De stikstofproblematiek: oorzaak, gevolgen en oplossingen

[DevWouter]

Freak187 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 15:52:
[...]

Wat is dit voor een rationele toon. Start de trekkers!

Daar is het seizoen nog niet voor

[Dido]

DevWouter schreef op maandag 29 juni 2026 @ 16:03:
Daar is het seizoen nog niet voor

Dat is eigenlijk best wel een diepzinnige opmerking...

Boeren doen graag alsof ze zo lekker bezig zijn voor de natuur, maar ik kan mij nog herinneren dat er seizoenen waren waarin bepaalde groenten en fruit niet te krijgen waren.

Het feit dat je tegenwoordig aarbeien kunt krijgen voor het toetje na je kerstdiner en dat alle soorten appels het hele jaar door in de supermarkt liggen geeft al aan hoe "natuurlijk" de landbouw is waarmee wij ons voeden.

Nog los van het feit dat het meeste van dat spul dus inderdaad helemaal niet uit Nederland komt, en Nederlanders dus helemaal niet eten wat de Nederlandse boer produceert; maar dat was al een aantal keer voorbij gekomen.

[DropjesLover]

Dido schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 09:49:
[...]

Dat is eigenlijk best wel een diepzinnige opmerking...

Boeren doen graag alsof ze zo lekker bezig zijn voor de natuur, maar ik kan mij nog herinneren dat er seizoenen waren waarin bepaalde groenten en fruit niet te krijgen waren.

Het feit dat je tegenwoordig aarbeien kunt krijgen voor het toetje na je kerstdiner en dat alle soorten appels het hele jaar door in de supermarkt liggen geeft al aan hoe "natuurlijk" de landbouw is waarmee wij ons voeden.

Nog los van het feit dat het meeste van dat spul dus inderdaad helemaal niet uit Nederland komt, en Nederlanders dus helemaal niet eten wat de Nederlandse boer produceert; maar dat was al een aantal keer voorbij gekomen.

Nu zijn de technieken ook fors verbeterd. Fruit wordt koel en in een lage zuurstof omgeving bewaard waardoor het veel langzamer verrot, appels voorzien van een waxlaagje, aardbeien het hele jaar uit kassen, etc.

Maar an sich is die teelt het probleem niet.
Dat is de vee-industrie.

[Dido]

DropjesLover schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 09:54:
Maar an sich is die teelt het probleem niet.
Dat is de vee-industrie.

Klopt... de industrie die ons wel stront, maar geen vlees oplevert

Koot&Bie hadden jaren geleden al een sketch waarin mensen, als ze een stuk vlees bij de slager kochten, ook een emmer stront meekregen - met het idee dat je zelf maar moest kijken wat je met de stront deed die je vlees geproduceerd had.

Dat was grappig bedoeld, maar, zoals wel vaker met die twee, blijkt het decennia later pijnlijk actueel.

Er is best wat voor te zeggen om de mest mee te leveren met het vlees dat we exporteren.

[Standeman]

Dido schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 09:59:
[...]

Klopt... de industrie die ons wel stront, maar geen vlees oplevert

Koot&Bie hadden jaren geleden al een sketch waarin mensen, als ze een stuk vlees bij de slager kochten, ook een emmer stront meekregen - met het idee dat je zelf maar moest kijken wat je met de stront deed die je vlees geproduceerd had.

Dat was grappig bedoeld, maar, zoals wel vaker met die twee, blijkt het decennia later pijnlijk actueel.

Er is best wat voor te zeggen om de mest mee te leveren met het vlees dat we exporteren.

Om eerlijk te zijn, dit probleem speelt natuurlijk al sinds begin jaren 80.
Het is vooral het CDA en de VVD die dit dossier al meer dan 40 jaar vooruit schuiven.

[Joris748]

Dido schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 09:49:
[...]

Dat is eigenlijk best wel een diepzinnige opmerking...

Boeren doen graag alsof ze zo lekker bezig zijn voor de natuur, maar ik kan mij nog herinneren dat er seizoenen waren waarin bepaalde groenten en fruit niet te krijgen waren.

Het feit dat je tegenwoordig aarbeien kunt krijgen voor het toetje na je kerstdiner en dat alle soorten appels het hele jaar door in de supermarkt liggen geeft al aan hoe "natuurlijk" de landbouw is waarmee wij ons voeden.

Nog los van het feit dat het meeste van dat spul dus inderdaad helemaal niet uit Nederland komt, en Nederlanders dus helemaal niet eten wat de Nederlandse boer produceert; maar dat was al een aantal keer voorbij gekomen.

En dan eet je ook nog eens zo'n waterige smakeloze aardbei. Gisteren weer twee bakjes, rijp geplukte, aardbeien gekocht, van de volle grond. Een verschil van dag en nacht. We zijn als consument totaal niet kritisch meer.

[DevWouter]

Dido schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 09:49:
[...]

Dat is eigenlijk best wel een diepzinnige opmerking...

Boeren doen graag alsof ze zo lekker bezig zijn voor de natuur, maar ik kan mij nog herinneren dat er seizoenen waren waarin bepaalde groenten en fruit niet te krijgen waren.

Het feit dat je tegenwoordig aarbeien kunt krijgen voor het toetje na je kerstdiner en dat alle soorten appels het hele jaar door in de supermarkt liggen geeft al aan hoe "natuurlijk" de landbouw is waarmee wij ons voeden.

Nog los van het feit dat het meeste van dat spul dus inderdaad helemaal niet uit Nederland komt, en Nederlanders dus helemaal niet eten wat de Nederlandse boer produceert; maar dat was al een aantal keer voorbij gekomen.

Ik refereerde eerder naar het feit dat het seizoensarbeid is en dat de tractoren nu een functie hebben waardoor protesteren wat lastiger is.

[Shabbaman]

hamsteg schreef op zaterdag 27 juni 2026 @ 09:41:
Transport zou beter in de eindprijs verwerkt moeten worden ...

En dat zou ook binnen Europa beter moeten.

Hier gaat vanaf volgend jaar ETS-2 (https://www.emissieautori.../eu-ets-2/wat-is-eu-ets-2) over, waardoor de klimaatimpact afgeprijst wordt. Maar dat raakt het intercontinentale transport niet. Dat soja onder het CBAM wordt gebracht lijkt nu niet zo waarschijnlijk.

[unclero]

Freak187 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 15:52:
Wat is dit voor een rationele toon. Start de trekkers!

Is die vent van Agractie inmiddels al weer uit de gevangenis?
U weet nog wel, die zoutafval mengde met drugsafval en dat mengde met drijfmest en vervolgens in zoveel percelen injecteerden dat de waterschappen alarm sloegen over de run-off in de sloten en vaarten.

Shabbaman schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 13:53:
Hier gaat vanaf volgend jaar ETS-2 (https://www.emissieautori.../eu-ets-2/wat-is-eu-ets-2) over, waardoor de klimaatimpact afgeprijst wordt. Maar dat raakt het intercontinentale transport niet. Dat soja onder het CBAM wordt gebracht lijkt nu niet zo waarschijnlijk.

Soja valt (samen met koffie en cacao) onder "oliehoudende zaden" en daarmee in dezelfde categorie als petroleum en kolen waar al sinds de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal een vrijstelling voor goldt wat betreft (invoer)heffingen.
Dit is iets waar een handjevol bekende Nederlandse, oude koloniale ondernemingen ijverig voor hebben gelobbyd in Parijs.
Overigens zijn er tegenwoordig wel allerlei eisen en certificaten aan soja, maar dat is vooral aan de (internationale) afnemers-kant. Die eisen tegenwoordig dat de geleverde kipfilet niet mag zijn grootgebracht met soja waarvoor regenwoud is gekapt.

Waar men ook steeds meer naartoe nijgt zijn circulaire voeders, grofgezegd: soja-loze voeders. Dat is niet zozeer vanuit het oogpunt van Betere Wereld, maar vooral een economische afweging: een veevoerfabrikant maakt bizar weinig winst op een schip vol sojaschroot. Dat terwijl iedere grootverbruiker van kipfilets weet dat de prijs van kip niets meer is als de som van de prijs van een kuiken, maïs en soja. Ga sleutelen aan die factoren, en de marge (en winst) wordt groter.
Dit is vooral een gelegenheid om technologische ontwikkelingen te gebruiken voor verdere verticale integratie. Goed voorbeeld is een niet-nader-te-noemen hotelketen met die kenmerkende vogel als logo: afvalstromen uit de eigen keuken gaat naar een eigen verwerkingsbedrijf om dat bij een eigen mengvoerbedrijf in kippenvoer te veranderen om vervolgens in de eigen vleeskuikenmester in de eigen kuikens gepropt te worden. Des te minder soja er extern gekocht hoeft worden, des te hoger de marge.

[DropjesLover]

Standeman schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 10:04:
[...]

Om eerlijk te zijn, dit probleem speelt natuurlijk al sinds begin jaren 80.
Het is vooral het CDA en de VVD die dit dossier al meer dan 40 jaar vooruit schuiven.

Aangezien beiden afgelopen 30 jaar nagenoeg onafgebroken in de regering zitten, deze problemen alweer 5 jaar / 3 verkiezingen bekend zijn en dat VVD en CDA nog steeds groot genoeg zijn om in de regering te zitten (en alles op rechts het probleem ook ontkent)...

Kan ik niet anders dan concluderen dan dat Nederland meer meer meer van dit soort problemen wil

unclero schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 14:27:
Dit is vooral een gelegenheid om technologische ontwikkelingen te gebruiken voor verdere verticale integratie. Goed voorbeeld is een niet-nader-te-noemen hotelketen met die kenmerkende vogel als logo: afvalstromen uit de eigen keuken gaat naar een eigen verwerkingsbedrijf om dat bij een eigen mengvoerbedrijf in kippenvoer te veranderen om vervolgens in de eigen vleeskuikenmester in de eigen kuikens gepropt te worden. Des te minder soja er extern gekocht hoeft worden, des te hoger de marge.

Dat is toch een fantastisch goed voorbeeld?
Eindelijk is de import van goedkoop voer, de shit en afvoer van afval domweg te duur aan het worden dat er, vanuit winstoogmerk, ketens verlegd worden. Hoe je het beschrijft is het winstbejag, maar aan de andere kant is dit het voorbeeld van een circulaire economie.

Mij maakt het niet uit, het gaat er om dat goedkope import en te goedkope afvalverwerking niet meer zo goedkoop zijn, daardoor er beter omgegaan wordt met wat er al is.

[ Voor 45% gewijzigd door DropjesLover op 30-06-2026 14:36 ]

[GreatDictator]

Pro steunt de stikstofplannen van het kabinet - daarmee is er een meerderheid in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer zijn nog enkele zetels nodig, maar daar is enkel nog steun nodig van één kleine partij en dat gaat waarschijnlijk wel lukken.

Stikstofplannen kabinet verzekerd van Kamermeerderheid: Pro ziet ‘eindelijk een stap vooruit’ | de Volkskrant

[hamsteg]

GreatDictator schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 16:09:
Pro steunt de stikstofplannen van het kabinet - daarmee is er een meerderheid in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer zijn nog enkele zetels nodig, maar daar is enkel nog steun nodig van één kleine partij en dat gaat waarschijnlijk wel lukken.

Stikstofplannen kabinet verzekerd van Kamermeerderheid: Pro ziet ‘eindelijk een stap vooruit’ | de Volkskrant

Ik hoop echt, ook voor de boeren, dat de VVD nu de keutel niet intrekt (sorry, met mestoverschot vond ik deze leuk).

Als de coalitie met de hulp van PRO dit lostrekt dan staat het grootste probleemdossier ineens met een oplossing. Een zeer constructieve houding van PRO: "niet genoeg, maar veel beter dan niets".

In andere dossiers zal de coalitie nu veren moeten laten, PRO op punten toegeven, maar ook hier valt nu voortgang te boeken want ze kunnen PRO eenmaal aan boord ook daar gaan betrekken. Had ik niet verwacht, maar zeer blij mee. Grootste onbekende en onvoorspelbaar blijft het gedrag van de VVD.

[unclero]

hamsteg schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 23:19:
Ik hoop echt, ook voor de boeren, dat de VVD nu de keutel niet intrekt (sorry, met mestoverschot vond ik deze leuk).

Als de coalitie met de hulp van PRO dit lostrekt dan staat het grootste probleemdossier ineens met een oplossing. Een zeer constructieve houding van PRO: "niet genoeg, maar veel beter dan niets".

In andere dossiers zal de coalitie nu veren moeten laten, PRO op punten toegeven, maar ook hier valt nu voortgang te boeken want ze kunnen PRO eenmaal aan boord ook daar gaan betrekken. Had ik niet verwacht, maar zeer blij mee. Grootste onbekende en onvoorspelbaar blijft het gedrag van de VVD.

VNO-NCW heeft het stempel van goedkeuring al gegeven.
Dit past precies in het straatje van Rapport Wennink.
Dit past precies in het VVD visiedocument Migratie.

Dan denk ik ineens terug aan de woorden van Bolkestein zaliger, die een antwoord gaf op de vraag van een jonge melkveehouder wat de VVD voor hem zou kunnen doen: "Wij zijn er niet om sectoren te gaan ondersteunen, wij zijn er om kaders te scheppen waar binnen ondernemers vrij zijn om te ondernemen."
En we zijn nu op het moment gekomen dat een kader ook betekent dat het antwoord nee kan zijn.
(nog even afgezien van het feit dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat de vastgoed-boys bij de VVD een lobby als Bouwend Nederland veel leuker vinden dan een zwabberende LTO)

[skimine]

Freak187 schreef op maandag 29 juni 2026 @ 15:52:
[...]

Wat is dit voor een rationele toon. Start de trekkers!

U zei?
Tientallen boeren op trekkers rijden op A28 bij Amersfoort - RTV Utrecht

Provincie Utrecht - Tientallen boeren hebben gisteravond met trekkers op de A28 gereden. Dat werd gedaan als protest tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. De stoet reed de snelweg op vanaf de oprit bij Amersfoort Vathorst in de richting van Zwolle.

[emeralda]

Uiteindelijk gaat het erom dat Nederland een stadstaat is en dat de Nederlandse bevolking moet accepteren dat we nooit meer teruggaan naar Swiebertje. Er is een heel mooi Openluchtmuseum in Arnhem.

Het draait allemaal om "gevoel" niet economie. Wat we willen dat onze identiteit is en wat de fysieke realiteit van Nederland heeft gemaakt.


Hier in Brabant is er trouwens verbazingwekkend weinig nostalgie. Dat komt omdat boeren op zandgronden arme sloebers waren en Brabanders blij waren met de industrialisatie.

[Caayn]

skimine schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 14:19:
[...]

U zei?
Tientallen boeren op trekkers rijden op A28 bij Amersfoort - RTV Utrecht

[...]

In Den Haag was er ook een protest met goedkeuring en regels maar daar hebben de tractorbestuurders zich niet aangehouden. https://nos.nl/artikel/26...est-tegen-stikstofplannen

Burgemeester Van Zanen heeft een noodbevel afgegeven waarin staat dat het niet is toegestaan om met met meer dan twintig tractoren actie te voeren. Vijf boeren wilden doorrijden hoewel die limiet was bereikt.

De actie was aangekondigd en de gemeente had toestemming gegeven om ter ondersteuning van het protest met twintig landbouwvoertuigen naar de omgeving van het Kamergebouw te gaan

Een aantal boeren is van plan om het stikstofdebat in de Tweede Kamer bij te wonen. De boeren willen daar "hun punt te maken". "We willen zichtbaarheid, laten zien dat we er nog zijn"

Alsof iemand ook maar één seconden vergeten is dat boeren bestaan in deze problematiek

[Cid Highwind]

Caayn schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 15:40:
[...]
In Den Haag was er ook een protest met goedkeuring en regels maar daar hebben de tractorbestuurders zich niet aangehouden. https://nos.nl/artikel/26...est-tegen-stikstofplannen


[...]


[...]
Alsof iemand ook maar één seconden vergeten is dat boeren bestaan in deze problematiek

Wanneer je zelf geen media meer bekijkt vanwege je zelf-aangeprate wantrouwen naar die media, zou je natuurlijk die indruk kunnen hebben.

Het is jammer dat het juiste deze agrariërs zijn die het cliché “lompe boer” in stand houden. Ze zijn representatief noch effectief in het verdedigen van de belangen van hun collega’s.

En de BBB die maar in blijft zetten op stoken in plaats van het vinden van een oplossing. Ik mag hopen dat er een oplossing komt die het gras voor de voeten van dit soort circuspartijen eindelijk eens inkuilt.

[R_Zwart]

unclero schreef op dinsdag 30 juni 2026 @ 23:26:
[...]

VNO-NCW heeft het stempel van goedkeuring al gegeven.
Dit past precies in het straatje van Rapport Wennink.
Dit past precies in het VVD visiedocument Migratie.

Dan denk ik ineens terug aan de woorden van Bolkestein zaliger, die een antwoord gaf op de vraag van een jonge melkveehouder wat de VVD voor hem zou kunnen doen: "Wij zijn er niet om sectoren te gaan ondersteunen, wij zijn er om kaders te scheppen waar binnen ondernemers vrij zijn om te ondernemen."
En we zijn nu op het moment gekomen dat een kader ook betekent dat het antwoord nee kan zijn.
(nog even afgezien van het feit dat ik me niet aan de indruk kan onttrekken dat de vastgoed-boys bij de VVD een lobby als Bouwend Nederland veel leuker vinden dan een zwabberende LTO)

Of het lobby is of niet, we hebben meer woningen nodig dan landbouwgrond. Als de landbouw 10% inkrimpt is er meer ruimte dan we de komende decennia nodig hebben voor woningbouw.

[Yaksa]

emeralda schreef op woensdag 1 juli 2026 @ 14:23:
Uiteindelijk gaat het erom dat Nederland een stadstaat is en dat de Nederlandse bevolking moet accepteren dat we nooit meer teruggaan naar Swiebertje. Er is een heel mooi Openluchtmuseum in Arnhem.
Het draait allemaal om "gevoel" niet economie. Wat we willen dat onze identiteit is en wat de fysieke realiteit van Nederland heeft gemaakt.
Hier in Brabant is er trouwens verbazingwekkend weinig nostalgie. Dat komt omdat boeren op zandgronden arme sloebers waren en Brabanders blij waren met de industrialisatie.

Nou, West-Nederland zou je (met een beetje verbeelding) een stadsstaat kunnen noemen, in grote delen van de rest van Nederland toch zeker niet. Qua landbouw en veeteelt zou het, numeriek gezien, eigenlijk wel goed zijn om wel terug te gaan naar de tijd van Swiebertje. Wanneer 75% van de produktie van die sectoren naar het buitenland gaat dan is dat ook heel goed mogelijk. Wanneer dan de bio-industrie overschakeld op high tech extensieve akkerbouw en veeteelt hebben zowel de boeren als de natuur daar baat bij. Zelfs Mansholt (bedenker van ruilverkaveling en grotere bedrijven) heeft in zijn nadagen toegegeven dat men met zijn plannen veel te ver was doorgeschoten.

[Allard]

the noise schreef op vrijdag 26 juni 2026 @ 16:52:
Ik zeg niet dat we alles moeten houden zoals het nu is. Maar voedselproductie is wel een strategische sector. Dat een aandeel van de productie wordt geëxporteerd betekent niet automatisch dat de productiemiddelen, kennis en infrastructuur waardeloos zijn voor Nederland.

We hebben tijdens corona en de energiecrisis gezien hoe snel internationale afhankelijkheden een probleem kunnen worden. Als klimaatverandering in Zuid-Europa de landbouwproductie onder druk zet, lijkt het mij niet verstandig om onze eigen productiecapaciteit bewust sterk af te bouwen.

Wanneer we de veestapel halveren kunnen we die voedselproductie juist verstérken; Een groot deel van ons veevoer komt uit het buitenland, dat creëert een afhankelijkheid. Voor de rest van het veevoer wordt bijna driekwart van ons landbouwgrond gebruikt: 50% van het landbouwgrond bestaat uit gras om het vee te kunnen laten grazen, van de andere helft wordt een heel groot gedeelte gebruikt voor gewassen die uitsluitend door het vee wordt gegeten, zoals maïs.

Wanneer we de veestapel halveren hebben we nog steeds meer dan genoeg voor eigen gebruik, maar er komt dan ook veel landbouwgrond beschikbaar voor akkerbouw, zodat we juist mínder afhankelijk worden van het buitenland. Tegelijkertijd stood die akkerbouw significant minder stikstof uit zodat we ook de biodiversiteit een handje helpen.

En de boeren, Die kunnen zich eventueel omscholen tot bioboeren, akkerbouwers of fruittelers, zoals veel andere bedrijven hebben gedaan wanneer er weinig toekomst in hun sector meer was.