De landelijke Nederlandse politiek 2026

[D-e-n]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 13:56:
[...]
maar je maakt vervolgens een uitzondering voor opvoeding die je als 'indoctrinatie' beschouwt.

Opvoeden doe je thuis. Normen en waarden meegeven doe je thuis. School is een voorbereiding op de maatschappij en op school komt je kind in aanraking met mensen die anders denken en doen.

Dat roept bij mij de vraag op: wie/wat bepaalt wanneer een levensbeschouwelijke opvoeding indoctrinatie wordt, en op grond van welk criterium?

Zodra je het kind volstopt met ideeën die (proberen te) voorkomen dat het kind zichzelf kan zijn is het wat mij betreft indoctrinatie. En in de thuissituatie is dat moeilijk te voorkomen maar in iets openbaars als een school zouden we dat wel moeten willen voorkomen.

Ik hoop ook dat je begrijpt dat een woord als indoctrinatie wel wat negatief klinkt. En wat is iemand 'van nature'? Dat lijkt me ook lang niet altijd duidelijk te onderscheiden?

Je seksuele voorkeur is genetisch. Dat is dus heel duidelijk te onderscheiden.

[Joris748]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 13:56:
[...]

Uiteraard is een kind geen bezit (al 'heb' ik er drie ).

Je erkent terecht de vrijheid van ouders om hun kinderen volgens eigen normen en waarden op te voeden, maar je maakt vervolgens een uitzondering voor opvoeding die je als 'indoctrinatie' beschouwt.

Dat roept bij mij de vraag op: wie/wat bepaalt wanneer een levensbeschouwelijke opvoeding indoctrinatie wordt, en op grond van welk criterium?

Ik hoop ook dat je begrijpt dat een woord als indoctrinatie wel wat negatief klinkt. En wat is iemand 'van nature'? Dat lijkt me ook lang niet altijd duidelijk te onderscheiden?

Het wordt indoctrinatie als je kinderen leert dat hun geaardheid er misschien wel mag zijn, maar dat ze er geen uiting aan mogen geven. Daarmee ontneem je ze de kans op een sociaal-emotionele ontwikkeling die bij hun leeftijd past.

Je zegt tegen 15 tot 20% van de populatie dat ze hun aangeboren geaardheid weg moeten stoppen.

[zeeg]

D-e-n schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:03:
Opvoeden doe je thuis. Normen en waarden meegeven doe je thuis. School is een voorbereiding op de maatschappij en op school komt je kind in aanraking met mensen die anders denken en doen.

Zodra je het kind volstopt met ideeën die (proberen te) voorkomen dat het kind zichzelf kan zijn is het wat mij betreft indoctrinatie. En in de thuissituatie is dat moeilijk te voorkomen maar in iets openbaars als een school zouden we dat wel moeten willen voorkomen.

Je seksuele voorkeur is genetisch. Dat is dus heel duidelijk te onderscheiden.

Mijn kinderen hebben op reformatorisch (basis en middelbaar) onderwijs gezeten. Maar ik herken het beeld wat hier soms wordt neergezet totaal niet (gelukkig). Ben je dan geen karikatuur aan het bestrijden?


Ik denk dat je binnen de wettelijke grenzen én met respect voor de rechten en waardigheid van leerlingen heel goed (maar ook heel verschillend) onderwijs kunt geven. En dat dit een groot goed is in een pluriforme samenleving.

Ondertussen zijn mijn oudste kinderen net volwassen en ik ben trots op hoe ze in de wereld staan en hun eigen mening hebben ontwikkeld. Soms in lijn met school en opvoeding (ook dat is niet altijd gelijk), soms ook niet.

[Joris748]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:12:
[...]

Mijn kinderen hebben op reformatorisch (basis en middelbaar) onderwijs gezeten. Maar ik herken het beeld wat hier soms wordt neergezet totaal niet (gelukkig). Ben je dan geen karikatuur aan het bestrijden?


Ik denk dat je binnen de wettelijke grenzen én met respect voor de rechten en waardigheid van leerlingen heel goed (maar ook heel verschillend) onderwijs kunt geven. En dat dit een groot goed is in een pluriforme samenleving.

Ondertussen zijn mijn oudste kinderen net volwassen en ik ben trots op hoe ze in de wereld staan en hun eigen mening hebben ontwikkeld. Soms in lijn met school en opvoeding (ook dat is niet altijd gelijk), soms ook niet.

Als jij het niet herkent, kunnen we misschien voorzicht concluderen dat het om een deel van de reformatische scholen gaat. Wel ben ik benieuwd, uit oprechte interesse, hoe er op de scholen van je kinderen met homoseksualiteit werd omgegaan.

[zeeg]

Joris748 schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:07:
[...]

Het wordt indoctrinatie als je kinderen leert dat hun geaardheid er misschien wel mag zijn, maar dat ze er geen uiting aan mogen geven. Daarmee ontneem je ze de kans op een sociaal-emotionele ontwikkeling die bij hun leeftijd past.

Je zegt tegen 15 tot 20% van de populatie dat ze hun aangeboren geaardheid weg moeten stoppen.

Ik ken in de vriendenkring van mijn kinderen verschillende mensen met een 'andere' geaardheid die daar open over zijn, over kunnen praten met elkaar en die er geen enkele blijk van geven dat ze iets weg moeten stoppen.

[Brazos]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 13:39:
Een democratie moet ruimte bieden aan minderheden, óók wanneer hun overtuigingen niet populair zijn. Als de meerderheid uitsluitend haar eigen morele opvattingen in het onderwijs zou toestaan, zou de vrijheid van minderheden afhankelijk worden van de politieke wind.

Ik denk dat het risico dat een overheid een dominante moraal oplegt de afgelopen jaren juist groter is geworden dan kleiner. Vandaar ook mijn steun aan artikel 23!

Dat is niet per se zo. Er is ruimte voor verschillende overtuigingen, en de democratie biedt die ruimte, maar niet voor alle overtuigingen, en daar hoeft ook geen ruimte voor te zijn.

Sommige overtuigingen menen anderen zaken/vrijheden te ontnemen, te discrimineren, zwart te make, ontmenselijken etc. Daarvoor hoeven we geen ruimte te bieden.

[Joris748]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:17:
[...]

Ik ken in de vriendenkring van mijn kinderen verschillende mensen met een 'andere' geaardheid die daar open over zijn, over kunnen praten met elkaar en die er geen enkele blijk van geven dat ze iets weg moeten stoppen.

Fijn dat dat kan. Is dat dankzij school of ondanks school?

[zeeg]

Joris748 schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:14:
[...]

Als jij het niet herkent, kunnen we misschien voorzicht concluderen dat het om een deel van de reformatische scholen gaat. Wel ben ik benieuwd, uit oprechte interesse, hoe er op de scholen van je kinderen met homoseksualiteit werd omgegaan.

Ik weet het natuurlijk niet precies, maar ik heb wel begrepen dat vertrouwenspersonen dit onderwerp expliciet onder de aandacht brengen, dat er meer openheid is gekomen de afgelopen jaren, dat het wel per docent kan verschillen en dat posters in der school hangen met 'homo is geen scheldwoord' etc. Niet zo lang geleden was er een documentaire hieronder, daar wordt dan ook gewoon aandacht aan besteed.

Misschien anders dan op een openbare school, maar er is aandacht en openheid.

[zeeg]

Joris748 schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:21:
[...]

Fijn dat dat kan. Is dat dankzij school of ondanks school?

De school is daar verder geen belemmering in.

En denk eens terug aan je eigen middelbare school periode (ik word oud...), liet jij je veel gelegen aan hoe de school over standpunt x en y dacht? Dat moeten we ook niet overdrijven.

[hamsteg]

D-e-n schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 13:50:
Er wordt enkel gepleit voor het tegengaan van indoctrinatie die de ontwikkeling van dat kind belemmert, indoctrinatie die belemmert dat dat kind zich kan ontwikkelen zoals hij/zij van nature is. Een kind is géén bezit namelijk. Een kind is een menselijk wezen met rechten.

Disclaimer: ik quote D-e-n maar het gaat mij om de gehele discussie als referentie.

Academisch hebben jullie helemaal gelijk maar dat betekent meteen dat geen enkele omgeving veilig is voor een kind in de context dat opvoeden betekent grenzen zetten. Die grenzen zijn altijd arbitrair, er zijn geen twee opvoeders die exact gelijk zijn. Trek je dit naar een groter niveau dan zijn groepsovertuigingen altijd sturend; woon je in een boerengebied, zit je in een neoliberale bubble of ben je gelovig.

Van ouds her zijn de geloofsinvloeden dominant, in de middeleeuwen in Europa zeker overheersend. Echter het idee dat als we het geloof uit de opvoeding van een kind halen en dat deze dan ineens een veilige omgeving ervaart vind ik een vreemd concept. Als je dat doortrekt moet je alle stakeholders uit de opvoeding halen want ieder heeft zijn eigen interpretaties, ook ouders en dat kan dus niet.

Er is niet één cultuur, er is niet één moraal, er is niet één concept dus opvoeden door alleen openbare scholen zie ik ook niet als een oplossing. Het wel als zodanig oppakken ervaar ik juist als het verstoppen van een onderliggend probleem - laat de verschillen maar open en bloot zijn, daar is beter op te sturen (en te kiezen). Je hebt gelijk dat als je buiten de boot valt van een groepsovertuigingen dat dat niet prettig is, maar de realiteit is dat dit overal gebeurt of je nu LHBTIQ++ bent, roodharig of een bril draag, boer bent in een stadsomgeving of siesta wilt doen in Amerikaanse werkcultuur. Juiste door een pluriform onderwijs kun je nog op zoek naar een omgeving waar je je wel veilig voelt; als alles eenheidsworst is en je valt dan buiten de boot heb je pas echt een groot probleem.

[pegagus]

@D-e-n we zijn het er over eens dat op school kinderen moeten worden opgevoed met seksuele normen en waarden. Ik denk dat we het er ook wel over eens zijn dat die normen niet eenduidig zijn bepaald.

Eerder vandaag heb ik even gezocht op "de vrijheid van seksuele expressie". Afgaande op het AI-antwoord, wat ik wel vertrouw in deze, komt het er op neer dat er geen specifieke wetgeving is.

De vrijheid van onderwijs gaat hand in hand met de vrijheid van godsdienst, gegeven de uitruil die ooit heeft plaats gevonden. Dat betekent dus ook dat de vrijheid van onderwijs de mogelijkheid geeft specifieke religieuze normen en waarden te leren aan de kinderen binnen dat onderwijs. Vanuit het perspectief van de religie zijn die normen en waarden nodig om voorkomen dat een kind zich in een in hun ogen verkeerde richting ontwikkelt. Wat jij schadelijk vindt, vinden zij beschermend. En wat jij als een normale gezonde ontwikkeling vindt, vinden zij een potentieel gevaarlijke ontwikkeling.

Want als het niet op school geleerd mag worden, mag het dan wil in een religieuze setting (vrijheid van godsdienst) geleerd worden, of in een particuliere setting (vrijheid van meningsuiting)?

[zeeg]

Brazos schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:17:
[...]

Dat is niet per se zo. Er is ruimte voor verschillende overtuigingen, en de democratie biedt die ruimte, maar niet voor alle overtuigingen, en daar hoeft ook geen ruimte voor te zijn.

Sommige overtuigingen menen anderen zaken/vrijheden te ontnemen, te discrimineren, zwart te make, ontmenselijken etc. Daarvoor hoeven we geen ruimte te bieden.

Op zich eens, maar ik verdedig meer het uitgangspunt dat een overtuiging niet uitsluitend mag worden uitgesloten omdat de meerderheid haar onjuist, ouderwets of moreel verwerpelijk vindt.

[D-e-n]

@hamsteg
Maar ik trek dus wel een arbitraire grens: het afkeuren van iemands seksuele geaardheid en het verbieden daar uiting aan te geven is niet iets wat je op school zou moeten toestaan. Iemands geaardheid is een wetenschappelijk feit dat niet ontkend kan worden. Idem met bijvoorbeeld creationisme: ook dat hoort niet thuis op scholen. Op school leer je over de wetenschappelijk onderbouwde evolutietheorie.

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:29:
[...]
Op zich eens, maar ik verdedig meer het uitgangspunt dat een overtuiging niet uitsluitend mag worden uitgesloten omdat de meerderheid haar onjuist, ouderwets of moreel verwerpelijk vindt.

Maar dat doet dus niet eens ter zake. Ik vind seks voor het huwelijk verbieden ouderwets maar dat is dus van een andere categorie dan je geaardheid of een theorie over het ontstaan van de wereld

[Jerie]

pegagus schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 12:48:
[...] Want wat dat betreft worden alle jongens en meisjes het zelfde behandelt: zo lang je hier op school zit, is seks niet toegestaan. Wat seks dan ook verder is, want daar hoef je niet over te spreken, als het toch niet is toegestaan. [...]

Als je iets gaat verbieden dan moet je dat zorgvuldig kaderen (definiëren). Het moet glashelder zijn wat er wel of niet onder zou vallen. Zeker bij jongeren die graag de grenzen opzoeken, en die ook behoefte hebben aan duidelijke kaders.

Ik kan je zo een aantal voorbeelden noemen waarbij in enige mate sprake is van masturbatie. Bijvoorbeeld, men kan kreunend heen en weer wrijven over een fietszadel. Wellicht provocerend. Mag dat? Mijn dochter (basisschool) heeft wel eens op de bank een kussen tussen haar benen gehumpd. Mag dat? Je kunt er ook niet zo heel veel aan doen wanneer je penis stijf wordt of je vagina nat wordt. Dat vindt plaats, zeker in die leeftijden. Mag dat?

Ik heb zelf op een Christelijke school gezeten waar een decaan openlijk homoseksueel was (en dat in de jaren 90; het kan dus wel). Deze school is overigens meerdere keren in het nieuws geweest vanwege seksueel misbruik. Nice eh, celibaat. (Overigens persoonlijk nooit last van gehad.)

Daarnaast hadden we in die tijd (zelfs in de brugklas) 1x per jaar een feest op school om overgaan te vieren. Hierbij kreeg je een bon voor één glas alcohol (= drugs). De school heeft zelfs eeuwenlang hun eigen drugs verbouwd. Nou kun jij zeggen alcohol is geen drugs; de wetenschap heeft dat al lang en breed achterhaald. Dus ja, ook drugs moet je zorgvuldig definiëren. Sigaretten en vapes, zijn dat drugs? Medicijnen zoals Ritalin, zijn dat drugs? Friese dumkes, zijn dat drugs? Balonnen met helium, zijn dat drugs?

[D-e-n]

pegagus schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:28:

De vrijheid van onderwijs gaat hand in hand met de vrijheid van godsdienst, gegeven de uitruil die ooit heeft plaats gevonden.

Ook zonder bijzondere scholen is er vrijheid van godsdienst. Die uitruil slaat wat mij betreft nergens op.

Dat betekent dus ook dat de vrijheid van onderwijs de mogelijkheid geeft specifieke religieuze normen en waarden te leren aan de kinderen binnen dat onderwijs.

Daar zit dus een grens aan. Op school moet ieder kind zichzelf kunnen zijn. Op school worden geen theorieën onderwezen die ingaan tegen wetenschappelijke feiten.

[Joris748]

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:23:
[...]

Ik weet het natuurlijk niet precies, maar ik heb wel begrepen dat vertrouwenspersonen dit onderwerp expliciet onder de aandacht brengen, dat er meer openheid is gekomen de afgelopen jaren, dat het wel per docent kan verschillen en dat posters in der school hangen met 'homo is geen scheldwoord' etc. Niet zo lang geleden was er een documentaire hieronder, daar wordt dan ook gewoon aandacht aan besteed.

Misschien anders dan op een openbare school, maar er is aandacht en openheid.

Het laatste wat ik wil is dat scholen eenheidsworst worden, pluriformiteit is een groot goed binnen bepaalde kaders. Zeker als het gaat om inclusiviteit (in de breedste zin van het woord). Het gaat er mij om dat scholen op een positieve manier aandacht hebben voor en openheid hebben over homoseksualiteit. Als de scholen die jij beschrijft daar een weg in hebben gevonden, juich ik dat alleen maar toe. Omdat ik het heel belangrijk vind dat kinderen met een afwijkende geaardheid ook op school een veilige plek hebben, waar ze gezien worden.

Ik ageer tegen de dogmatische opvatting dat homoseksualiteit er niet mag zijn (en dat dit terugkomt op bepaalde scholen).

zeeg schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:25:
[...]

De school is daar verder geen belemmering in.

En denk eens terug aan je eigen middelbare school periode (ik word oud...), liet jij je veel gelegen aan hoe de school over standpunt x en y dacht? Dat moeten we ook niet overdrijven.

Mijn middelbare schooltijd is ruim 30 jaar geleden. Ik liet me idd weinig gelegen over hoe de school over standpunt x en y dacht. Maar wij kregen wel vakken als levensbeschouwing (katholieke school) en maatschappijleer, waarin we vanuit vele invalshoeken naar de maatschappij leerden kijken. Ook vanuit andere religies en levensbeschouwingen.

Maar goed, ik worstelde niet met mijn geaardheid. En ik durf oprecht niet te zeggen wat mijn middelbare school voor kinderen kon betekenen. Ik hoop wel dat de school oog had voor de leerlingen, die worstelden met problemen. En deze een laagdrempelige ingang kon bieden om gehoord te worden en eventueel begeleid konden geven naar verdere hulp.

[pegagus]

*knip*, dit soort stevige stellingen graag goed onderbouwen.

Die van uitruil van de vrijheid van onderwijs en invoering van algemeen ruil kan voor jouw nergens op slaan, het is gewoon een historisch gegeven. Ondertussen vermijdt je steeds antwoord te geven op de fundamentele vragen die ik je stel.

[ Voor 59% gewijzigd door NMH op 16-10-2026 15:47 ]

[twerk]

Gaat het om een salafististische Islam school waar meisjes bedekt moeten komen heeft iedereen altijd perfect door dat het niet in de haak is en onwenselijk voor de integratie.

Gaat het om zo'n streng christelijke gereformeerde school waar meisjes verplicht met een rok naar school moeten en waar (homo)seksualiteit zo ver mogelijk is een hoekje wordt weggestopt. Op dat moment moeten we ineens discussiëren over moraliteit en praten over vrijheid van onderwijs.

Volgens mij is het beide niet wenselijk en tijd voor een herziening van de onderwijs wetgeving. Het is toch onwenselijk dat we kinderen in hun eigen bubbel plaatsen terwijl we ze juist moeten leren samenleven in een brede maatschappij waarin er verschillende geloven, afkomsten en overtuigingen naast elkaar bestaan.

Misschien is het tijd ook voor de Gereformeerden om is wat beter te integreren.

[whatyoudoing]

pegagus schreef op vrijdag 16 oktober 2026 @ 14:28:
.... Vanuit het perspectief van de religie zijn die normen en waarden nodig om voorkomen dat een kind zich in een in hun ogen verkeerde richting ontwikkelt. Wat jij schadelijk vindt, vinden zij beschermend. En wat jij als een normale gezonde ontwikkeling vindt, vinden zij een potentieel gevaarlijke ontwikkeling.

Vervang in dit stukje 'kind' eens door 'vrouw'. Of als je het nog scherper wil: neger.

Dit denkbeeld is niet 'een andere mening', het is ronduit schadelijk.

[pegagus]

@whatyoudoing dan moet de overheid die denkbeelden verbieden. Net zoals conversietherapie verboden is.