Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Out.of.Control]

Annuk schreef op dinsdag 2 juni 2026 @ 00:17:
[...]

Prijzen zijn inderdaad hoog, maar ook de schrijvers/ontwikkelaars moeten uiteindelijk betaald worden.

Kleine nuancering/aanvulling hierop: helemaal mee eens dat NEN ook kosten maakt en dat dat ergens van betaald moet worden. Je staat er van versteld hoeveel er komt kijken bij het opstellen van een norm, zeker als er een raakvlak is met internationale normen (EN of IEC of wat dan ook).
Maar de inhoudelijke bijdrage aan normen komt vaak niet vanuit de NEN zelf. Ik zit zelf ook in een normcommissie en de tijd die ik erin steek is grotendeels tijd van mijn werkgever (en dat is niet de NEN) en de rest is eigen tijd.

[True]

Knopsje schreef op zaterdag 30 mei 2026 @ 12:51:
[...]

Subtiele bump voor bovenstaande vraag

Als je een boorhamer op een muur zet en je gaat door die kabel heen, weet jij of je installatieautomaat snel genoeg afschakelt voordat jij dood bent?
Ik weet bij mij thuis dat ik dat niet zeker weet, daarom heb ik óók minstens een aardlekschakelaar toegepast naar onderverdelers.

Groepenkast:

• 300mA 20A aardlekautomaat

Woning:

• draden door buis ÓF door kabel --> kabeldikte/aderdikte geschikt voor verdere toepassing (stromen) en met in acht neming spanningsval ÉN nulstromen -> TBD

Onderverdeler:

• Hoofdschakelaar / lastschakelaar (eigenlijk een 'hoofdschakelaar' als elektrocomponent)
• Verdeling naar omvormer & andere groepen
• Omvormer minstens eigen installatieautomaat
• Andere groepen minstens eigen installatieautomaat ÉN een aardlekschakelaar ÓF een aardlekautomaat per groep.
• Optioneel werkschakelaar tussen onderverdeler en omvormer.

PS 99% zeker dat je beide airco's gemakkelijk op één 16A groep kunt plaatsen.

Edit: spuit elf, zijn al wat reacties over geweest, ik had verder door moeten scrollen.
Edit2: andere zaken die we niet kunnen beoordelen zijn: nulstromen i.v.m. mogelijk verschillende fases en gecombineerde invoer + opwek die potentieel problemen kunnen geven omdat er hogere stromen kunnen lopen dan de elektrocomponenten aan zouden kunnen.

[ Voor 11% gewijzigd door True op 03-06-2026 11:40 ]

[camel1987]

Fleighe schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 09:54:
[...]

Klopt, verdeelklemmen van de rechterkast heb ik aangesloten op verdeelklemmen linkerkast.


[...]

Ik snap je zin niet?

Ik heb nu: netaansluiting > hoofdschakelaar > verdeelklemmen. En ik heb zonnepanelen > aardlekautomaat > verdeelklemmen.

Ik bedoelde inderdaad of je je zonnepanelen ook op de verdeelklemmen aangesloten hebt.
Volgens iemand hier in een van mijn eerdere berichten mocht dit niet zoals ze het zeiden vandaar ik heb eenzelfde situatie als jou en wil ook 2 verdeelklemmen plaatsen onderin de hager kast om dan vanuit daar alles aan te sluiten.

[True]

camel1987 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:54:
[...]


Ik bedoelde inderdaad of je je zonnepanelen ook op de verdeelklemmen aangesloten hebt.
Volgens iemand hier in een van mijn eerdere berichten mocht dit niet zoals ze het zeiden vandaar ik heb eenzelfde situatie als jou en wil ook 2 verdeelklemmen plaatsen onderin de hager kast om dan vanuit daar alles aan te sluiten.

Ik heb je berichten even teruggelezen, maar jouw geval is absoluut anders met 1 fase i.p.v. 3 fase. Bij PV-opwek over 3-fases is* er maar* zelden* een REM-automaat nodig*. In jouw geval met 1x35A + PV is dat absoluut wél noodzakelijk.

*ja ja, ik doel op 3x25A + ~4,5kWp over 3 fases op een gemiddeld of groot woonhuis met iets van 15 panelen. Tot 24 panelen (450Wp) zit je met 3 fases nog veilig en zonder problemen.

[camel1987]

True schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 12:00:
[...]


Ik heb je berichten even teruggelezen, maar jouw geval is absoluut anders met 1 fase i.p.v. 3 fase. Bij PV-opwek over 3-fases is* er maar* zelden* een REM-automaat nodig*. In jouw geval met 1x35A + PV is dat absoluut wél noodzakelijk.

*ja ja, ik doel op 3x25A + ~4,5kWp over 3 fases op een gemiddeld of groot woonhuis met iets van 15 panelen. Tot 24 panelen (450Wp) zit je met 3 fases nog veilig en zonder problemen.

Ja klopt ik moet er een rem automaat tussen plaatsen maar dacht dat de zonnepanelen zoiezo niet over de klem mochten lopen maar rechtstreeks op de HS.
Het is alleen best vreemd dat er een rem automaat tussenmoet want zo is de installatie ook helemaal niet afgeleverd en volgens mijn goodwe specificaties heb ik genoeg aan in mijn geval een hager ada916 automaat.

[Juerd]

True schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 11:33:
[...]
Als je een boorhamer op een muur zet en je gaat door die kabel heen, weet jij of je installatieautomaat snel genoeg afschakelt voordat jij dood bent?
[...]

Tip: vervang je antieke boorhamer door een moderne met plastic behuizing

[True]

camel1987 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 12:13:
[...]


Ja klopt ik moet er een rem automaat tussen plaatsen maar dacht dat de zonnepanelen zoiezo niet over de klem mochten lopen maar rechtstreeks op de HS.
Het is alleen best vreemd dat er een rem automaat tussenmoet want zo is de installatie ook helemaal niet afgeleverd en volgens mijn goodwe specificaties heb ik genoeg aan in mijn geval een hager ada916 automaat.

Dat de installatie niet zo is afgeleverd is te wijten aan ondeskundigheid van de installateur van de PV-installatie. Dat weerhoudt ons hier in dit topic er niet van om alsnog aan te geven of iets onveilig is of niet.
Heb jij op het werk nooit brandoefeningen ondanks dat er geen brand zou mogen uitbreken omdat er wel voldaan wordt aan alle eisen?

GoodWe specs/instructie geeft hooguit wat af over veiligheid van je omvormer. Niet van je huisinstallatie.
Dat is alsof in het instructieboekje van je auto staat dat je niet harder mag dan 80 km/u op een N-weg omdat dat onveilig is.

[DjoeC]

Juerd schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 13:57:
[...]


Tip: vervang je antieke boorhamer door een moderne met plastic behuizing

Of trek handschoenen aan?

[bkkrdbkstn]

Dank voor alle reacties, er is een hoop duidelijk geworden en ga bestellen met selectieve aardlekschakelaar en daarachter een automaat. Ik heb voldoende ruimte en voor het prijsverschil hoef ik het zo niet te laten.

Annuk schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 10:04:

Tip: kijk even bij SanderVunderink en vraag even wat ze daar voor je kunnen betekenen. Had globaal ff bij elkaar geklikt en scheelt je al zo'n 4 a 500 euros daar.

Wat een top tip, ik vond op het internet niet direct dat zij ook voorgemonteerde kasten leverden. Ik heb mijn tekening meegestuurd en het scheelt bij hun bijna 30% t.o.v. Elektramat. Dank.

[AR34]

Even een advies vraag, in een aantal van mijn vorige posts laten zien dat ik mn groepenkast heb vervangen. Laatst ook de onderverdeelkast in de garage afgerond, dus vandaag is er een elektricien langs geweest om de heleboel te beoordelen. Hij heeft daarbij ook alle aardlek automaten getest.

Nu heeft hij er twee gevonden die een beetje afwijken, beide type ABB DS301C, gekocht via SanderVunderink. De ene schakelt op 31,5 mA uit, de ander op 37 mA. Ze zijn meerdere keren getest met telkens hetzelfde resultaat.

Lijkt me gewoon garantie werk, maar na eerdere ervaringen met SV verwacht ik dat dit weer een heel erg gedoe gaat worden. Wat zouden jullie doen? Is er een kans dat ze over tijd wel onder de 30 mA gaan schakelen? Ik verwacht dat SV ze eerst zelf wil testen voordat ze nieuwe opsturen, dus dan zit ik weer twee weken zonder spullen. En wat is de kans dat ze hetzelfde gaan meten, mogelijk is hun meter niet iets anders en meet die wel net onder de 30 mA.

[Xander]

AR34 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 16:31:
Nu heeft hij er twee gevonden die een beetje afwijken, beide type ABB DS301C, gekocht via SanderVunderink. De ene schakelt op 31,5 mA uit, de ander op 37 mA. Ze zijn meerdere keren getest met telkens hetzelfde resultaat.

Met wat voor een stroom zijn ze getest? Een type A aardlekschakelaar die wordt getest met een pulserende DC-stroom moet uitschakelen binnen 1,4 × I_∆n, oftewel maximaal 42 mA voor een 30mA exemplaar.

Wanneer je test met een sinusvormig stroom ("Type AC") moet het wel bij maximaal 30mA uitschakelen.

[AR34]

Xander schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 16:48:
[...]


Met wat voor een stroom zijn ze getest? Een type A aardlekschakelaar die wordt getest met een pulserende DC-stroom moet uitschakelen binnen 1,4 × I_∆n, oftewel maximaal 42 mA voor een 30mA exemplaar.

Wanneer je test met een sinusvormig stroom ("Type AC") moet het wel bij maximaal 30mA uitschakelen.

Daar overvraag je me. Hij heeft getest met een installatietester (leek op een fluke 1600 serie, maar was van een ander merk) en gaf zelf aan dat de gemeten waarde onder de 30 mA zou moeten liggen. Hij heeft ook de snelheid waarmee ze uitschakelen getest, dus neem aan dat hij weet waar ie mee bezig was Ik krijg later nog de precieze gegevens en kan het dan nog wel even controleren.

[orf]

Kort vraagje. Klopt deze voorbereiding voor de verzwaring naar 3-fase, of hoort de invoedende kant van de hoofdschakelaar aan de onderkant te zitten en moeten de aardlekschakelaars aan de bovenkant van de hoofdschakelaar verbonden worden met de kam (en de aftakking naar de linkerkast dan natuurlijk ook)



Niet de allerbeste foto, maar hopelijk wel goed zichtbaar.

[True]

orf schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 17:04:
Kort vraagje. Klopt deze voorbereiding voor de verzwaring naar 3-fase, of hoort de invoedende kant van de hoofdschakelaar aan de onderkant te zitten en moeten de aardlekschakelaars aan de bovenkant van de hoofdschakelaar verbonden worden met de kam (en de aftakking naar de linkerkast dan natuurlijk ook)

[Afbeelding]

Niet de allerbeste foto, maar hopelijk wel goed zichtbaar.

Tja, moet moet moet ..
Een monteur kan zeggen dat hij de kortste weg naar de hoofdschakelaar wil hebben en dus vanuit de netbeheerder onder wil invoeren. Persoonlijk wil ik dat ook hebben. Het is mogelijk dat een monteur nu zal aangeven het niet te willen doen of de onderkant loshaalt waardoor je een deel van je huisinstallatie niet meer spanningsvoerend zal zijn.

[Annuk]

orf schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 17:04:
Kort vraagje. Klopt deze voorbereiding voor de verzwaring naar 3-fase, of hoort de invoedende kant van de hoofdschakelaar aan de onderkant te zitten en moeten de aardlekschakelaars aan de bovenkant van de hoofdschakelaar verbonden worden met de kam (en de aftakking naar de linkerkast dan natuurlijk ook)

[Afbeelding]

Niet de allerbeste foto, maar hopelijk wel goed zichtbaar.

Eis vanuit netbeheerders is onderkant van HS voeden en bovenkant is uitvoer.
Dit om aanraak veiligheid te vergroten in geval van geen automaten als hoofdzekering.

Oftewel kamrails bovenop de HS en onderkant aardlekschakelaars als uitvoer OF draden vanaf bovenkant HS naar onderkant ALS en kamrails inkorten.

---

Edit:
En de koppelblokjes via waar ze nu zijn aangesloten mag ook niet meer vanuit netbeheerder. Moet een rechtstreekse verbinding zijn van meter naar HS.

---

Edit 2:
In sommige gebieden sluit de netbeheerder alleen de 3 fasen aan op de meter en moet je zelf een installateur met zegelrecht regelen om vanaf de meter naar boven aan te sluiten, dan zou dit evt een optie kunnen zijn, maar officiëel gezien vanuit de netbeheerders mag het niet (en standaard bedradings-sets hiervoor zijn er ook te kort voor).

[ Voor 20% gewijzigd door Annuk op 03-06-2026 17:40 ]

[Xander]

AR34 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 17:01:
[...]

Daar overvraag je me. Hij heeft getest met een installatietester (leek op een fluke 1600 serie, maar was van een ander merk) en gaf zelf aan dat de gemeten waarde onder de 30 mA zou moeten liggen. Hij heeft ook de snelheid waarmee ze uitschakelen getest, dus neem aan dat hij weet waar ie mee bezig was Ik krijg later nog de precieze gegevens en kan het dan nog wel even controleren.

Definieer: "Leek op"? Was het geel? Was het een installatietester? De meeste van Fluke, Metrel, Nieaff-Smitt, Benning, Megger enzo lijken allemaal wel een beetje op elkaar natuurlijk. Alleen die van Gossen Metrawatt lijken nergens anders op.

Veel installatietesters zoals bijvoorbeeld die van Metrel geven zelf ook aan of een meting voldoet (vinkje of kruisje), heb je toevallig gezien wat de meter er van vond?

Ik zou even wachten op de precieze gegevens. Of de volgende keer even een foto van het display maken met de parameters zichtbaar.

[Annuk]

AR34 schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 16:31:
...........

Lijkt me gewoon garantie werk, maar na eerdere ervaringen met SV verwacht ik dat dit weer een heel erg gedoe gaat worden. Wat zouden jullie doen? Is er een kans dat ze over tijd wel onder de 30 mA gaan schakelen? Ik verwacht dat SV ze eerst zelf wil testen voordat ze nieuwe opsturen, dus dan zit ik weer twee weken zonder spullen. En wat is de kans dat ze hetzelfde gaan meten, mogelijk is hun meter niet iets anders en meet die wel net onder de 30 mA.

Sowieso wat @Xander zegt natuurlijk, wacht ook even het meetrapport af.

Moet eerlijk zeggen heb er nog nooit problemen mee gehad bij SV, melding maken en had al nieuwe thuis voordat ik de oude had opgestuurd, maar kan ook komen omdat mijn account daar redelijk oploopt in bedragen t.o.v. de gemiddelde klusser misschien (heb er nu vanaf 1 januari al zo ongeveer €12k besteld).

Je kunt mogelijk ook contact opnemen, en in overleg 2 nieuwe alvast bestellen en in overleg dan dus een credit-nota krijgen, dat in het verleden ook wel eens gedaan, en kreeg dan netjes ook de verzendkosten terug van de extra/vervangende bestelling.

[ Voor 3% gewijzigd door Annuk op 03-06-2026 17:55 ]

[Vliegvlug]

Vliegvlug schreef op zaterdag 30 mei 2026 @ 20:33:
Kwam er net achter dat mijn elektriciteitsaansluiting zwarte vloeistof lekt:
[Afbeelding: Electriciteit aansluiting “lekt”]

Dit is de electriciteitskabel van de netbeheerder die het kastje met hoofdzekeringen binnen komt. De zwarte vloeistof komt onder de litze uit.
Vraag me af wat dit is?

Deed mij gelijk denken aan deze post van @Xander over kabels waarbij de kabel olie lekt. Daar werd deze link aangehaald waarin geeft iemand aan dat dit naast Eupen ook bij Eldra kabel vaker voorkomt:

Dominic, maandag 16 maart 2015 15:08:43
”Ik ben dit vaker tegengekomen. Voornamelijk bij Eldra YMvK kabel uit de jaren '90 met tekst in relief, dus niet de met laser beprinte kabel. Het lijkt alsof de vulling tussen ader en buitenmantel helemaal vergaat. Soms hele lasdozen vol met olie terwijl aan geen van beide kanten van de kabel olie of vocht aanwezig is.”

Laat op deze kabel nu net in relief “1988” staan (zie bovenstaande foto)
Kan op de kabel zelf verder geen merk vinden maar vind dat wel heel erg toevallig.

Moet ik me hier nog zorgen over maken en de netbeheerder inlichten dat waarschijnlijk de binnenmantel aan het vergaan is?
Of is dit geen probleem aangezien de buitenmantel nog in orde is, en naar ik aanneem de isolatie rond de aders ook.

Dit is de boel iets uitgezoomd:
[Afbeelding: Electriciteit aansluiting “lekt”]

Waarbij die grote zwarte druppel tussen de twee plastic delen keihard is, evenals dat zwarte spoor op de beugel van de gasmeter daaronder. Vermoedelijk is daar wat van de druppel op gevallen tijdens de plaatsing van de elektra aansluiting eind jaren tachtig, maar dat spul heeft zover ik kan zien niets met de zwarte vloeistof te maken. Zal voor afdichten of fixeren van de kabel zijn vermoed ik.

Die zwarte vloeistof is wel vrij makkelijk te verwijderen, maar het geel achtige spoor wat het achterlaat niet:
[Afbeelding: Electriciteit aansluiting “lekt” - zwarte vloeistof weggeveegd]

Toen ik hier een paar jaar geleden kwam wonen was die kabel aan de bovenkant ook al wat smerig met hetzelfde zwarte spul maar toen was het veel viscoser dan nu en ging ik uit van iets van afdichtingsspul. Dat heb ik destijds schoongemaakt en heb het daarna ook niet meer gezien.

Ik vermoed dat de hoge temperaturen van de laatste dagen de oorzaak zijn dat het nu vloeibaarder is geworden en is gaan lopen.

Hierbij een update. Ik had bovenstaande verhaal en foto voor de zekerheid ook bij Liander aangemeld naar aanleiding waarvan ik vanavond teruggebeld ben.

Degene die ik aan de lijn had zei dat hij me belde vanwege mijn melding en gaf aan dat ze hiervoor iemand langs gingen sturen en vroeg mij ook of ik de komende 2 uur thuis zou zijn mocht dat nodig zijn. Klonk best spannend meteen zo’n vraag, gelukkig ik was gewoon thuis. Vervolgens gaf hij aan dat hij me zou doorverbinden naar de technische afdeling zodat die nog wat vragen konden stellen voor een juiste inschatting.

Na kort in de wacht gestaan te hebben werd ik gevraagd of het zwarte spul wat eruit liep warm aanvoelde toen ik het zaterdag weghaalde (wat niet het geval was) en of ik even aan het kastje boven de kabel wilde voelen of dit flink warm of heet aanvoelde, ook dit was niet het geval, was handwarm.
Hiermee was vast komen te staan dat het gelukkig geen urgent geval was. Degene aan de telefoon gaf aan dat de vloeistof die eruit liep teer is en dat dit vroeger gebruikt werd als afdichting. Waarop ik aangaf dat die grote druppel tussen de twee plastic delen keihard was en dat dat er meer uit zag als een afdichting maar daar werd niet op ingegaan.

Hij sprak verder over het saneren van het zwarte kastje waar de kabel in verdwijnt en dat hiervoor dan ook de stroom bij de buren eraf moet dus wel wat overlast zou geven in de straat.

Iemand van de planning gaat me binnen twee weken bellen voor het maken van een afspraak om te komen kijken wat er moet gebeuren. Werd wel vluchtig gezegd dat als de teer op was of zoiets dat het dan misschien niet hoefde.
Word dus even afwachten tot ik gebeld ben en ben erg benieuwd of er na inspectie daadwerkelijk gesaneerd moet gaan worden. En zo ja of de huidige smeltzekeringen dan worden vervangen door automaten.

Laat wel weten wat er uit gaat komen.

[ Voor 22% gewijzigd door Vliegvlug op 04-06-2026 00:18 ]

[Annuk]

Vliegvlug schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 19:34:
[...]


Hierbij een update op bovenstaande verhaal.

Ik denk dat je de update zelf vergeten bent

[Vliegvlug]

Annuk schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 19:38:
[...]

Ik denk dat je de update zelf vergeten bent

offtopic:
Oeps, blijkbaar bij het wegleggen van mijn iPad onbewust op versturen gedrukt.
Ga het aanvullen! Aangevuld!

[ Voor 6% gewijzigd door Vliegvlug op 03-06-2026 20:28 ]

[Annuk]

Vliegvlug schreef op woensdag 3 juni 2026 @ 19:34:
[...]

Hierbij een update. Ik had bovenstaande verhaal en foto voor de zekerheid ook bij Liander aangemeld naar aanleiding waarvan ik vanavond teruggebeld ben.

Degene die ik aan de lijn had zei dat hij me belde vanwege mijn melding en gaf aan dat ze hiervoor iemand langs gingen sturen en vroeg mij ook of ik de komende 2 uur thuis zou zijn mocht dat nodig zijn. Klonk best spannend meteen zo’n vraag, gelukkig ik was gewoon thuis. Vervolgens gaf hij aan dat hij me zou doorverbinden naar de technische afdeling zodat die nog wat vragen konden stellen voor een juiste inschatting.

Die vraag is inderdaad om evt een urgente storing oftewel een storingsmonteur aan te sturen en die heeft een tijd van 2u om op de plek te komen in principe.

Na kort in de wacht gestaan te hebben werd ik gevraagd of het zwarte spul wat eruit liep warm aanvoelde toen ik het zaterdag weghaalde (wat niet het geval was) en of ik even aan het kastje boven de kabel wilde voelen of dit flink warm of heet aanvoelde, ook dit was niet het geval, was handwarm.

Tip voor de volgende keer als je het merkt, direct even de kabel en de hoofdzekering kast voelen

Hiermee was vast komen te staan dat het gelukkig geen urgent geval was. Degene aan de telefoon gaf aan dat de vloeistof die eruit liep teer is en dat dit vroeger gebruikt werd als afdichting. Waarop ik aangaf dat die grote druppel tussen de twee plastic delen keihard was en dat dat er meer uit zag als een afdichting maar daar werd niet op ingegaan.

Lijkt me niet direct teer maar wat jij in je vorige bericht al aangaf olie of mogelijk het "smelten" van de afdichting door temperatuur, je hebt geen GPLK kabel en dan zou je ook geen teervulling moeten hebben in de aansluiting.
Tegenwoordig worden vaste rubberen ringen gebruikt voor de opvulling en klemmen van de kabel, vroeger werd er soort tape gebruikt (ben ff de naam kwijt), en die kan bij enorme warmte vloeien/zacht worden en iets druppen.

Hij sprak verder over het saneren van het zwarte kastje waar de kabel in verdwijnt en dat hiervoor dan ook de stroom bij de buren eraf moet dus wel wat overlast zou geven in de straat.

Iemand van de planning gaat me binnen twee weken bellen voor het maken van een afspraak om te komen kijken wat er moet gebeuren. Werd wel vluchtig gezegd dat als de teer op was of zoiets dat het dan misschien niet hoefde.
Word dus even afwachten tot ik gebeld ben en ben erg benieuwd of er na inspectie daadwerkelijk gesaneerd moet gaan worden. En zo ja of de huidige smeltzekeringen dan worden vervangen door automaten.

Laat wel weten wat er uit gaat komen.

Ligt eraan wat voor kabel en aansluitkast het is hoe en of wat er gesaneerd wordt, zo op het oog (ligt ook aan het trace) mag de kabel nog onder spanning worden gesaneerd (hangen nog meer randvoorwaarden aan).

De aansluitkast is ook de vraag en vanaf hier niet te zien of te zeggen, kan vervangen worden maar blijft mogelijk ook zitten, en afhankelijk van hoe en wat kan ook alleen de aansluitkast dan vervangen worden voor een "schone" en blijf je gewoon smeltzekeringen houden (zou ik liever wel hebben persoonlijk, kan namelijk veel meer hebben dan automaten en zijn kwalitatief een stuk fijner en beter + je bent altijd verzekerd van een nieuwe als ie wel kapot gaat).

[devriesjande]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 10:43:
[...
Tegenwoordig worden vaste rubberen ringen gebruikt voor de opvulling en klemmen van de kabel, vroeger werd er soort tape gebruikt (ben ff de naam kwijt)

Zelf vulkaniserende tape?

[Annuk]

devriesjande schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 12:02:
[...]

Haha die inderdaad
Of een variant daarop...

[ Voor 7% gewijzigd door Annuk op 04-06-2026 12:04 ]

[Pizzalucht]

Verkeerde topic.

[ Voor 93% gewijzigd door Pizzalucht op 04-06-2026 12:09 ]

[Annuk]

Pizzalucht schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 12:05:
Wat zouden jullie gebruiken om een dubbele 16mm MLB te monteren aan de muur? En hoe krijg je zo'n buis mooi recht? Het blijft er toch een beetje rommelig uit zien vergeleken met een koperen buis die mooi recht is.

Forgive my ignorance, maar MLB?

[Pizzalucht]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 12:09:
[...]


Forgive my ignorance, maar MLB?

Meerlagenbuis. Sorry, verkeerde topic, moest in "[DIY] Het klussende Tweaker Q, A & showcase topic".

[Annuk]

Pizzalucht schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 12:10:
[...]

Meerlagenbuis. Sorry, verkeerde topic, moest in "[DIY] Het klussende Tweaker Q, A & showcase topic".

Ik denk al... In principe doe je elektra al niet door koperen of stalen buis oid heen

Al zie ik het wel eens op schuttingen waar dan een YMvK doorheen gaat voor b.v. een lampje.

[JCQ]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 12:12:
[...]


Ik denk al... In principe doe je elektra al niet door koperen of stalen buis oid heen

Al zie ik het wel eens op schuttingen waar dan een YMvK doorheen gaat voor b.v. een lampje.

In Engeland (landelijke omgeving in het zuiden) zag ik het ook hier en daar met soort van VD-draad er los in. Zal met de verplichting komen om die buizen te aarden, neem ik aan? Anders best wel link.

[ Voor 3% gewijzigd door JCQ op 04-06-2026 13:24 ]

[flaskk]

JCQ schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:23:
[...]

Zal met de verplichting komen om die buizen te aarden, neem ik aan? Anders best wel link.

Onze woning voormalig huur zat ook alles nog in stalen buis. En zelfs soort van touw draad die aangesloten was. Ik vraag mij of in hoeverre een woning coöperatie verantwoordelijk wordt geacht als het mis gaat. (Staan nog aantal hier in het rijtje die al 40 jaar geen update hebben gehad) Eentje toevallig verkocht

[ProgMAN]

Hej Tweakers, de woningbouwstichting heeft bij mij de stoppenkast vervangen omdat ik een verzwaring van 1-fase 25A naar 1-fase 35/40A heb aangevraagd bij Enexis. Dit kon ik nog snel voor 1 juli kostenloos regelen. Er was nog geen hoofdschakelaar in de oude stoppenkast aanwezig. De monteur heeft daarom bij de eerste schouw al direct besloten dat de stoppenkast vervangen moest worden aangezien er in de oude kast allemaal verschillende merken groepen waren gebruikt.

De stoppenkast is nu door een andere monteur gemonteerd. Bij de montage zijn er gelijk twee extra groepen in gezet voor toekomstig gebruik. Op de 1 extra groep is (voor nu) de beltrafo gemonteerd en in de toekomst mogelijk een kleine airco. De 2e extra groep gaat gebruikt worden voor een thuisaccu (met stekker) is voor nu uitgeschakeld. Hiervoor moet nog een kabel naar de zolder worden getrokken. Ook moet er een nieuwe wcd gemonteerd worden. Dit wordt pas over een aantal weken gedaan. De fornuisgroep is overgezet vanuit de oude stoppenkast, tevens de PV groep en ook de beltrafo. De andere groepen en hoofdschakelaar zijn volledig nieuw.

Ik ben niet goed thuis in elektra, maar probeer wel mijn kennis wel te verhogen door o.a. het lezen van deze topic. Graag zou ik jullie mening of tips willen hebben of deze montage correct is uitgevoerd. Ik kan dan eventueel terugkoppelen naar de woningbouwstichting. De monteur had wat moeite om de buitenkap op de stoppenkast te zetten. Ik heb tussendoor even foto's gemaakt en wat mij opvalt is dat er bij de linker aardlekschakelaar (bovenste rij) draden aan de onderzijde zijn gemonteerd en er ook een kamrail aanwezig is. Mag dit wel? Ik denk dat hierdoor de aardlek naar boven wordt gedrukt. Wat mij verder opvalt is dat er soms koper uiteindes van de draden zichtbaar zijn. Ook zag ik de monteur geen momentschroevendraaier gebruiken voor het nadraaien. Is dit verplicht? Maar misschien zien jullie nog meer zaken die belangrijk zijn.

edit:
typo, toevoeging

Stoppenkast en de kap er even afgehaald. De tekst op de labels klopt niet, ga ik nog aanpassen. Bovenste rij van links naar rechts:

1. Groen: Bovenverdieping en zolder
2. Groen: Benedenverdieping woonkamer + grote slaapkamer bovenverdieping
3. Groen: Beltrafo
4. Blauw: Hal/WC + keuken + enkele stopcontacten bovenverdieping
5. Blauw: Dubbele WCD in meterkast
6. Blauw: toekomstig gebruik, uitgeschakeld.

Onderste rij (hoofdschakelaar, automaat voor pv?, fornuisgroep en beltrafo):





2x aardlek met 3 groepen? Van links naar rechts groep 1 t/m 6.

[Justevo]

Ik wil zelf een Shelly PRO 3EM gaan plaatsen. Ik weet een klein beetje wat ik doe, maar niet genoeg om het te doen zonder navraag.

De CT klemmen wil ik plaatsen in de blauwe cirkel op de 3 fases die binnenkomen. De gok is dat het L1/2/3 van links naar rechts is (staat er niet op), geen ramp als dat verkeerd is, dat kan je makkelijk aanpassen.

De aftakking voor naar de Shelly wil ik vanwege de ruimte bij de rode cirkel doen net na de hoofdschakelaar, elke fase en de N met een WAGO klem aftakken naar de A/B/C/N van de Shelly. Is dat verstandig om op deze manier te doen?

De Shelly komt in de groene cirkel.

Schopje naar andere grote topic

[ Voor 2% gewijzigd door Septillion op 04-06-2026 13:56 ]

[LoneGunman]

Justevo schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:53:
Ik wil zelf een Shelly PRO 3EM gaan plaatsen. Ik weet een klein beetje wat ik doe, maar niet genoeg om het te doen zonder navraag.

De CT klemmen wil ik plaatsen in de blauwe cirkel op de 3 fases die binnenkomen. De gok is dat het L1/2/3 van links naar rechts is (staat er niet op), geen ramp als dat verkeerd is, dat kan je makkelijk aanpassen.

De aftakking voor naar de Shelly wil ik vanwege de ruimte bij de rode cirkel doen net na de hoofdschakelaar, elke fase en de N met een WAGO klem aftakken naar de A/B/C/N van de Shelly. Is dat verstandig om op deze manier te doen?

De Shelly komt in de groene cirkel.[Afbeelding]

[mbr]Schopje naar andere grote topic[/]

Losse lasklemmen in de groepenkast mag sowieso niet. Zodra ze op een DIN-rail zitten dan wel weer

[Septillion]

@Justevo Op zich is het prima om de CT's in de blauwe circel te plaatsen. Alleen kan dat niet spanningsloos als je geen automaten als hoofdschakelaar hebt of je zegelrecht hebt.

Alleen de spanning mag je NIET van achter de hoofschakelaar halen. De Shelly moet achter een max 16A automaat komen. Gezien je 3-fase wilt meten zal je dus een 3-fase (3P+N of 4P) automaat of aardlekautomaat moeten plaatsen.

En inderdaad, losse Wago is een nono in de meterkast.

[ Voor 6% gewijzigd door Septillion op 04-06-2026 14:02 ]

[dragonhaertt]

Justevo schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:53:
Ik wil zelf een Shelly PRO 3EM gaan plaatsen. Ik weet een klein beetje wat ik doe, maar niet genoeg om het te doen zonder navraag.

De CT klemmen wil ik plaatsen in de blauwe cirkel op de 3 fases die binnenkomen. De gok is dat het L1/2/3 van links naar rechts is (staat er niet op), geen ramp als dat verkeerd is, dat kan je makkelijk aanpassen.

De aftakking voor naar de Shelly wil ik vanwege de ruimte bij de rode cirkel doen net na de hoofdschakelaar, elke fase en de N met een WAGO klem aftakken naar de A/B/C/N van de Shelly. Is dat verstandig om op deze manier te doen?

De Shelly komt in de groene cirkel.[Afbeelding]

[mbr]Schopje naar andere grote topic[/]

De voeding naar de shelly zelf moet wel afgezekerd zijn, dus die mag je niet direct na je hoofdschakelaar aansluiten. (rode cirkel)
Je zal dan helaas toch een extra 3-fase (aardlek)automaat moeten plaatsen voor de shelly.
Nu kan je deze 3-fase groep gelukkig straks ook gebruiken voor andere 3-fase apparaten als je die in de toekomst gaat gebruiken.

[Justevo]

Septillion schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:01:
@Justevo Op zich is het prima om de CT's in de blauwe circel te plaatsen. Alleen kan dat niet spanningsloos als je geen automaten als hoofdschakelaar hebt of je zegelrecht hebt.

Alleen de spanning mag je NIET van achter de hoofschakelaar halen. De Shelly moet achter een max 16A automaat komen. Gezien je 3-fase wilt meten zal je dus een 3-fase (3P+N of 4P) automaat of aardlekautomaat moeten plaatsen.

En inderdaad, losse Wago is een nono in de meterkast.

LoneGunman schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:59:
[...]

Losse lasklemmen in de groepenkast mag sowieso niet. Zodra ze op een DIN-rail zitten dan wel weer

dragonhaertt schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:17:
[...]

De voeding naar de shelly zelf moet wel afgezekerd zijn, dus die mag je niet direct na je hoofdschakelaar aansluiten. (rode cirkel)
Je zal dan helaas toch een extra 3-fase (aardlek)automaat moeten plaatsen voor de shelly.
Nu kan je deze 3-fase groep gelukkig straks ook gebruiken voor andere 3-fase apparaten als je die in de toekomst gaat gebruiken.

Ik wilde daarvoor een WAGO adapter gebruiken die je ook op de bovenste rail tussenin ziet zitten. Maar als je er per se een automaat tussen moet zetten wordt het wel een heel ander verhaal. Ik vrees dat dat mijn pet te boven gaat want ik heb geen idee waar ik dan de 3-fases veilig van kan aftakken naar de automaat.

Is zo'n automaat wel nodig als de Shelly enkel 3 fase meet en niet 3 fase gebruikt? Of in ieder geval amper iets. Het gaat enkel om de voeding van elke fase die naar de Shelly moet.

[ Voor 21% gewijzigd door Justevo op 04-06-2026 14:33 ]

[Annuk]

JCQ schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:23:
[...]

In Engeland (landelijke omgeving in het zuiden) zag ik het ook hier en daar met soort van VD-draad er los in. Zal met de verplichting komen om die buizen te aarden, neem ik aan? Anders best wel link.

Bij mijn weten is het inderdaad een eis in Engeland om die buis dan ook te aarden, maar dat weet ik niet zeker, ben zo niet direct op de hoogte van de geldende normen daar.

flaskk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:30:
[...]

Onze woning voormalig huur zat ook alles nog in stalen buis. En zelfs soort van touw draad die aangesloten was. Ik vraag mij of in hoeverre een woning coöperatie verantwoordelijk wordt geacht als het mis gaat. (Staan nog aantal hier in het rijtje die al 40 jaar geen update hebben gehad) Eentje toevallig verkocht

Was vroeger inderdaad een standaard incl. jute bedrading, mag al een heel aantal jaren niet meer, bij vervanging/aanpassingen moet alles in kunststof/pvc buis en nieuwe bedrading met VD.

[Annuk]

ProgMAN schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:37:
Hej Tweakers, de woningbouwstichting heeft bij mij de stoppenkast vervangen omdat ik een verzwaring van 1-fase 25A naar 1-fase 35/40A heb aangevraagd bij Enexis. Dit kon ik nog snel voor 1 juli kostenloos regelen. Er was nog geen hoofdschakelaar in de oude stoppenkast aanwezig. De monteur heeft daarom bij de eerste schouw al direct besloten dat de stoppenkast vervangen moest worden aangezien er in de oude kast allemaal verschillende merken groepen waren gebruikt.

De stoppenkast is nu door een andere monteur gemonteerd. Bij de montage zijn er gelijk twee extra groepen in gezet voor toekomstig gebruik. Op de 1 extra groep is (voor nu) de beltrafo gemonteerd en in de toekomst mogelijk een kleine airco. De 2e extra groep gaat gebruikt worden voor een thuisaccu (met stekker) is voor nu uitgeschakeld. Hiervoor moet nog een kabel naar de zolder worden getrokken. Ook moet er een nieuwe wcd gemonteerd worden. Dit wordt pas over een aantal weken gedaan. De fornuisgroep is overgezet vanuit de oude stoppenkast, tevens de PV groep en ook de beltrafo. De andere groepen en hoofdschakelaar zijn volledig nieuw.

Ik ben niet goed thuis in elektra, maar probeer wel mijn kennis wel te verhogen door o.a. het lezen van deze topic. Graag zou ik jullie mening of tips willen hebben of deze montage correct is uitgevoerd. Ik kan dan eventueel terugkoppelen naar de woningbouwstichting. De monteur had wat moeite om de buitenkap op de stoppenkast te zetten. Ik heb tussendoor even foto's gemaakt en wat mij opvalt is dat er bij de linker aardlekschakelaar (bovenste rij) draden aan de onderzijde zijn gemonteerd en er ook een kamrail aanwezig is. Mag dit wel? Ik denk dat hierdoor de aardlek naar boven wordt gedrukt. Wat mij verder opvalt is dat er soms koper uiteindes van de draden zichtbaar zijn. Ook zag ik de monteur geen momentschroevendraaier gebruiken voor het nadraaien. Is dit verplicht? Maar misschien zien jullie nog meer zaken die belangrijk zijn.

edit:
typo, toevoeging

Stoppenkast en de kap er even afgehaald. De tekst op de labels klopt niet, ga ik nog aanpassen. Bovenste rij van links naar rechts:

1. Groen: Bovenverdieping en zolder
2. Groen: Benedenverdieping woonkamer + grote slaapkamer bovenverdieping
3. Groen: Beltrafo
4. Blauw: Hal/WC + keuken + enkele stopcontacten bovenverdieping
5. Blauw: Dubbele WCD in meterkast
6. Blauw: toekomstig gebruik, uitgeschakeld.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Onderste rij (hoofdschakelaar, automaat voor pv?, fornuisgroep en beltrafo):

[Afbeelding]

[Afbeelding]

2x aardlek met 3 groepen? Van links naar rechts groep 1 t/m 6.

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Zo te zien is die afgaande bedrading bij je groene aardlekschakelaar naar je kookgroep toe, dat betekent nu ook direct dat er op de groene aardlekschakelaar niets meer toegevoegd mag worden tenzij goede aantoonbare berekeningen (vuistregel tegenwoordig max 4 groepen op een aardlekschakelaar).

En persoonlijk vind ik het nog een rommeltje... Voor een paar euro meer was alles helemaal netjes geweest en alles van Schneider ipv nog zo te rommelen.

[Septillion]

@Justevo Het is een aangesloten device, en meten is een vorm van gebruiken. Dus ja, hoort automaat te hebben. En Shelly noemt expliciet nog max 16A afzekeren.

Dat het standaard weinig verbruikt is een drogreden. Mijn ledlampje boven mijn hoofd verbruikt ook amper iets. Maar je hoort wel te beveiligen voor als er wat mis gaat.

Maar qua aftakken, dat is eigenlijk gewoon hetzelfde als dat je nu al van plan was... Alleen zit er dan wel een automaat tussen. Het wordt er niet complexer of spannende van dan wat je al van plan was. Wel veiliger

[Annuk]

Septillion schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:39:
@Justevo Het is een aangesloten device, en meten is een vorm van gebruiken. Dus ja, hoort automaat te hebben. En Shelly noemt expliciet nog max 16A afzekeren.

Dat het standaard weinig verbruikt is een drogreden. Mijn ledlampje boven mijn hoofd verbruikt ook amper iets. Maar je hoort wel te beveiligen voor als er wat mis gaat.

Maar qua aftakken, dat is eigenlijk gewoon hetzelfde als dat je nu al van plan was... Alleen zit er dan wel een automaat tussen. Het wordt er niet complexer of spannende van dan wat je al van plan was. Wel veiliger

@Justevo
Je kan ook nog zoeken naar rijgklemmen met buis/glaszekering houder, dan dus aftakken op de hoofdschakelaar zoals je van plan was, zekeringhouder ertussen en dan de Shelly.
In principe hetzelfde als een 3P+N (aardlek)automaat maar iets kleiner en echt per fase gezekerd.

Maar voor de/je eigen veiligheid zou ik adviseren (zeker als je geen automaten als hoofdzekering hebt) om de CT-klemmen boven de hoofdschakelaar te plaatsen, en heb je boven de HS aftakkingen dan om de totale bundel per fase heen.

[Septillion]

@ProgMAN Op zich zit de kookgroep zo wel prima, ook met de kamrail. Maar het verdient geen schoonheidsprijs. Zeker ook niet wegens de positie van de kookgroep versus de andere groepen. De labelkleur klopt gelukkig wel.

Persoonlijk ook niet zo'n van van dat vage gekrabbel onder automaten. Ben dan meer fan van nummering en een complete groepbeschrijving op de deur..

Maar eigenlijk mist er dan voor de 1x40A situatie met PV en een thuisaccu wel een REM automaat. Gezien je aardlekschakelaars maar 40A zijn en je nu een stuk meer beschikbaar hebt.

En net als voor PV geen fan van om de aardlek met de verbruikersgroepen te delen.

En qua accu, knip lekker de stekker eraf als je toch een eigen groep hebt

[ Voor 3% gewijzigd door Septillion op 04-06-2026 14:47 ]

[dragonhaertt]

Justevo schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:18:
Is zo'n automaat wel nodig als de Shelly enkel 3 fase meet en niet 3 fase gebruikt? Of in ieder geval amper iets. Het gaat enkel om de voeding van elke fase die naar de Shelly moet.

Amper iets is nog steeds iets. Als hij vanbinnen stuk gaat heb je een kortsluiting die niet afgezekerd is en knal je in het beste geval al je hoofdzekeringen (van de leverancier) er uit.
In het slechtste geval heb je brand in je meterkast en geen verzekering omdat het niet deugdelijk is aangesloten.

In het aansluitschema staat ook een zekering getekend:

[Septillion]

@Justevo Nog een andere goedkope en makkelijke oplossing omdat je volgens mij al busboard hebt is om de flexomaat kookgroep te vervangen door een flexomaat krachtgroep. Dus 1 extra flexomaat erbij, flexomaat brug erover en brug op de N.

Enige is dat die 3 flexomaten wel op dezelfde aardlekschakelaar moeten. Dus of alle 3 in de linker 6 of in de rechter 6 op de rij.

Dan zou je die groep daarna zowel voor je kookplaat als je Shelly kunnen gebruiken.

[Justevo]

Septillion schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:39:
@Justevo Het is een aangesloten device, en meten is een vorm van gebruiken. Dus ja, hoort automaat te hebben. En Shelly noemt expliciet nog max 16A afzekeren.

Dat het standaard weinig verbruikt is een drogreden. Mijn ledlampje boven mijn hoofd verbruikt ook amper iets. Maar je hoort wel te beveiligen voor als er wat mis gaat.

Maar qua aftakken, dat is eigenlijk gewoon hetzelfde als dat je nu al van plan was... Alleen zit er dan wel een automaat tussen. Het wordt er niet complexer of spannende van dan wat je al van plan was. Wel veiliger

Fair enough.

Ik durf het wel aan om na de hoofdschakelaar te werken. Is zo'n aftakblokje die je in de hoofdschakelaar kan zetten dan wel veilig genoeg? Om die dan door te lussen naar de 3 fase automaat.

[Annuk]

Septillion schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:52:
@Justevo Nog een andere goedkope en makkelijke oplossing omdat je volgens mij al busboard hebt is om de flexomaat kookgroep te vervangen door een flexomaat krachtgroep. Dus 1 extra flexomaat erbij, flexomaat brug erover en brug op de N.

Enige is dat die 3 flexomaten wel op dezelfde aardlekschakelaar moeten. Dus of alle 3 in de linker 6 of in de rechter 6 op de rij.

Dan zou je die groep daarna zowel voor je kookplaat als je Shelly kunnen gebruiken.

@Justevo
Andere oplossing is natuurlijk evt een 3P+N B16 30mA aardlekautomaat plaatsen in dat kastje links onder.
Dit ter vervanging van je huidige kookgroep. Dan kan je daarop je kookplaat aansluiten + de Shelly.
En dan houd je 2 losse 1F groepen "over"

[eatme]

@Justevo Kan je niet op 3 van de groepen die elk op een fase zitten een aftakblokje zetten en de Shelly daar mee voeden? Dat scheelt je weer een 3F automaat en 4xruimte

[Annuk]

eatme schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 16:06:
@Justevo Kan je niet op 3 van de groepen die elk op een fase zitten een aftakblokje zetten en de Shelly daar mee voeden? Dat scheelt je weer een 3F automaat en 4xruimte

Niet op deze manier, dan moet @Justevo de methode van @Septillion hanteren d.m.v. een koppelbrug en een nul-koppeling op de groepen die daarvoor gebruikt worden, denk dat dat technisch niet ideaal is ivm de normale 1F groepen die nu in gebruik zijn

[Septillion]

@eatme Nee, dat kan en mag niet. Het is een enkel device dus het mag niet. Het kan niet omdat het een enkele N heeft.

[eatme]

Bedankt voor de terugkoppeling, daarom blijf ik ook maar in de ICT

[TKroon]

Justevo schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:53:
Ik wil zelf een Shelly PRO 3EM gaan plaatsen. Ik weet een klein beetje wat ik doe, maar niet genoeg om het te doen zonder navraag.

De CT klemmen wil ik plaatsen in de blauwe cirkel op de 3 fases die binnenkomen. De gok is dat het L1/2/3 van links naar rechts is (staat er niet op), geen ramp als dat verkeerd is, dat kan je makkelijk aanpassen.

De aftakking voor naar de Shelly wil ik vanwege de ruimte bij de rode cirkel doen net na de hoofdschakelaar, elke fase en de N met een WAGO klem aftakken naar de A/B/C/N van de Shelly. Is dat verstandig om op deze manier te doen?

De Shelly komt in de groene cirkel.[Afbeelding]

[mbr]Schopje naar andere grote topic[/]

Je hoeft je Shelly niet 3-fase aan te sluiten. Je kunt deze gewoon aftakken van een groep die daar ruimte voor heeft. De Shelly snapt zelf namelijk de faseverschuiving van de CT-klemmen.

[Juerd]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 14:29:
[...]
Bij mijn weten is het inderdaad een eis in Engeland om die buis dan ook te aarden, maar dat weet ik niet zeker, ben zo niet direct op de hoogte van de geldende normen daar.

Dat is volgens mij bij ons en in het VK niet verschillend: een metalen gestel met daarin enkelgeïsoleerde dingen moet zijn geaard.

Metalen buizen in wanden e.d., die niet aanraakbaar zijn, zijn geen metalen gestellen. Als de aardedraad zelf wel geïsoleerd is en de inbouwdozen van plastic zijn, mag je volgens mij nog steeds in theorie wel metalen buizen gebruiken (voor zover die de draad niet kunnen beschadigen). Een bestaande metalen buis hoeft dus niet altijd vervangen te worden, en zelfs nieuwe aanleg zou kunnen (al zou ik echt niet kunnen bedenken waarom je dat in vredesnaam zou willen).

Overigens moeten buizen in geleidende vloeren (zoals beton) sinds NEN 1010:1962 van isolatiemateriaal zijn (tot 1984 gold daarbij een uitzondering voor geleidende vloeren met geaarde wapening). Die bepaling is vervallen per NEN 1010:2007. Het lijkt erop dat je sinds dien dus wel weer metalen buizen mag gebruiken in zo'n vloer; het is mij niet helemaal duidelijk of de niet-aanraakbare metalen buis dan geaard moet zijn, of dat je kunt volstaan met het aarden van de wapening van de vloer. (Maar dat is voor badkamers ook totaal onduidelijk: de NPR 5310 lijkt totaal inconsistent omtrent de veiligheidsrisico's van geleidende vloeren, en magische eigenschappen toe te kennen aan de afwezigheid van wapening die doorloopt naar andere ruimten.)

[ Voor 25% gewijzigd door Juerd op 04-06-2026 16:35 ]

[Juerd]

ProgMAN schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:37:
De monteur had wat moeite om de buitenkap op de stoppenkast te zetten. Ik heb tussendoor even foto's gemaakt en wat mij opvalt is dat er bij de linker aardlekschakelaar (bovenste rij) draden aan de onderzijde zijn gemonteerd en er ook een kamrail aanwezig is. Mag dit wel? Ik denk dat hierdoor de aardlek naar boven wordt gedrukt. Wat mij verder opvalt is dat er soms koper uiteindes van de draden zichtbaar zijn. Ook zag ik de monteur geen momentschroevendraaier gebruiken voor het nadraaien. Is dit verplicht? Maar misschien zien jullie nog meer zaken die belangrijk zijn.

Ik vind het prutswerk. Die draden en kamrail mochten wel samen, maar de draden moeten dan aan de kant van het bewegende deel komen, oftewel achter de kamrail. Het is verplicht om een momentschroevendraaier te gebruiken, want anders kun je je niet houden aan het voorschrift van de fabrikant.

Dat zichtbare koper getuigt ook van slordig werken, maar ik vind het hier nog wel meevallen. Het is overigens nog niet verboden om aanraakgevaarlijke delen onder de kap te hebben. Plastic onder de klem is erger - zoals bij de 2e groengele aardedraad vanaf rechts het geval lijkt te zijn.

[ Voor 4% gewijzigd door Juerd op 04-06-2026 16:49 ]

[Annuk]

TKroon schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 16:19:
[...]

Je hoeft je Shelly niet 3-fase aan te sluiten. Je kunt deze gewoon aftakken van een groep die daar ruimte voor heeft. De Shelly snapt zelf namelijk de faseverschuiving van de CT-klemmen.

Ben zelf niet geheel bekend met de Shelly 3EM, en geloof je dat deze zelf de fase verschuiving/draaiing van 120gr kan bepalen.
Maar de Shelly kan niet de referentie spanning zo lezen en zo krijg je in deze dus ook afwijkende meet-waardes wat betreft vermogen.
En wat ik al eens eerder heb gezegd maken het wel eens mee dat er 30V verschil zit/zat tussen de fases bij de wijk-transformator, en dat is toch ook een flink verschil dan in meet-afwijking.

[Xander]

Juerd schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 16:46:
[...]


Ik vind het prutswerk. Die draden en kamrail mochten wel samen, maar de draden moeten dan aan de kant van het bewegende deel komen, oftewel achter de kamrail.

En dan niet onder de aardlekschakelaar, maar onder de eerste automaat zo te zien...

Ik ken dit spul niet goed persoonlijk, maar dat gat bij het fasecontact en het hapje achter het nulcontact zitten er vast niet per ongeluk...

@ProgMAN Ik snap vooral niet zo dat ze niet gewoon 2 automaten + de kookgroep achter de eerste aardlekschakelaar en 4 automaten achter de 2e aardlekschakelaar hebben gezet, dat had een hoop gepruts gescheeld.

edit:

Oh, wacht... misschien had de monteur geen Schneider kookgroep.

En zoals gezegd mis je een remautomaat. Tenzij je PV maar maximaal 5A kan leveren en je 1x35A krijgt?

[ Voor 3% gewijzigd door Xander op 04-06-2026 17:01 ]

[Justevo]

TKroon schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 16:19:
[...]

Je hoeft je Shelly niet 3-fase aan te sluiten. Je kunt deze gewoon aftakken van een groep die daar ruimte voor heeft. De Shelly snapt zelf namelijk de faseverschuiving van de CT-klemmen.

Zolang deze vanaf de uitgang van een automaat komen zou dat inderdaad toch geen verschil moeten maken qua veiligheid? Zolang je maar aftakt van drie automaten die alle drie op een van de 3 fases zitten denk ik?

[Septillion]

@Justevo Nee, want daarmee breek je dus de absolute scheiding die je wilt hebben tussen je groepen. Dat zijn volledig gescheiden delen en je wilt gegarandeerd hebben dat als de groep uit staat dat er geen mogelijkheid is dat er wel spanning is. Hetzij via een lek of defect.

Maar ook andersom, als je de groep waar je de N op hebt uit zet is die weg. Wel ergens fase op maar geen N is ook een grote no-no.

Dus nee, dat is absoluut niet goed.

[Septillion]

TKroon schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 16:19:
[...]

Je hoeft je Shelly niet 3-fase aan te sluiten. Je kunt deze gewoon aftakken van een groep die daar ruimte voor heeft. De Shelly snapt zelf namelijk de faseverschuiving van de CT-klemmen.

Zonder een spanning en fasemeting kan je nooit een goede energiemeting doen.

Je zou mogelijk de faseverschuiving kunnen schatten als de load redelijk power factor van 1 heeft. Maar dan nog kan de spanning tussen je fases ook verschillen dus is het compleet niet nauwkeurig.

Naast dat een Shelly dat volgens mij helemaal niet ondersteund. Hoe hoeft inderdaad geen 3-fase te meten. Maar de stroommeting en spanningsmeting voor één van de 3 moet dezelfde zijn. Dus alle 3 naar dezelfde fase, alle 3 naar een ander of 2 naar één fase, laatste naar een tweede. Allemaal prima als de spanningsklem en stroomklem maar matchen.

[Juerd]

Justevo schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 13:53:
Ik wil zelf een Shelly PRO 3EM gaan plaatsen. Ik weet een klein beetje wat ik doe, maar niet genoeg om het te doen zonder navraag.

[...]

Je hebt dezelfde vraag ook op Reddit gesteld. Ik vind cross-posting van een vraag op twee platformen niet respectvol naar mensen die vrijwillig helpen. De meesten van ons kijken niet op dat andere platform, zien dus niet dat je al heel wat nuttige antwoorden hebt gehad, en steken moeite in het schrijven van een volkomen overbodige reactie.

Het is beter als je het op 1 plek vraagt en een dag afwacht of er een nuttig antwoord tussen zit. Zo niet, dan kun je het altijd nog ergens ergens anders vragen. Je vraagt het hier aan mensen (vanwege de veiligheid wel verstandig), niet aan AI, maar dat betekent dus dat het het echte mensen daadwerkelijk echte tijd en echte moeite kost.

[TKroon]

Excuus, jullie hebben gelijk. Deze sluit je wel aan op alle fases inderdaad. Ik meet zelf met een 1 fase meter 2 verschillende fases (met CT), waarop ik zelf de correctie toepas. Dit is inderdaad niet 100% nauwkeurig omdat die andere fase een andere spanning kan hebben.

Dan kun je inderdaad niet de spanning van 3 losse automaten pakken, maar zul je een eigen 3-fase groep moeten maken voor de Shelly.

[m_rick]

Ik heb een vraag over schakelmateriaal van GIRA.

Een vriend van mij heeft recent een nieuwbouwhuis betrokken, en ik heb wat elektra werk gedaan. Hij heeft in zijn huis schakelmateriaal van GIRA. Zo heb ik een Shelly dimmer geïnstalleerd en daarbij de bestaande schakelaar door deze pulsschakelaar vervangen. Dit is een nieuw model schakelaar, waarbij ook een andere bedieningswip nodig is.

Probleem: De wip zit te diep en kan niet bewegen. Het lijkt er op dat het klemstuk (zwarte profiel achter de wip) te klein is voor het afdekraam en daardoor te diep komt te zitten (hij klemt het afdekraam ook niet af) Daardoor komt de wip ook te diep te zitten, en kan deze niet heen- en weer bewegen.

Herkent iemand dit? En wat kan ik hier aan doen?

[Annuk]

m_rick schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 19:37:
Ik heb een vraag over schakelmateriaal van GIRA.

Een vriend van mij heeft recent een nieuwbouwhuis betrokken, en ik heb wat elektra werk gedaan. Hij heeft in zijn huis schakelmateriaal van GIRA. Zo heb ik een Shelly dimmer geïnstalleerd en daarbij de bestaande schakelaar door deze pulsschakelaar vervangen. Dit is een nieuw model schakelaar, waarbij ook een andere bedieningswip nodig is.

Probleem: De wip zit te diep en kan niet bewegen. Het lijkt er op dat het klemstuk (zwarte profiel achter de wip) te klein is voor het afdekraam en daardoor te diep komt te zitten (hij klemt het afdekraam ook niet af) Daardoor komt de wip ook te diep te zitten, en kan deze niet heen- en weer bewegen.

Herkent iemand dit? En wat kan ik hier aan doen?

Toevallig het inbouwdeel te diep in de muur en geen opvul ringen gebruikt?
Want dit is evt wel een typisch voorbeeld daarvan..
En dan icm te hard de bedieningswip erop willen drukken en ligt de complete boel te diep en krijg je dit....

[Vliegvlug]

m_rick schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 19:37:
Ik heb een vraag over schakelmateriaal van GIRA.

Een vriend van mij heeft recent een nieuwbouwhuis betrokken, en ik heb wat elektra werk gedaan. Hij heeft in zijn huis schakelmateriaal van GIRA. Zo heb ik een Shelly dimmer geïnstalleerd en daarbij de bestaande schakelaar door deze pulsschakelaar vervangen. Dit is een nieuw model schakelaar, waarbij ook een andere bedieningswip nodig is.

Probleem: De wip zit te diep en kan niet bewegen. Het lijkt er op dat het klemstuk (zwarte profiel achter de wip) te klein is voor het afdekraam en daardoor te diep komt te zitten (hij klemt het afdekraam ook niet af) Daardoor komt de wip ook te diep te zitten, en kan deze niet heen- en weer bewegen.

Herkent iemand dit? En wat kan ik hier aan doen?

Bedoel je met “een nieuw model schakelaar” dit? :

De getoonde “klik hier”-link verwijst hiernaar toe: Nieuwe Gira schakelaars: beter maken wat al goed was

Zo niet dan is dat waarschijnlijk het probleem.

[m_rick]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 19:47:
[...]


Toevallig het inbouwdeel te diep in de muur en geen opvul ringen gebruikt?
Want dit is evt wel een typisch voorbeeld daarvan..
En dan icm te hard de bedieningswip erop willen drukken en ligt de complete boel te diep en krijg je dit....

Nee, de voorkant van de inbouwdoos is gelijk aan de muur, en het inbouwdeel komt strak op de muur. Dat zit gewoon strak. Zo heeft de vorige schakelaar er ook op gezeten. Of moet er nog een opvulring op het inbouwdeel komen?


Ik zit zelf te denken aan dat er een ander afdekraam op moet komen, maar van de afdekramen kan ik geen andere artikelnummers vinden.

Vliegvlug schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 19:49:
[...]

Bedoel je met “een nieuw model schakelaar” dit? :
[Afbeelding: Gira heeft nieuwe schakelaars sinds augustus 2024]
De getoonde “klik hier”-link verwijst hiernaar toe: Nieuwe Gira schakelaars: beter maken wat al goed was

Zo niet dan is dat waarschijnlijk het probleem.

Ja het gaat inderdaad om de nieuwe lijn schakelaars, en ik heb ook een bijpassende wip besteld.

Ik zal eens wat foto's maken en mijn vraag opnieuw posten

[Rimco]

@Justevo 1 module breed, 3 zekeringen voor de shelly:

[Thomox]

Ik heb een goodwe gw4200d-ns met 4800 Wp aangesloten in mijn groepenkast op een 25A alamat. Nu is mijn groepenkast toe aan een upgrade van 1x40A naar 3x25A en ben ik van plan deze set achter een 20A alamat (1module breed) te zetten. Gaat zoiets goed qua warmte dissipatie? De datasheet zegt max 19 A, maar dat heeft hij vrijwel nooit (hogere spanning).


Vaak max rond 18A, maar wel enkele uren aaneengesloten

[Annuk]

m_rick schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 20:01:
[...]

Nee, de voorkant van de inbouwdoos is gelijk aan de muur, en het inbouwdeel komt strak op de muur. Dat zit gewoon strak. Zo heeft de vorige schakelaar er ook op gezeten. Of moet er nog een opvulring op het inbouwdeel komen?


Ik zit zelf te denken aan dat er een ander afdekraam op moet komen, maar van de afdekramen kan ik geen andere artikelnummers vinden.


[...]

Ja het gaat inderdaad om de nieuwe lijn schakelaars, en ik heb ook een bijpassende wip besteld.

Ik zal eens wat foto's maken en mijn vraag opnieuw posten

Even gekke gedachte, heb niet alle lijnen schakelmateriaal per definitie in m'n hoofd, maar er zit meestal bij schakelaars zo'n "klemframe" bij die je moet monteren, zit deze wel juist?
Normaal gesproken is het: Inbouwdeel in de doos > afwerkraam erop > klemdeel erin zetten > schakelwip monteren

Dat klemdeel niet toevallig vergeten en/of achter het afwerkraam gemonteerd oid?

[Annuk]

Thomox schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 21:50:
Ik heb een goodwe gw4200d-ns met 4800 Wp aangesloten in mijn groepenkast op een 25A alamat. Nu is mijn groepenkast toe aan een upgrade van 1x40A naar 3x25A en ben ik van plan deze set achter een 20A alamat (1module breed) te zetten. Gaat zoiets goed qua warmte dissipatie? De datasheet zegt max 19 A, maar dat heeft hij vrijwel nooit (hogere spanning).


Vaak max rond 18A, maar wel enkele uren aaneengesloten

Voor warmte dispensatie is die 25A beter, dan zit je meer in de 80% regel te denken...
Let er wel op dat je in deze setup ook een REM-automaat moet gaan toepassen op de fase waarop je deze PV aansluit.

Beste is je omvormer ook veranderen/vernieuwen naar een 3F model, en dus ook zo aansluiten, ben je ook geen REM-automaat nodig (waarschijnlijk) en heb je meer kans dat je omvormer ook blijft werken i.v.m. belasting

[Thomox]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 22:04:
[...]


Voor warmte dispensatie is die 25A beter, dan zit je meer in de 80% regel te denken...
Let er wel op dat je in deze setup ook een REM-automaat moet gaan toepassen op de fase waarop je deze PV aansluit.

Beste is je omvormer ook veranderen/vernieuwen naar een 3F model, en dus ook zo aansluiten, ben je ook geen REM-automaat nodig (waarschijnlijk) en heb je meer kans dat je omvormer ook blijft werken i.v.m. belasting

Ik heb ook nu een automaat ertussen van 40A als maximaal begrenzing, die heeft die functie dus al.

Andere optie lijkt me een tikje grotere aardlekschakelaars (+bedrading) monteren, toch? Mag dat ook?

[Juerd]

Thomox schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 22:26:
[...]

Andere optie lijkt me een tikje grotere aardlekschakelaars (+bedrading) monteren, toch? Mag dat ook?

Ja, en dat is wat mij betreft de normale oplossing.

Een remautomaat is in mijn optiek een alternatieve oplossing, en ik begrijp niet goed waarom die vaak als enige wordt genoemd. Een remautomaat is goedkoper, maar neemt ruimte in en kost een deel van het warmtebudget van je groepenkast. Het is ook wat minder overzichtelijk, waardoor het makkelijker is om fouten te maken.

Ik zie een remautomaat een beetje als een kookgroep achter 2 enkelfase aardlekschakelaars. Het is een beetje een hack. Je kan daarmee besparen en dat maakt het al snel een zinnige oplossing, maar het is zeker niet de mooiste of beste oplossing. (Een significant verschil is natuurlijk dat die kookgroep minder ruimte inneemt, en een remautomaat juist meer.)

Het kan echter wel lastig zijn om met dikke draden te werken. Je zit redelijk snel op 10 mm²; als dat allemaal met een kamrail kan, geen probleem, maar als je een twinhuls nodig hebt wordt 't irritant.

[ Voor 15% gewijzigd door Juerd op 04-06-2026 22:42 ]

[Justevo]

Rimco schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 21:35:
@Justevo 1 module breed, 3 zekeringen voor de shelly:

[Afbeelding]

Geweldig, thanks!

[Annuk]

Thomox schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 22:26:
[...]

Ik heb ook nu een automaat ertussen van 40A als maximaal begrenzing, die heeft die functie dus al.

Andere optie lijkt me een tikje grotere aardlekschakelaars (+bedrading) monteren, toch? Mag dat ook?

Dat is zeker nog de betere en mooiere oplossing, wat @Juerd ook al aangeeft.

[dragonhaertt]

Rimco schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 21:35:
@Justevo 1 module breed, 3 zekeringen voor de shelly:

[Afbeelding]

Dat kan inderdaad, maar dan heb je nog steeds geen krachtgroep.

Zodra je een krachtgroep aanlegt heb je deze module niet meer nodig, dus ik zou persoonlijk ook de kookgroep weghalen, krachtgroep aanleggen en daar de shelly achter plaatsen.

[Gwaihir]

Rimco schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 21:35:
@Justevo 1 module breed, 3 zekeringen voor de shelly:

[Afbeelding]

'n interessant ding, maar moeilijk te duiden rechtstreeks op de hoofdschakelaar. Er staat weliswaar dat die zekeringen 6.3A kunnen hebben, maar ik mis iedere duiding van een afschakelkarakteristiek. Daar wordt toch ook bij een smeltzekering doorgaans wel een A-B-C label opgeplakt?

Zal wel loslopen, maar geeft me het gevoel dat ze binnen een groep bedoeld zijn en waarschijnlijk ook alleen binnen een groep echt aan de NEN zullen voldoen. En je pakt toch weer 0,6W extra sluipverbruik.

[Annuk]

Gwaihir schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 10:01:
[...]

'n interessant ding, maar moeilijk te duiden rechtstreeks op de hoofdschakelaar. Er staat weliswaar dat die zekeringen 6.3A kunnen hebben, maar ik mis iedere duiding van een afschakelkarakteristiek. Daar wordt toch ook bij een smeltzekering doorgaans wel een A-B-C label opgeplakt?

Zal wel loslopen, maar geeft me het gevoel dat ze binnen een groep bedoeld zijn en waarschijnlijk ook alleen binnen een groep echt aan de NEN zullen voldoen. En je pakt toch weer 0,6W extra sluipverbruik.

Dergelijke modules wel eens gezien in industriële automatiserings kasten, maar een smelt zekering heeft andere karakteristiek benamingen en is geheel afhankelijk uiteindelijk van welk type je hier dus in doet.

[HMS]

Rimco schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 21:35:
@Justevo 1 module breed, 3 zekeringen voor de shelly:

[Afbeelding]

Ik ben voor deze gegaan: PTC 4-HESI (5X20) - Fuse modular terminal block - 3270200 | Phoenix Contact met een 500 mA keramische zekering (afschakelvermogen met 1500A wel wat beperkt, aangesloten met 4mm² draad voedend en 2x 1mm² twin naar de Shelly 3EM en een fase koppelaar).

edit:
Mocht iemand het relevant vinden deze zekeringen heb ik gebruikt: Serie 520.500 - Top-Sicherung von ESKA (hier)

[ Voor 20% gewijzigd door HMS op 05-06-2026 13:46 ]

[dunklefaser]

@Thomox Vandaag een passend? paginagroot artikel in NRC (en waarschijnlijk ook andere media)
Een plekje op het stroomnet: huishoudens proberen nog snel een zwaardere aansluiting te krijgen. Maar is het echt nodig?
Deze vraag komt van NRC (misschien op suggestie van netbeheer NL i.v.m. "congestie" bij de aanvragen?).

[Rimco]

HMS schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 11:35:
[...]

Ik ben voor deze gegaan: PTC 4-HESI (5X20) - Fuse modular terminal block - 3270200 | Phoenix Contact met een 500 mA keramische zekering (afschakelvermogen met 1500A wel wat beperkt, aangesloten met 4mm² draad voedend en 2x 1mm² twin naar de Shelly 3EM en een fase koppelaar).

edit:
Mocht iemand het relevant vinden deze zekeringen heb ik gebruikt: Serie 520.500 - Top-Sicherung von ESKA

Ik heb zelf zoiets ook gebruikt, maar die zijn niet van buitenaf zichtbaar en al gauw breder dan 1 module. Daarom overweeg ik zelf nu die van F&F.
@Gwaihir je moet zelf kiezen welke glaszekering je er in stopt, dus dat kan ook die keramische zekering van HMS zijn. En ja, 3 ledjes ter indicatie geven wat sluipverbruik.

[HMS]

Rimco schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 12:44:
[...]

Ik heb zelf zoiets ook gebruikt, maar die zijn niet van buitenaf zichtbaar en al gauw breder dan 1 module. Daarom overweeg ik zelf nu die van F&F.
@Gwaihir je moet zelf kiezen welke glaszekering je er in stopt, dus dat kan ook die keramische zekering van HMS zijn. En ja, 3 ledjes ter indicatie geven wat sluipverbruik.

Klopt, je bent wel wat meer ruimte kwijt, ongeveer 2 posities voor 3x PTC 4-HESI en 1x rijgklem voor de nul (bijv PT 4-TWIN BU - Aansluitklem - 3211775 | Phoenix Contact in mijn geval)

[Justevo]

@Septillion Is dit correct? Ik wil voor jouw advies gaan en een automaat na de aftakking zetten (ik tak hem af na de eerste aardlek) alleen heb ik nog een 1P+N automaat liggen.

ChatGPT:

• 4 aftakblokjes op de uitgaande zijde van de aardlekschakelaar.
• CT's om de drie fasen onder de hoofdschakelaar.
• Geen extra 3-fase automaat.

L1 aftakking ── 1P+N automaat ──► A
N aftakking ── 1P+N automaat ──► N
L2 aftakking ──────────────► B
L3 aftakking ──────────────► C

Bij de Pro 3EM wordt de Shelly zelf gevoed via één fase en N. De A/B/C-aansluitingen zijn spanningsmetingen. Of is dit schijnveiligheid en gewoon een 3P+N automaat er bij halen?

[Septillion]

@Justevo Nee, niet correct. Meten == verbruiken, hoe weinig ook. Alles moet gezekerd, Shelly is er ook heel duidelijk in

[ Voor 16% gewijzigd door Septillion op 05-06-2026 16:35 ]

[dragonhaertt]

Justevo schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 13:40:
@Septillion Is dit correct? Ik wil voor jouw advies gaan en een automaat na de aftakking zetten (ik tak hem af na de eerste aardlek) alleen heb ik nog een 1P+N automaat liggen.

ChatGPT:

• 4 aftakblokjes op de uitgaande zijde van de aardlekschakelaar.
• CT's om de drie fasen onder de hoofdschakelaar.
• Geen extra 3-fase automaat.

L1 aftakking ── 1P+N automaat ──► A
N aftakking ── 1P+N automaat ──► N
L2 aftakking ──────────────► B
L3 aftakking ──────────────► C

Bij de Pro 3EM wordt de Shelly zelf gevoed via één fase en N. De A/B/C-aansluitingen zijn spanningsmetingen. Of is dit schijnveiligheid en gewoon een 3P+N automaat er bij halen?

Volgens mij is het antwoord nu al 3 keer gegeven maar je móet de shelly achter 3 smeltzekeringen of een krachtgroep plaatsen. Over de smeltzekeringen ben ik nog niet eens zeker omdat die de N niet afschakelen, ik weet niet zeker of dat uberhaupt mag.

Ik had ook al het aansluitschema geplaatst waar shelly zelf ook erg duidelijk hierin is.

Niet zo eigenwijs dus, gewoon een krachtgroep aansluiten (die je waarschijnlijk sowieso wil voor je fornuis) of een elektricien inschakelen om het voor je te doen.

[Annuk]

Justevo schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 13:40:
@Septillion Is dit correct? Ik wil voor jouw advies gaan en een automaat na de aftakking zetten (ik tak hem af na de eerste aardlek) alleen heb ik nog een 1P+N automaat liggen.

ChatGPT:

• 4 aftakblokjes op de uitgaande zijde van de aardlekschakelaar.
• CT's om de drie fasen onder de hoofdschakelaar.
• Geen extra 3-fase automaat.

L1 aftakking ── 1P+N automaat ──► A
N aftakking ── 1P+N automaat ──► N
L2 aftakking ──────────────► B
L3 aftakking ──────────────► C

Bij de Pro 3EM wordt de Shelly zelf gevoed via één fase en N. De A/B/C-aansluitingen zijn spanningsmetingen. Of is dit schijnveiligheid en gewoon een 3P+N automaat er bij halen?

Dit is je al gezegd dit kan en mag niet.
Hanteer onderstaande shoppinglist en je bent klaar, kan je daarop direct je kookplaat aansluiten en heb je 2x een 1P+N groep vrij.

https://www.sandervunderi...1ffdffac6ff31b256f1c84ddf

• 1x een 3P+N B16 30mA aardlekautomaat
• 1x een kabelboomset voor bovenop de hoofdschakelaar, 1x naar je aardlekschakelaar hoe die nu zit en 1x naar de nieuwe 3P+N aardlekautomaat links in de kast
• 4x aftakblokje om zowel je kookplaat als de Shelly aan te sluiten (ga ervan uit dat je met verschillende draad-diameters werkt daarvoor en die mogen niet samen in/onder 1 klem).

Kosten globaal incl. verzendkosten: €131

[Thomox]

Is dit een beetje een logische volgorde van automaten/alamats/als? Voor boven, beneden, etc?

[dragonhaertt]

Thomox schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 21:59:
Is dit een beetje een logische volgorde van automaten/alamats/als? Voor boven, beneden, etc?[Afbeelding]

Ziet er prima uit qua indeling. Vanwaar de 3 alamats midden boven?
Tussen de hoofdschakelaar en aardlekschakelaar kan je nog een overspanningsbeveiliging plaatsen als je wil.

Elektramat is fijn voor de configurator, maar deze componenten zijn bij Sander vunderink nog een stuk goedkoper

[Thomox]

@dragonhaertt Top, thnx voor de controle. Alamats zijn voor warmtepomp en tuinverlichting. Alle dingen buiten wil ik graag achter een eigen aardlek hebben. De bekabeling hier in de grond is niet altijd top, net als de wcd's buiten haha.

Thank voor de tip van sander vunderink

[Annuk]

Thomox schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 21:59:
Is dit een beetje een logische volgorde van automaten/alamats/als? Voor boven, beneden, etc?[Afbeelding]

Bijna...
De aardlekschakelaars upgraden naar 63A varianten en evt HS ook.
Tevens de vraag waarom de 3P+N aardlekschakelaar + automaat en niet een aardlekautomaat?

[Thomox]

@Annuk ALS + automaat had ik gekozen kostentechnisch ipv alamat, wellicht dat ik de auto laadpaal ook gewoon als automaat ga doen ipv alamat (€30 vs €130)...

ALS kies ik 63A, pas ik aan

[Annuk]

Thomox schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 22:30:
@Annuk ALS + automaat had ik gekozen kostentechnisch ipv alamat, wellicht dat ik de auto laadpaal ook gewoon als automaat ga doen ipv alamat (€30 vs €130)...

ALS kies ik 63A, pas ik aan

De auto laadpaal moet sowieso gescheiden blijven, die mag al niet bij op de andere aardlekschakelaar.
En als je even kijkt bij SV kan het allemaal beduidend goedkoper dan bij EM.
3P+N Aardlekautomaat is bij SV €105 en een 3P+N 63A aardlekschakelaar + zekeringautomaat is €95, dus voor die €10 verschil zou ik het wel weten.

[dragonhaertt]

Annuk schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 22:41:
[...]


3P+N Aardlekautomaat is bij SV €105 en een 3P+N 63A aardlekschakelaar + zekeringautomaat is €95, dus voor die €10 verschil zou ik het wel weten.

Tot je ooit nog een tweede of derde normale kracht groep wil plaatsen. Dan scheelt het wel wat geld.

Ik heb zelf ook ALS+automaat als kracht groep, met ruimte voor twee meer. Niks mis met de keus dus.

[ Voor 16% gewijzigd door dragonhaertt op 06-06-2026 08:16 ]

[Annuk]

Thomox schreef op vrijdag 5 juni 2026 @ 21:59:
Is dit een beetje een logische volgorde van automaten/alamats/als? Voor boven, beneden, etc?[Afbeelding]

I.c.m. de vorige berichten...
Dit zou mijns inziens de mooiste indeling zijn/worden (mits je ermee wegkomt wat betreft plaatsing)

https://www.elektramat.nl...5JKPRA8/?build=9O95JKPRA8
Dan zit je bij EM op (afgerond) €1270
En bij SanderVunderink zou je afgerond komen op €840, en als je hun even bericht, en daar een afbeelding bij doet van hoe en wat, kunnen zij de kast voor je opbouwen naar wens.

Ben hier vanuit gegaan met een kamrail 3P+N over de hoofdschakelaar heen naar de krachtgroepen, en op de HS met 10mm² naar de aardlekschakelaars en de PV aardlekautomaat.
Vanaf de aardlekschakelaars naar de eindgroepen zou ik met 6mm[sup]2[sup] doen, en de 3 1P+N aardlekautomaten evt ook met 6mm[sup]2[sup]bedraden (vanaf 1 v/d 3F aardlekautomaten).

---

dragonhaertt schreef op zaterdag 6 juni 2026 @ 08:14:
[...]

Tot je ooit nog een tweede of derde normale kracht groep wil plaatsen. Dan scheelt het wel wat geld.

Ik heb zelf ook ALS+automaat als kracht groep, met ruimte voor twee meer. Niks mis met de keus dus.

Klopt, en heb net even bovenstaande bij elkaar zitten klikken bij EM.. daar is een 4P 63A aardlekschakelaar al €122,70 en een losse 3P+N B16 automaat is daar €48, oftewel de combinatie is duurder dan een losse aardlekautomaat, die is bij EM namelijk €125, heb je inderdaad toekomstige uitbreidingen die inderdaad wel bij achter die aardlekschakelaar mogen dan kan dat zeker voordeliger zijn, maar moet je al gescheiden blijven zoals met de laadpaal, of b.v. je gaat over naar een 3F PV setup mag die ook al niet bij achter die aardlekschakelaar en moet je daarvoor ook al een eigen aardlekautomaat aanschaffen..

---

[Edit]
Pak ik bij SV een 63A 3P+N aardlekschakelaar (€66) en een bijpassende B16 zekeringautomaat (€27) zit er zeker wel wat verschil in.. maar je moet inderdaad de keuze maken van wat wil/kan ik en wat zijn evt. eisen en evt. adviezen daarbij.
Of krijg je ergens in je installatie b.v. nog iets te maken met een 100mA of 300mA aardlekschakelaar om maar iets te noemen.
En mogelijk moet je overwegen wat ruimte-technisch beter is.. wil je nu iets meer uitgeven en toekomstruimte vrijhouden of straks (als je geen meer uitbreidingsruimte hebt voor kasten oid) alsnog de boel moeten vernieuwen i.v.m. niet voldoende ruimte maar met aardlekautomaten kom je er wel?

[ Voor 12% gewijzigd door Annuk op 06-06-2026 08:40 ]

[Thomox]

@Annuk @dragonhaertt

Bedankt voor jullie inzichten, ik overleg ook even thuis wat we de aankomende tijd van plan zijn. We hebben nog geen elektrische auto bijvoorbeeld, leek me nu wel handig om alvast aan te leggen

[Annuk]

Thomox schreef op zaterdag 6 juni 2026 @ 09:09:
@Annuk @dragonhaertt

Bedankt voor jullie inzichten, ik overleg ook even thuis wat we de aankomende tijd van plan zijn. We hebben nog geen elektrische auto bijvoorbeeld, leek me nu wel handig om alvast aan te leggen

Als je nog geen laadpaal/EV hebt, weet ik niet of het nu verstandig is je al direct te binden met/aan de voorbereiding(en).
In dit geval met een B16 30mA aardlekautomaat moet je je toekomstige laadpaal eigenlijk instellen op max 9kW laden i.v.m. de 80% regel, dan laad je met plm 13A.
Wil je wel perse (kunnen) laden met 11kW (=16A) dan zou je voor de laadpaal al een 20A 30mA aardlekautomaat moeten nemen.

Allermooiste met je PV setup is om deze eigenlijk een upgrade te geven naar 3Fase, dan verdeel je de boel beter/mooier en kan je evt. wat geld besparen op de aanschaf van je groepenkast, want dan kom je meestal met 40A nominaal voor de aardlekschakelaars wel uit, en met iets dunnere interne bedrading, maar betekend dus wel de aanschaf van een nieuwe omvormer + mogelijke nieuwe kabel leggen tussen omvormer en groepenkast.
Met 3F omvormer en zelfde PV output zou je ongeveer uitkomen op een 7A per fase, en kan je dus rustig met een standaard B16 30mA aardlekautomaat uit de voeten daarvoor.

[ Voor 6% gewijzigd door Annuk op 06-06-2026 09:21 ]

[Vliegvlug]

Annuk schreef op donderdag 4 juni 2026 @ 10:43:
[...]

Lijkt me niet direct teer maar wat jij in je vorige bericht al aangaf olie of mogelijk het "smelten" van de afdichting door temperatuur, je hebt geen GPLK kabel en dan zou je ook geen teervulling moeten hebben in de aansluiting.

Ik moest wel even opzoeken dat GPLK staat voor Gepantserde Papier-Lood Kabel:


1. koperen of aluminium geleiders
2. aderisolatie (massa-geïmpregneerd)
3. gordelisolatie (massa-geïmpregneerd)
4. afscherming van lood (geëxtrudeerd)
5. tussenlaag van gebitumeerd papier
6. tussenlaag van kunststofgaren of jute
7. wapening van verzinkt staalband
8. buitenmantel van kunststofgaren of jute en bitumen of PVC of PE

Maar dat lijkt inderdaad totaal niet op wat ik heb, dat is eerder een YMvK-as kabel naar mijn idee.
Weet niet welke afdichting er in mijn geval gebruikt is in 1988 maar kreeg het idee dat het die dikke uitgevloeide zwarte druppel is die je hier ziet:


Die is echte keihard er wordt naar mijn idee echt niet meer vloeibaar, of er moet nog spul binnenin zitten wat semivloeibaar is.

Tegenwoordig worden vaste rubberen ringen gebruikt voor de opvulling en klemmen van de kabel, vroeger werd er soort tape gebruikt (ben ff de naam kwijt), en die kan bij enorme warmte vloeien/zacht worden en iets druppen.

Er zit bovenaan de kabel inderdaad wel tape omheen gedraaid:

En hoewel de laatste wikkeling tape eruit ziet alsof ik er zelf een klittenbandje omheen heb gedaan is dat niet het geval. Is zo te zien een ander type tape wat ze er als afwerking omheen hebben gedraaid. Het zit al een beetje los zoals op de foto te zien is en de tape daaronder geeft zwart spul af als ik het aanraak dus goed mogelijk dat de olie op de kabel daaruit gelekt is toen het zo warm weer was.

Misschien is de oplossing dan simpelweg nieuw tape er omheen draaien.

[...]

Ligt eraan wat voor kabel en aansluitkast het is hoe en of wat er gesaneerd wordt, zo op het oog (ligt ook aan het trace) mag de kabel nog onder spanning worden gesaneerd (hangen nog meer randvoorwaarden aan).

Oh, had niet verwacht dat dat überhaupt zou mogen vanweg veiligheid van de medewerkers. Maar scheelt natuurlijk enorm in overlast voor aanwonenden die op dezelfde kabel in de straat zijn aangesloten dat ze niet zonder stroom komen te zitten.

De aansluitkast is ook de vraag en vanaf hier niet te zien of te zeggen, kan vervangen worden maar blijft mogelijk ook zitten, en afhankelijk van hoe en wat kan ook alleen de aansluitkast dan vervangen worden voor een "schone"

Dit is de zekeringkast en kabelinvoer:

en blijf je gewoon smeltzekeringen houden (zou ik liever wel hebben persoonlijk, kan namelijk veel meer hebben dan automaten en zijn kwalitatief een stuk fijner en beter + je bent altijd verzekerd van een nieuwe als ie wel kapot gaat).

Ik heb niet het idee dat ik mijn hoofdzekeringen heel veel belast, in de afgelopen 5 jaar is er nog nooit een doorgebrand in elk geval.

Automaten zijn natuurlijk wel makkelijk om zelf alles spanningsloos te kunnen maken.
Want ik moet nog steeds het kastje met de 35 jaar oude hoofdschakelaar vervangen door dit kastje:


Zou natuurlijk kunnen vragen indien de monteur er toch is of hij/zij de hoofzekeringen eruit wil draaien zodat ik het kastje even snel kan wisselen. Hopelijk zijn ze daartoe genegen.

[Annuk]

Vliegvlug schreef op zaterdag 6 juni 2026 @ 13:31:
[...]

Ik moest wel even opzoeken dat GPLK staat voor Gepantserde Papier-Lood Kabel:
[Afbeelding: GPLK (Gepantserde Papier-Lood Kabel)]

1. koperen of aluminium geleiders
2. aderisolatie (massa-geïmpregneerd)
3. gordelisolatie (massa-geïmpregneerd)
4. afscherming van lood (geëxtrudeerd)
5. tussenlaag van gebitumeerd papier
6. tussenlaag van kunststofgaren of jute
7. wapening van verzinkt staalband
8. buitenmantel van kunststofgaren of jute en bitumen of PVC of PE

Maar dat lijkt inderdaad totaal niet op wat ik heb, dat is eerder een YMvK-as kabel naar mijn idee.
Weet niet welke afdichting er in mijn geval gebruikt is in 1988 maar kreeg het idee dat het die dikke uitgevloeide zwarte druppel is die je hier ziet:

[Afbeelding: Electriciteit aansluiting “lekt”]
Die is echte keihard er wordt naar mijn idee echt niet meer vloeibaar, of er moet nog spul binnenin zitten wat semivloeibaar is.


[...]

Er zit bovenaan de kabel inderdaad wel tape omheen gedraaid:
[Afbeelding: Tape rond elektriciteitskabel bij invoer zekeringkast]

Welke beunhaas heeft die aard-litze zo naar buiten gegooid
Die hoort gekoppeld in/aan de nul OF weg geknipt.

En hoewel de laatste wikkeling tape eruit ziet alsof ik er zelf een klittenbandje omheen heb gedaan is dat niet het geval. Is zo te zien een ander type tape wat ze er als afwerking omheen hebben gedraaid. Het zit al een beetje los zoals op de foto te zien is en de tape daaronder geeft zwart spul af als ik het aanraak dus goed mogelijk dat de olie op de kabel daaruit gelekt is toen het zo warm weer was.

Dit lijkt verdacht veel op zelf vulkaniserende tape, vermoedelijk komt het van de tape of inderdaad uit de kabel.

Misschien is de oplossing dan simpelweg nieuw tape er omheen draaien.


[...]

Oh, had niet verwacht dat dat überhaupt zou mogen vanweg veiligheid van de medewerkers. Maar scheelt natuurlijk enorm in overlast voor aanwonenden die op dezelfde kabel in de straat zijn aangesloten dat ze niet zonder stroom komen te zitten.

Het mag nog met bepaalde werkzaamheden, diameters etc. hangen iig wat regels aan vast.

[...]

Dit is de zekeringkast en kabelinvoer:
[Afbeelding: Hoofdzekeringskast en kabelinvoer HAF]

[...]

Ik heb niet het idee dat ik mijn hoofdzekeringen heel veel belast, in de afgelopen 5 jaar is er nog nooit een doorgebrand in elk geval.

Automaten zijn natuurlijk wel makkelijk om zelf alles spanningsloos te kunnen maken.
Want ik moet nog steeds het kastje met de 35 jaar oude hoofdschakelaar vervangen door dit kastje:
[Afbeelding: ABB overspanningsbeveiliging en hoofdschakelaar in HDL11]

Zou natuurlijk kunnen vragen indien de monteur er toch is of hij/zij de hoofzekeringen eruit wil draaien zodat ik het kastje even snel kan wisselen. Hopelijk zijn ze daartoe genegen.

Bij ons is gebleken dat over het algemeen smeltzekeringen iets minder gevoelig zijn + het al genoemde voordeel altijd een nieuwe

Voordeel van automaten is inderdaad wel dat je er zelf bij kan en kan schakelen.

Zou de monteur even netjes koffie en lekkers aanbieden en hem/haar daarvan laten genieten terwijl je dit kastje ertussen frommelt

[surcharge]

Vliegvlug schreef op zaterdag 6 juni 2026 @ 13:31:
[...]

Ik moest wel even opzoeken dat GPLK staat voor Gepantserde Papier-Lood Kabel:
[Afbeelding: GPLK (Gepantserde Papier-Lood Kabel)]

1. koperen of aluminium geleiders
2. aderisolatie (massa-geïmpregneerd)
3. gordelisolatie (massa-geïmpregneerd)
4. afscherming van lood (geëxtrudeerd)
5. tussenlaag van gebitumeerd papier
6. tussenlaag van kunststofgaren of jute
7. wapening van verzinkt staalband
8. buitenmantel van kunststofgaren of jute en bitumen of PVC of PE

Maar dat lijkt inderdaad totaal niet op wat ik heb, dat is eerder een YMvK-as kabel naar mijn idee.
Weet niet welke afdichting er in mijn geval gebruikt is in 1988 maar kreeg het idee dat het die dikke uitgevloeide zwarte druppel is die je hier ziet:

Ik heb zo'n soortgelijke trouwens wel hier liggen in een oud deel van de schuur, de afscherming is gelukkig wel geaard!

[bkkrdbkstn]

Ik heb straks twee Hager kasten naast elkaar met 14 groepen.

Is het gebruikelijk om de buis van de groep binnen te laten komen in dezelfde kast als waar de automaat voor die groep zit? Ik moet de verschillende groepen/buizen namelijk nog verdelen over mijn fases en dus aardlekken. De buizen komen net even onhandig 'gesorteerd' uit mijn vloer.

Hoeveel draden kan ik eventueel veilig door de standaard zij-invoeren verwerken en is er eventueel een andere nette oplossing voor?

Andere optie is om bovenin mijn meterkast alvast met flex op de juiste ingangen voor te sorteren, zodat de binnenkant van de groepenkast wel netjes blijft.

[Annuk]

bkkrdbkstn schreef op zondag 7 juni 2026 @ 09:29:
Ik heb straks twee Hager kasten naast elkaar met 14 groepen.

Is het gebruikelijk om de buis van de groep binnen te laten komen in dezelfde kast als waar de automaat voor die groep zit?

Bij voorkeur wel als het mogelijk is.

Ik moet de verschillende groepen/buizen namelijk nog verdelen over mijn fases en dus aardlekken. De buizen komen net even onhandig 'gesorteerd' uit mijn vloer.

Hoeveel draden kan ik eventueel veilig door de standaard zij-invoeren verwerken en is er eventueel een andere nette oplossing voor?

Je hebt altijd ruimte te kort en bij die doorvoer zit ook altijd de vernauwing waar de schroeven van het deksel in komen enzo, dus als je andere opties hebt is dat de voorkeur

Andere optie is om bovenin mijn meterkast alvast met flex op de juiste ingangen voor te sorteren, zodat de binnenkant van de groepenkast wel netjes blijft.

Dit zou ik wel doen zodat je zo min mogelijk door de kast heen hoeft te kruisen, meer overzicht en je hoeft niet ineens groep 4 t/m 6 te demonteren om groep 1 of 2 los te halen.

[Navi]

Annuk schreef op zondag 7 juni 2026 @ 09:36:

[...]

Je hebt altijd ruimte te kort

Yup, snap ook niet dat ze die groepenkasten niet gewoon 3cm dieper maken oid. Heeft niemand last van en je kunt de kabels veel netter kwijt achter de automaten.

[Annuk]

Navi schreef op zondag 7 juni 2026 @ 09:52:
[...]

Yup, snap ook niet dat ze die groepenkasten niet gewoon 3cm dieper maken oid. Heeft niemand last van en je kunt de kabels veel netter kwijt achter de automaten.

Niet iedereen heeft ook de ruimte om dat te doen he, kom ook wel eens op plaatsen waar men blij is/mag zijn dat er net een 1 din-rail kast past.

Dat gezegd hebbende @bkkrdbkstn je kunt ook nog dinrails bij die Hager kasten aanschaffen voor in de buis-invoer, en daar dan evt rijgklemmen monteren, dan kan je naar je automaten de boel strak(ker) houden vanaf de klemmen en ken je de buisinvoer doen zo het nu uitkomt.
Evt wisselen is dan opzich ook heel makkelijk natuurlijk.
En (wanneer nodig) kan je ook rijgklemmen pakken die ipv 2-voudig ( in+uit) 3 of 4 voudig zijn (1x in + 2/3x uit) zodat je de groep waar nodig is verdeeld.

[Melvin15397]

Binnenkort komt er een thuisbatterij (Pylontech 20kWh met Solis omvormer) in de garage. Ik wil hiervan de noodstroom aansluiting gebruiken om de woonhuis groepen handmatig van stroom te kunnen voorzien door middel van een Sontheimer omschakelaar in de groepenkast.

Er zijn twee punten waar ik nog niet zeker van ben:
1) Mag ik in plaats van twee werkschakelaars bij de omvormer (Grid en AC-Backup) ook een ABB HLD22 ophangen met twee ABB hoofdschakelaars?
2) Om de noodstroom kabel terug naar de groepenkast te beveiligen zou ik deze willen voorzien van een B16 3P+N automaat. Dit is niet selectief t.o.v. de woonhuisgroepen, maar dit is alleen een punt bij een stroomstoring wanneer er handmatig overgeschakeld wordt op noodstroom. Daarnaast levert de omvormer toch niet meer dan 10kW. Ik kan in plaats hiervan ook een B16 30mA aardlekautomaat gebruiken. Wat zouden jullie hier kiezen?

[habbekrats]

@Melvin15397 In de ABB HLD22 moet een duidelijke scheiding zijn tussen de 2 delen. De teruggaande kabel beveiligen je op de doorsnede van de kabel. Afhankelijk van je aarding kan dat soms zonder aardlek(mag wel). tegenwoordig mag je ook elke pool afzonderlijk beveiligen net als de netbeheerder.