Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Lord Anubis]

habbekrats schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:01:
[...]

En hoeveel inductie zou dat zijn, 30 jaar krulletjes gemaakt en nooit problemen mee gehad.

Onbelangrijk dat iets voor jou nooit problemen gaf. Dat heet voortschrijdend inzicht.
SEP als merk of bv een bfr als zekering vervanger kan ook jaren goed werken.

Soms zie je een ader door de/een lus lopen, bij veel stroom door de geluste ader dan nog onbelangrijk? Geen temperatuur verhoging mogelijk?

[habbekrats]

Lord Anubis schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:00:
Nu zelf een vraag, ze hebben hier een slimme meter geplaatst en had al een 3f schakelaar geplaatst ivm 3f aanvraag. Was niet in de buurt maar wilde wat veranderen om een extra alamat plaatsen en zag het volgende:

Nieuwe kabel van straat naar MK. Van af de hoofdautomaat naar de s-meter en tot mijn nieuwe 3f schakelaar hebben ze de oude kleuren aders gebruikt; grijs rood en zwart, terwijl het straat deel en nieuwe deel al g/g, bl, zw. br en grijs heeft. De woning zelf heeft bv deels oude kleuren maar wil dat nog vervangen.

Moet de Netbeheerder dat niet corrigeren dat van rond de meter? Ziet er raar uit, grijs als aarde met g/g en grijs als 1 mogelijke fase draad. Ze lopen in het onderste deel van de kast alledrie naast elkaar. Maf toch. Wil hun niet onnodig aanschrijven.

Normaal is de (huis) eigenaar verantwoordelijk voor de bedrading van de meter naar de hoofdschakelaar . Ik had het wel netjes gevonden als na een renovatie van de HAK dit meegenomen wordt. Netbeheerder kabels hebben wat afwijkende kleuren ook afhankelijk van de ouderdom en regio. L1/2/3 zijn vaak rood/geel/blauw nul soms zwart of nieuwer wel groen/geel of blauw/geel. GPLK ken ik alleen rood/wit/blauw en nul =zwart.

[Lord Anubis]

habbekrats schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:10:
[...]

Normaal is de (huis) eigenaar verantwoordelijk voor de bedrading van de meter naar de hoofdschakelaar . Ik had het wel netjes gevonden als na een renovatie van de HAK dit meegenomen wordt. Netbeheerder kabels hebben wat afwijkende kleuren ook afhankelijk van de ouderdom en regio. L1/2/3 zijn vaak rood/geel/blauw nul soms zwart of nieuwer wel groen/geel of blauw/geel. GPLK ken ik alleen rood/wit/blauw en nul =zwart.

Daar ging ik ook vanuit maar ze hebben de oude aders gebruikt. Zitten ook wat verkleuringen/dunner op oude bochten die recht gebogen zijn.

Probleem ( oke geen werkelijk probleem) is dat ze in eerste instantie zelfs mijn schakelaar kastje verzegeld hadden. Maar wel een probleem is uiteraard dat de gehele s-meter muurplaat/kast verzegeld is, dus kan zelf het niet corrigeren of aanpassen. Er zitten maar liefst 5 zegels op. Grootverbruikers?

[Annuk]

@Lord Anubis @habbekrats
Normale kleuren voor netbeheerders zijn inderdaad rood/geel/blauw voor fase 1 t/m 3 en blauw/geel als nul/pen.
Daar wordt (volgens de normen) nooit groen/geel voor gebruikt in kabel van netbeheerders.
Ook al jaren in GPLK met diezelfde kleuren.

Maar er zijn zeker her en der afwijkende kabels in omloop, hetzij door gebrek aan juiste leveranties des tijds.
B.v. 3xzwart + blauw (of blauw/geel) maar ook wel kabels met br/zw/gr + bl (installatie kleuren).

[Lord Anubis]

@Annuk Maar ik neem aan dat je spreekt tot aan de meter of op z’n minst tot de hoofdautomaat. Achter de meter zou, lijkt mij vanwege meter vernieuwing/renovatie de norm kleuren gebruikt moeten worden die in een ‘moderne’ huis installatie thuis horen. Vanwege de zegels kan een huis eigenaar of installateur zonder zegelrechten eigenlijk nooit dat deel renoveren.

[peterpv]

Lord Anubis schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:46:
Krullen zijn eigenlijk niet goed, wekken inductie op.

Inductie wordt niet opgewekt, een stuk draad (opgerold of niet) heeft een inductie, ongeveer 1 nH per millimeter. Op de 50 Hz netspanning is deze inductie compleet irrelevant.
Er bestaat ook magnetische koppeling tussen spoelen maar ook hier: doet niks op 50 Hz.

Wat wel van belang is en waarom krullen worden afgeraden is de warmte ontwikkeling.
Als er lange tijd een grote stroom door een krul loopt wordt deze (te) warm. Vanwege het opkrullen kan de warmte niet weg en zou de temperatuur zo hoog op kunnen lopen dat de isolatie smelt.
Een verlengsnoer op een (oprol) haspel moet je ook altijd volledig uitrollen (wanneer er een grote stroom doorheen gaat) om dezelfde reden: warmteontwikkeling in de kabel.

[ Voor 5% gewijzigd door peterpv op 26-07-2026 13:48 ]

[No Ip for you]

linkdrops zijn ongewenst

[ Voor 89% gewijzigd door teacher op 26-07-2026 17:04 ]

[Annuk]

Lord Anubis schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:40:
@Annuk Maar ik neem aan dat je spreekt tot aan de meter of op z’n minst tot de hoofdautomaat.

Nee de kleuren van de kabels die in de grond liggen.
De kleuren van/naar de meter naar boven zijn modern gezien 3x zwart + blauw voor de nul, of soms zijn er (al) setjes met bruin/zwart/grijs + blauw voor het deel vanaf de meter naar de HS.

Achter de meter zou, lijkt mij vanwege meter vernieuwing/renovatie de norm kleuren gebruikt moeten worden die in een ‘moderne’ huis installatie thuis horen. Vanwege de zegels kan een huis eigenaar of installateur zonder zegelrechten eigenlijk nooit dat deel renoveren.

Is geen eis, doe het persoonlijk veelal wel maar het moet niet.
Dat zal je echt met de (monteur van) netbeheerder of een installateur met zegelrecht moeten regelen om dit aangepast te krijgen.

netbeheerder heeft in principe weinig tot niets met de NEN1010 (en dien kleuren) van doen en het aansluiten op/van de hoofdschakelaar van de klant is officieel gezien een grijs gebied zelfs

[peterpv]

jacovn schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:59:
Ook blijft hij stug vasthouden aan losse aardlek automaten en losse zekering automaten. Is dat niet een beetje achterhaald ?

"Vroeger" (lang geleden) waren er geen alamat (aardlek automaat + installatie automaat) in één dus zat je vast aan losse aardlek en losse zekeringautomaat.
Tegenwoordig heb je de keuze. Het hangt er dus vanaf wat je voorkeur is.
Alleen alamats gebruiken zou duurder uit kunnen pakken omdat je tot 4 installatieautomaten (groepen) achter één aardlek automaat mag hangen (ik ga er even vanuit dat 1 aardlek + 4 zekeringautomaten goedkoper is dan 4 alamats).
Alleen alamats gebruiken zou meer ruimte in de groepenkast kunnen innemen omdat alamats meestal twee slots nodig hebben en installatieautomaten maar één.
Als je maar weinig groepen hebt kan alleen alamats gebruiken voordeel hebben.

[ Voor 5% gewijzigd door peterpv op 26-07-2026 15:18 ]

[Freeaqingme]

Lord Anubis schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:46:
Krullen zijn eigenlijk niet goed, wekken inductie op.

Over die inductie; als je de nul in dezelfde richting krult als de fase, heft dat dan die inductie niet op? Tuurlijk blijft het argument van de warmteontwikkeling overeind, maar denk dat de inductiestromen geen probleem zijn als de nul in dezelfde richting gekruld wordt.

[habbekrats]

peterpv schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:47:
[...]

Inductie wordt niet opgewekt, een stuk draad (opgerold of niet) heeft een inductie, ongeveer 1 nH per millimeter. Op de 50 Hz netspanning is deze inductie compleet irrelevant.
Er bestaat ook magnetische koppeling tussen spoelen maar ook hier: doet niks op 50 Hz.

Wat wel van belang is en waarom krullen worden afgeraden is de warmte ontwikkeling.
Als er lange tijd een grote stroom door een krul loopt wordt deze (te) warm. Vanwege het opkrullen kan de warmte niet weg en zou de temperatuur zo hoog op kunnen lopen dat de isolatie smelt.
Een verlengsnoer op een (oprol) haspel moet je ook altijd volledig uitrollen (wanneer er een grote stroom doorheen gaat) om dezelfde reden: warmteontwikkeling in de kabel.

Ik rolde ook geen 2 meter op natuurlijk max 1 lus en dat wordt echt niet warmer dan 1 gevouwen overlengte. Staat ook nergens in de NEN1010.

[No Ip for you]

nee, zo communiceren we niet op tweakers.

[ Voor 91% gewijzigd door teacher op 26-07-2026 17:04 ]

[DoMoFo]

peterpv schreef op zondag 26 juli 2026 @ 15:17:
[...]

Alleen alamats gebruiken zou meer ruimte in de groepenkast kunnen innemen omdat alamats meestal twee slots nodig hebben en installatieautomaten maar één.

Ik vind dit zo'n mooie optie: B16, 30mA in 1 module:

https://new.abb.com/products/nl/2CSR255163R1165/ds301c-b16-a30

Als ik ooit een nieuwe kast moest bouwen (en in het verlengde van eerdere bus board posts), zou ik er 12 op een rij gooien met bijbehorende kam ipv. 3x ALS + 12x Eindgroep. Behalve de individuele aardlek isolatie ook nog eens 6 modules vrij.

[jacovn]

DoMoFo schreef op zondag 26 juli 2026 @ 19:16:
[...]

Ik vind dit zo'n mooie optie: B16, 30mA in 1 module:

https://new.abb.com/products/nl/2CSR255163R1165/ds301c-b16-a30

Als ik ooit een nieuwe kast moest bouwen (en in het verlengde van eerdere bus board posts), zou ik er 12 op een rij gooien met bijbehorende kam ipv. 3x ALS + 12x Eindgroep. Behalve de individuele aardlek isolatie ook nog eens 6 modules vrij.

De planning voor ons is 3 x 8 alamats 1 fase en 6 x 3 fase alamats. En in totaal 16 modbus meters. Daar is ruimte genoeg voor mede door het verdwijnen van de aardlek modules.

[DoMoFo]

Annuk schreef op zondag 26 juli 2026 @ 10:20:
[...]

Dan zou ik als "hoofdschakelaar" voor je naar je omvormer gaat bv een C25A zekeringautomaat plaatsen, en dan bij de retour je kast weer in een normale hoofdschakelaar 63A.
En mogelijk bij je omvormer nog een beveiliging toepassen in de vorm van een zekeringautomaat van 25A (netbeheerder) + de max waarde die je omvormer kan doen. Dus b.v. een C40A of C50A zekeringautomaat.

Dit is volgens mij "het" perfecte plaatje, ik heb dit zo in mijn situatie (mede dankzij tweakers NTS & pvr):

3x C25A (NET) ---> HS ---> C25A, 300mA Selectief (Alamat) ---> Van Groepenkast naar Verdeler ---> Werkschakelaar ---> Omvormer (25A + 7A Extra) ---> C32A, 300mA Selectief (Alamat) ---> Van Verdeler naar Groepenkast ---> Werkschakelaar ---> 40A, 30mA (ALS) ---> B16 Eindgroepen.

Heb voor het "gemak" de omschakelaar (Net / Omvormer) er nog even buiten gehouden

Annuk schreef op zondag 26 juli 2026 @ 10:47:
[...]

Dan moet je al een selectieve aardlekschakelaar 300mA pakken, en gezien zo'n kort trace en twijfel of je dit als distributie groep moet zien...
Ik zeg geen volmondig ja of nee in dit geval...
Beetje lastige situatie....

Waar ik nog wel een beetje zenuwachtig van wordt, is dat eea voor interpretatie vatbaar is. Zelfs jij, dit zeg ik met alle respect, kan geen volmondig ja/nee zeggen.

Ik laat mijn installatie over ca. 2 maanden officieel NEN1010 inspecteren/keuren. We kunnen kort zijn over de nut & noodzaak van 30mA aardlek op eindgroepen. Waar ik wel bang voor ben is "de mening" van de inspecteur m.b.t. de definitie van een eindgroep en het gebruik van 300mA (selectieve) aardlek schakelaars.

Ik kan alle gemaakte keuzes v.w.b. de totale verticale selectiviteit van aardlek fouten uitleggen en van onderbouwing voorzien.



Ik vond dit wel een mooi artikel over de definitie van distributie vs. eindgroep maar dan van een standaard PV omvormer. Alle argumenten die in dit artikel worden gebruikt om een PV omvormer als een eindgroep te kwalificeren, gebruik ik om mijn Accu omvormer als distributiegroep te kwalificeren:

Is de kabel tussen omvormer en verdeelkast een eindgroep of distributiegroep?

Maar als het afkeur wordt trek ik alle aardleks eruit en steek een vork in het stopcontact...

[habbekrats]

@DoMoFo Het gaat er bij distributie en vast aangesloten apparaten alleen maar om wat voor aarding je hebt. Indien je omvormer beveiligd is met 25A zonder aardlek moet je een hele lage weerstand op je aarding hebben. b.v. van je netbeheerder. 1,5 Ohm geeft ~150A kortsluitstroom dan gaat een b en c automaat er wel uit Heb je een redelijk recent huis met eigen aarding dan moet je meten maar veel huizen zit maar 1 korte pen in de grond om onder de 166 ohm te komen.

[Juerd]

habbekrats schreef op zondag 26 juli 2026 @ 21:48:
@DoMoFo Het gaat er bij distributie en vast aangesloten apparaten alleen maar om wat voor aarding je hebt. Indien je omvormer beveiligd is met 25A zonder aardlek moet je een hele lage weerstand op je aarding hebben. b.v. van je netbeheerder. 1,5 Ohm geeft ~150A kortsluitstroom dan gaat een b en c automaat er wel uit

Met een C25 moet je minstens 250 A kortsluitstroom halen, oftewel een totale circuitweerstand van maximaal 0,92 Ω. En daar wil je ook nog een veiligheidsmarge bij.

[elsinga]

Vraag: heeft iemand hier ervaring met de Zonneplan Evo (=SAJ M2) microomvormers en de aardlekautomaat waar ze op aangesloten zijn? Ik heb een B16 30mA 3P+N in de planning, maar kan nergens vinden of dat een C of een 300mA variant zou moeten zijn. De B16 30mA kan deze week nog retour webshop.

Mijn Goodwe omvormer werkt prima achter een C16 30mA trouwens. Die gaat nu op 1 van de fasen van de 3P+N komen, met op de andere 2 fasen dus die SAJ M2.

[Japie.G]

DoMoFo schreef op zondag 26 juli 2026 @ 21:05:
[...]

Dit is volgens mij "het" perfecte plaatje, ik heb dit zo in mijn situatie (mede dankzij tweakers NTS & pvr):

3x C25A (NET) ---> HS ---> C25A, 300mA Selectief (Alamat) ---> Van Groepenkast naar Verdeler ---> Werkschakelaar ---> Omvormer (25A + 7A Extra) ---> C32A, 300mA Selectief (Alamat) ---> Van Verdeler naar Groepenkast ---> Werkschakelaar ---> 40A, 30mA (ALS) ---> B16 Eindgroepen.

Heb voor het "gemak" de omschakelaar (Net / l

Hoofdschakelaar in plaats van werkschakelaar vind ik netter. Je schakelt namelijk niet slechts 1 apparaat ermee, maar ook (een gedeelte van) de achterliggende installatie.