Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Blihi]

@Atlas De B16, 30 mA bovenin naar de grondkabel... Waarom B16, 30mA? Kies daar voor alleen een aardlekschakelaar 300 mA selectief (https://www.elektramat.nl...rdlekschakelaar+selectief), of een combinatie van een C25 automaat met 300 mA selectieve aardlekschakelaar.

De drie "aardlekautomaten" onderin, daarmee bedoel je denk ik geen aardlekautomaten, maar aardlekschakelaars. Dan moet je dus een versie toepassen die alle stromen bij elkaar opgeteld kan verwerken. Als je kiest voor een C25 automaat, dan moet je hier dus kiezen voor 63A-rated 30 mA aardlekschakelaars, ofwel deze: ABB: F202A63/0,03. Als je inderdaad op 16A afzekert, dan kunnen 40A-rated aardlekschakelaars ook (hoewel 25+16 = 41 > 40). Je past daar meestal geen aardlekautomaten toe, hoewel het wel kan. Dat zijn dan automatisch ook remautomaten, maar waarom zou je?

16 mm2 kabel is vrij stevig, maar gezien de afstand niet onverstandig.

[ Voor 7% gewijzigd door Blihi op 07-01-2026 12:58 ]

[Atlas]

Blihi schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 12:56:
@Atlas De B16, 30 mA bovenin naar de grondkabel... Waarom B16, 30mA? Kies daar voor alleen een aardlekschakelaar 300 mA selectief (https://www.elektramat.nl...rdlekschakelaar+selectief), of een combinatie van een C25 automaat met 300 mA selectieve aardlekschakelaar.

De drie "aardlekautomaten" onderin, daarmee bedoel je denk ik geen aardlekautomaten, maar aardlekschakelaars. Dan moet je dus een versie toepassen die alle stromen bij elkaar opgeteld kan verwerken. Als je kiest voor een C25 automaat, dan moet je hier dus kiezen voor 63A-rated 30 mA aardlekschakelaars, ofwel deze: ABB: F202A63/0,03. Als je inderdaad op 16A afzekert, dan kunnen 40A-rated aardlekschakelaars ook (hoewel 25+16 = 41 > 40). Je past daar meestal geen aardlekautomaten toe, hoewel het wel kan. Dat zijn dan automatisch ook remautomaten, maar waarom zou je?

16 mm2 kabel is vrij stevig, maar gezien de afstand niet onverstandig.

Die aardlekautomaten werden me hierboven aangeraden om de gehele interne bedrading te beschermen tegen terug invoer van de accu/ zonnepanelen en het net zelf. Dus vandaar deze nieuwe setup

[Blihi]

Atlas schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:51:
[...]


Die aardlekautomaten werden me hierboven aangeraden om de gehele interne bedrading te beschermen tegen terug invoer van de accu/ zonnepanelen en het net zelf. Dus vandaar deze nieuwe setup

Volgens mij heb je dat niet begrepen. Je kunt 25A uit het net halen en door de beveiliging naar de schuur kun je max 16A uit de omvormers halen (zoals gezegd zou ik kiezen voor 25A). Je kunt dan dus max 41A (of 50A) aan invoeding krijgen (per fase). Als je dus gebruik maakt van 63A-rated aardlekschakelaars is er niets aan de hand.

Ga je aardlekautomaten gebruiken, zou ik kiezen voor een aardlekautomaat per groep, dus niet met nog eens installatie-automaten er achter. ABB heeft een nette oplossing daarvoor, namelijk de ABB 2CSR255163R1165

[Atlas]

Blihi schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 13:54:
[...]


Volgens mij heb je dat niet begrepen. Je kunt 25A uit het net halen en door de beveiliging naar de schuur kun je max 16A uit de omvormers halen (zoals gezegd zou ik kiezen voor 25A). Je kunt dan dus max 41A (of 50A) aan invoeding krijgen (per fase). Als je dus gebruik maakt van 63A-rated aardlekschakelaars is er niets aan de hand.

Maar dan kan er dus wel 63A door de hele installatie lopen, waardoor ik dus wel mijn meterkast bekabeling compleet moet upgraden?

Ga je aardlekautomaten gebruiken, zou ik kiezen voor een aardlekautomaat per groep, dus niet met nog eens installatie-automaten er achter. ABB heeft een nette oplossing daarvoor, namelijk de ABB 2CSR255163R1165

Dat is dan een uitgave van 400 euro ongeveer, terwijl die extra aardlekautomaten een stuk minder kosten. Enige voordeel is dat ik dan wel ruimte heb ik de meterkast.

[Blihi]

Atlas schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:05:
[...]

Maar dan kan er dus wel 63A door de hele installatie lopen, waardoor ik dus wel mijn meterkast bekabeling compleet moet upgraden?


[...]


Dat is dan een uitgave van 400 euro ongeveer, terwijl die extra aardlekautomaten een stuk minder kosten. Enige voordeel is dat ik dan wel ruimte heb ik de meterkast.

Maar extra aardlekschakelaars zijn goedkoper dan aardlekautomaten. Of je nu drie 63A-rated aardlekschakelaars aanschaft of drie aardlekautomaten B40, 30mA, maakt qua prijs niet zoveel uit.

Als je vier achterliggende B16 groepen hebt moet je eigenlijk al geen B automaat ervoor zetten. Gebruik dus gewoon aardlekschakelaars die de door jou gewenste stroom kunnen hebben.

[Atlas]

Blihi schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:09:
[...]


Maar extra aardlekschakelaars zijn goedkoper dan aardlekautomaten. Of je nu drie 63A-rated aardlekschakelaars aanschaft of drie aardlekautomaten B40, 30mA, maakt qua prijs niet zoveel uit.

Als je vier achterliggende B16 groepen hebt moet je eigenlijk al geen B automaat ervoor zetten. Gebruik dus gewoon aardlekschakelaars die de door jou gewenste stroom kunnen hebben.

Ik snap er nu echt helemaal niets meer van
Het liefste laat ik nu ook alles gewoon zoals het nu is, dus gewoon een 30mA 40A aardlek voor de 4 B16 groepen. Maar dit gaf dus blijkbaar problemen met de afsplitsing die ik wil maken op de 4x16mm2-as kabel richting de schuur en de stromen die dan mogelijk kunnen gaan lopen.

[uaT]

Die B40 aardlekautomaten ipv aardlekschakelaars kan gewoon hoor. Ik denk alleen dat je B16 aardlekautomaat naar de 4x16 snel gaat trippen als de zon schijnt. Of je moet de omvormer terugregelen naar 3.6KW. Als je een remautomaat wil realiseren is dit niet de juiste oplossing. Zoals hieronder zou het wel kunnen, je kan dan 3 losse automaten nemen van 40A.

[Atlas]

Dit gaat allemaal teveel ellende en ingrepen worden, ik ga wel een losse 4x6 of 4x10 kabel naar de plek trekken waar de accu's komen te staan. Die wordt dan netjes afgezekerd en dan is alles veilig

[Blihi]

Atlas schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:12:
[...]


Ik snap er nu echt helemaal niets meer van
Het liefste laat ik nu ook alles gewoon zoals het nu is, dus gewoon een 30mA 40A aardlek voor de 4 B16 groepen. Maar dit gaf dus blijkbaar problemen met de afsplitsing die ik wil maken op de 4x16mm2-as kabel richting de schuur en de stromen die dan mogelijk kunnen gaan lopen.

Het punt is dat je niet met zulke simpele schema's moet komen, dan raak je snel in de verwarring. Door allemaal losse omvormers te gebruiken krijg je mogelijk heel hoge nulstromen (van 2x de fasestroom), dus 50A. Daar moeten je componenten op aangepast worden, dus een 63A-rated hoofdschakelaar en 63A-rated aardlekschakelaars.

Maak je gebruik van een enkele 3-fase hybride omvormer met de accu daar aan vast, dan zul je een gemakkelijker schema krijgen.

uaT schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 14:42:
Die B40 aardlekautomaten ipv aardlekschakelaars kan gewoon hoor. Ik denk alleen dat je B16 aardlekautomaat naar de 4x16 snel gaat trippen als de zon schijnt. Of je moet de omvormer terugregelen naar 3.6KW. Als je een remautomaat wil realiseren is dit niet de juiste oplossing. Zoals hieronder zou het wel kunnen, je kan dan 3 losse automaten nemen van 40A. [Afbeelding]

Waarom 3,6 kW? Er is een 3x16 automaat gepland, dus dat wordt 11 kW.

[uaT]

Blihi schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:17:
Waarom 3,6 kW? Er is een 3x16 automaat gepland, dus dat wordt 11 kW.

Klopt, foutje

Atlas schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 15:08:
Dit gaat allemaal teveel ellende en ingrepen worden, ik ga wel een losse 4x6 of 4x10 kabel naar de plek trekken waar de accu's komen te staan. Die wordt dan netjes afgezekerd en dan is alles veilig

Als je een aparte kabel trekt is het nog steeds mogelijk je aardlekschakelaars te overbelasten.(dus niet veilig)

[ Voor 51% gewijzigd door uaT op 07-01-2026 15:40 ]

[Freakie1NL]

Dames en heren.

Een nieuwe gebruikte woning gekocht. Groepenkast geopend, op zich allemaal netjes 3 fasen verdeeld met ABB busboard.

Ik zal later even goed nakijken of dit echt netjes verdeeld is per fase. Helaas wel direct geconstateerd kookgroep met 2x ABB automaat 16A zonder brug. Ik weet niet hoe de kookplaat (Bora Classic 2.0) ingesteld is. Nu kan er 32A over 1 fase gaan lopen. Enfin dit zoek ik zelf uit.

Waar ik jullie hulp wel bij nodig heb is de volgende constatering. ABB HAF FH 202 A heeft in de onder de voorste onderste klem 2x een soepel installatie draad op 2 verschillende hulzen onder 1 klem. Volgens mij uit den boze. Maar er staat mij ook iets bij dat bij bepaalde modellen dit wel was toegestaan vermits zelfde mm2.

Wat jullie?

En weet iemand, als kers op de taart hoe je de aansluitblokjes onder in de kast zonder schade demonteert?

[ Voor 6% gewijzigd door Freakie1NL op 07-01-2026 20:12 ]

[onetime]

@Freakie1NL Blokjes: een de zijkanten zitten volgens mij lipjes die voorzichtig open moet buigen om de blokjes eruit te kunnen "tillen."

[Septillion]

@Freakie1NL Makkelijkste optie voor de kookgroep is doorschuiven dat het op split van 2 fases zit (dus module 4/5 of 8/9) en brugje over de automaten. Afgaand zouden gewoon al 2xL en 2xN moeten zitten en in de kookplaat zou al geen brug op de N mogen zitten (maar kan je zo nameten).

Qua draden in één kooi weet ik het ook niet zeker, anders één naar andere kooi verplaatsen?

[Freakie1NL]

Septillion schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:33:
@Freakie1NL Makkelijkste optie voor de kookgroep is doorschuiven dat het op split van 2 fases zit (dus module 4/5 of 8/9) en brugje over de automaten. Afgaand zouden gewoon al 2xL en 2xN moeten zitten en in de kookplaat zou al geen brug op de N mogen zitten (maar kan je zo nameten).

Qua draden in één kooi weet ik het ook niet zeker, anders één naar andere kooi verplaatsen?

Betreft helaas de N die nu dus gebruikt is door 3 draden (1* aanvoer, 2x doorlussen onder dezelfde klem)

En top tip wat betreft de kookplaat. Moet mij eerst nog even verdiepen hoe de plaat zelf is aangesloten. En of hij überhaupt 2 fase kan. Bora geloof ik kan zowel 1, 2 als 3 maar moet het uitzoeken.

[ Voor 13% gewijzigd door Freakie1NL op 07-01-2026 20:36 ]

[pvg]

Freakie1NL schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:02:
Dames en heren.

Een nieuwe gebruikte woning gekocht. Groepenkast geopend, op zich allemaal netjes 3 fasen verdeeld met ABB busboard.

Ik zal later even goed nakijken of dit echt netjes verdeeld is per fase. Helaas wel direct geconstateerd kookgroep met 2x ABB automaat 16A zonder brug. Ik weet niet hoe de kookplaat (Bora Classic 2.0) ingesteld is. Nu kan er 32A over 1 fase gaan lopen. Enfin dit zoek ik zelf uit.

Waar ik jullie hulp wel bij nodig heb is de volgende constatering. ABB HAF FH 202 A heeft in de onder de voorste onderste klem 2x een soepel installatie draad op 2 verschillende hulzen onder 1 klem. Volgens mij uit den boze. Maar er staat mij ook iets bij dat bij bepaalde modellen dit wel was toegestaan vermits zelfde mm2.

Wat jullie?

En weet iemand, als kers op de taart hoe je de aansluitblokjes onder in de kast zonder schade demonteert?

Zijn de 3-fasen busboards niet L1, 2, 3, 1, 2, 3, …? Hier wel nl.
Wij hebben een kookgroep (2x B16A met brug) en die zit op 2 fases achter een 3-fasen aardlek.
Op de bora kun je L2 en L3 op dezelfde fase aansluiten (op L3 zit alleen de fan geloof ik). De nullen hangen aan elkaar, maar dat is geen probleem, want het zijn 2 verschillende fases en ze zitten achter dezelfde aardlek.

[Freakie1NL]

pvg schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 21:08:
[...]

Zijn de 3-fasen busboards niet L1, 2, 3, 1, 2, 3, …? Hier wel nl.
Wij hebben een kookgroep (2x B16A met brug) en die zit op 2 fases achter een 3-fasen aardlek.
Op de bora kun je L2 en L3 op dezelfde fase aansluiten (op L3 zit alleen de fan geloof ik). De nullen hangen aan elkaar, maar dat is geen probleem, want het zijn 2 verschillende fases en ze zitten achter dezelfde aardlek.

Het zijn hier 2 polige aardlekschakelaars. Je hebt een busboard uitvoering voor 3 fases die ook op 1 fase gebruikt kan worden en een louter 3 fase variant. Ik heb de eerste.

[Juerd]

pvg schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 21:08:
[...]

Zijn de 3-fasen busboards niet L1, 2, 3, 1, 2, 3, …? Hier wel nl.

Je hebt 111111-222222, 1111-2222-3333, en 123123-123123. De eerste twee kunnen op respectievelijk 2 of 3 verschillende fasen of meerdere aansluitingen op dezelfde fase: elk segment heeft een eigen fasedraad en nuldraad. De laatste moet op 3-fase omdat je per segment 3 fasedraden en maar één nuldraad hebt.

1111-2222-3333 is populair voor driefase-installaties met 3 tweepolige aardlekschakelaars. Dat is goedkoper en vaak praktischer dan 123123-123123 met 2 vierpolige aardlekschakelaars omdat je volgens de klassieke regels dan maar 8 groepen kunt aansluiten ipv 12. Een kookplaat doe je dan op een losse krachtgroep (of je goochelt met een kookgroep achter 2 enkelfase aardlekschakelaars, wat op zich is toegestaan maar nogal ongebruikelijk is), waar je mogelijk een dure kracht-alamat voor nodig heb of wilt hebbent. Die opstelling met kracht-aardlekschakelaars is dan wel weer goed geschikt voor gebrugde automaten voor een kookgroep, die dan daadwerkelijk op 2 verschillende fasen kan zitten achter 1 aardlekschakelaar; de afgaande nul kan dan worden gebrugd in welk geval je de kookplaat volgens 2N~ of 3N~ kunt aansluiten, of niet worden gebrugd als je de kookplaat wilt aansluiten met 2L/2N (bijv. bij een verzwaring naar een meerfase-aansluiting waarbij je geen zin hebt om in een keukenkastje te duiken).

[ Voor 9% gewijzigd door Juerd op 07-01-2026 22:12 ]

[pvg]

Juerd schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 22:11:
[...]


Je hebt 111111-222222, 1111-2222-3333, en 123123-123123. De eerste twee kunnen op respectievelijk 2 of 3 verschillende fasen of meerdere aansluitingen op dezelfde fase: elk segment heeft een eigen fasedraad en nuldraad. De laatste moet op 3-fase omdat je per segment 3 fasedraden en maar één nuldraad hebt.

1111-2222-3333 is populair voor driefase-installaties met 3 tweepolige aardlekschakelaars. Dat is goedkoper en vaak praktischer dan 123123-123123 met 2 vierpolige aardlekschakelaars omdat je volgens de klassieke regels dan maar 8 groepen kunt aansluiten ipv 12. Een kookplaat doe je dan op een losse krachtgroep (of je goochelt met een kookgroep achter 2 enkelfase aardlekschakelaars, wat op zich is toegestaan maar nogal ongebruikelijk is), waar je mogelijk een dure kracht-alamat voor nodig heb of wilt hebbent. Die opstelling met kracht-aardlekschakelaars is dan wel weer goed geschikt voor gebrugde automaten voor een kookgroep, die dan daadwerkelijk op 2 verschillende fasen kan zitten achter 1 aardlekschakelaar; de afgaande nul kan dan worden gebrugd in welk geval je de kookplaat volgens 2N~ of 3N~ kunt aansluiten, of niet worden gebrugd als je de kookplaat wilt aansluiten met 2L/2N (bijv. bij een verzwaring naar een meerfase-aansluiting waarbij je geen zin hebt om in een keukenkastje te duiken).

Volgens mij heb ik hier 2 123123123123 busboards. De 3-fasen aardlek zit op dezelfde rail als de automaten. (Ouder spul?)

1 ander voordeel van de 123 busboards icm 3-fasen aardleks: je kunt 6 automaten achter 1 3f 40A aardlek zetten en onder de 40A per fase blijven (2x 16A per fase). Dus geen rem-automaat nodig icm pv/accu. (Ja. Dan voldoe je niet aan de 4 groepen per aardlek.)

[Juerd]

pvg schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 22:39:
[...]
1 ander voordeel van de 123 busboards icm 3-fasen aardleks: je kunt 6 automaten achter 1 3f 40A aardlek zetten en onder de 40A per fase blijven (2x 16A per fase). Dus geen rem-automaat nodig icm pv/accu. (Ja. Dan voldoe je niet aan de 4 groepen per aardlek.)

Die 4 groepen per aardlekschakelaar zal allemaal wel, da's toch niet meer verplicht in de nieuwste NEN 1010. (Wat ervoor in de plaats is gekomen is nauwelijks uitvoerbaar, dus het wordt feitelijk gokken hoe ver je kunt gaan.)

Maar er is nog een regel waar je niet aan voldoet als je dit zo uitvoert. Beveiligen aan de afgaande kant van een draad mag maar met één beveiliging, dus de 2×16=32A<40A-en-dus-mag-het-redenatie die vaak wordt gemaakt gaat, hoewel de berekening klopt, niet op. Concreet is dat omdat je dan een aftakking maakt, en aftakkingen mogen niet als je na-beveiliging ipv voor-beveiliging toepast (433.2.2.b). Aangezien behalve aftakkingen ook contactdozen worden genoemd als belemmerende omstandigheid, neem ik aan dat dit te maken heeft met de overzichtelijkheid en/of de mogelijkheid om er later alsnog meer op aan te sluiten. (Hm, is een busboard een contactdoos? )

Maar ja, met zo'n busboard is het aantal aansluitingen fysiek beperkt tot 2 per fase, de flexomaten hebben geen aftakmogelijkheden aan de voedende kant, en flexomaten zijn altijd 16 A, dus boven die 40 A zul je nooit kunnen komen ondanks dat er wel een aftakking wordt gemaakt in het busboard. Ik zou het daarom volkomen logisch vinden om die regel in dit specifieke geval te negeren.

[MWDKing]

Ik wil een 3-fase energiemeter plaatsen 'tussen/in' een bestaande XMVK-kabel. Mijn gevoel/logica zegt dat dat wel kan kwa lengte, omdat de meter zelf een klein beetje extra lengte geeft, maar misschien zie ik iets over het hoofd.

De meter komt dan in een apart kastje onderin de meterkast, omdat in de groepenkast geen ruimte meer is.

Foto'tje van de meterkast met daarop aangegeven de groep (warmtepomp buitenunit) :

[Juerd]

@MWDKing Een extra kastje zal vast wel kunnen, maar ken je https://www.shelly.com/products/shelly-pro-3em-3ct63 al? Daarmee ben je maar 1 modulebreedte kwijt om 3 fasen te meten.

En de gebruikelijke waarschuwing bij EMAT aardlekautomaten voor teruglevering (rechtsonder zie ik er eentje voor "zonnepan" en de andere kan ik niet lezen): zijn deze wel bidirectioneel en mag je überhaupt een spanningsafhankelijke aardlekschakelaar hebben? Dit type is bij voorbaat verdacht omdat ie bestaat in 2 uitvoeringen, waarbij de oude überhaupt niet correct en niet veilig is bij gebruik met een omvormer die kan terugleveren; de foute oude versie herken je aan "Load" en "Line" bij de schroeven, maar is veel gebruikt door installateurs die niet weten wat die woorden betekenen.

[adjego]

Septillion schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:33:
@Freakie1NL Makkelijkste optie voor de kookgroep is doorschuiven dat het op split van 2 fases zit (dus module 4/5 of 8/9) en brugje over de automaten. Afgaand zouden gewoon al 2xL en 2xN moeten zitten en in de kookplaat zou al geen brug op de N mogen zitten (maar kan je zo nameten).

Qua draden in één kooi weet ik het ook niet zeker, anders één naar andere kooi verplaatsen?

Freakie1NL schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:34:
[...]


Betreft helaas de N die nu dus gebruikt is door 3 draden (1* aanvoer, 2x doorlussen onder dezelfde klem)

En top tip wat betreft de kookplaat. Moet mij eerst nog even verdiepen hoe de plaat zelf is aangesloten. En of hij überhaupt 2 fase kan. Bora geloof ik kan zowel 1, 2 als 3 maar moet het uitzoeken.

Als je dat dus doet sluit je de kookgroep aan op 2 aardleks. Dat lijkt me ook niet echt wenselijk. Als je het dan wilt oplossen ga dan naar een 3-fase aarlekautomaat voor de kookplaat.

[Septillion]

@adjego Het is ongebruikelijk maar kan en mag gewoon

Tuurlijk is een 3-fase alamat mooier maar kost ook stuk meer.

[adjego]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 12:15:
@adjego Het is ongebruikelijk maar kan en mag gewoon

Tuurlijk is een 3-fase alamat mooier maar kost ook stuk meer.

Moet je alleen wel zorgen dat de fase en nul ook aan de kookplaatkant op de juiste manier zijn samengevoegd. Anders klapt er denk ik wel een aardlek uit

[Septillion]

Freakie1NL schreef op woensdag 7 januari 2026 @ 20:34:
En top tip wat betreft de kookplaat. Moet mij eerst nog even verdiepen hoe de plaat zelf is aangesloten. En of hij überhaupt 2 fase kan. Bora geloof ik kan zowel 1, 2 als 3 maar moet het uitzoeken.

Als hij nu op een (2x P+N) kookgroep zit dan heeft hij al 2 "fases". Dus dat verandert niet.

En bij een (2x P+N) kookgroep uit 1 fase mag de brug op de N überhaupt nooit geplaatst zijn. Maar zou ik dus wel checken (mag geen continuïteit zijn tussen de twee N's).

[Septillion]

@adjego Dat klopt Staat bij gros van de platen netjes aangegeven. Anders even de twee N's wisselen.

[MWDKing]

Juerd schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 10:28:
@MWDKing Een extra kastje zal vast wel kunnen, maar ken je https://www.shelly.com/products/shelly-pro-3em-3ct63 al? Daarmee ben je maar 1 modulebreedte kwijt om 3 fasen te meten.

En de gebruikelijke waarschuwing bij EMAT aardlekautomaten voor teruglevering (rechtsonder zie ik er eentje voor "zonnepan" en de andere kan ik niet lezen): zijn deze wel bidirectioneel en mag je überhaupt een spanningsafhankelijke aardlekschakelaar hebben? Dit type is bij voorbaat verdacht omdat ie bestaat in 2 uitvoeringen, waarbij de oude überhaupt niet correct en niet veilig is bij gebruik met een omvormer die kan terugleveren; de foute oude versie herken je aan "Load" en "Line" bij de schroeven, maar is veel gebruikt door installateurs die niet weten wat die woorden betekenen.

Wow, die Shelly is perfect! Liever een zigbee koppelen maar dit kan ook.

Dit is de aardlekautomaat van de omvormer van zonnepanelen groep. Die heb ik zelf geplaatst, maar mogelijk dus verkeerd gekozen. Kan jij dat zo zien aan het typenummer? Of moet ik de kast opmaken en zoals je zegt kijken naar de schroeven?

[Blihi]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 12:15:
@adjego Het is ongebruikelijk maar kan en mag gewoon

Tuurlijk is een 3-fase alamat mooier maar kost ook stuk meer.

Nee, dat mag niet. Het hele apparaat moet in 1 handeling uit te schakelen zijn en bij een fout moet het hele apparaat spanningsloos worden. De kookplaat verdelen over twee aardleks mag echt niet.

[Blihi]

adjego schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 12:08:
[...]


[...]


Als je dat dus doet sluit je de kookgroep aan op 2 aardleks. Dat lijkt me ook niet echt wenselijk. Als je het dan wilt oplossen ga dan naar een 3-fase aarlekautomaat voor de kookplaat.

Het is niet alleen niet wenselijk, het is gewoon fout.

[mstx]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 12:15:
@adjego Het is ongebruikelijk maar kan en mag gewoon

Tuurlijk is een 3-fase alamat mooier maar kost ook stuk meer.

In de handleiding van mijn kookplaat staat deze waarschuwing, hoe zit dat dan?

[Blihi]

MWDKing schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:10:
[...]

Wow, die Shelly is perfect! Liever een zigbee koppelen maar dit kan ook.

Dit is de aardlekautomaat van de omvormer van zonnepanelen groep. Die heb ik zelf geplaatst, maar mogelijk dus verkeerd gekozen. Kan jij dat zo zien aan het typenummer? Of moet ik de kast opmaken en zoals je zegt kijken naar de schroeven?
[Afbeelding]

Deze voldoet niet en mag niet in een consumentenkast. Dit is een spanningsafhankelijke aardlekautomaat. Een alternatief is dit: ABB 2CSR255163R1165
Die is spanningsonafhankelijk en mag wel voor dit doel gebruikt worden.

[Blihi]

mstx schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:24:
[...]

In de handleiding van mijn kookplaat staat deze waarschuwing, hoe zit dat dan?

[Afbeelding]

@Septillion heeft ongelijk. Het mag inderdaad gewoon niet. Die waarschuwing staat er niet voor niets. Het heeft ermee te maken dat bij een fout (kortsluiting of aardfout) het hele apparaat zonder spanning moet komen. Dat gebeurt niet als je dit ding aansluit met twee automaten op twee aardleks.

Daarom is eigenlijk ook de variant met twee automaten met een koppelstukje, waarbij je het ene automaat kunt afzetten en de andere aan kunt laten, niet correct. Dit zie je helaas veel in ABB kasten met 4-polige aardlekschakelaars.

Die voldoen dan dus wel aan de regel dat je de kookplaat met 1 handeling spanningsloos kunt maken, maar de beveiliging is niet in orde omdat delen van de kookplaat onder spanning kunnen blijven staan als er een fout optreedt in de kookplaat.

[Septillion]

@mstx Als de fabrikant dat niet wil is het een ander verhaal. Die mogen feitelijk alles eisen om hun aansprakelijkheid te limiteren. Maar de NEN verbiedt het niet.

@Blihi Het is hier al vaker ter sprake gekomen, mag gewoon Er is helemaal geen eis dat het apparaat volledig spanningsloos moet worden bij overbelasting of aardfout.

[ Voor 11% gewijzigd door Septillion op 08-01-2026 14:06 ]

[Juerd]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:22:
[...]

Nee, dat mag niet. Het hele apparaat moet in 1 handeling uit te schakelen zijn en bij een fout moet het hele apparaat spanningsloos worden. De kookplaat verdelen over twee aardleks mag echt niet.

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:23:
[...]


Het is niet alleen niet wenselijk, het is gewoon fout.

Dit was ook mijn uitgangspunt, maar toen ik het vanuit de regels beredeneerde, kwam ik toch tot de conclusie dat het wel mag.

De kookgroep moet inderdaad in 1 keer gescheiden kunnen worden, maar dat betekent niet dat er geen losse beveiligingen vóór mogen zitten. Zie bijvoorbeeld je hoofdzekeringen of hoofdautomaten. Je moet verdelen over de fasen, en die kunnen ook los van elkaar wegvallen.

[Juerd]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:28:
[...]

@Septillion heeft ongelijk. Het mag inderdaad gewoon niet. Die waarschuwing staat er niet voor niets. Het heeft ermee te maken dat bij een fout (kortsluiting of aardfout) het hele apparaat zonder spanning moet komen. Dat gebeurt niet als je dit ding aansluit met twee automaten op twee aardleks.

Het is onwaar dat bij een fout (kortsluiting of aardfout) het hele apparaat zonder spanning moet komen. Dat is ook echt niet hoe de meeste kookgroepen werken. Bij de meeste kookgroepen zal één van de automaten afschakelan bij overstroom. Bij aardlekautomaten-kookgroepen zal in het algemeen ook één van de aardlekautomaten afschakelen bij lekstroom.

Je beweert stellig dat deze regel bestaat. Het wordt tijd dat je daar de genummerde bepaling uit de NEN 1010 bij noemt, want volgens mij en Septillion en vast nog meer mensen bestaat die regel niet.

Het enige wat tegelijk moet kunnen, is het scheiden. Scheiden is een handmatige handeling, en je scheidt de meeste kookgroepen door op een stukje plastic te duwen dat de 2 hendeltjes tegelijkertijd omlaag beweegt. Maar als de ene automaat van de kookgroep tript, neemt ie bij de meeste kookgroepen de andere niet mee. Er bestaan wel kookgroepen met een meer rigide koppeling, zoals die van Hager, maar die zijn uitzondering ipv regel.

Daarom is eigenlijk ook de variant met twee automaten met een koppelstukje, waarbij je het ene automaat kunt afzetten en de andere aan kunt laten, niet correct. Dit zie je helaas veel in ABB kasten met 4-polige aardlekschakelaars.

Is dus wel degelijk correct.

[Juerd]

MWDKing schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:10:
Dit is de aardlekautomaat van de omvormer van zonnepanelen groep. Die heb ik zelf geplaatst, maar mogelijk dus verkeerd gekozen. Kan jij dat zo zien aan het typenummer?

Kunnen zien aan het typenummer met welk model je te maken hebt, dat zou mooi zijn. Maar dan ken je EMAT nog niet. Die genieën hebben van de EA16-32 dus twee nogal verschillende generaties gemaakt met hetzelfde typenummer. De oude is unidirectioneel en heeft "Load" en "Line" bij de schroeven staan, de nieuwe is bidirectioneel inzetbaar en heeft daarom die opschriften niet. Unidirectioneel is onveilig bij gebruik van PV, want PV is inherent bidirectioneel.

Of moet ik de kast opmaken en zoals je zegt kijken naar de schroeven?
[Afbeelding]

Ja, de kap zal eraf moeten om dit te kunnen zien. Wees voorzichtig, want dodelijke stroom en zo.

Overigens zijn alle EMAT EA16-32 aardlekautomaten spanningsafhankelijk, wat wordt aangegeven door de opdruk "E3". Dit houdt in dat het ding volgens de oude NEN 1010's alleen gebruikt mag worden als de Z_S laag genoeg is of als er een (max 300 mA) aardlekschakelaar voor zit, en volgens de nieuwste NEN 1010 helemaal niet meer. (Voor wie hier komt via een zoekmachine: nog oudere EMAT EA16-32's hebben geen opdruk "E3" aan de voorkant maar zijn wel van dat soort.)

[ Voor 15% gewijzigd door Juerd op 08-01-2026 14:23 ]

[habbekrats]

@Juerd De NEN1010 ziet een kookgroep als 1 groep en moet dan toch in zij geheel uitschakelen in alle polen.

[Blihi]

Juerd schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:00:
[...]


Het is onwaar dat bij een fout (kortsluiting of aardfout) het hele apparaat zonder spanning moet komen. Dat is ook echt niet hoe de meeste kookgroepen werken. Bij de meeste kookgroepen zal één van de automaten afschakelan bij overstroom. Bij aardlekautomaten-kookgroepen zal in het algemeen ook één van de aardlekautomaten afschakelen bij lekstroom.

De 'meeste'? Je bedoelt de fornuisgroepen van ABB, wat eigenlijk gekoppelde installatieautomaten zijn? Hager, Eaton, schakelen allemaal tegelijk af. Dat zijn fysiek verbonden onderdelen. Het zijn sowieso geen aardlekautomaatkookgroepen, want de aardlekbeveiliging zit apart.

Je beweert stellig dat deze regel bestaat. Het wordt tijd dat je daar de genummerde bepaling uit de NEN 1010 bij noemt, want volgens mij en Septillion en vast nog meer mensen bestaat die regel niet.

Prima, dan sluit jij een kookplaat op twee gekoppelde aardlekautomaten van SEP aan. Liefst ook nog spanningsafhankelijk. Hang je er dan wel een waarschuwingsbord bij, zoals je in je eerdere uiteenzetting schreef?

Het enige wat tegelijk moet kunnen, is het scheiden. Scheiden is een handmatige handeling, en je scheidt de meeste kookgroepen door op een stukje plastic te duwen dat de 2 hendeltjes tegelijkertijd omlaag beweegt. Maar als de ene automaat van de kookgroep tript, neemt ie bij de meeste kookgroepen de andere niet mee. Er bestaan wel kookgroepen met een meer rigide koppeling, zoals die van Hager, maar die zijn uitzondering ipv regel.

[...]

Is dus wel degelijk correct.

Ik weet niet beter dan dat de regel is dat ze rigide zijn en dat de flexomaat-versie van ABB met een los flapje een uitzondering is. EATON, Attema, Hager zijn gekoppeld. NOARK, EMAT ook. Dat zijn twee gekoppelde automaten met een brugje wat voor het meeschakelen zorgt. Bij de aardlekautomaat fornuisgroep van EMAT zijn zelfs de testknopjes doorgelust.

[DjoeC]

Ha, wat toevallig.... Hier 2 ABB automaten met een los inklik lipje.... En heel toevallig heb ik een vraag over dit deel van mijn meterkast want deze rakker heeft de kookgroep (plaat van max 7.500W) op 1 fase uit 3x25A aangesloten. Dat wil ik dus gaan opvangen door wat aanpassingen te (laten) doen.

Ik wil de 3 fasen automaat en aardlek (waarvan ik vermoed dat er ook gewone groepen aan hangen - ik heb de kast zelf niet opengemaakt) vervangen door 2x https://www.sandervunderi...16-ds-203nc-b16-0-03.html maar ik kan niet achterhalen of de Multi-9 C32N U 16A een B of een C karakteristiek heeft. Ik vermoed een C om aanloopstromen wat beter op te kunnen vangen. De 2e wordt dan voor de kookgroep en kan naar mijn idee een B zijn. Dan de huidige kookgroep eruit en de 7 andere multi-9's vervangen door deze https://www.sandervunderi...6-1p-n-30ma-1-module.html B karakteristiek alamats.

Kan ik genoemde 3-fasen en voor de enkelfasige het best bedraden (2.5mm2 voldoende?) of is het beter om met kamrail te werken en 4-6mm2 te gebruiken?

Na die operatie heb ik ook weer wat ruimte zonder de hele meterkast verder om te bouwen. In de andere helft zit o.a. de hoofdschakelaar (multi 9, 63A) en een overspanningsbeveiliging Holec 63A OVP 63/4 10kA. Als die niet te "verouderd" zijn laat ik die zaken (en de rest in die kast) voorlopig met rust....

[Juerd]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:34:
[...]


De 'meeste'? Je bedoelt de fornuisgroepen van ABB, wat eigenlijk gekoppelde installatieautomaten zijn? Hager, Eaton, schakelen allemaal tegelijk af. Dat zijn fysiek verbonden onderdelen. Het zijn sowieso geen aardlekautomaatkookgroepen, want de aardlekbeveiliging zit apart.

Kijk nog eens goed naar die van Eaton, zou ik zeggen.

Ik weet niet beter dan dat de regel is dat ze rigide zijn en [...]

WELKE regel? Ze zijn genummerd. We zijn nu met een aantal mensen die beweren dat de regel niet bestaat, jij beweert dat ie wel bestaat. De bal ligt bij jou om de regel te citeren... Stug blijven herhalen en proberen er meteen andere dingen belachelijk proberen te maken is echt geen realistische tactiek om ons te overtuigen. Een relevante bepaling uit de NEN 1010 zou wel werken. Maar een regel die niet bestaat, zul je ook niet kunnen vinden en citeren...

Sterker nog, de nul hoeft zelfs niet automatisch mee uit te schakelen. Bij oude anderhalf module brede automaten zag je daar een vergelijkbare constructie: om het te kunnen scheiden kon je met 1 beweging zowel fase als nul afschakelen, maar bij overstroom werd alleen de fase onderbroken en de nul bleef ingeschakeld. Bij de kookgroepen had je op de nulschakelaars een plastic brug voor het scheiden van beide automaten tegelijk: bij overstroom werd 1 fase onderbroken, de andere fase en beide nullen bleven verbonden.

EATON, Attema, Hager zijn gekoppeld.

Hager heeft inderdaad een harde koppeling. Eaton niet, zie hierboven: de plastic onderlinge vergrendeling ligt los bovenop de schakelaars.

Attema was rebranded Schneider, daarbij is het ook een los ding bovenop de schakelaars. Nieuwe Attema's zijn rebranded Siemens, en die hebben wel een rigide verbinding tussen de 2 schakelaars. Waarbij overigens iirc bij het trippen niet gegarandeerd de gecombineerde hendel omlaag gaat, het kan dat ie omhoog blijft staan en de andere automaat nog ingeschakeld is; in dat geval moet je 'm handmatig afschakelen voordat je 'm weer kunt inschakelen.

EMAT ook. Dat zijn twee gekoppelde automaten met een brugje wat voor het meeschakelen zorgt.

Bij de EMAT installatieautomaat-kookgroep zijn het ook 2 normale EGN16-32 automaten (rebranded Gacia) met een plastic brugje dat alleen bovenop de schakelaars ligt. Bij trippen van een van de automaten, gaat de andere niet mee uit.

[ Voor 17% gewijzigd door Juerd op 08-01-2026 16:18 ]

[Juerd]

DjoeC schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 15:05:
Ik wil de 3 fasen automaat en aardlek (waarvan ik vermoed dat er ook gewone groepen aan hangen - ik heb de kast zelf niet opengemaakt) vervangen door 2x https://www.sandervunderi...16-ds-203nc-b16-0-03.html maar ik kan niet achterhalen of de Multi-9 C32N U 16A een B of een C karakteristiek heeft.

Geen van beide. Het is de oude U-karakteristiek, de voorloper van C, zoals L de voorloper van B is.

Kan ik genoemde 3-fasen en voor de enkelfasige het best bedraden (2.5mm2 voldoende?) of is het beter om met kamrail te werken en 4-6mm2 te gebruiken?

2,5 mm² in een groepenkast getuigt niet van veel ervaring. Weet je zeker dat je dit zelf moet gaan doen? Het kan als het hittebestendig H07V2-K is in bepaalde specifieke omstandigheden voldoende zijn voor 25 A, maar het is sowieso enorm karig en niet aan te raden om zo strak op het minimum te zitten. Als je meerdere gelijke automaten naast elkaar hebt, is een kamrail sowieso handig; doorlussen met een heleboel twinhulzen in gedoe. Sluit die aan met minstens 4 mm², of meteen 6 mm² want dat is nog prima handelbaar en die paar euro extra op een kast merk je pas echt als je er duizenden maakt.

[Juerd]

habbekrats schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:30:
@Juerd De NEN1010 ziet een kookgroep als 1 groep en moet dan toch in zij geheel uitschakelen in alle polen.

Waar staat dat dan? (Nergens... Tot het tegendeel bewezen is, dus kom maar op met het nummer van die bepaling!)

Een krachtgroep kan bijvoorbeeld ook bestaan uit 3 smeltzekeringen.

Het alle polen gaat om scheiden. Dat is het handmatig afschakelen voor onderhoud. Wanneer het automatisch gaat, hoeft alleen de beveiligde pool af te schakelen. Bij een 1P+N hoeft de N dus niet eens mee te schakelen, en bij oude installatieautomaten deden ze dat ook lang niet altijd. Je moet wel beide polen tegelijkertijd kunnen scheiden, maar daarvoor volstaat een stukje plastic dat de andere schakelaar mee omlaag duwt.

(En heel strikt genomen hoeft scheiding ook lang niet altijd in 1 handeling te gebeuren. 537.2.6 geeft een voorkeur aan een meerpolig schakeltoestel, maar sluit nadrukkelijk eenpolige toestellen niet uit!)

[ Voor 16% gewijzigd door Juerd op 08-01-2026 15:35 ]

[DjoeC]

Juerd schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 15:26:
[...]
Geen van beide. Het is de oude U-karakteristiek, de voorloper van C, zoals L de voorloper van B is.

Mooi. U wordt dan C en L wordt B...

[...]
2,5 mm² in een groepenkast getuigt niet van veel ervaring. Weet je zeker dat je dit zelf moet gaan doen?

Nee Maar ik wil wel weten of de vanuit de witgoedzaak aanbevolen klusjesman installateur (die dus 7.5kW op 1 fase zette) het wel een beetje goed doet en dat eventueel "bijsturen".

Het kan als het hittebestendig H07V2-K is in bepaalde specifieke omstandigheden voldoende zijn voor 25 A, maar het is sowieso enorm karig en niet aan te raden om zo strak op het minimum te zitten. Als je meerdere gelijke automaten naast elkaar hebt, is een kamrail sowieso handig; doorlussen met een heleboel twinhulzen in gedoe. Sluit die aan met minstens 4 mm², of meteen 6 mm² want dat is nog prima handelbaar en die paar euro extra op een kast merk je pas echt als je er duizenden maakt.

En ook hier kan ik wel wat mee...... Ik ga iig zorgen voor voldoende "juist" materiaal waaronder kamrails en 6mm2, da's per 5m ook niet de moeite en het lijkt me dat ik daar een heel eind mee moet kunnen komen, wat over schiet kan in de voorraad.

[MWDKing]

Juerd schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:19:
[...]


Kunnen zien aan het typenummer met welk model je te maken hebt, dat zou mooi zijn. Maar dan ken je EMAT nog niet. Die genieën hebben van de EA16-32 dus twee nogal verschillende generaties gemaakt met hetzelfde typenummer. De oude is unidirectioneel en heeft "Load" en "Line" bij de schroeven staan, de nieuwe is bidirectioneel inzetbaar en heeft daarom die opschriften niet. Unidirectioneel is onveilig bij gebruik van PV, want PV is inherent bidirectioneel.


[...]


Ja, de kap zal eraf moeten om dit te kunnen zien. Wees voorzichtig, want dodelijke stroom en zo.

Overigens zijn alle EMAT EA16-32 aardlekautomaten spanningsafhankelijk, wat wordt aangegeven door de opdruk "E3". Dit houdt in dat het ding volgens de oude NEN 1010's alleen gebruikt mag worden als de Z_S laag genoeg is of als er een (max 300 mA) aardlekschakelaar voor zit, en volgens de nieuwste NEN 1010 helemaal niet meer. (Voor wie hier komt via een zoekmachine: nog oudere EMAT EA16-32's hebben geen opdruk "E3" aan de voorkant maar zijn wel van dat soort.)

Ik heb de kappen eraf gehaald en helaas de verkeerde... dus vervangen dan maar door meteen een goed type. Hoe weet ik welke goed is? Edit: hij moet niet spanningsafhankelijk zijn. Verder is dan B16 30ma prima?
(indien relevant: mijn omvormer is een SolarEdge 2300SEH (2300 watt max) en die is aangesloten met 3x2,5mm2 over ongeveer 12 meter.)

[MWDKing]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:25:
[...]


Deze voldoet niet en mag niet in een consumentenkast. Dit is een spanningsafhankelijke aardlekautomaat. Een alternatief is dit: ABB 2CSR255163R1165
Die is spanningsonafhankelijk en mag wel voor dit doel gebruikt worden.

Ah top! Het gaat dus zuiver erom dat hij niet spanningsafhankelijk moet zijn. Bedankt!

[uaT]

@DjoeC Het loont meer de moeite om de hele kast te vervangen. Aardlekschakelaars AC voldoen niet meer en het spul is minstens 30 jaar oud. sowieso moet de groepenkast bij significante renovatie voldoen aan de huidige norm.

[DjoeC]

uaT schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 16:01:
@DjoeC Het loont meer de moeite om de hele kast te vervangen. Aardlekschakelaars AC voldoen niet meer en het spul is minstens 30 jaar oud. sowieso moet de groepenkast bij significante renovatie voldoen aan de huidige norm.

Die 30 jaar zal wel ongeveer kloppen. Huis is na 2-3 jaar gedoe begin 2000 opgeleverd.

De "significante" renovatie is eigenlijk alleen de overgang van koken op gas naar koken op elektra. En gezien hoe het eruit ziet (en de beschikbare ruimte voor een nieuwe kast) heb ik er op _dit_ moment voor gekozen om alles wat in deze kast zit te vervangen door ABB. Misschien pak ik de andere kant die ernaast hangt ook nog aan, maar da's dan opnieuw vervangen van huidige inhoud door nieuw. Maar da's toekomst (een paar jaar) en zal dan samenvallen met wel significante aanpassingen waardoor er ook voldoende ruimte ontstaat om dingen "goed" te doen. Er is nu sowieso onvoldoende ruimte. Kabels moeten omgelegd worden, netwerk en alarminstallatie moeten dan ook op de schop. Ik wil echt wel "alles" nu onmiddlelijk maar stap voor stap komen we er ook.

[Juerd]

MWDKing schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 15:52:
[...]

Ik heb de kappen eraf gehaald en helaas de verkeerde...

Gefeliciteerd, je PV-installateur is een prutser. Misschien de rest ook even na laten kijken...

dus vervangen dan maar door meteen een goed type. Hoe weet ik welke goed is? Edit: hij moet niet spanningsafhankelijk zijn. Verder is dan B16 30ma prima?

Het moet vooral bidirectioneel gebruikt mogen worden. Spanningsonafhankelijk is wenselijk, en vaak verplicht, maar soms niet verplicht. 300 mA mag voor een PV-groep ipv 30 mA en is minder storingsgevoelig en iets minder veilig. 30 mA zou in het algemeen mijn voorkeur hebben, eventueel alsnog vervangen als het ooit problemen geeft. B16 is goed tot 3 kW continu.

[ Voor 14% gewijzigd door Juerd op 08-01-2026 16:15 ]

[Annuk]

@DjoeC doe eens een complete foto van alles (complete groepenkast).

Je bent als ik zo lees zoveel nu aan het renoveren in je kast(en) dat het mogelijk best wel eens voordeliger kan zijn om in 1 keer kant en klaar te bestellen en te plaatsen.

Als je dus even een paar duidelijke fotos plaatst waarop ook goed af te lezen is wat erin zit kan ik (en meerdere hier) je vast wel een weloverwogen winkelwagentje aanbieden met een totale vernieuwing.

[Pakhaas]

Zaterdag komt hier een installateur onze 1 fase meterkast ombouwen naar 3 fase 3x25a. Nu wil ik onze groepen goed verdelen qua grote gebruikers en tijdigheid. Graag zou ik hier even checken of dit zo goed is.

Fase 1
-Wasmachine 10A
-Oven 9A , koelkast, thermostaat, CV, Zonneboiler, Zolder, Overloop en badkamer verlichting
-Uitbouw stopcontacten en inbouwspots en buitenlamp voor
-Garageverlichting, garage elect. garagedeur, bijkeuken, stopcontacten veranda, tuinverlichting, camera, vriezer
-Batterij 10A (Alamat)

Fase 1 komt een batterij op. Het kan voorkomen dat bij goedkope tarieven die in de nacht worden geladen met 10A, maar dan staat nooit tegelijk de oven aan. Het kan wel voorkomen dat dan de wasmachine ook draait.

Fase 2
-Inductieplaat 16A (1 fase)
-Vaatwasser 9A
-Achterste muur woonkamer stopcontacten, kantoor achterwand, slaapkamers
-Batterij 10A (Alamat)

Inductieplaat en vaatwasser staan nooit tegelijk aan. Ook hier een batterij die ook in de nacht kan laden, dan kan het ook vorkomen dat de vaatwasser aan staat. Nachts staat nooit de inductieplaat aan.

Fase 3
-EV 16A (Alamat) (geen load balancing)
-PV 21A (Alamat) (er wordt een C40 remautomaat geplaatst)
-Quooker 9A
-Hal, wc, tv, afzuigkap, keuken stopcontacten, keukenverlichting

Het kan voorkomen dat in de nacht de EV staat te laden met 16A. De zonnepanelen doen dan niets. Ook springt de Quooker wel eens aan, maar alleen ook echt 9A als er warm/heet water wordt gebruikt. Nachts vaak ook net het geval en dan is het maar een paar watt om het water in het vat op temperatuur te houden.
Overdag kan het ook voorkomen dat de auto staat te laden met 16A en de PV 21A aan het leveren is. Er komt wel een C40 Remautomaat op deze fase.


Alvast bedankt voor het meedenken!

[pvg]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:11:
Zaterdag komt hier een installateur onze 1 fase meterkast ombouwen naar 3 fase 3x25a. Nu wil ik onze groepen goed verdelen qua grote gebruikers en tijdigheid. Graag zou ik hier even checken of dit zo goed is.

Fase 1
-Wasmachine 10A
-Oven 9A , koelkast, thermostaat, CV, Zonneboiler, Zolder, Overloop en badkamer verlichting
-Uitbouw stopcontacten en inbouwspots en buitenlamp voor
-Garageverlichting, garage elect. garagedeur, bijkeuken, stopcontacten veranda, tuinverlichting, camera, vriezer
-Batterij 10A (Alamat)

Fase 1 komt een batterij op. Het kan voorkomen dat bij goedkope tarieven die in de nacht worden geladen met 10A, maar dan staat nooit tegelijk de oven aan. Het kan wel voorkomen dat dan de wasmachine ook draait.

Fase 2
-Inductieplaat 16A (1 fase)
-Vaatwasser 9A
-Achterste muur woonkamer stopcontacten, kantoor achterwand, slaapkamers
-Batterij 10A (Alamat)

Inductieplaat en vaatwasser staan nooit tegelijk aan. Ook hier een batterij die ook in de nacht kan laden, dan kan het ook vorkomen dat de vaatwasser aan staat. Nachts staat nooit de inductieplaat aan.

Fase 3
-EV 16A (Alamat) (geen load balancing)
-PV 21A (Alamat) (er wordt een C40 remautomaat geplaatst)
-Quooker 9A
-Hal, wc, tv, afzuigkap, keuken stopcontacten, keukenverlichting

Het kan voorkomen dat in de nacht de EV staat te laden met 16A. De zonnepanelen doen dan niets. Ook springt de Quooker wel eens aan, maar alleen ook echt 9A als er warm/heet water wordt gebruikt. Nachts vaak ook net het geval en dan is het maar een paar watt om het water in het vat op temperatuur te houden.
Overdag kan het ook voorkomen dat de auto staat te laden met 16A en de PV 21A aan het leveren is. Er komt wel een C40 Remautomaat op deze fase.


Alvast bedankt voor het meedenken!

Aandachtspuntje:
Op een zonnige dag staat de pv 21A op L3 het net in te duwen, terwijl je denkt die zonnestroom fijn maximaal (en een beetje meer) te gebruiken op L1 en L2 2x 25A. Er gaat dan 46A door je nul in meterkast en netaansluiting.

[Pakhaas]

pvg schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:28:
[...]

Aandachtspuntje:
Op een zonnige dag staat de pv 21A op L3 het net in te duwen, terwijl je denkt die zonnestroom fijn maximaal (en een beetje meer) te gebruiken op L1 en L2 2x 25A. Er gaat dan 46A door je nul in meterkast en netaansluiting.

Oke, hoe kan ik dat beter doen?

[MWDKing]

Juerd schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 16:13:
[...]

Gefeliciteerd, je PV-installateur is een prutser. Misschien de rest ook even na laten kijken...


[...]


Het moet vooral bidirectioneel gebruikt mogen worden. Spanningsonafhankelijk is wenselijk, en vaak verplicht, maar soms niet verplicht. 300 mA mag voor een PV-groep ipv 30 mA en is minder storingsgevoelig en iets minder veilig. 30 mA zou in het algemeen mijn voorkeur hebben, eventueel alsnog vervangen als het ooit problemen geeft. B16 is goed tot 3 kW continu.

De PV-installateur was inderdaad een prutser (alleen aarding naar één van de 4 rails op dak..), maar de foute aardlek heb ik zelf geplaatst....
Ik heb de ABB 2CSR255163R1165 besteld en vervang ook maar meteen de EMAT installatieautomaat door ABB. Bedankt voor je hulp.

Nu nog even achter de energiemeter aan met klemmen.

[pvg]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:30:
[...]

Oke, hoe kan ik dat beter doen?

3-fasen PV inverter installeren 😜
Alternatief: zorgen dat de bedrading (en aardleks/automaten/hoofdschakelaar/verdeelblokken) in meterkast daar tegenkunnen.

Vergelijkbaar geldt voor 1-fase accusystemen, maar die 10A die je plant, moet kunnen.

[Pakhaas]

pvg schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:42:
[...]

3-fasen PV inverter installeren 😜
Alternatief: zorgen dat de bedrading (en aardleks/automaten/hoofdschakelaar/verdeelblokken) in meterkast daar tegenkunnen.

Vergelijkbaar geldt voor 1-fase accusystemen, maar die 10A die je plant, moet kunnen.

Ja een 3 fase omvormer zou het mooiste zijn, maar dat is nu nog niet aan de orde.

Op wat voor manier kan ik er voor zorgen dat die daar tegen kunnen? De aardleks zijn 40a. De hoofdschakelaar wordt ook 40a. Wat zijn verdeelblokken?

[Septillion]

@Pakhaas Op zich lijkt me prima verdeling. En neem aan dat de de accu's gewoon het netverbruik in de gaten houden en dus al kunnen stoppen bij >25A.

Alleen je keuze van PV juist op een groep zonder accu vindt ik raar. Zou naar mijn idee logischer zijn die juist op een fase met accu te hangen. Of denk je altijd alles in je auto te kunnen stoppen?

En heb je werkelijk maar een 16A / 3,6kW-ish kookplaat?

[MWDKing]

Ik wil een energiemeting voor de buitenunit van mijn warmtepomp toevoegen en @Juerd kwam met een goede suggestie dit te doen middels een Shelly Pro 3EM 3CT 63 die 1-slot inneemt.
Nu zie ik dat Shelly sinds kort ook de 3EM-63T en 3EM-63M heeft, waarmee er geen slot wordt ingenomen. Ook het aansluiten lijkt wat eenvoudiger omdat je geen extra draden voor de spanningsmeting hoeft te plaatsen. Nadeel is dat de klemmen wat groter zijn en je geen UTP-kabel kan inprikken voor de stabiliteit.

Iemand ervaring of een mening over de Shelly 3EM-63T of 3EM-63W kwa veiligheid in dit topic?
(ik zie wel ervaringen in andere topics over thuisbatterijen en shelly zelf, maar in dit topic zitten misschien meer experts op dit vlak)

[ Voor 0% gewijzigd door MWDKing op 08-01-2026 21:12 . Reden: energiemeting ipv stroommeting ]

[Pakhaas]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:55:
@Pakhaas Op zich lijkt me prima verdeling. En neem aan dat de de accu's gewoon het netverbruik in de gaten houden en dus al kunnen stoppen bij >25A.

Hoe bedoel je dat precies? De batterij communiceert met de P1 meter voor NOM, tenzij ik hem opdracht geef om te laden als stroom goedkoop is. Dan laadt hij max met 10a. Ook als er andere gebruikers op die fase zijn.

Alleen je keuze van PV juist op een groep zonder accu vindt ik raar. Zou naar mijn idee logischer zijn die juist op een fase met accu te hangen. Of denk je altijd alles in je auto te kunnen stoppen?

De PV moet sowieso op fase 3 volgens de fasulator. Er zou wel een batterij bij kunnen, maar dan kan het nachts voorkomen dat er 16a naar de EV gaat en 10a naar een batterij. Dan ga ik ook al over de 25a.

Het komt in de zomer wel regelmatig voor dat een auto overdag staat te laden van de PV, maar dat is dan max 3000-3680w van de 5000w die van het dak komt. In de winter staat de auto vooral nachts te laden.

Hoe zou jij dit doen?

En heb je werkelijk maar een 16A / 3,6kW-ish kookplaat?

Het is een 2 fase plaat die met instelling ook op 1 fase kan. Hij is aangesloten met een perilex stekker op een 2x B16 automaat, maar zover ik weet als 1 fase. Hoor zaterdag hoe dat precies zit.

[Septillion]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:12:
[...]

Hoe bedoel je dat precies? De batterij communiceert met de P1 meter voor NOM, tenzij ik hem opdracht geef om te laden als stroom goedkoop is. Dan laadt hij max met 10a. Ook als er andere gebruikers op die fase zijn.

Het komt in de zomer wel regelmatig voor dat een auto overdag staat te laden van de PV, maar dat is dan max 3000-3680w van de 5000w die van het dak komt. In de winter staat de auto vooral nachts te laden.

Volgens mij kunnen veel accu's ook in de gaten houden dat je niet over een max van je netaansluiting heen gaat tijdens het laden. Feitelijk dus load balancing op je accu. Dus dan is bijvoorbeeld EV en accu ook geen issue. En kan je dus mooi PV naar je EV of de accu sturen.

De PV moet sowieso op fase 3 volgens de fasulator. Er zou wel een batterij bij kunnen, maar dan kan het nachts voorkomen dat er 16a naar de EV gaat en 10a naar een batterij. Dan ga ik ook al over de 25a.

De calculator is maar een grove vuistregel. Op een zonnige dag meten welke fase de laagste spanning heeft zegt vaak meer. Daarnaast kan je natuurlijk ook gewoon alles van fase wisselen als dat handiger is. En mja, 3-fase omvormer was waarschijnlijk mooier geweest met een 5kW omvormer.

Het is een 2 fase plaat die met instelling ook op 1 fase kan. Hij is aangesloten met een perilex stekker op een 2x B16 automaat, maar zover ik weet als 1 fase. Hoor zaterdag hoe dat precies zit.

Dat klopt je tabel niet, want daar heb je de inductie maar onder één fase staan. Die moet dus op 2 verschillende fases (elk met 16A) komen.

[Pakhaas]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:27:
[...]

Volgens mij kunnen veel accu's ook in de gaten houden dat je niet over een max van je netaansluiting heen gaat tijdens het laden. Feitelijk dus load balancing op je accu. Dus dan is bijvoorbeeld EV en accu ook geen issue. En kan je dus mooi PV naar je EV of de accu sturen.


[...]

De calculator is maar een grove vuistregel. Op een zonnige dag meten welke fase de laagste spanning heeft zegt vaak meer. Daarnaast kan je natuurlijk ook gewoon alles van fase wisselen als dat handiger is. En mja, 3-fase omvormer was waarschijnlijk mooier geweest met een 5kW omvormer.


[...]

Dat klopt je tabel niet, want daar heb je de inductie maar onder één fase staan. Die moet dus op 2 verschillende fases (elk met 16A) komen.

Ah dus die zit nu al op 2x16A? Ja dan moet ik dat aanpassen.

3 fase omvormer is nu niet aan de orde helaas.

Ik heb zendure in gedachten en die doet volgens mij geen loadbalancing.

[Septillion]

@DjoeC Egenlijk belangrijker, wat zit er nu achter die Multi-9 C32N? Als dat niets met hoge aanloop is kan je daar nu gewoon een B voor terugplaatsen.

[Septillion]

@Pakhaas Ik zou het dan eens in het Zendure topic navragen. Lijkt mij bijna raar als dat geen feature is want hij zal voor effectief ontladen toch ook al naar je netverbruik moeten kijken.

En ja, je kookplaat is nu ook al 2x16A Bij een 3x25A netaansluiting wil je die dus op twee verschillende fases hebben.

[Pakhaas]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:39:
@Pakhaas Ik zou het dan eens in het Zendure topic navragen. Lijkt mij bijna raar als dat geen feature is want hij zal voor effectief ontladen toch ook al naar je netverbruik moeten kijken.

En ja, je kookplaat is nu ook al 2x16A Bij een 3x25A netaansluiting wil je die dus op twee verschillende fases hebben.

Zal ik doen! Wellicht met HA. @Taro is de zendure expert. Als hij het niet weet, bestaat het niet

Kan ik dan beste kookplaat op fase 1 en 2 of 2 en 3?

[ Voor 6% gewijzigd door Pakhaas op 08-01-2026 22:26 ]

[Septillion]

@Pakhaas 1 en 3 mag ook hè

Maar zeg vooral altijd, zet hem niet op de fase met de oven

[Pakhaas]

Ja dan wordt het 2 en 3 ivm tijdigheid.

[Taro]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:40:
[...]

Zal ik doen! Wellicht met HA. @Taro is de zendure expert. Als hij het niet weet, bestaat het niet

Kan ik dan beste kookplaat op fase 1 en 2 of 2 en 3?

Zendure kan met de Zendure Smart Meter 3CT aan vermogenbeperking doen door met CT-klemmen specifieke groepen te monitoren. Maar er zit geen loadbalancer in de software die afschaalt als dat nodig is als je die eigen smart meter niet gebruikt. Wil je een fase of groep beschermen, dan zal je dat op een andere manier moeten realiseren door via bijv. Home Assistant het vermogen van de Zendure omvormer terug te schroeven, dat kan wel.

[Pakhaas]

@Taro Bedankt! Denk je dat dat voor mij nodig is met HA als je mijn groep indeling zo ziet?

[Taro]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:36:
@Taro Bedankt! Denk je dat dat voor mij nodig is met HA als je mijn groep indeling zo ziet?

Fase 3/C ziet eruit alsof die de grootste uitslagen naar beneden/boven kan laten zien door zowel PV als EV, maar als beide 1-fase oplossingen zijn, dan zou ik die idd ook combineren op dezelfde fase. Maar stel dat beide niet actief zijn, dan is het mogelijk wat rustig.

Maar goed, ook afhankelijk van wat je wanneer en tegelijkertijd aanzet. Indien nodig kan je dat later vaak nog wel aanpassen/bijsturen als het in de praktijk niet lekker werkt.

Heeft je laadpaal een loadbalancer? En je zet dus op Fase A én B een 2400AC? Dan zou ik voor een B16 ipv B10 gaan, of ga je voor een 800Pro?

[ Voor 8% gewijzigd door Taro op 08-01-2026 22:48 ]

[Pakhaas]

Taro schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:46:
[...]

Fase 3/C ziet eruit alsof die de grootste uitslagen naar beneden/boven kan laten zien door zowel PV als EV, maar als beide 1-fase oplossingen zijn, dan zou ik die idd ook combineren op dezelfde fase. Maar stel dat beide niet actief zijn, dan is het mogelijk wat rustig.

Maar goed, ook afhankelijk van wat je wanneer en tegelijkertijd aanzet. Indien nodig kan je dat later vaak nog wel aanpassen/bijsturen als het in de praktijk niet lekker werkt.

Heeft je laadpaal een loadbalancer? En je zet dus op Fase A én B een 2400AC? Dan zou ik voor een B16 ipv B10 gaan, of ga je voor een 800Pro?

Nee geen loadbalancing. Ja 2400AC is de bedoeling. In de onderverdeler komen idd B16 alamats. Daarop komen de batterijen.

[Taro]

Pakhaas schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:55:
[...]

Nee geen loadbalancing. Ja 2400AC is de bedoeling. In de onderverdeler komen idd B16 alamats. Daarop komen de batterijen.

Welke laadpaal heb je? Toevallig niet naar 3-fase op te schalen? Een Zappi 3-fase kan je bijv. ook eerst op 1-fase gebruiken.

Hier een paar jaar geleden ook van 1-fase naar 3-fase gegaan, 1-fase PV gehouden, wel de laadpaal vervangen door een 3-fase Zappi V2.1 met load balancing. Kan hier 3x 2400AC vol laden samen met 11 kW laadpaal en dan blijf ik net binnen de marge. Zet ik er nog een andere accu, vaatwasser, wasmachine of droger bij aan, dan schaalt de loadbalancer terug. Maar trek dan vaak wel vele uren 17.5 kW door de 3x25A heen.

Nadeel is dat je met 1-fase laadpaal die 3e fase extra belast ipv de load verdeelt, maar op die fase zit geen 2400AC, dus zou op zich allemaal wel samen moeten kunnen.

[devriesjande]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:34:

Ik weet niet beter dan dat de regel is dat ze rigide zijn en dat de flexomaat-versie van ABB met een los flapje een uitzondering is. EATON, Attema, Hager zijn gekoppeld. NOARK, EMAT ook. Dat zijn twee gekoppelde automaten met een brugje wat voor het meeschakelen zorgt. Bij de aardlekautomaat fornuisgroep van EMAT zijn zelfs de testknopjes doorgelust.

Ze worden weinig meer toegepast, maar smeltzekeringen zijn niet verboden.
Hoe ga je er voor zorgen dat bij overbelasting van één van de zekeringen ook de tweede doorsmelt?
Het kan dus niet verplicht zijn dat de hele kookgroep spanningsloos raakt bij overbelasting van één van de circuits. En ook de nul zal niet uitschakelen.

[Juerd]

MWDKing schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:10:
Ik wil een energiemeting voor de buitenunit van mijn warmtepomp toevoegen en @Juerd kwam met een goede suggestie dit te doen middels een Shelly Pro 3EM 3CT 63 die 1-slot inneemt.
Nu zie ik dat Shelly sinds kort ook de 3EM-63T en 3EM-63M heeft, waarmee er geen slot wordt ingenomen. Ook het aansluiten lijkt wat eenvoudiger omdat je geen extra draden voor de spanningsmeting hoeft te plaatsen. Nadeel is dat de klemmen wat groter zijn en je geen UTP-kabel kan inprikken voor de stabiliteit.

Iemand ervaring of een mening over de Shelly 3EM-63T of 3EM-63W kwa veiligheid in dit topic?
(ik zie wel ervaringen in andere topics over thuisbatterijen en shelly zelf, maar in dit topic zitten misschien meer experts op dit vlak)
[Afbeelding]

Oh, dat 0-module-ding is het model dat ik eigenlijk wilde linken, maar ik kon 'm niet vinden en concludeerde dat ik het blijkbaar gedroomd of dat ie niet meer beschikbaar was of zo, dus toen maar dat andere ding gelinkt wat nog steeds een oplossing voor je ruimteprobleem zou zijn. Blijkbaar heb ik gewoon niet goed gekeken. Ik heb er overigens zelf geen ervaring mee.

[ Voor 9% gewijzigd door Juerd op 09-01-2026 00:04 ]

[Pakhaas]

Taro schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 23:02:
[...]

Welke laadpaal heb je? Toevallig niet naar 3-fase op te schalen? Een Zappi 3-fase kan je bijv. ook eerst op 1-fase gebruiken.

Hier een paar jaar geleden ook van 1-fase naar 3-fase gegaan, 1-fase PV gehouden, wel de laadpaal vervangen door een 3-fase Zappi V2.1 met load balancing. Kan hier 3x 2400AC vol laden samen met 11 kW laadpaal en dan blijf ik net binnen de marge. Zet ik er nog een andere accu, vaatwasser, wasmachine of droger bij aan, dan schaalt de loadbalancer terug. Maar trek dan vaak wel vele uren 17.5 kW door de 3x25A heen.

Nadeel is dat je met 1-fase laadpaal die 3e fase extra belast ipv de load verdeelt, maar op die fase zit geen 2400AC, dus zou op zich allemaal wel samen moeten kunnen.

Ik heb nog geen laadpaal. De kleine EV en PHEV worden geladen met een CEE Voldt lader. Op termijn komt die er wel, maar voor nu gaat dit prima zo.

[MWDKing]

Juerd schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 00:01:
[...]


Oh, dat 0-module-ding is het model dat ik eigenlijk wilde linken, maar ik kon 'm niet vinden en concludeerde dat ik het blijkbaar gedroomd of dat ie niet meer beschikbaar was of zo, dus toen maar dat andere ding gelinkt wat nog steeds een oplossing voor je ruimteprobleem zou zijn. Blijkbaar heb ik gewoon niet goed gekeken. Ik heb er overigens zelf geen ervaring mee.

Ik heb er twee gekocht 3EM-63T; 1 voor buitenunit warmtepomp en 1 voor de laadpaal.
Die laatste heeft intern al een kWh meter, maar die kan ik niet op een goede manier uitlezen in Home Assistant.
Ben benieuwd en zal de ervaring delen.

[Pakhaas]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:55:
@Pakhaas Op zich lijkt me prima verdeling. En neem aan dat de de accu's gewoon het netverbruik in de gaten houden en dus al kunnen stoppen bij >25A.

Alleen je keuze van PV juist op een groep zonder accu vindt ik raar. Zou naar mijn idee logischer zijn die juist op een fase met accu te hangen. Of denk je altijd alles in je auto te kunnen stoppen?

En heb je werkelijk maar een 16A / 3,6kW-ish kookplaat?

Wat voor rol heeft de C40 remautomaat om het teveel aan ampere te voorkomen? Deze wordt straks tussen de hoofdschakelaar en de groepen geplaatst

[Out.of.Control]

devriesjande schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 23:29:
[...]

Ze worden weinig meer toegepast, maar smeltzekeringen zijn niet verboden.
Hoe ga je er voor zorgen dat bij overbelasting van één van de zekeringen ook de tweede doorsmelt?
Het kan dus niet verplicht zijn dat de hele kookgroep spanningsloos raakt bij overbelasting van één van de circuits. En ook de nul zal niet uitschakelen.

En daarop voortbordurend: als één van je hoofdzekeringen zou trippen (smelt of automaat) heb je hetzelfde effect. Je kunt dus nooit de conclusie trekken dat er geen spanning aanwezig is als het apparaat niet werkt. Ook intern kan een zekering zijn aangesproken waardoor hij niet werkt, maar er nog wel spanning aanwezig is.
Je zult dus altijd moeten scheiden (stekker eruit of automaat omzetten, en dan komt dat hendeltje in beeld) en controleren dat de spanning eraf is voordat je iets doet. En als je het helemaal netjes doet ook beveiligen tegen wederinschakeling, dus meterkast op slot en de sleutel in je zak (daarom zit er in de deur van een meterkast ook een sleutel als enige binnendeur in nieuwbouwwoningen).

[DjoeC]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:34:
@DjoeC Egenlijk belangrijker, wat zit er nu achter die Multi-9 C32N? Als dat niets met hoge aanloop is kan je daar nu gewoon een B voor terugplaatsen.

Dit is een 400V aansluiting voor apparatuur zoals een lasapparaat e.d. Momenteel 1 aansluiting in de garage, ik denk dat ik die het liefst op C laat.
De Hager die erin zit is een C16. ZIt op een gedeelde groep waar bij gebruik van bijvoorbeeld een forse haakse slijper de aanloopstroom ook te hoog wordt voor de oorspronkelijke B16.

@Annuk Hier is een foto van het totaal.


En wat me nu opvalt is dat de multi-9's aan de rechterkant geen L16A zijn maar B16 (a?). Alles behalve de Hager en de ABB's komen van de originele installateur (rond 1998). De 2 ABB's links boven voor de kookgroep gaan eruit want dat is nu 1 fase en die wil ik op een 3 fase op de plek van de 3fase aardlek. Ik heb nog 6 stuks ABB DS301C alamat liggen.

Om de boel op orde te krijgen kom ik dan op 11 alamats, nog 5 aan te schaffen waarvan 1 C kar.
2x 3P+N alamat waarvan 1 C kar. Kamrails, draad 6mm2. Ik ga ervan uit dat hoofdschakelaar en overspanningsbeveiliging nog bruikbaar zijn.

O ja, en er ligt nog een Shelley Pro 3EM om in de kast te zetten.

Grootschalig vervangen met grotere kast komt op z'n vroegst over een paar jaar, dan met zonnestroom, evt accu, warmtepomp en EV voorziening. Er is nu geen fatsoenlijke ruimte voor een grotere kast.

[onetime]

Pakhaas schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 09:21:
[...] Wat voor rol heeft de C40 remautomaat om het teveel aan ampere te voorkomen? Deze wordt straks tussen de hoofdschakelaar en de groepen geplaatst

Tussen de hoofdschakelaar en de verbruikers groepen. Extra invoeding moet voor de remautomaat.
(net + extra > 40A mogelijk...)

[DjoeC]

Annuk schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 17:14:
@DjoeC doe eens een complete foto van alles (complete groepenkast).

Je bent als ik zo lees zoveel nu aan het renoveren in je kast(en) dat het mogelijk best wel eens voordeliger kan zijn om in 1 keer kant en klaar te bestellen en te plaatsen.

Als je dus even een paar duidelijke fotos plaatst waarop ook goed af te lezen is wat erin zit kan ik (en meerdere hier) je vast wel een weloverwogen winkelwagentje aanbieden met een totale vernieuwing.

Als ik een paar maanden geleden wist wat ik nu weet had ik het inderdaad anders aangepakt. Voor nu wordt de investering (denk ik)

6 x DS301C B16 30mA = PM want al beschikbaar
4 x DS301C B16 30mA = 143
1 x DS301C C16 30mA = 46
1 x DS203NC B16 3P+N 30mA = 105
1 x DS203NC C16 3P+N 30mA = 105
4 x Aansluitkam 6 pen 1F
1 x Aansluitkam 3F 4 polig, 8 pen
Lengtes montagesnoer H07V2-K 6mm2 diverse kleuren, gebruik aansluitkammen, beperkte lengtes nodig maar extra kan geen kwaad en zijn de kosten niet.
Geisoleerde adereindhulzen enkel en dubbel voor 6mm2 en op voorhand voor 2.5mm5 huiskant (ik heb de kast nog niet open gezien)..

Ik kom dan bij Sander op ~ 450,- inclusief BTW ex uit te besteden montage.

[uaT]

Ik zou wel informeren of de elektriciën zin heeft om zo'n oude kast aan te passen, deze moet hem immers volgens de huidige norm opleveren. Bij oude kasten kan bij montage nogal eens het een en ander afbreken omdat plastic vergaan is. Vergeet ook niet dat je bij deze kast 2 modules per rij minder hebt (10 modules ipv normaal 12)

[Pakhaas]

Septillion schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:55:
@Pakhaas Op zich lijkt me prima verdeling. En neem aan dat de de accu's gewoon het netverbruik in de gaten houden en dus al kunnen stoppen bij >25A.

Alleen je keuze van PV juist op een groep zonder accu vindt ik raar. Zou naar mijn idee logischer zijn die juist op een fase met accu te hangen. Of denk je altijd alles in je auto te kunnen stoppen?

En heb je werkelijk maar een 16A / 3,6kW-ish kookplaat?

Ik heb zojuist even de kookplaat getest en met de HW P1 meter en als ik 3 pitten op vol vermogen zet dan kom ik aan 3500w. Als de 4e aan wil zetten dan zegt hij dat het niet kan. Dus ik denk dat die echt op 1 van de 2 B16 automaten is aangesloten. Nu missen wij het ook niet want het is nog nooit voorgekomen dat wij tegelijk op 4 pitten aan het koken zijn. Meestal 2 en soms 3 maar die staan nooit maximaal aan.

[Septillion]

@Pakhaas Dan heb je off de limiter aan, of toch een 3.6kW-ish kookplaat. Ik vond koken op een 3.6kW plaat altijd verschrikkelijk, want 1,2kW per pit is niet heel veel. Dus zou eens kijken of je dus de limiter uit kunt zetten.

En anders zou ik zeker zorgen dat er naar de kookplaat of 2xL+2xN of 3xL+N ligt. Zelfs als je plaat het nu niet gebruikt dan kan je in ieder geval later wel een 7,4kW of zelfs 11kW plaat plaatsen. En de bedrading ligt er gewoon al.

[Juerd]

DjoeC schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 10:58:
En wat me nu opvalt is dat de multi-9's aan de rechterkant geen L16A zijn maar B16 (a?).

Het typenummer is ook anders: DPNa in plaats van DPN (en later werd het DPN N geloof ik). Dit is vanwege de overgang naar de norm EN 60898-1 die in 1995 werd gepubliceerd. Dat is de norm die de moderne curves specificeert, en ook een geharmoniseerde opdruk. Onderdeel daarvan is dat curve en toegekende stroom samen geschreven worden als "B16", wat een verbetering is ten opzichte van de diverse verschillende schrijfwijzen die daarvoor gebruikt werden. Geen A erachter dus. (Dit is ook waarom ik het gewoon een "B16" noem, en niet bijvoorbeeld zoals sommigen "B-kar. 16 A" oid.) Een ander verplicht aspect van de toen nieuwe norm kun je ook zien: de duidelijkere aanduidingen "I - ON" en "O - OFF".

Oftewel je linker multi9's zijn van begin jaren '90 en de rechter van eind jaren '90.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 09-01-2026 13:30 ]

[Pakhaas]

Septillion schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:14:
@Pakhaas Dan heb je off de limiter aan, of toch een 3.6kW-ish kookplaat. Ik vond koken op een 3.6kW plaat altijd verschrikkelijk, want 1,2kW per pit is niet heel veel. Dus zou eens kijken of je dus de limiter uit kunt zetten.

En anders zou ik zeker zorgen dat er naar de kookplaat of 2xL+2xN of 3xL+N ligt. Zelfs als je plaat het nu niet gebruikt dan kan je in ieder geval later wel een 7,4kW of zelfs 11kW plaat plaatsen. En de bedrading ligt er gewoon al.

Wij ervaren het zoals het nu is helemaal niet als beperking. Als ik 3 pitten op power modus zet kookt het water zomaar. Nu gebruiken wij dat nooit want we hebben een quooker, maar wij hebben nooit vermogen te kort.

Wij hebben de Pelgrim IK2064F. In de handleiding staat:

Geschikt voor 1- of 2-fasen
Het slimme powermanagement systeem maakt het mogelijk om de kookplaat aan te sluiten op 1- of 2-fasen. Hierdoor kunnen alle zones tegelijkertijd op maximaal stand 7 worden ingesteld.

[DjoeC]

Juerd schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 13:28:
[...]


Het typenummer is ook anders: DPNa in plaats van DPN (en later werd het DPN N geloof ik). Dit is vanwege de overgang naar de norm EN 60898-1 die in 1995 werd gepubliceerd. Dat is de norm die de moderne curves specificeert, en ook een geharmoniseerde opdruk. Onderdeel daarvan is dat curve en toegekende stroom samen geschreven worden als "B16", wat een verbetering is ten opzichte van de diverse verschillende schrijfwijzen die daarvoor gebruikt werden. Geen A erachter dus. (Dit is ook waarom ik het gewoon een "B16" noem, en niet bijvoorbeeld zoals sommigen "B-kar. 16 A" oid.) Een ander verplicht aspect van de toen nieuwe norm kun je ook zien: de duidelijkere aanduidingen "I - ON" en "O - OFF".

Oftewel je linker multi9's zijn van begin jaren '90 en de rechter van eind jaren '90.

Hmm, dat klinkt dus alsof rond 1998-1999 de toenmalig (gecertificeerd) installateur al ouwe meuk heeft gebruikt.

[DjoeC]

uaT schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 11:56:
Ik zou wel informeren of de elektriciën zin heeft om zo'n oude kast aan te passen, deze moet hem immers volgens de huidige norm opleveren. Bij oude kasten kan bij montage nogal eens het een en ander afbreken omdat plastic vergaan is. Vergeet ook niet dat je bij deze kast 2 modules per rij minder hebt (10 modules ipv normaal 12)

Als de kast vergaan is - tja.... Ik zal m komende week eens proberen open te maken (op een veilige manier). Maar nogmaals, totale renovatie staat nu eigenlijk niet gepland, daarvoor zijn er teveel toekomstige losse eindjes en te weinig ruimte.

[Annuk]

DjoeC schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 11:28:
[...]

Als ik een paar maanden geleden wist wat ik nu weet had ik het inderdaad anders aangepakt. Voor nu wordt de investering (denk ik)

6 x DS301C B16 30mA = PM want al beschikbaar
4 x DS301C B16 30mA = 143
1 x DS301C C16 30mA = 46
1 x DS203NC B16 3P+N 30mA = 105
1 x DS203NC C16 3P+N 30mA = 105
4 x Aansluitkam 6 pen 1F
1 x Aansluitkam 3F 4 polig, 8 pen
Lengtes montagesnoer H07V2-K 6mm2 diverse kleuren, gebruik aansluitkammen, beperkte lengtes nodig maar extra kan geen kwaad en zijn de kosten niet.
Geisoleerde adereindhulzen enkel en dubbel voor 6mm2 en op voorhand voor 2.5mm5 huiskant (ik heb de kast nog niet open gezien)..

Ik kom dan bij Sander op ~ 450,- inclusief BTW ex uit te besteden montage.

Heb bij elektramat even een voorbeeld gemaakt voor hoe ik het mogelijk zou doen:


En dan heb ik hier op basis van je bericht het complete shopping lijstje ff gemaakt, inclusief een nieuwe HS en overspanningsbeveiliging, hier heb je volgens mij alles om compleet en nieuw op te bouwen + de materialen die je hebt.

https://www.sandervunderi...f297a56970b4f8b6c2b870d2d

P.s. 1 heb even een andere overspanningsbeveiliging in de afbeelding staan omdat ik bij EM niet voor een ABB kan kiezen, maar de duidelijkheid dus even deze.
P.s. 2 heb een extra B16 alamat toegevoegd zodat je iets mooier uitkomt met het vol zetten van je bovenste rail, netjes op 3x4 alamats.

[Septillion]

DjoeC schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 10:58:
[...]

Dit is een 400V aansluiting voor apparatuur zoals een lasapparaat e.d. Momenteel 1 aansluiting in de garage, ik denk dat ik die het liefst op C laat.

Als het voor dat soort dingen is dan is een C16 inderdaad een logische keuze

[DjoeC]

Annuk schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 19:29:
[...]


Heb bij elektramat even een voorbeeld gemaakt voor hoe ik het mogelijk zou doen:
[Afbeelding]

En dan heb ik hier op basis van je bericht het complete shopping lijstje ff gemaakt, inclusief een nieuwe HS en overspanningsbeveiliging, hier heb je volgens mij alles om compleet en nieuw op te bouwen + de materialen die je hebt.

https://www.sandervunderi...f297a56970b4f8b6c2b870d2d

P.s. 1 heb even een andere overspanningsbeveiliging in de afbeelding staan omdat ik bij EM niet voor een ABB kan kiezen, maar de duidelijkheid dus even deze.
P.s. 2 heb een extra B16 alamat toegevoegd zodat je iets mooier uitkomt met het vol zetten van je bovenste rail, netjes op 3x4 alamats.

Ik ga hier eens goed over nadenken. Het geeft ook ruimte voor de toekomst... Bedankt ik laat nog weten hoe t afloopt... Ik snap de extra B16. Maar heb ik om de 12 groepen over de fasen te verdelen niet 3x4p kam nodig tov 1x12?

[Annuk]

DjoeC schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 22:13:
[...]

Ik ga hier eens goed over nadenken. Het geeft ook ruimte voor de toekomst... Bedankt ik laat nog weten hoe t afloopt... Ik snap de extra B16. Maar heb ik om de 12 groepen over de fasen te verdelen niet 3x4p kam nodig tov 1x12?

1x12 rechte kam om de nullen door te zetten. En 3x4 haakse kam voor de verdeling van de fases, zo staat het ook in de shopping lijstje.

En op de HS naar de overspanningsbeveiliging een 3F+N kam en kan je van 1 van beide de draaibrug insteken voor de 1F verdeling en de koppeling in de 2e kast naar de 3F+N alamats

[Annuk]

@DjoeC ik heb trouwens in de bestelling ook een renovatie buisinvoer erbij gedaan, die past evt met een kleine aanpassing in de onderkant van je 2e kast.
Als je even hier zoekt in het topic zijn er wel fotos van.

[pentaw1nz]

Hi,

Ik wil een laadpaal installeren op mijn 3fasen installatie, specifiek neig ik naar de Zaptec go 2 welke zelf 6ma dc detecteert.
Wil daarom een 3P+N alamat (a kar) installeren en heb daar een vraag over. Hij moet links naast Q1 komen.

Voor zover ik heb kunnen lezen zegt de NEN niet specifiek iets over hoeveel draden je uitgaand uit je hoofdschakelaar mag hebben, maar wel iets over deugdelijke verbindingen.

Wat is de meest gangbare manier om een 3p+n te installeren in een redelijk volle kast?
De eerste 3p+n voor het koken zit met een kamrail direct naast de hoofdschakelaar. Deze voor de laadpaal komt in de linker kast.

Meest praktisch; ik heb nog overal een plekje vrij op verdeel blok links onder. Daar direct de nieuwe alamat op zetten?
Blokje voor de N zit dan wel vol. Is dat lastig richting de toekomst en moet ik nog een andere manier overwegen? Of is dit de way to go.


Hele Kast;

[ Voor 23% gewijzigd door pentaw1nz op 10-01-2026 09:14 ]

[Beekforel]

Mijn groepenkast is ramvol, maar ik wil toch graag nog wat uitbreiden.

Ik wil graag op zolder de beschikking hebben over 3 fasen, verdeeld over 3 losse groepen met een dubbel stopcontact. Dit tbv stekkeraccu's op zolder.

Hoe kan ik dit het meest effectief installeren? In de groepenkast een 3f alamat en boven een verdeler met 3x b16? Of een 3f B20 en boven een verdeler met 3 x b16 + aardlek? Andere suggesties?