Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Juerd]

Ben(V) schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:30:
Klopt had de verkeerde geplaatst., moet deze zijn:
[Afbeelding]

Ook niet . Het normale naijlen zoals van de N in de meeste 3P+N's heeft geen haakse hoek in het vaste deel en een lijntje de andere kant op in het bewegende deel. Zie foto hierboven, met het pijltje.

Het symbooltje dat jij als tweede postte is denk ik een voor-ijlende normally closed, maar ik heb die combinatie nog niet eerder gezien.

Ook zou ik persoonlijk er niet op vertrouwen dat apparatuur een kortstondige spanning piek van 400 V aankunnen.

Kan het wel. Zelfs hoger, als het maar kort genoeg duurt.

Verder begon het verhaal met een foto van vier automaten die niet fysiek gekoppeld waren om als drie fasen automaat te dienen.
Daar moet je dus nooit aan beginnen want dan kun je door alleen de nul uit te schakelen alles op 400V zetten.

Dat is inderdaad zeer onwenselijk.

[Ben(V)]

Electronica kan daar echt niet tegen.

[Juerd]

@Ben(V) Dus nu is alles dat op die manier geschakeld wordt, en dat is echt heel veel, met terugwerkende kracht kapot gegaan? Hoe werkt dat?

[bjusterbaarlik]

Ben(V) schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:40:
Electronica kan daar echt niet tegen.

Gelukkig wel, anders had je heel veel vaker defecte elektronica. Korte pieken van duizenden volts is zelfs geen probleem voor veel elektronica, wordt weg gefilterd namelijk.

[Septillion]

Dat maakt de Hager ADM416G dus een gekke ondanks dat hij de standaard lijk voor een Hager krachtgroep.

De CDA440D heeft het ook niet en ook bij ABB lijk ik het bij de aardlekschakelaars niet te zien. Laat staan dat ik het voor de gemiddelde werkschakelaar kan vinden.

[Xander]

Ben(V) schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:30:
Verder begon het verhaal met een foto van vier automaten die niet fysiek gekoppeld waren om als drie fasen automaat te dienen.
Daar moet je dus nooit aan beginnen want dan kun je door alleen de nul uit te schakelen alles op 400V zetten.

Welke foto?

Daar moet je inderdaad niet aan beginnen, maar een dergelijke foto zie ik nergens staan.

[leonbong]

Goh dat symbool is mij nooit opgevallen.

Echter hoe zit dat dan bij bijvoorbeeld een 1f aardlekschakelaar waarbij niet specifiek is aangegeven wat de N moet zijn.

Ps dat symbool wordt niet gebruikt op ABB aardlekschakelaars zowel 1f als 3f, althans niet zichtbaar op de google foto’s.

[ Voor 27% gewijzigd door leonbong op 17-03-2026 18:00 ]

[Juerd]

leonbong schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 17:56:
Echter hoe zit dat dan bij bijvoorbeeld een 1f aardlekschakelaar waarbij niet specifiek is aangegeven wat de N moet zijn.

Dan maakt het niet uit. Een fase mag niet op een N-contact, maar een nul mag wel op een P-contact. Dus als het 2P is voor fase en nul, en er staat geen N bij een pool, dan mag je in principe zelf kiezen welke je waar doet (wel dezelfde polariteit aan de andere kant, natuurlijk).

Ps dat symbool wordt niet gebruikt op ABB aardlekschakelaars zowel 1f als 3f, althans niet zichtbaar op de google foto’s.

Daar staat een ander symbooltje bij de N-pool: een kruisje (1). Dat betekent dat die pool een kortsluitstroom mag schakelen, en dus dat de N tegelijkertijd ("substantially together") met de rest mag schakelen. Het is wel een 3P+N, geen 4P, omdat de N-pool niet thermisch (2) en magnetisch (3) beveiligd is.

[ Voor 22% gewijzigd door Juerd op 17-03-2026 19:08 ]

[leonbong]

Bijgevoegd een ABB 1f aardlekschakelaar
Hoe zit dit dan?

[ Voor 7% gewijzigd door leonbong op 17-03-2026 19:06 ]

[Juerd]

leonbong schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 19:03:
[Afbeelding]
Bijgevoegd een ABB 1f aardlekschakelaar
Hoe zit dit dan?

Dit is 2P. Geen N aangegeven, dus zelf kiezen.

[Septillion]

@Juerd Maar ABB geeft dus niet aan de de N first to make, last to break is qua symbool.

En op werkschakelaars lijk ik het ook niet te zien.

Waarom is voltallige documentatie voor de fabrikanten zo lastig...

[Juerd]

Septillion schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 19:57:
@Juerd Maar ABB geeft dus niet aan de de N first to make, last to break is qua symbool.

Wel waar dat van toepassing is, zie de eerder geposte foto, die kwam van 'n ABB 3P+N installatieautomaat:

[Septillion]

@Juerd Ik had het dan ook op de 4P aardlekschakelaar verwacht. En op de alamat hierboven. Of zie ik dat verkeerd?

En blijft dus o er dat Hager dit dus niet doet? Of is de gangbare "kracht"alamat dus eigenlijk niet correct?

[Xander]

Septillion schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 20:50:
@Juerd Ik had het dan ook op de 4P aardlekschakelaar verwacht. En op de alamat hierboven. Of zie ik dat verkeerd?

Bij die componenten is de N dus ook niet "first to make, last to break".

En blijft dus o er dat Hager dit dus niet doet? Of is de gangbare "kracht"alamat dus eigenlijk niet correct?

Heel veel fabrikanten doen dit bij heel veel componenten niet. Blijkbaar zijn de fabrikanten nog niet op de hoogte dat je hier alle elektronica mee sloopt. Of het valt misschien toch mee met die spookverhalen.

[Juerd]

Septillion schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 20:50:
@Juerd Ik had het dan ook op de 4P aardlekschakelaar verwacht. En op de alamat hierboven. Of zie ik dat verkeerd?

Ik heb het idee dat we een beetje in cirkels gaan...

Citerend uit m'n eigen post eerder vandaag: "De voornaamste reden voor het na-ijlen van de nulpool is dat die geen kortsluitstroom kan schakelen, en dus pas mag worden geschakeld nadat de stroom al nul is. Bij een 4P bestaat dat probleem niet: de 4e pool kan ook een kortsluitstroom schakelen en dus hoeft de N niet later te verbreken of eerder te verbinden. Er zijn overigens ook 3P+N's waarbij de N wel degelijk een kortsluitstroom kan schakelen, en ook geen naijlende nul heeft. Dan schakelen de 4 polen net als bij een 4P nagenoeg tegelijkertijd. "

Het is doorgaans het een óf het ander: de 3P+N installatieautomaten hebben een naijlende nul, de 3P+N aardlekautomaten hebben een N-pool die kortsluitvast is, althans de exemplaren die zojuist voorbijgekomen zijn. Misschien zijn er nog andere configuraties waarbij de N kortsluitvast is én naijlend, maar die heb ik zo snel niet kunnen vinden.

En blijft dus o er dat Hager dit dus niet doet? Of is de gangbare "kracht"alamat dus eigenlijk niet correct?

Automaat:



Een 3P+N aardlekautomaat van Hager kan ik zo snel niet vinden, alleen 4P...

[Septillion]

@Juerd Doordat ik weer begon te lezen bij mijn quote had ik de tekst erboven even gemist Want ik stond er ook wel in dat het zo snel gaat dat zaken er wel tegen moeten kunnen. Maar toen ging de discussie daarna over zwevende N door. Nu valt je opmerking over kortsluitstroom mogen schakelen ook beter

Qua Hager doelde ik op de facto standaard ADM416G. Maar als het doel dus niet is wegens zwevende N maar kortsluitstroom dan is het dus compleet logisch. Ik werd hier gewoon aan het twijfelen gebracht

[Juerd]

@Septillion De ADM416G is 4P en heeft dus inderdaad (net als alle(?) 4P's) geen naijlende nul omdat dat niet nodig is. Wellicht dat @WargamingPlayer en @Ben(V) 'm daarom niet zullen durven toepassen, maar een 3P+N aardlekautomaat zoals in hun overtuiging beter zou zijn, lijkt door Hager niet te worden gemaakt (ik kan ze althans niet vinden). Maar ik denk dat 4P in het algemeen gewoon beter is dan 3P+N.

[pjotter1965]

Vraag ook al gesteld in thuisbatterij topic. Voor de zekerheid ook hier even de vraag :

Ik heb een beetje extra info gezocht over de nieuwe Jackery Solarvault 3. Ik kwam hier de zgn bypass funktie tegen. Hiermee kan netstroom direct worden doorgegeven aan aangesloten apparaten zonder dat de batterij eerst hoeft te ontladen.
Dit lijkt natuurlijk ideaal, ik hoef geen extra groep te laten aanleggen want ik gebruik dan bv de wandcontactdoos van de wasmachine die al op een eigen groep zit. ( zie afbeelding )
Mijn vraag is : mag dit wel in NL volgens de NEN-normen , wanneer ik de thuisbatterij vrijschakel voor 2400W ?

[Septillion]

@pjotter1965 Kan je hem in kan stellen dat hij alleen 2400W levert op de uitgang dan kan het. Anders vast aansluiten.

800W is max wegens de marge op kabels maar volgens mij mag stekkeren volgens de NEN1010 gewoon überhaupt niet.

[onetime]

Nu eindigt de NEN1010 volgens mij bij het stopcontact, maar je moet natuurlijk wel goed nadenken als je iets doet wat daar wordt afgeraden.
@pjotter1965 Hij zit dan al op een eigen groep en het enige waar je nog echt op moet letten is dat wat achter de bypass is aangesloten niet meer dan 16A kan trekken. Heeft de bypass een 16A automaat?
Voor je groepenkast moet je ook even kijken of de stroom door een aardlek niet boven de 40A kan komen, anders moet er ergens een rem-automaat bij.

[ Voor 5% gewijzigd door onetime op 19-03-2026 11:50 ]

[Ben(V)]

Juerd schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:52:
@Septillion De ADM416G is 4P en heeft dus inderdaad (net als alle(?) 4P's) geen naijlende nul omdat dat niet nodig is. Wellicht dat @WargamingPlayer en @Ben(V) 'm daarom niet zullen durven toepassen, maar een 3P+N aardlekautomaat zoals in hun overtuiging beter zou zijn, lijkt door Hager niet te worden gemaakt (ik kan ze althans niet vinden). Maar ik denk dat 4P in het algemeen gewoon beter is dan 3P+N.

Ik heb nergens gezegd dat ik geen 4P zou willen toepassen.

Ik heb enkel een foto geplaats van de automaat waar de PV panelen mee aangesloten zijn en die dus een uitschakel vertraging op de nul hebben.
Er is mij toen verteld dat die vertraging er is om een zwevende nul te voorkomen.

En ik heb in het algemeen gelezen dat installateurs vaak 3P+N plaatsen in plaats van 4P omdat de 3P+N goedkoper is.

[Juerd]

onetime schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 10:47:
Nu eindigt de NEN1010 volgens mij bij het stopcontact

Dat staat op veel plekken, maar lijkt een misvatting. Er kan ook een stopcontact (let op: klassieke betekenis, dus contactstop in contactdoos) voorkomen in een vaste installatie. Ik heb geen goede definitie kunnen vinden van waar de installatie (en dus de NEN 1010) eindigt, maar het lijkt erop dat alles dat langdurig aangesloten is er sowieso onder valt.

En dan is er nog opmerking 4 onder 430.1, maar ik denk dat dat onzorgvuldig verwoord is, of op z'n minst een onverstandige uitzondering (want brandgevaar). Maar dan nog gaat dat alleen over overstroom, niet de gehele NEN 1010, en zelfs alleen over de de buigzame leiding waarmee het toestel is aangesloten. In het geval van invoeding via een stopcontact, moet de bedrading aan de contactdoos-zijde zoals ik het lees dus wél zijn beveiligd tegen overstroom. Dat geeft wegens 43.1 van nature een limiet op hoeveel je mag invoeden: I_Z - I_{nvoeding vanuit het net}, zelfs als het niet op een eigen groep zou hoeven. De 16 A van een schuko contactdoos (een andere op dezelfde groep) is al snel de beperkende factor als je die onder de I_Z rekent, wat me logisch lijkt vanwege de veiligheid maar volgens mij nergens als zodanig in de norm staat...

Zie ook 11.1n, overigens.

[ Voor 11% gewijzigd door Juerd op 18-03-2026 13:35 ]

[Juerd]

Septillion schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 08:56:
800W is max wegens de marge op kabels maar volgens mij mag stekkeren volgens de NEN1010 gewoon überhaupt niet.

Als ik het goed begrijp is die 800 W een vuistregel en niet echt vastgelegd geweest (als het wel in een NEN 1010 heeft gestaan wil ik graag weten waar), en mag je het wel stekkeren als het maar op een eigen groep zit.

[Septillion]

@Juerd Mja, dat staat inderdaad niet heel expliciet in de NEN maar is meer een gevolg van de rating van 16A van de downstream componententen. Maarja, wel grijs. Er zijn echt wel wat punten in de NEN die update of verduidelijking kunnen gebruiken.

@pjotter1965 Maar als die groep nu echt allee wasmachine heeft zou ik de stekker van je accu halen, hem vast aansluiten en de wasmachine op de (bypass) uitgang doen.

[Blihi]

Die 800 Watt komt uit hoofdstuk 3 van de aansluitcode elektriciteit: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-4089.html

Hier staat simpelweg dat elke opwekinstallatie van minder dan 800 Watt per definitie aan alle eisen voldoet, ook als hij daar technisch niet aan voldoet.

[Blihi]

Vooral lid 3.7 is interessant: Artikel 3.7

2. Maatregelen bij een elektriciteitsproductie-eenheid worden in ieder geval genomen in geval door harmonischen in de installatie de grootte van de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte als die van de fasestroom zal komen.

Hier staat dus dat een elektriciteitsproductie-eenheid (van meer dan 800 Watt) altijd moet zorgen dat de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte blijft als de fasestroom. Effectief is het hiermee dus verboden om een enkelfasige omvormer of thuisaccu met een invoedend vermogen van meer dan 800 Watt aan te sluiten op een 3-fase aansluiting.

Een enkelfasig apparaat kan immers nooit zelfstandig de nulleiderstroom in dezelfde orde als de fasestroom houden.

[TGEN]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 14:53:
Vooral lid 3.7 is interessant: Artikel 3.7


[...]


Hier staat dus dat een elektriciteitsproductie-eenheid (van meer dan 800 Watt) altijd moet zorgen dat de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte blijft als de fasestroom. Effectief is het hiermee dus verboden om een enkelfasige omvormer of thuisaccu met een invoedend vermogen van meer dan 800 Watt aan te sluiten op een 3-fase aansluiting.

Een enkelfasig apparaat kan immers nooit zelfstandig de nulleiderstroom in dezelfde orde als de fasestroom houden.

Beetje off-topic, maar wat betekent dit dan voor enkelfase omvormers met meer dan 800 W piekvermogen? Zouden die volgens deze interpretatie ook niet conform zijn? Of is er dan het onderscheid tussen een apparaat met vaste aanslutiing versus een stekker waar deze bepaling voor geldt?

[mjl]

Ik ben wat aan het wijzigen in de setup van de installatie en heb straks een alamat 25A (C25 aardlek automaat 4p 30mA) over. Nou is mijn meterkast voorzien van smeltzekeringen en met alle grootgebruikers in huis is de kans op overblasten van een fase van de de 3x 25A toch steeds groter (home assistant grijpt in als de auto laadt en er opeens een oven of inductie groep aan gaat en het vermogen >25x230 wordt... maar toch; home assistant kan ook falen..).

Is het een idee om mijn hoofdschakelaar te vervangen door de alamat die ik over heb? Die zal eerder springen dan een smelt zekering van 25A neem ik aan en schakelt dan meteen alle fasen af (wel een nadeel, maar wel zo veiig)) Tussen de hoofdschakelaar en de installatie kan helaas niet vanwege ruimte gebrek (en nee, er past geen uitbredings kas meet in de meterkast ruimte).

[TGEN]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:10:
Ik ben wat aan het wijzigen in de setup van de installatie en heb straks een alamat 25A (C25 aardlek automaat 4p 30mA) over. Nou is mijn meterkast voorzien van smeltzekeringen en met alle grootgebruikers in huis is de kans op overblasten van een fase van de de 3x 25A toch steeds groter (home assistant grijpt in als de auto laadt en er opeens een oven of inductie groep aan gaat en het vermogen >25x230 wordt... maar toch; home assistant kan ook falen..).

Is het een idee om mijn hoofdschakelaar te vervangen door de alamat die ik over heb? Die zal eerder springen dan een smelt zekering van 25A neem ik aan en schakelt dan meteen alle fasen af (wel een nadeel, maar wel zo veiig)) Tussen de hoofdschakelaar en de installatie kan helaas niet vanwege ruimte gebrek (en nee, er past geen uitbredings kas meet in de meterkast ruimte).

Weet je de karakteristiek en waarde van je smeltzekeringen?

[mjl]

TGEN schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:12:
[...]

Weet je de karakteristiek en waarde van je smeltzekeringen?

Die zijn van de netbeheerder (Westland Infra) en zitten verstopt in het zwarte doosje van de hoofdaasluitng kort antwoord: Nee dus

[Blihi]

TGEN schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:07:
[...]

Beetje off-topic, maar wat betekent dit dan voor enkelfase omvormers met meer dan 800 W piekvermogen? Zouden die volgens deze interpretatie ook niet conform zijn? Of is er dan het onderscheid tussen een apparaat met vaste aanslutiing versus een stekker waar deze bepaling voor geldt?

In een 3-fase huisaansluiting zou dat volgens deze interpretatie dus inderdaad ook niet zomaar conform zijn. En dat terwijl je overal die manier van aansluiten ziet.

[djluc]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:10:
Ik ben wat aan het wijzigen in de setup van de installatie en heb straks een alamat 25A (C25 aardlek automaat 4p 30mA) over. Nou is mijn meterkast voorzien van smeltzekeringen en met alle grootgebruikers in huis is de kans op overblasten van een fase van de de 3x 25A toch steeds groter (home assistant grijpt in als de auto laadt en er opeens een oven of inductie groep aan gaat en het vermogen >25x230 wordt... maar toch; home assistant kan ook falen..).

Is het een idee om mijn hoofdschakelaar te vervangen door de alamat die ik over heb? Die zal eerder springen dan een smelt zekering van 25A neem ik aan en schakelt dan meteen alle fasen af (wel een nadeel, maar wel zo veiig)) Tussen de hoofdschakelaar en de installatie kan helaas niet vanwege ruimte gebrek (en nee, er past geen uitbredings kas meet in de meterkast ruimte).

Heb je plek om ‘m na de hoofdschakelaar te plaatsen?

Wat zit er achter je hoofdschakelaar qua automaten? Dit ivm selectiviteit bijvoorbeeld. Je hoofdzekeringen zijn meestal trager dan een automaat waardoor niet snel heel een volledige uitval hebt. Mogelijk maakt deze wijziging dat risico groter.

[marcop23]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 14:53:
Vooral lid 3.7 is interessant: Artikel 3.7


[...]


Hier staat dus dat een elektriciteitsproductie-eenheid (van meer dan 800 Watt) altijd moet zorgen dat de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte blijft als de fasestroom. Effectief is het hiermee dus verboden om een enkelfasige omvormer of thuisaccu met een invoedend vermogen van meer dan 800 Watt aan te sluiten op een 3-fase aansluiting.

Een enkelfasig apparaat kan immers nooit zelfstandig de nulleiderstroom in dezelfde orde als de fasestroom houden.

Die laatste conclusie gaat denk ik te snel:

1. Er staat dat er maatregelen genomen moeten worden. Niet dat het verboden is.
2. Er staat ook: "door harmonischen". Een PV-omvormer maakt geen serieuze harmonischen die de nulstroom verhogen. De power factor is sowieso al vaak 0,97+ (tenzij je hem anders configureert). Voor harmonischen die alleen de nulstroom verhogen moet je denk ik denken aan 3e harmonischen, maar daar is ook geen sprake van.

[TGEN]

marcop23 schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 16:10:
[...]

Die laatste conclusie gaat denk ik te snel:

1. Er staat dat er maatregelen genomen moeten worden. Niet dat het verboden is.
2. Er staat ook: "door harmonischen". Een PV-omvormer maakt geen serieuze harmonischen die de nulstroom verhogen. De power factor is sowieso al vaak 0,97+ (tenzij je hem anders configureert). Voor harmonischen die alleen de nulstroom verhogen moet je denk ik denken aan 3e harmonischen, maar daar is ook geen sprake van.

Zijn de omvormers in thuisbatterijen dan zo anders dat deze wel 'serieuze' harmonischen produceren, ten opzichte van PV-omvormers (desnoods hybride)?

[Annuk]

onetime schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 10:47:
Nu eindigt de NEN1010 volgens mij bij het stopcontact, maar je moet natuurlijk wel goed nadenken als je iets doet wat daar wordt afgeraden.

@Juerd heeft het al uitgebreid uit de doeken gedaan natuurlijk, maar bekijk het eens even (in mijn ogen logisch), als dit namelijk zo zou zijn, zou iedere installateur toch zeggen ik plaats een batterij aan (CEE)WCD's en plug daar de rest v/d installatie in, dan hoeft alleen de groepenkast maar NEN1010 conform te zijn, want de rest valt er niet meer onder

---

TGEN schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:12:
[...]

Weet je de karakteristiek en waarde van je smeltzekeringen?

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:18:
[...]


Die zijn van de netbeheerder (Westland Infra) en zitten verstopt in het zwarte doosje van de hoofdaasluitng kort antwoord: Nee dus

Over het algemeen genomen is dat standaard gG-karakteristiek, zijn er ook in GFF maar wordt eigenlijk alleen in het eigen net v/d netbeheerders toegepast.

[Annuk]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:54:
[...]


In een 3-fase huisaansluiting zou dat volgens deze interpretatie dus inderdaad ook niet zomaar conform zijn. En dat terwijl je overal die manier van aansluiten ziet.

Is inderdaad ook niet norm-conform en officieel hoor je op een 3F aansluiting ook een passende 3F omvormer te plaatsen, of 3 dezelfde sets 1F die gelijktijdig dezelfde opwek ongeveer doen en elk op een fase.
Maar punt is dat meestal de 1F omvormers iets goedkoper zijn en daardoor vaker (projectmatig) geplaatst worden, want netto meer opbrengst in €€ voor de bouwers/installateurs, of het kost de inkoper een "paar euro" minder en dus wordt vaak de goedkopere/goedkoopste optie maar gekozen.

[mjl]

Annuk schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 16:37:
[...]


Is inderdaad ook niet norm-conform en officieel hoor je op een 3F aansluiting ook een passende 3F omvormer te plaatsen, of 3 dezelfde sets 1F die gelijktijdig dezelfde opwek ongeveer doen en elk op een fase.
Maar punt is dat meestal de 1F omvormers iets goedkoper zijn en daardoor vaker (projectmatig) geplaatst worden, want netto meer opbrengst in €€ voor de bouwers/installateurs, of het kost de inkoper een "paar euro" minder en dus wordt vaak de goedkopere/goedkoopste optie maar gekozen.

In een project zou je nog kunnen aanvoeren dat binnen de straat het wel verdeeld wordt over de 3 fasen

Dan geldt dit ook voor een thuis accu neem ik aan, vooral de plug-in accu’s die 800 of zelfs 2400 W (op een eigen automaat) kunnen leveren

[Xander]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:10:
Ik ben wat aan het wijzigen in de setup van de installatie en heb straks een alamat 25A (C25 aardlek automaat 4p 30mA) over. Nou is mijn meterkast voorzien van smeltzekeringen en met alle grootgebruikers in huis is de kans op overblasten van een fase van de de 3x 25A toch steeds groter (home assistant grijpt in als de auto laadt en er opeens een oven of inductie groep aan gaat en het vermogen >25x230 wordt... maar toch; home assistant kan ook falen..).

Is het een idee om mijn hoofdschakelaar te vervangen door de alamat die ik over heb?

Even los van de discussie of een C25 automaat na je gG25 hoofdzekeringen zinvol is...

Je gaat natuurlijk niet je hele woning achter één 30mA aardlekbeveiliging aansluiten. Slecht idee.

[mjl]

Xander schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:14:
[...]


Even los van de discussie of een C25 automaat na je gG25 hoofdzekeringen zinvol is...

Je gaat natuurlijk niet je hele woning achter één 30mA aardlekbeveiliging aansluiten. Slecht idee.

Kijk daar heb ik wat aan de reden is (neem ik aan) dat het te gevoelig is voor een volledige huis installatie, 300mA was dan wel acceptabel? Of is het überhaupt geen goed idee?

[ Voor 4% gewijzigd door mjl op 18-03-2026 17:21 ]

[mjl]

.

[ Voor 99% gewijzigd door mjl op 18-03-2026 17:21 ]

[uaT]

Een hoofdschakelaar vervangen door een aardlekbeveiliging is zinloos, dat beveiligt alleen het aansluitsnoer naar de aardlekschakelaars. Neem dan een B25 krachtautomaat

[ Voor 24% gewijzigd door uaT op 18-03-2026 17:23 ]

[onetime]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 15:54:
[...] In een 3-fase huisaansluiting zou dat volgens deze interpretatie dus inderdaad ook niet zomaar conform zijn. En dat terwijl je overal die manier van aansluiten ziet.

Ergens staat dat de onbalans tussen de fases niet meer dan 5kW mag zijn. Benoemd in de TS van zonnepanelen topic. Dit: https://www.liander.nl/si...chtlijnenzonnepanelen.pdf

[onetime]

Annuk schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 16:37:
[...] Is inderdaad ook niet norm-conform en officieel hoor je op een 3F aansluiting ook een passende 3F omvormer te plaatsen, of 3 dezelfde sets 1F die gelijktijdig dezelfde opwek ongeveer doen en elk op een fase.
Maar punt is dat meestal de 1F omvormers iets goedkoper zijn en daardoor vaker (projectmatig) geplaatst worden, want netto meer opbrengst in €€ voor de bouwers/installateurs, of het kost de inkoper een "paar euro" minder en dus wordt vaak de goedkopere/goedkoopste optie maar gekozen.

Vergeet niet al de situaties waar er pas na de zonnepanelen plaatsing een ombouw naar 3fase is geweest.

Of waar er niet genoeg zonnepanelen zijn om een 3fase omvormer te kunnen gebruiken omdat die een hogere spanning en dus meer panelen nodig hebben.

[Xander]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:17:
[...]

Kijk daar heb ik wat aan de reden is (neem ik aan) dat het te gevoelig is voor een volledige huis installatie, 300mA was dan wel acceptabel? Of is het überhaupt geen goed idee?

Ja, de huisinstallatie is niet voor niets verdeeld over meerdere 30mA aardlekschakelaars of aardlekautomaten...

300mA in een selectieve uitvoering (dat is niet iedere willekeurige 300mA aardlekbeveiliging) zou wel acceptabel zijn.

uaT schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:21:
Een hoofdschakelaar vervangen door een aardlekbeveiliging is zinloos, dat beveiligt alleen het aansluitsnoer naar de aardlekschakelaars. Neem dan een B25 krachtautomaat

Helemaal zinloos is een 300mA (selectieve) hoofdaardlekschakelaar natuurlijk niet. Dit kan een nuttige extra beveiliging zijn wanneer een achterliggende 30mA aardlekschakelaar faalt. Zeker in een TT-stelsel met hoge aardverspreidingsweerstand, waar je van aardlekbeveiligingen afhankelijk bent voor foutbescherming, vind ik het eigenlijk geen slecht plan. Je bent dan namelijk voor foutbescherming geheel afhankelijk van één component die in de praktijk echt wel eens kan falen en door de gemiddelde eindgebruiker niet volgens fabrikantvoorschrift wordt getest...

Maar gebruikelijk is het in Nederland niet.

[Septillion]

Het is leuk dat je het dus aan mag sluiten van de netbeheerder / overheid. Maar daarmee kan je nog steeds niet zeggen dat het voldoet aan de NEN...

[onetime]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:17:
[...] Kijk daar heb ik wat aan de reden is (neem ik aan) dat het te gevoelig is voor een volledige huis installatie, 300mA was dan wel acceptabel? Of is het überhaupt geen goed idee?

Ook niet, minstens 2 aardleks voor een huis. Een deel moet blijven functioneren, als dat kan.

[onetime]

Annuk schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 16:27:
[...]b@Juerd heeft het al uitgebreid uit de doeken gedaan natuurlijk, maar bekijk het eens even (in mijn ogen logisch), als dit namelijk zo zou zijn, zou iedere installateur toch zeggen ik plaats een batterij aan (CEE)WCD's en plug daar de rest v/d installatie in, dan hoeft alleen de groepenkast maar NEN1010 conform te zijn, want de rest valt er niet meer onder [...]

Dat is toch ook zo?

[Annuk]

mjl schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:17:
[...]

Kijk daar heb ik wat aan de reden is (neem ik aan) dat het te gevoelig is voor een volledige huis installatie, 300mA was dan wel acceptabel? Of is het überhaupt geen goed idee?

Dan zou ik persoonlijk eerder dus plaatsen wat @Xander zei of als je je HZ wilt beschermen een gewone B/C25 automaat.

[mjl]

onetime schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 18:14:
[...]

Ook niet, minstens 2 aardleks voor een huis. Een deel moet blijven functioneren, als dat kan.

Aardleks zitten er uberhaupt al tussen, het was meer dat ik de aardlek automaat over heb straks en dacht dat dit wellicht handig kon zijn, maar niet dus

[mjl]

Annuk schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 18:49:
[...]


Dan zou ik persoonlijk eerder dus plaatsen wat @Xander zei of als je je HZ wilt beschermen een gewone B/C25 automaat.

Dat is dan inderdaad logischer, maar die heb ik niet "over dan blijft het even zoals het is mocht het mis gaat kan ik altijd nog ff kijken..

[Juerd]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 14:51:
Die 800 Watt komt uit hoofdstuk 3 van de aansluitcode elektriciteit: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-4089.html

Hier staat simpelweg dat elke opwekinstallatie van minder dan 800 Watt per definitie aan alle eisen voldoet, ook als hij daar technisch niet aan voldoet.

Dat is interessant leesvoer, maar dit gaat zo te zien niet over de indeling in groepen. Ik kan er althans niets in vinden over wanneer het op een eigen groep zou moeten.

[AR34]

Nog even een snelle controle vraag voordat ik de laatste materialen ga bestellen. Voor beveiliging van een onderverdeler in de garage twijfel ik over welk component de beste keuze is voor aansluiting in de hoofd groepenkast. Sandervunderink geeft aan een 40A ALS 300mA selectief. Het lijkt me echter wenselijk dat de overstroom ook is geborgd, dus een Alamat B25A 300mA is denk ik dan een betere keuze. Echter niet selectief, maar volgens mij ook niet nodig, als de garage uitvalt heb ik daar namelijk weinig last van in huis. Volgens mij zie ik hier in dit forum ook vaker een Alamat voorbij komen voor beveiliging van kabel+onderverdeler dan een selectieve ALS. Wat is jullie idee daarover?

Ter referentie van de toekomstige situatie; 3x25A hoofdaansluiting. In hoofd groepenkast bovenstaande beveiliging, en vanuit daar met 6mm2 (12m lengte) naar de onderverdeler in garage. Aldaar een hoofdschakelaar met daarachter een Alamat 3P+N B20A, 30mA voor een laadpaal, en een Alamat 3P+N B16A, 30mA voor WCD's verdeeld over de 3 fases. En wat vrije ruimte voor eventuele (beperkte) uitbreidingen.

[Juerd]

@AR34 Je bedoelt overstroom, niet overspanning. Voor bescherming tegen overspanning gebruik je heel andere dingen.

Selectiviteit bij overstroom negeren (NB: het is verplicht volgens de Netcode) is ook gangbaar. Niet-selectieve aardlekbeveiliging is ook gangbaar. Al met al: 25 A 300 mA aardlekautomaat is heel normaal voor een distributiegroep, ook al is 't vrijwel niet selectief.

Zelf zou ik waarschijnlijk zijn gegaan voor 2 16 A krachtgroepen zonder onderverdeler: eentje voor de laadpaal, eentje voor wcd's. Lekker simpel, selectiviteitsvraagstuk niet aan de orde, goedkoper, overzichtelijker. Wel 2 kabels (die ik dan vanwege de beperkte lengte lekker goedkoop 2,5 mm² zou houden) ipv 1.

[Freakie1NL]

Hopelijk niet offtopic.

Vandaag laadpaal hier geplaatst, installateur opzich best netjes. Betreft een Shell Advanced Flex. Deze heeft load balancing middels CT klemmen.

Nu heb ik al 3 fase en heeft hij op 2 inkomende (voor de hoofdschakelaar) fase 2 CT klemmen geplaatst. Echter 1 CT is geplaatst na de hoofdschakelaar (wel bij de fase die nog niet had).

Iemand idee of dit wel helemaal goed gaat zo?

[Annuk]

Freakie1NL schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 22:15:
Hopelijk niet offtopic.

Vandaag laadpaal hier geplaatst, installateur opzich best netjes. Betreft een Shell Advanced Flex. Deze heeft load balancing middels CT klemmen.

Nu heb ik al 3 fase en heeft hij op 2 inkomende (voor de hoofdschakelaar) fase 2 CT klemmen geplaatst. Echter 1 CT is geplaatst na de hoofdschakelaar (wel bij de fase die nog niet had).

Iemand idee of dit wel helemaal goed gaat zo? [Afbeelding]

Kan indd beide, maar als er bovenop de HS een vertakking zit (oftewel een twin-huls) moeten wel beide afgaande draden van die fase door de CT-klem zitten, alleen dan kan er correct gemeten worden.

[Xander]

Freakie1NL schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 22:15:
Nu heb ik al 3 fase en heeft hij op 2 inkomende (voor de hoofdschakelaar) fase 2 CT klemmen geplaatst. Echter 1 CT is geplaatst na de hoofdschakelaar (wel bij de fase die nog niet had).

Iemand idee of dit wel helemaal goed gaat zo? [Afbeelding]

Onder of boven de hoofdschakelaar maakt niet uit, daar loopt dezelfde stroom.

Maar het lijkt er op dat de CT's niet in dezelfde richting zijn gemonteerd. Bij de CT op L3 onder de hoofdschakelaar zie je 2 gaatjes aan de bovenkant en een uitgaande draad aan de onderkant, bij de CT op L1 boven de hoofdschakelaar zitten de 2 gaatjes aan de onderkant en de draad aan de bovenkant. Dat gaat niet goedkomen. De stroomrichting maakt uit.

Ik kan op de foto niet zien hoe L2 zit of welke van L1/L3 goed zit. Staat er nergens een pijl op voor de stroomrichting?

[Jim423]

Ik zou ook even checken wat er onder die 3 2P aardlekschakelaars allemaal gebeurd.
Lijkt een beetje beun te zijn aangesloten.

[Freakie1NL]

Jim423 schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 00:02:
Ik zou ook even checken wat er onder die 3 2P aardlekschakelaars allemaal gebeurd.
Lijkt een beetje beun te zijn aangesloten.

Die zijn inderdaad beun aangesloten, maar niet door deze monteur. Was al zo toen wij hier kwamen wonen (2 maanden geleden). Staat al op de planning om zelf te verbeteren er is ook daar ook onder de laatste N een dubbele aftakking onder 1 klem geplaatst zonder dubbele huls. Gaat worden vervangen door mij.

@Xander dank zal dit z.s.m even nader bekijken.

[AR34]

Juerd schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 22:05:
@AR34 Je bedoelt overstroom, niet overspanning. Voor bescherming tegen overspanning gebruik je heel andere dingen.

Selectiviteit bij overstroom negeren (NB: het is verplicht volgens de Netcode) is ook gangbaar. Niet-selectieve aardlekbeveiliging is ook gangbaar. Al met al: 25 A 300 mA aardlekautomaat is heel normaal voor een distributiegroep, ook al is 't vrijwel niet selectief.

Zelf zou ik waarschijnlijk zijn gegaan voor 2 16 A krachtgroepen zonder onderverdeler: eentje voor de laadpaal, eentje voor wcd's. Lekker simpel, selectiviteitsvraagstuk niet aan de orde, goedkoper, overzichtelijker. Wel 2 kabels (die ik dan vanwege de beperkte lengte lekker goedkoop 2,5 mm² zou houden) ipv 1.

Thanks voor de bevestiging. En ik bedoelde inderdaad overstroom had iets te snel geplaatst zonder nalezen.

Twee krachtgroepen in de hoofdverdeler kan wel, maar heeft wel een aantal praktische bezwaren. O.a. minder ruimte beschikbaar in de toekomst, maar ook het kabeltrace wordt zo wat netter en overzichtelijker.

[eatme]

@Freakie1NL Ik zou voor het uiterlijk de eaton automaat vervangen voor een ABB. Voor €12 heeft alles dan de zelfde kleur.

[Annuk]

Freakie1NL schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 00:04:
[...]


Die zijn inderdaad beun aangesloten, maar niet door deze monteur. Was al zo toen wij hier kwamen wonen (2 maanden geleden). Staat al op de planning om zelf te verbeteren er is ook daar ook onder de laatste N een dubbele aftakking onder 1 klem geplaatst zonder dubbele huls. Gaat worden vervangen door mij.

@Xander dank zal dit z.s.m even nader bekijken.

Zou sws alles even nakijken, bij wat @eatme zegt, het lijkt erop dat die B20 Eaton rechtstreeks op de hoofdschakelaar is aangesloten, en de automaat links ervan klopt dat (nog) dat die voor de PV is?
Die wil (moet) je namelijk als eigen aardlekautomaat.
Als de Eaton nu voor de PV is zou ik die mogelijk even updaten naar een aardlekautomaat.

[bjusterbaarlik]

De groep van de zonnepanelen heeft geen eigen aardlek. Dus die automaat kan vervangen worden door een aardlekautomaat en dan kan de ABB automaat welke over is gebruikt worden als vervanging van de Eaton.

[uaT]

Xander schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 17:37:

Helemaal zinloos is een 300mA (selectieve) hoofdaardlekschakelaar natuurlijk niet. Dit kan een nuttige extra beveiliging zijn wanneer een achterliggende 30mA aardlekschakelaar faalt. Zeker in een TT-stelsel met hoge aardverspreidingsweerstand, waar je van aardlekbeveiligingen afhankelijk bent voor foutbescherming, vind ik het eigenlijk geen slecht plan. Je bent dan namelijk voor foutbescherming geheel afhankelijk van één component die in de praktijk echt wel eens kan falen en door de gemiddelde eindgebruiker niet volgens fabrikantvoorschrift wordt getest...

Maar gebruikelijk is het in Nederland niet.

In dat geval kan dat als extra beveiliging nuttig zijn maar de kans is groot dat dan bij een aardfout je hele huis zonder stroom zit.

[Freakie1NL]

Annuk schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 07:52:
[...]


Zou sws alles even nakijken, bij wat @eatme zegt, het lijkt erop dat die B20 Eaton rechtstreeks op de hoofdschakelaar is aangesloten, en de automaat links ervan klopt dat (nog) dat die voor de PV is?
Die wil (moet) je namelijk als eigen aardlekautomaat.
Als de Eaton nu voor de PV is zou ik die mogelijk even updaten naar een aardlekautomaat.

Die Eaton is juist goed want dat is een distributiegroep voor een PV verdeler, die moderne rechtstreeks achter de hoofdschakelaar. Die andere PV zit ook op een PV verdeler maar is hiermee dus niet goed aangesloten.

[Ben(V)]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 14:53:
Vooral lid 3.7 is interessant: Artikel 3.7


[...]


Hier staat dus dat een elektriciteitsproductie-eenheid (van meer dan 800 Watt) altijd moet zorgen dat de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte blijft als de fasestroom. Effectief is het hiermee dus verboden om een enkelfasige omvormer of thuisaccu met een invoedend vermogen van meer dan 800 Watt aan te sluiten op een 3-fase aansluiting.

Een enkelfasig apparaat kan immers nooit zelfstandig de nulleiderstroom in dezelfde orde als de fasestroom houden.

Volgens mij staat hier enkel dat de kwaliteit van de geproduceerde sinus goed genoeg moet zijn en niet te veel harmonischen moet bevatten en zegt dit helemaal niets over het aan te sluiten vermogen.
Kortom dit is gewoon een eis aan de kwaliteit van een omvormers.

Als jouw interpretatie juist zou zijn kun je ook geen enkelfasige PV installatie op het net aansluiten en daar staan er toch heel erg veel van in Nederland.

[habbekrats]

Blihi schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 14:53:
Vooral lid 3.7 is interessant: Artikel 3.7


[...]


Hier staat dus dat een elektriciteitsproductie-eenheid (van meer dan 800 Watt) altijd moet zorgen dat de nulleiderstroom in dezelfde orde van grootte blijft als de fasestroom. Effectief is het hiermee dus verboden om een enkelfasige omvormer of thuisaccu met een invoedend vermogen van meer dan 800 Watt aan te sluiten op een 3-fase aansluiting.

Een enkelfasig apparaat kan immers nooit zelfstandig de nulleiderstroom in dezelfde orde als de fasestroom houden.

Nou mijn 4 kW omnik 1 Fase staat gewoon dat terug te leveren. Dat kan wat verschuiving veroorzaken maar een groot probleem is het niet schijnbaar.

[Makrolon]

Freakie1NL schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 00:04:
[...]


Die zijn inderdaad beun aangesloten, maar niet door deze monteur. Was al zo toen wij hier kwamen wonen (2 maanden geleden). Staat al op de planning om zelf te verbeteren er is ook daar ook onder de laatste N een dubbele aftakking onder 1 klem geplaatst zonder dubbele huls. Gaat worden vervangen door mij.

@Xander dank zal dit z.s.m even nader bekijken.

Ik zie niet wat daar beun aangesloten is hoor. Abb heeft dubbele aansluitklemmen dus dat mag gewoon zo.

[Xander]

uaT schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 09:25:
[...]


In dat geval kan dat als extra beveiliging nuttig zijn maar de kans is groot dat dan bij een aardfout je hele huis zonder stroom zit.

Daar hebben ze dus selectieve aardlekschakelaars voor. Die zou niet moeten uitschakelen bij een aardfout achter een 30mA aardlekschakelaar (tenzij deze laatste defect is natuurlijk).

[FL_]

P5ycho schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 20:30:
@AR34 misschien dat je hoofdschakelaar en overspanningsbeveiliging wilt omwisselen. De aarde uit de overspanningsbeveiliging moet zo ver mogelijk van de inkomende netspanning (en andere kabels) gehouden worden, zie handleiding. Dan is aan de zijkant de kast uitgaan misschien wat makkelijker dan in het midden.

Dit heeft mij aan het denken gezet, in een configuratie zoals in de post: zou -als de OSB helemaal links staat- zou het dan het meest logisch zijn om de hoofdschakelaar in het midden te hebben en een andere alamat rechts, of juist de hoofdschakelaar rechts en de alamat in het midden?

[TheRealNiels]

Ik heb een klus vraagje; in ons nieuwe huis zou ik graag de spots in de aanbouw willen vervangen. Momenteel zijn het halogeen spotjes en zou ze graag naar LED willen vervangen met bijbehorende GU10 fitting (ivm Philips HUE spots).
Echter in het plafond zijn de spots via een 12V aansluiten aangesloten op een Trafo in het plafond. Na wat geknutsel krijg ik de Trafo er echter niet uit, hoe hard ik ook aan de bekabeling trek (ook niet zo hard want anders ben ik bang dat ik hem kapot trek).

Iemand tips om deze trafo toch nog boven water te krijgen?
Ik lees op internet dat het vastschroeven van een trafo hoogst ongebruikelijk is, maar begin nu toch bijna te twijjfelen.

[Annuk]

FL_ schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 11:18:
[...]


Dit heeft mij aan het denken gezet, in een configuratie zoals in de post: zou -als de OSB helemaal links staat- zou het dan het meest logisch zijn om de hoofdschakelaar in het midden te hebben en een andere alamat rechts, of juist de hoofdschakelaar rechts en de alamat in het midden?

Ben van mening dat je zelf even heel goed en logisch na moet denken wat kan en mag, allermooiste blijf ik vinden een 22x11 kastje (meestal 8 modules ruimte), met een HS + Net-overspanningsbeveiliging daarin, en daarboven pas je verdelerkast(en).

Maar ik kan zo snel nog niet terug vinden wat @P5ycho hier claimt in jou quote, heb net de complete productpagina's en handleidingen nog door lopen spitten.
Side-note: als je niet met geïsoleerde bedrading werkt, maar met blank vertinde koperdraad zou ik persoonlijk wel zorgen dat dat niet door de kast heen slingert, maar gebruik je geïsoleerde (VDS)draad, dan zou ik het persoonlijk wel aandurven om dat door de kast heen te leggen, heb ze ook door monteurs ABB zelf geïnstalleerd zien worden en daar pakken ze namelijk dan de aarding boven van de aardrail van de kast zelf af, en niet nog los verbonden met het CAP, oftewel daar loopt ook gewoon de geïsoleerde draad door de kast heen.

[Annuk]

TheRealNiels schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 11:58:
Ik heb een klus vraagje; in ons nieuwe huis zou ik graag de spots in de aanbouw willen vervangen. Momenteel zijn het halogeen spotjes en zou ze graag naar LED willen vervangen met bijbehorende GU10 fitting (ivm Philips HUE spots).
Echter in het plafond zijn de spots via een 12V aansluiten aangesloten op een Trafo in het plafond. Na wat geknutsel krijg ik de Trafo er echter niet uit, hoe hard ik ook aan de bekabeling trek (ook niet zo hard want anders ben ik bang dat ik hem kapot trek).
[Afbeelding]
Iemand tips om deze trafo toch nog boven water te krijgen?
Ik lees op internet dat het vastschroeven van een trafo hoogst ongebruikelijk is, maar begin nu toch bijna te twijjfelen.

Denk dat je alle spotjes en evt. een soort centraaldoos moet gaan zoeken, normaal gesproken wordt zo'n trafo ergens vlak bij een spotje gelegd zodat je deze eruit kunt halen en vervangen wanneer nodig.

Maar als dit een verlaagd plafond is (waar het op lijkt) hoe denk je dan nieuwe bedrading/bekabeling bij je spotjes te krijgen? Ook dat moet je nog doen dan in deze he.

[FL_]

Annuk schreef op donderdag 19 maart 2026 @ 17:54:
[...]


Ben van mening dat je zelf even heel goed en logisch na moet denken wat kan en mag, allermooiste blijf ik vinden een 22x11 kastje (meestal 8 modules ruimte), met een HS + Net-overspanningsbeveiliging daarin, en daarboven pas je verdelerkast(en).

Maar ik kan zo snel nog niet terug vinden wat @P5ycho hier claimt in jou quote, heb net de complete productpagina's en handleidingen nog door lopen spitten.
Side-note: als je niet met geïsoleerde bedrading werkt, maar met blank vertinde koperdraad zou ik persoonlijk wel zorgen dat dat niet door de kast heen slingert, maar gebruik je geïsoleerde (VDS)draad, dan zou ik het persoonlijk wel aandurven om dat door de kast heen te leggen, heb ze ook door monteurs ABB zelf geïnstalleerd zien worden en daar pakken ze namelijk dan de aarding boven van de aardrail van de kast zelf af, en niet nog los verbonden met het CAP, oftewel daar loopt ook gewoon de geïsoleerde draad door de kast heen.

Thanks! Waar inderdaad dat het mooiste is als die in een kast van 8 posities zit, helaas is ook hier de ruimte beperkt.
Op dit moment is de OSB verbonden met een geisoleerd draad naar het aardrail in de kast zelf (OSB helemaal links, een alamat ernaast en daarnaast de HS), maar ik ben bezig met een paar wijzigingen, dus ik dacht: als er een voorkeurspositie bestaat, dan is dat altijd beter, echter was ik die zelf ook tot nu toe niet tegengekomen buiten de standaard regel om alles zo kort mogelijk te houden.

[Annuk]

FL_ schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 09:44:
[...]

Thanks! Waar inderdaad dat het mooiste is als die in een kast van 8 posities zit, helaas is ook hier de ruimte beperkt.
Op dit moment is de OSB verbonden met een geisoleerd draad naar het aardrail in de kast zelf (OSB helemaal links, een alamat ernaast en daarnaast de HS), maar ik ben bezig met een paar wijzigingen, dus ik dacht: als er een voorkeurspositie bestaat, dan is dat altijd beter, echter was ik die zelf ook tot nu toe niet tegengekomen buiten de standaard regel om alles zo kort mogelijk te houden.

Wat ik persoonlijk trouwens ook een hele mooie en nette optie vind (je hebt een "dubbel retourpad"), is de aardrail v/d groepenkast rechtstreeks op de CAP, en de net-overspanningsbeveiliging ook op de CAP, maar dan met een twinhuls in de OSB en dan vanaf daar ook nog naar de aardrail in de groepenkast, als onverhoopt 1 van beide niet goed vast zit in de CAP heb je sowieso nog een pad via de andere.

P.S. tipje om evt. even te checken of je ook (veel) potentiaal verschil hebt tussen je Nul en je aarding, hier moet je idealiter geen potentiaalverschil hebben, of hoogstens een paar volt (>10V).

[carefree7]

Hallo! Ik heb een hanglamp voor buiten en heb per ongeluk de kabel doorgesneden. Ik vraag me af of dit te repareren is of dat ik de hele lamp weg moet gooien?

[FL_]

Annuk schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 09:49:
[...]


Wat ik persoonlijk trouwens ook een hele mooie en nette optie vind (je hebt een "dubbel retourpad"), is de aardrail v/d groepenkast rechtstreeks op de CAP, en de net-overspanningsbeveiliging ook op de CAP, maar dan met een twinhuls in de OSB en dan vanaf daar ook nog naar de aardrail in de groepenkast, als onverhoopt 1 van beide niet goed vast zit in de CAP heb je sowieso nog een pad via de andere.

P.S. tipje om evt. even te checken of je ook (veel) potentiaal verschil hebt tussen je Nul en je aarding, hier moet je idealiter geen potentiaalverschil hebben, of hoogstens een paar volt (>10V).

Dat is wel een goed idee! Maar volgens mij loop ik dan tegen de bepereking aan dat de OSB van ABB maximaal 16mm2 mag verdragen, zal het vanavond nog even naslaan.

Het toekomstige plan wordt om vanuit de kast met zo'n 'tuit' eruit een 16mm2 (geisoleerd) aarde direct naar het aardblok te laten lopen, dat scheelt toch weer een totale meter aan draad. Maar als er wel 20mm2 in kan, dan heeft 'redundancy' mijn voorkeur.

Potentiaal tussen de aarde en nul is hier 0V gelukkig.

[de Peer]

carefree7 schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 10:21:
Hallo! Ik heb een hanglamp voor buiten en heb per ongeluk de kabel doorgesneden. Ik vraag me af of dit te repareren is of dat ik de hele lamp weg moet gooien?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Zo te zien makkelijk te repareren. daar zit gewoon een draaiknop op? Draai de stekker er af en kijk hoe je de 2 draadjes (+ en -) weer kunt bevestigen. Solderen (vermoedelijk) of misschien met schroefjes.

[Annuk]

FL_ schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 11:07:
[...]


Dat is wel een goed idee! Maar volgens mij loop ik dan tegen de bepereking aan dat de OSB van ABB maximaal 16mm2 mag verdragen, zal het vanavond nog even naslaan.

Het toekomstige plan wordt om vanuit de kast met zo'n 'tuit' eruit een 16mm2 (geisoleerd) aarde direct naar het aardblok te laten lopen, dat scheelt toch weer een totale meter aan draad. Maar als er wel 20mm2 in kan, dan heeft 'redundancy' mijn voorkeur.

Potentiaal tussen de aarde en nul is hier 0V gelukkig.

Waarom in de lieve vrede 16mm²?

Als je kast verder uitbedraad is met 6mm² zou ik dat voor de aarding naar de OSB ook pakken of evt 10mm², die kan je in een twin-huls met tang tot 16 als goed is nog net persen (als je redundant gaat aansluiten).

[Annuk]

carefree7 schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 10:21:
Hallo! Ik heb een hanglamp voor buiten en heb per ongeluk de kabel doorgesneden. Ik vraag me af of dit te repareren is of dat ik de hele lamp weg moet gooien?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Dit is/lijkt zo'n standaard intratuin/action adaptertje met bijbehorende schroef-stekker voor buitengebruik.
Tenzij je de aangegoten stekker open gaat peuteren en proberen te solderen o.i.d. ben ik bang dat je de boel weg kan gooien.
Hooguit kan je kijken of je ergens een goedkoop snoertje ergens kan vinden oid met dezelfde stekker (de bajonet stekker die aan het draadje zit) en die op 5 a 10 cm van de stekker afknipt, dan heb je nog wat mogelijkheden om de boel netjes aan elkaar te freubelen.

[mitsumark]

Annuk schreef op vrijdag 6 maart 2026 @ 15:51:
[...]


Mijn shoppinglist in jou geval zou zijn:
• 3F+N Kamrail 3 modules voor verbinden van de hoofdschakelaar met de aardlekschakelaars
• 2x 6mm² aansluitdraden van 265mm zwart 2x fase vanaf HS/Aardlekschakelaars naar je aardlekautomaat links boven
• 1x 6mm² aansluitdraden van 265mm/185mm zwart 1x fase vanaf je HS/Aardlekschakelaars naar je aardlekautomatEN links boven (de 3F + de 1F)
• 1x 6mm² aansluitdraden van 265mm/185mm blauw idem met bovenstaande maar dan voor de nul
• 6x 6mm² aansluitdraad zwart 175mm afgaande fases vanaf je aardlekschakelaars naar de eindgroepen
• 2x 6mm² aansluitdraad blauw 175mm idem met hierboven maar dan voor de nul
• 1x C20 30mA aardlekautomaat 1 module breed ter vervanging van je Emat gevalletje

Vandaag aan toegekomen, maar pfoe wat een uitdaging was dat.
De 175mm kabeltjes waren te kort en het waren er volgens mij te weinig, (of ik had meer splitsingen nodig?) dus heb wat moeten improviseren (of alles weer volgens het oude terugbouwen).

Vanaf de linker ALS (ingang) dus zoals gezegd direct naar de 3F en 1F automaten (hier nog niet vast, met de kam ervoor zie je ze niet).




De 175mm waren te kort om van de groep naar onderkant ALS, maar naar de verbindingsblokjes ging net.
Dan dus van de linker ALS naar de blokjes en van daar verder naar de eerste groepen, deels met hergebruikte kabels.
Maar ik had volgens mij ook tekort gekomen, want moest van 2 ALS naar 8 groepen, al snap ik niet zo goed hoe de 2 rechter groepen in de oude situatie nu via een aardlek gingen.., volgens mij zaten ze direct aan de hoofdschakelaar (ingang ALS), die heb ik nu dus via de blokjes aan de linker ALS uitgang gezet.
Tevens de nieuwe ABB aardlekautomaat (toch B20, en op zolder een nieuwe B16 automaat) voor de zonnepanelen op de blokjes aan de linker ALS, dubbel aardlek nu, dus dat moet ik nog aanpassen volgens mij (aan de bovenkant HS/ALS).
De rechter ALS wel gewoon gelijk naar de 3 groepen, met hergebruikte langere kabeltjes.




Anyway, het huis heeft weer stroom, incl de nieuwe laadpaal. En de fasen zijn meer in balans wat betreft PV en laden.
Ik moet alleen nog dubbelchecken welke groepen en apparaten nu precies op welke ALS zitten, om overbelasting te voorkomen. En dus de zonnepanelen aan de bovenkant ALS/HS ipv erna.

[ Voor 10% gewijzigd door mitsumark op 20-03-2026 23:00 ]

[pietje63]

Annuk schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 21:32:
[...]


Dit is/lijkt zo'n standaard intratuin/action adaptertje met bijbehorende schroef-stekker voor buitengebruik.
Tenzij je de aangegoten stekker open gaat peuteren en proberen te solderen o.i.d. ben ik bang dat je de boel weg kan gooien.
Hooguit kan je kijken of je ergens een goedkoop snoertje ergens kan vinden oid met dezelfde stekker (de bajonet stekker die aan het draadje zit) en die op 5 a 10 cm van de stekker afknipt, dan heb je nog wat mogelijkheden om de boel netjes aan elkaar te freubelen.

@carefree7 Ik moest meteen aan kerstlampjes denken. Daar kun je prima vervangen snoeren voor krijgen. https://www.123led.nl/123...6HWHCa-MKKrsaAgUXEALw_wcB (enkel de helft nodig). Dan alleen nog iets om de kabels te verbinden. Daar heb ik zelf een keer zoiets voor besteld https://www.into-led.com/...bR4fU0IouioAaAgIsEALw_wcB

[FL_]

Annuk schreef op vrijdag 20 maart 2026 @ 11:46:
[...]

Waarom in de lieve vrede 16mm²?

Als je kast verder uitbedraad is met 6mm² zou ik dat voor de aarding naar de OSB ook pakken of evt 10mm², die kan je in een twin-huls met tang tot 16 als goed is nog net persen (als je redundant gaat aansluiten).

Haha, ik houd er altijd wel van als zaken een beetje overdimensioneerd zijn, mijn kast is zelf in principe uitbedraad met 10mm2, en persen kan ik tot 2x10mm2, dus dat komt sowieso wel goed.

De grap is, op de website van Sander staat dat de maximale aansluiting 16mm2 is, maar in de specificaties van ABB zelf zie ik tot 25mm2 staan, dus dan zie ik meer heil in het dubbel aansluiten met redundancy dan in de maximale grootte pakken (ik zal vanavond nog wel even een twinhuls 2x10 erin stoppen om te kijken of het daadwerkelijk ook past):



Als het past, vind ik het wel weer een geniaal idee! Laat toch weer de kracht van de Tweakers-community zien!

Rest alleen nog de vraag, HS in het midden of juist niet
(Maar daar heb ik anders nog wel wat tijd over om goed over na te denken)

[Annuk]

FL_ schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 09:48:
[...]


Haha, ik houd er altijd wel van als zaken een beetje overdimensioneerd zijn, mijn kast is zelf in principe uitbedraad met 10mm2, en persen kan ik tot 2x10mm2, dus dat komt sowieso wel goed.

De grap is, op de website van Sander staat dat de maximale aansluiting 16mm2 is, maar in de specificaties van ABB zelf zie ik tot 25mm2 staan, dus dan zie ik meer heil in het dubbel aansluiten met redundancy dan in de maximale grootte pakken (ik zal vanavond nog wel even een twinhuls 2x10 erin stoppen om te kijken of het daadwerkelijk ook past):

[Afbeelding]

Als het past, vind ik het wel weer een geniaal idee! Laat toch weer de kracht van de Tweakers-community zien!

Rest alleen nog de vraag, HS in het midden of juist niet
(Maar daar heb ik anders nog wel wat tijd over om goed over na te denken)

Zou persoonlijk zorgen denk ik dat de OSB uiterst links of rechts zit, waarbij de rechtse optie denk ik het mooiste is met oog op de aarding, zeker als je ook nog redundant gaat aansluiten kan je de aarde-draad mooi langs de zijkant van de kast doen.
En als het niet hoeft in ieder geval zo min mogelijk kruisen met je bedrading.

Maar in principe kan en mag "alles" mits je maar alles met geïsoleerde bedrading uitvoert.

[inquestos]

Komende week wordt hier er een trap geplaatst in de keuken. In de toekomst zou ik de keuken willen vernieuwen. De logische route voor elektra gaat achter de trap langs, dus nu al handig om daar iets aan te brengen. Helaas heb ik nu geen toegang tot het hele traject.

Om in de toekomst te voorkomen dat ik weer wat moet openbreken, wat is handig om te doen? Ik heb beperkt de ruimte (in elk geval 2cm, wellicht 4cm). Ik zou natuurlijk wel een 5x2.5mm YMvK kunnen aanbrengen met wat extra meters achter het gips? Of is een mantelbuis handiger (welk formaat). Of toch meerdere 19mm buizen?

[AR34]

inquestos schreef op zaterdag 21 maart 2026 @ 15:02:
Komende week wordt hier er een trap geplaatst in de keuken. In de toekomst zou ik de keuken willen vernieuwen. De logische route voor elektra gaat achter de trap langs, dus nu al handig om daar iets aan te brengen. Helaas heb ik nu geen toegang tot het hele traject.

Om in de toekomst te voorkomen dat ik weer wat moet openbreken, wat is handig om te doen? Ik heb beperkt de ruimte (in elk geval 2cm, wellicht 4cm). Ik zou natuurlijk wel een 5x2.5mm YMvK kunnen aanbrengen met wat extra meters achter het gips? Of is een mantelbuis handiger (welk formaat). Of toch meerdere 19mm buizen?

Een aantal 19mm mantelbuizen zijn denk ik altijd handiger. Geeft je veel flexibiliteit naar de toekomst toe. Heb dit ook gedaan toen ik mijn zolder aan het verbouwen was. Direct 4x 19mm mantelbuis van meterkast naar zolder. 1 daarvan is nu gebruikt voor een wifi access point.

Zou wel alles goed fotograferen. En zou de buizen ook labelen/nummeren. Dan weet je precies waar je uit zou moeten komen bij het invoeren.

[ Voor 6% gewijzigd door AR34 op 22-03-2026 09:02 ]

[Mike85]

Beste tweakers,

Ik hoop dat ik hier bij het juiste topic ben, stuur mij gerust door als het niet zo is.
Ik heb een theorie die ik wil checken hier.

Eerst even uitleg, de situatie in de meterkast.
Momenteel heb ik een 3-fase aansluiting en een laadpaal met loadbalancing via de P1 meter. Ik heb twee systemen met zonnepanelen. Een oudere, met een centrale omvormer, en een nieuwere met micro omvormers.
Het oude systeem valt sinds vorig jaar uit, vermoedelijk vanwege te hoge netspanning. Er zijn hier werkzaamheden geweest, verzwaring, maar helaas helpt dat niet. Vandaag is het "uitvallen" weer begonnen.
Nu heb ik twee elektrische auto's en kan ik vrij veel thuisladen. De laadpaal haalt de stroom van de fase 1. De oude omvormer zit op fase 3. Oftewel, bij fase 1 zie ik levering en bij fase 3 teruglevering:


Nu heb ik het idee om in de meterkast bij de automaat van de laadpaal de aansluiting om te wisselen. Op die manier gebeurt alles bij fase 3, zodoende is daar de spanning lager en klapt de omvormer er niet uit.
Mijn vraag is, werkt dit? Of is er dan eerst onderzoek nodig naar de oorzaak van het uitvallen van de omvormer?

Alvast bedankt voor het meedenken.

[Ben(V)]

Heeft waarschijnlijk geen invloed.
De spanning wordt voornamelijk bepaalt door het net en wat jij er aan belasting bijzet zal een volkomen verwaarloosbare invloed hebben.
Alleen als je autolader vlak bij de PV omvormer zou zitten kun je de kabelverliezen compenseren van een paar volt, maar dat is zelden het geval, de autolader zit meestal veel dichter bij de meterkast.

Maar als dat oude PV systeem al bij 239V uitvalt zit daar je probleem.
Een PV hoort pas uit te vallen als er gemiddeld over 10 minuten de spanning hoger is dan 253V.
Dus ofwel schakelt hij veel te vroeg uit, ofwel je hebt hem aangesloten met erg lange te dunne bekabeling waardoor je veel spanningsverlies hebt in de kabel en de PV omvormer naar een te hoge spanning moet gaan om z'n vermogen kwijt te kunnen.

Sommige PV omvormers zijn instelbaar bij welke spanning ze uitschakelen.

Off topic:
Waarom heb je geen 3 fasen lader voor je auto, nu heb je een beperking op de laadsnelheid omdat je maar via 1 fase laad

[ Voor 13% gewijzigd door Ben(V) op 22-03-2026 15:12 ]

[Makrolon]

Ben(V) schreef op zondag 22 maart 2026 @ 14:52:
Heeft waarschijnlijk geen invloed.
De spanning wordt voornamelijk bepaalt door het net en wat jij er aan belasting bijzet zal een volkomen verwaarloosbare invloed hebben.
Alleen als je autolader vlak bij de PV omvormer zou zitten kun je de kabelverliezen compenseren van een paar volt, maar dat is zelden het geval, de autolader zit meestal veel dichter bij de meterkast.

Maar als dat oude PV systeem al bij 239V uitvalt zit daar je probleem.
Een PV hoort pas uit te vallen als er gemiddeld over 10 minuten de spanning hoger is dan 253V.
Sommige PV omvormers zijn instelbaar bij welke spanning ze uitschakelen.

Off topic:
Waarom heb je geen 3 fasen lader voor je auto, nu heb je een beperking op de laadsnelheid omdat je maar via 1 fase laad

Het kan best net zorgen voor een paar volt minder waardoor de omvormer niet uit valt

[Ben(V)]

Nee dat kan niet, je zou dan zoveel vermogen uit het net moeten trekken dat de netspanning daardoor omlaag gaat, dat lukt echt niet met een autolader.

Alleen kabel verliezen in huis kun je compenseren, maar met twee verschillende paden naar de meterkast werkt dat niet.

[ Voor 7% gewijzigd door Ben(V) op 22-03-2026 15:02 ]

[Mike85]

Ik heb wel een 3-fase lader, alleen op de "zonnestand" gaat die pas over naar 3-fase bij voldoende vermogen, oftewel 3x6Ax230V, 4140 watt. Dat is in theorie haalbaar hier, maar wel optimaal en geen ander verbruik. Tot 16A pakt hij dus één fase.

Waarom de theorie? Wanneer ik de Quooker aanzet (fase 3) zie ik gelijk de netspanning via de p1 dalen. Schakelt deze weer uit, plop, spanning weer omhoog. En de netspanning zit vaak rond de 252 hier.

Omvormer is wel een "oud" beestje, 2012 geloof, vorige bewoners hebben die geplaatst. Geen idee van kabels naar de meterkast. Wel een eind, omvormer staat op zolder.
Panelen zijn nog goed, zou ik dan beter de omvormer kunnen vervangen?

[RobertMe]

Ben(V) schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:01:
Nee dat kan niet, je zou dan zoveel vermogen uit het net moeten trekken dat de netspanning daardoor omlaag gaat, dat lukt echt niet met een autolader.

Toen ik gisteren een apparaat van 1,5kW aan zette zag ik bij de SolarEdge omvormer de netspanning met 2V zakken. En hetzelfde zie ik vandaag met de afwasmachine die 2x 2kW heeft "verbruikt", ook daarbij in de netspanning zoals door de SolarEdge omvormer gerapporteerd direct terug te zien. En IIRC heb ik voorgaande jaren soortgelijke effecten gezien in de zomer. PV die klappert op de netspanning (en dan echt vaak, soms dat die alweer uitvalt tijdens het opstarten en dus binnen een minuut of zo na de vorige keer), maar als bv dan de afwasmachine aan het warmen was bleef de PV gedurende die tijd (~30 minuten) wel aan.

Dus nee, het is geen enorm groot verschil, maar het helpt wel iets en kan wel het verschil maken.

[RobertMe]

Mike85 schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:12:
Omvormer is wel een "oud" beestje, 2012 geloof, vorige bewoners hebben die geplaatst. Geen idee van kabels naar de meterkast. Wel een eind, omvormer staat op zolder.
Panelen zijn nog goed, zou ik dan beter de omvormer kunnen vervangen?

Grootste kans zal zijn dat de kabels te dun zijn. Niet een stukje "bloot" liggen? Bij mij gaat het om YMVK (XMVK? ben geen kenner) kabel waarbij op de zolder wat stukken zonder buis zijn waarvan ik kon aflezen om wat voor kabel het ging. Dat was al een 4mm2 kabel en dus eigenlijk "goed genoeg" (voor een 3kW omvormer). Mogelijk dat het bij jou maar om een 2,5mm2 kabel gaat? En dat is wel min, zeker over grotere afstanden (bg => zolder).
En zelf zie (/zag, dit jaar nog niet) ik met de PV uit overdag ook in de meterkast een netspanning van tegen de 250V (~249V etc). Waardoor het vervangen van kabels een beetje gerommel in de marge is naar mijn idee. Ja, het zal iets helpen, maar het hele traject laten vervangen is ook nogal een klus, zeker gezien dikker (6mm2?) ook al weer wat slechter te verwerken zijn en niet echt "standaard" (lees: denk niet dat die door de bestaande buizen gaat?).

Helaas heb ik dan weer geen DSMR5 meter dus kan ik de spanning in de meterkast niet monitoren. Beste wat ik kan doen is met de multimeter in een stopcontact in de meterkast.

[Ben(V)]

Dat is afhankelijk van waar je de netspanning meet, wat je meet zijn de kabelverliezen.

En een PV omvormer die klappert is gewoon defect, hij hoort pas uit te schakelen als er gemiddeld over 10 minuten meer dan 253 V is en pas weer in te schakelen als dat gemiddeld over 10 minuten weer lager is dan 253 V.
Dus klapperen kan helemaal niet.

Als zulke kleine vermogens echt de netspanning zouden beïnvloeden zou dat samen met zulke invloeden van je buren de boel echt in elkaar laten klappen als je pech hebt.

Het oplopen van de spanning bij veel zon komt echt niet door de zonnepanelen van een enkel huis, pas bij de optelsom van veel huizen met panelen loopt de boel op.
En omgekeerd met belastingen is dat precies zo.

[onetime]

@Mike85 Gelukkig zit @Ben(V) er helemaal naast op dit punt en heb jij gelijk. Iedere Watt die je extra verbruikt geeft ongeveer evenveel ruimte voor extra opwek. Je omvormer zal dus later uitschakelen.

@Ben(V) Ga nu zelf eens meten; want zelfs de net impedantie heeft uiteindelijk invloed; de weerstand van de kabel naar het trafo huisje is ook niet nul.

[RobertMe]

Ben(V) schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:22:
En een PV omvormer die klappert is gewoon defect, hij hoort pas uit te schakelen als er gemiddeld over 10 minuten meer dan 253 V is en pas weer in te schakelen als dat gemiddeld over 10 minuten weer lager is dan 253 V.
Dus klapperen kan helemaal niet.

Bij mijn weten is het bij +10% (253V dus) toch echt (zo goed als) meteen uitschakelen. Als in, binnen een (paar?) seconden, en niet pas na 10 minuten. Daarnaast valt die ook uit als die ik meen 10 minuten boven de 250V meet, ook als die dus niet op 253V komt. En in al die jaren dat ik daarover meelees of zelf schrijf in zowel dit topic als het SolarEdge topic is daar wel wat verbazing over. Dat lijken andere merken / modellen niet te doen (dit is ook alweer een 10 jaar oude installatie), en daar schijnt dan dus ook geen verplichting voor te zijn (anders zouden andere merken het wel ook doen).

[True]

RobertMe schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:21:
[...]
Dat was al een 4mm2 kabel en dus eigenlijk "goed genoeg" (voor een 3kW omvormer). Mogelijk dat het bij jou maar om een 2,5mm2 kabel gaat? En dat is wel min, zeker over grotere afstanden (bg => zolder).
[...]

Bewust selectieve quote, maar BG -> zolder is bij een gemiddeld NL-huis een keer 3 meter één kant op dan 2 verdiepingen omhoog. Dat is een keer 4,5m in hoogte (begint vanaf 1,5m met 2,7m per verdieping) dan heb je het over ballpark 8 tot 12 meter aan kabel.
Als ik zo snel even een online calculator erbij pak zal je met 12m en 21A (5 kW omvormer) op 2,5V spanningsval zitten met 4mm2 en met 2,5mm2 is dat 4V. Dit zijn nou niet de verschillen die zouden moeten uitmaken. Als het hierop misgaat is het met de buurt klagen bij de netbeheerder want dan kun je wel 16mm2 gaan leggen om als laatste van de buurt je PV-systeem uit te laten schakelen. Dat is echt geen doen meer.

[Ben(V)]

@onetime
Die net impedantie is zo laag dat het vermogen dat jij erbij zet echt geen invloed heeft.
Als dat wel het geval zou zijn zou de netspanning continue sterk variëren en die echt behoorlijk stabiel in de tijd.

Alleen de kabels in je huis hebben zoveel weestand dat die vermogens daar invloed op hebben, dus waar je meet en waar de belasting/levering zit heeft invloed.

@onetime Die watts die je ergens verbruikt hebben enkel enige invloed als die dicht bij de Omvormer zitten, als die op een andere groep zit dus echt niet.

@RobertMe Nee dat is echt 10 minuten 253V gemiddeld, er is ook nog een hogere waarde waarbij ze meteen moeten uitschakelen maar die weet ik zo niet uit m'n hoofd

[RobertMe]

Ben(V) schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:32:
@RobertMe Nee dat is echt 10 minuten 253V gemiddeld, er is ook nog een hogere waarde waarbij ze meteen moeten uitschakelen maar die weet ik zo niet uit m'n hoofd

Heb je het niet toevallig over België? Daarvan heb ik wel eens opgevangen dat die andere limieten hebben, hoger dus. En ik meen dan ook bij +10% / 253V over langere tijd uitvallen, of pas bij iets van in de 260V onmiddellijk uitvallen.

[onetime]

@Ben(V) En waar heb je dat GEMETEN, dat de netspanning (bij de hoofdschakelaar) constant blijft, ook bij wisselende belastingen? Ik heb hier een eigen meter achter de hoofdschakelaar zitten, en die geeft echt continu wisselende spanningen aan. En ja, ook de invloed van gebruikers in huis is terug te zien.
Dus volgens mij heb jij het hier over boekenwijsheid met kabels van 0Ω. Hou hier alsjeblieft mee op.

[rainier15]

Goedemiddag,

Ik zit enorm te knoeien met een wisselschakeling.
Probleem is als volgt: als ik schakelaar A in positie 1 heb staan kan ik bij schakelaar B het licht aan en uit zetten. Heb ik schakelaar A in positie 2 staan dan kan ik niks met schakelaar B.

Nu heb ik met 100% zekerheid de "lampdraad" geïdentificeerd middels het apart voeden van de lampdraad.

Heb schakelaar A zoals bijgevoegde foto aangesloten. Nu is dit een nieuwe gira en vind ik het schema wat minder voor de hand als de "oude" gira modellen.

Schakelaar B heb ik de lampdraad op de L aangesloten en de 2 wissel draden op de andere zijde.

Wat doe ik verkeerd?