• mr_evil08
  • Registratie: December 2008
  • Laatst online: 19-07 21:30
Zie hier dat een dakopstelling niet handig is.
Nefit Bosch stopt met verkoop dakwarmtepomp - Installatie.nl

Het apparaat moet toch een keer onderhoud hebben vuil komt er hoe dan ook in.

[ Voor 16% gewijzigd door mr_evil08 op 21-06-2026 12:46 ]

WP | SP, Daikin FTXM35M/RXM35M


  • tonwes99
  • Registratie: Januari 2016
  • Laatst online: 19-07 08:46
mr_evil08 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 12:45:
Zie hier dat een dakopstelling niet handig is.
Nefit Bosch stopt met verkoop dakwarmtepomp - Installatie.nl

Het apparaat moet toch een keer onderhoud hebben vuil komt er hoe dan ook in.
Jammer, na de Itho Vincent gestopt is blijven er maar weinig opties over als je zo’n buitenunit aan de gevel niet kwijt kan

  • JBtL
  • Registratie: Oktober 2021
  • Laatst online: 17:42
tonwes99 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 20:04:
[...]

Jammer, na de Itho Vincent gestopt is blijven er maar weinig opties over als je zo’n buitenunit aan de gevel niet kwijt kan
WeHeat komt met een warmtepomp die van binnenuit onderhouden kan worden

Remeha Elga Ace 4kW - MHI SRK ZS-W 4kW - 5355 Wp ZO - 1000 Wp vlak - 4200 Wp NW - 7x Jaga Strada + zelfbouw DBE - 3xVictron Multiplus II 48V 5000 + 62kWh LFP accu - DoucheWTW + 1.5kW 200l Smart Boiler


  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
tonwes99 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 20:04:
[...]

Jammer, na de Itho Vincent gestopt is blijven er maar weinig opties over als je zo’n buitenunit aan de gevel niet kwijt kan
De vernieuwde versie van de Vincent is up and running.

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • Pieter Hermens
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 16:46
Goedemorgen, ik heb een S2125 met SMOS40 deze kan ook koelen, hoe kan ik zien of deze ook daadwerkelijk koelt (welke instellingen geschiedenis kiezen om info te zien). Buiten 32 graden binnen loopt op tot 25 graden, nu 8.15 uur 25,9 graden. (ben geen techneut! )

PieterH


  • Naalroc
  • Registratie: Maart 2009
  • Laatst online: 13:11
Heb je al eens in de handleiding gekeken? Over welk merk heb je het?

En vannacht de ramen niet open gehad? dat geeft de beste koeling: hier 21°

14kW ZubadanPUHZ-SHW140YHA+ERSC-VM2C, 200L boiler , 200L buffer, sinds 8/2018, gasloos


  • BarryH
  • Registratie: Maart 2011
  • Laatst online: 18:15
Pieter Hermens schreef op maandag 22 juni 2026 @ 08:17:
Goedemorgen, ik heb een S2125 met SMOS40 deze kan ook koelen, hoe kan ik zien of deze ook daadwerkelijk koelt (welke instellingen geschiedenis kiezen om info te zien). Buiten 32 graden binnen loopt op tot 25 graden, nu 8.15 uur 25,9 graden. (ben geen techneut! )
Klinkt als een nibe. In het topic daarvan even vragen

5670PV op OzOOO, 5640PV op WnWWW, 3150PV op muur op ZZZW, vloerisolatie, HR++,dakisolatie, PANA 9Jmonoblock WP, Ioniq EV 2017


  • PeteSplit
  • Registratie: Oktober 2023
  • Laatst online: 18:04

PeteSplit

ik weet het niet

LG (5kW AWHP R32) / ESPhome (ESP32) / GoodWe 4K-DT (5kWp) / Homewizard (1 PiB 2kW) / Home Assistant (NUC) / BMW K13 F8


  • mr_evil08
  • Registratie: December 2008
  • Laatst online: 19-07 21:30
tonwes99 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 20:04:
[...]

Jammer, na de Itho Vincent gestopt is blijven er maar weinig opties over als je zo’n buitenunit aan de gevel niet kwijt kan
Je hebt ook schoorstenen met serviceluik waar elk willigkeurig warmtepomp in kan.

Warmtepompen op het dak ben ik geen fan van i.v.m risico op resoneren.

[ Voor 10% gewijzigd door mr_evil08 op 22-06-2026 10:34 ]

WP | SP, Daikin FTXM35M/RXM35M


  • Seafarer
  • Registratie: November 2012
  • Laatst online: 14:48

Seafarer

XXX

tonwes99 schreef op zondag 21 juni 2026 @ 20:04:
[...]

Jammer, na de Itho Vincent gestopt is blijven er maar weinig opties over als je zo’n buitenunit aan de gevel niet kwijt kan
zomaar een voorbeeld.
https://www.ggbinstallaties.nl/warmtepomp-schoorstenen

Een CV-Ketel is een vlamkoeler en een radiator is een waterkoeler. :) Debiet is vermogen en niet de temperatuur.


  • Mjier
  • Registratie: Juli 2023
  • Laatst online: 17:35
De warmtepomp op/in het dak of binnen op zolder blijft toch wel een beetje de Heilige Graal voor de tussenwoning.

Vincent was toch niet gestopt? Die zijn toch weer aan het herstarten op de projectmatige markt? En Weheat is met hun gierzwaluw ook onder het dak gekropen.

Dat bepaalde concepten afvallen is in een ontwikkelende markt niet meer dan logisch. Het idee dat je een warmtepomp op het dak zet en er nooit meer bij hoeft was misschien wel een beetje kortzichtig.

[ Voor 27% gewijzigd door Mjier op 22-06-2026 10:57 ]

Vaillant Arotherm plus 55/6 - Atlantic Explorer V4 200l - Solaredge 1800wp - Home Assistant - Macte voyager twin


  • Tomm89
  • Registratie: Oktober 2010
  • Laatst online: 17-07 20:29
Tomm89 schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 17:43:
@tonwes99

Goeie. Bij deze dan:
Huis: 170 m2, waarvan 150 woonoppervlak (20m berging). 2 onder 1 kap.
Isolatie: Nu beneden glas HR++, (behalve voor en achterdeur) dit jaar nog hele huis HR++. Vloerisolatie conform 1989 piepschuim broodjes. Spouw schuim eps conform 1989.
Afgifte: 65m2 vvw beneden. Eerste en twee verdieping radiatoren. Deze staan nooit open (behalve badkamer). Op de tweede verdieping, werkkamer stoken we met elektrische convectors.
Wens: all-electric
Verbruik: historisch 1500-1650, vorige eigenaren. Eigen gebruik nog niet inzichtelijk.
Specifieke vraag: 6 of 9 kw warmtepomp? Die 6 sowieso met apart WBP. 9kw lijkt me te over bemeten voor 65m2 vloer, maar het huis zou t kunnen hebben. Maar ik verwarm de rest niet.

Advies warmtepomp installatie ontwerp huis 1989
Op aanvulling van mijn eerdere post heb ik aanpassingen gemaakt (oa ik ga voor de 9KW variant). Ook heb ik een schema uitgetekend en een gedetailleerd kostenoverzicht.
Daarnaast uiteraard nog wat vragen.

Mocht je mee willen denken:
Tomm89 in "Advies warmtepomp installatie ontwerp huis 1989"

  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
In verband met het optimaliseren van de beschikbare ruimte in mijn woning, ben ik van plan om voor een Solo All-Electric Heating-Only warmtepomp te gaan. De warmtepompboiler komt dan op een andere plek te staan.

De situatie:
  • Woning: Bouwjaar 1975
  • Energielabel: A
  • Gasverbruik: ~800 m³
  • Afgiftesysteem: Klassieke stalen paneelradiatoren
Mijn eerste ingeving was om deze radiatoren direct te vervangen door LTV’s (bijv Jaga, Vasco of Radson) en daarna pas op zoek te gaan naar een geschikte WP. Na wat inlezen en advies ben ik er echter achter dat ik het beter via de officiële weg kan aanpakken: eerst een onafhankelijke warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 laten maken om de exacte transmissieverliezen en het benodigde vermogen te bepalen.

Ik woon in de regio Arnhem / Ede. Heeft iemand hier ervaring met een goede, onafhankelijke partij in deze regio die zo'n berekening kan uitvoeren? Belangrijke voorwaarde is dat ze zelf géén warmtepompen verkopen (en dus geen commercieel belang hebben bij de uitslag).

Alvast bedankt voor het meedenken!

  • Seafarer
  • Registratie: November 2012
  • Laatst online: 14:48

Seafarer

XXX

piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:05:
In verband met het optimaliseren van de beschikbare ruimte in mijn woning, ben ik van plan om voor een Solo All-Electric Heating-Only warmtepomp te gaan. De warmtepompboiler komt dan op een andere plek te staan.

De situatie:
  • Woning: Bouwjaar 1975
  • Energielabel: A
  • Gasverbruik: ~800 m³
  • Afgiftesysteem: Klassieke stalen paneelradiatoren
Mijn eerste ingeving was om deze radiatoren direct te vervangen door LTV’s (bijv Jaga, Vasco of Radson) en daarna pas op zoek te gaan naar een geschikte WP. Na wat inlezen en advies ben ik er echter achter dat ik het beter via de officiële weg kan aanpakken: eerst een onafhankelijke warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 laten maken om de exacte transmissieverliezen en het benodigde vermogen te bepalen.

Ik woon in de regio Arnhem / Ede. Heeft iemand hier ervaring met een goede, onafhankelijke partij in deze regio die zo'n berekening kan uitvoeren? Belangrijke voorwaarde is dat ze zelf géén warmtepompen verkopen (en dus geen commercieel belang hebben bij de uitslag).

Alvast bedankt voor het meedenken!
Zoek eens op de "koevlaas" formule. Dit heeft veel mensen een goede indicatie gegeven.

Een CV-Ketel is een vlamkoeler en een radiator is een waterkoeler. :) Debiet is vermogen en niet de temperatuur.


  • STIMPPYYY
  • Registratie: December 2001
  • Laatst online: 18:13
piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:05:
In verband met het optimaliseren van de beschikbare ruimte in mijn woning, ben ik van plan om voor een Solo All-Electric Heating-Only warmtepomp te gaan. De warmtepompboiler komt dan op een andere plek te staan.

De situatie:
  • Woning: Bouwjaar 1975
  • Energielabel: A
  • Gasverbruik: ~800 m³
  • Afgiftesysteem: Klassieke stalen paneelradiatoren
Mijn eerste ingeving was om deze radiatoren direct te vervangen door LTV’s (bijv Jaga, Vasco of Radson) en daarna pas op zoek te gaan naar een geschikte WP. Na wat inlezen en advies ben ik er echter achter dat ik het beter via de officiële weg kan aanpakken: eerst een onafhankelijke warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 laten maken om de exacte transmissieverliezen en het benodigde vermogen te bepalen.

Ik woon in de regio Arnhem / Ede. Heeft iemand hier ervaring met een goede, onafhankelijke partij in deze regio die zo'n berekening kan uitvoeren? Belangrijke voorwaarde is dat ze zelf géén warmtepompen verkopen (en dus geen commercieel belang hebben bij de uitslag).

Alvast bedankt voor het meedenken!
Hier is een wtv berekening uitgevoerd. Zelf niet betaald gelukkig. Maar was totaal neit onder de indruk. Je krijgt een enorm uitgebreid rapport gebasseerd op data die je zelf maar moet aaneleveren. Als ze die niet hebben vullen ze maar wat in (jHR++ kan je dan nog net zien of aflezen in je raam..).

Elke euro die je eraan uitgeeft is weggegooid geld imo.

  • BarryH
  • Registratie: Maart 2011
  • Laatst online: 18:15
piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:05:
In verband met het optimaliseren van de beschikbare ruimte in mijn woning, ben ik van plan om voor een Solo All-Electric Heating-Only warmtepomp te gaan. De warmtepompboiler komt dan op een andere plek te staan.

De situatie:
  • Woning: Bouwjaar 1975
  • Energielabel: A
  • Gasverbruik: ~800 m³
  • Afgiftesysteem: Klassieke stalen paneelradiatoren
Mijn eerste ingeving was om deze radiatoren direct te vervangen door LTV’s (bijv Jaga, Vasco of Radson) en daarna pas op zoek te gaan naar een geschikte WP. Na wat inlezen en advies ben ik er echter achter dat ik het beter via de officiële weg kan aanpakken: eerst een onafhankelijke warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 laten maken om de exacte transmissieverliezen en het benodigde vermogen te bepalen.

Ik woon in de regio Arnhem / Ede. Heeft iemand hier ervaring met een goede, onafhankelijke partij in deze regio die zo'n berekening kan uitvoeren? Belangrijke voorwaarde is dat ze zelf géén warmtepompen verkopen (en dus geen commercieel belang hebben bij de uitslag).

Alvast bedankt voor het meedenken!
Bedenk dat de meeste installateurs zelf ook zo’n calculatie willen doen.

In je woning is vast wat nageisoleerd , dus radiatoren al voldoende (even aan rekenen)

5670PV op OzOOO, 5640PV op WnWWW, 3150PV op muur op ZZZW, vloerisolatie, HR++,dakisolatie, PANA 9Jmonoblock WP, Ioniq EV 2017


  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
Seafarer schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:11:
[...]

Zoek eens op de "koevlaas" formule. Dit heeft veel mensen een goede indicatie gegeven.
Bedankt, goede tip! Ik heb de formule er meteen even bij gepakt.

Mijn gasverbruik over het afgelopen jaar was 800 m³. In deze periode is de woning wel sterk nageïsoleerd (naar label A), dus de werkelijke warmtevraag ligt inmiddels waarschijnlijk nog iets lager.

Als ik de Koevlaas-formule invul:

(800×8)/1600=4 kW

Met een indicatie van ~4 kW benodigd vermogen bij de ontwerptemperatuur vallen de meeste solo-warmtepompen in de lichtste categorieën (bijvoorbeeld een 4 kW of 5 kW model). Dat is een geruststelling.

De reden dat ik alsnog die onafhankelijke NEN-EN 12831 berekening wil laten maken, is vooral vanwege de kamerspecifieke transmissieverliezen. Ik wil namelijk per ruimte kunnen bepalen of mijn huidige stalen paneelradiatoren (bij een lagere aanvoertemperatuur van bijv. 35°C tot 45°C) nog voldoende afgiftecapaciteit hebben, of dat er specifiek in de woonkamer of werkkamer LTV/convectoren moeten komen.

Heeft iemand op basis van deze 4 kW-indicatie nog een tip voor een onafhankelijk bureau (regio Arnhem/Ede) dat de transmissie per ruimte goed kan doorrekenen?

  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
BarryH schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:29:
[...]

Bedenk dat de meeste installateurs zelf ook zo’n calculatie willen doen.

In je woning is vast wat nageisoleerd , dus radiatoren al voldoende (even aan rekenen)
Scherp punt, en dat risico (garbage in, garbage out) zie ik inderdaad ook wel. Als een bureau met aannames en standaardwaarden gaat rekenen, schiet je er weinig mee op.

Het voordeel in mijn situatie is dat de isolatie net is aangebracht. Ik heb dus alle exacte gegevens (Rc-waarden van de vloer-, spouw- en dakisolatie, plus de exacte glasoppervlaktes en U-waarden) klaarliggen op papier. Als ik die data nauwkeurig aanlever, zou de uitkomst per ruimte in theorie wel betrouwbaar moeten zijn.

Mijn hoofddoel is echter de ruimte-voor-ruimte berekening. Met een totale warmtevraag van ~4 kW (via de Koevlaas-methode) weet ik dat de warmtepomp zelf wel gaat passen. Waar ik nu vooral mee worstel is de vraag: redden mijn huidige stalen paneelradiatoren het in de woonkamer als ik straks met een aanvoertemperatuur van 35°C à 40°C ga stoken, of moeten daar sowieso convectoren/LTV's komen?

Als zo'n rapport puur op basis van mijn eigen (exacte) invoer laat zien dat kamer X bij -7°C een tekort heeft van 400 Watt aan afgifte, dan weet ik tenminste heel gericht waar ik moet upgraden.

  • Jerra
  • Registratie: Oktober 2016
  • Laatst online: 15:29

Jerra

Beunhaas in wording

Mits je WP niet te klein is, en het juiste minimale vermogen om minder openstaande radiatoren aan te kunnen, zou je ook later alsnog een radiator kunnen vervangen als dan uit ervaring blijkt dat het niet passend is.
Bespaart je een duur advies bureau :)

Zolang je de WP maar niet onderdimensioneert kom je niet in de koude te zitten.
En in de winter zie je het misschien niet zitten om je radiator te vervangen uit "ongewenste" praktijkervaring ;) maar dan zou je de watertemperatuur voor die ene winter (verminder efficiëntie is de prijs daarvoor) kunnen verhogen.

  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
BarryH schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:29:
[...]

Bedenk dat de meeste installateurs zelf ook zo’n calculatie willen doen.

In je woning is vast wat nageisoleerd , dus radiatoren al voldoende (even aan rekenen)
Dat installateurs die calculatie vaak zelf willen doen geloof ik meteen, maar dat is nu juist waarom ik die onafhankelijkheid zo belangrijk vind. Ik wil voorkomen dat een installateur straks met een natte vinger een (te) zware warmtepomp offreert "voor de zekerheid", of mij direct een hele set dure design-convectoren aansmeert die misschien helemaal niet nodig zijn. Als ik vooraf zélf onafhankelijke cijfers heb, sta ik een stuk sterker in de schoenen tijdens de offertefase.

  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
Jerra schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:47:
Mits je WP niet te klein is, en het juiste minimale vermogen om minder openstaande radiatoren aan te kunnen, zou je ook later alsnog een radiator kunnen vervangen als dan uit ervaring blijkt dat het niet passend is.
Bespaart je een duur advies bureau :)

Zolang je de WP maar niet onderdimensioneert kom je niet in de koude te zitten.
En in de winter zie je het misschien niet zitten om je radiator te vervangen uit "ongewenste" praktijkervaring ;) maar dan zou je de watertemperatuur voor die ene winter (verminder efficiëntie is de prijs daarvoor) kunnen verhogen.
Dit is een heel fijn en geruststellend praktijkadvies, bedankt! Dat haalt inderdaad een beetje de druk van de ketel om alles vooraf tot achter de komma onafhankelijk berekend te hebben. Die achterdeur (de watertemperatuur tijdelijk iets verhogen als het ergens te koud blijkt) is een prima vangnet voor de eerste winter.

Als ik deze 'stapsgewijze' route kies, behoud ik inderdaad mijn onafhankelijkheid en bespaar ik de kosten van een calculatiebureau. Wel moet ik dan scherp zijn op de hardware die ik selecteer.

Je noemt een heel belangrijk punt: het juiste minimale vermogen. Met mijn lage warmtevraag (~4 kW bij kou) wil ik absoluut voorkomen dat de warmtepomp in het voor- en najaar gaat 'pendelen' (constant aan- en uitslaan) omdat hij zijn minimale vermogen niet kwijt kan, zeker als er eens wat radiatoren dichtstaan.

Gezien de wens voor een Solo All-Electric Heating-Only (zonder ingebouwde boiler), welke modellen rond de 4 à 5 kW staan er in de Tweakers-community momenteel bekend om hun uitstekende modulatierespreik en lage minimale vermogen? (Ik denk zelf aan merken als Panasonic of Vaillant, maar hoor graag jullie praktijkervaringen).

  • Seafarer
  • Registratie: November 2012
  • Laatst online: 14:48

Seafarer

XXX

piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:51:
[...]

Dit is een heel fijn en geruststellend praktijkadvies, bedankt! Dat haalt inderdaad een beetje de druk van de ketel om alles vooraf tot achter de komma onafhankelijk berekend te hebben. Die achterdeur (de watertemperatuur tijdelijk iets verhogen als het ergens te koud blijkt) is een prima vangnet voor de eerste winter.

Als ik deze 'stapsgewijze' route kies, behoud ik inderdaad mijn onafhankelijkheid en bespaar ik de kosten van een calculatiebureau. Wel moet ik dan scherp zijn op de hardware die ik selecteer.

Je noemt een heel belangrijk punt: het juiste minimale vermogen. Met mijn lage warmtevraag (~4 kW bij kou) wil ik absoluut voorkomen dat de warmtepomp in het voor- en najaar gaat 'pendelen' (constant aan- en uitslaan) omdat hij zijn minimale vermogen niet kwijt kan, zeker als er eens wat radiatoren dichtstaan.

Gezien de wens voor een Solo All-Electric Heating-Only (zonder ingebouwde boiler), welke modellen rond de 4 à 5 kW staan er in de Tweakers-community momenteel bekend om hun uitstekende modulatierespreik en lage minimale vermogen? (Ik denk zelf aan merken als Panasonic of Vaillant, maar hoor graag jullie praktijkervaringen).
Radiatoren kunnen ook vervangen worden door fancoils. Zijn topics over op Tweakers. Dat hoeft helemaal geen onbetaalbaar design te worden.

Kamers die komende winter niet voldoende warm worden kun je deze winter elektrisch bijstoken. dan weet je meteen waar het fout gaat.
Bedenk wel dat je flow nodig hebt dus zo min mogenlijk zoneren, zo min mogenlijk radiatoren dicht zetten.

Handige filmpjes: https://www.youtube.com/@HeatGeek

Een CV-Ketel is een vlamkoeler en een radiator is een waterkoeler. :) Debiet is vermogen en niet de temperatuur.


  • piwakawaka
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 08-07 15:59
Seafarer schreef op maandag 22 juni 2026 @ 17:06:
[...]

Radiatoren kunnen ook vervangen worden door fancoils. Zijn topics over op Tweakers. Dat hoeft helemaal geen onbetaalbaar design te worden.

Kamers die komende winter niet voldoende warm worden kun je deze winter elektrisch bijstoken. dan weet je meteen waar het fout gaat.
Bedenk wel dat je flow nodig hebt dus zo min mogenlijk zoneren, zo min mogenlijk radiatoren dicht zetten.

Handige filmpjes: https://www.youtube.com/@HeatGeek
Helder, die fancoils ga ik zeker onthouden en opzoeken hier op het forum mocht het nodig zijn. Goede tip ook van dat tijdelijk elektrisch bijstoken om de 'pijnpunten' in huis onafhankelijk te lokaliseren zonder direct te hoeven verbouwen.

Het punt over de flow en het zo min mogelijk zoneren neem ik ook heel serieus. Het plan is inderdaad om de boel straks zo veel mogelijk open te zetten en puur op weersafhankelijkregeling (WAR) te gaan stoken om die flow te garanderen.

Alles bij elkaar nemend is mijn conclusie nu wel dat ik dat dure, onafhankelijke calculatiebureau voorlopig laat varen. Met een indicatie van ~4 kW op basis van het gasverbruik (800 m³), de wetenschap dat de radiatoren door de na-isolatie overcapaciteit hebben gekregen, en de optie om eventuele probleemkamers later met fancoils of ventilatoren aan te pakken, durf ik het onafhankelijke avontuur zo wel aan.

Ik ga me nu eerst eens inlezen in de specifieke L/W warmtepompen in de 4-5 kW categorie die mooi ver kunnen terugmoduleren.

Iedereen ontzettend bedankt voor het onafhankelijke advies en het meedenken, dit heeft me een hoop geld en uitzoekwerk bespaard!

  • Seafarer
  • Registratie: November 2012
  • Laatst online: 14:48

Seafarer

XXX

piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 17:29:
[...]

Helder, die fancoils ga ik zeker onthouden en opzoeken hier op het forum mocht het nodig zijn. Goede tip ook van dat tijdelijk elektrisch bijstoken om de 'pijnpunten' in huis onafhankelijk te lokaliseren zonder direct te hoeven verbouwen.

Iedereen ontzettend bedankt voor het onafhankelijke advies en het meedenken, dit heeft me een hoop geld en uitzoekwerk bespaard!
Wacht maar tot Tweakers een rekening stuurt. ;)

[ Voor 41% gewijzigd door Seafarer op 23-06-2026 13:03 ]

Een CV-Ketel is een vlamkoeler en een radiator is een waterkoeler. :) Debiet is vermogen en niet de temperatuur.


  • asdfvdsa
  • Registratie: Mei 2024
  • Laatst online: 17:59
piwakawaka schreef op maandag 22 juni 2026 @ 15:05:
In verband met het optimaliseren van de beschikbare ruimte in mijn woning, ben ik van plan om voor een Solo All-Electric Heating-Only warmtepomp te gaan. De warmtepompboiler komt dan op een andere plek te staan.

De situatie:
  • Woning: Bouwjaar 1975
  • Energielabel: A
  • Gasverbruik: ~800 m³
  • Afgiftesysteem: Klassieke stalen paneelradiatoren
Mijn eerste ingeving was om deze radiatoren direct te vervangen door LTV’s (bijv Jaga, Vasco of Radson) en daarna pas op zoek te gaan naar een geschikte WP. Na wat inlezen en advies ben ik er echter achter dat ik het beter via de officiële weg kan aanpakken: eerst een onafhankelijke warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 laten maken om de exacte transmissieverliezen en het benodigde vermogen te bepalen.

Ik woon in de regio Arnhem / Ede. Heeft iemand hier ervaring met een goede, onafhankelijke partij in deze regio die zo'n berekening kan uitvoeren? Belangrijke voorwaarde is dat ze zelf géén warmtepompen verkopen (en dus geen commercieel belang hebben bij de uitslag).

Alvast bedankt voor het meedenken!
Je kan met gasweg.nl even kijken of je radiatoren al genoeg afgiftevermogen hebben, en indien niet kan je op de site experimenteren met verschillende interventies (boosters of fancoils etc.)

gasweg.nl


  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
Vanaf 2028 alleen nog slimme warmtepompen subsidiabel:

https://solarmagazine.nl/...af-2028-nog-isde-subsidie

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • MazzHead
  • Registratie: September 2022
  • Laatst online: 16:58
Als ze dat nu verplicht via een open API zouden waarmaken ben je de lock-in voor. Ben benieuwd hoe het uit gaat pakken

  • Kameelstok
  • Registratie: December 2021
  • Laatst online: 16:00
Ik mag hopen dat de wetgever met een fatsoenlijke definitie van slim komt. Mijn huidige warmtepomp is SG-ready wat in de praktijk neerkomt op de Duitse variant waarbij met een relais de warmtepomp "dom" geblokkeerd kan worden.

Daarnaast ben ik benieuwd of dit nog invloed gaat hebben op het geadviseerde vermogen en/of buffermogelijkheden. Hoewel een batterij + constant draaien misschien wel efficiënter is dan harder draaien op goedkope uren en uit op dure uren.

  • Rojado
  • Registratie: Januari 2024
  • Laatst online: 17:53
slim is handig (?), vooral als de (bestaande) warmtepomp 24/7 draait om de boel warm te houden om het comfort steady te houden. Met dergelijke slimme aansturingen vallen er ook meteen potentiële kandidaten af voor een warmtepomp. Persoonlijk ben ik van mening dat een externe aansturing van een WP niet wenselijk is, ik kies liever zelf welk comfort ik acceptabel vind.

  • GudZ
  • Registratie: Maart 2010
  • Laatst online: 15:52
Rojado schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:13:
slim is handig (?), vooral als de (bestaande) warmtepomp 24/7 draait om de boel warm te houden om het comfort steady te houden. Met dergelijke slimme aansturingen vallen er ook meteen potentiële kandidaten af voor een warmtepomp. Persoonlijk ben ik van mening dat een externe aansturing van een WP niet wenselijk is, ik kies liever zelf welk comfort ik acceptabel vind.
Is er ook niet iets als een gelijktijdigheidsfactoor op buurt- of wijkniveau wat betreft warmtepompen? Alsof iedere WP tegelijk in de defrost schiet en tegeljik op vol vermogen draait of tegelijk z'n SWW op vol vermogen draait.

Het lijkt me echt onbegonnen werk. Dan kun je op een gegeven moment de waterkoker of oven ook wel achter een door de netbeheerder gereguleerde stekker gaan hangen, die trekken doorgaans net zo veel als een WP bij -5 in een tussenwoning.

PV Output 1.350Wp ZWW 10°


  • Beer070
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 14:42
Rojado schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:13:
slim is handig (?), vooral als de (bestaande) warmtepomp 24/7 draait om de boel warm te houden om het comfort steady te houden. Met dergelijke slimme aansturingen vallen er ook meteen potentiële kandidaten af voor een warmtepomp. Persoonlijk ben ik van mening dat een externe aansturing van een WP niet wenselijk is, ik kies liever zelf welk comfort ik acceptabel vind.
ik ben het met je eens, ik hou ook niet van bemoeienis in mijn huis. Aan de andere kant, als ze een hogere subsidie geven voor warmtepompen die geforceerd kunnen worden om op laag vermogen te blijven draaien dan denk ik dat veel tweakers hierbij baat hebben. Dus een beperking van het vermogen in plaats van geforceerd uitzetten...

(zit ik toch best lekker met een 16kw WP, op laag vermogen blaast ie nog steeds ;-) en na de subsidie was ie maar 2600 euro in de aanschaf)

  • mr_evil08
  • Registratie: December 2008
  • Laatst online: 19-07 21:30
Rojado schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 15:13:
slim is handig (?), vooral als de (bestaande) warmtepomp 24/7 draait om de boel warm te houden om het comfort steady te houden. Met dergelijke slimme aansturingen vallen er ook meteen potentiële kandidaten af voor een warmtepomp. Persoonlijk ben ik van mening dat een externe aansturing van een WP niet wenselijk is, ik kies liever zelf welk comfort ik acceptabel vind.
Ik denk meer aan zaken als boiler opwarmen, naverwarmer tijdelijk uit dat soort zaken wat niet direct invloed op comfort heeft.

WP | SP, Daikin FTXM35M/RXM35M


  • Isniedood
  • Registratie: November 2008
  • Laatst online: 15-07 23:36
Consumentenbond heeft weer warmtepompen getest. Score is bijzonder gedaan, de meest energie efficiënte pomp staat niet op 1. De Panasonic lijkt mij de beste op basis van de tekst, maar het is allicht maar net wat je belangrijk vindt . Wel is me onduidelijk of die een boiler van 300 liter aan kan. Zou niet moeten uitmaken toch ? In de tekst van de Consumentenbond staat het alsof deze enkel gecombineerd kan worden. Met het 180liter warm waterval van Panasonic

  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
Isniedood schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 23:43:
Consumentenbond heeft weer warmtepompen getest. Score is bijzonder gedaan, de meest energie efficiënte pomp staat niet op 1. De Panasonic lijkt mij de beste op basis van de tekst, maar het is allicht maar net wat je belangrijk vindt . Wel is me onduidelijk of die een boiler van 300 liter aan kan. Zou niet moeten uitmaken toch ? In de tekst van de Consumentenbond staat het alsof deze enkel gecombineerd kan worden. Met het 180liter warm waterval van Panasonic
Welk model warmtepomp en boiler? Denk L serie all in one?

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • MisterMailman
  • Registratie: Februari 2006
  • Laatst online: 18:12
Carboy54 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 23:55:
[...]

Welk model warmtepomp en boiler? Denk L serie all in one?
https://www.consumentenbond.nl/warmtepomp/beste
Er staan 3 Pana's in het lijstje, dus geen idee welke hij bedoelt. Ik ben helaas geen lid, dus kan de test niet openen.

Panasonic WH-MDC05J3E5 | Atlantic Explorer V4 270 | 2800Wp | Gasloos


  • Isniedood
  • Registratie: November 2008
  • Laatst online: 15-07 23:36
Carboy54 schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 23:55:
[...]

Welk model warmtepomp en boiler? Denk L serie all in one?
Dit is het model: PanasonicAquarea (WH-WDG09LE5 met WH-SDC0509L3E5). Werkte van alles het beste met vloerverwarming

De Bosch scoort vooral beter op milieubelasting en de door de fabrikant opgegeven geluidsdruk. Prestaties zijn in alle situaties minder. Het is maar net wat je belangrijk vindt

[ Voor 22% gewijzigd door Isniedood op 28-06-2026 08:30 ]


  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
MisterMailman schreef op zondag 28 juni 2026 @ 07:08:
[...]

https://www.consumentenbond.nl/warmtepomp/beste
Er staan 3 Pana's in het lijstje, dus geen idee welke hij bedoelt. Ik ben helaas geen lid, dus kan de test niet openen.
Vermoedelijk de All In One. Maar je kan hem ook combineren met een aparte boiler van xxx liter. Dan krijg je de L Serie met Bi Bloc ipv AIO.

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • CharmingDemon
  • Registratie: Maart 2023
  • Laatst online: 11:16
MisterMailman schreef op zondag 28 juni 2026 @ 07:08:
[...]

https://www.consumentenbond.nl/warmtepomp/beste
Er staan 3 Pana's in het lijstje, dus geen idee welke hij bedoelt. Ik ben helaas geen lid, dus kan de test niet openen.
Op basis van de tekst gaat dit om de Pana Aquarea (WH-WDG09LE5 met WH-SDC0509L3E5). Deze presteert beter dan de Bosch Compress 5800i, maar is een stuk luidruchtiger (wat de eerste plaats kost).

Opvallend vind ik dat de R290 Mitsubishi Electric Ecodan ERPT20X-VM2E met PUZ-WZ60 VAA heel veel lager scoort dan de geteste R32 variant van Mitsubishi Electric (Ecodan PHR-M80Y-E SET). Vooral op efficientie, het halen van de streeftemperatuur bij extreme kou (-10ºC) en geluid scoort deze matig.

naim superuniti | Wilson Benesch Vertex | Technics SL-1710 | Cambridge Audio Alva Duo


  • SebastiaanPs
  • Registratie: Oktober 2022
  • Laatst online: 11:21
CharmingDemon schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 13:43:
[...]

Op basis van de tekst gaat dit om de Pana Aquarea (WH-WDG09LE5 met WH-SDC0509L3E5). Deze presteert beter dan de Bosch Compress 5800i, maar is een stuk luidruchtiger (wat de eerste plaats kost).

Opvallend vind ik dat de R290 Mitsubishi Electric Ecodan ERPT20X-VM2E met PUZ-WZ60 VAA heel veel lager scoort dan de geteste R32 variant van Mitsubishi Electric (Ecodan PHR-M80Y-E SET). Vooral op efficientie, het halen van de streeftemperatuur bij extreme kou (-10ºC) en geluid scoort deze matig.
Ik weet het niet met die test. Ze hebben de prestaties van de warmtepompen en het geluid in een klimaatkamer getest in samenwerking met andere “Consumentenbonden” in Europa, zo lees ik. Klinkt goed. Maar bijv. qua geluid scoort de Vaillant Arotherm plus 75/6 een wat magere 7.2, slechter dan de Daikin Altherma 3 warmtepompen (7,8-7,9). Terwijl installateurs zeggen dat deze Vaillant tot de stilste modellen in de markt behoort… De Bosch Compress scoort op geluid een 10, ik dacht dat die qua geluid wel vergelijkbaar was met de oude Vaillant Arotherm plus.

WP: Mitsubishi Electric SUZ-SWM80VA2 + ERSD-VM2D. PV 3330 Wp. Huis 1931, gasloos sinds jan '24.


  • DavidZH
  • Registratie: Oktober 2008
  • Laatst online: 15:42
Zou er naar mijn plannen gekeken kunnen worden? Ben op zoek naar feedback.

Sanitycheck WP plannen vernieuwde woning

[ Voor 0% gewijzigd door DavidZH op 02-07-2026 17:25 . Reden: Typo ]


  • torvodlor
  • Registratie: Juli 2019
  • Laatst online: 17:41
Ik ga 32/3 meerlagenbuis aanleggen binnen de thermische schil van de meterkast naar zolder. Omdat het aanleggen zelf al voldoende uitdagingen met zich mee zal brengen, begin ik met de kale MLB, en die zal ik daar waar mogelijk na-isoleren met buisisolatie. Nu zit ik even te kijken naar wat er aan buisisolatie beschikbaar is. Armaflex buisisolatie lijkt een stuk duurder dan buisisolatie bij bijvoorbeeld de Gamma. Beide lijken ongeveer dezelfde thermische geleiding te hebben, zo rond de 0.04 W/(m.K). Is er een reden om toch voor duurdere buisisolatie te gaan? Ik ga niet condenserend koelen.

  • DjoeC
  • Registratie: November 2018
  • Laatst online: 18:20
SebastiaanPs schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 15:36:
[...]

Ik weet het niet met die test. Ze hebben de prestaties van de warmtepompen en het geluid in een klimaatkamer getest in samenwerking met andere “Consumentenbonden” in Europa, zo lees ik. Klinkt goed. Maar bijv. qua geluid scoort de Vaillant Arotherm plus 75/6 een wat magere 7.2, slechter dan de Daikin Altherma 3 warmtepompen (7,8-7,9). Terwijl installateurs zeggen dat deze Vaillant tot de stilste modellen in de markt behoort… De Bosch Compress scoort op geluid een 10, ik dacht dat die qua geluid wel vergelijkbaar was met de oude Vaillant Arotherm plus.
Hebben die installateurs vergelijkend gemeten of is het "perceptie" dat de Vaillant stiller is? Dan kan bijvoorbeeld toon hoogte een rol spelen.

  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
DjoeC schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 13:15:
[...]

Hebben die installateurs vergelijkend gemeten of is het "perceptie" dat de Vaillant stiller is? Dan kan bijvoorbeeld toon hoogte een rol spelen.
In de geluidsbelasting meting die wij standaard bij iedere geleverde warmtepomp doen behoort de Vaillant tot een van de stilste units. Hier een voorbeeld van een andere stille unit. Op de grens toch 1 dB te hoog. De Vaillant viel ruimschoots binnen de wettelijke voorschriften en de nieuwe Pro en Plus hebben geen tonaliteit toeslag meer:

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/6DLugd7Pf-upikmI4sHXVcVCjFk=/x800/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/9bZWUmLIs3wwgGEFvnB2wcbb.jpg?f=fotoalbum_large

[ Voor 4% gewijzigd door Carboy54 op 03-07-2026 14:11 ]

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • Caayn
  • Registratie: Oktober 2011
  • Niet online
Waar kopen jullie buisisolatie voor de binnen leidingen van de warmtepomp? Ik heb 54mm nodig en bij de warmteservice heb ik een paar rechte stukken (13mm dik) gekocht. Maar ik heb nu al meer dan een meter verpest met het proberen te snijden van bochten. Mijn buisisolatie snijkunsten zijn blijkbaar afwezig :$

Gamma/Karwei verkoopt wel kant-en-klare bochten maar die zijn helaas maar 9mm dik en gaan maar tot 35mm. Wanneer ik ze online tegenkom is het vaak met absurde verzendkosten of minimum bestelbedrag. Van Armacell, wat hier vaak genoemd wordt, zie ik hoofdzakelijk platen die je zelf nog op maat moet snijden, Ik weet niet of ik dat aandurf met mijn snijkunsten.

  • Jailhouse
  • Registratie: April 2022
  • Laatst online: 17:56
Caayn schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:28:
Waar kopen jullie buisisolatie voor de binnen leidingen van de warmtepomp? Ik heb 54mm nodig en bij de warmteservice heb ik een paar rechte stukken (13mm dik) gekocht. Maar ik heb nu al meer dan een meter verpest met het proberen te snijden van bochten. Mijn buisisolatie snijkunsten zijn blijkbaar afwezig :$

Gamma/Karwei verkoopt wel kant-en-klare bochten maar die zijn helaas maar 9mm dik en gaan maar tot 35mm. Wanneer ik ze online tegenkom is het vaak met absurde verzendkosten of minimum bestelbedrag. Van Armacell, wat hier vaak genoemd wordt, zie ik hoofdzakelijk platen die je zelf nog op maat moet snijden, Ik weet niet of ik dat aandurf met mijn snijkunsten.
ik koop alles bij toolstation. Maar 54 mm? Dat is wel heel fors, die zullen ze denkelijk ook niet op voorraad hebben. Wat adviseert je installateur?

  • Gramser
  • Registratie: Juli 2020
  • Laatst online: 16:38
Daar heb je toch van die zelfklevende Armaflex voor?

  • RonJ
  • Registratie: December 2009
  • Laatst online: 17:24
Caayn schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:28:
Waar kopen jullie buisisolatie voor de binnen leidingen van de warmtepomp? Ik heb 54mm nodig en bij de warmteservice heb ik een paar rechte stukken (13mm dik) gekocht. Maar ik heb nu al meer dan een meter verpest met het proberen te snijden van bochten. Mijn buisisolatie snijkunsten zijn blijkbaar afwezig :$

Gamma/Karwei verkoopt wel kant-en-klare bochten maar die zijn helaas maar 9mm dik en gaan maar tot 35mm. Wanneer ik ze online tegenkom is het vaak met absurde verzendkosten of minimum bestelbedrag. Van Armacell, wat hier vaak genoemd wordt, zie ik hoofdzakelijk platen die je zelf nog op maat moet snijden, Ik weet niet of ik dat aandurf met mijn snijkunsten.
Koop een simpel verstekbakje, dan gaat het een heel stuk makkelijker en netter.

All-electric.


  • Caayn
  • Registratie: Oktober 2011
  • Niet online
Jailhouse schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:51:
[...]

ik koop alles bij toolstation. Maar 54 mm? Dat is wel heel fors, die zullen ze denkelijk ook niet op voorraad hebben. Wat adviseert je installateur?
54mm past perfect over 28mm leiding met 13mm isolatie.

  • thys
  • Registratie: December 2004
  • Laatst online: 09:17
Beetje random misschien voor dit topic. Ik heb een Multical 403 gekocht met twee haakse koppelingen voor de temperatuursensoren. Nu zit er in de buis van de flowmeter ook een opening voor een temperatuursensor, die ik liever zou gebruiken. Ik zoek nu een nippel waarmee ik de sensor kan insluiten en ik heb geen idee waar ik die vind.

Afbeeldingslocatie: https://tweakers.net/i/6Ep1MIUNb42WxtSBtFq8JKGUVOw=/800x/filters:strip_icc():strip_exif()/f/image/177vrC25s9LxuZxXuCU61TSd.jpg?f=fotoalbum_large

Het draad lijkt 1/8 BI
Heeft iemand een gouden tip?

  • Fleighe
  • Registratie: Januari 2015
  • Nu online
thys schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 10:34:
Beetje random misschien voor dit topic. Ik heb een Multical 403 gekocht met twee haakse koppelingen voor de temperatuursensoren. Nu zit er in de buis van de flowmeter ook een opening voor een temperatuursensor, die ik liever zou gebruiken. Ik zoek nu een nippel waarmee ik de sensor kan insluiten en ik heb geen idee waar ik die vind.

[Afbeelding]

Het draad lijkt 1/8 BI
Heeft iemand een gouden tip?
Ik heb deze gebruikt voor een Kamstrup 303. https://zaehleronlineshop.de/?a=115&lang=eng (icm montage set https://zaehleronlineshop.de/Installation-kit-1-directly-immersed)

Geen idee of die voor jou ook past

  • Naalroc
  • Registratie: Maart 2009
  • Laatst online: 13:11
Heb je AI al gevraagd?

AI-overzicht
De sensorwartel (nippel) voor de korte, directe temperatuursensor van een Kamstrup Multical 403 warmtemeter heeft over het algemeen een M10 x 1 schroefdraad. [1]
Deze M10 x 1 sensor wordt vervolgens in het systeem gemonteerd met behulp van een aansluitnippel die verkrijgbaar is in de maten (R 1/2") of (R 3/4"). [1]

En anders hier, op pagina 11
https://www.ecompany.be/wp-content/uploads/2021/01/MULTICAL-303-403-Technische-Fiche-NL.pdf
Helpt dit?
Cor

14kW ZubadanPUHZ-SHW140YHA+ERSC-VM2C, 200L boiler , 200L buffer, sinds 8/2018, gasloos


  • TimoDimo
  • Registratie: April 2009
  • Laatst online: 19-07 23:44
Ik ben aan het koelen met een vloer bestaande uit Fermacell 2E26 (25 mm gipsvezel met 9 mm vilt eronder) waar 14 mm buis in gefreesd is met laminaat erbovenop. Het geheel wordt gedragen door een houten constructievloer.

Ik kan ongeveer tot een Ta van 10-12 graden gaan voor er condens optreedt, vanwege de temperatuurgradiënt die pas bij zulke lage Ta aan de oppervlakte het dauwpunt bereikt. Nu vraag ik me af of dat kwaad kan en er ook in de vloer condens kan optreden waardoor ik waterschade binnenin de vloer krijg?

Ik weet dat laminaat natuurlijk aardig dampdicht is. Maar niet helemaal, en aan de randen vooral ook niet (daar zit alleen een plint). En van onderen is het dus alleen 2-3 cm hout, 9 mm vilt en dan gipsvezel. Dat is dus helemaal niet dampdicht maar wel veel dikker dan van bovenaf. Het zal dus theoretisch iets condenseren van binnen denk ik. Maar weet iemand of dat verwaarloosbaar is of toch best een risico?

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
@TimoDimo Thermostaat met dauwpunt bewaking gebruiken. Alles wat niet dampdicht is kan condens opleveren lijkt me.

  • mr_evil08
  • Registratie: December 2008
  • Laatst online: 19-07 21:30
TimoDimo schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 19:36:
Ik ben aan het koelen met een vloer bestaande uit Fermacell 2E26 (25 mm gipsvezel met 9 mm vilt eronder) waar 14 mm buis in gefreesd is met laminaat erbovenop. Het geheel wordt gedragen door een houten constructievloer.

Ik kan ongeveer tot een Ta van 10-12 graden gaan voor er condens optreedt, vanwege de temperatuurgradiënt die pas bij zulke lage Ta aan de oppervlakte het dauwpunt bereikt. Nu vraag ik me af of dat kwaad kan en er ook in de vloer condens kan optreden waardoor ik waterschade binnenin de vloer krijg?

Ik weet dat laminaat natuurlijk aardig dampdicht is. Maar niet helemaal, en aan de randen vooral ook niet (daar zit alleen een plint). En van onderen is het dus alleen 2-3 cm hout, 9 mm vilt en dan gipsvezel. Dat is dus helemaal niet dampdicht maar wel veel dikker dan van bovenaf. Het zal dus theoretisch iets condenseren van binnen denk ik. Maar weet iemand of dat verwaarloosbaar is of toch best een risico?
Ik heb hier een droogbouwset XPS/EPS platen met aluminium profielen en laatst eens gekeken, niks vochtschade of water in de profielen, laminaat ligt er direct op, niet gelijmd etc.

Nu koel ik niet 24/7 maar het lijkt wel mee te vallen, de aanvoerleiding condenseerd als de malle daar moet ik nog iets mee.

Ik kan dauwpuntbewaking hoger zetten zodat condens op de aanvoerleiding stopt maar dan doet vloerkoeling te weinig.

Jouw gipsvezelplaten is uitkijken, het kan in theorie gaan schimmelen(kijk maar naar badkamers waar ze inmiddels massaal overstappen naar cementgebonden platen voor minstens de douchehoek), laminaat bovenop zou ik minder zorgen maken.

[ Voor 13% gewijzigd door mr_evil08 op 14-07-2026 22:04 ]

WP | SP, Daikin FTXM35M/RXM35M


  • Johan-1986
  • Registratie: Februari 2022
  • Laatst online: 18:17
Ik twijfel aan de grootte van het te plaatsen boilervat. Ik wil een RVS vat plaatsen met grote spiraal aan een 9wk warmtepomp. Wij zijn een gezin van twee volwassenen en een kind van 7.

We hebben een ligbad van 220 liter en een Ecosmart regendouche max. 6 liter/minuut. Het bad wordt niet dagelijks gebruikt eerder wekelijks. Wel dagelijks met zijn drieën douchen maar we zijn geen lange douchers.

Zou 200 liter voldoende zijn of toch voor 300 liter gaan? Ik ben zelf bang dat de laatste in verhouding te groot is. Zeker omdat met het opwarmen met de warmtepomp 200 of 300 liter snel weer op temperatuur is na gebruik bad. Ik nijg zelf nu eerder naar 200 liter maar mogelijk zie ik iets over het hoofd.

Wat zou hierin jullie advies zijn?

Plaatsing is op zolder op een betonnen vloer.

  • Mjier
  • Registratie: Juli 2023
  • Laatst online: 17:35
Je kunt met een 300l ook de watertemperatuur lager instellen in de boiler. Dat levert minder warmteverlies op, en je houdt reserve voor als de hele schoonfamilie een maandje op bezoek komt.

Vaillant Arotherm plus 55/6 - Atlantic Explorer V4 200l - Solaredge 1800wp - Home Assistant - Macte voyager twin


  • TomVH2
  • Registratie: Mei 2012
  • Laatst online: 14:56
Johan-1986 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 13:49:
Ik twijfel aan de grootte van het te plaatsen boilervat. Ik wil een RVS vat plaatsen met grote spiraal aan een 9wk warmtepomp. Wij zijn een gezin van twee volwassenen en een kind van 7.

We hebben een ligbad van 220 liter en een Ecosmart regendouche max. 6 liter/minuut. Het bad wordt niet dagelijks gebruikt eerder wekelijks. Wel dagelijks met zijn drieën douchen maar we zijn geen lange douchers.

Zou 200 liter voldoende zijn of toch voor 300 liter gaan? Ik ben zelf bang dat de laatste in verhouding te groot is. Zeker omdat met het opwarmen met de warmtepomp 200 of 300 liter snel weer op temperatuur is na gebruik bad. Ik nijg zelf nu eerder naar 200 liter maar mogelijk zie ik iets over het hoofd.

Wat zou hierin jullie advies zijn?

Plaatsing is op zolder op een betonnen vloer.
Wij hebben 185L. 2x douche, bad en afwas lukt met 185 op 48°C. Maar de volgende ochtend hebben we dan geen warm water als we willen opwarmen op zonnestroom. Ik had beter voor 300L gekozen. 200L is zeker voldoende als je smorgens en 's avonds opwarmt. Maar als je maar 1 keer per dag wil opwarmen dan kom je er niet met 200L icm. bad.

Warmtebehoefte: 12kwh/m²a | panasonic 3J R32 split met 2 Jaga Briza 12 | WTW Q450 ERV | PV 6800Wp met SMA 5kW inverter | Home Assistant | warema external venetian blinds


  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
Johan-1986 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 13:49:
Ik twijfel aan de grootte van het te plaatsen boilervat. Ik wil een RVS vat plaatsen met grote spiraal aan een 9wk warmtepomp. Wij zijn een gezin van twee volwassenen en een kind van 7.

We hebben een ligbad van 220 liter en een Ecosmart regendouche max. 6 liter/minuut. Het bad wordt niet dagelijks gebruikt eerder wekelijks. Wel dagelijks met zijn drieën douchen maar we zijn geen lange douchers.

Zou 200 liter voldoende zijn of toch voor 300 liter gaan? Ik ben zelf bang dat de laatste in verhouding te groot is. Zeker omdat met het opwarmen met de warmtepomp 200 of 300 liter snel weer op temperatuur is na gebruik bad. Ik nijg zelf nu eerder naar 200 liter maar mogelijk zie ik iets over het hoofd.

Wat zou hierin jullie advies zijn?

Plaatsing is op zolder op een betonnen vloer.
300 liter. Altijd genoeg water, alleen overdag opwarmen is hogere Cop, zonnepanelen kunnen dan hun werk doen, heb je die niet lagere stroomprijzen overdag (zeker in de toekomst met capaciteitstarieven die gaan komen) en je ontlast overdag het netwerk. In de winter overdag minder terugval binnentemperatuur als boiler moet opwarmen. Makkelijk keuze lijkt me.

  • Johan-1986
  • Registratie: Februari 2022
  • Laatst online: 18:17
bedankt voor jullie ervaringen! 300 liter zal het worden.

  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
Mjier schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:26:
Je kunt met een 300l ook de watertemperatuur lager instellen in de boiler. Dat levert minder warmteverlies op, en je houdt reserve voor als de hele schoonfamilie een maandje op bezoek komt.
Dat geldt alleen als het 200L vat eigenlijk te klein is en de temperatuur wordt verhoogd ter compensatie. Een geschikt klein vat kan net zo laag ingesteld worden als een groter vat en heeft dus minder warmteverlies, al is het verschil meestal klein.
Met 9 kW maakt de grootte eigenlijk niet uit; meer dan 18 kW douchewater heb je niet nodig, dus na 5 minuten douchen en 5 minuten afdrogen kan de volgende al weer, en dat de hele dag door :)

  • Carboy54
  • Registratie: Januari 2017
  • Laatst online: 18:03
Johan-1986 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 13:49:
Ik twijfel aan de grootte van het te plaatsen boilervat. Ik wil een RVS vat plaatsen met grote spiraal aan een 9wk warmtepomp. Wij zijn een gezin van twee volwassenen en een kind van 7.

We hebben een ligbad van 220 liter en een Ecosmart regendouche max. 6 liter/minuut. Het bad wordt niet dagelijks gebruikt eerder wekelijks. Wel dagelijks met zijn drieën douchen maar we zijn geen lange douchers.

Zou 200 liter voldoende zijn of toch voor 300 liter gaan? Ik ben zelf bang dat de laatste in verhouding te groot is. Zeker omdat met het opwarmen met de warmtepomp 200 of 300 liter snel weer op temperatuur is na gebruik bad. Ik nijg zelf nu eerder naar 200 liter maar mogelijk zie ik iets over het hoofd.

Wat zou hierin jullie advies zijn?

Plaatsing is op zolder op een betonnen vloer.
Denk vooruit en smart. Wij gaan naar een tijd van dynamische tarieven en net kosten. Dus warmte bufferen en opslaan als het voordelig is. Daarom dus 300 liter minimaal met een dergelijk bad. B.v. een Nexus met 32 mm spiraal die kan een 9 kW warmtepomp makkelijk aan.

[ Voor 3% gewijzigd door Carboy54 op 15-07-2026 17:08 ]

Weheat Sparrow + WH-MDC09J3E5 + ITHO AMBER 9.5. 26x245 WP Panelen. WP boiler 200L Adviseur Warmtepomponline&Fancoilonline


  • TimoDimo
  • Registratie: April 2009
  • Laatst online: 19-07 23:44
MotorBeast schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 20:29:
@TimoDimo Thermostaat met dauwpunt bewaking gebruiken. Alles wat niet dampdicht is kan condens opleveren lijkt me.
Dat lijkt me ook, theoretisch. Maar met deze hitte is wat meer koelen wel prettig. Met 12 graden aanvoertemperatuur krijg ik het binnen aardig koel. :) Met 16 graden merk je maar weinig van de koeling, ook omdat hij dan de hele tijd pendelt.

  • TimoDimo
  • Registratie: April 2009
  • Laatst online: 19-07 23:44
mr_evil08 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 21:52:
[...]

Ik heb hier een droogbouwset XPS/EPS platen met aluminium profielen en laatst eens gekeken, niks vochtschade of water in de profielen, laminaat ligt er direct op, niet gelijmd etc.
Ik was ook van plan om eens wat laminaat los te halen en te controleren op vocht. Dat is nu alleen even niet zo makkelijk.

Onder de constructievloer (houten planken) is het in ieder geval helemaal droog.
Nu koel ik niet 24/7 maar het lijkt wel mee te vallen, de aanvoerleiding condenseerd als de malle daar moet ik nog iets mee.
Dat heb ik ook. Ik wil fancoils gaan installeren, met dampdichte leidingen, maar voor nu maar even zo. Met de fancoils straks laat ik de vloerverwarming ook meedraaien, maar dan wel met dauwpuntsensor of ruime marge.
Ik kan dauwpuntbewaking hoger zetten zodat condens op de aanvoerleiding stopt maar dan doet vloerkoeling te weinig.

Jouw gipsvezelplaten is uitkijken, het kan in theorie gaan schimmelen(kijk maar naar badkamers waar ze inmiddels massaal overstappen naar cementgebonden platen voor minstens de douchehoek), laminaat bovenop zou ik minder zorgen maken.
Het leek me juist omgekeerd, dat laminaat kan gaan kromtrekken. Maar gelukkig heb ik waterbestendig laminaat. Gipsvezel met schimmel, nou ik hoop het niet! Ik ga als ik de vloer open heb ook even goed kijken of ik schimmel zie.

Dank voor jullie reacties. En mocht iemand anders nog wat toe te voegen hebben/ervaringen delen, graag!

  • testmanager
  • Registratie: Augustus 2004
  • Laatst online: 13:01
Johan-1986 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 13:49:
Ik twijfel aan de grootte van het te plaatsen boilervat. Ik wil een RVS vat plaatsen met grote spiraal aan een 9wk warmtepomp. Wij zijn een gezin van twee volwassenen en een kind van 7.

We hebben een ligbad van 220 liter en een Ecosmart regendouche max. 6 liter/minuut. Het bad wordt niet dagelijks gebruikt eerder wekelijks. Wel dagelijks met zijn drieën douchen maar we zijn geen lange douchers.

Zou 200 liter voldoende zijn of toch voor 300 liter gaan? Ik ben zelf bang dat de laatste in verhouding te groot is. Zeker omdat met het opwarmen met de warmtepomp 200 of 300 liter snel weer op temperatuur is na gebruik bad. Ik nijg zelf nu eerder naar 200 liter maar mogelijk zie ik iets over het hoofd.

Wat zou hierin jullie advies zijn?

Plaatsing is op zolder op een betonnen vloer.
Hoeveel kost die 300 extra tov de 200? Kun je dat nu missen? Dan zou ik het zeker doen. Gevalletje, beter mee verlegen dan om verlegen. Kan me niet voorstellen dat het inefficienter is. Je kan een boiler ook gaan inzetten als accu voor als de stroom goedkoop is of zonneoverschot.

  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
testmanager schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 11:36:
[...]

Hoeveel kost die 300 extra tov de 200? Kun je dat nu missen? Dan zou ik het zeker doen. Gevalletje, beter mee verlegen dan om verlegen. Kan me niet voorstellen dat het inefficienter is. Je kan een boiler ook gaan inzetten als accu voor als de stroom goedkoop is of zonneoverschot.
Ik kan me het juist wel voorstellen. Verder heb je niet zoveel aan een warmteaccu als je weinig warmwater gebruikt. Na een paar dagen is de boiler weer afgekoeld en ga je op goedkope uren verwarmen. Het verwarmen van 100L extra kost altijd meer dan het niet hoeven verwarmen.
Er zijn overigens genoeg redenen te verzinnen voor een groot vat, maar die heb ik voor dit geval nog niet gehoord :)

  • Jerra
  • Registratie: Oktober 2016
  • Laatst online: 15:29

Jerra

Beunhaas in wording

Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 14:29:
[...]

Ik kan me het juist wel voorstellen. Verder heb je niet zoveel aan een warmteaccu als je weinig warmwater gebruikt. Na een paar dagen is de boiler weer afgekoeld en ga je op goedkope uren verwarmen. Het verwarmen van 100L extra kost altijd meer dan het niet hoeven verwarmen.
Er zijn overigens genoeg redenen te verzinnen voor een groot vat, maar die heb ik voor dit geval nog niet gehoord :)
Haha ik dacht precies hetzelfde, zeker met een legionellarun ga je die 100 liter extra wel merken in extra gevraagde (en op dat moment opgeslagen) energie, waar je mogelijk nooit gebruik van gaat maken.

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
Jerra schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 15:47:
[...]

Haha ik dacht precies hetzelfde, zeker met een legionellarun ga je die 100 liter extra wel merken in extra gevraagde (en op dat moment opgeslagen) energie, waar je mogelijk nooit gebruik van gaat maken.
Zal wel meevallen. Ik vul normaal gesproken iedere dag een bad maar met het huidige watertekort douchen we alleen maar om ons steentje bij te dragen. Wat je niet opmaakt hoef je ook niet te verwarmen en stilstand verlies is met mijn boiler minimaal. Vandaag 0,7kWh verstookt om de boiler weer naar 50 graden te brengen. Had ook dagen kunnen wachten tot hij leeg is maar dat kleine verbruik dekken de zonnepanelen makkelijk. Ik raad iedereen een 300 liter boiler aan in een woonhuis. Ook wel zo fijn dat je nieuwe kopers met kinderen kan zeggen dat ze nooit zonder warm water komen te zitten. Ja, ik denk ook aan de toekomst als het huis in de verkoop gaat.

  • Jerra
  • Registratie: Oktober 2016
  • Laatst online: 15:29

Jerra

Beunhaas in wording

Toch heeft een grotere boiler altijd meer verlies, kost het verwarmen van meer water relatief meer energie, de compressor moet langer door op z'n zwaarste punt.

Mogelijk wordt het elektrisch element eerder ingeschakeld, etcetera

  • Get!em
  • Registratie: Maart 2004
  • Niet online

Get!em

Oh die ja!

Staat net een artikel in vereniging eigenhuis magazine over de boiler als batterij. Resultaten zijn vrij mager uiteraard. En dan ook nog omdat ze in eerste instantie redeneren vanuit een COP1 boiler. Met warmtepomp monoblock als warmtebron wordt energieverbruik (en daarmee zelfgebruikte zonnepanelen energie) natuurlijk nog minder.

Ik zie hier regelmatig dat na een legionella run er minder water uit het warme vat is verbruikt (douchekraan gaat in andere mengverhouding door het warmere water) en dat de volgende dag de run domweg wordt overgeslagen tegen het normale setpoint. En het gaat uiteindelijk maar om een paar kWh, tenzij je dus met een COP 1 verwarmer aan de slag gaat (en dus eventueel backupelement als buitentemperatuur en/of doeltemperatuur (legionella) buiten bereik van compressor liggen.

  • Get!em
  • Registratie: Maart 2004
  • Niet online

Get!em

Oh die ja!

Jerra schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:05:
Toch heeft een grotere boiler altijd meer verlies, kost het verwarmen van meer water relatief meer energie, de compressor moet langer door op z'n zwaarste punt.

Mogelijk wordt het elektrisch element eerder ingeschakeld, etcetera
Njee. Een grotere boilervat heeft relatief minder oppervlak per volume. Absolute verlies is wel iets hoger uiteraard.

Electrisch element gaat vaak aan obv andere parameters dan volume en/of tijdsduur. Die gaat aan op compressor bereik vs buitentemperatuur en doeltemperatuur tapwater. Waar de element wel aan kan springen is als de graadminuten te traag gaan (te weinig opwarming in bepaalde tijd), maar dan is je warmtepomp te klein. Ook gaat de tijd van tapwaterverwarmen bij een monoblock natuurlijk wel ten koste van verwarming van je huis. Dus ook daar ga je (iets) extra verstoken om weer op setpoint te komen.

  • Jerra
  • Registratie: Oktober 2016
  • Laatst online: 15:29

Jerra

Beunhaas in wording

Get!em schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:11:
[...]

Njee. Een grotere boilervat heeft relatief minder oppervlak per volume. Absolute verlies is wel iets hoger uiteraard.
I stand corrected. :) Daar heb je helemaal gelijk in, het absolute warmteverlies is natuurlijk nog steeds groter.

  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
Jerra schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:05:
Toch heeft een grotere boiler altijd meer verlies, kost het verwarmen van meer water relatief meer energie, de compressor moet langer door op z'n zwaarste punt.
Een groter vat kan op een lagere temperatuur staan om dezelfde hoeveelheid warm water te kunnen leveren. DAT is het voornaamste voordeel van een groter vat. Een 200L op 60 graden heeft dezelfde hoeveelheid warm water als een 300L op 45 graden. Dat scheelt nogal wat aan COP...

Daarnaast kan een groter vat de vrijheid geven om op optimaal moment (hoge buitentemperatuur & PV opwek) te verwarmen i.p.v. ad-hoc op moment van verbruik.

[ Voor 17% gewijzigd door assje op 16-07-2026 17:30 ]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 14:29:
Het verwarmen van 100L extra kost altijd meer dan het niet hoeven verwarmen.
Enige moment waarop die extra 100L een nadeel is is voor de legionella runs. Daarbuiten doet die 100L zelf niets; het is alleen de extra oppervlakte die resulteert in hoger stilstandsverlies (zeg ca. 30%).

Of de efficientere opwarming of de stilstandsverliezen doorslaggevend zijn zal afhangen van het gebruik. Als die boiler dagelijks opgewarmd wordt dan wint het grotere vat zeker, als het 1x per week is wegen de stilstandverliezen uiteraard relatief veel zwaarder.

[ Voor 27% gewijzigd door assje op 16-07-2026 16:27 ]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
MotorBeast schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:00:
[...]

Zal wel meevallen. Ik vul normaal gesproken iedere dag een bad maar met het huidige watertekort douchen we alleen maar om ons steentje bij te dragen. Wat je niet opmaakt hoef je ook niet te verwarmen en stilstand verlies is met mijn boiler minimaal. Vandaag 0,7kWh verstookt om de boiler weer naar 50 graden te brengen. Had ook dagen kunnen wachten tot hij leeg is maar dat kleine verbruik dekken de zonnepanelen makkelijk. Ik raad iedereen een 300 liter boiler aan in een woonhuis. Ook wel zo fijn dat je nieuwe kopers met kinderen kan zeggen dat ze nooit zonder warm water komen te zitten. Ja, ik denk ook aan de toekomst als het huis in de verkoop gaat.
Leuk voor je. Maar TS heeft misschien niet eens panelen. En ja, 0.7 kWh is niet veel, maar met 200L zou je onder gelijke omstandigheden tussen de 15 en 30 % minder uitkomen.
Toekomstbestendigheid kan een reden zijn. Is niet voor iedereen zo.

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:25:
[...]

Leuk voor je. Maar TS heeft misschien niet eens panelen. En ja, 0.7 kWh is niet veel, maar met 200L zou je onder gelijke omstandigheden tussen de 15 en 30 % minder uitkomen.
Toekomstbestendigheid kan een reden zijn. Is niet voor iedereen zo.
Tuurlijk niet want mijn verbruik wat ik er gisteren uithaalde blijft gelijk ook met een 200 liter boiler. Ik kom dan echt niet lager uit door het minimale stilstand verlies. En heb ik wel veel water nodig.....TAPPEN MAAR!. Zalig.

[ Voor 3% gewijzigd door MotorBeast op 16-07-2026 16:29 ]


  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
assje schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:21:
[...]


Een groter vat hoeft op een lagere temperatuur te staan om dezelfde hoeveelheid warm water te leveren. DAT is het grote voordeel van een groter vat. Een 200L op 60 graden heeft dezelfde hoeveelheid warm water als een 300L op 45 graden. Dat scheelt nogal wat aan COP...

Daarnaast kan een groter vat de vrijheid geven om op optimaal moment (hoge buitentemperatuur & PV opwek) te verwarmen i.p.v. ad-hoc op moment van verbruik.
Nee, dan heb je niet het juiste vat gekocht. Hier stoken we een 150L vat op 45 graden. Daar doen we soms zelfs 2 dagen mee (o.b.v. dagelijks 2x douchen).

  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:33:
Nee, dan heb je niet het juiste vat gekocht. Hier stoken we een 150L vat op 45 graden. Daar doen we soms zelfs 2 dagen mee (o.b.v. dagelijks 2x douchen).
Dat verandert toch niets aan de stelling.
Maak jij dan dezelfde afweging tussen een 100 en een 150L vat....

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
MotorBeast schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:28:
[...]

Tuurlijk niet want mijn verbruik wat ik er gisteren uithaalde blijft gelijk ook met een 200 liter boiler. Ik kom dan echt niet lager uit door het minimale stilstand verlies. En heb ik wel veel water nodig.....TAPPEN MAAR!. Zalig.
Jij denkt het te kunnen winnen van natuurkundige wetten. Volhouden _O-

  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
assje schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:34:
[...]


Dat verandert toch niets aan de stelling.
Maak jij dan dezelfde afweging tussen een 100 en een 150L vat....
Jawel, want 100L zou voor ons soms inderdaad te klein zijn. Er is per situatie een bepaalde max. grootte. Als dat 200L is, dan wordt 300L alleen maar duurder.

  • Jerra
  • Registratie: Oktober 2016
  • Laatst online: 15:29

Jerra

Beunhaas in wording

@assje Ik ben het met je eens hoor, maar nu ben je voor mijn gevoel dezelfde case aan het verdedigen, namelijk bepalen wat je nodig hebt, in plaats van uitgaan van meer==beter.

Wat hiervoor werd gedaan richting de TS.

  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:39:
Jawel, want 100L zou voor ons soms inderdaad te klein zijn. Er is per situatie een bepaalde max. grootte. Als dat 200L is, dan wordt 300L alleen maar duurder.
Ik zou zeggen dat dit is wanneer de temperatuur van het vat niet lager kan. Jij hebt hem nu op 45, als hij naar 44 zou kunnen dan is dat besparing en mogelijk en grotere factor dan de extra stilstandverliezen.

Hoe dan ook; het ging mij erom dat het niet zo binair is als gesteld werd. Setpoint en range van de boiler zijn zeer relevante parameters.

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
Jerra schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:41:
@assje Ik ben het met je eens hoor, maar nu ben je voor mijn gevoel dezelfde case aan het verdedigen, namelijk bepalen wat je nodig hebt, in plaats van uitgaan van meer==beter.
Eens, ik ageer vooral tegen de stelling "minder=beter". Ik zou zeggen bij twijfel liever te groot dan te klein. De boiler is pas écht te groot als de setpoint niet lager kan.

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • Martin7182
  • Registratie: Juni 2020
  • Nu online
Nienand heeft gezegd "minder=beter" :)
@Johan-1986 trek zelf je conclusies d:)b

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
Martin7182 schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:35:
[...]

Jij denkt het te kunnen winnen van natuurkundige wetten. Volhouden _O-
Doe ik ook. Zelfs als ik niets tap hoef ik niet eens mijn boiler te verwarmen. Isolatie boiler doet zijn werk. 100 liter eruit is 100 eruit zowel bij een 300 als 200 liter boiler. Dus ook maar 100 liter opwarmen. 30% verschil in verbruik. _O-

  • assje
  • Registratie: Maart 2007
  • Laatst online: 18:11
torvodlor schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:46:
Ik ga 32/3 meerlagenbuis aanleggen binnen de thermische schil van de meterkast naar zolder. Omdat het aanleggen zelf al voldoende uitdagingen met zich mee zal brengen, begin ik met de kale MLB, en die zal ik daar waar mogelijk na-isoleren met buisisolatie. Nu zit ik even te kijken naar wat er aan buisisolatie beschikbaar is. Armaflex buisisolatie lijkt een stuk duurder dan buisisolatie bij bijvoorbeeld de Gamma. Beide lijken ongeveer dezelfde thermische geleiding te hebben, zo rond de 0.04 W/(m.K). Is er een reden om toch voor duurdere buisisolatie te gaan? Ik ga niet condenserend koelen.
Het hele concept van leidingen isoleren is naar mijn mening vooral een ding vanuit oude tijden met woningen waar aan alle kant de wind doorheen waait. Met een woning met een deugdelijke thermische schil hoef je leidingen helemaal niet te isoleren. Sterker nog, het is een beetje extra afgifte wat alleen maar positief is.

Uitzondering is het trace van warmtepomp naar boiler; daar is isolatie natuurlijk wél van toegevoegde waarde (voor buiten het verwarmingsseizoen). Als er leidingen door onverwarmde/ongeisoleerde ruimte lopen dan wordt het natuurlijk ook anders.

Mijn warmtepomp en vloerverwarmingverdeler staan in de verder onverwarmde (nog matig geisoleerde) garage en zelfs die leidingen isoleer ik niet, is gewoon prima als radiator.

Aanvoerleiding naar verdeler binnen thermische schil zonder wens condenserend koelen zou ik lekker laten voor wat het is.

[ Voor 14% gewijzigd door assje op 16-07-2026 17:47 ]

“The greatest threat to our planet is the belief that someone else will save it.” [quote by Robert Swan, OBE]


  • ocaj
  • Registratie: Juli 2011
  • Niet online
@Johan-1986 In de 200/300 liter afweging speelt ook nog enorm mee of je een douche-wtw hebt (alhoewel dat voor een bad niet helpt, tenzij je na het badderen wil douchen).
Ik heb een 200 liter vat (en geen plek voor een 300 liter, dus dat was een simpele afweging), maar toen we nog geen douche-wtw hadden was dat best krap voor een gezin van 4. Sinds we de badkamer verbouwd hebben en een douche-wtw hebben is die 200 liter eigenlijk prima.
Scheelt - in mijn geval - ca 40% stroomverbruik, bij gelijkblijvend douche-gedrag.

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
assje schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 17:34:
[...]


Het hele concept van leidingen isoleren is naar mijn mening vooral een ding vanuit oude tijden met woningen waar aan alle kant de wind doorheen waait. Met een woning met een deugdelijke thermische schil hoef je leidingen helemaal niet te isoleren. Sterker nog, het is een beetje extra afgifte wat alleen maar positief is.

Uitzondering is het trace van warmtepomp naar boiler; daar is isolatie natuurlijk wél van toegevoegde waarde (voor buiten het verwarmingsseizoen). Als er leidingen door onverwarmde/ongeisoleerde ruimte lopen dan wordt het natuurlijk ook anders.

Mijn warmtepomp en vloerverwarmingverdeler staan in de verder onverwarmde (nog matig geisoleerde) garage en zelfs die leidingen isoleer ik niet, is gewoon prima als radiator.

Aanvoerleiding naar verdeler binnen thermische schil zonder wens condenserend koelen zou ik lekker laten voor wat het is.
Ben ik het niet mee eens. Ik heb een Monoblock met max aanvoer 40 graden verwarming en 50 SWW. 20 meter heen en terug naar boven over 2 verdiepingen. Toen mijn isolatie nog open stond (gepruts van de installateur) werd het zonder radiatoren open boven met gemak 21 graden. Nu ik alles netjes heb gemaakt gewoon 19 graden. 21 boven om te slapen vind ik te warm. Nb: HT Armaflex en verlies zelfs nu nog wat warmte.

  • MotorBeast
  • Registratie: Maart 2017
  • Nu online
Jerra schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 16:05:
Toch heeft een grotere boiler altijd meer verlies, kost het verwarmen van meer water relatief meer energie, de compressor moet langer door op z'n zwaarste punt.

Mogelijk wordt het elektrisch element eerder ingeschakeld, etcetera
Heb ik een 200 en 300 liter boiler. Trek er 100 liter uit. Sterker dan zal de 300 liter lijkt me zelfs minder afkoelen want die mengt met meer water wat op temperatuur blijft dan de 200. En BUH? Die staat bij mij zelfs uit en WP maakt met gemak zelfs in de winter de 300 liter warm. Zwaarste punt klopt ook niet want dat ding van mij kan 70 graden maken en ik maak maar 50 of 55 graden. Blaas het aub niet zo op. Je kan ook overdrijven.

  • Beer070
  • Registratie: Augustus 2021
  • Laatst online: 14:42
MotorBeast schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 19:08:
[...]

Heb ik een 200 en 300 liter boiler. Trek er 100 liter uit. Sterker dan zal de 300 liter lijkt me zelfs minder afkoelen want die mengt met meer water wat op temperatuur blijft dan de 200. En BUH? Die staat bij mij zelfs uit en WP maakt met gemak zelfs in de winter de 300 liter warm. Zwaarste punt klopt ook niet want dat ding van mij kan 70 graden maken en ik maak maar 50 of 55 graden. Blaas het aub niet zo op. Je kan ook overdrijven.
Volgens mij zijn er hier een aantal discussies die door elkaar heen lopen, eentje over wat je nodig hebt aan DHW en een ander wat efficiënter is.

Met een verwarmingselement (COP1) is het zo efficiënt mogelijk om zo min mogelijk water op te warmen, en alleen als je het nodig hebt. Neem dan een doorstromer in plaats van een boiler, die is bijna per definitie het meest efficiënt.

Met een warmtepomp(boiler) is efficiëntie een hartstikke lastige formule afhankelijk van bijvoorbeeld de buitentemperatuur en doeltemperatuur en dynamische stroomkosten. hoe lager je doeltemperatuur en hoe hoger je buitentemperatuur, hoe beter de efficiëntie.

Wat betreft wat je nodig hebt, hangt het heel erg af van jezelf en de omgeving. Ik ken genoeg bikkels die wekenlang kunnen wassen met koud water en een washandje, maar als ik dat aan mijn vrouw vertel hebben we snel genoeg een afspraak bij de notaris voor een scheiding. Ik ben het hier persoonlijk vooral eens met de groep die stelt dat meer beter is. 300L is beter dan 200L en 55 graden is beter dan 45 graden. Als je 1000+ euro per maand uitgeeft aan je hypotheek zou ik het raar vinden om voor 5 euro besparen te kiezen voor mogelijk minder comfort, maar als dat iemands hobby is dan respecteer ik dat ook.

  • Rojado
  • Registratie: Januari 2024
  • Laatst online: 17:53
En nog een optie 😉, voorheen warmde ik de 230 boiler elke dag naar 44 graden op (een bekende waarde 😊). Nu om de dag naar 53 op een gunstig zon moment. De fall back temperatuur staat op 35.

Resultaat: ipv elke dag maar eens op de twee dagen een WP run om op te warmen en dan nog is het water op het laatst warmer dan voorheen bij elke dag naar 44.

  • Kameelstok
  • Registratie: December 2021
  • Laatst online: 16:00
Rojado schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 21:13:
En nog een optie 😉, voorheen warmde ik de 230 boiler elke dag naar 44 graden op (een bekende waarde 😊). Nu om de dag naar 53 op een gunstig zon moment. De fall back temperatuur staat op 35.

Resultaat: ipv elke dag maar eens op de twee dagen een WP run om op te warmen en dan nog is het water op het laatst warmer dan voorheen bij elke dag naar 44.
Deze opties zijn wel sterk afhankelijk van het verwachte verbruik (huishouden, douchekop) en de locatie van de temperatuur-sensor.

Hier gaat het vat van 240 liter iedere dag van 52 naar +/- 30 graden waarbij er ca. 200 liter water verbruikt wordt. SWW run draait dus sowieso iedere middag en soms nog een kleine extra run...

Ik zou om die reden graag een iets groter vat willen maar dat gaan we nu niet meer aanpassen.

  • Johan-1986
  • Registratie: Februari 2022
  • Laatst online: 18:17
Ik heb wel wat losgemaakt. Bedankt voor alle meningen, nu een conclusie destilleren. We hebben wel zonnepanelen en verwachting is 3/4e jaar "gratis" warm water te maken. Geen douche wtw. Ik schat ons verbruik zo in dat 300 liter geen must is maar door het grotere volume wel de temperatuur omlaag kan. En inderdaad met de legionella run zal het weer meer energie kosten...

  • AndredB
  • Registratie: Augustus 2009
  • Laatst online: 09:56
Gezocht: optimale (of goede) layout warmtepomp/warmteterugwinning/afgifte via vloer en-of lucht bij (zeer) energiezuinig huis


Mijn vrouw en ik zijn in vergevorderd stadium voor een nieuwbouwhuis (“anderhalflaags met schuine kap”) , dat aan de Passief Huisnorm voldoet.  Het is daarmee zeer energiezuinig. Het wordt houtskeletbouw met een stevige betonvloer en 6cm cementdeklaag op de verdiepingsvloer.

Voor het ontwerp van de technische installatie gelden als uitgangspunten

(1) de eigenschappen het huis (energiezuinig, genoeg thermische massa om op een koude winterdag zonder zon één dag zonder verwarming te kunnen),

(2) (onze) gedragseigenschappen: in de winter prima alles dicht te hebben; in de zomer staan de tuindeuren volop open,

(3) de energietransitie en haar eigenschappen: we gaan meer en meer naar variabele tarieven; het is prima om in de zomer pv-overschot weg te gooien; the big five (PV, airco, warmtepomp, accu (is een optie om in het huis te plaatsen), Electric Vehicle (is er voorlopig nog niet)) laten zich slim aansturen. En: (ongebufferde) weerstandsverwarming wil je niet.

 

Mijn vraag is met welke apparatuur zich het huis het best laat verwarmen/koelen (= vraag A). Er spelen een paar overwegingen:

(4) de thermische massa zit voor een belangrijk deel in de beton- of cementvloeren. Bovendien voelt de vloer (zeker de benedenvloer) toch relatief koud aan als je alleen luchtverwarming hebt. Met inblaaslucht leg je niet makkelijk een warmtevoorraad in je huis aan, met vloerverwarming wel, nl in het beton of cement. Dus: in ieder geval beneden vloerverwarming. Boven : een vraag wel of niet.

(5) koelen hoeft niet extreem intensief te zijn, maar ‘het ergste er vanaf halen’ is prettig. Ook daar geldt: (koude)opslag in beton-/cementvloer doet al veel, dat kan je ook in juli overdag doen met deuren open: Immers: in de zomerhitte had je anders je je overschot aan PVstroom toch weggegooid (gecurtailed). In die situatie is het slimmer je (anders waardeloze) PVstroom te gebruiken om je beton/cementvloer te koelen. ’s Avonds  en ’s nachts is dan de kern van je huis toch koel.

(6) er is sowieso een luchtverversysteem aanwezig met een warmteterugwininstallatie (WTW). Ze zijn er zelfs met daaraan gekoppeld een warmtepomp (die ook kan koelen), zoals bijvoorbeeld de Nilan S en Nilan P maar in de winter zakken claims en specificaties door z’n hoeven: het luchtdebiet is te klein om er voldoende energie uit te halen en moet je bijverwarmen. (zie discussie/berekening/conclusie op Passief huis - Duurzame energie en installaties - GoT (discussie start op 26 maart 2025, mooi (bevestigend) antwoord op 25 mei). Andersom zal in de zomer juist de koelwens tekort schieten.

(7) omdat er sowieso luchttoevoer in iedere ruimte is, is het natuurlijk aantrekkelijk die inblaaslucht te verwarmen (winter) of te koelen (zomer). Zeker daarmee kan je sneller reageren. Maar… is dit nodig? Wel moet ik zeggen dat ik denk dat ‘koelen via de vloer(en)” niet heel makkelijk gaat. Op broeierige dagen kom je gauw onder het dauwpunt (= natte vloer). Met luchtinblaas kan je wezenlijk lager koelen (instromende luchttemperatuur tot onder dauwpunt), want condenswater wordt in de WP opgevangen en afgevoerd.

(8) omdat (zie 6) een WTW met daaraan een WP (bv die Nilan’s) in de echt koudere periodes tekort schiet, is een zelfstandige (grotere) warmtepomp gewenst. Dan hoeft de WTW niet ook een ingebouwde WP te hebben.

 

Daarmee gaat het naar de configuratie: (a) reguliere WP die warmte voor het huis levert en warm water levert (300l voorraadvat) icm (b) een reguliere WTW.

Maar: Wat is hier een goed warmteafgiftesysteem voor? (=vraag B) Zie (4): er komt sowieso vloerverwarming, dus dat suggereert een lucht/water warmtepomp maar (zie (6) en (7) het is ook handig voor de snelle bijsturing om de inblaaslucht te verwarmen, dat suggereert een lucht/lucht warmtepomp. Is beide te combineren? Ik heb nog nooit van een lucht/(lucht&water) warmtepomp gehoord, maar ik zie die combinatie als verwarmen/koelen via vloer in combinatie met via inblaaslucht toch wel als noodzakelijk.

 

Ervaringen? Tips? Voor de goede orde, het huis is niet klein, met de PassiefHuisspecificaties zouden we op een thermische warmtevraag in de winter van max 2500w uitkomen. Dus: de kleinste wp lijkt te volstaan.

  • michaelvo
  • Registratie: Oktober 2006
  • Nu online
@AndredB Mooiste lijkt mij overal vloerverwarming in het cement, L/W warmtepomp om dat te koelen / verwarmen, een WTW systeem met enthalpiewisselaar, en ergens op de bovenste verdieping één simpele L/L warmtepomp voor het ontvochtigen en eventueel bijstook/bijkoeling.

Je komt dan volgens mij erg dicht in de buurt van het huis van je naamgenoot @Andrehj :).

WP: ME PUHZ-SW100YAA + EHSC-VM2D + HTWBOI-300 || AC: MHI SRK/C 50 ZS-W + MHI SRK/C 35 ZS-W || PV: 10.4 kWp ZO + Enphase IQ8+ || MV: Itho Daalderop CVE-S Optima Inside CO2


  • Seafarer
  • Registratie: November 2012
  • Laatst online: 14:48

Seafarer

XXX

AndredB schreef op vrijdag 17 juli 2026 @ 11:36:
Gezocht: optimale (of goede) layout warmtepomp/warmteterugwinning/afgifte via vloer en-of lucht bij (zeer) energiezuinig huis


Mijn vrouw en ik zijn in vergevorderd stadium voor een nieuwbouwhuis (“anderhalflaags met schuine kap”) , dat aan de Passief Huisnorm voldoet.  Het is daarmee zeer energiezuinig. Het wordt houtskeletbouw met een stevige betonvloer en 6cm cementdeklaag op de verdiepingsvloer.

Voor het ontwerp van de technische installatie gelden als uitgangspunten

(1) de eigenschappen het huis (energiezuinig, genoeg thermische massa om op een koude winterdag zonder zon één dag zonder verwarming te kunnen),

(2) (onze) gedragseigenschappen: in de winter prima alles dicht te hebben; in de zomer staan de tuindeuren volop open,

(3) de energietransitie en haar eigenschappen: we gaan meer en meer naar variabele tarieven; het is prima om in de zomer pv-overschot weg te gooien; the big five (PV, airco, warmtepomp, accu (is een optie om in het huis te plaatsen), Electric Vehicle (is er voorlopig nog niet)) laten zich slim aansturen. En: (ongebufferde) weerstandsverwarming wil je niet.

 

Mijn vraag is met welke apparatuur zich het huis het best laat verwarmen/koelen (= vraag A). Er spelen een paar overwegingen:

(4) de thermische massa zit voor een belangrijk deel in de beton- of cementvloeren. Bovendien voelt de vloer (zeker de benedenvloer) toch relatief koud aan als je alleen luchtverwarming hebt. Met inblaaslucht leg je niet makkelijk een warmtevoorraad in je huis aan, met vloerverwarming wel, nl in het beton of cement. Dus: in ieder geval beneden vloerverwarming. Boven : een vraag wel of niet.

(5) koelen hoeft niet extreem intensief te zijn, maar ‘het ergste er vanaf halen’ is prettig. Ook daar geldt: (koude)opslag in beton-/cementvloer doet al veel, dat kan je ook in juli overdag doen met deuren open: Immers: in de zomerhitte had je anders je je overschot aan PVstroom toch weggegooid (gecurtailed). In die situatie is het slimmer je (anders waardeloze) PVstroom te gebruiken om je beton/cementvloer te koelen. ’s Avonds  en ’s nachts is dan de kern van je huis toch koel.

(6) er is sowieso een luchtverversysteem aanwezig met een warmteterugwininstallatie (WTW). Ze zijn er zelfs met daaraan gekoppeld een warmtepomp (die ook kan koelen), zoals bijvoorbeeld de Nilan S en Nilan P maar in de winter zakken claims en specificaties door z’n hoeven: het luchtdebiet is te klein om er voldoende energie uit te halen en moet je bijverwarmen. (zie discussie/berekening/conclusie op Passief huis - Duurzame energie en installaties - GoT (discussie start op 26 maart 2025, mooi (bevestigend) antwoord op 25 mei). Andersom zal in de zomer juist de koelwens tekort schieten.

(7) omdat er sowieso luchttoevoer in iedere ruimte is, is het natuurlijk aantrekkelijk die inblaaslucht te verwarmen (winter) of te koelen (zomer). Zeker daarmee kan je sneller reageren. Maar… is dit nodig? Wel moet ik zeggen dat ik denk dat ‘koelen via de vloer(en)” niet heel makkelijk gaat. Op broeierige dagen kom je gauw onder het dauwpunt (= natte vloer). Met luchtinblaas kan je wezenlijk lager koelen (instromende luchttemperatuur tot onder dauwpunt), want condenswater wordt in de WP opgevangen en afgevoerd.

(8) omdat (zie 6) een WTW met daaraan een WP (bv die Nilan’s) in de echt koudere periodes tekort schiet, is een zelfstandige (grotere) warmtepomp gewenst. Dan hoeft de WTW niet ook een ingebouwde WP te hebben.

 

Daarmee gaat het naar de configuratie: (a) reguliere WP die warmte voor het huis levert en warm water levert (300l voorraadvat) icm (b) een reguliere WTW.

Maar: Wat is hier een goed warmteafgiftesysteem voor? (=vraag B) Zie (4): er komt sowieso vloerverwarming, dus dat suggereert een lucht/water warmtepomp maar (zie (6) en (7) het is ook handig voor de snelle bijsturing om de inblaaslucht te verwarmen, dat suggereert een lucht/lucht warmtepomp. Is beide te combineren? Ik heb nog nooit van een lucht/(lucht&water) warmtepomp gehoord, maar ik zie die combinatie als verwarmen/koelen via vloer in combinatie met via inblaaslucht toch wel als noodzakelijk.

 

Ervaringen? Tips? Voor de goede orde, het huis is niet klein, met de PassiefHuisspecificaties zouden we op een thermische warmtevraag in de winter van max 2500w uitkomen. Dus: de kleinste wp lijkt te volstaan.
Maar met lucht/water en dan extra naast je vloerverwarming fancoils voor de snelle reactie tijd? Edit: en condenserend koelen.

Deze oplossing komt hier vaker voorbij.

Een CV-Ketel is een vlamkoeler en een radiator is een waterkoeler. :) Debiet is vermogen en niet de temperatuur.

Je vraag is veel te uitgebreid voor dit topic. Open een eigen topic (evt volgens de template in de WP-FAQ) en plaats er hier (en in het Bouw je eigen woning topic) een link naar toe.
Dan zal ik daar uitgebreid reageren.

[ Voor 6% gewijzigd door Andrehj op 18-07-2026 16:26 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.


  • AndredB
  • Registratie: Augustus 2009
  • Laatst online: 09:56
Dag voornaamgenoot (Andrehj), je hebt wel gelijk, denk ik. Dit verdwaalt. Ik heb een nieuw topic aangemaakt: Zeer energiezuinig huis: wat is beste warmtepompconfiguratie - Duurzame energie en installaties - GoT . Verzoek aan iedereen om dáár te reageren, niet (meer) hier. Wat de WP-FAQtemplate is, kon ik niet vinden, maar de vragen (en voorliggende gedachten) staan er m.i. duidelijk geformuleerd. Mvg-AdB.

Nb: ook een link in Ervaringen met het bouwen van een eigen huis - Deel 3 - Bouwen en klussen - GoT geplaatst.

  • Termy
  • Registratie: September 2001
  • Laatst online: 00:01

Termy

valt er nog wat te fragge?

@AndredB nog even hier voor toekomstige lezers:
Als je met een WP verwarmt/koelt wil je nooit iets snel veranderen en zeker niet als je huis goed geïsoleerd is en veel thermische massa bevat. Gewoon 1 temperatuur instellen en nooit meer aankomen. Jouw huis klinkt als het schoolvoorbeeld van zo'n situatie.

-=[Terminator]=- R3doxNL Anahka#2910 Specs. 16x LONGi LR4-72HPH-455M (7280 Wp) Oost/West (-85°/95°,13°) op 8x APS DS3-L. ID.3 First Plus. Zappi v2.1. Daikin 3MXM40A met CTXM15R, FTXM20R en FTXM35R.

AndredB schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 22:43:
Wat de WP-FAQtemplate is, kon ik niet vinden,
WP FAQ: Het ik-wil-een-warmtepomp FAQ topic. De rest heb ik al beantwoord in Zeer energiezuinig huis: wat is beste warmtepompconfiguratie

[ Voor 22% gewijzigd door Andrehj op 19-07-2026 10:28 ]

WP: ME PUHZ-SW75YAA + ERSD-VM2D + EV-WP-TWS-1W 300; AC: ME MXZ-2F42VF + 2x MSZ-LN25VGV; PV: 14.08 kWp O/W + SMA STP 8.0; Vent: Zehnder Q600 ERV + Ubbink AirExcellent.

Pagina: 1 ... 268 269 Laatste

Let op:
Bij posten in dit topic wordt aangenomen dat je Het ik-wil-een-warmtepomp FAQ topic al gelezen hebt :)