De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen

[hamsteg]

toolkist schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 10:36:
[...]

We kunnen ook prima zonder staal van Tatasteel.

Dat is een stelling die ik voor een onafhankelijk Europa wel heel bout vind. Tata Steal levert hoogwaardig staal. Zelfs Amerikanen kopen dat nog steeds omdat hun eigen industrie die kwaliteit niet kan leveren.

[tlpeter]

hamsteg schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 10:44:
[...]

Dat is een stelling die ik voor een onafhankelijk Europa wel heel bout vind. Tata Steal levert hoogwaardig staal. Zelfs Amerikanen kopen dat nog steeds omdat hun eigen industrie die kwaliteit niet kan leveren.

Tata steel nederland leverd 4-5% van alle staal in Europa:

https://nieuweijmond.nl/huidige-ijmond/

[YakuzA]

toolkist schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 10:36:
[...]

We kunnen ook prima zonder staal van Tatasteel.

We kunnen ook prima zonder alle boeren, gewoon alles importeren uit het buitenland.

[klaaas]

YakuzA schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 11:02:
[...]

We kunnen ook prima zonder alle boeren, gewoon alles importeren uit het buitenland.

We schijnen 90% van ons staal al te importeren, dus op de laatste paar procenten komt het ook niet aan als het om autonomie gaat

[Adlermann]

klaaas schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 11:49:
[...]

We schijnen 90% van ons staal al te importeren, dus op de laatste paar procenten komt het ook niet aan als het om autonomie gaat

@hamsteg heeft een punt: Het gaat om het type staal, wat hoogovens maakt is vrij uniek staal. Dat kan op termijn prima overgenomen worden, maar wegknippen voordat er nieuwe alternatieven zijn is dom en maakt niet alleen NL afhankelijk van het buitenland, maar de EU als geheel.

We moeten eens ophouden oude schoenen weg te gooien voordat we nieuwe hebben. Prima dat je een transitie doorgaat, maar dat doe je door middel van plateau planning, je gaat alle tussenstadia ook netjes ontwerpen, en dan pas oude dingen afstoten (zoals we in IT, enterprise architecture ook doen).


Bijvoorbeeld: hoe duitsland eerst de kerncentrales wegdeed, voordat het goede vervanging had...Dat is ook hoe het niet moet. Prima dat in de toekomst, 30 jaar, er beter staal ergens anders gemaakt kan worden. Maar dat betekent niet dat we nu al hoogovens bij het oud vuil moeten pleuren.

[ Voor 6% gewijzigd door Adlermann op 20-08-2026 11:55 ]

[klaaas]

Adlermann schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 11:53:
[...]

@hamsteg heeft een punt: Het gaat om het type staal, wat hoogovens maakt is vrij uniek staal. Dat kan op termijn prima overgenomen worden, maar wegknippen voordat er nieuwe alternatieven zijn is dom en maakt niet alleen NL afhankelijk van het buitenland, maar de EU als geheel.

We moeten eens ophouden oude schoenen weg te gooien voordat we nieuwe hebben. Prima dat je een transitie doorgaat, maar dat doe je door middel van plateau planning, je gaat alle tussenstadia ook netjes ontwerpen, en dan pas oude dingen afstoten (zoals we in IT, enterprise architecture ook doen).


Bijvoorbeeld: hoe duitsland eerst de kerncentrales wegdeed, voordat het goede vervanging had...Dat is ook hoe het niet moet. Prima dat in de toekomst, 30 jaar, er beter staal ergens anders gemaakt kan worden. Maar dat betekent niet dat we nu al hoogovens bij het oud vuil moeten pleuren.

Lijkt me een zinnig principe, maar om de parallel met de boeren maar even door te trekken: hoeveel van dat unieke staal gebruiken we zelf en hoeveel gaat er naar het buitenland?

[_JGC_]

klaaas schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:02:
[...]

Lijkt me een zinnig principe, maar om de parallel met de boeren maar even door te trekken: hoeveel van dat unieke staal gebruiken we zelf en hoeveel gaat er naar het buitenland?

Een groot deel van dat unieke staal exporteren we naar de auto-industrie en komt hier later weer terug op 4 wielen.

Om dat parallel met de boeren te trekken: we importeren jongvee, mesten het hier vet met geïmporteerd veevoer, zetten het op transport naar Italië en krijgen het dan enige tijd later terug als "Parmaham", gemaakt van "echte" Italiaanse varkens uit de Parmastreek.

Het verschil met Tata: varkens kan je over de hele wereld vetmesten. Een beest, een hok en een bak met vreten. Die beesten stellen weinig eisen, jij zou morgen in je achtertuin kunnen beginnen met kleinschalig varkens vetmesten als je wilt.

[DropjesLover]

_JGC_ schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:29:
[...]

Een groot deel van dat unieke staal exporteren we naar de auto-industrie en komt hier later weer terug op 4 wielen.

Om dat parallel met de boeren te trekken: we importeren jongvee, mesten het hier vet met geïmporteerd veevoer, zetten het op transport naar Italië en krijgen het dan enige tijd later terug als "Parmaham", gemaakt van "echte" Italiaanse varkens uit de Parmastreek.

Het verschil met Tata: varkens kan je over de hele wereld vetmesten. Een beest, een hok en een bak met vreten. Die beesten stellen weinig eisen, jij zou morgen in je achtertuin kunnen beginnen met kleinschalig varkens vetmesten als je wilt.

Met staal niet anders, het is niet alsof Tata hier aan een steenkolen of ijzererts-ader ligt...

[_JGC_]

DropjesLover schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:33:
[...]

Met staal niet anders, het is niet alsof Tata hier aan een steenkolen of ijzererts-ader ligt...

Jij kunt morgen beginnen met het produceren van varkensvlees in je achtertuin. Een klein stukje grond, een hok, een beest en een bak vreten. Zet dat weg tegen de apparatuur, ruimte en energiebehoeftes die Tata heeft om staal te produceren. Dat is er anders aan staal. Je kunt het niet zomaar even verplaatsen op korte termijn.

[Adlermann]

klaaas schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:02:
[...]

Lijkt me een zinnig principe, maar om de parallel met de boeren maar even door te trekken: hoeveel van dat unieke staal gebruiken we zelf en hoeveel gaat er naar het buitenland?

Het gaat er niet om of we het zelf gebruiken, je moet kijken naar het hele systeem binnen de EU. Je kan niet alleen kijken naar 'we gebruiken het zelf niet, dus het kan weg'. Want als het nu wel weggaat (gewoon vingeroefening, ploef weg). Dan heeft de EU een probleem, want het duurt gewoon even dat dit op termijn vervangen wordt. Als je klimaatverandering op europees niveau wilt aanpakken, dan moet je ook verder kijken dan alleen je eigen straatje schoonvegen.

Daarnaast is het gewoon en geopolitiek en strategische asset, dat heeft ook waarde.

[Yaksa]

unclero schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 23:48:
Dat is de theorie. Sri Lanka heeft dit een paar jaar geleden in de praktijk uitgeprobeerd. Ik zal het u vast verklappen: een jaar later hadden boze boeren nog nét niet het parlementsgebouw afgebroken.
Even heel simpel: propietary gewas vereist propietary kunstmest. Haal die propietary kunstmest eraf, en propietary gewas doet het ineens niet meer. U zult eerst nieuwe propietary gewassen moeten ontwikkelen om minder of zonder propietary kunstmest te kunnen.

Zowat de helft (als het al niet meer is) van wat U propietary gewas noemt is mais en raaigras. Het wordt door de 'boeren' verbouwd om de sloopkoeien de winter door te helpen.
Die bio-industrie moet stoppen en de boer moet weer een eerlijke prijs voor de melk krijgen opdat hij ook met minder koeien een belegde boterham verdient.

En een deel van de kunstmest wordt gebruikt om groenten snel genoeg in de supermarkt te krijgen. Ik zal U zeggen, waar ik vrijwilligerswerk doe telen we ook groente. Helemaal zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen. En dat doen we al meer dan 60 jaar....
Het kan, mits de consument bereid is om door het jaar heen seizoensgroente op zijn bordje te leggen wat op dat moment biologisch geteeld en geoogst wordt. En in de winter overgaat op groente welke bewaard kan worden (zoals winterwortelen, uien, bietjes, rode/witte kool) of ingemaakt is (bijv. zuurkool).

[klaaas]

Adlermann schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:55:
[...]

Het gaat er niet om of we het zelf gebruiken, je moet kijken naar het hele systeem binnen de EU. Je kan niet alleen kijken naar 'we gebruiken het zelf niet, dus het kan weg'. Want als het nu wel weggaat (gewoon vingeroefening, ploef weg). Dan heeft de EU een probleem, want het duurt gewoon even dat dit op termijn vervangen wordt. Als je klimaatverandering op europees niveau wilt aanpakken, dan moet je ook verder kijken dan alleen je eigen straatje schoonvegen.

Daarnaast is het gewoon en geopolitiek en strategische asset, dat heeft ook waarde.

Als het om de productie van de boeren gaat wordt er echter wel heel makkelijk gewezen op het grote aandeel export om (mede) daarmee te beargumenteren dat het wel een tandje minder kan. Volgens sommigen hier zou het zelfs de enige oplossingsrichting zijn waar we op moeten sturen. Technische oplossingen zijn een papieren waarheid waar niet op vertrouwd kan worden. Niemand vraagt Tata (of welk ander bedrijf ook) om minder te produceren en de kans is groot dat afgesproken deal ook een papieren waarheid is.

[dawg]

unclero schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 23:48:
[...]

Daar ben ik het met u eens. Echter: too big to fall.
Al die subprime producten die we aan de boeren verkocht hebben, zijn natuurlijk - net als in pre-2008 - in keurige mandjes gegaan samen met degelijke Nederlandse hypotheken.
U kunt het zelfs omdraaien: zónder die degelijke Nederlandse hypotheken hadden de Rabobanken van deze wereld (Rabo is er een, maar ABN Agri deed ook vrolijk mee) de boeren niet eens geld kúnnen lenen.

Zoals eerder geschetst: beter weet de (financiele) wereld niet dat de degelijke Hollandse mortgage-backed-securities voor een 'onbekend' deel volgestopt zijn met discutabele agrarische kredieten. Als die zeepbel klapt, dan zijn we nog veel verder van huis. Dit raakt direct onze souvereiniteit.

Wellicht wensdenken maar misschien moet de boel maar eens klappen? (Ik begrijp dat het zo niet werkt en dat dat veel problemen oplevert). Ondanks alle plechtige beloften en mooie woorden is de financiële sector in wezen niet veranderd na 2008. Ik kan enkel voor mezelf spreken maar ik heb weinig zin om wederom op te draaien voor de megalomanie van dergelijke ego’s in directiekamers.

[Nathilion]

klaaas schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 13:44:
[...]

Als het om de productie van de boeren gaat wordt er echter wel heel makkelijk gewezen op het grote aandeel export om (mede) daarmee te beargumenteren dat het wel een tandje minder kan. Volgens sommigen hier zou het zelfs de enige oplossingsrichting zijn waar we op moeten sturen. Technische oplossingen zijn een papieren waarheid waar niet op vertrouwd kan worden. Niemand vraagt Tata (of welk ander bedrijf ook) om minder te produceren en de kans is groot dat afgesproken deal ook een papieren waarheid is.

We exporteren inderdaad heel veel landbouwproducten. Maar, het aantal bestemmingen (landen) is echter beperkt. Van de 75% export is een 72%, dus absoluut gezien de helft van onze productie, bestemd voor landen in de EU. Met name Duitsland en België. (Landbouw in internationaal verband, editie 2026, §3.2).

Wat dat betreft kun je dus zeggen dat het erg handig is om een paar honderd vierkante kilometer op te offeren zodat de rest van de EU gezond blijft. Idem voor Tata Steel. Ja, hun speciale stalen zijn superbelangrijk voor de EU. Maar die fabriek moet ergens staan. En die staat nou eenmaal in Wijk aan Zee. Jammere alleen is dat wij op die paar honderd km2 wonen.
Misschien is dan ook handiger om die paar miljoen niet-boeren Nederland uit te bonjouren en het complete land om te toveren tot agrifabriek zodat er maar één vuil stuk EU is en de rest lekker schoon kan leven. (Ik zeg dit half serieus, het is een optie, draconisch, maar een optie.)

Of, we offeren gewoon niet 80% van alle landbouwgronden op voor een hoeveelheid vlees dat niet eens genoeg is voor alle 8 miljard mensen ter wereld. 83% van onze calorieën, en 62% van onze benodigde eiwitten komen uit planten die verbouwd worden op slechts 16% van alle landbouwgronden. Dus met een vegetarisch, of zelfs veganistisch, dieet zouden we zoveel grond, en uitstoot, besparen dat we zo'n beetje alles van het slot kunnen halen.

[DevWouter]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:31:
Misschien is dan ook handiger om die paar miljoen niet-boeren Nederland uit te bonjouren en het complete land om te toveren tot agrifabriek zodat er maar één vuil stuk EU is en de rest lekker schoon kan leven. (Ik zeg dit half serieus, het is een optie, draconisch, maar een optie.)

Ik ben het met je post eens behalve op dit punt. Voor de boer moet de grond geschikt zijn en uiteindelijk zullen zij ook last krijgen van vervuiling. Zou Nederland volledig omgebouwd worden naar wat jij voorstelt dan betwijfel ik of dat de grond (en water) dat überhaupt aan kan. Het rendement per vierkante meter gaat in elk geval omlaag.

[klaaas]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:31:
[...]

Misschien is dan ook handiger om die paar miljoen niet-boeren Nederland uit te bonjouren en het complete land om te toveren tot agrifabriek zodat er maar één vuil stuk EU is en de rest lekker schoon kan leven. (Ik zeg dit half serieus, het is een optie, draconisch, maar een optie.)

Alleen al om het technocratische gehalte van zo'n oplossing lijkt me dat gruwelijk. Het zou goed voor ons zijn als we dichter bij de productie van ons voedsel zouden staan en niet verder ervan af, zoals met een dergelijke oplossing zou gebeuren.

En als we dan toch gaan wensdromen, doe mij dan maar je laatste variant waarin we gewoon (bijna) stoppen met het eten van vlees. En doe dan ook maar een wereld waarin we überhaupt niet steeds meer willen. Lossen andere problemen zich ook vanzelf op.

[Nathilion]

@DevWouter Verrassend genoeg gebruikt de landbouw erg weinig water. Zo'n 46 miljoen kuub drinkwater, 114,5 miljoen kuub grondwater en 53 miljoen kuub oppervlaktewater. Huishoudens gebruiken dan weer 767 miljoen kuub drinkwater. (link)
Zou je dus het land omtoveren tot een grote boerderij dan komt er een heleboel water vrij voor veevoer en dieren.

Wel ben ik het met je eens dat het land zelf dan versneld zal sterven. Alle schimmels, bacteriën, en insecten die je nodig hebt om plantjes te kunnen groeien zullen waarschijnlijk allemaal vermoord worden in de graswoestijnen door de vele pesticiden en overmaat aan meststoffen en het wegpompen van al het grondwater. Maar wie weet kan je voldoende aan rotatie doen als er geen vervelende steden meer zijn die je akkerbouw in de weg staan.

[klaaas]

DevWouter schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:38:
[...]

Ik ben het met je post eens behalve op dit punt. Voor de boer moet de grond geschikt zijn en uiteindelijk zullen zij ook last krijgen van vervuiling. Zou Nederland volledig omgebouwd worden naar wat jij voorstelt dan betwijfel ik of dat de grond (en water) dat überhaupt aan kan. Het rendement per vierkante meter gaat in elk geval omlaag.

Voeg daar ook nog maar de ecosystemen aan toe. Ik denk niet dat het goed boeren is in een land waar alle natuurlijke ecosystemen zijn ingestort.

[DropjesLover]

_JGC_ schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 12:50:
[...]

Jij kunt morgen beginnen met het produceren van varkensvlees in je achtertuin. Een klein stukje grond, een hok, een beest en een bak vreten. Zet dat weg tegen de apparatuur, ruimte en energiebehoeftes die Tata heeft om staal te produceren. Dat is er anders aan staal. Je kunt het niet zomaar even verplaatsen op korte termijn.

Maar je bent er óók niet mee getrouwd.
Er is, zoals op andere plekken genoemd wordt, geen verticale integratie (veel productiestappen om redenen op 1 plek, of het nu van sojaboon tot bakje gehakt of van ijzererts-in-de-grond tot auto is. )

[DropjesLover]

DevWouter schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:38:
[...]

Ik ben het met je post eens behalve op dit punt. Voor de boer moet de grond geschikt zijn en uiteindelijk zullen zij ook last krijgen van vervuiling. Zou Nederland volledig omgebouwd worden naar wat jij voorstelt dan betwijfel ik of dat de grond (en water) dat überhaupt aan kan. Het rendement per vierkante meter gaat in elk geval omlaag.

Dat ben ik met je oneens. Met veel kunstgrepen is de natuur hartstikke dood, maar de productie van je gewas op pijl te houden.

Zie hoe er hazelnoten geteeld worden in Italië, met extreme druk van de enige afnemer, Nutella
https://www.groene.nl/artikel/een-tapijt-van-hazelnoten

[ Voor 4% gewijzigd door DropjesLover op 20-08-2026 15:02 ]

[DevWouter]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:52:
@DevWouter Verrassend genoeg gebruikt de landbouw erg weinig water. Zo'n 46 miljoen kuub drinkwater, 114,5 miljoen kuub grondwater en 53 miljoen kuub oppervlaktewater. Huishoudens gebruiken dan weer 767 miljoen kuub drinkwater. (link)
Zou je dus het land omtoveren tot een grote boerderij dan komt er een heleboel water vrij voor veevoer en dieren.

Vervuiling != Consumptie. Landbouwgif/mest dat aan het begin van de rivier in het water komt heeft impact op de lagere gelegen gronden. Het is best ingewikkeld om de voordelen/lasten van hogere gelegen gebieden en lagere gelegen gebieden eerlijk te verdelen. Zoals klaaas in "De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolg..." aangaf kunnen we beter denken in ecosystemen.

[DevWouter]

DropjesLover schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 15:02:
[...]

Dat ben ik met je oneens. Met veel kunstgrepen is de natuur hartstikke dood, maar de productie van je gewas op pijl te houden.

Zie hoe er hazelnoten geteeld worden in Italië, met extreme druk van de enige afnemer, Nutella
https://www.groene.nl/artikel/een-tapijt-van-hazelnoten

Tot dat het niet meer kan. Zie de laatste paragraaf waar ik da nadruk aan toegevoegd heb. De kunstgreep werkt nu nog wel, maar het heeft een beperkte levensduur.

quote: https://www.groene.nl/artikel/een-tapijt-van-hazelnoten

Eenmaal vergeven grond aan hazelnoten komt nooit meer vrij. Er is maar één oplossing, en dat is dat de mensen in deze streek gaan snappen hoe ze in de maling worden genomen. Dat ze snappen dat het ook hún water is dat eraan gaat. Het feit dat er een bron onder jouw land ligt, betekent niet dat het jouw bron is. We hebben hier peilingen gehouden, het bodemwater is metersdiep vergiftigd. En het bodemwater raakt op, zeker in deze tijden, wanneer het niet meer regent. Sommige putten zijn al twintig meter gezakt. Het gaat erom dat mensen snappen dat we hier niet met z’n allen een woestijn gaan worden omdat een stinkendrijke meneer in Luxemburg nog meer potjes met Nutella moet vullen.

[_JGC_]

DropjesLover schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:58:
[...]

Maar je bent er óók niet mee getrouwd.
Er is, zoals op andere plekken genoemd wordt, geen verticale integratie (veel productiestappen om redenen op 1 plek, of het nu van sojaboon tot bakje gehakt of van ijzererts-in-de-grond tot auto is. )

Bij staal wil je raffinage en productie van eindproduct concentreren omdat je het dan maar 1x hoeft te verhitten. Eerst raffineren, afkoelen, transporteren en opnieuw verhitten maakt het staal 2x zo duur.

Bij vee wordt er met levende beesten door heel Europa gesleept omdat we het dan duurder kunnen verkopen.

Wat betreft "getrouwd", dan moet je bij de VVD zijn die graag 2 miljard aan een bedrijf in India wil geven om te "verduurzamen" zonder de garanties op het slagen daarvan veilig te stellen. Van mij mag Tata ook verdwijnen, liever gisteren dan morgen, maar die staalproductie met bijbehorende kwaliteitseisen moeten dan wel elders ondergebracht worden.

[the noise]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:52:
@DevWouter Verrassend genoeg...
door de vele pesticiden en overmaat aan meststoffen en het wegpompen van al het grondwater. Maar wie weet kan je voldoende aan rotatie doen als er geen vervelende steden meer zijn die je akkerbouw in de weg staan.

*knip*, enige basisbekendheid met het onderwerp wordt wel verwacht in dit topic.

[ Voor 12% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:55 ]

[Nathilion]

the noise schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 15:24:
[...]

*knip*

*knip*, reactie op geknipte reactie.

Maar stel je voor: 54% van het landoppervlak van Nederland is nu in gebruik door de landbouw. Trap je iedereen het land uit dan kun je op de vrijkomende 46% nieuwe veevoergronden aanleggen. Samen met de huidige helft van het land kun je dan hele stukken grond het ene jaar gewas A op zetten, dan B, dan een paar jaar laten rusten, en de cyclus weer opnieuw beginnen.

Als het bodemleven en die rustjaren weet te herstellen dan kun je dit nog een miljard jaar volhouden totdat de zon te warm is geworden en de aarde droog kookt.

Maar jij en ik weten allebei dat men die vrijkomende 46% voor de volle 100% in zal zetten om elk jaar zo veel mogelijk voer te verbouwen net zolang totdat het in een grote zandbak is verandert (en daarna houden ze hun handje bij de gemeenschap op want men is zo zielig, dit hadden ze nooit zien aankomen).

Wat ik probeerde te bereiken in mijn eerdere post met dit compleet ludieke en tegelijkertijd draconische idee was het te laten druipen van het sarcasme. Beter gaan we gewoon over op een plantaardig dieet en laten we onze ecosystemen weer herstellen van onze overexploitatie voor vleesproductie.

[ Voor 9% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:52 ]

[orvintax]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 14:31:
[...]

We exporteren inderdaad heel veel landbouwproducten. Maar, het aantal bestemmingen (landen) is echter beperkt. Van de 75% export is een 72%, dus absoluut gezien de helft van onze productie, bestemd voor landen in de EU. Met name Duitsland en België. (Landbouw in internationaal verband, editie 2026, §3.2).

Wat dat betreft kun je dus zeggen dat het erg handig is om een paar honderd vierkante kilometer op te offeren zodat de rest van de EU gezond blijft. Idem voor Tata Steel. Ja, hun speciale stalen zijn superbelangrijk voor de EU. Maar die fabriek moet ergens staan. En die staat nou eenmaal in Wijk aan Zee. Jammere alleen is dat wij op die paar honderd km2 wonen.
Misschien is dan ook handiger om die paar miljoen niet-boeren Nederland uit te bonjouren en het complete land om te toveren tot agrifabriek zodat er maar één vuil stuk EU is en de rest lekker schoon kan leven. (Ik zeg dit half serieus, het is een optie, draconisch, maar een optie.)

Of, we offeren gewoon niet 80% van alle landbouwgronden op voor een hoeveelheid vlees dat niet eens genoeg is voor alle 8 miljard mensen ter wereld. 83% van onze calorieën, en 62% van onze benodigde eiwitten komen uit planten die verbouwd worden op slechts 16% van alle landbouwgronden. Dus met een vegetarisch, of zelfs veganistisch, dieet zouden we zoveel grond, en uitstoot, besparen dat we zo'n beetje alles van het slot kunnen halen.

Natuurlijk zou het beter zijn om helemaal geen vlees meer te eten. Maar dit zou diepgeworteld in de meeste culturen dat het totaal niet realistisch is voor de korte of middellange termijn. Waarbij ik denk dat wij als Nederlanders nog relatief meevallen omdat we niet echt een keuken hebben. Buiten de wil ga je mensen ook goed moeten onderwijzen. Je ziet wel vaker bij mensen die vegetarisch, en vooral die veganistisch gaan eten dat ze moeite hebben de juiste voedingsstoffen binnen te krijgen.

Het export argument word vaak aangehaald omdat we jaren lang de leus hebben gehoord dat zonder deze mate van landbouw we geen eten meer zouden hebben. "No farmers, no food". Dat we dus niet kleiner kunnen. Dat blijkt gewoon de zoveelste leugen te zijn.

Het tegenargument over de export begrijp ik dan ook niet. Waarom zou een België of Duitsland niet kunnen opschalen? Geeft ze ook de kans om meer lokaal te kopen.

[DevWouter]

the noise schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 15:24:
[...]

*knip*

Het is niet alsof Wikipedia: Vruchtwisseling of Wikipedia: Drieslagstelsel nieuwe systemen zijn. Verder is er altijd een strijd gaande rond indeling van de ruimte (moet dit stuk land gebruikt worden voor huizen, industrie of landbouw?). En met meer ruimte kan je makkelijker draaien, waardoor bepaalde stukken land meer tijd hebben om te herstellen.

Overigens wil ik iedereen wel herinneren dat dit om een onrealistische(!) en hypothetische(!) situatie gaat. Dus ik ga niet al te moeilijk doen bewijslast en het testen van standpunten tenzij iemand bloedserieus wordt.

[ Voor 3% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:54 ]

[Piggen]

orvintax schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 16:35:
[...]


Het export argument word vaak aangehaald omdat we jaren lang de leus hebben gehoord dat zonder deze mate van landbouw we geen eten meer zouden hebben. "No farmers, no food". Dat we dus niet kleiner kunnen. Dat blijkt gewoon de zoveelste leugen te zijn.

Het tegenargument over de export begrijp ik dan ook niet. Waarom zou een België of Duitsland niet kunnen opschalen? Geeft ze ook de kans om meer lokaal te kopen.

Less farmers, enough food

Maar misschien dat België en Duitsland ook denken van 'laat ze in Nederland maar de boel onderschijten' - plus de dierenmishandeling en misstanden in slachthuizen. Het is niet alsof we goud exporteren.

[the noise]

Nathilion schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 15:42:
[...]

*knip*

Maar stel je voor: 54% van het landoppervlak van Nederland is nu in gebruik door de landbouw. Trap je iedereen het land uit dan kun je op de vrijkomende 46% nieuwe veevoergronden aanleggen. Samen met de huidige helft van het land kun je dan hele stukken grond het ene jaar gewas A op zetten, dan B, dan een paar jaar laten rusten, en de cyclus weer opnieuw beginnen.

Als het bodemleven en die rustjaren weet te herstellen dan kun je dit nog een miljard jaar volhouden totdat de zon te warm is geworden en de aarde droog kookt.

Maar jij en ik weten allebei dat men die vrijkomende 46% voor de volle 100% in zal zetten om elk jaar zo veel mogelijk voer te verbouwen net zolang totdat het in een grote zandbak is verandert (en daarna houden ze hun handje bij de gemeenschap op want men is zo zielig, dit hadden ze nooit zien aankomen).

Wat ik probeerde te bereiken in mijn eerdere post met dit compleet ludieke en tegelijkertijd draconische idee was het te laten druipen van het sarcasme. Beter gaan we gewoon over op een plantaardig dieet en laten we onze ecosystemen weer herstellen van onze overexploitatie voor vleesproductie.

*knip*, reactie op geknipte reactie.

[ Voor 16% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:54 ]

[dawg]

the noise schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 19:13:
[...]

*knip*

*knip*, reactie op geknipte reactie.

[ Voor 61% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:53 ]

[the noise]

dawg schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 19:21:
[...]

*knip*

*knip*, reactie op geknipte reactie.

[ Voor 46% gewijzigd door NMH op 20-08-2026 19:53 ]

[Wozmro]

orvintax schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 16:35:
[...]

Natuurlijk zou het beter zijn om helemaal geen vlees meer te eten. Maar dit zou diepgeworteld in de meeste culturen dat het totaal niet realistisch is voor de korte of middellange termijn. Waarbij ik denk dat wij als Nederlanders nog relatief meevallen omdat we niet echt een keuken hebben. Buiten de wil ga je mensen ook goed moeten onderwijzen. Je ziet wel vaker bij mensen die vegetarisch, en vooral die veganistisch gaan eten dat ze moeite hebben de juiste voedingsstoffen binnen te krijgen.

Het export argument word vaak aangehaald omdat we jaren lang de leus hebben gehoord dat zonder deze mate van landbouw we geen eten meer zouden hebben. "No farmers, no food". Dat we dus niet kleiner kunnen. Dat blijkt gewoon de zoveelste leugen te zijn.

Het tegenargument over de export begrijp ik dan ook niet. Waarom zou een België of Duitsland niet kunnen opschalen? Geeft ze ook de kans om meer lokaal te kopen.

Een van de ergste aspecten vind ik dat de kmo-landbouwer wordt bedrogen door de agro-reuzen.

Die agro-reuzen zijn momenteel de meer traditionele landbouw aan het uitmelken tot we laatste druppel en tegelijk zijn ze al jaren volop aan het investeren in automatisering, alternatieve eiwitten, kweekvlees,...

De gewone boer is niet meer dan een figurant in een toneelstukje over nostalgie naar een vroeger dat nooit bestaan heeft.

[unclero]

Wozmro schreef op zaterdag 29 augustus 2026 @ 15:10:
Een van de ergste aspecten vind ik dat de kmo-landbouwer wordt bedrogen door de agro-reuzen.

Nouja, reus, reus.
Bekijkt u het eens vanuit een toeleveranciers oogpunt.
Als ik pootgoedhandelaar zou zijn. Dan zou ik precies willen weten wat de klant, laten we hem Boer X noemen, precies op zijn bedrijf heeft:

• Hoeveel bunder hij heeft.
• Wat voor grond het is.
• Wat het bouwplan was van de afgelopen jaren.
• Hoeveel er bemest was, en waarmee.
• Hoe de opbrengsten de afgelopen jaren waren.
• Hoe de afnemende markt in elkaar steekt.
• Wat de huidge markttrends ongeveer zijn.

Dat is allemaal data. En die data breng ik bij elkaar op mijn kantoor, waar een aantal knappe Data Engineers zitten die daar slimme software voor hebben en vervolgens met die parameters gaan rekenen.
Op die manier weet ik beter hoe die boer boert, dan Boer X dat zelf weet.
Immers, als Boer X per bunder per jaar 5000 euro beurt, dan wil ik er alles aan doen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk van die 5K euro daarvan bij mij terecht gaat komen:

• Ik ga die boer adviseren om komend jaar ras Y te poten.
• Ik ga die boer vertellen dat ras Y, kunstmest Z nodig heeft, en dat dat heel goedkoop bij een collega af te nemen is.
• Ik ga die boer vertellen dat kunstmest Z op een bepaalde manier gebruikt moet worden, maar dat loonbedrijf A dat allemaal kan verzorgen.
• Niet genoeg geld voor kunstmest? Geen probleem, aangezien ík al de opbrengstprognose tot de eurocent heb, ga ík wel even met bank B praten voor een zaaikrediet.
• Met die opbrengstprognose, ga ik trouwens ook even alle afnemers af voor mogelijke contracten.

En we weten allemaal dat Data Engineers en slimme software hartstikke duur zijn, dus dit soort complexe rekensommen waren tot-voor-kort ook alleen toegankelijk voor agro-reuzen.

Persoonlijke anekdote: Ik ben een jaar of 10 geleden eens over de vloer geweest bij zo'n reus. Een complete verdieping van hun hoofdkantoor in het Brabantse, zat vol met - zoals ze zelf zeiden - "de beste wis- en sterrenkundigen uit India die aan de meest complexe software zitten te schrijven, waar niemand anders in dit pand de ballen verstand van heeft."

Ik zeg expres tot-voor-kort, want dankzij AI zijn niet alleen de grote pootgoedleverancier en de bank en de afnemers in staat om zulke rekensommen te doen. Maar het loonbedrijf, de kunstmesthandelaar, het mechanisatiebedrijf, noem het maar op. Die maken die rekensommen tegenwoordig ook.
En dat zijn allemaal geen liefdadigheidsinstellingen. Dat zijn gewoon bonafide ondernemingen met winstoogmerk: die willen zoveel mogelijk van die voorspelde 5K af schaven.

De gewone boer is niet meer dan een figurant in een toneelstukje over nostalgie naar een vroeger dat nooit bestaan heeft.

En dat is eigenlijk de tragiek.
Een boer is wel blij dat hij geen horige of sharecropper is. Maar in werkelijkheid is hij een sharecropper, maar aangezien iedereen blijft vertellen dat hij boer is, gelooft hij dat zelf ook.
Ik persoonlijk ben er ook een groot voorstander van om de boer de boer te laten worden, maar voordat we daar zijn moeten we wel álle processen en mechanismen die de boer sharecropper laten zijn, geweld aan gaan doen. Maar dat raakt ook direct aan al die processen en mechanismen die de boer vertellen dat die géén sharecropper is.
Want degene die nog het meest bang is om boer te zijn, is de boer zelf.

[dawg]

https://www.nrc.nl/nieuws...ning-te-ontnemen-a4935646

Noord-Brabant besloot deze zomer al vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Het leidde tot groot boerenprotest voor het provinciehuis. Dat trok ook landelijk veel aandacht, mede omdat twee mensen om het leven kwamen in een file die ontstond doordat trekkers op weg naar dat protest langzaam over de snelweg reden.

Kort na dit protest kwam naar buiten dat bij de provincie Friesland verzoeken zijn ingediend om de vergunning van vijf veehouders in te trekken. Net als in Noord-Brabant is dat gedaan door milieuorganisaties, en opnieuw leidde het tot onrust – Van Keimpema begon er niet zomaar over in Leeuwarden.

Die tien verzoeken blijken nog maar een klein deel van de werkelijke omvang. Bij provincies door het hele land liggen 217 verzoeken om vergunningen van boeren in te trekken. Dat antwoordde minister Jaimi van Essen (Landbouw en Natuur, D66) dinsdag op Kamervragen van de BBB. Uit het Brabantse protest bleek al hoe explosief zulke intrekkingsverzoeken kunnen worden. Dat er nu meer dan tweehonderd zijn ingediend, legt extra druk op het kabinet om het ‘stikstofpakket’ te laten slagen, de lijst maatregelen om uit de stikstofcrisis te komen.

Het kabinet bracht afgelopen juni een pakket maatregelen naar buiten om uit de zogenoemde ‘stikstofcrisis’ te komen. Boeren en bedrijven moeten hun uitstoot met grofweg 45 tot 65 procent reduceren, op veel plekken mogen minder dieren per hectare worden gehouden, en er komt veel geld voor natuurherstel. Volgende maand moet via een spoedwet een ‘programma van maatregelen’ van kracht worden, zodat „handhavings- en intrekkingsverzoeken kunnen worden voorkomen”.

De grote hoeveelheid intrekkingsverzoeken zorgt voor grote druk op het ministerie. Het stikstofplan móét slagen – en daarom móét de spoedwet worden aangenomen – om te voorkomen dat vele boeren werkelijk moeten vrezen voor het voortbestaan van hun bedrijf. Politiek lijkt er steun voor het kabinetsplan, maar boerenactiegroepen in het hele land voeren met hun acties en protesten de druk inmiddels hoog op.

Niet alle 217 verzoeken zouden overigens meteen leiden tot de intrekking van vergunningen. Als provincies zo’n verzoek afwijzen, moeten de milieuclubs een rechtszaak voeren om intrekking af te dwingen, zoals in Noord-Brabant gebeurde. Daarbij is van belang hoeveel provincies al hebben gedaan om achteruitgang van de natuur tegen te gaan. Hebben ze overtuigende maatregelen genomen, dan kan een rechter oordelen dat intrekken van vergunning niet nodig is.

Artikel gaat verder. Het is al vaker gezegd; zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Deze wond begint na ~40 jaar wel heel hard te stinken. 217 verzoeken. Die naar ik vermoed allemaal terecht zullen zijn gezien het trackrecord van MOB.

Toch bespeur ik bij het kabinet (en uiteraard ook bij radicaal- en extreemrechts) nog steeds onwil. Men kan echter niet anders gezien de gerechtelijke uitspraken van rechters, omdat MOB en andere natuurorganisaties hun huiswerk wél goed doen.

Ik ben alle omgekeerde vlaggen ook echt beu. Wat mij betreft mogen ze dat ook gaan beboeten, maar dat zal juridisch wel lastig zijn.

[Yaksa]

dawg schreef op donderdag 3 september 2026 @ 15:18:
Ik ben alle omgekeerde vlaggen ook echt beu. Wat mij betreft mogen ze dat ook gaan beboeten, maar dat zal juridisch wel lastig zijn.

Valt onder de vrijheid van meningsuiting, kan niet beboet worden.
Tenzij je de omgekeerde vlag aan een overheidsgebouw vast maakt of anderszins de vlag op een zodanige manier uithangt dat het een gevaar voor het verkeer zou kunnen opleveren.

[DevWouter]

Yaksa schreef op donderdag 3 september 2026 @ 15:29:
[...]

Valt onder de vrijheid van meningsuiting, kan niet beboet worden.

Non issue, maar dit is niet helemaal correct. Er zijn gewoon weg geen regels voor (uitgezonderd de vlaginstructie). Dus je kan de vlag gebruiken zoals je wilt, en ja, ook om een mening te uiten.

Dat gezegd te hebben, het is net zoiets als kleding, je mag je kleden zoals je wilt, maar naakt over straat lopen mag weer niet.

Dus als we als maatschappij de omgekeerde vlag beschouwen als een belediging of overtreding van de fatsoensnorm dan kan het weer wel beboet worden.

[Yaksa]

DevWouter schreef op donderdag 3 september 2026 @ 16:07:
[...]Non issue, maar dit is niet helemaal correct.
Dus als we als maatschappij de omgekeerde vlag beschouwen als een belediging of overtreding van de fatsoensnorm dan kan het weer wel beboet worden.

offtopic:
Non issue, maar dit is niet helemaal correct.
Een overtreding van de fatsoensnorm kan niet eerder beboet worden dan wanneer die fatsoensnorm concreet is vastgelegd in de wet, dan wordt een afwijking van die norm strafbaar en kan er gehandhaafd en beboet worden.
Ik denk dat je er een hele kluif aan gaat hebben om dit soort 'afwijkingen' wettelijk verboden wilt zien te krijgen.

[hamsteg]

Yaksa schreef op donderdag 3 september 2026 @ 15:29:
[...]

Valt onder de vrijheid van meningsuiting, kan niet beboet worden.
Tenzij je de omgekeerde vlag aan een overheidsgebouw vast maakt of anderszins de vlag op een zodanige manier uithangt dat het een gevaar voor het verkeer zou kunnen opleveren.

Ik kijk er daarom met een kwinkslag naar: "ze zijn te dom om te weten wat boven en onder is; net zo als dat ze niet snappen dat stikstof uit dierlijke mest voortkomt en daar produceren ze veel van". Blijf ik in ieder geval glimlachen.

[Standeman]

hamsteg schreef op donderdag 3 september 2026 @ 17:45:
[...]
Ik kijk er daarom met een kwinkslag naar: "ze zijn te dom om te weten wat boven en onder is; net zo als dat ze niet snappen dat stikstof uit dierlijke mest voortkomt en daar produceren ze veel van". Blijf ik in ieder geval glimlachen.

Ach, ik heb ook wel eens keer Luxemburgse vlaggen ondersteboven zien wapperen langs de snelweg

[Punkrocker]

Standeman schreef op donderdag 3 september 2026 @ 18:02:
[...]

Ach, ik heb ook wel eens keer Luxemburgse vlaggen ondersteboven zien wapperen langs de snelweg

De Duitsers uit Sleeswijk-Holstein op bezoek in Nederland zullen zich thuis voelen met de boeren die hun vlag uithangen.

[RobinHood]

Yaksa schreef op donderdag 3 september 2026 @ 15:29:
[...]

Valt onder de vrijheid van meningsuiting, kan niet beboet worden.
Tenzij je de omgekeerde vlag aan een overheidsgebouw vast maakt of anderszins de vlag op een zodanige manier uithangt dat het een gevaar voor het verkeer zou kunnen opleveren.

Net nog genoeg vlaggen aan lantaarnpalen gezien. Je mag geen stickers op dingen die niet van jou zijn plakken, dus ik neem aan dat een vlag hangen ook niet mag?

Joegoslavisch zijn in je eigen weiland mag natuurlijk wel, of alle andere dramatische borden die je kan vinden. Kwam langs twee borden, formaat aardig billboard, met daarop PAS OP, U GAAT EEN ONTRUIMINGSGEBIED binnen. NATURA 2000 GEBIED OP MINDER DAN 1000M of iets in die richting.

Voor een groep mensen die zichzelf graag nuchter en boerenverstandig noemen, zijn het wel een stel dramaqueens

Maar boetes + kosten van verwijdering verhalen op mensen die vlaggen ophangen aan bruggen en lantaarnpalen etc. lijkt me niet meer dan normaal.

[Yaksa]

RobinHood schreef op donderdag 3 september 2026 @ 21:02:
[...]Net nog genoeg vlaggen aan lantaarnpalen gezien. Je mag geen stickers op dingen die niet van jou zijn plakken, dus ik neem aan dat een vlag hangen ook niet mag?

Een lantaarnpaal is een 'gebouw' van de gemeente, dus van de overheid. Mag niet dus.
Maar we gaan wel erg off-topic nu. Ik verwijs daarom door naar de APV van de plaatselijke gemeente, is allemaal zo op te vragen.

[DropjesLover]

Stikstofplannen halen land niet van het slot, wel grote stap vooruit
https://nos.nl/artikel/26...ot-wel-grote-stap-vooruit

Nederland gaat niet van het stikstofslot door de maatregelen die dit kabinet wil nemen, maar het kabinet zet wel belangrijke stappen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), dat de stikstofplannen beoordeelde.

...
Het kabinet heeft doelen gesteld voor de uitstoot van stikstof in 2035. Ten opzichte van 2019 moet de uitstoot van de landbouw dan met 42 tot 46 procent zijn gedaald. Bij de industrie en het verkeer wil het kabinet de uitstoot met 50 procent zien dalen.
...
Niet voor alle bedrijven zal het daarom financieel haalbaar zijn om aan de nieuwe eisen te voldoen, voorziet het planbureau. De verwachting is dan ook dat een deel van de veehouders de handdoek in de ring zal gooien. Hekkert schat dat de plannen leiden tot zo'n 30 procent minder koeien in Nederland.

En de belangrijkste

Hete aardappel doorgeschoven

Dat de plannen veel van de boerensector vragen, komt deels doordat de hete aardappel lang is doorgeschoven. Op de vraag hoe het zou zijn geweest als deze plannen vijf of tien jaar eerder waren doorgevoerd, zegt Hekkert "Dat zou een zegen zijn geweest. Veel beleid kwam de afgelopen jaren niet van de grond. Als we eerder waren begonnen, hadden boeren meer tijd gehad om aan de strengere eisen te voldoen."

Met dank aan de VVD, CDA en BBB

[unclero]

hamsteg schreef op donderdag 3 september 2026 @ 17:45:
Ik kijk er daarom met een kwinkslag naar: "ze zijn te dom om te weten wat boven en onder is; net zo als dat ze niet snappen dat stikstof uit dierlijke mest voortkomt en daar produceren ze veel van". Blijf ik in ieder geval glimlachen.

Als ze die ook zelf hebben opgehangen. En niet, ik noem maar iets geks, dat gedaan is door een public-relations-bedrijf in opdracht van een groot bedrijf.
Let maar goed op als u op de snelweg rijd, kijk eens hoeveel verschillende AI-gegenereerde spandoeken er hangen. En dat er niet veel variatie zit in de houten paaltjes en de tie-wraps waar de omgekeerde vlaggen aan hangen.

Wederom: actoren voor gebruik, nooit factoren voor gewicht.

Ik wil nog even een zijstapje maken naar 'Overasselt', en hoe daar 9 van de 10 boeren tegenwoordig 'paardenhouder' zijn en hoe dat een schoolvoorbeeld is van uitwringen van bestaande familiebedrijven ten gunste van een handjevol toxische/gulzige actoren. Glijdende schaal. Uzw. Maar dat zal wel off-topic zijn.

[dawg]

@unclero

offtopic:
vertel alstublieft, de mods zullen vast een uitzondering maken.

[Fr33z]

unclero schreef op donderdag 3 september 2026 @ 22:55:
[...]


Als ze die ook zelf hebben opgehangen. En niet, ik noem maar iets geks, dat gedaan is door een public-relations-bedrijf in opdracht van een groot bedrijf.
Let maar goed op als u op de snelweg rijd, kijk eens hoeveel verschillende AI-gegenereerde spandoeken er hangen. En dat er niet veel variatie zit in de houten paaltjes en de tie-wraps waar de omgekeerde vlaggen aan hangen.

Wederom: actoren voor gebruik, nooit factoren voor gewicht.

Ik wil nog even een zijstapje maken naar 'Overasselt', en hoe daar 9 van de 10 boeren tegenwoordig 'paardenhouder' zijn en hoe dat een schoolvoorbeeld is van uitwringen van bestaande familiebedrijven ten gunste van een handjevol toxische/gulzige actoren. Glijdende schaal. Uzw. Maar dat zal wel off-topic zijn.

of een tot voor kort grote politieke partij die letterlijk door een reclamebureau wordt gerund BBB zou er ook zomaar achter kunnen zitten dus.

ik vind de vlaggetjes en spandoeken wat sneu overkomen maar heb er geen last van. Zo lang ze die trekkers van de snelweg houden en geen deuren van provinciehuizen slopen gaat het beterdan eerst (low bar I know)

[Lothlórien]

dawg schreef op donderdag 3 september 2026 @ 15:18:

Artikel gaat verder. Het is al vaker gezegd; zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Deze wond begint na ~40 jaar wel heel hard te stinken. 217 verzoeken. Die naar ik vermoed allemaal terecht zullen zijn gezien het trackrecord van MOB.

Toch bespeur ik bij het kabinet (en uiteraard ook bij radicaal- en extreemrechts) nog steeds onwil. Men kan echter niet anders gezien de gerechtelijke uitspraken van rechters, omdat MOB en andere natuurorganisaties hun huiswerk wél goed doen.

Ik ben alle omgekeerde vlaggen ook echt beu. Wat mij betreft mogen ze dat ook gaan beboeten, maar dat zal juridisch wel lastig zijn.

en harde heelmeesters kunnen trauma´s veroorzaken. Alsof je een operatie begint bij een kind terwijl het niet snapt waarom. Deze verzoeken zullen grotendeels terecht zijn en zullen vooral de PAShouders treffen waarvan toentertijd de toename van stikstof niet is meegenomen in de beschikbare stikstofruimte. Ik hoop eigenlijk dat deze mensen dan dus wel voorrang krijgen bij het aanvragen van nieuwe (minder ruime) vergunningen.

Het aanvallen van individuele vergunninghouders zal door gekleurde media en door boeren worden geïnterpreteerd als ''takedown" verzoeken. Het draagt daarmee bij aan het gevoel dat boeren vogelvrij zijn en zal mijns iinziens alleen maar averechts werken.

hamsteg schreef op donderdag 3 september 2026 @ 17:45:
[...]
Ik kijk er daarom met een kwinkslag naar: "ze zijn te dom om te weten wat boven en onder is; net zo als dat ze niet snappen dat stikstof uit dierlijke mest voortkomt en daar produceren ze veel van". Blijf ik in ieder geval glimlachen.

De discussie in dit topic heeft soms de neiging om boeren te ontmenselijken omdat ze ageren tegen plannen die hun huidige bedrijfsvoering in de weg zitten, maar dat is geen oplossing. je hebt een punt dat er veel ''minder slimme'' boeren zijn die elkaar opjutten, maar ze zijn niet dom. "De leugen regeert" stond er laatst in een weiland en ik vraag me sterk af of die leugen niet onder de boeren zelf rondwaart. Dat boeren bang zijn om onteigend te worden is een zorg dat je moet adresseren in plaats van te negeren. Dat zeg ik als een kleinzoon van een boer die al eens onteigent is geweest. Mijn oom heeft nu een bloeiend bedrijf elders en de woning van mijn moeders opoe is nu een monumentaal boerderijtje naast de A35 bij Wierden.

[hansvk]

De boeren weten allang hoe laat het is. En de meeste boeren snappen dat, maar die hoor je niet.

[Fr33z]

hansvk schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 11:12:
De boeren weten allang hoe laat het is. En de meeste boeren snappen dat, maar die hoor je niet.

plus survivorship bias. Iedereen die al beetje twijfelde is bijv naar Denemarken vertrokken of heeft het boeltje al verkocht.

[DropjesLover]

Fr33z schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 12:12:
[...]

plus survivorship bias. Iedereen die al beetje twijfelde is bijv naar Denemarken vertrokken of heeft het boeltje al verkocht.

En de grote vleesmanagers (niet het keuterboertje) zijn overgebleven, en hebben forse omzetten kunnen realiseren door de problemen te ontkennen en beleid te vertragen.

Bij de sluiting van de mijnen waren er ook zat mijnwerkers met stoflongen en al die tegen de sluiting waren.

[Fr33z]

DropjesLover schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 12:34:
[...]

En de grote vleesmanagers (niet het keuterboertje) zijn overgebleven, en hebben forse omzetten kunnen realiseren door de problemen te ontkennen en beleid te vertragen.

Bij de sluiting van de mijnen waren er ook zat mijnwerkers met stoflongen en al die tegen de sluiting waren.

ik vind dat wel een wat erg negatieve blik. Ken nog een paar melkveehouders. Die zijn zelf echt niet bezig met het beleid vertragen. Die zijn al 15 jaar aan het reageren op hoe het spel blijkbaar gespeeld moet worden door steeds als er een ander failliet gaat/stopt de boedel daar over te nemen en daarmee dus van 80 naar 150 naar 400 koeien gegroeid. Maar die mensen maken dus ook steeds weer de keus om door te gaan omdat ze ook niet echt een andere weg zien. Daarmee krijg je ook een (deel van) de situatie waar we nu zitten.

Net als bij bepaalde bedrijven is het voor boeren ook vaak "up or out". Je moet op bepaald moment meer koeien/stallen/machines/kapitaal erin doen of je stapt uit. Maar wat ga je doen als je uitstapt? Je bent bijv al 40 jaar boer geweest en je zoon / dochter wil het overnemen? dan lijkt het logisch om toch maar weer 1 stapje "up" te doen en dan later wel te zien waar het schip strandt.

[Joris748]

Fr33z schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 14:38:
[...]

ik vind dat wel een wat erg negatieve blik. Ken nog een paar melkveehouders. Die zijn zelf echt niet bezig met het beleid vertragen. Die zijn al 15 jaar aan het reageren op hoe het spel blijkbaar gespeeld moet worden door steeds als er een ander failliet gaat/stopt de boedel daar over te nemen en daarmee dus van 80 naar 150 naar 400 koeien gegroeid. Maar die mensen maken dus ook steeds weer de keus om door te gaan omdat ze ook niet echt een andere weg zien. Daarmee krijg je ook een (deel van) de situatie waar we nu zitten.

Net als bij bepaalde bedrijven is het voor boeren ook vaak "up or out". Je moet op bepaald moment meer koeien/stallen/machines/kapitaal erin doen of je stapt uit. Maar wat ga je doen als je uitstapt? Je bent bijv al 40 jaar boer geweest en je zoon / dochter wil het overnemen? dan lijkt het logisch om toch maar weer 1 stapje "up" te doen en dan later wel te zien waar het schip strandt.

Als ik wist dat ik me op een heilloze weg bevind, zou ik mijn kinderen adviseren wat anders gaan te doen

[DropjesLover]

Fr33z schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 14:38:
[...]

ik vind dat wel een wat erg negatieve blik. Ken nog een paar melkveehouders. Die zijn zelf echt niet bezig met het beleid vertragen. Die zijn al 15 jaar aan het reageren op hoe het spel blijkbaar gespeeld moet worden door steeds als er een ander failliet gaat/stopt de boedel daar over te nemen en daarmee dus van 80 naar 150 naar 400 koeien gegroeid. Maar die mensen maken dus ook steeds weer de keus om door te gaan omdat ze ook niet echt een andere weg zien. Daarmee krijg je ook een (deel van) de situatie waar we nu zitten.

Net als bij bepaalde bedrijven is het voor boeren ook vaak "up or out". Je moet op bepaald moment meer koeien/stallen/machines/kapitaal erin doen of je stapt uit. Maar wat ga je doen als je uitstapt? Je bent bijv al 40 jaar boer geweest en je zoon / dochter wil het overnemen? dan lijkt het logisch om toch maar weer 1 stapje "up" te doen en dan later wel te zien waar het schip strandt.

Niet iedere is er bewust mee bezig, maar door te stemmen op bepaalde partijen (CDA, BBB) en natuurlijk niet tijdig aanpassen aan al 40 jaar aankomend beleid, dan ben je geen ondernemer, dan ben je (roof)kapitalist, niet anders dan een ander biochemisch bedrijf dat al tijden willens en wetens meer chemische meuk loost dan goed is "maar volgens de vergunning mag het dus ik ga door".

Nu dat ie zo gegroeid is naar 400 koeien kan hij ook wanneer nieuwe investeringen nodig zijn weer 200 koeien inleveren (wel het land houden) en hoppa, 50% stikstofreductie gerealiseerd en voldoet aan de nieuwe regels. Geen nieuwe investeringen nodig, niet die molensteen van de (Rabo)bank weer op z'n nek gehesen. Geen aflossingen waardoor het businessmodel onder druk staat.
Misschien een paar duizend m2 verkopen voor woningbouw en kan prima doorboeren.

Maar goed, zo denk ik.

[Fr33z]

DropjesLover schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 14:51:
[...]

Niet iedere is er bewust mee bezig, maar door te stemmen op bepaalde partijen (CDA, BBB) en natuurlijk niet tijdig aanpassen aan al 40 jaar aankomend beleid, dan ben je geen ondernemer, dan ben je (roof)kapitalist, niet anders dan een ander biochemisch bedrijf dat al tijden willens en wetens meer chemische meuk loost dan goed is "maar volgens de vergunning mag het dus ik ga door".

Nu dat ie zo gegroeid is naar 400 koeien kan hij ook wanneer nieuwe investeringen nodig zijn weer 200 koeien inleveren (wel het land houden) en hoppa, 50% stikstofreductie gerealiseerd en voldoet aan de nieuwe regels. Geen nieuwe investeringen nodig, niet die molensteen van de (Rabo)bank weer op z'n nek gehesen. Geen aflossingen waardoor het businessmodel onder druk staat.
Misschien een paar duizend m2 verkopen voor woningbouw en kan prima doorboeren.

Maar goed, zo denk ik.

Wederom wensdenken. Hoe gaat iemand zich "aanpassen aan al 40 jaar aankomend beleid" als het A) onduidelijk is wat het beleid doet en er B ) vooral veel zaken zijn die iemand pushen om mee te gaan in "up or out"? Er is bijna niemand klein gebleven omdat dat niet erg financieel interessant is door een wirwar aan bijzondere incentives, subsidies, actoren in de agro-sector om hen heen etc.

Maar ik vind het te makkelijk om van elke individuele boer te verwachten dat zij de exact juiste keuze hadden moeten maken en bijv. max 100 koeien moeten gaan houden.

Het is wel zo dat we eindelijk eens iets moeten doen en dat gaat aanpassingen van de boerenbedrijven vragen. Dat vind ik een goede zaak maar ligt niet per se aan elke individuele boer.

[Cyberpope]

Fr33z schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 15:09:
Maar ik vind het te makkelijk om van elke individuele boer te verwachten dat zij de exact juiste keuze hadden moeten maken en bijv. max 100 koeien moeten gaan houden.

Dat hoeven we ook niet te verwachten... Net zo min dat elke ondernemer altijd de juist keuzes maakt. Maar moeten wij als samenleving ze dan maar redden?

[Yaksa]

Waarom trekken al die protesterende boeren altijd naar Den Haag en niet naar de kantoren van Royal FrieslandCampina, Vion Food Group en Rabobank om daar aan te geven dat ze zo niet verder willen?
Je kunt niet blijven investeren in nog grotere bedrijven om de productie almaar omhoog te laten gaan, dat gaat ten koste van de natuur, de leefomgeving en, niet in de laatste plaats, het levensgeluk van de boer (en zijn gezin) zelf.

[Zewatanejo]

Yaksa schreef op zaterdag 12 september 2026 @ 21:00:
Waarom trekken al die protesterende boeren altijd naar Den Haag en niet naar de kantoren van Royal FrieslandCampina, Vion Food Group en Rabobank om daar aan te geven dat ze zo niet verder willen?
Je kunt niet blijven investeren in nog grotere bedrijven om de productie almaar omhoog te laten gaan, dat gaat ten koste van de natuur, de leefomgeving en, niet in de laatste plaats, het levensgeluk van de boer (en zijn gezin) zelf.

Je noemt nu drie coöperaties, waarvan er 1 nog 100%eigendom zijn van de boeren. En 1 een eigendom van een landbouw organisatie en de laatste sterke agrarische roots heeft. Waarom zouden die boeren zichzelf ter verantwoording roepen? Ik weet dat hier een sterk anti landbouw sentiment heeft, maar dit soort posts geven ook wel blijkt van een zeer beperkte kennis van zaken. Dat doet wel ernstig afbreuk aan dit topic als je het mij vraagt.

[ Voor 3% gewijzigd door Zewatanejo op 12-09-2026 21:26 ]

[Fr33z]

Cyberpope schreef op zaterdag 12 september 2026 @ 20:37:
[...]

Dat hoeven we ook niet te verwachten... Net zo min dat elke ondernemer altijd de juist keuzes maakt. Maar moeten wij als samenleving ze dan maar redden?

nee zeker niet. Maar begrip en empathie kan nooit kwaad. Het is geen individueel probleem is wat ik wil zeggen. De oplossing is ook niet moeilijk maar wel even slikken. De veestapel afbouwen in stapjes, valt toevallig ook best samen met het stoppen van boeren op leeftijd.

[Cyberpope]

Fr33z schreef op zaterdag 12 september 2026 @ 22:02:
[...]

nee zeker niet. Maar begrip en empathie kan nooit kwaad. Het is geen individueel probleem is wat ik wil zeggen. De oplossing is ook niet moeilijk maar wel even slikken. De veestapel afbouwen in stapjes, valt toevallig ook best samen met het stoppen van boeren op leeftijd.

Dat houdt een keer op he. We zijn hier al sinds de jaren 80 mee bezig.

Empathie werkt ook 2 kanten op. Al was het maar dat de boerenorganisaties zich maar afvragen wat ze nog kunnen vragen van de samenleving als geheel en erkenning kunnen geven aan wat ze allemaal gehad hebben. Enige mate van zelfreflectie werkt erg goed om meer empathie te krijgen.
Daarnaast kan ik empathisch handelen en toch in belang van diegene hard doorpakken. (zie verslavingszorg).

[DropjesLover]

Zewatanejo schreef op zaterdag 12 september 2026 @ 21:24:
[...]

Je noemt nu drie coöperaties, waarvan er 1 nog 100%eigendom zijn van de boeren. En 1 een eigendom van een landbouw organisatie en de laatste sterke agrarische roots heeft. Waarom zouden die boeren zichzelf ter verantwoording roepen? Ik weet dat hier een sterk anti landbouw sentiment heeft, maar dit soort posts geven ook wel blijkt van een zeer beperkte kennis van zaken. Dat doet wel ernstig afbreuk aan dit topic als je het mij vraagt.

Best bijzonder dat die coöperaties opereren als commerciële bedrijven puur in eigenbelang, in plaats van de boeren te ondersteunen in hun transitie.
De Rabo kan zijn eisen aanpassen, Campina kan een hogere melkprijs bieden, etc.

[TheGhostInc]

Fr33z schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 15:09:
Wederom wensdenken.

Heb je gehoord wat de (meest actieve) boeren roepen:
"Die brief moet van tafel!"
https://www.rtvnoord.nl/a...-die-brief-moet-van-tafel
En maar klappen (klapvee ), over wensdenken gesproken! En een koude sanering veroorzaken.
En ondertussen bedreigen, doxxen en zo hard mogelijk schreeuwen om de redelijke boeren maar te overstemmen.

De andere kant van het plaatje is niet beter.
De Nederlandse melkboer heeft keihard gestreden om tot dit eindresultaat te komen:
https://research.wur.nl/e...iry-farming-in-the-nethe/
De Fransen hebben bewust gekozen om kleine & extensieve boeren te beschermen. Daarnaast hebben zij ook lokale producten die EU beschermd zijn. Familie en regionale waarden zijn actief beschermd.
Nederland is voor intensivering gegaan, geen lokale merken maar bulk voor de export. En door het gebrek aan grond ook massaal import van voer. Geen regionale rechten of kleine bedrijven, maar regionale productie hubs die maximaal gespecialiseerd zijn (98% van ons melkvee is Holstein, nul variatie of diversificatie)

Dus nu zie je een inhaalslag van de Fransen, die hebben nu de ruimte om, met onze technologie, de productie te verhogen. Terwijl wij een doodlopende weg in zijn gegaan (en we waren zo trots dat we beter waren dan de Franse boeren)

De boeren oogsten wat ze gezaaid hebben in de afgelopen jaren. Het 'mooie' boerenleven hebben ze gewoon echt zelf naar de knoppen geholpen. Nederlandse boeren vertrekken naar Frankrijk omdat ze daar wel een bestaan kunnen opbouwen.
Hoe ironisch is dat, de boeren die ze eind vorige eeuw kapot hebben geconcurreerd, zijn nu de toekomst.
En de rest van Nederland? Eigenlijk interesseert het toch niemand daar iets. Of een boer 10 hectare of 20 hectare grond moet hebben voor X koeien, daar gaat de vakkenvuller bij de Appie echt geen mening over hebben. Het zijn uiteindelijk de boeren (& bijbehorende industrie) zelf die de spelregels bedenken binnen de kaders van 'wat kan'.
We zijn nu 8 jaar verder en wat hebben de boeren bedacht: 'de KDW moet uit de wet & de brief moet van tafel'....

[unclero]

TheGhostInc schreef op zondag 13 september 2026 @ 10:32:
Heb je gehoord wat de (meest actieve) boeren roepen:
"Die brief moet van tafel!"
https://www.rtvnoord.nl/a...-die-brief-moet-van-tafel
En maar klappen (klapvee ), over wensdenken gesproken! En een koude sanering veroorzaken.
En ondertussen bedreigen, doxxen en zo hard mogelijk schreeuwen om de redelijke boeren maar te overstemmen.

Zulks spreekt bij mij vooral een armoe aan fantasie en visie. Tegelijkertijd kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat hier sprake is van gerichte kanalisering.

Dat snelweg bezetten begint bijvoorbeeld wel oud te worden. Men schoffeert er vooral de uiteindelijke eindklanten mee, die weldra moeten gaan nadenken over waar de grens tussen maatschappelijk risico en ondernemersrisico moet gaan liggen.

In Amerika hebben de melkveehouders enkele decennia geleden ook geprotesteerd. Die hebben wekenlang de melk in de gierput gepompt, en de toegangswegen tot hun dorpen bezet om te voorkomen dat er melkwagens in konden komen. Dat alles om hogere prijzen te forceren, omdat intensiveren voor 95% van de boeren onbereikbaar was.

Nu lijken Nederlandse melkveehouders vol mee te gaan in het gepositioneerde frame dat intensiveren een vereiste voor continuïteit is, en dat alleen Den Haag / Brussel daar iets in kan betekenen.

De andere kant van het plaatje is niet beter.
De Nederlandse melkboer heeft keihard gestreden om tot dit eindresultaat te komen:
https://research.wur.nl/e...iry-farming-in-the-nethe/
De Fransen hebben bewust gekozen om kleine & extensieve boeren te beschermen. Daarnaast hebben zij ook lokale producten die EU beschermd zijn. Familie en regionale waarden zijn actief beschermd.

Grappig dat u Frankrijk noemt. Een van de pilaren van de Nederlandse zuivelindustrie was altijd de schoolmelk-regeling.
De Fransen hebben dat tot een hoger niveau getild met hun befaamde school-lunches (warm, meerdere gangen). Aan die lunches zijn bijzonder strenge eisen~, maar de belangrijksten zijn lokaliteit, seizoensgebondenheid, variëteit en regelmaat. Oftewel: een klein Frans boertje weet zeker dat een bepaald deel van zijn oogst of producten door de lokale scholen afgenomen zullen worden.
Die zal dan ook veel minder geneigd zijn om zijn oren te laten hangen naar een groot bedrijf dat hem een wurgcontract in de maag wil splitsen.
Er zijn meer landen met vergelijkbare constructies (Italië, Japan, China, Zuid-Korea, Indonesië, Spanje).

[hamsteg]

https://nos.nl/liveblog/2631038-nog-steeds-nieuwe-sabotageacties-op-het-spoor-hooibalen-in-brand-langs-snelwegen

Als boeren hierbij betrokken zijn, dan hebben we een serieus probleem. De schijnheiligheid van Marc van den Oever zegt mij genoeg.

Nadat er vanochtend materiaal was weggehaald, worden opnieuw spullen neergelegd

Een doelbewuste actie waarbij vanochtend al een trein door zo'n kortsluiting-metalen-pijp is heengereden. Waar die stukken pijp heen vliegen en mogelijk tot nog meer slachtoffers leiden zou wat mij betreft aantonen hoe betrokken de intensieve-veeteelt-managers maling aan alles hebben.

[R_Zwart]

Als het een willekeurige andere groep is dan roepen veel politici aan de rechterkant van het spectrum dat het leger maar moet worden ingeschakeld. Nu zijn ze stil.....

[Ramzzz]

hamsteg schreef op dinsdag 15 september 2026 @ 14:30:
https://nos.nl/liveblog/2631038-nog-steeds-nieuwe-sabotageacties-op-het-spoor-hooibalen-in-brand-langs-snelwegen

Als boeren hierbij betrokken zijn, dan hebben we een serieus probleem. De schijnheiligheid van Marc van den Oever zegt mij genoeg.


[...]

Een doelbewuste actie waarbij vanochtend al een trein door zo'n kortsluiting-metalen-pijp is heengereden. Waar die stukken pijp heen vliegen en mogelijk tot nog meer slachtoffers leiden zou wat mij betreft aantonen hoe betrokken de intensieve-veeteelt-managers maling aan alles hebben.

Weinig chagrijn te bespeuren bij gestrande forenzen, maar welke boosdoeners zitten nou achter die sabotage?

Het spoor werd dinsdag ontregeld door buizen en startkabels die op tientallen plekken op de rails lagen. Later kreeg het verkeer op snelwegen last van brandende hooibalen. ‘Door twee rails te verbinden met ijzer, ontstaat automatisch een storing.’

‘Tientallen stalen buizen’ heeft hij met collega’s van het spoor gehaald tussen Harselaar en Hoevelaken. ‘Incidentenbestrijding ProRail’, staat op de auto van zijn werkgever. Zijn naam wil hij niet geven, omdat alleen de afdeling communicatie met de pers mag praten.

Rond half twee maakt die afdeling van de spoorbeheerder bekend dat op ‘ruim dertig plekken materiaal op het spoor’ is gevonden. Doelbewust, zo was al in de vroege ochtend van Prinsjesdag de inschatting van ProRail. En ook meermaals opnieuw geplaatst na vertrek van de opruimdiensten.

Behalve stalen buizen zijn sinds de vroege ochtend in onder meer in Drenthe ook startkabels gevonden. ‘Door twee rails te verbinden met ijzer, ontstaat automatisch een storing’, legt de ProRail-medewerker uit.

En storingen kwamen er. Met name in het oosten en noorden van het land lag het treinverkeer er lange tijd uit. Met tjokvolle perrons en stationshallen tot gevolg, zoals in Zutphen. ‘Nu geef ik niet meer op’, zegt Isa de Greef (17) op perron 1 rond 8.45 uur. In Oldenzaal ging haar wekker om vijf uur, zodat ze om negen uur in Nijmegen kon zijn voor haar opleiding tot werkhondenprofessional.

Flexwerkplek

Station Zutphen golft dinsdagochtend op en neer. Dan staat het stationsplein en de -hal weer afgeladen vol, de blikken omhoog naar de vertrekschermen, om als een gootsteen waar de stop wordt uitgetrokken weer leeg te stromen als er toch een trein vertrekt. De Kiosk is voor de gelegenheid een flexwerkplek, waar men zich schuil houdt achter laptopschermen en grote bekers koffie.

Toch is er weinig chagrijn te bespeuren bij de gestrande forenzen in Zutphen, sommigen wachtend op het zonnige stationsplein. Al speculerend naar de boosdoeners achter de sabotage gaat het alle kanten op. Zouden dit de aangekondigde Prinsjesdag-acties van de boeren zijn nu ze van snelwegen zijn verbannen? Is het wraak voor de ov-staking van vorige week? Of toch een Ddos-aanval door hackers?

De radicale actieclub Farmers Defence Force (FDF), die maandag had opgeroepen tot acties, zegt dinsdagochtend bij monde van secretaris Sieta van Keimpema dat het niet uit te sluiten is dat boeren achter de spoorsabotage zitten. ‘Regionale groepen bereiden regionale acties voor’, aldus de secretaris.

Over andere acties doen de boeren minder geheimzinnig. Langs verschillende snelwegen, zoals de A7 bij Scheemda, de A28 bij Assen en langs de N366 bij Musselkanaal, steken boeren hooibalen in brand. Bij een blokkade door boeren op de N310 bij de Gelderse plaats Stroe moet de ME kort in actie komen.

Langzaam rijden

Bij een rotonde nabij de A2 ter hoogte van Breukelen kijkt een groep boeren rond het middaguur toe hoe de brandweer tientallen hooibalen probeert te blussen. De rook, al van verre te zien, waait over de snelweg, waardoor het verkeer daar langzaam moet rijden. Politieagenten zetten het fietspad af, zodat passanten niet te dicht bij het vuur komen. ‘Het is vieze troep’, zegt een brandweerman, doelend op de natte hooibalen.

Na een half uur hebben de meeste boeren genoeg gezien. Ze stappen in hun met omgekeerde vlaggen versierde tractors en rijdend toeterend weg. Melkveehouder Wim Hoogendoorn blijft achter. Hij woont hier vlak in de buurt en kwam alleen even zijn steun betuigen aan de Prinsjesdagactie. ‘Dit is toch de dag dat het kabinet zijn flutbeleid rondom stikstof presenteert’, zegt Hoogendoorn. ‘Het stikstofverhaal wordt gewoon misbruikt om de boeren weg te krijgen.’

De 69-jarige boer hoorde ’s ochtends via een appgroep van boeren in Breukelen en Kockengen een uur van tevoren over de actie. Zelf deed hij niet mee, omdat hij het te gevaarlijk vond voor het verkeer. Wel stak hij op zijn eigen land een baal hooi in de fik, als een individueel protest tegen het ‘wurgbeleid’. ‘Als veel boeren dit doen, dan is het een sterk signaal.’

Hoogendoorn toont even later zijn protesthooibaal, die aan de rand van een van zijn weilanden en op veilige afstand van de weg aan het branden is, als een gezellige vuurkorf. ‘Ik heb een oude baal hooi gebruikt die dienst deed als steun voor het hek. Het hooi was door de warme wind niet zo nat als ik dacht. Ideaal weer om iets in de fik te steken.’

Buizen

Rond Nijkerk komen de weg- en spoorverstoringen samen, met brandend hooi langs de weg en het gesloten spoortraject Amersfoort-Barneveld. Ergens tussen die twee plaatsen, bij stations Hoevelaken, pal naast de A1, verklaart de anonieme ProRail-medewerker ook dit stuk spoor om 13.50 uur ‘schoon’. Alle gevonden buizen zijn afgevoerd door de politie. Nog een laatste controle en ze zullen het traject weer vrijgeven.

Speculeren over de daders van de op het oog goed voorbereide sabotage-actie, dat wil de ProRail-medewerker niet. ‘Wie het heeft gedaan vind ik ook niet zo belangrijk. Het is mijn taak om de problemen op te lossen.’

Boer Hoogendoorn zegt dat hij het zich niet kan voorstellen dat boeren achter de sabotage van het spoor zitten. ‘Wij doen niet echt aan publieksgevaarlijke acties.’

Elders valt te lezen dat deze sabotage met terroristisch oogmerk kan leiden tot (zeer) lange gevangenisstraffen.

Straf op sabotage ProRail mogelijk 15 jaar, zelfs levenslang in geval van terroristisch oogmerk

Boerenactivisten mogelijk verantwoordelijk voor sabotage op het spoor

Deel dit artikel

Er zijn aanwijzingen dat boerenactivisten achter de sabotage op het spoor zitten. Dat blijkt uit gesprekken die de NOS vandaag heeft gevoerd met boeren en boerenorganisaties in het land. Bronnen in agrarische kringen bevestigen dat de afgelopen dagen in online groepen is gesproken over vergaande acties op Prinsjesdag.

Een van deze bronnen zegt dat in een lokale 'trekkergroep' ook de sabotage van het spoor is besproken. Het ging onder meer over hoe buizen aan het spoor vastgemaakt moesten worden. In deze groep zouden radicale boeren zitten en sympathisanten met een afkeer van het beleid van de overheid.

In andere online groepen met veel boeren ging vandaag een foto rond van metalen buizen die op het spoor zijn aangebracht. Door wie precies en waar de foto is gemaakt, blijft vooralsnog onduidelijk. Volgens ProRail zijn er vandaag 35 storingen geweest doordat voorwerpen op de rails zijn gelegd. De actie is niet opgeëist.

Verschillende acties

Boerenprotestgroep Agractie zegt niets van de sabotageactie te weten. Ook actiegroep Farmers Defence Force zegt niet betrokken te zijn, al sluit voorman Mark van den Oever niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn. Volgens hem waren er vandaag "wilde acties" te verwachten.

Vanmiddag werden langs snelwegen en provinciale wegen ook onder meer hooibalen in brand gestoken. De oproep daartoe kwam wel van actievoerende boeren.

Door boeren en boerenorganisaties wordt over het algemeen afkeurend gereageerd op het plaatsen van buizen op het spoor en het veroorzaken van storingen bij spoorwegovergangen. Zij vinden sabotage te ver gaan als actiemiddel. Al durft niet iedereen vrijuit te spreken, uit angst voor reacties van anderen uit de sector.

Land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland laat weten dat vandaag grenzen zijn overschreden. "Sabotage heeft niets te maken met het demonstratierecht", zegt een woordvoerder. "Wie hierachter zit, moet zich ernstig afvragen welk belang hiermee gediend is."

'Levensgevaarlijk'

De politie wil niet ingaan op de vraag wie er verantwoordelijk lijkt voor de sabotage op het spoor. Bronnen melden aan de NOS dat betrokkenheid van boeren of hun sympathisanten zeker een scenario is dat wordt onderzocht.

ProRail zegt niet te weten wat het doel is van de "gecoördineerde actie" op het spoor. "Maar dat het levensgevaarlijk is, is zeker", zegt een woordvoerder. "Gelukkig hebben onze systemen goed gewerkt waardoor geen sprake is geweest van ongelukken."

Wel reed bij Steenwijk een trein tegen een voorwerp op de rails. De trein was al gewaarschuwd en reed niet op volle snelheid.

ProRail zegt vannacht en morgenochtend extra alert te zijn met cameratoezicht en surveillances.

[ Voor 18% gewijzigd door Ramzzz op 15-09-2026 22:00 ]

[unclero]

R_Zwart schreef op dinsdag 15 september 2026 @ 17:53:
Als het een willekeurige andere groep is dan roepen veel politici aan de rechterkant van het spectrum dat het leger maar moet worden ingeschakeld. Nu zijn ze stil.....

Dat is standaard modus operandii bij zaken die de veiligheids/inlichtingendiensten als "hybride oorlogvoering" beschouwen. Ten eerste omdat het doel "angst zaaien" is, en des te minder zuurstof we daaraan geven, des te groter de kans dat het doel niet gehaald wordt. Ten tweede om ook de diensten rustig hun gang te laten gaan met hun onderzoek, maar ook verstoring van dergelijke activiteiten.

Enfin, het zal mij niet verbazen als 'gewoon' de Russen/Iraniërs hier achter zitten (de getroffen tracee's waren vooral tracee's die naar het oosten liepen, vanaf het defensie-station tussen Soesterberg en Amersfoort). Al dan niet met hulp van "useful idiots" en "goedkoop schorriemorrie". We weten al langer dat er sprake is van Russische inmenging in de vorm van intriganten / opstoken / bots binnen kringen van "boerenactivisten".

Maar ja, als dan inderdaad blijkt dat er dus boerenactivisten achter zaten, al dan niet aangezet / opgehitst door Russische agenten, dan zal dat zachtgezegd de boerenzaak geen goed doen.

[DropjesLover]

Gerelateerd aan de stikstofproblematiek, ook het aanplanten van afgesproken nieuw bos loopt (ver) achter op de afspraken https://nos.nl/nieuwsuur/...achter-bij-doelstellingen

Er komt nog maar weinig terecht van een nationaal plan om meer bossen aan te planten. In 2020 presenteerde het ministerie van Landbouw de Bossenstrategie. Daarin stond dat er in tien jaar tijd 37.000 hectare bos bij moest komen.

Provincies zijn voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor het aanplanten, maar zes jaar later zijn hun doelstellingen nog ver uit zicht. Dat blijkt uit een rondgang van Nieuwsuur. Gezamenlijk hebben de provincies pas ongeveer 4000 hectare bos aangeplant.

Pas 11% van gedaan, in een tijdsbestek van 6 jaar

Gemeente Hof van Twente is zo'n gemeente die niet bij boeren wil aankloppen met de vraag bomen te planten op hun grond. "We hebben een sterk agrarische gemeente, een groot buitengebied met daarin vijfhonderd boeren. Zij hebben op dit moment veel onduidelijkheid over het voortbestaan van hun bedrijf. Wij willen boeren niet extra beperken door landbouwgrond om te zetten in natuurfuncties"

Uitkopen / onteigenen blijkt toch echt keer op keer de enige overgebeleven optie voor deze biochemische fabrieken. Stikstofslot, biodiversiteit, bouw, natuurdoelstelligen, etc.

Let wel, alleen al in die gemeente gaat het over 500 boeren. Met gemiddeld 37 hectare per boer komt dat neer op 18.500 hectare, is dat al de helft van de landelijke opgave.
Of beter gezegd, met 48.000 veeboeren gaat het om minder dan 1 hectare per boer, zegmaar 1,5 voetbalveld.
Ik heb liever bos dan grasfalt...

[ Voor 36% gewijzigd door DropjesLover op 13-10-2026 10:05 ]

[Joris748]

DropjesLover schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 09:35:
Gerelateerd aan de stikstofproblematiek, ook het aanplanten van afgesproken nieuw bos loopt (ver) achter op de afspraken https://nos.nl/nieuwsuur/...achter-bij-doelstellingen


[...]

Pas 11% van gedaan, in een tijdsbestek van 6 jaar


[...]


Uitkopen / onteigenen blijkt toch echt keer op keer de enige overgebeleven optie voor deze biochemische fabrieken. Stikstofslot, biodiversiteit, bouw, natuurdoelstelligen, etc.

Let wel, alleen al in die gemeente gaat het over 500 boeren. Met gemiddeld 37 hectare per boer komt dat neer op 18.500 hectare, is dat al de helft van de landelijke opgave.
Of beter gezegd, met 48.000 veeboeren gaat het om minder dan 1 hectare per boer, zegmaar 1,5 voetbalveld.
Ik heb liever bos dan grasfalt...

Ja, je zou maar eens houtwallen terugbrengen in het landschap. Stel je voor dat er weer ecologische verbindingen komen tussen stukken bos. Hoe mooi zou het zijn om het oude coulissenlandschap te herstellen? Terug naar vroeger! De natte droom van iedere conservatief.

Die enorme weerstand tegen natuurherstel is tekenend voor de mentaliteit van de boeren. Ik snap het ergens wel, het is gemakkelijker een sloot te dempen dan een houtwal te verwijderen. En schaduw op gewassen is ook maar vervelend, groeit het minder hard en moeten ze nog meer veevoer inkopen. En ze worden verder beperkt in het gebruik van landbouwgif, omdat de bufferzones groter worden. Tegen alles wat winstmaximalisatie in de weg staat.

Ze willen geen deel van de oplossing zijn, maar onderdeel van het probleem blijven.

[DropjesLover]

Joris748 schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 10:12:
[...]

Ja, je zou maar eens houtwallen terugbrengen in het landschap. Stel je voor dat er weer ecologische verbindingen komen tussen stukken bos. Hoe mooi zou het zijn om het oude coulissenlandschap te herstellen? Terug naar vroeger! De natte droom van iedere conservatief.

Die enorme weerstand tegen natuurherstel is tekenend voor de mentaliteit van de boeren. Ik snap het ergens wel, het is gemakkelijker een sloot te dempen dan een houtwal te verwijderen. En schaduw op gewassen is ook maar vervelend, groeit het minder hard en moeten ze nog meer veevoer inkopen. En ze worden verder beperkt in het gebruik van landbouwgif, omdat de bufferzones groter worden. Tegen alles wat winstmaximalisatie in de weg staat.

Ze willen geen deel van de oplossing zijn, maar onderdeel van het probleem blijven.

Onderdeel van het probleem?
Volgens mij zijn veeboeren de kern van het probleem...

[RobinHood]

Joris748 schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 10:12:


Ze willen geen deel van de oplossing zijn, maar onderdeel van het probleem blijven.

Zoals 1 van mijn favoriete pins op mijn cameratas zegt: Don't be part of the problem, be the whole problem!

[dawg]

Interview met twee hoofdredacteuren van landbouwbladen, respectievelijk Nieuwe Oogst & Sterke Erven Biologisch. Zij schetsen een wat ander beeld over de vermeende onwelwillendheid van boeren t.a.v. de stikstofproblematiek.

https://www.trouw.nl/duur...die-onzekerheid~bd5a4ff1/

Er heerst boosheid en angst onder boeren, zeggen de hoofdredacteuren van twee landbouwbladen. Toch accepteren de meeste boeren de stikstofplannen van het kabinet. “De stille meerderheid wil een einde maken aan de onzekerheid. Die zegt: ik wil door met mijn bedrijf en een verandering die zoveel mogelijk boeren kunnen meemaken”, zegt Esther de Snoo van Nieuwe Oogst.

Maria van Boxtel, van Sterke Erven Biologisch, vult aan: “Dat sentiment herken ik. Boeren willen duidelijkheid.”

Hoe is de stemming onder boeren?
De Snoo: “Ze zijn ongerust. Boeren vragen zich af: doe ik er wel toe in dit land? Vaak zitten zij op een plek waar hun ouders en grootouders ook al hebben geboerd en is er twijfel of ze nog kunnen leven en werken zoals ze dat gewend zijn. Dat krijg je na zeven jaar onzekerheid over de toekomst van de landbouw.

“Wat pas echt kwaad bloed heeft gezet is het plan voor het intrekken van de vergunning van vijf pluimveehouders in de provincie Brabant. Dat leidt tot onrust: kan dat bij mij ook gebeuren?”

Van Boxtel: “De boeren die bij mij aankloppen, zijn gemotiveerd voor milieuvriendelijke landbouw en zijn positief over de plannen van Van Essen. Maar zij weten nog niet hoe ze die gaan uitwerken. Er komt meer ruimte voor boeren met minder koeien per hectare. Bijvoorbeeld in de zones rond beschermde natuurgebieden. Maar hoe gaat dat precies?”

Hoe groot is de groep boeren die onder leiding van Farmers Defence Force en Agractie met trekkers de weg op gaat, Nederlandse vlaggen omdraait of hooibalen in brand steekt?
De Snoo: “Dat is onduidelijk. Ik weet wel dat onder boeren veel desinformatie rondgaat. Die wordt verspreid door actiegroepen van boeren. Die roepen bijvoorbeeld: ‘Ze willen ons kapot maken’ en ‘Straks blijven er nog maar vijf boeren over in Nederland’. Er circuleert ook een programma waarmee boeren berekenen wat het plan van het kabinet voor ze betekent. Het resultaat van die berekening is bewust te negatief.”

“Mijn inschatting is dat ongeveer 30 procent van de boeren niet in staat is om zich aan te passen aan de nieuwe regels. Sommige boeren zitten te dicht op de natuur of hebben geen opvolger. Dan wordt het heel moeilijk.

“Er is ook een grote groep die, plat gezegd, vooral heel hard kan melken. Het zijn vakmensen met kennis over koeien, over voer en ze weten hoe zij de melktank vol krijgen. Dat zijn niet per definitie veelzijdige ondernemers die in staat zijn zich aan te passen aan nieuwe regels.”

“Je hebt een andere groep, van ongeveer 10 procent, die je de koplopers kan noemen. Dat zijn boeren die al veel stappen hebben gezet en hun bedrijf in balans hebben weten te brengen waardoor ze voldoen aan de normen voor ammoniak en CO2. Ze zijn veel bezig met de bodem en het water. Je kunt ook de biologische boeren tot deze groep rekenen.

“Daarnaast heb je de zwijgende meerderheid. Dat is de rest, ongeveer de helft van de boeren. Die willen duidelijkheid, zodat zij een keuze kunnen maken: ga ik werken met minder koeien per hectare, ga ik investeren in nieuwe technieken, verplaatsen of ga ik stoppen.”

Is de onrust groter dan jullie hadden verwacht?
De Snoo: “In het algemeen zijn de reacties gematigd, vind ik. Waar vergelijk je het mee? We hebben een aantal jaren geleden grote demonstraties gehad in Stroe en op het Malieveld. Daar deden vrijwel alle boerenorganisaties aan mee. Dat is veranderd.

“Wat je nu ziet is dat boeren die actie voeren en de snelweg blokkeren zich niet alleen tegen het kabinet richten, maar ook tegen andere boeren die wel willen meebewegen. En tegen LTO en de organisatie van jonge boeren NAJK. Die proberen namelijk via overleg met het kabinet de plannen bij te stellen.”

Lekker dan. Ben je een goedwillende boer, word je geïntimideerd door de extremisten van FDF & Agractie, en voorgelogen door BBB en extreemrechts.

[Joris748]

Uit het artikel van @dawg hierboven. Regelmatig ook benoemd in dit topic, dat een deel van de boeren geen ondernemer is.

“Er is ook een grote groep die, plat gezegd, vooral heel hard kan melken. Het zijn vakmensen met kennis over koeien, over voer en ze weten hoe zij de melktank vol krijgen. Dat zijn niet per definitie veelzijdige ondernemers die in staat zijn zich aan te passen aan nieuwe regels.”

Onlangs ook is een discussie gehad met een goede vriend van me, bij hem hoor ik dezelfde desinformatie voorbij komen:

De Snoo: “Dat is onduidelijk. Ik weet wel dat onder boeren veel desinformatie rondgaat. Die wordt verspreid door actiegroepen van boeren. Die roepen bijvoorbeeld: ‘Ze willen ons kapot maken’ en ‘Straks blijven er nog maar vijf boeren over in Nederland’. Er circuleert ook een programma waarmee boeren berekenen wat het plan van het kabinet voor ze betekent. Het resultaat van die berekening is bewust te negatief.”

[ Voor 48% gewijzigd door Joris748 op 13-10-2026 14:45 ]

[Dido]

dawg schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 14:27:
Lekker dan. Ben je een goedwillende boer, word je geïntimideerd door de extremisten van FDF & Agractie, en voorgelogen door BBB en extreemrechts.

Met name voor de BBB (ondertussen ook gewoon onderdeel van extreemrechts, trouwens) geldt dat hun overleven als partij afhangt van angst en woede onder de boeren, dus is het niet zo heel gek dat ze met FUD proberen de gemoederen te verhitten.

Ondertussen is er wel gewoon een kamermeerderheid voor de stikstofplannen, en lijkt het erop dat de BBB ze in de Eerste Kamer ook niet gaat kunnen tegenhouden.

Misschien moet Caroline maar eens bellen met Pieter om inspiratie op te doen voor wat betreft tijdbesteding na Den Haag

[mitsumark]

R_Zwart schreef op dinsdag 15 september 2026 @ 17:53:
Als het een willekeurige andere groep is dan roepen veel politici aan de rechterkant van het spectrum dat het leger maar moet worden ingeschakeld. Nu zijn ze stil.....

Populisme bestrijden met ander populisme schiet niet op. Het leger inzetten voor 3.000 kilometer spoor is sowieso een logistieke onmogelijkheid, wie het ook roept. Door nu de stilte van een bepaalde politieke hoek aan te grijpen om te scoren, gebruik je deze situatie puur om een politiek punt te maken en draag je net zo hard bij aan de polarisatie.

[toolkist]

De oplossing volgens de Landbouw Alliantie, gewoon een groot deel van de boeren geen vergunning meer nodig laten hebben.
What could possibly go wrong...

Tatasteel heeft al gebeld voor het recept van de stalen plaat voor de kop die ze gebruiken...

[Joris748]

toolkist schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 22:03:
De oplossing volgens de Landbouw Alliantie, gewoon een groot deel van de boeren geen vergunning meer nodig laten hebben.
What could possibly go wrong...

Tatasteel heeft al gebeld voor het recept van de stalen plaat voor de kop die ze gebruiken...

Ik viel bijna van mijn stoel. Gewoon op dezelfde voet door blijven gaan. Probleem ontkennen, oplossingen uitstellen en ondertussen de problemen alleen maar groter maken.

Laat de regering alleen verder praten met LTO en NJAK. De landbouwalliantie diskwalificeert zich als serieuze gesprekspartner.

[Joris748]

Indirect een link met stikstofproblematiek, maar wel met parallellen. Het grootste boegbeeld voor de boeren wordt direct tegengewerkt als ze een niet zo'n mooie kant laat zien.

https://www.omroepbrabant...aties-bij-maken-programma

Yvon Jaspers is tegengewerkt door boerenbelangenorganisaties tijdens het maken van haar documentaire 'De boer, de broer, de zus en de ziekte'. De presentatrice van het populaire programma 'Boer Zoekt Vrouw' is op zoek gegaan naar antwoorden over de ziekte van Parkinson en de mogelijke relatie met gewasbeschermingsmiddelen.

Boeren zijn gebruikers van pesticiden. En de boerensector kent ze goed. Met haar televisieprogramma's is ze al jarenlang een boegbeeld voor boeren. Maar nu kijkt ze met een andere blik naar de sector en dat schuurt. Ze zit in een spagaat. "Ik kan dit niet meer negeren", zegt ze over de bestrijdingsmiddelen en de mogelijke gevolgen.

De vuile was moet binnen blijven. Al worden de beweegredenen behoorlijk neutraal gebracht.

De Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) kwam ter ore dat er een documentaire in de maak was over bestrijdingsmiddelen. De NFO heeft 'in overleg met andere belangenorganisaties van boeren' vervolgens een brief verstuurd naar hun leden met het advies om niet mee te werken aan het programma.

Die brief krijgt ze zelf ook in handen, zo is te zien in de aflevering. De belangenorganisaties zouden onder meer bang zijn dat informatie niet zou kloppen of dat boeren in een negatief daglicht worden gezet.

[hamsteg]

Joris748 schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 08:04:
Indirect een link met stikstofproblematiek, maar wel met parallellen.

De parallel: uit eigen belang de samenleving willens en wetens in gevaar brengen. Ontkennen, onderzoeken ter discussie stellen, traineren en wegwuiven.

Uit Eva: Er is een duidelijke relatie tussen landbouwgebieden en parkinson. Er is nog geen een-op-een relatie aangetoond tussen pesticiden en parkinson maar boeren die pesticiden gebruiken hebben wel vaker parkinson in hun gelederen. Zelfs die ene boer die wel samenwerkte met Jaspers noemde twee gevallen in zijn familie: toeval. Het eigen belang gaat voor op de (eigen)gezondheid en die van de samenleving.

Zorgelijk: Er ligt nu een Europees wetsvoorstel om eenmaal toegelaten pesticiden, nooit meer te her-evalueren (wat nu 10 jaarlijks moet gebeuren).

[Tha Deo]

hamsteg schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:24:
[...]
De parallel: uit eigen belang de samenleving willens en wetens in gevaar brengen. Ontkennen, onderzoeken ter discussie stellen, traineren en wegwuiven.

Uit Eva: Er is een duidelijke relatie tussen landbouwgebieden en parkinson. Er is nog geen een-op-een relatie aangetoond tussen pesticiden en parkinson maar boeren die pesticiden gebruiken hebben wel vaker parkinson in hun gelederen. Zelfs die ene boer die wel samenwerkte met Jaspers noemde twee gevallen in zijn familie: toeval. Het eigen belang gaat voor op de (eigen)gezondheid en die van de samenleving.

Zorgelijk: Er ligt nu een Europees wetsvoorstel om eenmaal toegelaten pesticiden, nooit meer te her-evalueren (wat nu 10 jaarlijks moet gebeuren).

Er is dus geen bewijs dat gewasbeschermingsmiddelen geen Parkinson veroorzaken. Voor de mogelijkheid om zo’n ernstige ziekte als Parkinson te krijgen, zou dat toch direct gevolg moeten hebben dat deze middelen tijdelijk niet meer gebruikt mogen worden, totdat duidelijk is dat ze geen kanker veroorzaken?

[bvdbos]

Tha Deo schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:29:
[...]

Er is dus geen bewijs dat gewasbeschermingsmiddelen geen Parkinson veroorzaken. Voor de mogelijkheid om zo’n ernstige ziekte als Parkinson te krijgen, zou dat toch direct gevolg moeten hebben dat deze middelen tijdelijk niet meer gebruikt mogen worden, totdat duidelijk is dat ze geen kanker veroorzaken?

Dat is wel wat kort door de bocht. Er is ook geen bewijs dat bestrijdingsmiddelen geen aids veroorzaken. En nog sterker : in het buitengebied kwam eind de jaren 80 minder aids voor dan in de binnenstad van Amsterdam. Correlatie is niet automatisch gelijk aan causaliteit.

[hamsteg]

Tha Deo schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:29:
[...]

Er is dus geen bewijs dat gewasbeschermingsmiddelen geen Parkinson veroorzaken. Voor de mogelijkheid om zo’n ernstige ziekte als Parkinson te krijgen, zou dat toch direct gevolg moeten hebben dat deze middelen tijdelijk niet meer gebruikt mogen worden, totdat duidelijk is dat ze geen kanker veroorzaken?

Tja, ontkennen ... Als je niet weet wat Parkinson veroorzaakt, kun je ook niet aantonen dat een product het betrokken element heeft. Het is allemaal nog indirect maar er zijn wel meerdere ingangen die een relatie aanbrengen. If it walks like and talks like ... it is not the farmer.

[Joris748]

bvdbos schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:41:
[...]

Dat is wel wat kort door de bocht. Er is ook geen bewijs dat bestrijdingsmiddelen geen aids veroorzaken. En nog sterker : in het buitengebied kwam eind de jaren 80 minder aids voor dan in de binnenstad van Amsterdam. Correlatie is niet automatisch gelijk aan causaliteit.

Totaal niet relevant. Bij AIDS is bewezen dat het wordt veroorzaakt door het HIV virus. We weten ook hoe het overgedragen wordt.

De signalen dat er een mogelijk verband is tussen Parkinson en bestrijdingsmiddelen zijn er en dat is reden tot zorg. Volgens het zorgvuldigheidsbeginsel zou je daarom zeer terughoudend kunnen zijn, totdat is aangetoond dat (en welke) bestrijdingsmiddelen geen kanker veroorzaken.

Een tijdelijk verbod maant een sector ook tot spoed, is zeer effectief tegen vertragingstaktieken

[HEY_DUDE]

bvdbos schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:41:
[...]

Dat is wel wat kort door de bocht. Er is ook geen bewijs dat bestrijdingsmiddelen geen aids veroorzaken. En nog sterker : in het buitengebied kwam eind de jaren 80 minder aids voor dan in de binnenstad van Amsterdam. Correlatie is niet automatisch gelijk aan causaliteit.

De overheid neemt heel veel maatregelen uit voorzorg. Je mag niet direct onder een hoogspanningsmast bouwen hoewel er geen bewezen relatie is tussen hoogspanning en gezondheidsschade.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat pesticiden schadelijk zijn. Er zijn ook voldoende aanwijzingen dat pesticiden neurotixisch kunnen zijn. De correlatie komt daar nog eens bovenop op de aanwijzingen. Volgens mij zijn er ook voldoende aanwijzingen uit dierproeven.

Op een gegeven moment is de overheid gehouden aan voorzorg principes. Zoals die troep niet toe te laten.

De aanwijzingen die er liggen voor niet bouwen onder een hoogspanningsmast zijn volstrekt nihil. Maar ook daar is er beleid op basis van voorzorg.

[DropjesLover]

Tha Deo schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 10:29:
[...]

Er is dus geen bewijs dat gewasbeschermingsmiddelen geen Parkinson veroorzaken. Voor de mogelijkheid om zo’n ernstige ziekte als Parkinson te krijgen, zou dat toch direct gevolg moeten hebben dat deze middelen tijdelijk niet meer gebruikt mogen worden, totdat duidelijk is dat ze geen kanker veroorzaken?

Probleem is dat alle middelen afzonderlijk getest worden op giftigheid en minimale/maximale waarden.
Alleen worden er altijd cocktails gemaakt van 2 tot 5 middelen per spuitbeurt.
Aangezien er tientallen tot honderden middelen zijn, is het aantal combinaties te groot om te testen.

Parkinson is wel al een beroepsziekte onder Franse wijnboeren vanwege alle gif, maar het is niet aan te tonen _welke_ nu precies...

Parallellen met het verbieden van glyfosfaat, er wordt successvol gelobbied tegen een verbod door te wijzen dat er geen (net zo effectief) alternatief is en dat anders de oogsten (opbrengst, winst) grof gaan dalen en de prijzen omhoog.
Onderzoek naar alternatieven staat op een laag pitje omdat glyfosfaat gewoon blijft, waardoor er ook niet echt iets kans heeft om het monopolie te breken.

En zo vergiftigen akkerbouw-boeren langzaamaan de wereld, net zoals de veeboeren met stikstof.

[polthemol]

Modbreak:

laten we de discussie staken over giftige landbouwstoffen: dit topic gaat specifiek over de stikstofproblematiek en daar vallen landbouwgiffen zeer zeker niet onder

[hamsteg]

Voor nieuwe lezers in dit topic een samenvatting:

YouTube: Hebben we genoeg eten in Nederland als er een oorlog uitbreekt? | LU...

Toch erg dat een satirisch programma meer feiten over de bühne weet te krijgen dan speciaal opgerichte boeren politieke (lieg) partijen.

[DevWouter]

Joris748 schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 23:14:
[...]

Ik viel bijna van mijn stoel. Gewoon op dezelfde voet door blijven gaan. Probleem ontkennen, oplossingen uitstellen en ondertussen de problemen alleen maar groter maken.

Laat de regering alleen verder praten met LTO en NJAK. De landbouwalliantie diskwalificeert zich als serieuze gesprekspartner.

Standaard truc: Nieuwe organisatie oprichten die beweert oplossingen te hebben maar in werkelijkheid gewoon het oude verhaal vertelt. Oude wijn in nieuwe zakken. Gaat de overheid niet in gesprek of spendeert het onvoldoende tijd aan ze dan gaan ze met het verhaal naar de media om zich te beklagen dat zij en hun achterban niet serieus genomen wordt.

[Joris748]

Hier in Brabant zeggen we wel eens dat de grootste varkens op twee poten lopen. De minachting waarbij dit soort vleesmanagers met de wet- en regelgeving om gaat is verbijsterend.

https://www.bd.nl/bernhez...is-hondsbrutaal~ab28eea8/

Nieuwe varkensstallen bouwen zonder natuurvergunning: het mag niet, maar Heijderhoeve doet het gewoon deze zomer. Provincie en BMF zijn woest. En de boer? Die vraagt aan de rechter of hij ‘asjeblieft’ zijn stal nog wind- en waterdicht mag maken.

Alsof hij de stallen gaat bouwen om caravans in te zetten

Overigens stelde advocaat Marieke Toonders dat Heijderhoeve niet opzettelijk de natuurbeschermingswet omzeilt. Die wet zou nog niet van toepassing zijn tijdens de bouw, want dan zitten er geen varkens in de stal.
Deze denkwijze is onzin volgens provincie en BMF. En ook volgens rechter Maarten Verhoeven, vertelde hij vrijdag alvast aan Heijderhoeve: „Wat u doet dat mag niet. U mag niet bouwen zonder natuurvergunning.”

Willens en wetens de boel besodemieteren. Wat mij betreft wordt de dwangsom verbeurd en worden de stallen tot de laatste steen afgebroken

[Joris748]

En het vervolg. Een mooie bloemlezing van de vele fronten waar het op fout gaat:

https://www.bd.nl/bernhez...d-alles-op-orde~a773f5d7/

Omgeving snapt niks van fout bij varkensbedrijf Heijderhoeve: ‘Die heeft altijd alles op orde’ Hoe kan het nou dat uitgerekend Heijderhoeve in opspraak is geraakt?

Collega’s en bestuurders snappen het nieuws over illegale stallenbouw niet. Het past niet bij hun beeld van een grote, nette varkensboer. Heeft die pech gehad of zijn hand overspeeld?

Als het er voor het oog netjes uit ziet, zal de rest ook wel in orde zijn Voor het oog van het kerkvolk noemen we dat hier

Rij er maar eens langs”, moedigt een andere veehouder in Heeswijk-Dinther aan. „Het ziet er overal even netjes uit. Nergens rommel, Van der Heijden heeft altijd alles op orde.”

Gemeentebesturen laten zich te gemakkelijk zand in de ogen strooien. Kijken alleen naar de buitenkant en zijn niet kritisch genoeg. Vraag me ook af die expertise nog wel aanwezig is binnen gemeentes.

Het gemeentebestuur stak in eigen nieuwsuitingen de loftrompet: ‘Wat een passie voor het vak.’ ‘De Heijderhoeve loopt voorop met de verwerking van drijfmest met moderne verwerkingsinstallaties. (...) Dit duurzame alternatief zorgt voor een gesloten kringloop. Ook voor energievoorziening zijn duurzame oplossingen bedacht.’
Rien Wijdeven, onlangs gestopt na 28 jaar als wethouder van Bernheze, had al veel vaker met Heijderhoeve te maken gehad: „Ik heb Van der Heijden leren kennen als iemand die in alles altijd heel erg secuur te werk gaat. Het verbaast mij echt dat hij nu zo zonder natuurvergunning is gaan bouwen.”

Het is wijd en zijd bekend dat varkenshouders regelmatig de grenzen opgezocht hebben en overschreden. Ik ken een aantal (ex-)varkenshouders die vaker met hun juristen aan tafel zaten dan met hun leveranciers. Maar blijkbaar gelden er voor boeren andere regels als de juristen van de bank inschatten dat het krediet vrijgegeven kan worden. Terwijl ik geen cent hypotheek krijg, als niet alles tot op 3 cijfers achter de komma in orde is.

Plaatsgenoot Herman Krol, zelf ex-varkenshouder en oud-ZLTO-voorzitter, kan zich niet voorstellen dat Heijderhoeve nu bewust geprobeerd heeft om de regels van de overheid te omzeilen, door zonder natuurvergunning te gaan bouwen: „Dat kan ook helemaal niet, er zijn miljoenen mee gemoeid en de bank kijkt mee.”

Two wrongs don't make a right. De advocaat van BMF omschrijft het treffend. De boeren zijn het symptoom, de overheid die het toelaat het probleem.

Tegelijk schetst Krol de in de agrarische wereld levende weerzin tegen de kluwen aan regels voor Nederlandse boeren: „En Schiphol heeft ook geen natuurvergunning maar daar mag alles gewoon doorgaan.”
Die collectieve weerzin gaat volgens BMF-advocaat Valentijn Wösten vaak samen met minachting van de natuurbeschermingswet. „Die wet boeit veel bedrijven gewoon niet, al zeggen ze het niet hardop. Ze gaan als een bulldozer door totdat ze een keer gestopt worden.”

[TheGhostInc]

https://www.melkveebedrij...r-van-klimaatverandering/

Fascinerende enquête.
Je ziet ze ook draaien in de uitleg. We vragen de mening over klimaatverandering, de feiten & wetenschap parkeren we even:
"De vraag was of landbouwhuisdieren terecht worden beschouwd als een van de belangrijkste veroorzakers van klimaatverandering."

Misschien moet de vleessector in 2027 gewoon hun hele marketing budget, verplicht, hieraan besteden. Zodat iedereen *wel* weet hoe het zit.

[hamsteg]

TheGhostInc schreef op dinsdag 27 oktober 2026 @ 16:02:
https://www.melkveebedrij...r-van-klimaatverandering/

Fascinerende enquête.
Je ziet ze ook draaien in de uitleg. We vragen de mening over klimaatverandering, de feiten & wetenschap parkeren we even:
"De vraag was of landbouwhuisdieren terecht worden beschouwd als een van de belangrijkste veroorzakers van klimaatverandering."

Misschien moet de vleessector in 2027 gewoon hun hele marketing budget, verplicht, hieraan besteden. Zodat iedereen *wel* weet hoe het zit.

Manipulatie van de media en de media neemt het zonder kritiek over. Als ik naar een modeshow kijk, zijn dus alle Nederlanders knap en goed gekleed dus armoede is geen issue? Een kleine subgroep kiezen om een giga probleem als niet bestaand af te doen? Goed lezen dus: landbouwhuisdieren.

[Napo]

TheGhostInc schreef op dinsdag 27 oktober 2026 @ 16:02:
"De vraag was of landbouwhuisdieren terecht worden beschouwd als een van de belangrijkste veroorzakers van klimaatverandering."

Wat zijn landbouwhuisdieren? Is dat het gezin in het buitengebied die toevallig twee geiten, een alpacca, en een pauw heeft?

Ik was te snel:

quote: https://iplo.nl/woordenlijst/landbouwhuisdier/

Landbouwhuisdier

Zoogdier of vogel voor de productie van vlees, eieren, melk, wol of veren of een paard of pony voor het fokken. Deze begripsbepaling staat in bijlage I bij het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal).
Uitleg

Ook dieren die onderdeel zijn van de productieketen vallen onder het begrip landbouwhuisdier. Een voorbeeld daarvan zijn zogeheten moederdieren.

In de nota van toelichting bij het Bal staat: 'Landbouwhuisdieren zijn zoogdieren of vogels die worden gehouden voor de productie van vlees, eieren, melk, wol, pels of veren (bijvoorbeeld rundvee, schapen, geiten, varkens, kippen, kalkoenen, ganzen, eenden, pelsdieren, konijnen, parelhoenders, struisvogels, waterbuffels, herten, lama's of fazanten) of paarden of pony’s die worden gehouden voor het fokken. Ook als dieren primair worden gehouden voor het vermeerderen van landbouwhuisdieren, bijvoorbeeld zeugen en (groot)ouderdieren in de pluimveehouderij, valt dit onder de begripsomschrijving, omdat het uiteindelijke doel is de productie van de genoemde dierlijke producten. Het begrip productie heeft naar zijn aard alleen betrekking op bedrijfsmatige activiteiten. Daarom vallen dieren die hobbymatig worden gehouden, gezelschapsdieren, etc. niet onder het begrip landbouwhuisdier. Het kan voorkomen dat dieren in het ene geval wel als landbouwhuisdier worden gehouden en in het andere geval niet. Bijvoorbeeld herten. De herten kunnen voor het vlees worden gehouden; dan zijn het landbouwhuisdieren. Worden de herten voor de sier gehouden, dan zijn het geen landbouwhuisdieren. Wormen, kokkels, vissen, bijen, siervogels en manegepaarden zijn bijvoorbeeld geen landbouwhuisdieren.'

Verwarring door een andere term te gebruiken waar ik gok de gemiddelde burger ( niet hamburger ) een ander beeld bij heeft.

[ Voor 71% gewijzigd door Napo op 27-10-2026 16:55 ]

[wildhagen]

Napo schreef op dinsdag 27 oktober 2026 @ 16:53:
[...]

Verwarring door een andere term te gebruiken waar ik gok de gemiddelde burger ( niet hamburger ) een ander beeld bij heeft.

Wat ongetwijfeld "geheel per ongeluk" ook de bedoeling van het artikel was, om een voor hen zo gunstig mogelijk beeld te schetsen.

[Napo]

wildhagen schreef op dinsdag 27 oktober 2026 @ 16:58:
[...]


Wat ongetwijfeld "geheel per ongeluk" ook de bedoeling van het artikel was, om een voor hen zo gunstig mogelijk beeld te schetsen.

Aannamelijk, mijn hypothese zou dan ook zijn dat de uitkomst van de volgende vraag:

Zou het afschaffen van alle landbouwhuisdieren volgens u een merkbare positieve impact hebben op het milieu?

een andere uitkomst zou hebben dan:

Zou het afschaffen van al het (pluim)vee volgens u een merkbare positieve impact hebben op het milieu?

Nu wordt de tweede stelling over landbouwhuisdieren wel beter gedefinieerd:

quote: https://www.meat-co.nl/fi...l-vleesonderzoek-2026.pdf

Vindt u dat landbouwdieren, zoals runderen, kalveren, geiten, schapen, kippen en varkens terecht worden beschouwd als de belangrijkste klimaatverstoorders?

Maar die vraagstelling is natuurlijk weer anders door de toevoeging van "belangrijkste"


Moet wel zeggen dat de algehele vraagstelling nogal een bepaalde richting op lijkt te duwen. Niet verwonderlijk maar wel schaamteloos.

quote: https://www.meat-co.nl/fi...l-vleesonderzoek-2026.pdf

Inbreken in een stal. Negen maanden lang geheime video-opnamen maken. Activisten maakten van deze opnames een zeer negatieve video van 1 minuut welke op social media werd geplaatst. De kranten stonden vol. De varkenshouder staat bekend als de beste van Nederland. Na 9 maanden filmen vindt je altijd wel iets. Wat vindt u van deze werkwijze?

[ Voor 22% gewijzigd door Napo op 27-10-2026 17:11 ]

[Lothlórien]

Napo schreef op dinsdag 27 oktober 2026 @ 17:05:

Nu wordt de tweede stelling over landbouwhuisdieren wel beter gedefinieerd:


[...]


Maar die vraagstelling is natuurlijk weer anders door de toevoeging van "belangrijkste"


Moet wel zeggen dat de algehele vraagstelling nogal een bepaalde richting op lijkt te duwen. Niet verwonderlijk maar wel schaamteloos.


[...]

Waar stuurt die vraag op aan? probeert het een momentum mee te pakken van het wantrouwen richting de overheid ofzo? In deze vraagstelling wordt geimpliceerd dat het een feit is dat vee slecht voor het millieu is en vervolgens wordt gevraagd of men dat terecht vindt?

Als ik die vragenlijst zou hebben gekregen dan zou ik ook zijn afgehaakt. Wellicht heeft dat ook een gevolg gehad m.b.t. een bias ten opzichte van het deel van de bevolking dat vlees eet? bijzondere conclusies ook.. 95% geeft aan vlees te eten en omdat dit niet extreem fluctueert per politieke partij (PvdD scoort wel minder), concluderen de onderzoekers dat de vleesconsumptie bij de achterban van "duurzame" partijen net zo hoog is als bij de FvD

nog ééntje dan

Dat betekent dat veganisten minder dan 1% van de totale steekproef vormen. Maatschappelijk is dat relevant, omdat veganisme in media en publieke discussies vaak zichtbaarder lijkt dan het in werkelijkheid statistisch is. Het maatschappelijke debat over plantaardig eten wordt daardoor regelmatig gevoerd vanuit een relatief kleine groep consumenten.

en de flexitariërs dan die kleinere porties genieten, niet iedere dag vlees eten, minder of geen vleeswaren op brood doen etc? Deze groep consumenten verdient toch zeker ook een plaats in het debat over plantaardig eten.

Hoedanook..... De discussie gaat wel erg offtopic als men tegen de vleesindustrie en de agrarische industrie gaat schoppen.

De stikstofproblematiek is natuurlijk niet louter een boerenproblematiek, alhoewel zij (onbewust) wel de grootste aanjagers zijn. Dat komt niet alleen doordat zij veel uitstoten maar ook door de locatie waardoor zij een groot deel van de depositie veroorzaken. Gelukkig groeit bij boeren ook het besef dat hun eigen sector eigenlijk te groot is voor het land.

edit: ik heb nog een leuke gevonden op pagina 112:

Vindt u het aanvaardbaar dat 50% van de boeren moet stoppen als gevolg van de stikstofplannen van de overheid?

[ Voor 4% gewijzigd door Lothlórien op 29-10-2026 13:15 ]

[Joris748]

Lothlórien schreef op donderdag 29 oktober 2026 @ 12:53:
[...]


Waar stuurt die vraag op aan? probeert het een momentum mee te pakken van het wantrouwen richting de overheid ofzo? In deze vraagstelling wordt geimpliceerd dat het een feit is dat vee slecht voor het millieu is en vervolgens wordt gevraagd of men dat terecht vindt?

Als ik die vragenlijst zou hebben gekregen dan zou ik ook zijn afgehaakt. Wellicht heeft dat ook een gevolg gehad m.b.t. een bias ten opzichte van het deel van de bevolking dat vlees eet? bijzondere conclusies ook.. 95% geeft aan vlees te eten en omdat dit niet extreem fluctueert per politieke partij (PvdD scoort wel minder), concluderen de onderzoekers dat de vleesconsumptie bij de achterban van "duurzame" partijen net zo hoog is als bij de FvD

nog ééntje dan


[...]


en de flexitariërs dan die kleinere porties genieten, niet iedere dag vlees eten, minder of geen vleeswaren op brood doen etc? Deze groep consumenten verdient toch zeker ook een plaats in het debat over plantaardig eten.

Hoedanook..... De discussie gaat wel erg offtopic als men tegen de vleesindustrie en de agrarische industrie gaat schoppen.

De stikstofproblematiek is natuurlijk niet louter een boerenproblematiek, alhoewel zij (onbewust) wel de grootste aanjagers zijn. Dat komt niet alleen doordat zij veel uitstoten maar ook door de locatie waardoor zij een groot deel van de depositie veroorzaken. Gelukkig groeit bij boeren ook het besef dat hun eigen sector eigenlijk te groot is voor het land.

edit: ik heb nog een leuke gevonden op pagina 112:

[...]

Naar aanleiding van die laatste vraag. Niemand stelt dat 50% van de boeren moet stoppen. Er wordt gesteld dat de veestapel gehalveerd zou moeten worden. Doe dat via extensivering en dan zullen er veel minder boeren hoeven stoppen. En een deel kan ook nog overstappen op productie van gewassen voor menselijke consumptie.

[HvdBent]

Joris748 schreef op donderdag 29 oktober 2026 @ 14:05:
[...]

Naar aanleiding van die laatste vraag. Niemand stelt dat 50% van de boeren moet stoppen. Er wordt gesteld dat de veestapel gehalveerd zou moeten worden. Doe dat via extensivering en dan zullen er veel minder boeren hoeven stoppen. En een deel kan ook nog overstappen op productie van gewassen voor menselijke consumptie.

Het frame dat de helft van de boeren moet stoppen komt uit de branche zelf. Ja de veestapel moet kleiner, en met name rond de gevoelige gebieden. Er zijn genoeg alternatieven, ik denk dat voedselbossen een mooie win-win kunnen opleveren. Meer bos, CO2 vastleggen, en toch producten die je kunt verkopen. Maar als je nu Kalvermester bent is de overstap enorm natuurlijk

[dawg]

In dat kader ben ik wel benieuwd hoe de Kamer op 2 december gaat reageren op het wetsvoorstel “dierwaardige veehouderij” van mijn partij Partij voor de Dieren. Want het betekent de facto het einde van de bioindustrie.

Op 4 november is er eerst nog een bijeenkomst waar experts zich zullen uitspreken over de toekomst van de veehouderij.

Ik verwacht dus ook de nodige negatieve superlatieven en flagrante leugens van BBB de komende tijd, net zoals in de laatste paar posts ook geïllustreerd wordt.

[Lothlórien]

Joris748 schreef op donderdag 29 oktober 2026 @ 14:05:
[...]

Naar aanleiding van die laatste vraag. Niemand stelt dat 50% van de boeren moet stoppen. Er wordt gesteld dat de veestapel gehalveerd zou moeten worden. Doe dat via extensivering en dan zullen er veel minder boeren hoeven stoppen. En een deel kan ook nog overstappen op productie van gewassen voor menselijke consumptie.

Laten we hopen dat de originele vragenlijst genuanceerder is en de vraag introduceert met een stel dat. Mocht dat niet zo zijn dan is de laatse vraag nogal wrang want als deze zo in de originele vragenlijst staat dan presenteert het onderzoeksbureau het moeten stoppen juist wel als een feit.

en het bljift dan niet bij deze enquete: als deze vraag zo gesteld is dan is het onderzoeksbureau ingezet als een ogenschijnlijk betrouwbaar platform om halve waarheden in de maatschappij te injecteren.

[ Voor 12% gewijzigd door Lothlórien op 29-10-2026 15:18 ]

[Napo]

Lothlórien schreef op donderdag 29 oktober 2026 @ 12:53:
[...]

Waar stuurt die vraag op aan?

Niet die vraag daarna specifiek, dat was meer een voorbeeld, maar de vragenlijst generiek. Te veel vragen zetten al een bepaald waardeoordeel in de vraag of sturen naar een bepaald antwoord zelfs als de vraag neutraler had kunnen zijn om minder sturing te hebben.

Over de vraag specifiek:

Inbreken in een stal. Negen maanden lang geheime video-opnamen maken. Activisten maakten van deze opnames een zeer negatieve video van 1 minuut welke op social media werd geplaatst. De kranten stonden vol. De varkenshouder staat bekend als de beste van Nederland. Na 9 maanden filmen vindt je altijd wel iets. Wat vindt u van deze werkwijze?

Waar wordt nu een vraag over gesteld? is dat:
A) inbreken in een stal
negen maanden lang geheime video-opnamen maken
C) een zeer negatieve video op social media plaatsen
D) berichtgeving op basis hiervan in de kranten
E) De handelingen van de varkenshouder
F) Dat zelfs de 'beste' varkenshouder van Nederlander zo handelt

of

All of the above