too much.
Overigens geen spijt, de WP heeft nog nooit echt tekort vermogen gehad, tot nu toe

[ Voor 25% gewijzigd door EVfan op 06-01-2026 19:08 ]

[tonwes99]

Jaap19 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 18:44:
[...]

Het 'probleem' lijkt opgelost. Ze waren een paar dagen weggeweest en de thermostaat een paar graden lager gezet. De vloerisolatie blijkt onder de fundering te liggen en misschien niet heel dik (want al 'oud'). Nu, na een paar dagen de thermostaat op 22 C, is het (volgens de buurman) aangenaam warm. Beton opwarmen kost nogal wat energie... Ik zal de m3 aan beton eens proberen af te schatten. Kijken hoeveel energie een dT van 1 C kost.

26kW cv ketel vervangen door een 9kW WP, die 6,5kW levert bij -5, met stookcurve op 30oC. Tja, die red het maar moet je ook niet uitzetten…

[CharmingDemon]

EVfan schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 18:51:
[...]

@Jan2023
Eens, zie mijn bovenstaande post. Ik denk Koevlaas maal 1.25 is een goede basis voor berekend vermogen in de naarste periode van onze winters.

De Koevlaas-formule heeft zich al een aantal jaren als bijzonder accuraat bewezen. Standaard 25% er bovenop is niet aan te raden.

[ Voor 0% gewijzigd door CharmingDemon op 06-01-2026 19:59 . Reden: typo ]

[Andrehj]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 19:58:
De Koevlaas-formule heeft zich al een aantal jaren als bijzonder accuraat bewezen. Standaard 25% er bovenop is niet aan te raden.

Probleem is dat die formule niet werkt als je werkt met de gasverbruiksgegevens van de afgelopen drie milde winters. Deze winter lijkt eindelijk weer eens wat strenger te worden, waardoor de formule ook weer wat betrouwbaarder wordt.
Vandaar ook dat hier steeds wordt geadviseerd om vooral ook aan de hand van zoveel mogelijk vorstdagen en de bijbehorende gasverbruiken per dag te berekenen wat het benodigd vermogen is bij -7 of -10.

[SebastiaanPs]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 19:58:
[...]


De Koevlaas-formule heeft zich al een aantal jaren als bijzonder accuraat bewezen. Standaard 25% er bovenop is niet aan te raden.

Maar wel blijven nadenken.

Verwarmde je met de gasketel alleen de benedenverdieping, deed je aan nachtverlaging, of bleef de verwarming vaak uit op (lange) werkdagen? Dan is het denk ik verstandig om ook andere methodes te gebruiken: een grafiek met Tbuiten op de X-as en m3 gas op de Y-as om de warmtevraag te berekenen; een warmteverliesberekening; andere methoden.

Voor mij golden alle bovenstaande factoren. Heb vlak vóór de warmtepomp met de gasketel een paar maanden 24/7 gehele huis verwarmd en de hierboven genoemde grafiek gemaakt, ik denk dat ik daardoor echt een betere inschatting van het benodigde vermogen kon maken.

[Kameelstok]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 19:58:
[...]

De Koevlaas-formule heeft zich al een aantal jaren als bijzonder accuraat bewezen. Standaard 25% er bovenop is niet aan te raden.

Hoe verhoudt het resultaat van de Koevlaas formule zich tot het resultaat van een standaard warmteverliesberekening? Ongeveer gelijk? Heeft iemand dit wel eens vergeleken? Met andere woorden, waar zit Koevlaas ten opzichte van nieuwbouw?

[Rojado]

Andrehj schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:05:
[...]

Probleem is dat die formule niet werkt als je werkt met de gasverbruiksgegevens van de afgelopen drie milde winters. Deze winter lijkt eindelijk weer eens wat strenger te worden, waardoor de formule ook weer wat betrouwbaarder wordt.
Vandaar ook dat hier steeds wordt geadviseerd om vooral ook aan de hand van zoveel mogelijk vorstdagen en de bijbehorende gasverbruiken per dag te berekenen wat het benodigd vermogen is bij -7 of -10.

Als er dan een correctie nodig is op de, verder goede koevlaas berekening, doe het dan met de combi verbruik en graaddagen. Het langjarig gemiddelde van de graaddagen is bekend en het verbruik in welk jaar dan ook afgezet tegen de graaddagen van dat jaar kunnen eenvoudig omgezet worden naar een gemiddeld jaar of, indien gewenst, een koud jaar.
Op mindergas.nl kun je voor elke willekeurige periode een berekening maken.

[EVfan]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:07:
[...]

Maar wel blijven nadenken.

Verwarmde je met de gasketel alleen de benedenverdieping, deed je aan nachtverlaging, of bleef de verwarming vaak uit op (lange) werkdagen? Dan is het denk ik verstandig om ook andere methodes te gebruiken: een grafiek met Tbuiten op de X-as en m3 gas op de Y-as om de warmtevraag te berekenen; een warmteverliesberekening; andere methoden.

Voor mij golden alle bovenstaande factoren. Heb vlak vóór de warmtepomp met de gasketel een paar maanden 24/7 gehele huis verwarmd en de hierboven genoemde grafiek gemaakt, ik denk dat ik daardoor echt een betere inschatting van het benodigde vermogen kon maken.

@CharmingDemon
En realiseer je dat naast de door @SebastiaanPs bovenstaand genoemde factoren de verbruiksgegevens vaak alleen zijn gebaseerd op verwarmen met een gasketel, dus geen last van defrosts. En daarom is voorzichtigheid met de koevlaas formule sec wel geboden. Daarover zijn we het hopelijk eens.
In mijn geval paste de 11.2 kW WP netjes bij warmteverlies en gasverbruik tot -10 graden, en Koevlaas formule. En ja, ook nu heeft de WP voldoende vermogen, en dat geldt (mijn ervaring tot nu toe) ook tot -8 graden bij drogere lucht, maar het comfort voor een all radiators installatie met zoveel defrosts kan beter.
En of een halve winter 30-35 defrosts per dag de levensduur niet nadelig beïnvloedt moet nog blijken.

[CharmingDemon]

EVfan schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:33:
[...]

@CharmingDemon
En realiseer je dat naast de door @SebastiaanPs genoemde factoren je verbruiksgegevens zijn gebaseerd op verwarmen met een gasketel, dus geen last van defrosts. En daarom is voorzichtigheid met de koevlaas formule sec wel geboden. Daarover zijn we het hopelijk eens.
In mijn geval paste de 11.2 kW WP netjes bij warmteverlies en gasverbruik tot -10 graden, en Koevlaas formule. En ja, ook nu heeft de WP voldoende vermogen, en dat geldt (mijn ervaring tot nu toe) ook tot -8 graden bij drogere lucht, maar het comfort voor een all radiators installatie met zoveel defrosts kan beter.
En of een halve winter 30-35 defrosts per dag de levensduur niet nadelig beïnvloedt moet nog blijken.

Het vermogen van een warmtepomp wordt bepaald volgens de EN 14825; dat is inclusief ontdooiverliezen, lagere prestaties bij nat/koud weer en praktijkbelasting.

[EVfan]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:38:
[...]


Het vermogen van een warmtepomp wordt bepaald volgens de EN 14825; dat is inclusief ontdooiverliezen, lagere prestaties bij nat/koud weer en praktijkbelasting.

Vermogen wel, maar niet altijd de behoefte als berekend voor een woning.

[Djvdb]

Denk dat voor het Nederlandse klimaat misschien wel de verhouding tussen compressor vermogen en verdamper oppervlakte het belangrijkste is. Volgens mij heb je bij een groot verdamper oppervlakte tov het vermogen een kleinere dt tussen verdamper temp en buiten temp en dus minder snel last van defrost. Misschien wel eens leuk om daar een soort index voor te maken. Als dit hersenspinsel klopt natuurlijk.

[SebastiaanPs]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:38:
[...]


Het vermogen van een warmtepomp wordt bepaald volgens de EN 14825; dat is inclusief ontdooiverliezen, lagere prestaties bij nat/koud weer en praktijkbelasting.

En hoe weet je dan welk vermogen de warmtepomp heeft volgens EN 14825?
En weet iemand wat er in die norm staat, onder welke omstandigheden en met welke eisen worden warmtepomp getest, en door wie? En waar vind men de testresultaten?
Het document is niet gratis verkrijgbaar helaas: https://www.nen.nl/nen-en-14825-2022-en-299061

In de bekende kwaliteitsverklaringen van Bureau CRG heeft men het vooral over de richtlijn NTA8800. Zie https://bcrg.nl/nl/databa...bish&ordering=-created_at

[BarryH]

Kameelstok schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:23:
[...]


Hoe verhoudt het resultaat van de Koevlaas formule zich tot het resultaat van een standaard warmteverliesberekening? Ongeveer gelijk? Heeft iemand dit wel eens vergeleken? Met andere woorden, waar zit Koevlaas ten opzichte van nieuwbouw?

Het wisselt
belangrijk: hoe warm wil je het hebben binnen en hoe warm stook je nu
Ventilatie: in formele normen vaak obv bouwbesluit: dat geeft ventilatie bij veel bezoek in huis als startpunt. Terwijl bij veel bezoek in huis je ook veel warmtebronnen binnen hebt
Zoninstraling wil ook wel de boel vertekenen, anderzijds, bij dagen onder de -5 is er eigenlijk ook altijd wel zoninstraling. In passief bouw calculaties wordt nauwkeuriger gerekend en kijken ze volgens mij naar -3 ofzo.

Ik heb ook wel eens een warmteverliesberekening op 8kW zien uitkomen waar iemand met 400m3 gas per jaar het 18 graden had ......

[BarryH]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:52:
[...]

En hoe weet je dan welk vermogen de warmtepomp heeft volgens EN 14825?
En weet iemand wat er in die norm staat, onder welke omstandigheden en met welke eisen worden warmtepomp getest, en door wie? En waar vind men de testresultaten?
Het document is niet gratis verkrijgbaar helaas: https://www.nen.nl/nen-en-14825-2022-en-299061

In de bekende kwaliteitsverklaringen van Bureau CRG heeft men het vooral over de richtlijn NTA8800. Zie https://bcrg.nl/nl/databa...bish&ordering=-created_at

de 14825 is wel te vinden (pdfcoffee). Maar dan nog: op welke luchtvochtigheid wordt getest bij welke temperatuur...

[Kameelstok]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:52:
[...]

En hoe weet je dan welk vermogen de warmtepomp heeft volgens EN 14825?
En weet iemand wat er in die norm staat, onder welke omstandigheden en met welke eisen worden warmtepomp getest, en door wie? En waar vind men de testresultaten?
Het document is niet gratis verkrijgbaar helaas: https://www.nen.nl/nen-en-14825-2022-en-299061

In de bekende kwaliteitsverklaringen van Bureau CRG heeft men het vooral over de richtlijn NTA8800. Zie https://bcrg.nl/nl/databa...bish&ordering=-created_at

Op het Erp label van je warmtepomp staan een Prated en Pdesign. Let er op dat sommige fabrikanten al vanaf -7C de back-up heater deels meetellen (Psup).

[SebastiaanPs]

BarryH schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:55:
[...]

de 14825 is wel te vinden (pdfcoffee). Maar dan nog: op welke luchtvochtigheid wordt getest bij welke temperatuur...

Recent had ik dit al eens in het Mitsubishi Electric topic gedeeld: de maximale capaciteit van warmtepompen wordt sterk beïnvloed door het vaak koude vochtige weer in NL en de UK. In de UK hebben ze daar een projectje van gemaakt. TrystanLea, de eigenaar van een Ecodan, is ermee begonnen.

Simpelweg maximaal vermogen geven, bijv door een zeer hoge Ta in te stelllen, en dan de gemiddelde output van een aantal uur pakken. Dan heb je alles verrekend zoals verloren verwarmingstijd door defrosts enz.
Voorbeeld:


Verschillende warmtepompen en merken bleken tijdens defrost mania toch wat minder vermogen te produceren dan door de fabrikant was opgegeven. Voorbeeld hier. Ze maken er nu een groter project van: link. Je ziet dat de prestatie vaak zo’n 15-20% onder specs is.
Hier kun je max output testing resultaten vinden van allerlei merken en modellen.

Let wel dit is allemaal met kWh meters en warmtemeters van OpenEnergyMonitor, dus echt betrouwbare praktijkdata. Er zijn ook enkele Tweakers die deelnemen.

Beste oplossing: op Tbuiten -10 gr dimensioneren, zoals @Proton_ in de FAQ schrijft en @PentaClover eerder vandaag ook al noemde. Dan heb je wat marge voor de vele defrosts rondom het vriespunt.

[blb4]

@SebastiaanPs die van mij staat er ook tussen https://heatpumpmonitor.org/dashboard?id=548 Ik zal die test gaan uitvoeren.

[ Voor 14% gewijzigd door blb4 op 06-01-2026 21:29 ]

[Kameelstok]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 21:09:
[...]

Recent had ik dit al eens in het Mitsubishi Electric topic gedeeld: de maximale capaciteit van warmtepompen wordt sterk beïnvloedt door het vaak koude vochtige weer in NL en de UK. In de UK hebben ze daar een projectje van gemaakt.
TrystanLea, de eigenaar van een Ecodan, is ermee begonnen.

Simpelweg maximaal vermogen geven, bijv door een zeer hoge Ta in te stelllen, en dan de gemiddelde output van een aantal uur pakken. Dan heb je alles verrekend zoals verloren verwarmingstijd door defrosts enz.

Een beetje fabrikant geeft ook een "integrated" tabel af. Oftewel een met defrosts. In dit voorbeeld lijkt de maximale capaciteit met de tijdgemiddelde capaciteit vergeleken te worden. Eigenlijk even vergelijken met het Erp label maar die zit bij Vaillant achter een login

[CharmingDemon]

Andrehj schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:05:
[...]

Probleem is dat die formule niet werkt als je werkt met de gasverbruiksgegevens van de afgelopen drie milde winters. Deze winter lijkt eindelijk weer eens wat strenger te worden, waardoor de formule ook weer wat betrouwbaarder wordt.
Vandaar ook dat hier steeds wordt geadviseerd om vooral ook aan de hand van zoveel mogelijk vorstdagen en de bijbehorende gasverbruiken per dag te berekenen wat het benodigd vermogen is bij -7 of -10.

Is het een idee om (even los van andere methoden) de Koevlaas-formule ‘graaddag-specifiek’ te maken, zodat het representatiever wordt voor het klimaat van het betreffende jaar?

Bijvoorbeeld:
(gasverbruik x 8 ) / (1650 x (GDjaar/2800)), waarbij GDjaar het aantal graaddagen van dat betreffende jaar is (en ik meen de 2800 het historisch gemiddelde waarop de Koevlaas-formule is gebaseerd)?

Vervolgens (net als voorheen) de uitkomst afronden naar boven wat het benodigde vermogen is bij -10°C.

[Miezie]

Kameelstok schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 20:23:
[...]


Hoe verhoudt het resultaat van de Koevlaas formule zich tot het resultaat van een standaard warmteverliesberekening? Ongeveer gelijk? Heeft iemand dit wel eens vergeleken? Met andere woorden, waar zit Koevlaas ten opzichte van nieuwbouw?

Ik heb geen idee van de koevlaas formule effecten, maar wel een nieuwbouw warmteverlies berekening gehad en naar mijn hand gezet / aangepast / volgens de manier waarop het hoort bijgestuurd… en ruzie gehad met de bouwer daarom. Enfin… resultaat:
Ik draai nu rond de 60-65% ofzo met een TA die ik niet boven de 28 zie, met acceptabele defrostritmes… waarbij ik ook altijd prima uit de voeten kan in het tussenseizoen met lage rustige runs.
Ik heb gewoon niks tekort, maar ook niks teveel aan de onderkant… en de booster staat uit.

Dus het ligt m.i., als de sizing klopt, ook een boel aan de instellingen en hoe de afgifte is aangelegd. HoH had van mij nog wel kleiner gemogen, maar dat kon niet .

[blb4]

blb4 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 21:14:
@SebastiaanPs die van mij staat er ook tussen https://heatpumpmonitor.org/dashboard?id=548 Ik zal die test gaan uitvoeren.

Inmiddels de test uitgevoerd:
https://heatpumpmonitor.org/heatpump/view?id=70, systeem 548. Mijn 7 kW J komt tot 5400W en levert dus door de defrosts 23% van z'n vermogen in. Tijdens deze test had ik Ta target van 45 °C welke die niet haalde, tussen de defrosts liep de compressor steeds op z'n max: https://heatpumpmonitor.o...275&end=1767741115&cool=1. COP (inclusief dus de defrosts): 2,6

[nMad]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 00:41:
[...]

Inmiddels de test uitgevoerd:
https://heatpumpmonitor.org/heatpump/view?id=70, systeem 548. Mijn 7 kW J komt tot 5400W en levert dus door de defrosts 23% van z'n vermogen in. Tijdens deze test had ik Ta target van 45 °C welke die niet haalde, tussen de defrosts liep de compressor steeds op z'n max: https://heatpumpmonitor.o...275&end=1767741115&cool=1. COP (inclusief dus de defrosts): 2,6

Erg interessant aangezien ik ook een 7J heb staan, dank je wel! Had zelf berekend adhv defrost tijdsinterval en tijd die hij bezig is met een defrost dat hij ~75% van de tijd daadwerkelijk warmte toevoegt aan de woning in de huidige weersomstandigheden.

Bij strenge vorst met lage luchtvochtigheid en minder defrosts zal het vermogen waarschijnlijk weer omhoog gaan. Panasonic geeft aan 6,8 kW bij -7 voor dit model, maar onduidelijk bij welke (relatieve)luchtvochtigheid dit is getest.

[LemonC200]

Jerra schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 13:52:
@Gramser Bij mij thuis staat die wel 24 uur volle bak te stampen en te defrosten, maar het koelt nog niet af in huis. Mocht het nog iets kouder worden buiten dan kom ik hier wel even mijn hartje luchten en klagen over de afkoeling.

(Zet dus wel aan het denken, mocht het ooit nog een daggemiddelde -10 worden dan zitten wij wel in de koude)

Je kan altijd nog een cop 1 kacheltje achter de hand houden. Ja het is niet zuinig, maar levert toch snel veel vermogen. Een 2kw model kost op 24 uur basis €12 en levert 48kw. Dat is prima te overzien voor de enkele dagen per 5 jaar dat het -10 is.

[SebastiaanPs]

nMad schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 07:45:
[...]

Erg interessant aangezien ik ook een 7J heb staan, dank je wel! Had zelf berekend adhv defrost tijdsinterval en tijd die hij bezig is met een defrost dat hij ~75% van de tijd daadwerkelijk warmte toevoegt aan de woning in de huidige weersomstandigheden.

Bij strenge vorst met lage luchtvochtigheid en minder defrosts zal het vermogen waarschijnlijk weer omhoog gaan. Panasonic geeft aan 6,8 kW bij -7 voor dit model, maar onduidelijk bij welke (relatieve)luchtvochtigheid dit is getest.

Over de luchtvochtigheid waarbij de prestaties van L/W warmtepompen zijn getest heeft @Proton_ wel eens het volgende aangegeven:

De norm geeft een wet bulb temperature van 1 graad op bij buitentemperatuur 2 graden.

Dat komt op een Rv van 84%, de huidige omstandigheden zijn dus flink beroerder dan volgens de norm.

Zie Proton_ in "Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11"

In Nederland is de relatieve luchtvochtigheid bij temperaturen rond en vlak onder het vriespunt meestal >90%, zo heb ik gezien in de metingen van een nabij KNMI weerstation in Zuid-Holland.

[ Voor 12% gewijzigd door SebastiaanPs op 07-01-2026 08:21 ]

[Andrehj]

CharmingDemon schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 21:45:
Is het een idee om (even los van andere methoden) de Koevlaas-formule ‘graaddag-specifiek’ te maken, zodat het representatiever wordt voor het klimaat van het betreffende jaar?

Bijvoorbeeld:
(gasverbruik x 8 ) / (1650 x (GDjaar/2800)), waarbij GDjaar het aantal graaddagen van dat betreffende jaar is (en ik meen de 2800 het historisch gemiddelde waarop de Koevlaas-formule is gebaseerd)?

Het grote nadeel daarvan is dat de berekening zeker dan een ordegrootte ingewikkelder wordt, terwijl de eenvoud nou net het grootste pluspunt is van de huidige Koevlaasformule...

[Ronald]

Graaddagen per jaar verschillen wel, maar de grotere fout bij toepassing van Koevlaas komt uit niet-representatief verwarmen:

Nachtverlaging… inherent een probleem als de machine richting de grenzen gaat. Alleen beneden verwarmen, wat zeker gas besparing geeft, maar zeer weinig bij warmtepompen.

Sommige situaties moet je rustig voormalig gasverbruik +20% hebben…

Er moet gewoon naar het hele plaatje gekeken worden.

[bensss]

Ronald schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 08:33:
Graaddagen per jaar verschillen wel, maar de grotere fout bij toepassing van Koevlaas komt uit niet-representatief verwarmen:

Nachtverlaging… inherent een probleem als de machine richting de grenzen gaat. Alleen beneden verwarmen, wat zeker gas besparing geeft, maar zeer weinig bij warmtepompen.

Sommige situaties moet je rustig voormalig gasverbruik +20% hebben…

Er moet gewoon naar het hele plaatje gekeken worden.

Dit is de spijker op zn kop. De simpele Koevlaas formule heeft wel een aantal voorwaarden om betrouwbaar te zijn. Een heel belangrijke voorwaarde is niet overdreven veel zoneren en geen/weinig nachtverlaging. Het beste is om met de gasketel een warmtepomp te simuleren, dus ketel op laagste vermogen en Ta 40 graden en dan geen nachtverlaging. En dat een flinke periode volhouden (x aantal winter maanden). Als je een tochtig huis hebt dan wil je namelijk niet alleen bij windstil winterweer je gasverbruik meten, juist die winderige periode moet er met een tochtig huis wel inzitten.

[ Voor 3% gewijzigd door bensss op 07-01-2026 08:56 ]

[blb4]

Ronald schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 08:33:
Graaddagen per jaar verschillen wel, maar de grotere fout bij toepassing van Koevlaas komt uit niet-representatief verwarmen:

Nachtverlaging… inherent een probleem als de machine richting de grenzen gaat. Alleen beneden verwarmen, wat zeker gas besparing geeft, maar zeer weinig bij warmtepompen.

Sommige situaties moet je rustig voormalig gasverbruik +20% hebben…

Er moet gewoon naar het hele plaatje gekeken worden.

Het is idd best lastig. Ik had met CV alles gezoneerd en stookte alleen daar waar nodig. Nu met WP lopen veel meer kamers gewoon mee omdat ik anders te korte runs kreeg bij het streven naar lage Ta en lange runs. Dat is dus vooral vanwege minimale vermogen. Dat is met de huidige omstandigheden niet van toepassing en nu kunnen een aantal kamers wel weer gewoon wat frisser. Dus tijdens de echt koude dagen is mijn warmtevraag niet veel anders dan uit de CV tijd, tijdens de mildere dagen is mijn warmtevraag iets hoger.

Dit heeft een effect op de Koevlaasformule maar dit kan ondervangen worden door de aanvullende check over gasgebruik tijdens de koudste dag(en).

[Oilman]

nMad schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 07:45:
[...]

Erg interessant aangezien ik ook een 7J heb staan, dank je wel! Had zelf berekend adhv defrost tijdsinterval en tijd die hij bezig is met een defrost dat hij ~75% van de tijd daadwerkelijk warmte toevoegt aan de woning in de huidige weersomstandigheden.

Bij strenge vorst met lage luchtvochtigheid en minder defrosts zal het vermogen waarschijnlijk weer omhoog gaan. Panasonic geeft aan 6,8 kW bij -7 voor dit model, maar onduidelijk bij welke (relatieve)luchtvochtigheid dit is getest.

De luchtvochtigheid waarbij getest moet worden is vast gelegd in de EN 14511. Voor LW WP zijn dit de standaard test condities:

7 °C buitenlucht:
87 % relatieve luchtvochtigheid

2 °C buitenlucht:
83 % relatieve luchtvochtigheid

−7 °C buitenlucht:
85 % relatieve luchtvochtigheid

Oftewel, de omstandigheden zijn regelmatig negatiever in Nederland dan in de standaard test condities.

[Zwartoog]

PentaClover schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 17:38:
[...]


Nee hoor WP's zijn geen drama, defrosts zijn geen probleem als je het benodigde vermogen voor de WP bij -15^oC bepaald, en alleen een probleem onder uitzonderlijke omstandigheden als je dit bij -10^oC doet, dan heb je namelijk bij hogere buiten temperaturen vermogen over die nodig is om de defrosts te compenseren.

Denken dat het wel mee valt door global warming en -7^oC of zelfs nog hogere buiten temperaturen gebruiken om het benodigd vermogen te bepalen geeft je te weinig marge voor defrosts en is geen goed idee.

Daarnaast is er een ook stukje acceptatie: hoe erg is het als die paar dagen <-5^oC het huis wat minder warm wordt? Ik weet niet beter dat we vroeger binnen gewoon dikker gekleed waren in de koude weken. Dikke truien, lange onderbroeken, geitewollen sokken. Het is een dure luxe om het hele jaar door je woning op exact 20^oC te willen houden.

Een licht overgedimensioneerde WP is altijd een goed idee: ik twijfelde vanwege het fysieke formaat tussen een 5 kW model (met oog op toekomstige isolatiestappen) of het 7 kW model. Blij dat ik voor het 7 kW model heb gekozen: bijna altijd stil, snel SWW, en ook nu nog genoeg overcapaciteit (draait 's nachts op fluisterbedrijf, dus 60% - daar zit nog ruimte als we echt naar de -10^oC gaan).

Edit: eens gekeken naar de data uit de Kamstrup. Hoogst geleverde warmte afgelopen jaar (365 dagen ) was afgelopen maandag met 113 kWh (inclusief SWW en aanvullen warmte na defrosts). Idealiter zou de WP dus 4,7 kW continu moeten leveren. Speling genoeg

[ Voor 8% gewijzigd door Zwartoog op 07-01-2026 09:22 ]

[H3nk1960]

Tja, dat is het zelfde vragen als waarom nieuwe auto's altijd een airco moeten hebben. En helemaal omdat met het huidige subsidiebeleid het financieel bijna niets uitmaakt of je een 5 of 16kw unit plaatst.

[blb4]

Zwartoog schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 09:16:
[...]

Daarnaast is er een ook stukje acceptatie: hoe erg is het als die paar dagen <-5^oC het huis wat minder warm wordt? Ik weet niet beter dat we vroeger binnen gewoon dikker gekleed waren in de koude weken. Dikke truien, lange onderbroeken, geitewollen sokken. Het is een dure luxe om het hele jaar door je woning op exact 20^oC te willen houden.

Een licht overgedimensioneerde WP is altijd een goed idee: ik twijfelde vanwege het fysieke formaat tussen een 5 kW model (met oog op toekomstige isolatiestappen) of het 7 kW model. Blij dat ik voor het 7 kW model heb gekozen: bijna altijd stil, snel SWW, en ook nu nog genoeg overcapaciteit (draait 's nachts op fluisterbedrijf, dus 60% - daar zit nog ruimte als we echt naar de -10^oC gaan).

Edit: eens gekeken naar de data uit de Kamstrup. Hoogst geleverde warmte afgelopen jaar (365 dagen ) was afgelopen maandag met 113 kWh (inclusief SWW en aanvullen warmte na defrosts). Idealiter zou de WP dus 4,7 kW continu moeten leveren. Speling genoeg

Met een trui en sloffen etc. kom je idd een heel end. Maar 't is wel zo dat in de strijd om lage minimale vermogens het maximale vermogen soms wat gebagatelliseerd wordt. Ik zou het net met 5 kW kunnen redden en probeerde nog aan Panasonic H type te komen omdat die een lager minimaal vermogen had dan de 7 kW & 9 kW uitvoeringen. Die was niet meer te krijgen dus is 't een J type geworden en omdat daarvan bekend was dat 't minimale vermogen gelijk is van alle 3 de modellen (5/7/9 kW) heb ik toch voor de 7 kW gekozen. Daar ben ik dus toch erg blij mee.

[g-j-t]

Koevlaas is mooi eenvoudig en een redelijke richtlijn. Echter kwam ik op basis hiervan op een 5 kW warmtepomp uit gasverbruik was meerdere winters onder de 900m3. 1000x8/1650=4,8 kW. Hierbij had ik het gemiddelde gasverbruik dus verhoogd met 100m3. Een ME SUZ 60 (6 kW) besteld (adviseerde de installateur ook op basis van een voorzichtige berekening). Na één winter met wat kou bleek al zeer snel dat de vele defrosts die dit ding deed, hij er erg veel moeite mee had. Zelfs zodanig dat het niet meer warm werd. Hij draaide steeds volgas met een navenant verbruik. ik kreeg de TA amper boven de 28 in mijn afgiftesysteem.
Lang verhaal kort, na een uitgebreide warmteverliesberekening en overleg met Alklima, werd de unit te licht bevonden. Een 8kW exemplaar zou nodig zijn. Op basis van de ervaringen met de SUZ versie niet daarvan de 80 versie gekozen, maar een PUHZ-SW75.
Ik draai nu met Ta28 en dit loopt veel fijner. Afgelopen dagen echter ook zeer veel defrosts maar hij hoeft niet te herstellen met vol vermogen. Het verbruik is dus ook wat lager.
Deze unit heeft aanzienlijk minder defrosts bij 3-5 graden dan de SUZ. Tijdens de warmere dag heb ik door het prima minimale vermogen geen problemen met pendelen tot een Ta van 27. Draai meestal één run per dag. Het jaarverbruik ligt onder dat van de SUZ nu en SWW maken doet hij bij een COP-punt zuiniger.
Voor mij is een net-aan WP kwa vermogen dus een no-go gebleken. Ik heb liever een wat zwaardere die je dan bij warmere dagen maar één of twee kortere runs laat maken evt met een iets hogere TA.

Als ik het op dag-niveau bekijk; in de historie kon ik terugzien dat ik koude dagen tot ca 8-10m3 gas. Dit klopt heel mooi met de 72kWh aan benodigde warmte die de WP er nu in pompt. Het verbruik ligt dit soort dagen door de defrosts echter op ca 22-23. Zonder defrosts zou dit denk ik onder de 20 uitkomen.

Je kan nog de discussie voeren, hoe vaak het nu koud is, maar voor dit soort winters zou het ding ook voldoende moeten zijn lijkt me.

[Ronald]

g-j-t schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 10:34:
Je kan nog de discussie voeren, hoe vaak het nu koud is, maar voor dit soort winters zou het ding ook voldoende moeten zijn lijkt me.

Een machine die bij -10 tekort komt komt óók tijdens defrostmania tekort…

Links of rechtsom: je plaatst piekvermogen wat nodig is en zoekt daarbij het model met gunstigste minimale vermogen.

[blb4]

Ronald schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 10:37:
[...]

Een machine die bij -10 tekort komt komt óók tijdens defrostmania tekort…

Links of rechtsom: je plaatst piekvermogen wat nodig is en zoekt daarbij het model met gunstigste minimale vermogen.

En het is nu eenmaal zo dat je niet alles er kan inklappen zoals dat met een CV wel kon (en niemand die het door had als dat ding te veel vermogen had en veel stond te pendelen). Je moet echt een WP uitzoeken die bij jou situatie past en zeker goed nadenken als je nog allerlei wijzigingen (verbouwing/verduurzaming etc.) op stapel hebt staan.

[Tomexergie]

Resultaat monitoring december 2025

Ook nu weer een behoorlijke spreiding van de COP waar je hier en daar vraagtekens bij kunt zetten. Het merk WP heeft nauwelijks invloed, maar het is de CV installatie en afgifte systeem die in grote mate de verschillen bepalen. Gemiddeld COP=4,5 is een mooi resultaat voor de omschakeling van aardgas naar elektrisch verwarmen.

[Proton_]

Geinig effect: 09:00 gaat silent mode eraf, de fan gaat harder, verdampingstemperatuur stijgt 0.3K en het defrostinterval verdubbelt bijna. (edit defrost is nu geweest, van 58 min naar 87 min)
(nb Fan is eigenlijk geen rpm maar %).

[ Voor 5% gewijzigd door Proton_ op 07-01-2026 11:11 ]

[bensss]

Proton_ schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 10:59:
Geinig effect: 09:00 gaat silent mode eraf, de fan gaat harder, verdampingstemperatuur stijgt 0.3K en het defrostinterval verdubbelt bijna. (edit defrost is nu geweest, van 58 min naar 87 min)
(nb Fan is eigenlijk geen rpm maar %).
[Afbeelding]

Viel dit moment bij jou niet ook samen met het sneeuwfront? Bij mij ging de frequentie defrosts namelijk omhoog op het moment dat het sneeuwfront naderde en ik draai geen silent mode.

[mr_evil08]

Beer070 schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 17:35:
[...]

Ik ben heel blij dat we hebben gekozen voor een wat groter model, ja het kost wat COP in het voor en naseizoen, maar nu wel overtuigd dat we volgende winter met veel plezier gasloos kunnen.
Ik heb onze Panasonic M vergeleken met de Daikin R32 van de buren, en ook het gevoel dat ie in quiet mode veel rustiger/stiller loopt.

Ik breek even in quiet mode zoveel mogelijk voorkomen omdat de ventilator geknepen wordt, dat kost je zowel extra warmte afgifte als COP.
Met dit weer is de compressor ook rustig(hier tenminste) maar de ventilator draait hard bij vochtig weer rond vriespunt zoals nu.

quiet mode is inderdaad stiller daarvoor is die optie.

[Martin7182]

Proton_ schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 10:59:
Geinig effect: 09:00 gaat silent mode eraf, de fan gaat harder, verdampingstemperatuur stijgt 0.3K en het defrostinterval verdubbelt bijna. (edit defrost is nu geweest, van 58 min naar 87 min)
(nb Fan is eigenlijk geen rpm maar %).

offtopic:
Hier juist het omgekeerde effect. Geen detail cijfers, maar alleen een plaatje van het totale stroomverbruik van afgelopen nacht, zoals geregistreerd door de slimme meter:

Slechts 1 keertje ontdooien. Nu vriest de unit sneller dicht, zowel in stille als normale modus. Het punt is: stille modus verlaagt niet alleen de maximale ventilatorsnelheid, maar ook (vooral) de compressor. Onze unit draait in stille modus rond 375 W. Het kan zomaar zijn dat in normale modus op dat vermogen de ventilatorsnelheid niet hoger is. Ik heb het alleen nog niet gemeten.

[ Voor 0% gewijzigd door Martin7182 op 07-01-2026 12:18 . Reden: Verkeerde topic, bedankt @Motorbeast ]

[Sport_Life]

Hier houdt de 8kw het prima warm, wel continu op 2,45kW behalve tijdens de sww run. Per dag ca 30-40kWh.
Voor nood is er nog het electrisch element maar die hebben we nog niet nodig gehad.

Over de afgelopen 10 jaar zat dit huis op 2000-2200m3 gas. (Voornamelijk de vorige bewoners, ik heb meteen de cv ketel vervangen door de warmtepomp).

[ Voor 10% gewijzigd door Sport_Life op 07-01-2026 11:53 ]

[MotorBeast]

Martin7182 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 11:52:
[...]

Hier juist het omgekeerde effect. Geen detail cijfers, maar alleen een plaatje van het totale stroomverbruik van afgelopen nacht, zoals geregistreerd door de slimme meter:
[Afbeelding]
Slechts 1 keertje ontdooien. Nu vriest de unit sneller dicht, zowel in stille als normale modus. Het punt is: stille modus verlaagt niet alleen de maximale ventilatorsnelheid, maar ook (vooral) de compressor. Onze unit draait in stille modus rond 375 W. Het kan zomaar zijn dat in normale modus op dat vermogen de ventilatorsnelheid niet hoger is. Ik heb het alleen nog niet gemeten.

Gaat hier wel om een L/L die 1 ruimte verwarmt. Lijkt me stug dat er 1 L/W is in Nederland die 375W draait met dit weer om een heel huis lekker warm te houden. Wel zuiver houden aub het vergelijk.

[ruub26]

Is het verstandig om overdag de TA iets omhoog te gooien aangezien het buiten ook warmer is om dezelfde COP te houden?

[MotorBeast]

Voor diegene die nog twijfelen aan vorstbeveiliging op hun Monoblock https://www.bndestem.nl/b...udens-getroffen~acef3569/

[Seafarer]

H3nk1960 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 09:26:
Tja, dat is het zelfde vragen als waarom nieuwe auto's altijd een airco moeten hebben. En helemaal omdat met het huidige subsidiebeleid het financieel bijna niets uitmaakt of je een 5 of 16kw unit plaatst.

Omdat het rendement van een nieuwe motor hoger ligt en dat lukt alleen bij hogere temperaturen de uitstraling van de motor is ook hoger dan vroeger. Met als nadelig gevolg dat de passagiers het sneller warm krijgen.

En voor serie productie is het makkelijker. Alles hetzelfde.

[mr_evil08]

MotorBeast schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 12:13:
Voor diegene die nog twijfelen aan vorstbeveiliging op hun Monoblock https://www.bndestem.nl/b...udens-getroffen~acef3569/

Ja het kan ook gebeuren als de circulatiepomp in puin loopt.
Op moment is het niet koud genoeg zodat het direct link wordt.

[ Voor 9% gewijzigd door mr_evil08 op 07-01-2026 13:08 ]

[blb4]

mr_evil08 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:07:
[...]

Ja het kan ook gebeuren als de circulatiepomp in puin loopt.
Op moment is het niet koud genoeg zodat het direct link wordt.

Die discussie is hier ook al wel een aantal x gevoerd, het hangt zo enorm van de omstandigheden af hoelang ‘t goed gaat zonder stroom. Net onder nul, geen wind, WP dicht tegen gevel, lekker winterzonnetje: urenlang geen enkel probleem. -10, snijdende wind, WP open en bloot opgesteld: binnen ‘t uur kan de boel kapot gevroren zijn.

Ik gok dat er met een storing van < 3 uur in BoZ in huidige omstandigheden niet veel mis is gegaan.

[Proton_]

Martin7182 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 11:52:
[...]
Het punt is: stille modus verlaagt niet alleen de maximale ventilatorsnelheid, maar ook (vooral) de compressor. Onze unit draait in stille modus rond 375 W. Het kan zomaar zijn dat in normale modus op dat vermogen de ventilatorsnelheid niet hoger is. Ik heb het alleen nog niet gemeten.

Jup, het is allemaal besturing-afhankelijk. Maar een terechte kanttekening, dus extra context: de unit draait ook zonder stille modus vandaag nog in laaglast, in de praktijk is het enige verschil in het screenshot de fan. Het sneeuwfront was hier in het westen al veel eerder aangekomen overigens en bovendien filtert de haag alle sneeuw weg dus dat heeft geen/nauwelijks impact.

[Carboy54]

mr_evil08 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:07:
[...]

Ja het kan ook gebeuren als de circulatiepomp in puin loopt.
Op moment is het niet koud genoeg zodat het direct link wordt.

Vorig jaar 3 pompen gered van schade met Caleffi's. Dit jaar nog niet 😊

[mr_evil08]

Carboy54 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:42:
[...]

Vorig jaar 3 pompen gered van schade met Caleffi's. Dit jaar nog niet 😊

Op dak/in de wind of beschut ?

[Beer070]

mr_evil08 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 11:39:
[...]

Ik breek even in quiet mode zoveel mogelijk voorkomen omdat de ventilator geknepen wordt, dat kost je zowel extra warmte afgifte als COP.
Met dit weer is de compressor ook rustig(hier tenminste) maar de ventilator draait hard bij vochtig weer rond vriespunt zoals nu.

quiet mode is inderdaad stiller daarvoor is die optie.

Dank voor de tip!
Ik heb de quiet mode er net afgehaald om te kijken wat er met defrosts en COP gebeuren.

[MotorBeast]

mr_evil08 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:07:
[...]

Ja het kan ook gebeuren als de circulatiepomp in puin loopt.
Op moment is het niet koud genoeg zodat het direct link wordt.

Weet ik maar mijn installateur zei letterlijk: Ik zou me er niet druk over maken. Het komt zelden voor een stroomstoring. Voor hetzelfde geld is het nu -5 en zit je een dag zonder stroom of net als in Berlijn dagenlang. Ik ben blij dat ik vorstbeveiliging heb in ieder geval. Thermisch verlies op die dingen is minimaal en de kosten ook. Afgelopen week hier in mijn woonplaats elders ook storing en ben bang dat met belasting net het alleen maar meer gaat voorkomen. En dan is voorkomen beter dan genezen.

[mr_evil08]

MotorBeast schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:27:
[...]


Weet ik maar mijn installateur zei letterlijk: Ik zou me er niet druk over maken. Het komt zelden voor een stroomstoring. Voor hetzelfde geld is het nu -5 en zit je een dag zonder stroom of net als in Berlijn dagenlang. Ik ben blij dat ik vorstbeveiliging heb in ieder geval. Thermisch verlies op die dingen is minimaal en de kosten ook. Afgelopen week hier in mijn woonplaats elders ook storing en ben bang dat met belasting net het alleen maar meer gaat voorkomen. En dan is voorkomen beter dan genezen.

Dan had ik de verstelbare moersleutel gepakt en de CV slang eraf gedraait.
Ik begrijp hem als je net op wintersport bent en de sneeuw buiten Nederland aan opzoeken bent wordt dat lastig.

Probleem hier is die kleppen krijg ik er niet op dan moet de warmtepomp nog verder naar voren in de tuin.
Ik had liever gezien dat de buitenunit een mini accu had voor deze gevallen, bij spanningsuitval de CV pomp zacht laat draaien.

[ Voor 18% gewijzigd door mr_evil08 op 07-01-2026 14:42 ]

[MotorBeast]

mr_evil08 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:37:
[...]

Dan had ik de verstelbare moersleutel gepakt en de CV slang eraf gedraait.
Ik begrijp hem als je net op wintersport bent en de sneeuw aan opzoeken bent wordt dat lastig.

Ik niet. Geen zin in om midden in een sneeuwstorm en zeker bij echt lagere temperaturen een plat dak op te moeten. Of midden in de nacht. Leuk man. En als ik morgen dood neerval mijn lieve vrouw met dit soort ellende te belasten. Ga een beetje moeilijk doen voor €300,- extra voor die vorstkleppen. Je zal een midweek weg zijn. Even de buurman vragen om dat te gaan doen. Nee doe maar niet.

[blb4]

MotorBeast schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:27:
[...]


Weet ik maar mijn installateur zei letterlijk: Ik zou me er niet druk over maken. Het komt zelden voor een stroomstoring. Voor hetzelfde geld is het nu -5 en zit je een dag zonder stroom of net als in Berlijn dagenlang. Ik ben blij dat ik vorstbeveiliging heb in ieder geval. Thermisch verlies op die dingen is minimaal en de kosten ook. Afgelopen week hier in mijn woonplaats elders ook storing en ben bang dat met belasting net het alleen maar meer gaat voorkomen. En dan is voorkomen beter dan genezen.

Heb je dan ook een vulautomaat in je installatie? Dat schijnt er bij te horen volgens de instructies.

[RichieB]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:22:
[...]
Heb je dan ook een vulautomaat in je installatie? Dat schijnt er bij te horen volgens de instructies.

Wat ik me altijd afvraag: zit er op zo'n vulautomaat ook vorstbeveiliging? En heeft die dan ook een eigen vulautomaat nodig?

[Andrehj]

SebastiaanPs schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 21:09:
Verschillende warmtepompen en merken bleken tijdens defrost mania toch wat minder vermogen te produceren dan door de fabrikant was opgegeven.

Dat kan ik zeker bevestigen. Was wel iets meer verlies dan "wat minder" . Ik heb vandaag dit getest met mijn WP. Zie: Andrehj in "Mitsubishi Electric Ecodan Lucht/Water Warmtepompen" voor een uitgebreid verslag.

[Technician-]

Ik stond bij een monobloc vanochtend, en daarnaast draaide er ook een, tijdens een sneeuwstorm achtige toestand (vraag niet waarom).
En dan zie je de jachtsneeuw zo in de verdamper gezogen worden tot binnen 10min een dik pak sneeuw waar geen lucht meer door komt, en deze stonden nog wel onder een schuine kap.
Na defrost 10-15min kwam er nauwelijks nog lucht doorheen.
Dus bij deze omstandigheden is (als het echt hard sneeuwt) vermogen en COP pet, dat is een fysisch gegeven.

[Proton_]

Technician- schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:37:
Dus bij deze omstandigheden is (als het echt hard sneeuwt) vermogen en COP pet, dat is een fysisch gegeven.

Alles is relatief. De COP van een gascentrale+L/W unit is ook vandaag nog altijd doorgaans 50% beter dan een HR ketel.

[Technician-]

MotorBeast schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 12:13:
Voor diegene die nog twijfelen aan vorstbeveiliging op hun Monoblock https://www.bndestem.nl/b...udens-getroffen~acef3569/

Vorstkleppen doen helemaal niks zonder bijvulautomaat.
afgelopen weken al een paar leidingen ontdooit op een dak waardoor de installatie juist leeg liep door vorstkleppen, de leidingen liggen op zelfde hoogte en lopen niet leeg.
Maar ook de WP intern loopt niet leeg, heb ze wonderwel kunnen redden. Pomp en buisjes uitbouwen en onder warm water dikke stukken ijs ontdooien.
In de pomp zat het helemaal achterin de rotor. Bedenk je dat als er wat druppels blijven hangen dat dit allemaal ijs wordt op den duur.
Als je zoals in Berlijn een week zonder zit bij stevige vorst kun je alle monoblocs daarna afschrijven. Tenzij glycol.
Of tenzij je met compressor met lucht alles langdurig doorblaast.
Dat is de realiteit.

[Proton_]

RichieB schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:27:
[...]
Wat ik me altijd afvraag: zit er op zo'n vulautomaat ook vorstbeveiliging? En heeft die dan ook een eigen vulautomaat nodig?

Zolang je waterleiding niet kapotvriest is de vulautomaat blij. Daarna... is dat niet je grootste probleem

[verkeerslicht]

RichieB schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:27:
[...]

Wat ik me altijd afvraag: zit er op zo'n vulautomaat ook vorstbeveiliging? En heeft die dan ook een eigen vulautomaat nodig?

De vulautomaat zit binnen (waar het niet vriest). Die houdt de boel op druk, en zolang er druk is kan de vorstbeveiliging blijven leeglopen, tot het water ter hoogte van de vorstbeveiliger weer boven de 4°C is gekomen. De vulautomaat wordt altijd gevoed met leidingwater (en komt dus nooit onder de 12°C of zo).

[verkeerslicht]

Technician- schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:43:
[...]

Vorstkleppen doen helemaal niks zonder bijvulautomaat.
afgelopen weken al een paar leidingen ontdooit op een dak waardoor de installatie juist leeg liep door vorstkleppen, de leidingen liggen op zelfde hoogte en lopen niet leeg.
Maar ook de WP intern loopt niet leeg, heb ze wonderwel kunnen redden. Pomp en buisjes uitbouwen en onder warm water dikke stukken ijs ontdooien.
In de pomp zat het helemaal achterin de rotor. Bedenk je dat als er wat druppels blijven hangen dat dit allemaal ijs wordt op den duur.
Als je zoals in Berlijn een week zonder zit bij stevige vorst kun je alle monoblocs daarna afschrijven. Tenzij glycol.
Of tenzij je met compressor met lucht alles langdurig doorblaast.
Dat is de realiteit.

Zou wel moeten. Ze lopen als het goed is leeg totdat de druk onder een bepaald niveau is gekomen waarbij er niks meer stukvriest. De bijvulautomaat is voornamelijk een luxe-toevoeging, waardoor het systeem naderhand niet hoeft te worden bijgevuld.

p.s. maar dan moeten de vorstbeveiligers wel op de goede hoogte zitten, en zonder sifon.

[ Voor 4% gewijzigd door verkeerslicht op 07-01-2026 16:01 ]

[MotorBeast]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:22:
[...]

Heb je dan ook een vulautomaat in je installatie? Dat schijnt er bij te horen volgens de instructies.

Ja. Als de storing voorbij is en ik kom thuis mocht ik weg zijn geweest vul ik hem automatisch.

Ik lees bij Caleffi ook dit. Het is dus niet de bedoeling volgens mij dat het systeem leeg loopt:
De vorstbeveiligingsklep die het water in beweging houdt

De vorstbeveiligingsklep opent een afsluiter om de vloeistof in het circuit in beweging te houden wanneer de temperatuur van het water een gemiddelde waarde van 3 °C bereikt, en beschermt zo het warmtepompsysteem in huis.

YouTube: The Caleffi Green - iStop® antifreeze valve 108 series

[ Voor 45% gewijzigd door MotorBeast op 07-01-2026 16:12 ]

[blb4]

verkeerslicht schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:57:
[...]


Zou wel moeten. Ze lopen als het goed is leeg totdat de druk onder een bepaald niveau is gekomen waarbij er niks meer stukvriest. De bijvulautomaat is voornamelijk een luxe-toevoeging, waardoor het systeem naderhand niet hoeft te worden bijgevuld.

Dit vraag ik me toch inderdaad sterk af. Ik vermoed dat er het nodige water in de WP blijft hangen als die vorstkleppen open gaan (en er geen vulautomaat is). Of de boel dan wel of niet kapot vriest is denk ik een soort loterij.

Als er wel een vulautomaat hebt zou je zeggen dat dit alleen zin heeft als de WP wel kan opstarten, minimaal moet de circulatiepomp gaan lopen. Als de boel stil staat zal op deze manier zeker water in de WP blijven zitten en bevriezen.

[ErikKo]

Ons systeem met monobloc heeft geen vorstkleppen. Stel de stroom valt weg, wat moet ik dan doen? De leidingen van de monobloc lopen van de tuin langs de gevel omhoog naar de zolder. Binnenshuis kan ik de CV leidingen laten leeglopen, maar de leidingen naar de monobloc blijven dan vol zitten. Bij de monobloc in de tuin de leidingen loshalen en laten leeglopen?

[EVfan]

Carboy54 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:42:
[...]

Vorig jaar 3 pompen gered van schade met Caleffi's. Dit jaar nog niet 😊

Goed te horen, er wordt ook wel beweerd dan die het systeem niet voldoende zouden draineren, en de binnenkant van de buitenunit alsnog kapot vriest.
Weer wat meer vertrouwen in mij Caleffi’s.
Hoop het nooit nodig te hebben.

[blb4]

EVfan schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 16:35:
[...]

Goed te horen, er wordt ook wel beweerd dan die het systeem niet voldoende zouden draineren, en de binnenkant van de buitenunit alsnog kapot vriest.
Weer wat meer vertrouwen in mij Caleffi’s.
Hoop het nooit nodig te hebben.

Ik vond de reactie van @Carboy54 wat lastig te interpreteren, wat 't nu dankzij de Caleffi's dat er problemen waren maar gelukkig geen schade of wat 't dat ze inderdaad geen schade hadden dankzij de Caleffi's? Oorzaak of gevolg?

[EVfan]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 16:40:
[...]

Ik vond de reactie van @Carboy54 wat lastig te interpreteren, wat 't nu dankzij de Caleffi's dat er problemen waren maar gelukkig geen schade of wat 't dat ze inderdaad geen schade hadden dankzij de Caleffi's? Oorzaak of gevolg?

En als je de post van @Technician- leest . . . .
Ik heb geen automatische vul installatie, de Caleffi’s zitten wel op het laagste punt.
Tja maar niet testen.

[MooDyBLueS]

Ik zie zojuist dat mijn sensoComfort van mijn Vaillant warmtepomp de melding geeft "Watergebrek: volg de instructies in de warmteopwekker."

Hij verdwijnt ook steeds weer en dan komt ie weer terug en de myVaillant app zegt "Geen problemen gedetecteerd".

Kan dit met de huidige sneeuw en vrieskou een foutieve melding zijn? De app zegt waterdruk 0,9 bar en actuele aanvoertemperatuur 31,5C. Kijk ik bij mijn warmtepompverdeler beneden dan zie ik ±1,8 bar (het is een analoge).

Ik weet ook niet waar hij op doelt met "volg de instructies in de warmteopwekker". En de installatie is uit 2022 en mei 2025 nog laten onderhouden.

Wat kan ik nu het beste doen?

Edit: inmiddels ook de handleiding van het hydraulic station (VWZ MEH 97-6) gevonden en daarin staat dat er een beveiliging tegen watergebrek op zit en dit:

Wanneer de CV-waterdruk tot onder ≤ 0,1 MPa (1 bar) af-
neemt, verschijnt een onderhoudsmelding onder de weer-
gave van de minimale bedrijfsdruk.
– Minimumdruk CV-circuit: ≥ 0,05 MPa (≥ 0,50 bar)
– Min. werkdruk CV circuit: ≥ 0,07 MPa (≥ 0,70 bar)

[ Voor 25% gewijzigd door MooDyBLueS op 07-01-2026 16:57 ]

[Technician-]

EVfan schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 16:43:
[...]

En als je de post van @Technician- leest . . . .
Ik heb geen automatische vul installatie, de Caleffi’s zitten wel op het laagste punt.
Tja maar niet testen.

Soms werken ze ook prima.
Als je de installatie leeg aantreft, vult en doet weer, dan zal het wel gewerkt hebben.
(Of de vorstklep zorgde juist voor leeglopen terwijl de pomp nog had kunnen vorstvrijhouden das dan altijd de vraag).
Bij stroomuitval kan het net de juiste beweging van water teweeg brengen dat niet alles kapot knapt, maar dan moet dat niet te lang duren. Als dat langer duurt dan een paar uur zal je toch een compressor moeten pakken en alles doorblazen en hopen dat je de laatste druppels eruit blaast.

[Carboy54]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 16:40:
[...]

Ik vond de reactie van @Carboy54 wat lastig te interpreteren, wat 't nu dankzij de Caleffi's dat er problemen waren maar gelukkig geen schade of wat 't dat ze inderdaad geen schade hadden dankzij de Caleffi's? Oorzaak of gevolg?

Oorzaak 2 x stroomuitval en 1x te lange nachtverlaging. Opnieuw gevuld en verder geen problemen. Geen aut. Vul installatie.

[blb4]

ErikKo schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 16:21:
Ons systeem met monobloc heeft geen vorstkleppen. Stel de stroom valt weg, wat moet ik dan doen? De leidingen van de monobloc lopen van de tuin langs de gevel omhoog naar de zolder. Binnenshuis kan ik de CV leidingen laten leeglopen, maar de leidingen naar de monobloc blijven dan vol zitten. Bij de monobloc in de tuin de leidingen loshalen en laten leeglopen?

Elke vorstdag een schietgebedje en ff je verzekeringspolis nakijken ?

Nee, ik denk dat 't altijd zin heeft om verschillende scenario's na te lopen. Wat kan er mis gaan en wat kan je dan 't beste doen? Proactief en/of reactief.
Bij wat langere stroomuitval en flinke vorst zal geheid iets kapot vriezen als je niets doet. Wat de kans hierop is: geen idee. Maar stel idd, dan is 't beter voorbereid te zijn.

De meest simpele oplossing, maar wel 1 die je voorbereid moet hebben, is zorgen dat de circulatiepomp blijft lopen. Je WP verbruikt dan zo'n 50W, dat kan je b.v. uit een 12v/230V omvormer aangesloten op je auto halen. Moet je wel 1) een auto hebben, 2) zo'n omvormer hebben, 3) een manier weten om de WP (tijdelijk) aan te sluiten op deze omvormer en 4) weten hoe je je WP zo instelt dat deze alleen de circulatiepomp laat draaien maar de compressor niet opstart etc.

ipv Een 12v omvormer kan je natuurlijk andere noodstroomvoorzieningen gebruiken. Maar met 50W verbruik moet dat toch best wel iets stevigs zijn, een UPS voor je meterkast oid zal dit meestal maar een uurtje of minder volhouden.


Als je zoiets niet wil of stel de WP is volledig defect dus ook de circulatiepomp doet 't niet meer dan is er nog een andere optie om het water te laten stromen en dat is via het vulpunt. Je moet dan dus wel weten hoe je CV installatie een beetje in elkaar zit maar om je WP te beschermen zou je, uitgaande dat je vulpunt in de retour zit, de aanvoer bij de WP (iets) los kunnen nemen en dan gewoon water gaan "bijvullen". Er blijft dan de hele tijd water (Ta ~ 7 °C) stromen, zolang het water dat uit je WP stroomt warmer is dan 0 °C zal de WP niet bevriezen.

En dan als laatste kan je natuurlijk de boel leeg laten lopen, althans, dat proberen. Dat kan met lange leidingen best een dingetje zijn. De zwaartekracht doet een deel maar daarna denk ik dat de leidingen eigenlijk even doorgeblazen moeten worden. Geen idee hoe je dat goed voor elkaar krijgt, mogelijk is er iets te fröbelen met een fietspomp.

[jugo6]

BarryH schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:55:
[...]

Radiatoren tochten niet.
Maar terzake: staan de roosters open of dicht en meet je CO2?

Mijn indruk inmiddels is dat het systeem veel afkoelt voordat de thermostaat eindelijk weer aanslaat. De Madoka thermostaat gaat officieel tussen de 19,5 en 20,5. Een losse thermometer die geeft echter 18-20 graden ongeveer.
De warmtepomp staat vaak een tijd uit (vaak meer dan een uur na ruim een uur draaien, dit lijkt mij lang). Vervolgens voelen zeker bij een defrost de radiatoren en buizen helemaal koud. De convectie werkt dan niet meer en dan voel je dus die koude lucht van 15 graden, ook nog als ie net aanspringt. Een losse thermometer die opslaat geeft niet weer wat je voelt.....

Het totaalverbruik laat zien dat de buh steeds aan gaat (roze), blauw is voornamelijk WP. schrik niet van het verbruik.....ik wel dus

[BarryH]

jugo6 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 19:14:
[...]

Mijn indruk inmiddels is dat het systeem veel afkoelt voordat de thermostaat eindelijk weer aanslaat. De Madoka thermostaat gaat officieel tussen de 19,5 en 20,5. Een losse thermometer die geeft echter 18-20 graden ongeveer.
De warmtepomp staat vaak een tijd uit (vaak meer dan een uur na ruim een uur draaien, dit lijkt mij lang). Vervolgens voelen zeker bij een defrost de radiatoren en buizen helemaal koud. De convectie werkt dan niet meer en dan voel je dus die koude lucht van 15 graden, ook nog als ie net aanspringt. Een losse thermometer die opslaat geeft niet weer wat je voelt..... [Afbeelding]

Het totaalverbruik laat zien dat de buh steeds aan gaat (roze), blauw is voornamelijk WP. schrik niet van het verbruik.....ik wel dus

[Afbeelding]

Dit stroomverbruik roept veel vragen op.
de WP compressor lijkt tegelijk met het BUH element te werken en dan weer een tijd niet.

Heel vreemd.

vraag 1: heb je in de tussenliggende perioden geen warmtevraag van de thermostaat? dan lijkt het erop dat de stooklijn (bij ca 0 graden) veel te hoog staat. Bij dit weer verwacht je een wp die continu draait met regelmatig een defrost.

[jugo6]

BarryH schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 19:18:
[...]

Dit stroomverbruik roept veel vragen op.
de WP compressor lijkt tegelijk met het BUH element te werken en dan weer een tijd niet.

Heel vreemd.

vraag 1: heb je in de tussenliggende perioden geen warmtevraag van de thermostaat? dan lijkt het erop dat de stooklijn (bij ca 0 graden) veel te hoog staat. Bij dit weer verwacht je een wp die continu draait met regelmatig een defrost.

hij gedraagt zich idd meer als een cv ketel. Ik wilde niet gelijk aan de stooklijn zitten, ingesteld door Daikin zelf (Altherma 4, nieuw) De rest van het huis is ook vaak kouder.

[BarryH]

jugo6 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 19:28:
[...]


hij gedraagt zich idd meer als een cv ketel. Ik wilde niet gelijk aan de stooklijn zitten, ingesteld door Daikin zelf (Altherma 4, nieuw) De rest van het huis is ook vaak kouder.

Het beste is even een apart topic maken, nadat je het ik wil een warmtepomp faq topic hebt gelezen.

Dan kunnen we je gestructureerd gaan helpen.
En er is ook een daikin topic. daar ook even aangeven dat je een eigen topic hebt geopend.

[ Voor 9% gewijzigd door BarryH op 07-01-2026 19:31 ]

[Proton_]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 17:05:
[...]
De meest simpele oplossing, maar wel 1 die je voorbereid moet hebben, is zorgen dat de circulatiepomp blijft lopen. Je WP verbruikt dan zo'n 50W, dat kan je b.v. uit een 12v/230V omvormer aangesloten op je auto halen. Moet je wel 1) een auto hebben, 2) zo'n omvormer hebben, 3) een manier weten om de WP (tijdelijk) aan te sluiten op deze omvormer en 4) weten hoe je je WP zo instelt dat deze alleen de circulatiepomp laat draaien maar de compressor niet opstart etc.

ipv Een 12v omvormer kan je natuurlijk andere noodstroomvoorzieningen gebruiken. Maar met 50W verbruik moet dat toch best wel iets stevigs zijn, een UPS voor je meterkast oid zal dit meestal maar een uurtje of minder volhouden.

De circulatiepomp hoeft niet continu te lopen voor vorstbeveiliging. Tot -10°C is elk half uur twee minuten genoeg (mits de boel buiten in minstens matig geïsoleerd is), daaronder elk kwartier twee minuten. Dat is voldoende om het afgekoelde water van buiten te vervangen voor water van binnen, waar het water hopelijk warmer dan 15°C is. Sommige (de meeste?) monoblocks doen dat standaard.
Dat levert een zaagtand tussen de runs op die er ongeveer zo uit ziet:


Dit kan je ook met een DC pomp op accu laten doen, zoals dit of dit systeem. Afhankelijk van de buitentemperatuur houdt dat het weken vol.

[blb4]

Proton_ schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 19:45:
[...]

De circulatiepomp hoeft niet continu te lopen voor vorstbeveiliging. Tot -10°C is elk half uur twee minuten genoeg (mits de boel buiten in minstens matig geïsoleerd is), daaronder elk kwartier twee minuten. Dat is voldoende om het afgekoelde water van buiten te vervangen voor water van binnen, waar het water hopelijk warmer dan 15°C is. Sommige (de meeste?) monoblocks doen dat standaard.
Dat levert een zaagtand tussen de runs op die er ongeveer zo uit ziet:
[Afbeelding]

Dit kan je ook met een DC pomp op accu laten doen, zoals dit of dit systeem. Afhankelijk van de buitentemperatuur houdt dat het weken vol.

Natuurlijk, zijn ook weer gewoon oplossingen voor te koop!

[Powrskin]

Proton_ schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 19:45:
[...]

De circulatiepomp hoeft niet continu te lopen voor vorstbeveiliging. Tot -10°C is elk half uur twee minuten genoeg (mits de boel buiten in minstens matig geïsoleerd is), daaronder elk kwartier twee minuten. Dat is voldoende om het afgekoelde water van buiten te vervangen voor water van binnen, waar het water hopelijk warmer dan 15°C is. Sommige (de meeste?) monoblocks doen dat standaard.

precies dat. over een paar jaar hebben de meeste wel iets van een thuisaccu en kan je dat circuleren weken volhouden. uiteraard wel een stekker knutselen in je buitenunit (of bij de meterkast).
Ik heb er sneaky nog een stopcontact binnen tussen zitten voor een rolluik.

[Ronald.42]

Hier staan nu 3 accu's vol te zijn, NOM is nu toch kansloos met dat pak sneeuw op de panelen.
Ik heb ze dus nu standby staan.
Mocht de poep de ventilator raken dan kan ik accu 3 die op dezelfde fase zit zo voeding laten voorzien voor de wp.
Voor de circulatie pomp kan ik kiezen.
Interval- elke zoveel tijd een poosje draaien
Demand- dan draait de pomp als de wp ook aan het werk moet.
Continu- spreekt voor zich.

Mocht er een langere onderbreking komen dan gaat er dus 1 accu de pomp van de wp in leven houden.
Een andere accu komt dan voor de stuurkast voor de verwarmingsinstallatie.
Die verzorgt dan daarmee voeding voor kleppen en pompen en daarmee kan ik dan de houtcv stoken en het hele huis warm houden plus sww.
En dan hebben we nog een accu over.

Overigens draait de wp hier nu al vanaf de kerstdagen aan één stuk door.
Met de kerst hadden we de houtkachel even aan namelijk.

Hij heeft er nog steeds schik in.

[marcop23]

Interessante discussie over de dimensionering! Het inspireert me om mijn verhaal ook te delen. Ook ik heb mijn WP iets ondergedimensioneerd helaas.

Mijn situatie:
Huis: hoekhuis uit de jaren 60, regio Arnhem, ca. 85 m2.
Isolatie: energielabel D (nog zonder de WP en zonder zonnepanelen). Spouwmuurisolatie, ca 50% HR glas, 50% tochtige aluminium schuiframen met dubbelglas vermoedelijk uit de jaren 80.
Afgifte: gebooste radiatoren.
Stooklijn: ca. 40 graden bij 0 graden buiten.
Warmtepomp: Vaillant Arotherm Plus 55/6. Nominaal vermogen: 5,4 kW bij A-7/W35. Ik heb de stille modus nodig om 's nachts aan de geluidslimiet te voldoen.

Behaalde binnentemperatuur
bij buitentemperatuur van -2 's nachts, 0 overdag (ca. -1 gemiddeld).
Gewenste binnentemperatuur: 24/7 20 graden.
's ochtends na stille modus: 18,5 graden.
Om 20:15 opgelopen tot 19,5 graden (zonder SWW-run tussendoor).
De SWW-run loopt normaal vanaf 13:30 tot ca. 14:45 bij dit weer. Na de SWW-run is de kamertemperatuur weer 18,5 graden. Die heb ik vandaag even uitgesteld tot de nacht.
De WP loopt de hele dag op vol vermogen. Het lijkt me duidelijk dat de WP te krap gedimensioneerd is.

Dimensionering

Ik had minder dan een jaar aan gasverbruik, dus heb het gasverbruik per dag genomen en daarmee gerekend. Daar was ik tot de conclusie gekomen dat ik ca. 0,4 m3 per graaddag zou verbruiken, wat teruggerekend neer zou komen op ongeveer 1120 m3 per jaar. Dat resulteert volgens de Koevlaasformule in een benodigd vermogen van 5,4 kW.

Overwegingen

• Ik stookte met de CV ad-hoc. Als we een dag van huis bleven, bleef de thermostaat op 16. Kwamen we terug, ging die op 20. Dat levert natuurlijk pieken en dalen op in het dagverbruik.
• Ik heb de WP daarom gedimensioneerd op het gemiddelde gasverbruik per dag. Maar: gemiddeld is het hier in de regio niet zo winderig, maar op een winderige dag is het warmteverlies veel hoger door het tochtverlies. Ik had misschien beter op 1 standaardafwijking hoger moeten dimensioneren
• Ik kan de binnentemperatuur verhogen door de isolatie te verbeteren, b.v. vervanging van de tochtige aluminium kozijnen. Terugverdienen doe ik niet, vanwege de hoge investeringen (ruim 10k) in verhouding tot de geringe besparing (max €5 per maand, en dan reken ik mezelf al rijk).
• Ik kan ook een back-up element toevoegen. Die heb ik zelfs al op de plank liggen. Dat voelt echter "zonde" van de stroom, en ik voel me schuldig over de netbelasting...
• Al met al leek de 55/6 bij het dimensioneren net te passen, maar is die achteraf te klein gebleken. Ietsje veiligheidsmarge kan geen kwaad.
  Bij mijn moeder heb ik een 75/6 geplaatst, in een huis met 40 m2 vloerverwarming in de betonvloer. Die WP is juist wat overgedimensioneerd, maar dankzij de grote warmtebuffer van de vloerverwarming is dat geen enkel probleem. Er zijn 1 a 2 runs per dag nodig in het voorseizoen, dus er is geen sprake van gependel. Bij mijn huis, met radiatoren, heb ik ondanks de kleine WP toch al wat gependel. Ik kan iedereen met vloerverwarming in een dikke betonvloer dan ook aanraden om niet te gefocust te zijn op het minimumvermogen; in het bijzonder als je veel vloerverwarming hebt (> 60 m2). Met radiatoren is het wat kritischer.

Nog een grafiek van het vermogen waarop 'ie de hele dag draait, en het ijsbaardje wat ~15% van de verdamper blokkeert:Het ijsbaardje is echt hard, dat kreeg ik er niet zomaar af. Misschien met kokend water o.i.d.

[BarryH]

Mijn Panasonic heeft geen ijsbaard.
Wellicht checken in het Vaillant topic?

Verder is in je plaatjes al zichtbaar dat je 6,5kW nodig had/hebt.

Als hetdubbel glas in de Alu pui al oud is kan je de pui vervangen als onderhoud en dan triple plaatsen

[SebastiaanPs]

Zondag minimumtemperaturen van -6 graden (randstad) tot -9 graden (noorden en oosten).
De warmtepompjes mogen nog harder aan de bak. Of zal het meevallen door minder defrosts? We gaan het zien.

[Kameelstok]

SebastiaanPs schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:49:
Zondag minimumtemperaturen van -6 graden (randstad) tot -9 graden (noorden en oosten).
De warmtepompjes mogen nog harder aan de bak. Of zal het meevallen door minder defrosts? We gaan het zien.

Gelukkig maar een kort piekje dus even bufferen en tapwater niet in de nacht laten lopen. Ben vooral benieuwd of de bak ijs/sneeuw onder de warmtepomp morgen verdwijnt. De combinatie mist + veel sneeuw geeft ondanks vegen toch snel een dikke laag ijs.

[MotorBeast]

@marcop23 Toch ben ik van mening dat je dan voor die paar dagen beter even met een BUH kan ondersteunen. Ik heb door een fout een 65/6 tijdelijk gehad in december 2024. Dat ding pendelde als een idioot en door dat gependel 2 a 3 keer per uur verbruikte ik echt fors meer dan nu met mijn 55/6 onder milde omstandigheden. Dan maar af en toe de BUH aan in jouw geval en als hier nood aan de man is de L/L. Maximeer je je BUH op 1kW. Opgelost.

[ Voor 4% gewijzigd door MotorBeast op 07-01-2026 21:00 ]

[Ronald.42]

SebastiaanPs schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:49:
Zondag minimumtemperaturen van -6 graden (randstad) tot -9 graden (noorden en oosten).
De warmtepompjes mogen nog harder aan de bak. Of zal het meevallen door minder defrosts? We gaan het zien.

De wind moet richting Oost dan gaan de defrosts naar beneden.
Dan hebben we namelijk drogere lucht.
Ik zie dat heel duidelijk, rond de kerst hadden we een koude gure harde oostenwind maar draaide de wp mooi door.
Nu heb ik elke 45 minuten tot een uur en defrost.

[ASW1]

marcop23 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:38:
Interessante discussie over de dimensionering! Het inspireert me om mijn verhaal ook te delen. Ook ik heb mijn WP iets ondergedimensioneerd helaas.

Ok...

Het ijsbaardje is echt hard, dat kreeg ik er niet zomaar af. Misschien met kokend water o.i.d.

Dat hoort niet, geen wonder dat je vermogen tekort komt daarmee.

[marcop23]

BarryH schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:48:
Mijn Panasonic heeft geen ijsbaard.
Wellicht checken in het Vaillant topic?

ASW1 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 21:05:
[...]
Dat hoort niet, geen wonder dat je vermogen tekort komt daarmee.

Zou het niet gewoon komen door de plaatsing (niet met zn rug tegen een muur, maar "in het vrije")? Er kan volop sneeuw tegenaan waaien, wat bij het ontdooien half dooit en deels omlaag zakt, om vervolgens weer op die bult te bevriezen door de kou. De verdamper ontdooit gewoon volledig. De ijsbaard zit er voor. Als het niet sneeuwt, heb ik nooit zoiets.

Technician- schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 12:54:
Hier in het oosten van het land valt er nu dikke natte sneeuw.
Dit kan voor sommige WP opstellingen problematisch zijn omdat je een pak sneeuw voor de verdamper krijgt die niet oplost met defrosten (omdat er er een beetje plak voor blijft hangen)
Dan schiet de WP van defrost naar defrost en krijgt geen lucht door de verdamper.
Op deze momenten kun je soms beter de WP uitzetten of alleen SWW laten doen en de openhaard of andere warmte aanzetten.
De komende week blijft dit voorkomen.

[ Voor 29% gewijzigd door marcop23 op 07-01-2026 21:21 ]

[blb4]

marcop23 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:38:
Interessante discussie over de dimensionering! Het inspireert me om mijn verhaal ook te delen. Ook ik heb mijn WP iets ondergedimensioneerd helaas.

Mijn situatie:
Huis: hoekhuis uit de jaren 60, regio Arnhem, ca. 85 m2.
Isolatie: energielabel D (nog zonder de WP en zonder zonnepanelen). Spouwmuurisolatie, ca 50% HR glas, 50% tochtige aluminium schuiframen met dubbelglas vermoedelijk uit de jaren 80.
Afgifte: gebooste radiatoren.
Stooklijn: ca. 40 graden bij 0 graden buiten.
Warmtepomp: Vaillant Arotherm Plus 55/6. Nominaal vermogen: 5,4 kW bij A-7/W35. Ik heb de stille modus nodig om 's nachts aan de geluidslimiet te voldoen.

Behaalde binnentemperatuur
bij buitentemperatuur van -2 's nachts, 0 overdag (ca. -1 gemiddeld).
Gewenste binnentemperatuur: 24/7 20 graden.
's ochtends na stille modus: 18,5 graden.
Om 20:15 opgelopen tot 19,5 graden (zonder SWW-run tussendoor).
De SWW-run loopt normaal vanaf 13:30 tot ca. 14:45 bij dit weer. Na de SWW-run is de kamertemperatuur weer 18,5 graden. Die heb ik vandaag even uitgesteld tot de nacht.
De WP loopt de hele dag op vol vermogen. Het lijkt me duidelijk dat de WP te krap gedimensioneerd is.

Dimensionering
[Afbeelding]
Ik had minder dan een jaar aan gasverbruik, dus heb het gasverbruik per dag genomen en daarmee gerekend. Daar was ik tot de conclusie gekomen dat ik ca. 0,4 m3 per graaddag zou verbruiken, wat teruggerekend neer zou komen op ongeveer 1120 m3 per jaar. Dat resulteert volgens de Koevlaasformule in een benodigd vermogen van 5,4 kW.

Overwegingen

• Ik stookte met de CV ad-hoc. Als we een dag van huis bleven, bleef de thermostaat op 16. Kwamen we terug, ging die op 20. Dat levert natuurlijk pieken en dalen op in het dagverbruik.
• Ik heb de WP daarom gedimensioneerd op het gemiddelde gasverbruik per dag. Maar: gemiddeld is het hier in de regio niet zo winderig, maar op een winderige dag is het warmteverlies veel hoger door het tochtverlies. Ik had misschien beter op 1 standaardafwijking hoger moeten dimensioneren
• Ik kan de binnentemperatuur verhogen door de isolatie te verbeteren, b.v. vervanging van de tochtige aluminium kozijnen. Terugverdienen doe ik niet, vanwege de hoge investeringen (ruim 10k) in verhouding tot de geringe besparing (max €5 per maand, en dan reken ik mezelf al rijk).
• Ik kan ook een back-up element toevoegen. Die heb ik zelfs al op de plank liggen. Dat voelt echter "zonde" van de stroom, en ik voel me schuldig over de netbelasting...
• Al met al leek de 55/6 bij het dimensioneren net te passen, maar is die achteraf te klein gebleken. Ietsje veiligheidsmarge kan geen kwaad.
  Bij mijn moeder heb ik een 75/6 geplaatst, in een huis met 40 m2 vloerverwarming in de betonvloer. Die WP is juist wat overgedimensioneerd, maar dankzij de grote warmtebuffer van de vloerverwarming is dat geen enkel probleem. Er zijn 1 a 2 runs per dag nodig in het voorseizoen, dus er is geen sprake van gependel. Bij mijn huis, met radiatoren, heb ik ondanks de kleine WP toch al wat gependel. Ik kan iedereen met vloerverwarming in een dikke betonvloer dan ook aanraden om niet te gefocust te zijn op het minimumvermogen; in het bijzonder als je veel vloerverwarming hebt (> 60 m2). Met radiatoren is het wat kritischer.

Nog een grafiek van het vermogen waarop 'ie de hele dag draait, en het ijsbaardje wat ~15% van de verdamper blokkeert:

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Het ijsbaardje is echt hard, dat kreeg ik er niet zomaar af. Misschien met kokend water o.i.d.

Dank voor 't delen, daar hebben toekomstige Tweakers altijd weer wat aan!

Glas vervangen is iets dat vrij prijzig is maar ook wel heel veel comfort geeft. En toch ook een enorme besparing. In de onderstaande tabel staat het warmteverlies per jaar per M² glas in kWh. Dit is dus zonder het warmteverlies door kieren. Als je 11 M² dubbel glas vervangt door HR+++ scheelt je dat 1625 kWh per jaar warmteverlies en dat betekent dat je met 1 kW minder vermogen uit kan (zie Koevlaasformule). En je huis is een stuk comfortabeler, zeker als je ook de nodige kieren aanpakt.

[tonwes99]

blb4 schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 21:19:
[...]
Dank voor 't delen, daar hebben toekomstige Tweakers altijd weer wat aan!

Glas vervangen is iets dat vrij prijzig is maar ook wel heel veel comfort geeft. En toch ook een enorme besparing. In de onderstaande tabel staat het warmteverlies per jaar per M² glas in kWh. Dit is dus zonder het warmteverlies door kieren. Als je 11 M² dubbel glas vervangt door HR+++ scheelt je dat 1625 kWh per jaar warmteverlies en dat betekent dat je met 1 kW minder vermogen uit kan (zie Koevlaasformule). En je huis is een stuk comfortabeler, zeker als je ook de nodige kieren aanpakt.

[Afbeelding]

Neem ook de rekensom hoeveel watt het verlies per m2 is als het buiten 0 graden is, of wat je wint als je gordijnen dicht doet.

En... je COP en dus je kW stijgt gigantisch als je de temperatuur van je stookcurve omlaag krijgt.

Tenslotte - beperk het stoken buiten je leefruimte.

[BarryH]

@blb4 Wat is de bron voor deze besparing? Want dit ziet eruit als NTA8800 sommetjes
Dus te negatief.
Bij milieucentraal is het verschil tegenwoordig kleiner: 3,2m3 per jaar voor dubbelglas naar HR++ :


Voor effect op warmteverlies op koude dag:
per m2:
van U=2,7 naar U=1,0 of U=0,6 -> 1,7-2,1watt/m2/K -> bij 30 graden verschil 60watt per m2 dus 10m2 = 600 watt.
Daarnaast nog voordeel op verbetering kozijn en warm edge afstandhouders.

Dus je doet het voor comfort op koude dagen EN omdat je de komende 10 jaar waarschijnlijk toch een lekke ruit krijgt. de "32m3 gas per jaar"-> 100kWh stroom is inderdaad de moeite niet.

Koudeval bij pui wordt flink minder ,dus je kan er zo 50 cm dichterbij gaan zitten.

[ Voor 32% gewijzigd door BarryH op 07-01-2026 21:42 ]

[BarryH]

MotorBeast schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:57:
@marcop23 Toch ben ik van mening dat je dan voor die paar dagen beter even met een BUH kan ondersteunen. Ik heb door een fout een 65/6 tijdelijk gehad in december 2024. Dat ding pendelde als een idioot en door dat gependel 2 a 3 keer per uur verbruikte ik echt fors meer dan nu met mijn 55/6 onder milde omstandigheden. Dan maar af en toe de BUH aan in jouw geval en als hier nood aan de man is de L/L. Maximeer je je BUH op 1kW. Opgelost.

Dit gaat idd over het minimum vermogen en dat is heel wisselend tussen modelreeksen of dat daadwerkelijk veel verschilt