Voor Sorrentino begrippen verrassend ingetogen film, die zelfs overeenkomsten heeft met
Wilde Aardbeien. Maar goed, Sorrentino blijft natuurlijk een katholieke Napolitaan, dus het is nog altijd 100x zo barok als de strenge protestant Bergman. En dat is maar goed ook, want waar ik bij
Il Conformista schreef dat films die er zo goed uit zien niet meer gemaakt worden, moet ik dat nu een beetje terugnemen, want
Sorrentino, zijn cinematograaf Daria d'Antonio en de stad Rome bestaan nog. Deze keer wel geen vrouwelijk schoon. Zou Sorrentino zich de kritiek dat zijn films wel erg malegazerig zijn toch aangetrokken te hebben? Dat zou jammer zijn, zeg ik als medemalegazende geezer.
Het goede nieuws is dat Toni Servillo terug is. De Sorrentino's met Servillo zijn altijd beter. Voor deze film won hij ook meteen de prijs voor beste acteur in Venetië.
Servillo speelt Mariano de Santis, legendarisch jurist, schrijver van hét handboek over strafrecht, de onneembare berg die elke Italiaanse rechtenstudent moet nemen, en nu president van Italië, bezig aan de laatste maanden van zijn termijn. Hij twijfelt nog of hij de euthanasiewet zal ondertekenen - doet hij niet, is hij een folteraar, doet hij het wel, dan is hij moordenaar - en er liggen nog twee gratieverzoeken. De Santis, bijgenaamd Gewapend Beton wegens zijn soliditeit, komt lastig tot een besluit. Verder denkt hij vooral terug aan zijn geliefde Aurora, die een aantal jaar geleden gestorven is, terwijl hij stiekem op het dak van het presidentieel paleis een sigaretje rookt. Wat hem vooral dwars zit: ze heeft bekend één keer ontrouw te zijn geweest met een vriend, 40 jaar terug, en hij weet nog steeds niet wie. De relatie met zijn kinderen is ook stroef, ondanks dat zijn dochter Dorotea (Anna Ferzetti) zijn rechterhand is. Eigenlijk is zijn lijfwacht, kolonel Massimo Laboro (Orlando Cinque), zijn grootste vertrouweling. Nog een nieuw woord geleerd:
kurassier, de officiële titel van de presidentiële lijfwachten.
Verder zijn er de gebruikelijke presidentiële dingetjes, zoals staatsbezoeken, oorkondes uitreiken en culturele evenementen bezoeken, die Sorrentino gebruikt voor grappen en/of visueel vuurwerk. Het staatsbezoek van de Portugese president is geweldig, maar dat geldt ook voor elke scene met oudste vriendin en leidend kunstcritica Coco Valori (Milvia Marigliano).
De recensie met de meeste likes op Letterboxd is simpelweg: "Quando lo spin-off su Coco Valori?"
Hoewel ik geen kenner ben van de Italiaanse politiek, dacht in De Santis veel van de geliefde oud-president De Napolitano te herkennen. Ook zeer hoog aangeschreven en net als De Santis heeft hij het land een aantal keer gered van een crisis veroorzaakt door 'een idioot', te weten Berlusconi. Extra grappig omdat Servillo ook Berlusconi heeft gespeeld in Sorrentino's
Loro. Bij nazoeken bleek dan ook nog dat
één van die crises rond een euthanasiezaak was. Maar De Napolitano was geen weduwnaar en ook geen jurist.
Dat komt meer overeen met de huidige president Matarella, die ook nog zijn oudste dochter als first lady laat optreden. Ook Matarella is hoog aangeschreven en heeft een aantal keer het land bijeengehouden, dus ik denk dat De Santis een soort hybride van beide presidenten is.
La Grazia is een film over grote vragen als liefde, dood, ethiek en nalatenschap. Deze worden nogal direct benaderd. Er wordt veel rechtstreeks gefilosofeerd en nagedacht over deze zaken in deze film. Dat zou heel plat kunnen worden, als er ook Hollywood-stijl directe antwoorden zouden volgen. Sorrentino, die ook het script schreef, vermijdt dat gelukkig. Net als De Santis pakt Sorrentino elke van die vraagstukken op, bekijkt ze van alle kanten, legt ze neer en gaat even iets anders doen, terwijl hij het originele probleem blijft doorsudderen. Sowieso is Sorrentino natuurlijk graag de regisseur die elk mogelijk zijpaadje dat hij ziet graag inslaat. Maar uiteindelijk worden er wel standpunten ingenomen, want goed en kwaad bestaan, zeker in de politiek.
Zeker één van Sorrentino's betere films en mijn favoriete film van 2026 tot nog toe.
(Gezien in The Pulse)