De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen

[unclero]

Freak187 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 15:52:
Wat is dit voor een rationele toon. Start de trekkers!

Is die vent van Agractie inmiddels al weer uit de gevangenis?
U weet nog wel, die zoutafval mengde met drugsafval en dat mengde met drijfmest en vervolgens in zoveel percelen injecteerden dat de waterschappen alarm sloegen over de run-off in de sloten en vaarten.

Shabbaman schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 13:53:
Hier gaat vanaf volgend jaar ETS-2 (https://www.emissieautori.../eu-ets-2/wat-is-eu-ets-2) over, waardoor de klimaatimpact afgeprijst wordt. Maar dat raakt het intercontinentale transport niet. Dat soja onder het CBAM wordt gebracht lijkt nu niet zo waarschijnlijk.

Soja valt (samen met koffie en cacao) onder "oliehoudende zaden" en daarmee in dezelfde categorie als petroleum en kolen waar al sinds de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal een vrijstelling voor goldt wat betreft (invoer)heffingen.
Dit is iets waar een handjevol bekende Nederlandse, oude koloniale ondernemingen ijverig voor hebben gelobbyd in Parijs.
Overigens zijn er tegenwoordig wel allerlei eisen en certificaten aan soja, maar dat is vooral aan de (internationale) afnemers-kant. Die eisen tegenwoordig dat de geleverde kipfilet niet mag zijn grootgebracht met soja waarvoor regenwoud is gekapt.

Waar men ook steeds meer naartoe nijgt zijn circulaire voeders, grofgezegd: soja-loze voeders. Dat is niet zozeer vanuit het oogpunt van Betere Wereld, maar vooral een economische afweging: een veevoerfabrikant maakt bizar weinig winst op een schip vol sojaschroot. Dat terwijl iedere grootverbruiker van kipfilets weet dat de prijs van kip niets meer is als de som van de prijs van een kuiken, maïs en soja. Ga sleutelen aan die factoren, en de marge (en winst) wordt groter.
Dit is vooral een gelegenheid om technologische ontwikkelingen te gebruiken voor verdere verticale integratie. Goed voorbeeld is een niet-nader-te-noemen hotelketen met die kenmerkende vogel als logo: afvalstromen uit de eigen keuken gaat naar een eigen verwerkingsbedrijf om dat bij een eigen mengvoerbedrijf in kippenvoer te veranderen om vervolgens in de eigen vleeskuikenmester in de eigen kuikens gepropt te worden. Des te minder soja er extern gekocht hoeft worden, des te hoger de marge.

[DropjesLover]

Standeman schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 10:04:
[...]

Om eerlijk te zijn, dit probleem speelt natuurlijk al sinds begin jaren 80.
Het is vooral het CDA en de VVD die dit dossier al meer dan 40 jaar vooruit schuiven.

Aangezien beiden afgelopen 30 jaar nagenoeg onafgebroken in de regering zitten, deze problemen alweer 5 jaar / 3 verkiezingen bekend zijn en dat VVD en CDA nog steeds groot genoeg zijn om in de regering te zitten (en alles op rechts het probleem ook ontkent)...

Kan ik niet anders dan concluderen dan dat Nederland meer meer meer van dit soort problemen wil

unclero schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 14:27:
Dit is vooral een gelegenheid om technologische ontwikkelingen te gebruiken voor verdere verticale integratie. Goed voorbeeld is een niet-nader-te-noemen hotelketen met die kenmerkende vogel als logo: afvalstromen uit de eigen keuken gaat naar een eigen verwerkingsbedrijf om dat bij een eigen mengvoerbedrijf in kippenvoer te veranderen om vervolgens in de eigen vleeskuikenmester in de eigen kuikens gepropt te worden. Des te minder soja er extern gekocht hoeft worden, des te hoger de marge.

Dat is toch een fantastisch goed voorbeeld?
Eindelijk is de import van goedkoop voer, de shit en afvoer van afval domweg te duur aan het worden dat er, vanuit winstoogmerk, ketens verlegd worden. Hoe je het beschrijft is het winstbejag, maar aan de andere kant is dit het voorbeeld van een circulaire economie.

Mij maakt het niet uit, het gaat er om dat goedkope import en te goedkope afvalverwerking niet meer zo goedkoop zijn, daardoor er beter omgegaan wordt met wat er al is.

[ Voor 45% gewijzigd door DropjesLover op 30-06-2026 14:36 ]

[GreatDictator]

Pro steunt de stikstofplannen van het kabinet - daarmee is er een meerderheid in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer zijn nog enkele zetels nodig, maar daar is enkel nog steun nodig van één kleine partij en dat gaat waarschijnlijk wel lukken.

Stikstofplannen kabinet verzekerd van Kamermeerderheid: Pro ziet ‘eindelijk een stap vooruit’ | de Volkskrant

[hamsteg]

GreatDictator schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 16:09:
Pro steunt de stikstofplannen van het kabinet - daarmee is er een meerderheid in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer zijn nog enkele zetels nodig, maar daar is enkel nog steun nodig van één kleine partij en dat gaat waarschijnlijk wel lukken.

Stikstofplannen kabinet verzekerd van Kamermeerderheid: Pro ziet ‘eindelijk een stap vooruit’ | de Volkskrant

Ik hoop echt, ook voor de boeren, dat de VVD nu de keutel niet intrekt (sorry, met mestoverschot vond ik deze leuk).

Als de coalitie met de hulp van PRO dit lostrekt dan staat het grootste probleemdossier ineens met een oplossing. Een zeer constructieve houding van PRO: "niet genoeg, maar veel beter dan niets".

In andere dossiers zal de coalitie nu veren moeten laten, PRO op punten toegeven, maar ook hier valt nu voortgang te boeken want ze kunnen PRO eenmaal aan boord ook daar gaan betrekken. Had ik niet verwacht, maar zeer blij mee. Grootste onbekende en onvoorspelbaar blijft het gedrag van de VVD.

[unclero]

hamsteg schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 23:19:
Ik hoop echt, ook voor de boeren, dat de VVD nu de keutel niet intrekt (sorry, met mestoverschot vond ik deze leuk).

Als de coalitie met de hulp van PRO dit lostrekt dan staat het grootste probleemdossier ineens met een oplossing. Een zeer constructieve houding van PRO: "niet genoeg, maar veel beter dan niets".

In andere dossiers zal de coalitie nu veren moeten laten, PRO op punten toegeven, maar ook hier valt nu voortgang te boeken want ze kunnen PRO eenmaal aan boord ook daar gaan betrekken. Had ik niet verwacht, maar zeer blij mee. Grootste onbekende en onvoorspelbaar blijft het gedrag van de VVD.

VNO-NCW heeft het stempel van goedkeuring al gegeven.
Dit past precies in het straatje van Rapport Wennink.
Dit past precies in het VVD visiedocument Migratie.

Dan denk ik ineens terug aan de woorden van Bolkestein zaliger, die een antwoord gaf op de vraag van een jonge melkveehouder wat de VVD voor hem zou kunnen doen: "Wij zijn er niet om sectoren te gaan ondersteunen, wij zijn er om kaders te scheppen waar binnen ondernemers vrij zijn om te ondernemen."
En we zijn nu op het moment gekomen dat een kader ook betekent dat het antwoord nee kan zijn.
(nog even afgezien van het feit dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat de vastgoed-boys bij de VVD een lobby als Bouwend Nederland veel leuker vinden dan een zwabberende LTO)

[skimine]

Freak187 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 15:52:
[...]

Wat is dit voor een rationele toon. Start de trekkers!

U zei?
Tientallen boeren op trekkers rijden op A28 bij Amersfoort - RTV Utrecht

Provincie Utrecht - Tientallen boeren hebben gisteravond met trekkers op de A28 gereden. Dat werd gedaan als protest tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. De stoet reed de snelweg op vanaf de oprit bij Amersfoort Vathorst in de richting van Zwolle.

[emeralda]

Uiteindelijk gaat het erom dat Nederland een stadstaat is en dat de Nederlandse bevolking moet accepteren dat we nooit meer teruggaan naar Swiebertje. Er is een heel mooi Openluchtmuseum in Arnhem.

Het draait allemaal om "gevoel" niet economie. Wat we willen dat onze identiteit is en wat de fysieke realiteit van Nederland heeft gemaakt.


Hier in Brabant is er trouwens verbazingwekkend weinig nostalgie. Dat komt omdat boeren op zandgronden arme sloebers waren en Brabanders blij waren met de industrialisatie.

[Caayn]

skimine schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 14:19:
[...]

U zei?
Tientallen boeren op trekkers rijden op A28 bij Amersfoort - RTV Utrecht

[...]

In Den Haag was er ook een protest met goedkeuring en regels maar daar hebben de tractorbestuurders zich niet aangehouden. https://nos.nl/artikel/26...est-tegen-stikstofplannen

Burgemeester Van Zanen heeft een noodbevel afgegeven waarin staat dat het niet is toegestaan om met met meer dan twintig tractoren actie te voeren. Vijf boeren wilden doorrijden hoewel die limiet was bereikt.

De actie was aangekondigd en de gemeente had toestemming gegeven om ter ondersteuning van het protest met twintig landbouwvoertuigen naar de omgeving van het Kamergebouw te gaan

Een aantal boeren is van plan om het stikstofdebat in de Tweede Kamer bij te wonen. De boeren willen daar "hun punt te maken". "We willen zichtbaarheid, laten zien dat we er nog zijn"

Alsof iemand ook maar één seconden vergeten is dat boeren bestaan in deze problematiek

[Cid Highwind]

Caayn schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 15:40:
[...]
In Den Haag was er ook een protest met goedkeuring en regels maar daar hebben de tractorbestuurders zich niet aangehouden. https://nos.nl/artikel/26...est-tegen-stikstofplannen


[...]


[...]
Alsof iemand ook maar één seconden vergeten is dat boeren bestaan in deze problematiek

Wanneer je zelf geen media meer bekijkt vanwege je zelf-aangeprate wantrouwen naar die media, zou je natuurlijk die indruk kunnen hebben.

Het is jammer dat het juiste deze agrariërs zijn die het cliché “lompe boer” in stand houden. Ze zijn representatief noch effectief in het verdedigen van de belangen van hun collega’s.

En de BBB die maar in blijft zetten op stoken in plaats van het vinden van een oplossing. Ik mag hopen dat er een oplossing komt die het gras voor de voeten van dit soort circuspartijen eindelijk eens inkuilt.

[R_Zwart]

unclero schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 23:26:
[...]

VNO-NCW heeft het stempel van goedkeuring al gegeven.
Dit past precies in het straatje van Rapport Wennink.
Dit past precies in het VVD visiedocument Migratie.

Dan denk ik ineens terug aan de woorden van Bolkestein zaliger, die een antwoord gaf op de vraag van een jonge melkveehouder wat de VVD voor hem zou kunnen doen: "Wij zijn er niet om sectoren te gaan ondersteunen, wij zijn er om kaders te scheppen waar binnen ondernemers vrij zijn om te ondernemen."
En we zijn nu op het moment gekomen dat een kader ook betekent dat het antwoord nee kan zijn.
(nog even afgezien van het feit dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat de vastgoed-boys bij de VVD een lobby als Bouwend Nederland veel leuker vinden dan een zwabberende LTO)

Of het lobby is of niet, we hebben meer woningen nodig dan landbouwgrond. Als de landbouw 10% inkrimpt is er meer ruimte dan we de komende decennia nodig hebben voor woningbouw.

[Yaksa]

emeralda schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 14:23:
Uiteindelijk gaat het erom dat Nederland een stadstaat is en dat de Nederlandse bevolking moet accepteren dat we nooit meer teruggaan naar Swiebertje. Er is een heel mooi Openluchtmuseum in Arnhem.
Het draait allemaal om "gevoel" niet economie. Wat we willen dat onze identiteit is en wat de fysieke realiteit van Nederland heeft gemaakt.
Hier in Brabant is er trouwens verbazingwekkend weinig nostalgie. Dat komt omdat boeren op zandgronden arme sloebers waren en Brabanders blij waren met de industrialisatie.

Nou, West-Nederland zou je (met een beetje verbeelding) een stadsstaat kunnen noemen, in grote delen van de rest van Nederland toch zeker niet. Qua landbouw en veeteelt zou het, numeriek gezien, eigenlijk wel goed zijn om wel terug te gaan naar de tijd van Swiebertje. Wanneer 75% van de produktie van die sectoren naar het buitenland gaat dan is dat ook heel goed mogelijk. Wanneer dan de bio-industrie overschakeld op high tech extensieve akkerbouw en veeteelt hebben zowel de boeren als de natuur daar baat bij. Zelfs Mansholt (bedenker van ruilverkaveling en grotere bedrijven) heeft in zijn nadagen toegegeven dat men met zijn plannen veel te ver was doorgeschoten.

[Allard]

the noise schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 16:52:
Ik zeg niet dat we alles moeten houden zoals het nu is. Maar voedselproductie is wel een strategische sector. Dat een aandeel van de productie wordt geëxporteerd betekent niet automatisch dat de productiemiddelen, kennis en infrastructuur waardeloos zijn voor Nederland.

We hebben tijdens corona en de energiecrisis gezien hoe snel internationale afhankelijkheden een probleem kunnen worden. Als klimaatverandering in Zuid-Europa de landbouwproductie onder druk zet, lijkt het mij niet verstandig om onze eigen productiecapaciteit bewust sterk af te bouwen.

Wanneer we de veestapel halveren kunnen we die voedselproductie juist verstérken; Een groot deel van ons veevoer komt uit het buitenland, dat creëert een afhankelijkheid. Voor de rest van het veevoer wordt bijna driekwart van ons landbouwgrond gebruikt: 50% van het landbouwgrond bestaat uit gras om het vee te kunnen laten grazen, van de andere helft wordt een heel groot gedeelte gebruikt voor gewassen die uitsluitend door het vee wordt gegeten, zoals maïs.

Wanneer we de veestapel halveren hebben we nog steeds meer dan genoeg voor eigen gebruik, maar er komt dan ook veel landbouwgrond beschikbaar voor akkerbouw, zodat we juist mínder afhankelijk worden van het buitenland. Tegelijkertijd stood die akkerbouw significant minder stikstof uit zodat we ook de biodiversiteit een handje helpen.

En de boeren, Die kunnen zich eventueel omscholen tot bioboeren, akkerbouwers of fruittelers, zoals veel andere bedrijven hebben gedaan wanneer er weinig toekomst in hun sector meer was.

[Brent]

Allard schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 20:56:
[...]

En de boeren, Die kunnen zich eventueel omscholen tot bioboeren, akkerbouwers of fruittelers, zoals veel andere bedrijven hebben gedaan wanneer er weinig toekomst in hun sector meer was.

En de slimmerikken hebben dat al gedaan, omdat je 1 blik op een resultatenrekening nodig hebt om te weten waar het geld zit. Helaas hebben veel boeren last van boerenverstand, wat neerkomt op vooral niet zelf nadenken maar doen wat er in de folder van het voederbedrijf staat en wat de Rabo wil financieren. Ze hoeven dan alleen nog maar het beton groen te houden (misleidend wordt veel groen beton nog steeds weide genoemd) en op de juiste momenten de trekker op het Malieveld te parkeren. Moderne horigheid, anders kan ik het toch niet noemen.

[Bananenplant]

Iets dat ik wel zorgwekkend vind: De nieuwe stikstofplannen zijn levensgevaarlijk voor natuur buiten de beschermde gebieden.

Nu het slechte nieuws. Het plan dat er nu ligt, is vooral beleid om Nederland ‘van het stikstofslot te krijgen’. Het is geen plan voor een duurzame landbouwtransitie. Het stikstofprobleem wordt niet aangepakt in samenhang met de enorme klimaatopgave die de veehouderij óók heeft,  net als een joekel van een opgave om de hoeveelheid mest en pesticiden te verminderen die boeren in het water laten lekken.

Het is ook geen plan voor herstel van het hele Nederlandse ecosysteem. Het kan de verbanning van wilde planten en dieren naar afgezonderde reservaten, zoals bijvoorbeeld het Drentsche Aa-gebied en de Biesbosch,  juist verder versterken. Alleen in die reservaten vind je dan nog een kleinschalig landschap met een uitbundige natuurlijke rijkdom. Het overgrote deel van Nederland – daar waar de duizenden Nederlandse dorpen liggen en waar je doorheen fietst of rijdt als je naar ‘de natuur’ toe wilt gaan – zal dan productieve landbouw zijn. Het zal dan zijn zoals het meeste platteland er nu ook al uitziet, maar dan nog wat kaler: monotone grasakkers, waar nauwelijks nog wilde planten, insecten, zoogdieren en vogels leven.

De grote vraag is wat er gaat gebeuren op de overige 93 procent (!) van het Nederlandse landbouwoppervlak. Ook daar moet de stikstofuitstoot omlaag, maar de nieuwe normen zijn daar veel minder streng. En belangrijker: er is veel minder geld voor. Er is bijvoorbeeld maar 43 miljoen euro gereserveerd voor boerenbedrijven in deze gebieden om om te schakelen naar biologische landbouw.^* Dat is een druppel op de gloeiende plaat voor meer dan vijftienduizend veebedrijven.

Het komt er dus op neer dat als je niet naast een Natura 2000-gebied woont we je leefomgeving gewoon naar de Filistijnen laten gaan en je zeldzame planten en dieren waarschijnlijk alleen nog maar uit boekjes kent.

[MikeyMan]

@Bananenplant Bijvoorbeeld de koeiennorm is wel iets dat landelijk geldt als ik het goed zie...

De normen voor bedrijven met varkens, pluimvee en kalveren moet het kabinet nog vaststellen.

Zal de hele kamerbrief eens doorakkeren..

Het grote punt is denk ik dat dit nog steeds agrarisch beleid is. Geen algeheel 'wat willen we met dit land/deze economie'. Minder exporteren, minder importeren lijkt mee een makkelijke -doch impopulaire- maatregel bijvoorbeeld. Focus op seizoensproductie.

edit: de beeindigingsregeling lijkt ook landelijk te gelden. Evenals emissienorm en grondgebondenheidsnorm. Als de kritiek is dat de rest van het land z'n gang kan gaan lijkt me dat een beetje overdreven. De vergunningen komen los, wat in theorie wat uitstoot verhoogt (er vanuitgaande dat er nu boeren zijn die niets uitstoten en dan ineens wel). Maar de regels worden volgens mij voor iedereen strenger. Alleen wat meer voor de natura2000 buren.

[ Voor 62% gewijzigd door MikeyMan op 02-07-2026 10:10 ]

[Cid Highwind]

Bananenplant schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 09:45:
Iets dat ik wel zorgwekkend vind: De nieuwe stikstofplannen zijn levensgevaarlijk voor natuur buiten de beschermde gebieden.


[...]


[...]

Het komt er dus op neer dat als je niet naast een Natura 2000-gebied woont we je leefomgeving gewoon naar de Filistijnen laten gaan en je zeldzame planten en dieren waarschijnlijk alleen nog maar uit boekjes kent.

Gewoon een industriegebied dus, maar dan groen in kleur. Het is een keuze. En mijns inziens ook gewoon een logisch gevolg van de (huidige) vrijheid die de agrarische industrie geniet. Al dan niet ondersteund door een bevolking die een weiland zonder enige vorm van biodiversiteit ook als “natuurlijk landschap” ziet.

Eerst van het slot met de handel, daar moet nu gewoon de prioriteit liggen. Alleen in tweede instantie ligt er natuurlijk ook nog het onderwerp watervoorziening op de plank. Juist dat onderwerp laat zich niet beperken tot natura2000 en omstreken.

Wat dat betreft denk ik dat de protesteerders de motor van de trekker bij thuiskomst gewoon kunnen laten draaien. Dit zou namelijk pas het begin moeten zijn, niet het eind.

[fisherman]

Cid Highwind schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 10:02:
[...]
Gewoon een industriegebied dus, maar dan groen in kleur.

Dat is het buitengebied nu ook al. Heb je weleens erop gelet hoeveel, of liever gezegd hoe weinig bloemen er in de weilanden staan? Dat is allemaal kunstmatig zo hoor, dus geen toeval.
Al het groen was je nu al ziet in het buitengebied heeft totaal niets met natuur te maken. Ok, uitzondering is wellicht die enkele boom die tussen de weilanden staat.

[hamsteg]

fisherman schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 11:21:
[...]


Dat is het buitengebied nu ook al. Heb je weleens erop gelet hoeveel, of liever gezegd hoe weinig bloemen er in de weilanden staan? Dat is allemaal kunstmatig zo hoor, dus geen toeval.
Al het groen was je nu al ziet in het buitengebied heeft totaal niets met natuur te maken. Ok, uitzondering is wellicht die enkele boom die tussen de weilanden staat.

Tegenwoordig zijn alle grensafscheidingen, sloten, bomen, struikgewas, alles is weggehaald en is er één gigantisch grasveld dat met een grote maaimachine gemakkelijk en snel bestreken kan worden. Mijn schoonvader was boer, hield bewust een stuk tussen twee weilanden met grond en sloot gescheiden. Veel bloemen, fazanten, reetjes alles zat er tussen ... pasgeleden weer wezen kijken en ook zo'n groot glad, alleen maar groen, veld. Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Heel duidelijk, de boer zit er alleen voor zichzelf en is gewoon a-sociaal; al het andere geleuter over verbonden zijn met de natuur is één grote leugen; framing om maar sympathie op te wekken bij de argeloze burger maar ondertussen draait die burger op voor de schade. No farmers, no food? Het Nederlandse vee beland nauwelijks in onze eigen supermarkten. "No Farmers, No Pollution" is een grotere waarheid.

[squashedraven]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:58:
[...]
Tegenwoordig zijn alle grensafscheidingen, sloten, bomen, struikgewas, alles is weggehaald en is er één gigantisch grasveld dat met een grote maaimachine gemakkelijk en snel bestreken kan worden. Mijn schoonvader was boer, hield bewust een stuk tussen twee weilanden met grond en sloot gescheiden. Veel bloemen, fazanten, reetjes alles zat er tussen ... pasgeleden weer wezen kijken en ook zo'n groot glad, alleen maar groen, veld. Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Heel duidelijk, de boer zit er alleen voor zichzelf en is gewoon a-sociaal; al het andere geleuter over verbonden zijn met de natuur is één grote leugen; framing om maar sympathie op te wekken bij de argeloze burger maar ondertussen draait die burger op voor de schade. No farmers, no food? Het Nederlandse vee beland nauwelijks in onze eigen supermarkten. "No Farmers, No Pollution" is een grotere waarheid.

Ik denk dat je hier iets teveel alle boeren over 1 kam scheert. Er zijn legio boeren die precies doen zoals jij het schetst maar er zitten ook genoeg tussen die wel naar meer kijken dan euro's alleen. (helaas hoor je in discussies alleen de boeren die het hardste schreeuwen)

[hamsteg]

squashedraven schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:04:
[...]

Ik denk dat je hier iets teveel alle boeren over 1 kam scheert. Er zijn legio boeren die precies doen zoals jij het schetst maar er zitten ook genoeg tussen die wel naar meer kijken dan euro's alleen. (helaas hoor je in discussies alleen de boeren die het hardste schreeuwen)

Klopt, er zijn zeker boeren die echt hun best doen maar die hoor je ook niet in de stikstof discussie, voor de gezonde boer niets dan respect. Echter het is een duidelijke minderheid, en als vleesmanagers mogen doen voorkomen dat de hele voedselproductie in gevaar is, mag ik dit soort statements ook doen en daar zit een grotere kern van waarheid in.

Als ik vanuit mijn omgeving een willekeurige kant op fiets en buiten de bewoonde wereld kom, zijn er meer grasvlakten dan weilanden (dus afgezet, met een bloempje en een distel en waar toevallig ook nog een paar koeien lopen). Ik durf de bewering wel aan dat in mijn omgeving, straal 30-40km (ik fiets maximaal 80 ), boven de 80% van de graslanden geen vee meer ziet totdat het gemaaid wordt.

[Brent]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:58:
[...]
Tegenwoordig zijn alle grensafscheidingen, sloten, bomen, struikgewas, alles is weggehaald en is er één gigantisch grasveld dat met een grote maaimachine gemakkelijk en snel bestreken kan worden. Mijn schoonvader was boer, hield bewust een stuk tussen twee weilanden met grond en sloot gescheiden. Veel bloemen, fazanten, reetjes alles zat er tussen ... pasgeleden weer wezen kijken en ook zo'n groot glad, alleen maar groen, veld. Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Het groene beton. De gaspedaalboer. Ook al levert het eten op, toch zie ik dit soort boeren ook gewoon als ondernemer, die toevallig een buiten-lowtech-biotech-bedrijf bestiert (en een bijzonder verliesgevend bedrijf, maar dankzij subsidies soms toch net genoeg is om het niet meteen op te geven). Met 'boeren' heeft dit weinig te maken.

[dawg]

Tja. De traditionele politieke partijen voelen nog steeds de hete adem van extreemrechts in hun nek. Hoe ingrijpender én groener de plannen, hoe harder extreemrechts gaat fulmineren. En zij hebben een aantrekkelijk verhaal; er is niets aan de hand, we hoeven niet te veranderen. Aantrekkelijk voor heel veel mensen, niet alleen boeren.

Het ontbreekt de traditionele politieke partijen aan een aansprekend verhaal waar burgers in mee kunnen worden genomen, er is geen echt leiderschap, niemand die vooropgaat.

[_JGC_]

Hier in de regio is het gewoon wisselend. De ene boer verbouwt grasfalt, de andere mais en soms een veldje met allemaal gele bloemen of opgeschoten groen erin, reetjes en haasjes in het veld en/of gewoon een paar paarden, schapen of koeien. Het is hier gelukkig niet 1 grote groene kale vlakte.

Dit jaar zie ik overigens voor het eerst aardappelen. Voorheen jaar in jaar uit mais. Blijkbaar is die boer er ook achter dat elk jaar hetzelfde gewas telen tot ziektes en uitgeputte grond leidt.

Verder hebben we hier in het dorp een boerderij met sindskort een melktap. Loopt goed, verkopen niet alleen melk maar ook andere zuivel, kaas en vrije uitloop eieren van een boer uit de regio. Daarnaast biologische groente en fruit. Ik kan de zuivel helaas niet hebben (lactose intolerant), dus haal ik daar vnml eieren.

[the noise]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:58:
[...]
Tegenwoordig zijn alle grensafscheidingen, sloten, bomen, struikgewas, alles is weggehaald en is er één gigantisch grasveld dat met een grote maaimachine gemakkelijk en snel bestreken kan worden. Mijn schoonvader was boer, hield bewust een stuk tussen twee weilanden met grond en sloot gescheiden. Veel bloemen, fazanten, reetjes alles zat er tussen ... pasgeleden weer wezen kijken en ook zo'n groot glad, alleen maar groen, veld. Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Heel duidelijk, de boer zit er alleen voor zichzelf en is gewoon a-sociaal; al het andere geleuter over verbonden zijn met de natuur is één grote leugen; framing om maar sympathie op te wekken bij de argeloze burger maar ondertussen draait die burger op voor de schade. No farmers, no food? Het Nederlandse vee beland nauwelijks in onze eigen supermarkten. "No Farmers, No Pollution" is een grotere waarheid.

Wil je dit graag niet alleen vanuit je eigen perspectief bekijken?
Zoek eens op wat de grondprijs toen en nu is.
Ga eens rondvragen wie bereid is bio-product te kopen voor een hogere prijs om natuurinclusief te boeren.
Die boer kan economisch niet anders werken dan het nu is; hobby idyllische projecten daargelaten wat gesponsord wordt.

[hamsteg]

the noise schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 15:07:
[...]

Wil je dit graag niet alleen vanuit je eigen perspectief bekijken?
Zoek eens op wat de grondprijs toen en nu is.
Ga eens rondvragen wie bereid is bio-product te kopen voor een hogere prijs om natuurinclusief te boeren.
Die boer kan economisch niet anders werken dan het nu is; hobby idyllische projecten daargelaten wat gesponsord wordt.

Rustig, ik ben actief betrokken geweest in het bedrijf van mijn schoonvader. Mestboekhouding, overheid en de gehele rataplan, ik kende de prijzen van varkens, koeien, grond(huur), de marges (en geloof me er zijn hele magere jaren geweest), de zin en onzin van bepaalde vergunningen, de (lokale)politiek en ook een grote speler: de Rabobank. Maar ... dat maakt de boer niet zieliger dan welke andere middenstander die effectief met het zelfde soort problematiek te maken heeft. Stikstof is een agrarisch probleem, maar als jij een cafe/restaurant bezit heb je weer te maken met hele ander vergunningen maar in essentie de zelfde shit vertaald naar overlast/reclamebelasting/geur vergunningen enz.

De boer kan niet meer werken zoals het nu gaat, de zooi gaat kapot en heel simpel ze krijgen geen financiering meer voor investeringen omdat er geen vooruitzichten zijn. Ruim een halve eeuw lang is onder druk van de boeren geen maatregelen genomen (1968 eerste gesprekken over reductie), het houdt een keer op. Het uitstel van partijen als BBB saneert in stilte en in armoede de eigen doelgroep (nou ja, lees even verder). Geld is niet het hoofdprobleem, het omturnen van de markt wordt doelbewust tegengewerkt door een kleine groep hele grote, veel vee bezittende, vleesmanagers. De stille sanering is volledig in het voordeel van deze grote jongens, zij kopen namelijk de rechten op van de boeren die gedwongen worden te stoppen doordat zij de financiering van investeringen niet rond kunnen krijgen. Deze grote jongens zijn het meest activistisch en hebben domweg belang bij de stilstand.

De fuik is door de boeren zelf steeds nauwer gemaakt, ik begrijp je opmerking dat binnen de huidige kaders de boer economisch niet anders denkt te werken dan het nu is, maar daaronder ligt de onwil van de sector om als geheel te willen veranderen (gestuurd door die kleine groep). Op deze weg doorgaan betekent het creëren van een oligopolie waarbij een zeer kleine groep vleesmanagers, ten koste van heel veel boeren (over de lijken van de eigen doelgroep), de algehele prijzen gaan bepalen en heel rijk gaan worden.

[ Voor 0% gewijzigd door hamsteg op 02-07-2026 15:48 . Reden: Rabobank added ]

[mekkieboek]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:58:
Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Wat ik heb meegekregen van een DeBalie discussieavond over dit onderwerp is dat de graswortels korter zijn dan vroeger en daardoor sneller droogstaan. Deels door het gekozen (snelgroeiende) grastype, deels door het insnijden van mest waardoor wortels worden beschadigd. Zolang de toplaag voldoende vocht heeft, gaat dat goed maar het gras is minder bestand tegen droge periodes.

[the noise]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 15:33:
[...]

Rustig, ik ben actief betrokken geweest in het bedrijf van mijn schoonvader. Mestboekhouding, overheid en de gehele rataplan, ik kende de prijzen van varkens, koeien, grond(huur), de marges (en geloof me er zijn hele magere jaren geweest), de zin en onzin van bepaalde vergunningen, de (lokale)politiek en ook een grote speler: de Rabobank. Maar ... dat maakt de boer niet zieliger dan welke andere middenstander die effectief met het zelfde soort problematiek te maken heeft. Stikstof is een agrarisch probleem, maar als jij een cafe/restaurant bezit heb je weer te maken met hele ander vergunningen maar in essentie de zelfde shit vertaald naar overlast/reclamebelasting/geur vergunningen enz.

De boer kan niet meer werken zoals het nu gaat, de zooi gaat kapot en heel simpel ze krijgen geen financiering meer voor investeringen omdat er geen vooruitzichten zijn. Ruim een halve eeuw lang is onder druk van de boeren geen maatregelen genomen (1968 eerste gesprekken over reductie), het houdt een keer op. Het uitstel van partijen als BBB saneert in stilte en in armoede de eigen doelgroep (nou ja, lees even verder). Geld is niet het hoofdprobleem, het omturnen van de markt wordt doelbewust tegengewerkt door een kleine groep hele grote, veel vee bezittende, vleesmanagers. De stille sanering is volledig in het voordeel van deze grote jongens, zij kopen namelijk de rechten op van de boeren die gedwongen worden te stoppen doordat zij de financiering van investeringen niet rond kunnen krijgen. Deze grote jongens zijn het meest activistisch en hebben domweg belang bij de stilstand.

De fuik is door de boeren zelf steeds nauwer gemaakt, ik begrijp je opmerking dat binnen de huidige kaders de boer economisch niet anders denkt te werken dan het nu is, maar daaronder ligt de onwil van de sector om als geheel te willen veranderen (gestuurd door die kleine groep). Op deze weg doorgaan betekent het creëren van een oligopolie waarbij een zeer kleine groep vleesmanagers, ten koste van heel veel boeren (over de lijken van de eigen doelgroep), de algehele prijzen gaan bepalen en heel rijk gaan worden.

Het continue meten met meerdere maten en willen bemoeien met iets van niet van jou is (grond is van de boer, geen publiekelijk bezit ofzo hij betaald ervoor) maakt me heel soms even wat kort van stof.

Dat er enkele hele grote spelers te snel zijn opgekomen zit ik met mijn neus bovenop en heb ik contacten mee. Maar die stop je niet met deze veranderingen, die gaan juist harder door met opkopen.

De kleinere ondernemer die laat zien te willen veranderen en hier al mee bezig is wordt generiek de nek omgedraaid. Er zijn diverse boeren actief bezig met water -en stikstofrichtlijnen goed bezig. Maar maken geen kans met generiek beleid. Dat geeft zoveel weerstand.

[_JGC_]

@the noise En daarom moet het ook generiek beleid met ruimte voor maatwerk zijn. Ik las afgelopen week van een boer die volgens de nieuwe regels 7 meter te dicht op een natuurgebied zit. Of die dan zijn stal moest afbreken en 7 meter verderop weer moest opbouwen... nee dus, daarvoor is er maatwerk, die grenzen worden niet met een passer op de kaart ingetekend.

En zo zullen er ook boeren zijn die te dicht op natuur zitten maar rekening houden met die natuur. Die boeren moet je niet wegjagen met een generieke 500 of 1000 meter regel.

Die 2,6 koe per hectare zal ook niet de kleine boer raken, die heeft genoeg land en niet teveel koeien. Juist die vleesmanagers met hun melkcarousel en 2000 koeien die amper buiten komen zijn door die regel de klos.

[hamsteg]

the noise schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 16:08:
[...]

Voordat ik reageer, dank voor je reactie!

Het continue meten met meerdere maten en willen bemoeien met iets van niet van jou is (grond is van de boer, geen publiekelijk bezit ofzo hij betaald ervoor) maakt me heel soms even wat kort van stof.

Ik hoor dit verhaal vaker maar dit natuurlijk een leuk frame zonder kern. De overheid wil de grond van de boeren in dit dossier helemaal niet afpakken. Ik zal ook niet beweren dat de overheid (= elke inwoner van nederland) foutloos is. Bemoeien gebeurt bij elke middenstander, nogmaals daar verschillen de boeren niet in. Als een café na sluitingstijd toch openblijft krijgt deze ook boetes en mogelijk sluiting tot gevolg.

De woorden "..., geen publiekelijk bezit ofzo hij betaalt ervoor ..." raken precies de kern. Een grote groep boeren, verwarren ondernemerschap en vrijheid met asociaal doen waar ze zin in hebben; zonder verantwoording te nemen of af te leggen over de gevolgen (natuur/samenleving).
Voorbeeld: mestboekhouding, die was er niet gekomen als boeren niet overmatig hun mest uitreden over land waarbij het biologische leven onder andere in sloten volledig werd vernield en dit raakte de samenleving als geheel.

Dat de huidige voorstellen effectief betekenen dat stukken land niet meer gebruikt kunnen worden is helaas een logisch gevolg van bijna 60 jaar stelselmatig overbemesten en dus 60 jaar winst opstrijken! Je hebt gelijk dat bijvoorbeeld het vreemd is dat reneur aan andere wetgeving moet voldoen dan kunstmest. Dit is echter geen zwabberbeleid maar voortscheidend inzicht dat onder druk van de kunstmest lobbygroepen heel lang ook niet mocht worden aangepakt. Dit komt wederom van binnenuit de boerensector!

Dat er enkele hele grote spelers te snel zijn opgekomen zit ik met mijn neus bovenop en heb ik contacten mee. Maar die stop je niet met deze veranderingen, die gaan juist harder door met opkopen.

Eens, en dus moet het roer echt om. De belangenorganisaties komen nauwelijks op voor de alternatieve/biologische boer, de grote jongens, vleesmanagers, bepalen daar het beleid en dat betekent de huidige status quo handhaven.

De kleinere ondernemer die laat zien te willen veranderen en hier al mee bezig is wordt generiek de nek omgedraaid. Er zijn diverse boeren actief bezig met water -en stikstofrichtlijnen goed bezig. Maar maken geen kans met generiek beleid. Dat geeft zoveel weerstand.

Wat is oorzaak en wat is gevolg? Wie draait hier wiens nek om? Volgens mij had Carla Schouten een duidelijk twee sporenbeleid voorgesteld waarbij er ook echte aandacht was voor de alternatieve/biologische boeren? Dit is vakkundig de nek om gedraaid onder aanvoering van ... de eigen groep vleesmanagers, de zogenaamde boerenbelangenorganisaties. Zwabberbeleid? Nee, elke voorstel tot structurele verbetering wordt door een kleine groep stelselmatig afgefakkeld.

Even heel duidelijk, ik verwijt de boeren het huidige stikstofprobleem niet. Dit hebben we in de loop van tijd gewoon op meerdere terreinen ontdekt, en helaas waren de gevolgen niet zo fraai. Shit happens.

Ik verwijt de boeren wel het niet structureel verantwoording nemen en willen helpen bij het opruimen van de gevolgen, de industie is hier substantieel actiever mee bezig. Vanaf 1968 is er zijn er eindeloze beloften gedaan door de belangenorganisaties om de schade terug te dringen zodat er geen maatregelen zijn genomen maar in werkelijkheid is de schade alleen maar toegenomen. Door harde wetgeving als melkquotum en mestboekhouding (en aangescherpte fosfaat boekhouding) heeft de boeren sector ook resultaten bereikt echter deze credits mogen de boeren zichzelf niet toe-eigenen. Maar deze wetten zijn natuurlijk ongewenste bemoeienissen waarbij de boer geen verantwoording wil nemen voor de maatschappelijk schade. Elke ondernemer is onderdeel van onze samenleving en moet binnen kaders daar rekening mee houden en in geval van negatieve gevolgen ook (deel)verantwoording voor nemen.

[migchiell]

Joris748 schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 10:18:
[...]

En dan eet je ook nog eens zo'n waterige smakeloze aardbei. Gisteren weer twee bakjes, rijp geplukte, aardbeien gekocht, van de volle grond. Een verschil van dag en nacht. We zijn als consument totaal niet kritisch meer.

Je kunt wel kritisch zijn, maar het is niet alsof ik in de AH kan kiezen voor waterige, smakeloze aardbeien of (duurdere) lekkere aardbeien; dan zou ik die lekkere aardbeien kunnen kopen.

Maar als die nou gewoon niet te krijgen zijn waar je woont? Als ook de groenteboer diezelfde aardbeien verkoopt? Als je in een stad woont is het niet zo makkelijk (laat staan duurzaam) om (tientallen) kilometers te rijden om bij een "echte" boer/kweker lekkere producten te kopen.

[Yaksa]

migchiell schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 17:56:
[...]Je kunt wel kritisch zijn, maar het is niet alsof ik in de AH kan kiezen voor waterige, smakeloze aardbeien of (duurdere) lekkere aardbeien; dan zou ik die lekkere aardbeien kunnen kopen.
Maar als die nou gewoon niet te krijgen zijn waar je woont? Als ook de groenteboer diezelfde aardbeien verkoopt? Als je in een stad woont is het niet zo makkelijk (laat staan duurzaam) om (tientallen) kilometers te rijden om bij een "echte" boer/kweker lekkere producten te kopen.

We moeten af van alleen maar 'lekker' eten en veel meer naar voedsel kijken als brandstof voor ons lichaam. Dus voedsel waar je lichaam iets mee kan. Niet meer eten dan nodig. En bij de groenteboer kopen wat er in de kistjes ligt (liefst bio). Seizoensgroente eten of anders in het seizoen wecken (weet iedereen nog wat dat is?) zodat je het later in het jaar kunt opeten.
Bijvoorbeeld: Hier in de buurt kun je nu voordelig zelf kersen plukken bij de teler. Dan pluk je 10 kilo, 1 kilo eet je op en de rest doe je in weckpotten. Dan kun je later in het jaar toch zeker 18 keer kersen als dessert eten. Ja, dat kost een beetje arbeid en tijd (en de aanschaf van een weckketel en glazen). Maar het is o zo fijn een voorraadje van het e.e.a. te hebben. Ook goed bruikbaar bij een rampscenario want heel lang houdbaar.

[MikeyMan]

migchiell schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 17:56:
[...]


Je kunt wel kritisch zijn, maar het is niet alsof ik in de AH kan kiezen voor waterige, smakeloze aardbeien of (duurdere) lekkere aardbeien; dan zou ik die lekkere aardbeien kunnen kopen.

Maar als die nou gewoon niet te krijgen zijn waar je woont? Als ook de groenteboer diezelfde aardbeien verkoopt? Als je in een stad woont is het niet zo makkelijk (laat staan duurzaam) om (tientallen) kilometers te rijden om bij een "echte" boer/kweker lekkere producten te kopen.

Tsjah... Fact of life... Niet alles kan altijd en overal beschikbaar zijn... Wat mij betreft gaan we maar meer lokale seizoensgebonden voedsel. En daar hoort ook bij dat je niet het hele jaar alles kunt krijgen. Heb je wel iets om naar uit te kijken

[Joris748]

migchiell schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 17:56:
[...]


Je kunt wel kritisch zijn, maar het is niet alsof ik in de AH kan kiezen voor waterige, smakeloze aardbeien of (duurdere) lekkere aardbeien; dan zou ik die lekkere aardbeien kunnen kopen.

Maar als die nou gewoon niet te krijgen zijn waar je woont? Als ook de groenteboer diezelfde aardbeien verkoopt? Als je in een stad woont is het niet zo makkelijk (laat staan duurzaam) om (tientallen) kilometers te rijden om bij een "echte" boer/kweker lekkere producten te kopen.

Je kunt er ook voor kiezen om ze te laten staan. Liever niets dan een slap aftreksel.
Ik ga er ook geen kilometers voor omrijden, het is dat ik ze kon kopen op de braderie waar ik op dat moment was.

[Bananenplant]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 18:47:
[...]

We moeten af van alleen maar 'lekker' eten en veel meer naar voedsel kijken als brandstof voor ons lichaam. Dus voedsel waar je lichaam iets mee kan. Niet meer eten dan nodig. En bij de groenteboer kopen wat er in de kistjes ligt (liefst bio). Seizoensgroente eten of anders in het seizoen wecken (weet iedereen nog wat dat is?) zodat je het later in het jaar kunt opeten.
Bijvoorbeeld: Hier in de buurt kun je nu voordelig zelf kersen plukken bij de teler. Dan pluk je 10 kilo, 1 kilo eet je op en de rest doe je in weckpotten. Dan kun je later in het jaar toch zeker 18 keer kersen als dessert eten. Ja, dat kost een beetje arbeid en tijd (en de aanschaf van een weckketel en glazen). Maar het is o zo fijn een voorraadje van het e.e.a. te hebben. Ook goed bruikbaar bij een rampscenario want heel lang houdbaar.

Dat helpt je ook nog eens om een relatie te ontwikkelen met je voedsel die verder gaat dan alleen kopen en in je mik douwen.

[DaniëlWW2]

@hamsteg Dan vraag ik me toch af wat een eventuele relatie en of gevolgen van dit is, in combinatie met de bijna onherroepelijke reductie van de populatie koeien.

Want per 2028 komt er een uitzendkrachtenverbod voor de vleessector na herhaaldelijk wanbeleid tegenover het personeel en alle gevolgen van dien. Dat kan moeilijk in het voordeel van de grote spelers in de sector zijn die nu zowel het aanbod fors zullen zien dalen als hun kosten fors zullen zien stijgen.
https://nos.nl/artikel/2621341-kabinet-komt-met-verbod-op-uitzendkrachten-in-vleessector

Hoe ik er naar kijk, is dat er na decennia aan vertragen en negeren, de sanering van deze sector gaat plaatsvinden, hoe dan ook. Daar zijn allemaal factoren voor te benoemen zoals dierenwelzijn, lokale ecologie, uitbuiting, maar het doorslaggevende lijkt toch de enorme maatschappelijke economische schade, grote maatschappelijke onrustig en misschien wel het belangrijkst, de enorme gemiste economische kansen van andere sectoren zoals de bouw, MKB, toeleveranciers, meubelzaken etc en de financieel sector, bij grootschalige woningbouw.

[Yaksa]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:49:
@hamsteg Dan vraag ik me toch af wat een eventuele relatie en of gevolgen van dit is, in combinatie met de bijna onherroepelijke reductie van de populatie koeien.

Want per 2028 komt er een uitzendkrachtenverbod voor de vleessector na herhaaldelijk wanbeleid tegenover het personeel en alle gevolgen van dien. Dat kan moeilijk in het voordeel van de grote spelers in de sector zijn die nu zowel het aanbod fors zullen zien dalen als hun kosten fors zullen zien stijgen.
https://nos.nl/artikel/2621341-kabinet-komt-met-verbod-op-uitzendkrachten-in-vleessector

Mijn lokale slachter slacht nog zelf, zonder gebruik te maken van uitzendkrachten.
De dieren komen uit de buurt, van biologische bedrijven.
Hij maakt de lekkerste worst van heel Nederland......

[DaniëlWW2]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:58:
[...]

Mijn lokale slachter slacht nog zelf, zonder gebruik te maken van uitzendkrachten.
De dieren komen uit de buurt, van biologische bedrijven.
Hij maakt de lekkerste worst van heel Nederland......

En hij zal hier waarschijnlijk eerder bij winnen.
Het gaat mij om de grote spelers.

[Yaksa]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 20:20:
[...]En hij zal hier waarschijnlijk eerder bij winnen.
Het gaat mij om de grote spelers.

Die moeten óf genoegen nemen met minder omzet (dus winst) óf produktielokaties in andere landen gaan zoeken. Duitsland mag zijn eigen kalfjes gaan vetmesten, Frankrijk heeft nog wel ruimte voor vleesrunderen en Engeland mag voortaan de knuppel in het eigen hoenderhok gaan gooien..........

[_JGC_]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:49:
@hamsteg Dan vraag ik me toch af wat een eventuele relatie en of gevolgen van dit is, in combinatie met de bijna onherroepelijke reductie van de populatie koeien.

Want per 2028 komt er een uitzendkrachtenverbod voor de vleessector na herhaaldelijk wanbeleid tegenover het personeel en alle gevolgen van dien. Dat kan moeilijk in het voordeel van de grote spelers in de sector zijn die nu zowel het aanbod fors zullen zien dalen als hun kosten fors zullen zien stijgen.
https://nos.nl/artikel/2621341-kabinet-komt-met-verbod-op-uitzendkrachten-in-vleessector

Hoe ik er naar kijk, is dat er na decennia aan vertragen en negeren, de sanering van deze sector gaat plaatsvinden, hoe dan ook. Daar zijn allemaal factoren voor te benoemen zoals dierenwelzijn, lokale ecologie, uitbuiting, maar het doorslaggevende lijkt toch de enorme maatschappelijke economische schade, grote maatschappelijke onrustig en misschien wel het belangrijkst, de enorme gemiste economische kansen van andere sectoren zoals de bouw, MKB, toeleveranciers, meubelzaken etc en de financieel sector, bij grootschalige woningbouw.

Ik vraag me af of het zoden aan de dijk zet. Die sector is door en door verrot. Zo nu en dan komt er een schandaal naarbuiten, zoals ongedocumenteerde paarden die doorgaan voor rundvlees of recent nog het bijmengen van bedorven vlees. Bij sommige slachthuizen durft de NVWA niet eens te handhaven omdat de mensen bedreigd worden.

Wat houdt de sector tegen om die arbeidsmigranten gewoon zwart te laten werken? Verbod op uitzendkrachten is nog steeds geen verbod op uitbuiting. Ik heb vroeger ook een werkgever gehad die vond dat ik 's avonds maar klaar moest staan om over te werken, al die uren nooit een stuiver van gezien, hart voor de zaak noemde ie dat...

[DropjesLover]

_JGC_ schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 20:48:
[...]

Ik vraag me af of het zoden aan de dijk zet. Die sector is door en door verrot. Zo nu en dan komt er een schandaal naarbuiten, zoals ongedocumenteerde paarden die doorgaan voor rundvlees of recent nog het bijmengen van bedorven vlees. Bij sommige slachthuizen durft de NVWA niet eens te handhaven omdat de mensen bedreigd worden.

Wat houdt de sector tegen om die arbeidsmigranten gewoon zwart te laten werken? Verbod op uitzendkrachten is nog steeds geen verbod op uitbuiting. Ik heb vroeger ook een werkgever gehad die vond dat ik 's avonds maar klaar moest staan om over te werken, al die uren nooit een stuiver van gezien, hart voor de zaak noemde ie dat...

Zwart werken = geen belasting betalen = diefstal van de staat.
Daar staan forse straffen op.
Plus dat zwartwerken ook lastig is, immers, je moet een loonadministratie hebben. Het gaat ook niet over 1 zwarte medewerker per 100, maar eerder 100 zwarte tegenover 1 witte, gezien de omvang van de sector.

Maar, ze kunnen ook nergens anders heen. Die slacht-fabrieken (het is geen huisje achter de boer/slager) zijn net hier neergestreken en gegroeid omdat vanwege de misstanden ze in Duitsland geen uitzendkrachten meer mochten gebruiken.
Ze zouden naar Polen of oostelijker kunnen gaan. Dan nemen de vervoerskosten toe, en wordt meer dáár vetmesten goedkoper. Uiteindelijk zal dan de hele keten vertrekken.

Ik juich het alleen maar toe.

[Delerium]

hamsteg schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:58:
[...]
Tegenwoordig zijn alle grensafscheidingen, sloten, bomen, struikgewas, alles is weggehaald en is er één gigantisch grasveld dat met een grote maaimachine gemakkelijk en snel bestreken kan worden. Mijn schoonvader was boer, hield bewust een stuk tussen twee weilanden met grond en sloot gescheiden. Veel bloemen, fazanten, reetjes alles zat er tussen ... pasgeleden weer wezen kijken en ook zo'n groot glad, alleen maar groen, veld. Bijna alle sloten zijn verdwenen, de boeren beginnen bij mooi weer ineens te klagen en er moet een hoger grondwaterpijl komen maar negeren dat ze daarvoor zelf voor een deel verantwoordelijk zijn door alles meteen af te voeren ten gunste van winst maximalisatie.

Heel duidelijk, de boer zit er alleen voor zichzelf en is gewoon a-sociaal; al het andere geleuter over verbonden zijn met de natuur is één grote leugen; framing om maar sympathie op te wekken bij de argeloze burger maar ondertussen draait die burger op voor de schade. No farmers, no food? Het Nederlandse vee beland nauwelijks in onze eigen supermarkten. "No Farmers, No Pollution" is een grotere waarheid.

Ter onderbouwing van je reactie: https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2026/hoe-de-sloten-in-nederland-verdwijnen~v2791210

De Volkskrant bracht in kaart hoeveel sloten in Nederland verdwijnen. Daarvoor zijn kaarten met watergangen verzameld en vergeleken, duizenden luchtfoto’s bestudeerd en honderden bestemmingsplannen doorgeploegd. Uit het onderzoek blijkt dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. Een derde van deze sloten – ongeveer tienduizend – ligt in een gebied waar dempen zonder vergunning niet mag.

[MikeyMan]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:58:
[...]

Mijn lokale slachter slacht nog zelf, zonder gebruik te maken van uitzendkrachten.
De dieren komen uit de buurt, van biologische bedrijven.
Hij maakt de lekkerste worst van heel Nederland......

En mijn slager, die vroeger zelf slachtte, gebruikt lokale beesten. Die worden geslacht in... Polen...

[hamsteg]

DaniëlWW2 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:49:
@hamsteg Dan vraag ik me toch af wat een eventuele relatie en of gevolgen van dit is, in combinatie met de bijna onherroepelijke reductie van de populatie koeien.

Want per 2028 komt er een uitzendkrachtenverbod voor de vleessector na herhaaldelijk wanbeleid tegenover het personeel en alle gevolgen van dien. Dat kan moeilijk in het voordeel van de grote spelers in de sector zijn die nu zowel het aanbod fors zullen zien dalen als hun kosten fors zullen zien stijgen.
https://nos.nl/artikel/2621341-kabinet-komt-met-verbod-op-uitzendkrachten-in-vleessector

Hoe ik er naar kijk, is dat er na decennia aan vertragen en negeren, de sanering van deze sector gaat plaatsvinden, hoe dan ook. Daar zijn allemaal factoren voor te benoemen zoals dierenwelzijn, lokale ecologie, uitbuiting, maar het doorslaggevende lijkt toch de enorme maatschappelijke economische schade, grote maatschappelijke onrustig en misschien wel het belangrijkst, de enorme gemiste economische kansen van andere sectoren zoals de bouw, MKB, toeleveranciers, meubelzaken etc en de financieel sector, bij grootschalige woningbouw.

Die grote jongens regelen dat wel, er zal wel weer een nieuwe constructie worden opgetuid. Dit wordt weer moeilijker voor de echte lokale slager, maar goed ik lees net dat je het slachten ook in Polen kunt doen (@MikeyMan ). De belangen zijn te groot dus ik geloof niet dat het verbod op uitzendkrachten iets oplost. Er komt een nieuwe constructie want ze zijn creatief op het moment dat het om het eigen geld gaat. De extra kosten gaan jij en ik betalen en weer business as usual. Deze wet zal niet echt de grond gedragte gaan testen en veranderen, de vleesmanagers hebben zich ingegraven, elke redelijkheid is weg.

[MikeyMan]

@hamsteg het is nog erger... Mijn slager had zijn eigen slachterij, maar het werd te duur/moeilijk om aan alle regels te voldoen.

Dus slachterij dicht. Beesten 1500 kilometer in een vrachtwagen en terug. Met m.i. minder zicht op dierenwelzijn, hygiëne en als kers op de taart een bak uitstoot van die vrachtwagens.

Lekker gewerkt pik...

Ik zou persoonlijk morgen een kilometerheffing op voedsel invoeren.

Ondertussen doet omroep Gelderland ook een enigszins tendentieuze duit in het zakje...
https://www.instagram.com...ia/?igsh=N3JpcHkyN3BjNmxr

Bedrijf staat al aan de rand van de afgrond lijkt het. Maar opkoopregeling brengt net genoeg op om schuldeisers af te betalen. Ik zou deze kans met twee handen aanpakken. Maar de boer ziet er geen uitweg in. Iemand moet dochter toch gaan vertellen dat hier zo geen toekomst in zit.

Tegelijkertijd mis ik in dit debat overigens wel de vraag wie er over 50 jaar nog gaat boeren.

[ Voor 48% gewijzigd door MikeyMan op 03-07-2026 09:25 ]

[DropjesLover]

MikeyMan schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 08:30:
@hamsteg het is nog erger... Mijn slager had zijn eigen slachterij, maar het werd te duur/moeilijk om aan alle regels te voldoen.

Dus slachterij dicht. Beesten 1500 kilometer in een vrachtwagen en terug. Met m.i. minder zicht op dierenwelzijn, hygiëne en als kers op de taart een bak uitstoot van die vrachtwagens.

Lekker gewerkt pik...

Ik zou persoonlijk morgen een kilometerheffing op voedsel invoeren.

Nu zijn die extra regels en administratie er natuurlijk gekomen doordat... de grote jongens niet juist bezig waren. Want wat niet in regels of verplichte administratie beschreven is, is ruimte om de kantjes er van af te lopen en winst te maximaliseren.
Maar in plaats van dat jouw kleine slager naar die grote jongens kijkt, is die boos op de overheid die regels aanscherpt (en regels nu eenmaal voor iedereen gelden).

[MikeyMan]

DropjesLover schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:37:
[...]

Nu zijn die extra regels en administratie er natuurlijk gekomen doordat... de grote jongens niet juist bezig waren. Want wat niet in regels of verplichte administratie beschreven is, is ruimte om de kantjes er van af te lopen en winst te maximaliseren.
Maar in plaats van dat jouw kleine slager naar die grote jongens kijkt, is die boos op de overheid die regels aanscherpt (en regels nu eenmaal voor iedereen gelden).

Oh helemaal eens. En zelfs zonder naar de grote jongens te wijzen; misschien was ie zelf ook niet goed bezig... Maar inderdaad, ik sluit niet uit dat ie inmiddels PVV of erger stemt

[unclero]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 18:47:
We moeten af van alleen maar 'lekker' eten en veel meer naar voedsel kijken als brandstof voor ons lichaam. Dus voedsel waar je lichaam iets mee kan. Niet meer eten dan nodig. En bij de groenteboer kopen wat er in de kistjes ligt (liefst bio). Seizoensgroente eten of anders in het seizoen wecken (weet iedereen nog wat dat is?) zodat je het later in het jaar kunt opeten.

Leuk, dat Ot & Sien denken. Maar in welk seizoen past tomaat dan?
En moet ik vegetarisch worden omdat de slachtmaand nog een paar maanden weg is?
Leuk, iedere keer dat fantaseren over kortere ketens en seizoens/lokaler eten. Maar dat is geen vraag-probleem, dat is puur een aanbod probleem.
Het is het idee dat een boer weer produkten moet gaan maken, en niet gewoon één schakeltje is in een hele lange keten.

En weet u wat nou de grap is? De (al dan niet biologische) boer die produkten maakt, is níet de boer die nu te hoop loopt. Dat is níet de boer die nu 's nachts wakker ligt te huilen in bed van de financiele zorgen. Dat zijn de boeren die twintig stuks melkvee of vijftig geiten hebben en geen melk leveren, maar kaas, boter, karnemelk, yogurt, zeep, wat dies meer zij.
Maar ja, er zijn ondernemers en er zijn uitbaters.

Ik ken ook aardig wat stoppers. Daar zitten veel ondernemers tussen, die niet dachten: "dit is het einde" maar het vooral zagen als een gratis investering in een nieuwe onderneming. De een heeft nu wijnstruiken staan. Bij een ander is net de zomertarwe geoogst. En weer een ander is iets met zonnepanelen gaan doen.
En geen van hen denkt met weemoed terug aan de tijd toen ze nog koeien of kippen hadden. Allemaal zijn ze blij dat ze uit "die ratrace" zijn.

En dát is ook een groot probleem van de meeste hedendaagse veehouders: ze zitten in een ratrace, en dat weten ze zelf ook. Het grote verschil met een 'normale kantoorbaan' (om maar even een ratrace erbij te pakken) is dat zij in een ratrace zitten waar het bedrijfsrisico bij hen ligt.

DropjesLover schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 22:26:
Ze zouden naar Polen of oostelijker kunnen gaan. Dan nemen de vervoerskosten toe, en wordt meer dáár vetmesten goedkoper. Uiteindelijk zal dan de hele keten vertrekken.

In Polen is nauwelijks slachtcapaciteit over. U moet bedenken dat men daar in 2018 - 2019 druk bezig is geweest met de regels voor slachthuizen (en de rest van de sector) om in lijn te komen met de Europese regels. Het hielp ook niet dat er een rapport op tafel lag van de EU waarin de Poolse vleessector als abominabel slecht omschreven werd.
Fast-forward naar nu: in Polen is niemand meer te vinden die in de sector wil werken, dus men vliegt letterlijk vliegtuigladingen Zimbabwanen, Colombianen en Fillipijnen in om in de vleessector te gaan werken. Wil niet zeggen dat er daar minder uitbuiting is, maar men lijkt iets netter met de mensen om te gaan als hier. Niet in de laatste plaats omdat de overheid daar eist dat de migranten correcte papieren hebben en dat er belasting wordt betaald.

MikeyMan schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 08:30:
Met m.i. minder zicht op dierenwelzijn, hygiëne en als kers op de taart een bak uitstoot van die vrachtwagens.

Het is nog veel erger. Wíj zijn dat land met minder zicht op dierenwelzijn, hygiëne, uzw.
We zijn immers al heel lang door de ons omringende landen ingehaald.
Het is niet "de EU wil ons pesten", het is "de EU wil nu toch maar dat wij ons aan regelgeving en standaarden gaan conformeren die in de rest van de EU heel gangbaar en coulant zijn".

Ik zou persoonlijk morgen een kilometerheffing op voedsel invoeren.

Zou ik niet doen.
Ik zou eerder een heffing op stikstof invoeren: ongeacht of het in de vorm is van veevoer (sojaschroot, raapzaad, uzw) of minerale stikstof (kunstmest). En dat potje gebruiken om niet-agrarische bedrijven een belastingkorting te geven als ze investeren in agrarische activiteiten in Nederland. Zult u zien hoe snel de agrarische innovaties dan zullen gaan.

Tegelijkertijd mis ik in dit debat overigens wel de vraag wie er over 50 jaar nog gaat boeren.

Het zal u verbazen hoeveel mensen er dromen van een boerenbedrijf.

[DropjesLover]

unclero schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 22:30:
[...]

Leuk, dat Ot & Sien denken. Maar in welk seizoen past tomaat dan?
En moet ik vegetarisch worden omdat de slachtmaand nog een paar maanden weg is?
Leuk, iedere keer dat fantaseren over kortere ketens en seizoens/lokaler eten. Maar dat is geen vraag-probleem, dat is puur een aanbod probleem.
Het is het idee dat een boer weer produkten moet gaan maken, en niet gewoon één schakeltje is in een hele lange keten.

En weet u wat nou de grap is? De (al dan niet biologische) boer die produkten maakt, is níet de boer die nu te hoop loopt. Dat is níet de boer die nu 's nachts wakker ligt te huilen in bed van de financiele zorgen. Dat zijn de boeren die twintig stuks melkvee of vijftig geiten hebben en geen melk leveren, maar kaas, boter, karnemelk, yogurt, zeep, wat dies meer zij.
Maar ja, er zijn ondernemers en er zijn uitbaters.

Ik ken ook aardig wat stoppers. Daar zitten veel ondernemers tussen, die niet dachten: "dit is het einde" maar het vooral zagen als een gratis investering in een nieuwe onderneming. De een heeft nu wijnstruiken staan. Bij een ander is net de zomertarwe geoogst. En weer een ander is iets met zonnepanelen gaan doen.
En geen van hen denkt met weemoed terug aan de tijd toen ze nog koeien of kippen hadden. Allemaal zijn ze blij dat ze uit "die ratrace" zijn.

En dát is ook een groot probleem van de meeste hedendaagse veehouders: ze zitten in een ratrace, en dat weten ze zelf ook. Het grote verschil met een 'normale kantoorbaan' (om maar even een ratrace erbij te pakken) is dat zij in een ratrace zitten waar het bedrijfsrisico bij hen ligt.


[...]

In Polen is nauwelijks slachtcapaciteit over. U moet bedenken dat men daar in 2018 - 2019 druk bezig is geweest met de regels voor slachthuizen (en de rest van de sector) om in lijn te komen met de Europese regels. Het hielp ook niet dat er een rapport op tafel lag van de EU waarin de Poolse vleessector als abominabel slecht omschreven werd.
Fast-forward naar nu: in Polen is niemand meer te vinden die in de sector wil werken, dus men vliegt letterlijk vliegtuigladingen Zimbabwanen, Colombianen en Fillipijnen in om in de vleessector te gaan werken. Wil niet zeggen dat er daar minder uitbuiting is, maar men lijkt iets netter met de mensen om te gaan als hier. Niet in de laatste plaats omdat de overheid daar eist dat de migranten correcte papieren hebben en dat er belasting wordt betaald.


[...]

Het is nog veel erger. Wíj zijn dat land met minder zicht op dierenwelzijn, hygiëne, uzw.
We zijn immers al heel lang door de ons omringende landen ingehaald.
Het is niet "de EU wil ons pesten", het is "de EU wil nu toch maar dat wij ons aan regelgeving en standaarden gaan conformeren die in de rest van de EU heel gangbaar en coulant zijn".


[...]

Zou ik niet doen.
Ik zou eerder een heffing op stikstof invoeren: ongeacht of het in de vorm is van veevoer (sojaschroot, raapzaad, uzw) of minerale stikstof (kunstmest). En dat potje gebruiken om niet-agrarische bedrijven een belastingkorting te geven als ze investeren in agrarische activiteiten in Nederland. Zult u zien hoe snel de agrarische innovaties dan zullen gaan.


[...]

Het zal u verbazen hoeveel mensen er dromen van een boerenbedrijf.

Die u overal mag er wel af hoor

Goed, waar we dan onze slachthuis-arbeidsmigranten vandaan halen

Zo lang het goedkoper is dan in Nederlander (of andere West Europese landen) vanwege regels mbt uitbuiting, zal daar de industrie naar toe trekken.

[unclero]

DropjesLover schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 22:43:
Goed, waar we dan onze slachthuis-arbeidsmigranten vandaan halen

Net als in Duitsland, België, Polen, uzw: overal waar u ze maar kunt vinden. Mits ze in vaste loondienst zijn, correcte papieren hebben, en degelijk gehuisvest zijn.
Zo moeilijk is het niet.

In Duitsland voorspelde de vleessector nog torenhoge prijzen door de wetswijzigingen. Ik kan u uit ervaring (ik woon immers op de grens, heb een 'buiten' net over de grens, en doe mijn boodschappen en mijn diners vaker in Duitsland dan in Nederland) vertellen, daar was niks van waar.

Zo lang het goedkoper is dan in Nederlander (of andere West Europese landen) vanwege regels mbt uitbuiting, zal daar de industrie naar toe trekken.

Dat is absoluut waar. De vrije markt zal altijd bewegen naar de laagste prijs. (of, om met een cynischer bevriend SP-politicus te spreken: de armoede-caroussel moet draaien)

[the noise]

Delerium schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 00:04:
[...]

Ter onderbouwing van je reactie: https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2026/hoe-de-sloten-in-nederland-verdwijnen~v2791210

De Volkskrant bracht in kaart hoeveel sloten in Nederland verdwijnen. Daarvoor zijn kaarten met watergangen verzameld en vergeleken, duizenden luchtfoto’s bestudeerd en honderden bestemmingsplannen doorgeploegd. Uit het onderzoek blijkt dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. Een derde van deze sloten – ongeveer tienduizend – ligt in een gebied waar dempen zonder vergunning niet mag.

*knip* onderbouw dit soort stellingen altijd met betrouwbare bronnen.

[ Voor 23% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:31 ]

[Caayn]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:03:
[...]

*knip*

Het is de schuld van de overheid dat boeren (illegaal) de lokale watervoorziening en natuur omzeep helpen?

[ Voor 53% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:32 ]

[Fr33z]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:03:
[...]

*knip*

stevige stelling, heb je toevallig ook stevige onderbouwing? Je bedoelt te zeggen dat land van boeren gestolen wordt door ...? de overheid? andere boeren? hun buurman/-vrouw? en dat het gevolg is dat men daar maar recalcitrant wordt en zelf wat dingen regelt?

ik lees in je reactie veel verongelijking en het idee dat er iets erg onrechtvaardigs gebeurt. Wat is er op dit specifieke vlak dan precies mis?

[ Voor 33% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:32 ]

[Cyberpope]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:03:
[...]

*knip*

Je bedoelt dat de agrariër de overtuiging had dat het zijn land was, terwijl het dat nooit geweest is? Maar ze niet meer weten dat opa/vader langzaam een stukje had ingepikt, dus zoon nu vind het het van hem is?

[ Voor 43% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:32 ]

[DropjesLover]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:03:
[...]

*knip*

Daar hebben we al eeuwen het kadaster voor. Met heldere kaarten.
En het staat iedereen vrij om een meting aan te vragen.
Net boerenland, omdat het een economische waarde heeft, is echt wel goed ingetekend.

En tsja, dempt de boer waterwegen / sloten, terwijl dat land (water + zoom) eigenlijk van Rijkswaterstaat is (ook al verricht de Boer daar natuurbeheer, en wordt daar voor gecompenseerd!), dan heb je een conflict ja.
Maar dat begint toch echt bij het illegaal dempen. Want bij de vergunningaanvraag was naar boven gekomen dat de sloot niet van de boer is.

[ Voor 31% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:32 ]

[Bananenplant]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:03:
[...]

Als je gaat samenwerken kom je een stuk verder maar dat moet wel van 2 kanten komen.

Heb je wel eens gekeken naar de erfdienstbaarheden op het perceel waar je huis op staat? Ook al ben je eigenaar van een stuk grond, dat betekent niet dat je geen plichten hebt. Me dunkt dat dit ook geldt voor boeren, ook als sloten wel hun eigendom blijken te zijn.

[ Voor 5% gewijzigd door Bananenplant op 04-07-2026 11:13 ]

[F_J_K]

'De grens was sinds opa's tijd al die sloot daar' en dan vergeten dat over de tijd heen de loop van water kan / zal verplaatsen. Dan zijn er onhandige dingen als GPS en luchtfoto's waar een andere uitleg geven zo lastig is.

'Geen dialoog; geen begrip' herken ik ook niet: als dat zo zou zijn dan was al lang geleden de stikstofproblematiek opgelost: afschaffen subsidies voor veeteelt (en bloemen), en qua stikstof harde grenzen en zorgen dat de vervuiler betaalt (en even later: verhuist naar een land waar wel plek is).

offtopic:
Veel van m'n familie zit of zat in die sector en ik heb hele prettige jeugdjaren op een boerderij opgegroeid. Maar dat doet niets af aan de problemen die (ook) dat veroorzaakt.

[the noise]

Het is de schuld van de overheid dat boeren (illegaal) de lokale watervoorziening en natuur omzeep helpen?

*knip* onderbouw eerst je eigen stelling s.v.p.

Je bedoelt te zeggen dat land van boeren gestolen wordt door ...?

*knip* onderbouw dit soort stellingen altijd met betrouwbare bronnen.

En inzake stikstofproblematiek; trek dan iedereen gelijk. Boer, luchtvaart, verkeer, enz. Dan 'iedereen' wat pijn lijden en inleveren. En dat gebeurd niet, zie daar weer dat gevoel van partijdigheid en ongelijkheid.

Ander: hier wordt een pluimveestal gesloopt om natuur/stikstof/enz.
Die gaat naar Oost-Europa en daar wordt jouw eitje geproduceerd onder veel slechtere omstandigheden. Wat heb je dan bereikt? Hier wordt je de nek omgedraaid en de burger/je buurman/familie/wiedanook eet zijn eitje van een kip die onder slechtere omstandigheden en vervuilender wordt gehouden dan voorheen. Hoe gek ben je dan als je dat nastreeft?

Zo, ik ga weer verder voorbereiden op de komende LTO fietsdagen om de burger bij de boer uit te nodigen zodat die burger zelf kan zien wat er gebeurd :-)

[ Voor 20% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 11:39 ]

[Cyberpope]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 11:27:
En inzake stikstofproblematiek; trek dan iedereen gelijk. Boer, luchtvaart, verkeer, enz. Dan 'iedereen' wat pijn lijden en inleveren. En dat gebeurd niet, zie daar weer dat gevoel van partijdigheid en ongelijkheid.

Laten we dat AUB niet doen. Laten we een club als ASML die meer aan de economie bijdraagt dan alle NL boeren bij elkaar niet gelijk trekken... Andersom zal bij natuurbeheer ASML weer geen drol bijdragen en boeren wel. Dus gelijk behandelen, liever niet. Wel goed kijken welk gedeelte van de landbouw iets oplevert voor NL (en niet economisch, want dan kunnen we ze allemaal wel opdoeken, want dat is minimaal). En daarop sturen. Boeren die de Soja importeren, het vee exporteren en de stront hier houden om zelf daaraan te verdienen mogen allemaal exit. (Idem voor alle sierbloementeelt....)

[IvoB2]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 18:47:
[...]

We moeten af van alleen maar 'lekker' eten en veel meer naar voedsel kijken als brandstof voor ons lichaam. Dus voedsel waar je lichaam iets mee kan. Niet meer eten dan nodig. En bij de groenteboer kopen wat er in de kistjes ligt (liefst bio). Seizoensgroente eten of anders in het seizoen wecken (weet iedereen nog wat dat is?) zodat je het later in het jaar kunt opeten.
Bijvoorbeeld: Hier in de buurt kun je nu voordelig zelf kersen plukken bij de teler. Dan pluk je 10 kilo, 1 kilo eet je op en de rest doe je in weckpotten. Dan kun je later in het jaar toch zeker 18 keer kersen als dessert eten. Ja, dat kost een beetje arbeid en tijd (en de aanschaf van een weckketel en glazen). Maar het is o zo fijn een voorraadje van het e.e.a. te hebben. Ook goed bruikbaar bij een rampscenario want heel lang houdbaar.

Of nog een stap verder, indien je de mogelijkheid hebt maak van je eigen grond dan een meer productieve zone ipv (groen) beton: kweek je eigen groenten en fruit en vervang het groene beton door bloemenweides en kruidenvelden zodat de bestuivers aangetrokken worden en hun werk kunnen (blijven) doen om je lokale productie te verhogen.
Wat je tijdens het seizoen dan zelf niet kan opgegeten krijgen kan je dan idd drogen, invriezen en wecken (en/of uitdelen aan de buurt). Je bent dan zelf al 100% zeker dat al je fruit en groenten echt bio zijn.
Vlees is geen essentieel voedsel (en worst al zeker niet). Dat kan je zoveel mogelijk laten zodat er (lokale) ruimte vrijkomt voor andere essentiële voeding.

[Fr33z]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 11:27:
[...]

[mbr]*knip* onderbouw eerst je eigen stelling s.v.p.[/mbr]


[...]

[mbr]*knip* onderbouw dit soort stellingen altijd met betrouwbare bronnen.[/mbr]

En inzake stikstofproblematiek; trek dan iedereen gelijk. Boer, luchtvaart, verkeer, enz. Dan 'iedereen' wat pijn lijden en inleveren. En dat gebeurd niet, zie daar weer dat gevoel van partijdigheid en ongelijkheid.

Ander: hier wordt een pluimveestal gesloopt om natuur/stikstof/enz.
Die gaat naar Oost-Europa en daar wordt jouw eitje geproduceerd onder veel slechtere omstandigheden. Wat heb je dan bereikt? Hier wordt je de nek omgedraaid en de burger/je buurman/familie/wiedanook eet zijn eitje van een kip die onder slechtere omstandigheden en vervuilender wordt gehouden dan voorheen. Hoe gek ben je dan als je dat nastreeft?

Zo, ik ga weer verder voorbereiden op de komende LTO fietsdagen om de burger bij de boer uit te nodigen zodat die burger zelf kan zien wat er gebeurd :-)

je hebt dus niks qua onderbouwing? je kunt prima wat anders gaan doen maar je verhaal wordt niet sterker door hit-and-run dingen dat snap je.

en LTO fietsdagen en kijken bij de boer is hartstikke prima maar het maakt niet dat je zomaar iets kunt roepen als 'er wordt land gepikt dus de boeren staan in hun recht om ... of ...'

[Fr33z]

F_J_K schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 11:10:
'De grens was sinds opa's tijd al die sloot daar' en dan vergeten dat over de tijd heen de loop van water kan / zal verplaatsen. Dan zijn er onhandige dingen als GPS en luchtfoto's waar een andere uitleg geven zo lastig is.

'Geen dialoog; geen begrip' herken ik ook niet: als dat zo zou zijn dan was al lang geleden de stikstofproblematiek opgelost: afschaffen subsidies voor veeteelt (en bloemen), en qua stikstof harde grenzen en zorgen dat de vervuiler betaalt (en even later: verhuist naar een land waar wel plek is).

offtopic:
Veel van m'n familie zit of zat in die sector en ik heb hele prettige jeugdjaren op een boerderij opgegroeid. Maar dat doet niets af aan de problemen die (ook) dat veroorzaakt.

ik herken vooral nul dialoog van de kant van @the noise

[PWSteal]

Yaksa schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 18:47:
[...]

We moeten af van alleen maar 'lekker' eten en veel meer naar voedsel kijken als brandstof voor ons lichaam. Dus voedsel waar je lichaam iets mee kan. Niet meer eten dan nodig. En bij de groenteboer kopen wat er in de kistjes ligt (liefst bio). Seizoensgroente eten of anders in het seizoen wecken (weet iedereen nog wat dat is?) zodat je het later in het jaar kunt opeten.
Bijvoorbeeld: Hier in de buurt kun je nu voordelig zelf kersen plukken bij de teler. Dan pluk je 10 kilo, 1 kilo eet je op en de rest doe je in weckpotten. Dan kun je later in het jaar toch zeker 18 keer kersen als dessert eten. Ja, dat kost een beetje arbeid en tijd (en de aanschaf van een weckketel en glazen). Maar het is o zo fijn een voorraadje van het e.e.a. te hebben. Ook goed bruikbaar bij een rampscenario want heel lang houdbaar.

Dit is nogal subjectief. Je lichaam kan prima overweg met elke dag een mooi stuk kwaliteitsvlees. Mensen hebben altijd een zeer variabel dieet gehad tussen verschillende regios en tijdsperiodes. Waarom is alleen hetgeen jij dicteert het juiste?

[inhico]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 11:27:
[...]

En inzake stikstofproblematiek; trek dan iedereen gelijk. Boer, luchtvaart, verkeer, enz. Dan 'iedereen' wat pijn lijden en inleveren. En dat gebeurd niet, zie daar weer dat gevoel van partijdigheid en ongelijkheid.


[...]

Als we gaan gelijk trekken heeft de agrarische sector nog het nodige in te halen.

[ Voor 4% gewijzigd door inhico op 04-07-2026 12:37 ]

[Yaksa]

PWSteal schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 12:32:
[...]Dit is nogal subjectief. Je lichaam kan prima overweg met elke dag een mooi stuk kwaliteitsvlees.

Je lichaam kan wel overweg met elke dag een mooi stuk vlees, maar de natuur niet....
Kun je wel claimen dat veel vlees eten altijd al zo is geweest, maar dat klopt niet helemaal.
Vlees was bijvoorbeeld in de Middeleeuwen echt een luxe product wat voornamelijk bij de welgestelden op tafel kwam. In de bronstijd en ijzertijd werd vee vooral gehouden voor de melk. Niet te veel vee per familie, want je moest ze ook door de winter heen helpen (hooi en stro). En wanneer we nog verder terug in de geschiedenis gaan dan had je alleen vlees in je kookpot wanneer je het zelf gevangen had. En de jacht met speer, pijl en boog was lang niet altijd even succesvol.

[Joris748]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 11:27:
[...]

[mbr]*knip* onderbouw eerst je eigen stelling s.v.p.[/mbr]


[...]

[mbr]*knip* onderbouw dit soort stellingen altijd met betrouwbare bronnen.[/mbr]

En inzake stikstofproblematiek; trek dan iedereen gelijk. Boer, luchtvaart, verkeer, enz. Dan 'iedereen' wat pijn lijden en inleveren. En dat gebeurd niet, zie daar weer dat gevoel van partijdigheid en ongelijkheid.

Ander: hier wordt een pluimveestal gesloopt om natuur/stikstof/enz.
Die gaat naar Oost-Europa en daar wordt jouw eitje geproduceerd onder veel slechtere omstandigheden. Wat heb je dan bereikt? Hier wordt je de nek omgedraaid en de burger/je buurman/familie/wiedanook eet zijn eitje van een kip die onder slechtere omstandigheden en vervuilender wordt gehouden dan voorheen. Hoe gek ben je dan als je dat nastreeft?

Zo, ik ga weer verder voorbereiden op de komende LTO fietsdagen om de burger bij de boer uit te nodigen zodat die burger zelf kan zien wat er gebeurd :-)

Waarom zou je bedrijven die stikstofoxiden uitstoten gelijk moeten behandelen als bedrijven die ammoniak uitstoten. Verspreiding en depositie verloopt anders.

Dit lijkt me essentiële kennis voor een agrariër. En daar zit volgens mij de kern van het probleem: het structureel ontkennen van feiten, ten gunsten van het bedrijfsmodel.

[the noise]

*knip* maak een topic report aan als je dit vind en onderbouw je eigen stelling eerst.

[ Voor 89% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 14:12 ]

[Fr33z]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:09:
*knip*

je quote een vraag obv de post die jij neerzet. Het is een omkering, een stijlfiguur die je kunt gebruiken om iets te benadrukken bijv hoe absurd iemands stelling eigenlijk is. deze omdraaing volgt uit je eigen stelling en hoeft inderdaad niet op dezelfde manier onderbouwd te worden want jij begint met een stelling en dient daar echt iets voor op tafel te leggen. Al was het maar een beschrijving van wat je allemaal.wel niet gezien zou hebben de afgelopen jaren.

dat jij het lastig vindt dat niet iedereen het OK vind om maar wat te roepen is jouw probleem. Ook bijzonder dat je iets dat je eigen idee tegenspreekt ineens neerzet als 'links'. het ging daar totaal niet over. verder staan je posts vol met what-aboutisms en verschuif je vooral graag de focus naar andere dingen 'want hullie!'. mag allemaal maar gaat je niet verder helpen. Je draagt zo te lezen de boeren een warm hart toe. Lijkt me helemaal goed, maar je feitenkennis en vooral manieren van argumenteren zijn niet erg sterk.

voor mij zijn je bijdragen een typisch voorbeeld van het calimero-gedrag en andere ongein die het stikstofdossier al zo lang frustreren.

ik ben blij dat er eindelijk wat beweging is vanuit het Rijk op dit dossier en hoop dat voor de boeren die wel een toekomst willen in NL dat ze er samen wat van maken.


@the noise je lijkt 'links' als iets heel negatiefs te zien. kun.je aangeven wat er dan zo links/rechts etc is aan de plannen die worden besproken? je wekt het beeld dat alles en iedereen die niet de rode loper uitlegt voor de boeren om lekker te gaan ondernemen zonder grenzen slecht en links zou zijn. Dat bedoel.je vast niet toch?

[ Voor 31% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 14:14 ]

[Bananenplant]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:09:
*knip*

https://www.volkskrant.nl...land-verdwijnen~v2791210/

Hoppa, een stukje gedocumenteerde recente habitatvernietiging.

[ Voor 33% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 14:14 ]

[Joris748]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:09:
*knip*

Uh, vervuiling van oppervlaktewater door uitspoelen van nitraat, gebruik van pesticiden, iedere vierkante meter inzaaien met monogewassen. Er is heel weinig bereidheid om meer rekening te gaan houden met de natuur.

[ Voor 43% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 14:15 ]

[Cyberpope]

Yaksa schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 12:52:
[...]

Je lichaam kan wel overweg met elke dag een mooi stuk vlees, maar de natuur niet....
Kun je wel claimen dat veel vlees eten altijd al zo is geweest, maar dat klopt niet helemaal.
Vlees was bijvoorbeeld in de Middeleeuwen echt een luxe product wat voornamelijk bij de welgestelden op tafel kwam. In de bronstijd en ijzertijd werd vee vooral gehouden voor de melk. Niet te veel vee per familie, want je moest ze ook door de winter heen helpen (hooi en stro). En wanneer we nog verder terug in de geschiedenis gaan dan had je alleen vlees in je kookpot wanneer je het zelf gevangen had. En de jacht met speer, pijl en boog was lang niet altijd even succesvol.

Ja, maar alles wat we al 2 jaar doen en wat we fijn vinden is ene traditie/verworven recht/al eeuwig zo....... Andersom. Tja. Dan gelden andere regels.

[Fr33z]

Cyberpope schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:20:
[...]

Ja, maar alles wat we al 2 jaar doen en wat we fijn vinden is ene traditie/verworven recht/al eeuwig zo....... Andersom. Tja. Dan gelden andere regels.

en vergeet de 'hullie doen t ook...!' niet heh, dat sentiment is ook altijd erg sterk.

[Joris748]

Yaksa schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 12:52:
[...]

Je lichaam kan wel overweg met elke dag een mooi stuk vlees, maar de natuur niet....
Kun je wel claimen dat veel vlees eten altijd al zo is geweest, maar dat klopt niet helemaal.
Vlees was bijvoorbeeld in de Middeleeuwen echt een luxe product wat voornamelijk bij de welgestelden op tafel kwam. In de bronstijd en ijzertijd werd vee vooral gehouden voor de melk. Niet te veel vee per familie, want je moest ze ook door de winter heen helpen (hooi en stro). En wanneer we nog verder terug in de geschiedenis gaan dan had je alleen vlees in je kookpot wanneer je het zelf gevangen had. En de jacht met speer, pijl en boog was lang niet altijd even succesvol.

Vlees was zelfs tot ver in de vorige eeuw een luxeproduct. Lang niet iedereen kon zich iedere dag vlees veroorloven. Die kentering is pas in de jaren 70 gekomen. Tegelijk met de schaalvergroting in de landbouw.

[PWSteal]

Yaksa schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 12:52:
[...]

Je lichaam kan wel overweg met elke dag een mooi stuk vlees, maar de natuur niet....
Kun je wel claimen dat veel vlees eten altijd al zo is geweest, maar dat klopt niet helemaal.
Vlees was bijvoorbeeld in de Middeleeuwen echt een luxe product wat voornamelijk bij de welgestelden op tafel kwam. In de bronstijd en ijzertijd werd vee vooral gehouden voor de melk. Niet te veel vee per familie, want je moest ze ook door de winter heen helpen (hooi en stro). En wanneer we nog verder terug in de geschiedenis gaan dan had je alleen vlees in je kookpot wanneer je het zelf gevangen had. En de jacht met speer, pijl en boog was lang niet altijd even succesvol.

Dus precies zoals ik zeg: er zijn periodes waarin we meer of minder vlees aten dan nu. Er is geen uniform dieet, van 100% dierlijk tot 100% plantaardig komt allemaal voor. Maar wil je er echt een historisch argument aanplakken; veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)

Maar het is eigenlijk niet zo relevant wat we vroeger allemaal aten. Het gaat erom dat ik het totaal verkeerd vind om aan anderen te gaan dicteren wat ze wel of niet moeten eten.

Ik ben zelf vegetarisch geweest en werd daar ziek van. Mijn lichaam kan er simpelweg niet tegen. Maar volgens sommigen moet ik me maar ziek en beroerd gaan voelen omdat ze voor mij willen gaan bepalen wat ik in mijn mond stop.

[Joris748]

PWSteal schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Dus precies zoals ik zeg: er zijn periodes waarin we meer of minder vlees aten dan nu. Er is geen uniform dieet, van 100% dierlijk tot 100% plantaardig komt allemaal voor. Maar wil je er echt een historisch argument aanplakken; veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)

Maar het is eigenlijk niet zo relevant wat we vroeger allemaal aten. Het gaat erom dat ik het totaal verkeerd vind om aan anderen te gaan dicteren wat ze wel of niet moeten eten.

Ik ben zelf vegetarisch geweest en werd daar ziek van. Mijn lichaam kan er simpelweg niet tegen. Maar volgens sommigen moet ik me maar ziek en beroerd gaan voelen omdat ze voor mij willen gaan bepalen wat ik in mijn mond stop.

Degenen die suggereren dat we maar volledig plantaardig moeten gaan eten zijn in de minderheid. Als we allemaal 50% minder vlees gaan eten, heeft dat een grote impact zonder dat jij je ziek of beroerd moet gaan voelen.

Laat je weerstand varen, er is hier niemand die bepaalt wat jij in je mond stopt (behalve de voedingsmiddelenindustrie )

[the noise]

Fr33z schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:16:
[...]

@the noise je lijkt 'links' als iets heel negatiefs te zien. kun.je aangeven wat er dan zo links/rechts etc is aan de plannen die worden besproken? je wekt het beeld dat alles en iedereen die niet de rode loper uitlegt voor de boeren om lekker te gaan ondernemen zonder grenzen slecht en links zou zijn. Dat bedoel.je vast niet toch?

Eigenlijk vraag ik maar 1 ding: verdiep je er eens echt in; ga het gesprek aan(open uitnodiging bij die fietsdagen) en kom dan pas met je eigen mening. Ik heb met mensen eigenlijk nooit problemen en verwacht zeker geen rode loper. Wel een eerlijk gesprek en realiteitszin. *knip* s.v.p. geen commentaar op andermans postgedrag, hou het inhoudelijk.
Inhoudelijk heb ik ook moeite met bepaalde type boeren en wil er zelfs niet voor werken, *knip* s.v.p. geen stroman drogreden.. Ik denk niet links/rechts maar gebruik soms beeldspraak voor duiding.

[ Voor 11% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 17:15 ]

[Yaksa]

PWSteal schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:47:
[...]Maar wil je er echt een historisch argument aanplakken; veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)

Laat maar zien dan.

[Cyberpope]

Yaksa schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Laat maar zien dan.

En dan specifiek, net zoveel als dat we nu eten (dat is iets minder dan 100gr per dag gemiddeld). Want dat we omnivoren zijn is heel veel bewijs voor. Dus dat we vlees aten staat niet ter discussie. Maar net zo veel als nu?

[Afas]

PWSteal schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Dus precies zoals ik zeg: er zijn periodes waarin we meer of minder vlees aten dan nu. Er is geen uniform dieet, van 100% dierlijk tot 100% plantaardig komt allemaal voor. Maar wil je er echt een historisch argument aanplakken; veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)

Maar het is eigenlijk niet zo relevant wat we vroeger allemaal aten. Het gaat erom dat ik het totaal verkeerd vind om aan anderen te gaan dicteren wat ze wel of niet moeten eten.

Ik ben zelf vegetarisch geweest en werd daar ziek van. Mijn lichaam kan er simpelweg niet tegen. Maar volgens sommigen moet ik me maar ziek en beroerd gaan voelen omdat ze voor mij willen gaan bepalen wat ik in mijn mond stop.

Wat je objectief kunt stellen is dat als iedereen een dieet als de gemiddelde Amerikaan aan houdt, dat op de aarde met deze hoeveelheid mensen daarvoor niet duurzaam kan worden geproduceerd. Het is nu eenmaal zo dat de productie van dierlijk voedsel veel belastender is dan plantaardig voedsel. Dat wil helemaal niet zeggen dat er geen vlees gegeten kan worden maar wel met mate.

En hoe langer we de aarde op allerlei manieren overbelasten hoe groter deel van het landbouwareaal onder druk komt te staan waardoor we minder voedsel kunnen produceren. Dus als de gemiddelde welvaart op aarde toe neemt en iedereen daardoor (wat tot nu toe gemiddeld het geval was) veel meer vlees gaat consumeren, dan zal dat uiteindelijk een doodlopende weg zijn. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de beschikbaarheid van drinkwater en de bredere gevolgen van klimaatverandering.

Op termijn zal door innovaties best wat verdere efficiencywinst geboekt worden, maar in het huidige tempo van bevolkingsgroei en welvaartsontwikkeling is onontkoombaar dat er iets moet veranderen. En als dat niet gebeurt, komt er vanzelf ergens in de toekomst een moment dat schaarste tot nieuwe evenwichten zal gaan leiden.

[Fr33z]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:53:
[...]

Eigenlijk vraag ik maar 1 ding: verdiep je er eens echt in; ga het gesprek aan(open uitnodiging bij die fietsdagen) en kom dan pas met je eigen mening. Ik heb met mensen eigenlijk nooit problemen en verwacht zeker geen rode loper. Wel een eerlijk gesprek en realiteitszin.*knip*
Inhoudelijk heb ik ook moeite met bepaalde type boeren en wil er zelfs niet voor werken, *knip* Ik denk niet links/rechts maar gebruik soms beeldspraak voor duiding.

activist? je blijft er dingen bijhalen die zelf bedenkt. Dat je niet heel ontvankelijke reacties krijgt hier is duidelijk en gezien je manier van argumenteren ook wel terecht. alles wat je schrijft wijst echt een andere kant op dan wat je nu zegt. Dus is het of een afleidingsmanouvre of je ziet niet hoe de.dingen die je schrijft overkomen. Ik vermoed dat je helemaal niet onhandig met taal bent dus kom ik denk afleidingsmanouvre en heb de neiging je niet te geloven.

je uitnodiging sla ik af, met mijn verdieping op het onderwerp is het prima gesteld. Verder vertrouw ik er ook op dat onze beleidsmakers hun werk doen en zorgen voor reductie vd veestapel en echts verlaginf van de stikstofuitstoot.

[ Voor 10% gewijzigd door defiant op 04-07-2026 17:16 ]

[Bananenplant]

the noise schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:53:
[...]

Eigenlijk vraag ik maar 1 ding: verdiep je er eens echt in; ga het gesprek aan(open uitnodiging bij die fietsdagen) en kom dan pas met je eigen mening. Ik heb met mensen eigenlijk nooit problemen en verwacht zeker geen rode loper. Wel een eerlijk gesprek en realiteitszin.

Ik weet eigenlijk niet wat ik van zulke fietsdagen moet verwachten. Een rondleiding door moderne stallen waarin koeien lekker tegen een borstel aan kunnen staan, onder de kwetterende boerenzwaluwen? Het komt vooral over als een PR-actie, eigenlijk.

Sinds het toedeloe-interview met Ger Koopmans vind ik het ook lastig om de LTO nog serieus te nemen. De interviewer heeft kritische vragen, die telkens zonder fatsoenlijk onderbouwd inhoudelijk weerwoord worden afgedaan als poging om boeren in een kwaad daglicht te stellen. Voorbeeldje:

Boeren voelen zich slachtoffer van overheidsbeleid, maar ze hebben dat beleid toch deels aan zichzelf te wijten? De sector heeft decennialang gelobbyd tegen milieumaatregelen.

‘De boeren hebben hun emissies na 1990 omlaag gebracht.’

Dat is afgedwongen met wettelijke maatregelen.

‘Dus volgens jullie nemen boeren óf niet genoeg maatregelen, óf doen ze dat alleen als de wetgever hen daartoe dwingt. Wat doen jullie daar onaardig over. Ik vind dat echt onaardig.’

Mensen doen vrijwillig geen dingen die hun slecht uitkomen.

‘Ik ken hordes boerenbedrijven die verder gaan dan welke wettelijke verplichting dan ook. De vermindering van het antibioticagebruik is een voorbeeld. Daarover is niks in de wet geregeld. Dat hebben boeren zelf gedaan.’

Nee, de veeartsen zijn minder antibiotica gaan voorschrijven omdat de overheid dreigde hun apothekersrecht in te trekken. Dat was de stok achter de deur.

‘De stok was dus niet de wet.’

En:

Natuurbeschermers zijn bang dat het geld verkeerd besteed wordt. De overheid heeft na 2000 honderden miljoenen euro’s uitgegeven aan weidevogelbeheer door boeren om de grutto te beschermen. Het aantal grutto’s is sindsdien gehalveerd.

‘Ja, en het aantal vossen is verdubbeld en het aantal ooievaars vergroot. Die eten weidevogelkuikens. Er zal een samenhangend beheerpakket moeten komen, waarin boeren, maar ook predatiebeheer (maatregelen om weidevogels te beschermen tegen andere dieren, red.) , een veel belangrijker rol spelen.’

De toegenomen predatie is volgens sommige onderzoeken ook een gevolg van de intensivering van de landbouw.

‘Als iemand een slecht boek schrijft, komt dat ook door de boeren. Dat hoor ik ook weleens.’

Dat is een beetje flauw.

‘Ik bedoel het letterlijk. Boeren hebben weleens het gevoel, en ik ook als boerenvoorzitter, dat we van álles de schuld krijgen. Álles. Dus het is mooi om te zeggen dat het aantal vossen ook weer de schuld is van de boeren. Toedeloe! Toedeloe!’

Die stond aardig in zijn hemd.

Ik wil best met boeren praten, maar ik ben bang dat ik vooral tegen ga komen dat ze in ontkenning zitten over hoe de zaken ervoor staan.

[hamsteg]

Weet je wat jammer is? Niet dat we een stikstofprobleem hebben, dat is een indirect gevolg van de na-oorlogse inzet tot voedselproductie.

Het is jammer dat we sinds eind jaren '60 weten dat het foute boel is en dat de boeren zich in allerlij bochten hebben gewrongen om niets te doen en ondertussen de uiterste grenzen opzochten om maximaal geld binnen te harken. De wetgeving moest er meerdere keren aan te pas komen voordat de boeren een draai maakten (mestboekhouding, fosfaatboekhouding, verbrandingsverbod (want er ging afvalolie, medicijnen, oude banden, pesticiden, van alles mee in dat vuur), demping van sloten, verwijdering van heggen en daarmee biodivesiteit en nu stikstof. De industrie heeft ondertussen meer geïnvesteerd maar toch wordt als een kleuter gewezen naar anderen .... "ja maar zij" terwijl 40% en meer direct aan de boerenbedrijven te wijten is (alle andere categorieën zijn substantieel minder).

Tot voor kort wilde ik echt boeren ruim compenseren (zoek maar terug in dit forum) maar de laatste 12 jaar bewust vertragen, claimen over regeltjes (waar men zelf direct voor verantwoordelijk is door wangedrag) en belangenorganisaties die er alleen maar zitten voor de vleesmanagers, de agri toeleveranciers en agri financiers (die hoofdzakelijk belang hebben bij grote bedrijven, =minder werk, en de kleinen de deur wijzen), mogen ze van mij kijhard die grondgebonden-norm doorvoeren. De alternatieve/biologische boeren zullen hierdoor minder geraakt worden.

Ik verwijt de boeren (vleesmanagers) niet de stikstofproblematiek, dit hadden we gezamenlijk kunnen oplossen. Ik verwijt wel het catagorisch ontlopen en ontkennen van verantwoording, het niet mee willen denken in oplossingen. De overheid (gemeenten, provincies, landelijk), belangengroepen, financiers, andere industrieën, consumenten echt iedereen heeft volgens hen schuld, behalve, echt iedereen behalve de boer vleesmanager zelf. Elke vorm van erkenning zou wat mij betreft de 20 miljard compensatie mogen verdubbelen maar dat punt zijn we nu voorbij: "Wanne play it hard, get it hard to swallow.".

[Robkazoe]

Bananenplant schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 13:18:
[...]


https://www.volkskrant.nl...land-verdwijnen~v2791210/

Hoppa, een stukje gedocumenteerde recente habitatvernietiging.

En als aanvulling op jouw Volkskrant artikel:

Filmpje gaat over de mogelijkheden en vier gevaren voor de landbouw door klimaatverandering. Waaronder overvloedige regen en lange droogtes. En dan specifiek timestamps 6:11 en 8:07. We hebben dus meer sloten nodig die het water langer vasthouden.

[_JGC_]

En dan te bedenken dat het waterschap hier nou al een jaar in het vergunningtraject zit voor het aanleggen van nieuwe sloten na het realiseren van een nieuwe woonwijk op voormalig weiland.

Best wel idioot dat zoveel gemeentes de oogkleppen opzetten en net doen alsof ze gek zijn.

[Transportman]

Bananenplant schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 15:47:
[...]

Ik weet eigenlijk niet wat ik van zulke fietsdagen moet verwachten. Een rondleiding door moderne stallen waarin koeien lekker tegen een borstel aan kunnen staan, onder de kwetterende boerenzwaluwen? Het komt vooral over als een PR-actie, eigenlijk.

Sinds het toedeloe-interview met Ger Koopmans vind ik het ook lastig om de LTO nog serieus te nemen. De interviewer heeft kritische vragen, die telkens zonder fatsoenlijk onderbouwd inhoudelijk weerwoord worden afgedaan als poging om boeren in een kwaad daglicht te stellen. Voorbeeldje:


[...]

En:


[...]

Die stond aardig in zijn hemd.

Ik wil best met boeren praten, maar ik ben bang dat ik vooral tegen ga komen dat ze in ontkenning zitten over hoe de zaken ervoor staan.

Ik heb een ex-collega die uit een boerenfamilie komt, die repost op LinkedIn wel eens wat van zijn familie, en dat is inderdaad vol ontkenning van hoe zaken er voorstaan en hoe zielig boeren wel niet zijn. Het is nooit "we zetten de schouders eronder en gaan ervoor", maar meer een Ger Koopmans.

[hamsteg]

PWSteal schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:47:
[...]
Maar wil je er echt een historisch argument aanplakken; veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)

Deze opmerking bleef bij mij hangen. Eerst wilde ik het laten lopen, weer zo'n wild geroepen onwaarheid dat je dan weer moet weerleggen maar ik merkte dat mij begon te irriteren. Geïnspireerd door copilot en gemini, gecontroleerd met bronnen ben ik aan het werk geweest, behalve de conclusie aan het einde volgen nu wat gegevens die ik verzameld en gegroepeerd heb.

[mbr]*knip*, AI alleen is helaas geen betrouwbare bron.[/mbr]De intensieve veeteelt van de laatste 50-60 jaar heeft duidelijk de consumptie opgejaagd, deze periode overstijgt de 2000 jaar daarvoor (behalve de periode van 150 jaar, post-pest). Er is hier een zeer duidelijke aantoonbare relatie met stikstof, maar de vleesmanagers blijven ontkennen.

[ Voor 97% gewijzigd door hamsteg op 07-07-2026 11:46 ]

[MneoreJ]

hamsteg schreef op zondag 5 juli 2026 @ 19:36:
[...]

Deze opmerking bleef bij mij hangen. Eerst wilde ik het laten lopen, weer zo'n wild geroepen onwaarheid dat je dan weer moet weerleggen maar ik merkte dat mij begon te irriteren. Op deze zondag ben ik met copilot en gemini aan het werk geweest, behalve de conclusie aan het einde volgen nu wat gegevens die ik verzameld heb.

[..]

Het is een mooi overzicht en ik heb geen reden om aan de algehele strekking te twijfelen, maar -- aangeven dat je met AI in de weer bent geweest maakt het extra relevant dat je de bronnen erbij zet, want het mag gevoeglijk bekend zijn dat AI nogal eens een probleempje heeft met het correct samenvatten en citeren daarvan. Het is mooi dat je tegenwoordig in relatief korte tijd bijkans een complete paper uit kan spugen met behulp van LLM's, maar de echte uitdaging is dan garanderen dat het hout snijdt, wat niet hetzelfde is als overtuigend klinken.

Andere kanttekening: de geschiedenis begon natuurlijk niet in het jaar 0, het gros van de geschiedenis van de mensheid lag ver voor jaartellingen. Als je dus iets wil zeggen over "het gros van onze geschiedenis" (zo'n 300.000 jaar...) kun je die periode niet veronachtzamen.

[hamsteg]

MneoreJ schreef op zondag 5 juli 2026 @ 20:06:
[...]

Het is een mooi overzicht en ik heb geen reden om aan de algehele strekking te twijfelen, maar -- aangeven dat je met AI in de weer bent geweest maakt het extra relevant dat je de bronnen erbij zet, want het mag gevoeglijk bekend zijn dat AI nogal eens een probleempje heeft met het correct samenvatten en citeren daarvan. Het is mooi dat je tegenwoordig in relatief korte tijd bijkans een complete paper uit kan spugen met behulp van LLM's, maar de echte uitdaging is dan garanderen dat het hout snijdt, wat niet hetzelfde is als overtuigend klinken.

Andere kanttekening: de geschiedenis begon natuurlijk niet in het jaar 0, het gros van de geschiedenis van de mensheid lag ver voor jaartellingen. Als je dus iets wil zeggen over "het gros van onze geschiedenis" (zo'n 300.000 jaar...) kun je die periode niet veronachtzamen.

* ik was bezig met een reactie en besefte dat ik in dezelfde val trapte als die de boeren(vertegenwoordigers) altijd openzetten: afwijzen, inzetten op de details, de bronnen en boven & ondergrens (jaar 0) ter discussie stellen.

De lijn is helder, met één uitzondering veroorzaakt door een ramp in de geschiedenis van 2000 jaar, namelijk een periode van 150 jaar, is de afgelopen 60-70 jaar een absoluut hoogtepunt in vleesconsumptie (en ook meer voor iedereen in plaats van luxe).

Dit had ik moeten zien aankomen toen ik eerlijk mijn bronvermelding opschreef. Bepaalde delen kan ik onderbouwen vanwege mijn geschiedenis en dat was waarom het bleef knagen maar ga ik niet doen want ook daar zal weer discussie over komen. Ik zou zeggen, hier ligt een behoorlijk goed onderbouwt stuk werk uit twee bronnen, bewijs maar het omgekeerde dat het niet zo is in plaats van een vage stelling als waarheid te verheffen: "veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk".

[ Voor 7% gewijzigd door hamsteg op 06-07-2026 08:55 ]

[MneoreJ]

hamsteg schreef op maandag 6 juli 2026 @ 08:51:
Ik zou zeggen, hier ligt een behoorlijk goed onderbouwt stuk werk uit twee bronnen, bewijs maar het omgekeerde dat het niet zo is in plaats van een vage stelling als waarheid te verheffen: "veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk".

Je lijkt ervan uit te gaan dat ik je stelling probeer te ondergraven uit ideologische overwegingen; dat is niet het geval. Als het aan mij lag was morgen de hele "agrarische sector" opgeheven (in ieder geval het vleesgedeelte). Laten we niet in de val trappen dat als je het eens bent met iets dat je dan altijd moet applaudisseren, en al iemand kritiek levert dat altijd is omdat ze het oneens zijn. De oorspronkelijke stelling had geen enkel bewijs en was niet onderbouwd, op punten win je het automatisch.

Als je vind dat je werk verder goed genoeg is dan prima, het is niet aan mij om je tot meer te verplichten. Desondanks blijf ik erbij dat Gemini en Copilot niet "twee bronnen" zijn. Op z'n best, als ze hun werk goed gedaan hebben (en dat hopen we dan maar), hebben ze een hoop andere, niet nader vermelde bronnen samengevat.

Het hele verhaal is, hou me ten goede, sowieso redelijk irrelevant. Wat boeit het nou of "we" dierlijk aten of niet, en hoeveel dan? Feit is dat vlees consumeren ten eerste geen levensbehoefte is, en ten tweede dat een nationale vleesindustrie op de huidige schaal geen vereiste is om mensen te bedienen die een biefstukje believen. Met navelstaren naar de geschiedenis gaan we sowieso niet veel verder komen.

[ Voor 17% gewijzigd door MneoreJ op 06-07-2026 13:44 ]

[Lothlórien]

Vlees consumeneren is juist wel een levensbehoefte. Het is de makkelijkste manier om essentiële aminozuren binnen te krijgen die anders niet zomaar in je dieet zitten. Dat kun je grotoendeels afvangen door extra goed op je dieet te letten, waarbij zaken als peulvruchten en noten extra belangrijk zijn, maar het is geen fabel dat vegetariërs en veganisten sneller te maken krijgen met ondervoeding.

Het tweede punt dat de vleesindustrie op deze schaal onnodig is, is wel valide. Daarbij komt dus ook nog de schaal eigenlijk de draagkracht van het land te boven gaat en dat zou eigenlijk wel duidelijk moeten maken dat inkrimpen de beste optie is.

Wat ik me trouwens altijd afvraag: de BBB wilt de rekenkundige ondergrens verhogen. Door deze verhoging kan met echter stellen dat depositie van bijv. een snelweg verwaarloosbaar is en dus niet meegenomen hoeft te worden. Schiet de BBB zichzelf hier niet mee in de voet? want de achterban wilt juist dat de kleinere uitstoter een evenredige beperking krijgt als de grotere uitstoter?

[MneoreJ]

Lothlórien schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:17:
Vlees consumeneren is juist wel een levensbehoefte. Het is de makkelijkste manier om essentiële aminozuren binnen te krijgen die anders niet zomaar in je dieet zitten. Dat kun je grotoendeels afvangen door extra goed op je dieet te letten, waarbij zaken als peulvruchten en noten extra belangrijk zijn, maar het is geen fabel dat vegetariërs en veganisten sneller te maken krijgen met ondervoeding.

De makkelijkste manier is dus niet de enige manier. En inderdaad, zonder vlees moet je beter op je dieet letten. Maar: dat kan dus gewoon wel, zeker in deze moderne tijd. Daarom zou ik vlees eten an sich geen levensbehoefte willen noemen, de echte levensbehoeftes zitten in de voedingsstoffen. (Nog afgezien van het feit dat "beter op je dieet letten" iets is wat waarschijnlijk voor niemand een overbodige luxe is, gegeven alle goedkope ongezonde rommel die we aangemoedigd worden naar binnen te stoppen.)

Met een beetje geluk (of heel veel geluk, waarschijnlijk) wordt kweekvlees ook nog wel eens wat. Dan kun je gewoon je biefstukje blijven consumeren zonder dat we er al die beestjes voor nodig hebben, win-win. Nu nog te duur en er moet een hoop regelgeving overwonnen worden, maar wat niet is kan nog komen.

[ Voor 8% gewijzigd door MneoreJ op 06-07-2026 14:27 ]

[Cyberpope]

MneoreJ schreef op maandag 6 juli 2026 @ 12:38:
Het hele verhaal is, hou me ten goede, sowieso redelijk irrelevant. Wat boeit het nou of "we" dierlijk aten of niet, en hoeveel dan? Feit is dat vlees consumeren ten eerste geen levensbehoefte is, en ten tweede dat een nationale vleesindustrie op de huidige schaal geen vereiste is om mensen te bedienen die een biefstukje believen. Met navelstaren naar de geschiedenis gaan we sowieso niet veel verder komen.

Zeker, maar je ziet dat sommige mensen het vooral als argument inbrengen.

Lothlórien schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:17:
Vlees consumeneren is juist wel een levensbehoefte. Het is de makkelijkste manier om essentiële aminozuren binnen te krijgen die anders niet zomaar in je dieet zitten. Dat kun je grotoendeels afvangen door extra goed op je dieet te letten, waarbij zaken als peulvruchten en noten extra belangrijk zijn, maar het is geen fabel dat vegetariërs en veganisten sneller te maken krijgen met ondervoeding.

Levensbehoefte = noodzakelijk. En dat is het gewoon niet. En stellen dat het anders niet zo gezond is (sneller ondervoeding). Tja, laten we nu eens al ongezonde voedsel uit de supermarkt halen... blijft er weinig staan. Het is voor de voedingsindustrie echt niet zo lastig om te zorgen dat je de juiste voedingsstoffen in de juiste hoeveelheid binnen krijgt. Maar gezondheid staat niet op 1 bij de voedingsmiddelen industrie.

[Lothlórien]

Ik zou eerder stellen dat vlees onderdeel is van een gebalanceerd dieet. Dierlijke vetten zijn over het algemeen ook niet zo goed voor je, dus veel vlees is ook niet gezond. Daarom ben ik er ook groot voorstander van om minder vlees te eten dan nu in plaats van te stoppen.

[squashedraven]

Cyberpope schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:51:
[...]

Zeker, maar je ziet dat sommige mensen het vooral als argument inbrengen.


[...]

Levensbehoefte = noodzakelijk. En dat is het gewoon niet. En stellen dat het anders niet zo gezond is (sneller ondervoeding). Tja, laten we nu eens al ongezonde voedsel uit de supermarkt halen... blijft er weinig staan. Het is voor de voedingsindustrie echt niet zo lastig om te zorgen dat je de juiste voedingsstoffen in de juiste hoeveelheid binnen krijgt. Maar gezondheid staat niet op 1 bij de voedingsmiddelen industrie.

er wordt ook niet gesteld dat Vegetariers ed. ongezonder eten. Alleen dat ze meer moeite moeten doen voor een gebalanceerd dieet.

Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

[Helixes]

squashedraven schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:56:
er wordt ook niet gesteld dat Vegetariers ed. ongezonder eten. Alleen dat ze meer moeite moeten doen voor een gebalanceerd dieet.

Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

Nu wil ik er niet echt een diëtaire discussie van maken, maar je moet er wel mee rekenen dat het lichaam niet echt in staat is om diëtaire eiwitten - specifiek essentiële aminozuren - op te slaan voor later gebruik. Het wordt gebruikt in de algehele eiwitmetabolisme; overschot wordt vrij snel afgebroken en uitgescheiden, ondermeer als ureum. Als je twee keer per week vlees eet, en de rest van de week niets doet aan compensatie middels plantaardige bronnen van essentiële aminozuren, dan zou je nog tekort kunnen komen. Vlees minderen in frequentie is daarmee niet per se de beste oplossing.

Over het algemeen wil ik trouwens wel opmerken dat de meeste mensen in het Westen eerder teveel eiwitten binnenkrijgen dan te weinig. Als we het hebben over tekorten aan essentiële nutriënten, dan denk ik niet per se direct aan eiwit of essentiële aminozuren - maar eerder aan voedingsvezels, bepaalde vitaminen en zaken als enkelvoudig onverzadigde vetzuren.

Maar dat, dus, geheel terzijde. Vanuit het oogpunt van deze discussie is minderen van vleesconsumptie in iedere vorm alleen maar aan te moedigen.

[unclero]

Lothlórien schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:17:
Vlees consumeneren is juist wel een levensbehoefte. Het is de makkelijkste manier om essentiële aminozuren binnen te krijgen die anders niet zomaar in je dieet zitten. Dat kun je grotoendeels afvangen door extra goed op je dieet te letten, waarbij zaken als peulvruchten en noten extra belangrijk zijn, maar het is geen fabel dat vegetariërs en veganisten sneller te maken krijgen met ondervoeding.

Vlees is alleen een bron van B12 omdat wij die B12 erin hebben gestopt.

B12 wordt niet aangemaakt door dieren, maar door microorganismen. De reden dat monniken vroeger geen B12 tekort hadden was omdat ze leefden op een dieet van vollegrondsgroente die met water uit de put werden gewassen, en kloosterbier. Beiden grote bronnen van B12.

Maar groentes groeien tegenwoordig steriel onder glas. En de vleeskuikens, varkens en mestkalveren krijgen ook niet de kans om met wilde microorganismen in aanraking te komen. Dus die krijgen veevoer waar allerhande supplementen aan toegevoegd zijn.
De generatie van onze grootouders en daarvóór herinneren zich nog dat vlees een luxe was die voorbehouden was voor de zondag. Maar zij aten wel vollegrondsgroente gewassen met water uit de put, en bij de zuiderlingen stond tijdens de lunch ook nog een fles tafelbier op tafel.

Dus nee, ik ga maar ten dele mee met de opvatting dat vlees essentieel is voor ons als mens.

Zeker indachtig de schaal van vlees tegenwoordig. Er zijn immers complete volksstammen die momenteel van "vlees is een luxe voor eenmaal per week" naar "we willen bij iedere maaltijd iets van dierlijk eiwit hebben" gaan, zoals de West-Europeanen een paar generaties eerder hebben doormaakt.
Een China dat een heel volk van de slappe rijstgruwel en gefrituurde tofu naar een kom dampende kippensoep met een ei en plakjes spek weet te krijgen.
Een Indonesië dat nu van mening is dat ieder schoolkind tijdens de lunch een bekertje yogurt, een ei en wat kip moet hebben.
Enzovoorts.

Dat soort transities vereisen juist níet de kleinschaligheid van de West-Europese landbouw. Dat vereist grote verticaal geïntegreerde ketens van beursgenoteerde bedrijven. Slaat u maar eens een boek open over de ontwikkeling van het vleeskuiken. Dat is by-design niet bedoelt voor agrarische familiebedrijven. De reden dat we dat hier in Europa wel vaak doen kan ook alleen maar door het stutten met sociaal-democratisch beleid. En dat beleid wordt langzaam maar zeker afgebouwd (redenen: politieke wind én actieve lobby vanuit grootzakelijke belangen).

Daarom zien we dat de eiwittransitie vooral gedragen wordt door boeren. Denkt u maar aan boerencoöperaties als Cosun ("the future is plant"), Avebe, maar ook Arla. Simpelweg omdat die ook zien dat de marges op plantaardige eiwitten veel groter zijn dan op dierlijke, en men de verliezen op dierlijke eiwitten probeert te compenseren met winsten op plantaardige.

squashedraven schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:56:
Het beste is gewoon inderdaad minderen (1 of 2 keer in de week een stukkie vlees bijvoorbeeld)

Wilt u verzekerd zijn van wilde B12 van wilde microorganismen, dan kan ik u natuurlijk ook wild aanraden.

Als jager eet ik wat vaker wild dan de gemiddelde Nederlander. Maar ook ik heb surplus. Daarom heb ik een appgroep met mensen in de buurt die wel eens wild willen hebben. Ik kan u vertellen dat als ik 's ochtends vroeg in die groep plaats dat ik een trosje ganzen heb, de eersten die zullen reageren de veganisten/vegetariërs zijn.
Die prefereren vaak liever af en toe "dierlijke eiwitten uit de natuur" dan "B12 uit een potje", en voor hen hoeft het ook niet netjes in cellofaan verpakt te zijn, daar zij liever bewust bezig willen zijn met wat ze gaan eten.

[rik86]

*knip*, zou je ook even willen vertellen of citeren wat de betreffende opinie is? Zie ook het beleid met betrekking tot linkdrops.

Ik vind als redelijke leek dit wel een sterke opinie die er op wijst dat het debat over de verkeerde zaken gaat, namelijk juridische werkelijkheid, in plaats van wat we acceptabel vinden. Nu wordt continue wetenschap en rechtspraak, onterecht in haar ogen, ter discussie gesteld.

Slaat het ergens op wat ze zegt? Of laat ik me te makkelijk vangen?

[ Voor 28% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:25 ]

[Lothlórien]

Ik wordt altjd chagrijnig als mensen het hebben over het "mogen" uitstoten van slechts 0,5 mol, waarom dit niet Europees geregeld wordt, waarom Nederland niet net zo ruimhartig is als bijv. Duitsland en dat het "slecht" is dat Nederland een prachtige industrie om zeep helpt door de regels onnodig aan te scherpen. Als mensen iets dergelijks opperen dan heb ik namelijk altijd het idee dat zij elkaar napraten.

Het probleem ligt inderdaad niet bij de juridische kaders, dat is in mijn ogen slechts een frame waarmee men probeert vrijstellingen te regelen voor bedrijven, bouwprojecten en andere uitstoters. Het echte probleem is dat Nederland al decennia op te grote voet leeft, het dossier al decennia voorruit wordt geschoven en dat de natuurgebieden stelselmatig (fors) worden overbelast. Tijd dus om alle zeilen bij te zetten en ook de kleinere deposities mee te nemen in de beschikbare stikstofruimte.

Logisch gevolg is natuurlijk dat als de beschikbare ruimte over alle projecten en bedrijven moet worden verdeeld er veel minder ruimte per bedrijf is om iets te doen. Bovendien zouden we om de ecosystemen te behouden de stikstofruimte langzaamaan in moeten perken tot een punt waarop de natuur de menselijke activiteit wel aan kan.

Als je op deze website inzoomt op bijvoorbeeld de Veluwe kun je mooi zien wat ik bedoel: Veluwe

[ Voor 5% gewijzigd door Lothlórien op 08-07-2026 13:23 ]

[hamsteg]

rik86 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 09:13:
*knip*

Slaat het ergens op wat ze zegt? Of laat ik me te makkelijk vangen?

Het verhaal klopt, het gaat erom welke ecologische/sociale/economische keuzes wij als Nederland willen maken. Gaan wij voor de 50k boeren de natuur opzij zetten of kiezen wij voor een andere weg? Gekoppeld aan deze keuzes zit een visie die wordt omgezet in beleid met spelregels en wetgeving. Het probleem wat nu speelt is dat onze Nederlandse visie alle kanten opgaat en niet hard wordt gecommuniceerd, men de kool en geit probeert te sparen. We willen de natuur gezond houden en de intensieve veeteelt vrij ruimte geven.

Door de negatieve effecten van de intensieve veeteelt staan deze twee belangen haaks op elkaar en dit begint te wringen; erger we hebben te lang gewacht en het water staat ons nu tot aan de lippen. Onder dwang van de Europese Unie hebben wij over een aantal facetten, die normaal in de visie slechts een onderdeel zijn, wetten moeten implementeren en in die wetten staan grenzen. Iedereen bevecht elkaar op die getallen in de wetten maar feitelijk begint het spel bij een landelijke visie. Als deze helder zou zijn (dus ook met een vergezicht over 'schadeafhandeling') dan is daarna het juridische traject slechts bijzaak voor de randgevallen.

Hoewel ik de vleesmanagers veel verwijt, is dit wel het zwakste punt in de gehele stikstofaffaire, we missen een (breedgedragen) visie en uitwerking in beleid. Het zijn allemaal losse maatregelen omdat we niet komen tot een visie omdat conformatie aan dit beleid voor veel partijen waarschijnlijk politieke zelfmoord zou zijn (een VVD die kiest voor de natuur, of een PRO die economische belangen behartigt). Uit angst doen we dus alleen dat wat echt niet vooruit geschoven kan worden. Dit zijn allemaal loshangende wetjes waardoor iedereen wel gedwongen wordt op deze losse stukjes wet op de inhoud elkaar te bevechten omdat simpelweg de visie mist, het kader waarbinnen we zouden moeten functioneren.

[ Voor 8% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:24 ]

[hamsteg]

Update (excuus als je dit een tweede keer moet lezen), n.a.v. klachten over het feit dat AI gebruikt was en men bronvermelding miste, heb ik de afgelopen dagen de diepgang opgezocht. Door de tijd die nodig was kon ik de originele post niet meer bijwerken.

Vleesconsumptie 0 tot heden

Vóór de 20e eeuw werd er niets officieel bijgehouden (waar was het internet?), maar op basis van o.a. archeologische vondsten, landbouwarchieven en belastingregisters (zoals op slachtvee) hebben we alsnog een vrij betrouwbaar beeld van West-Europa. Wat opvalt: onze vleesconsumptie is geen rechte lijn omhoog. De late middeleeuwen waren paradoxaal genoeg een gouden tijdperk voor vleesliefhebbers, terwijl de 19e eeuw een absoluut dieptepunt vormde.

Ik heb geprobeerd een tabel te maken met belangrijke eik-momenten vanaf het begin van de jaartelling. Hoe recenter hoe beter en betrouwbaarder de beschikbare informatie. Vanaf 1950 beschikken we over statistische informatie. Ja, er zijn aannames gemaakt. Aannames kun je ter discussie stellen en we kunnen gaan soebatten over een paar grammen meer of minder maar de onderliggende globale lijnen zullen daardoor niet schokkend verplaatsen. De gewichten pp/pd zijn terugberekend naar karkasgewicht waar nodig (factor 2).

Tijdperk	gr pp/pd (Schatting)	Kenmerken van het dieet	Referenties	Toelichting schatting
Romeinse Tijd (rond jaar 0 – 400)	25 – 50 gr	Vooral granen (pap en brood). Vlees (meestal varken of wild) was een luxe, behalve voor het Romeinse leger dat een vast vleesrantsoen kreeg.	*1, *2	Schatting gesteld op 1 van de 7 dagen tegen laatste decennia gebruik. De werkelijk is dat als je in het leger zat vaker vlees at en als je burger was bijna niet (de elite daarentegen was buitensporig). Het is waarschijnlijk dat deze schatting te hoog is (o.a. omdat het tegen de laatste decennia, is topjaren, wordt afgezet).
Vroege Middeleeuwen (ca. 500 – 1000)	60 – 100 gr	Veel bossen en onontgonnen land. Vee liep vrij rond en jacht droeg bij aan het dieet. Relatief veel vlees voor alle klassen.	*3	Uitgaande van dat in de wintermaanden voor de boeren in meerderheid vlees op tafel stond (na slachtperiode) maar in de de zomer bijna niet en dat tot 150 dagen per jaar vasten werd belijdt, kom je in de buurt van 1,5 tot maximaal 2 keer de hoeveelheid uit de Romeinse tijd. Naar boven afgerond ingestoken.
Late Middeleeuwen (ca. 1300 – 1500)	150 – 250 gr	Het absolute hoogtepunt. Na de Zwarte Dood (de pest) daalde de bevolking enorm. Er was plotseling een overschot aan landbouwgrond, dat werd omgezet in weidegrond voor vee. Vlees was goedkoop en overvloedig.	*4, *5	deze twee referenties spreken elkaar een beetje tegen maar referentie 4 gaat meer over de gehele middeleeuwen *5 is daarom zwaarder meegewogen. Omdat er ook meer rijkdom was waarbij elite extra veel vlees at, het geheel grofweg 2-2,25 keer ingeschat ten opzichte van de vroege middeleeuwen.
Vroegmoderne Tijd (ca. 1600 – 1800)	60 – 100 gr	De bevolking groeide weer hard. Weidegrond werd weer akkerbouwgrond om monden te voeden. Vlees werd een luxeproduct voor de rijken; gewone mensen aten vooral granen, peulvruchten en later aardappelen	*6, *7	hoofdzakelijk door groei van de bevolking, maar ook door kosten, brood 60-70% van het inkomen en vlees 10% dan kom je in de buurt van 2x per week. Zelfde getallen van vroege middeleeuwen toegepast.
Industriële Revolutie (ca. 1850)	20 – 40 gr	Het historische dieptepunt. Extreme armoede onder de arbeidersklasse in de opkomende steden. Spekvet werd gebruikt voor de smaak, maar echt vlees stond zelden op tafel.	*8, *9, *10	Armoede bij de arbeiders zorgde voor ten hoogstens één maal per week, 1/7 van laatste decennia rond 220 = 30g.
Midden 20e eeuw (1950)	100 – 120 gr	Wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. Vleesconsumptie begon net weer te stijgen, maar was met zo'n 17 kg per jaar (netto consumptie, 34kg karkasgewicht) nog bescheiden.	*11	34kg karkasgewicht
Begin 21e eeuw (2000 – 2020)	200 – 240 gr	De piek van de intensieve veehouderij. Door massaproductie en welvaart werd vlees goedkoper dan ooit. In karkasgewicht praatten we over 75-80 kg per jaar, wat neerkomt op ruim 200 gram daadwerkelijk gegeten vlees per dag.	*12, *15	79kg/pp/pj.
Heden (2026)	180 – 200 gr	Een licht dalende trend in West-Europa door de opkomst van vleesvervangers, klimaatbewustzijn en inflatie, al blijft de consumptie historisch gezien nog altijd erg hoog.	*12, *13, *15	74,4Kg/pp/pj

Drie belangrijke nuances bij deze cijfers

1. Het verschil tussen rijk en arm: Tot ver in de 20e eeuw waren deze gemiddelden misleidend. Een edelman in de 17e eeuw at gerust 500 gram vlees per dag (en leed vaak aan jicht), terwijl een arme boer op het platteland amper aan 10 gram per dag kwam.
2. Karkasgewicht versus consumptie: In historische bronnen (en moderne CBS-cijfers) wordt vaak gesproken over karkasgewicht (het gewicht van het geslachte dier inclusief botten en vet). Wat we daadwerkelijk opeten (het vlees op je bord) is doorgaans ongeveer de helft van dat gewicht. Bovenstaande tabel gaat uit van karkasgewicht.
3. De vis- en vastendagen: In de middeleeuwen en vroegmoderne tijd legde de kerk strikte vastendagen op (soms wel 150 tot 180 dagen per jaar), waarop geen vlees mocht worden gegeten. Op die dagen verschoof het dieet volledig naar vis of eieren.

Bronvermeldingen

1. https://mainzerbeobachter.com/2019/01/20/romeins-kannibalisme/: "In het Romeinse Rijk, met zijn onderontwikkelde economie, was vlees dus zeldzaam. Mensen aten vooral graanproducten, met als gezonde aanvullingen de vruchten van de wijnrank en de olijfboom."
2. https://nl.wikipedia.org/wiki/Oud-Romeinse_keuken: "In de vroege republiek bestond de cena (avondmaal) in wezen uit de puls of pulmentum, een dikke brij uit spelt- of bonenmeel. Waarschijnlijk aten de welgestelden bij hun puls eieren, kaas en honing, echter zelden of nooit vlees of vis."
3. https://vehi-mercatus.nl/Eten-in-de-Middeleeuwen-wat-stond-er-echt-op-tafel: "Brood, pap en bier vormden de caloriebasis voor alle lagen van de bevolking – 50 tot 91 procent van de calorieën kwam uit graan. Af en toe varkensvlees en spek – vooral na de slacht in de herfst. Vlees was in principe zeer gewild, maar de beschikbaarheid en frequentie varieerden sterk – afhankelijk van de sociale klasse, het seizoen en de kerkelijke kalender met zijn vele vastendagen."
4. https://toentertafel.com/de-keuken-van-de-late-middeleeuwen/: De laatmiddeleeuwse keuken is er namelijk een van uitersten. De arme plattelandsbevolking at vooral brood, pap en soep met knolgroenten, kool of tuinbonen. Vlees was een zeldzame toevoeging. De rijke burgerij en adel aten zeer uitgebreid en gevarieerd. Vlees, vis, gevogelte, groenten en fruit werden gekruid met groene kruiden en exotische specerijen."
5. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/1cf6mxd/how_much_meat_did_an_average_medieval_peasant_in/?tl=nl: "De Zwarte Dood. Het halveerde de Engelse bevolking in een paar jaar, en in een agrarische economie had de helft van de mensen (per persoon) gemiddeld twee keer zoveel land. Meer land werd omgezet in weiland in plaats van graan te verbouwen, waardoor de hoeveelheid vee en dus vlees toenam.In de late Middeleeuwen aten Engelse boeren nog steeds een dieet met veel granen, maar aten ze aanzienlijk grotere hoeveelheden vlees. Ze waren gezonder en leefden langer dan hun overgrootouders, als ze maar geluk hadden om de pest te overleven."
6. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/348328/vlees-was-in-de-zeventiende-eeuw-voorbehouden-aan-de-elite: "De veestapel kon niet meegroeien met de bevolkingsaanwas en zo werd het eten van vlees iets wat was voorbehouden aan de elite."
7. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/7cj1bv/what_did_people_eat_in_the_late_1700s_to_early/: "Half or more of working class household food budgets goes into bread and flour. Going further we can also see that meat products make up 10-12% of the total. ...breadwinners in Britain rose from 2.61 to 3.06... Thus we can say with a degree of certainty that the average working class family would have consumed animal products on a regular basis, but not in large amounts."
8. https://isgeschiedenis.nl/nieuws/gezond-eten-in-de-19e-eeuw: "Vlees werd gezien als een luxe product. Omstreeks 1890 verscheen bij arbeidersgezinnen hooguit eenmaal per week vlees op tafel."
9. https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/5dl59b/before_the_industrial_revolution_how_common_was/: "the potato started to be more widely eaten ... You can get along fairly well on a diet of potatoes with the skin on, milk, and fish, ... In general, with rising population, field crops are far more efficient than meat at feeding people. So meat consumption decreased considerably in large pockets of Europe in the 17th century, and didn't rise again until after the Industrial Revolution."
10. https://history.pictures/2020/02/10/9-3-consumption-of-meat/: "Total Great Britain 5.5-9 pounds per family per week (=2,54-4, 8 pers.gez. gecorrigeerd naar puur vlees ~20-35g)"
11. https://www.voedingscentrum.nl/nl/duurzaam-eten/waarom-is-minder-vlees-eten-beter-voor-gezondheid-en-milieu/vlees-eten-geschiedenis.aspx: "In de eerste versie van de Schijf van Vijf uit 1953 staan ‘kaas en vlees of vis of ei of peulvruchten’. Mensen krijgen het advies hiermee te variëren. Niet alleen voor de gezondheid, maar ook omdat vlees dan nog duur is. Vlees is een luxeproduct. Iets voor speciale gelegenheden. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving at een Nederlander in 1950 gemiddeld 17 kilo vlees per jaar."
12. https://www.bnnvara.nl/vroegevogels/artikelen/gemiddelde-vleesconsumptie-op-laagste-punt-in-20-jaar: "Ten opzichte van het 'piekjaar' 2009 is de vleesconsumptie volgens het Wageningse onderzoek met 6 procent afgenomen. Volgens de woensdag verschenen cijfers kwam het totale vleesverbruik van Nederlanders in 2024 uit op 74,4 kilo."
13. https://nos.nl/artikel/2587378-nederlanders-eten-minder-vlees-laagste-aantal-kilo-s-in-twintig-jaar: "Vorig jaar was het totale vleesverbruik van Nederlanders 74,4 kilo."
14. https://www.cbs.nl/ - CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek): Historische reeksen over consumptie en landbouwproductie in de 20e eeuw.
15. Wageningen University & Research (WUR): Publiceert jaarlijks in opdracht van het ministerie het rapport Vleesconsumptie per persoon in Nederland, waarin karkasgewicht nauwkeurig wordt omgerekend naar daadwerkelijke consumptie. Tabel 3.1:

Conclusie

De gedane stelling "veruit de het grootste gedeelte van onze geschiedenis aten we hoofdzakelijk dierlijk. (waar bewijs voor is)" is hiermee ontkracht voor in ieder geval de laatste 2 eeuwen. Een grof onderzoek heeft ook aangetoond dat heel vroegen, de jagerstijd, er ook relatief weinig vlees op tafel stond. Bij de meeste stammen was het resultaat van een succesvolle jacht slechts 10-30%, afhankelijk van de (door)ontwikkeling van jagersmateriaal. De hoofdvoeding werd verzameld door de achtergebleven niet-jagers met granen, grassen, knollen, fruit, paddenstoelen etc.

De intensieve veeteelt van de laatste 50-60 jaar heeft duidelijk de consumptie opgejaagd, deze periode overstijgt de 2000 jaar daarvoor (behalve de periode van 150 jaar, post-pest). Er is hier een zeer duidelijke aantoonbare relatie met stikstof, maar de vleesmanagers blijven ontkennen.

[ Voor 6% gewijzigd door hamsteg op 08-07-2026 14:46 ]

[dollyking]

*knip*, die stelling verdient onderbouwing.

[ Voor 141% gewijzigd door NMH op 08-07-2026 16:28 ]