Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3

[Atlas]

Ja het is een 4x16mm2-as kabel, die heb ik zelf neergelegd dus ik weet het zeker

Ik snap de redenatie van die 54A, maar die stroom gaat toch nevernooit lopen? Aangezien elk individueel punt is afgerekend op maximaal 16A dmv de Alumats. Dus alles is toch gewoon veilig?

En die 54A kan toch nooit lopen? Een accu wordt of opgeladen of ontladen, maar nooit tegelijk. Dus de 17kw gaat of naar de accu, of van de accu af, de enige die optelt is de 8kw van de zonnepanelen. Die kan idd opgeteld wordt met de accu of terug van de accu. Dan kom je op 12+8=20kwh maximaal dus op 29Ah max, wat nog wel teveel is voor de 3x25A gemeente zekeringen.

Maar hoe moet ik dit kan oplossen? Losse kabel direct van de meterkast naar de accu’s? Ik zou toch echt het liefste die 4x16mm2 kabel gebruike en halverwege aftakken…

[Verdicampo]

Atlas schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 20:10:
Ja het is een 4x16mm2-as kabel, die heb ik zelf neergelegd dus ik weet het zeker

Ik snap de redenatie van die 54A, maar die stroom gaat toch nevernooit lopen? Aangezien elk individueel punt is afgerekend op maximaal 16A dmv de Alumats. Dus alles is toch gewoon veilig?

En die 54A kan toch nooit lopen? Een accu wordt of opgeladen of ontladen, maar nooit tegelijk. Dus de 17kw gaat of naar de accu, of van de accu af, de enige die optelt is de 8kw van de zonnepanelen. Die kan idd opgeteld wordt met de accu of terug van de accu. Dan kom je op 12+8=20kwh maximaal dus op 29Ah max, wat nog wel teveel is voor de 3x25A gemeente zekeringen.

Maar hoe moet ik dit kan oplossen? Losse kabel direct van de meterkast naar de accu’s? Ik zou toch echt het liefste die 4x16mm2 kabel gebruike en halverwege aftakken…

Het gaat erom dat je ook nog 25A uit het net kan trekken. De 8kW (niet kwh) van je omvormer en 12 kW van je batterijen geeft 20kW, 29A (niet Ah). Dus theoretisch 25+29=54A per fase, waar je groepenkast waarschijnlijk bedraad is voor 40A. Als je daar ook nog iets van warmtepompen of een laadpaal mee voed, kan het wel over die 40A heen gaan, dus moet je daar op ontwerpen.

Denk dat je het volgende moet doen;
1. 4x16mm2 kabel afzekeren met een B20 of B25 aardlekautomaat 300mA
2. Onderverdeelkast na 35m, met een hoofdschakelaar en 2 aardlekautomaten, 1 voor je batterijen en 1 voor omvormer
3. 1 3 fase remautomaat van 40a na de hoofdschakelaar in je groepenkast, voor de rest van je huis. Of beter, 3x 1 fase, zodat niet heel je huis donker wordt als er 1 fase overbelast is.

Hoor graag wat de anderen hier van vinden

[ Voor 15% gewijzigd door Verdicampo op 01-01-2026 20:44 ]

[Voogel]

Juerd schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 19:09:
[...]


Uit de woorden "grotendeels" en "alleen wanneer" krijg ik het idee dat je wilt ontwerpen voor 'n optimale situatie, maar vanwege de veiligheid moet je ontwerpen voor de realistische worst case...

Als de 3G2,5 XMvK niet bij warmtebronnen zit en je dus kunt uitgaan van een omgevingstemperatuur van niet hoger dan 30 °C, zal afzekeren op 20 of zelfs 25 A op zich wel kunnen (tabel 52.B.3).

Je hebt gelijk dat ik wat optimistisch probeer te zijn omdat ik liever niet nog een kabel trek of de thuis accu op 1,6kW beperk.

[Atlas]

Verdicampo schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 20:27:
[...]

Het gaat erom dat je ook nog 25A uit het net kan trekken. De 8kW (niet kwh) van je omvormer en 12 kW van je batterijen geeft 20kW, 29A (niet Ah). Dus theoretisch 25+29=54A per fase, waar je groepenkast waarschijnlijk bedraad is voor 40A. Als je daar ook nog iets van warmtepompen of een laadpaal mee voed, kan het wel over die 40A heen gaan, dus moet je daar op ontwerpen.

Denk dat je het volgende moet doen;
1. 4x16mm2 kabel afzekeren met een B20 of B25 aardlekautomaat 300mA
2. Onderverdeelkast na 35m, met een hoofdschakelaar en 2 aardlekautomaten, 1 voor je batterijen en 1 voor omvormer
3. 1 3 fase remautomaat van 40a na de hoofdschakelaar in je groepenkast, voor de rest van je huis. Of beter, 3x 1 fase, zodat niet heel je huis donker wordt als er 1 fase overbelast is.

Hoor graag wat de anderen hier van vinden

Dan kan ik beter een losse kabel trekken, stuk eenvoudiger en goedkoper dan

[Verdicampo]

Atlas schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 21:46:
[...]


Dan kan ik beter een losse kabel trekken, stuk eenvoudiger en goedkoper dan

Ja dat is waar, als dat kan is het vaak een stuk simpeler dan met een onderverdeelkast. Maar je zou nog steeds een rem automaat moeten doen om je hoofd kast veilig te maken, tenzij die wel op 63A is uitgerust.

[Atlas]

Verdicampo schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:18:
[...]

Ja dat is waar, als dat kan is het vaak een stuk simpeler dan met een onderverdeelkast. Maar je zou nog steeds een rem automaat moeten doen om je hoofd kast veilig te maken, tenzij die wel op 63A is uitgerust.

Als elke streng met een alamat is uitgerust dan hoeft een rem automaat toch niet omdat die stromen nooit groter kunnen worden dan de maximum stroom van de alamat?

[Annuk]

Atlas schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:26:
[...]


Als elke streng met een alamat is uitgerust dan hoeft een rem automaat toch niet omdat die stromen nooit groter kunnen worden dan de maximum stroom van de alamat?

Klopt als alles is uitgevoerd als alamat ben je geen rem-automaat nodig, maar als je ook maar ergens een klassieke opstelling hebt met aardlekschakelaar + eindgroepen moeten die of 63A nominaal rated zijn of een rem-automaat ervoor.

[Atlas]

Annuk schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:29:
[...]


Klopt als alles is uitgevoerd als alamat ben je geen rem-automaat nodig, maar als je ook maar ergens een klassieke opstelling hebt met aardlekschakelaar + eindgroepen moeten die of 63A nominaal rated zijn of een rem-automaat ervoor.

Dus als ik hier al mijn 1 fase aardlekschakelaars vervang voor B16 30ma Alamats dan zit ik veilig en hoef ik geen rem automaten dus?
Of kan ik die niet zo maar vervangen?

[Verdicampo]

Atlas schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:45:
[...]


[Afbeelding]

Dus als ik hier al mijn 1 fase aardlekschakelaars vervang voor B16 30ma Alamats dan zit ik veilig en hoef ik geen rem automaten dus?
Of kan ik die niet zo maar vervangen?

Aardlekschakelaars plus al je eindgroepen, en dan ook zorgen dat je kast met 10mm2 bedraad is. Dat is al ruim €400 voor de alamats, dan is een 3 fase rem automaat of 3 1 fase automaten een stuk goedkoper. Maar ja je hebt ook geen ruimte meer, dus neem aan dat je daarom geen rem automaat wilt?
Als je een nieuwe kabel naar je batterijen legt moet je ook een automaat bij plaatsen, wat wel weer gaat passen als je allemaal alamats toe past.

[ Voor 8% gewijzigd door Verdicampo op 01-01-2026 22:56 ]

[Tanuki]

Verdicampo schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:54:
[...]

Aardlekschakelaars plus al je eindgroepen, en dan ook zorgen dat je kast met 10mm2 bedraad is. Dat is al ruim €400 voor de alamats, dan is een 3 fase rem automaat of 3 1 fase automaten een stuk goedkoper. Maar ja je hebt ook geen ruimte meer, dus neem aan dat je daarom geen rem automaat wilt?
Als je een nieuwe kabel naar je batterijen legt moet je ook een automaat bij plaatsen, wat wel weer gaat passen als je allemaal alamats toe past.

Hij zou eventueel ook de onderste kast (12 posities) er tussenuit kunnen halen en kunnen vervangen voor een hogere kast (24 posities).
En dan de bovenste kast een stukje omhoog hangen.

Of een extra kast ernaast. Maar we hebben beperkt zicht op die foto.

Verder heeft ABB ook 1-positie aardlekautomaten, maar ik vind het eigenlijk een beetje van de zotte om die te gaan toepassen voor simpele lichtgroepen? Ik heb ze zelf ook liggen, moeten nog steeds geïnstalleerd worden (nooit tijd), maar ik zal ze dan toepassen voor de airco en de warmtepomp enz. Niet voor de woonkamer groep of zo.

[ Voor 3% gewijzigd door Tanuki op 02-01-2026 08:44 ]

[leonbong]

Atlas schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 22:45:
[...]


[Afbeelding]

Dus als ik hier al mijn 1 fase aardlekschakelaars vervang voor B16 30ma Alamats dan zit ik veilig en hoef ik geen rem automaten dus?
Of kan ik die niet zo maar vervangen?

Of je vervangt alleen die drie aardleks die je nu hebt door 3x alamat 40A dan is het ook goed.

Ps daarbij ga ik ervanuit dat alle “normale” groepen achter die drie alamats zitten.

Dan krijg je onderstaande oplossing, deze oplossing is uit ABB folder.
Kosten 3x60€

[ Voor 16% gewijzigd door leonbong op 02-01-2026 11:47 ]

[Atlas]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 09:45:
[...]

Of je vervangt alleen die drie aardleks die je nu hebt door 3x alamat 40A dan is het ook goed.

Ps daarbij ga ik ervanuit dat alle “normale” rond groepen achter die alamats zitten.

Thanks, dat probeerde ik dus te zeggen hierboven, maar in de andere reacties lees ik dat dat dus niet mag?
En moet het dan geen 16A zijn ipv de 40A? Want nu snap ik het verschil niet tussen de oplossing die ik nu heb?

[leonbong]

Dat mag wel omdat je de stroom achter de alamat op de busbar/bedrading gelimiteerd hebt op 40A.

Ps Dit heeft wel als eis dat invoeding voor de alamats is.

ABB heeft ooit een folder gemaakt voor het invoedingsprobleem.
In die folder stonden twee oplossingen.
A (Wat in dit forum de remautomaat wordt genoemd)

B

[ Voor 3% gewijzigd door leonbong op 02-01-2026 09:56 ]

[Annuk]

Atlas schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 09:48:
[...]


Thanks, dat probeerde ik dus te zeggen hierboven, maar in de andere reacties lees ik dat dat dus niet mag?
En moet het dan geen 16A zijn ipv de 40A? Want nu snap ik het verschil niet tussen de oplossing die ik nu heb?

Je huidige aardlekschakelaars zijn nominaal geclassificeerd op 40A doorgangswaarde (heel erg plat geslagen gezegd: de interne bedrading van de aardlekschakelaars mag 40A hebben, dat wordt uit-verdeeld op 4 groepen).
Dit is normaal meer dan voldoende omdat je in de meest gangbare situaties een hoofdaansluiting hebt van 1x25/35/40A of 3x25A, dit betekend dat je aardlekschakelaars nooit meer dan die 40A (enkelfase) te verhappen zouden krijgen.
Aangezien je nu (extra) wilt gaan invoeden, kan je 25A (uitgaande van 3F) + 25A vanuit je invoeding kan krijgen, dit is samen 50A, en dit gaat (te) royaal over je 40A nominaal heel van de aardlekschakelaars.

Daarom moet je dus de stromen gaan begrenzen, ten behoeve van je aardlekschakelaars en ten behoeve van je interne bedrading verder in de kast.
Dit kan o.a. op de volgende manieren:
• Rem-automaat plaatsen op de fase(s) waarop je ook invoeding hebt (ben hier even uitgegaan van compleet 3F)
• Aardlekschakelaars vervangen voor versies van 63A nominaal (let op dan moet je de interne bedrading ook vervangen waarschijnlijk)
• Aardlekschakelaars vervangen voor B/C40A aardlek-automaten (zo begrens je de maximaalstroom in iedergeval weer tot 40A + je hebt de verplichte aardlekschakelaars weer)
• Aardlekschakelaars verwijderen en alle eindgroepen vervangen voor aardlekautomaten (B16 30mA).

Zoals je ziet zijn er meerdere wegen naar Rome, en welke je wilt bewandelen ligt aan je eigen wensen en keuzes.

[leonbong]

Voor @Verdicampo is in mijn optiek de beste oplossing de bestaande drie aardleks vervangen voor 40A alamats.

Alle andere oplossingen zijn veel duurder in zijn geval.

• Remautomaat, geen ruimte voor in de kast dus kostbaar.
• Alle eindgroepen vervangen veel duurder dan alleen 3x alamat plaatsen.

[ Voor 6% gewijzigd door leonbong op 02-01-2026 10:07 ]

[Annuk]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 10:07:
Voor @Verdicampo is in mijn optiek de beste oplossing de bestaande drie aardleks vervangen voor 40A alamats.

Alle andere oplossingen zijn veel duurder in zijn geval.

• Remautomaat, geen ruimte voor in de kast dus kostbaar.
• Alle eindgroepen vervangen veel duurder dan alleen 3x alamat plaatsen.

Of de aardlekschakelaars vervangen naar 63A nominaal, zijn beide bij SV even duur, vraag is dan alleen nog welke interne bedrading is er.

[leonbong]

Dat is ook een optie maar waarschijnlijk veel meer werk in uitvoering omdat bedrading misschien moet worden vervangen.

Aangezien deze (3x 63 ALS) optie even duur als 3x 40 Alamat zie ik niet in waarom je daarvoor zou kiezen.

[Out.of.Control]

Annuk schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 10:03:
[...]


Je huidige aardlekschakelaars zijn nominaal geclassificeerd op 40A doorgangswaarde (heel erg plat geslagen gezegd: de interne bedrading van de aardlekschakelaars mag 40A hebben, dat wordt uit-verdeeld op 4 groepen).
Dit is normaal meer dan voldoende omdat je in de meest gangbare situaties een hoofdaansluiting hebt van 1x25/35/40A of 3x25A, dit betekend dat je aardlekschakelaars nooit meer dan die 40A (enkelfase) te verhappen zouden krijgen.
Aangezien je nu (extra) wilt gaan invoeden, kan je 25A (uitgaande van 3F) + 25A vanuit je invoeding kan krijgen, dit is samen 50A, en dit gaat (te) royaal over je 40A nominaal heel van de aardlekschakelaars.

Daarom moet je dus de stromen gaan begrenzen, ten behoeve van je aardlekschakelaars en ten behoeve van je interne bedrading verder in de kast.
Dit kan o.a. op de volgende manieren:
• Rem-automaat plaatsen op de fase(s) waarop je ook invoeding hebt (ben hier even uitgegaan van compleet 3F)
• Aardlekschakelaars vervangen voor versies van 63A nominaal (let op dan moet je de interne bedrading ook vervangen waarschijnlijk)
• Aardlekschakelaars vervangen voor B/C40A aardlek-automaten (zo begrens je de maximaalstroom in iedergeval weer tot 40A + je hebt de verplichte aardlekschakelaars weer)
• Aardlekschakelaars verwijderen en alle eindgroepen vervangen voor aardlekautomaten (B16 30mA).

Zoals je ziet zijn er meerdere wegen naar Rome, en welke je wilt bewandelen ligt aan je eigen wensen en keuzes.

In dat laatste geval zul je ook naar de interne bedrading moeten kijken, toch? Overbelasting van componenten kan niet meer gebeuren met allemaal aardlekautomaten, maar je kunt nog steeds het maximale van invoeding uit net + invoeding vanuit PV en/of accu gebruiken in de rest van de installatie, dus moet de interne bedrading daar geschikt voor zijn.

[marcop23]

Verdicampo schreef op donderdag 1 januari 2026 @ 20:27:
[...]

Het gaat erom dat je ook nog 25A uit het net kan trekken. De 8kW (niet kwh) van je omvormer en 12 kW van je batterijen geeft 20kW, 29A (niet Ah). Dus theoretisch 25+29=54A per fase, waar je groepenkast waarschijnlijk bedraad is voor 40A. Als je daar ook nog iets van warmtepompen of een laadpaal mee voed, kan het wel over die 40A heen gaan, dus moet je daar op ontwerpen.

Denk dat je het volgende moet doen;
1. 4x16mm2 kabel afzekeren met een B20 of B25 aardlekautomaat 300mA
2. Onderverdeelkast na 35m, met een hoofdschakelaar en 2 aardlekautomaten, 1 voor je batterijen en 1 voor omvormer
3. 1 3 fase remautomaat van 40a na de hoofdschakelaar in je groepenkast, voor de rest van je huis. Of beter, 3x 1 fase, zodat niet heel je huis donker wordt als er 1 fase overbelast is.

Hoor graag wat de anderen hier van vinden

De kabel is momenteel afgezekerd met een 16A alamat. De maximale stroom terug het huis in, is dus 25 A (hoofdzekering) + 16 A (afzekering "tuinkabel") = 41 A. In mijn ogen acceptabel voor 40 A-componenten. Je haalt nooit 56A verbruik bij de meterkast. Ik snap dus eigenlijk ook niet waarom een remautomaat nodig zou zijn.

Uiteraard kun je met de huidig bedachte opstelling niet meer dan 3kW terugleveren met de accu's, op momenten dat de zonnepanelen 8kW terugleveren.

Volgens mij is zo'n aftak halverwege de kabel prima mogelijk, zolang je maar rekening houdt met alle maximale stromen. Zolang er op de PV-verdeler maar één afgaande 16A-groep voor verbruikers is, is er volgens mij 0 risico op overstromen. Als je meer afgaande groepen hebt, ontstaat een risico op hoge (nul)stromen doordat levering vanuit het net, de zonnepanelen en de omvormers bij elkaar op kunnen tellen in het laatste stuk kabel. Dat is eventueel ook te beveiligen door de hoofdschakelaar van de PV-verdeler te vervangen voor een 4P zekeringsautomaat te gebruiken (i.p.v. 3P+N), maar daar moet ik nog even over denken

[LuXFluX]

Ik zit even met een afwerkingsvraagstuk waar ik niet helemaal uitkom.

Volgende week wordt bij ons een veranda geplaatst. Ik heb hiervoor al een mantelbuis liggen waar ik een xmvk-as kabel en een drietal s/ftp netwerkkabels (met poe t.b.v. camera's en een access point) doorheen ga trekken. (Kwam er na het leggen van een enkele mantelbuis pas achter dat netwerk en elektra eigenlijk in aparte buizen hadden gemoeten, vandaar de keuze voor xmvk-as en s/ftp, leek me het meest veilig).

Nu wil ik de kabels aan de achterzijde van de veranda (uit het zicht) boven de grond laten komen en via elektrabuizen uit laten komen in een Attema aftakdoos (apart voor netwerkkabel en elektra) om vanuit daar de veranda in te gaan. De verdere bekabeling loopt dan in de veranda tussen de binnenwand en achterwand. Dit leek me wel een mooie oplossing omdat de aftakdoos dan bereikbaar blijft als een soort centraaldoos. Nu kwam ik er alleen achter dat de s/ftp kabels dermate dik zijn dat er maar één door een 19mm buis past. Hierdoor wordt het misschien ook weer een beetje een zooitje omdat ik dan voor de netwerkkabels 3 ingaande en 3 uitgaande poorten moet gaan gebruiken.

Op zich geen probleem, maar ik heb het idee dat het wat netter kan, of dat hier misschien beter geschikte producten voor zijn. Heeft iemand misschien tips of ideeën?

[FredvZ]

LuXFluX schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 11:31:
Volgende week wordt bij ons een veranda geplaatst. Ik heb hiervoor al een mantelbuis liggen waar ik een xmvk-as kabel en een drietal s/ftp netwerkkabels (met poe t.b.v. camera's en een access point) doorheen ga trekken. (Kwam er na het leggen van een enkele mantelbuis pas achter dat netwerk en elektra eigenlijk in aparte buizen hadden gemoeten, vandaar de keuze voor xmvk-as en s/ftp, leek me het meest veilig).

De ene buis is de andere buis niet.
Voor installatiebuizen geldt inderdaad dat elektra en data gescheiden moeten
Voor mantelbuizen geldt dat afaik niet.

imho kunnen een reguliere YMVK en UTP prima samen door een mantelbuis.

Nu wil ik de kabels aan de achterzijde van de veranda (uit het zicht) [...]Hierdoor wordt het misschien ook weer een beetje een zooitje omdat ik dan voor de netwerkkabels 3 ingaande en 3 uitgaande poorten moet gaan gebruiken.

Als het uit het zicht is, wat is dan het probleem?
Je kan de buizen door de achterwand van de doos direct de ruimte tussen de binnen- en buitenmuur in laten gaan.

Of je laat de mantelbuis tussen de binnen- en buitenmuur uitkomen, monteert de dozen tussen de muren en je maakt een luikje in de binnen- of buitenmuur om er later nog bij te kunnen. Je zou dan zelfs de doos voor de netwerkkabels achterwege kunnen laten als de utp kabels zonder onderbreking van de camera's/AP naar de switch in huis lopen.

[ Voor 5% gewijzigd door FredvZ op 02-01-2026 11:46 ]

[loewie1984]

Ik wil de wasmachine en wasdroger naar de zolder verplaatsen, helaas is hier geen aparte groep voor ingericht. Beide apparaten passen wel makkelijk op 1 groep aangezien het max opgenomen vermogen van beide apparaten niet boven de 3000 watt uit komt.

Nu heb ik op zolder tijdens de aanleg van de zonnepanelen een 3 fasen omvormer laten installeren.
In de meterkast heeft het bedrijf deze automaat geplaatst voor de zonnepanelen:


Boven op zolder hangt vervolgens een EATON werkschakelaar:


Nu mijn vraag, welke componenten heb ik nodig om op een veilige manier een PV verdeler hier tussen te zetten die me de ruimte geeft voor 2 a 3 groepen op zolder te realiseren.

Ik heb het aan de klantenservice van Elektramat gevraagd maar ben er nog niet zeker van, zij zeggen: beneden een krachtgroep van 20a en vervolgens 3 aardlekautomaten van 16A, en wat moet ik dan doen met de huidige automaat voor de PV panelen in de meterkast, schuift deze op naar boven?

[leonbong]

Ik zou doen:
Beneden huidige 3f alamat eruit, 20A 3f groep erin.
Boven:
3f hoofdschakelaar
De 3f almat van beneden erin tbv PV
2 a 3 1F alamat 16A erin tbv wasmachine /droger / enz.

Eigenlijk wat elektramat zegt dus.

[ Voor 9% gewijzigd door leonbong op 02-01-2026 17:39 ]

[onetime]

@loewie1984 Wat @leonbong schrijft voor boven; beneden een 4P 16A automaat. (20?)
Om ook te beveiligen tegen scheve belasting door verbruik en opbrengst tegelijk met als gevolg van de fase verschuiving overbelasting van de nul tot gevolg.

[leonbong]

Kan maar niet echt nodig fase verschuiving is onwaarschijnlijk met de verwachte aangesloten lasten.

Als er allemaal (zware) inverter apparaten (bijvoorbeeld airco’s) of andere 1f toerentalgeregelde motoren achter zouden komen dan wordt dat nuttig.
Een wasmachine is niet zo’n last de motor is laag vermogen en het verwarmingselement ohms.

[LuXFluX]

FredvZ schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 11:44:
[...]

De ene buis is de andere buis niet.
Voor installatiebuizen geldt inderdaad dat elektra en data gescheiden moeten
Voor mantelbuizen geldt dat afaik niet.

imho kunnen een reguliere YMVK en UTP prima samen door een mantelbuis.


[...]

Als het uit het zicht is, wat is dan het probleem?
Je kan de buizen door de achterwand van de doos direct de ruimte tussen de binnen- en buitenmuur in laten gaan.

Of je laat de mantelbuis tussen de binnen- en buitenmuur uitkomen, monteert de dozen tussen de muren en je maakt een luikje in de binnen- of buitenmuur om er later nog bij te kunnen. Je zou dan zelfs de doos voor de netwerkkabels achterwege kunnen laten als de utp kabels zonder onderbreking van de camera's/AP naar de switch in huis lopen.

Ja daar heb je wel een punt met dat het buiten het zicht is. Dacht meer misschien zie ik nog een mooie optie over het hoofd.

xmvk-as heb ik al in huis, maar ik ga maar wel over op een gewone utp kabel (met PE mantel) is toch wat makkelijker te verwerken dan de sftp die ik had. Dank voor het meedenken.

[marcop23]

onetime schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 19:12:
@loewie1984 Wat @leonbong schrijft voor boven; beneden een 4P 16A automaat. (20?)
Om ook te beveiligen tegen scheve belasting door verbruik en opbrengst tegelijk met als gevolg van de fase verschuiving overbelasting van de nul tot gevolg.

Kan zo'n 3-fase omvormer zo falen dat die "scheef" gaat terugleveren, d.w.z., meer terugleveren op de ene fase dan op de andere? Met een gebalanceerde teruglevering is er geen risico op overbelasting van de nul namelijk.

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 19:27:
Als er allemaal (zware) inverter apparaten (bijvoorbeeld airco’s) of andere 1f toerentalgeregelde motoren achter zouden komen dan wordt dat nuttig.
Een wasmachine is niet zo’n last de motor is laag vermogen en het verwarmingselement ohms.

Je kan de nul al overbelasten door b.v. op twee fases terug te leveren en op de derde fase te verbruiken. 2 x 16 A teruglevering + 16 A verbruik = 32 A door de nul. Daarvoor heb je geen inverters / hoge harmonischen voor nodig.

[henkNL]

Oprechte vraag:
Waarom adviseren jullie @loewie1984 eigenlijk een normale groep
(al dan niet een die alle 4 de polen bewaakt, die snap ik),
en geen aardlekautomaat?

[onetime]

@henkNL Een vaste kabel binnenshuis heeft niet snel een aardlek; de aardlek beveiliging zit in de alamats in de onderverdeler.

[loewie1984]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 17:38:
Ik zou doen:
Beneden huidige 3f alamat eruit, 20A 3f groep erin.
Boven:
3f hoofdschakelaar
De 3f almat van beneden erin tbv PV
2 a 3 1F alamat 16A erin tbv wasmachine /droger / enz.

Eigenlijk wat elektramat zegt dus.

Bedankt voor de reacties, fijn dat hier wordt bevestigd wat Elektramat al zegt.

Maar als ik je goed begrijp dan wordt het dus eigenlijk zo?



+ deze beneden in de groepenkast:


Of moet het perse een Eaton aardlekautomaat 1-polig+nul 16A B-kar 30mA zijn ipv een installatieautomaat? Die beveiliging zit toch ook al in de alamat in de meterkast beneden?
Want dit is het enige wat lijkt te passen anders ga ik al naar een 220x330 groepenkast.

En die alamat van 20A beneden, is dat 20A omdat je er vanuit gaat dat er maximaal 80% belast mag worden, zo ook bij bijv. een alamat voor een laadpaal? Want die heb ik ook gewoon 16A uitgevoerd en niet 20A.

[ Voor 13% gewijzigd door loewie1984 op 02-01-2026 22:28 ]

[leonbong]

Als je langdurig 16A wil is 20A toepassen, verstandig voor de warmteontwikkeling.

Als je beneden een alamat 30mA toepast voor de distributiegroep (PV verdeler)dan hoef je boven geen alamats te hebben.

Als je beneden een normale krachtgroep toepast dan moet je boven aardlekbeveiliging toepassen op de eindgroepen.
Nu is zo’n kastje klein dus dat wordt krap eventueel de hoofdschakelaar vervangen voor een 3F 40A 30mA aardlek (gewoon labelen als hoofdschakelaar) dan ben je er ook.


Ps Een aardlekschakelaar voldoet aan de eisen waaraan een hoofdschakelaar moet voldoen.

[ Voor 90% gewijzigd door leonbong op 02-01-2026 22:37 ]

[loewie1984]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 22:30:
Als je langdurig 16A wil is 20A toepassen, verstandig voor de warmteontwikkeling.

Als je beneden een alamat 30mA toepast voor de distributiegroep (PV verdeler)dan hoef je boven geen alamats te hebben.

Als je beneden een normale krachtgroep toepast dan moet je boven aardlekbeveiliging toepassen op de eindgroepen.
Nu is zo’n kastje klein dus dat wordt krap eventueel de hoofdschakelaar vervangen voor een 3F 40A 30mA aardlek (gewoon labelen als hoofdschakelaar) dan ben je er ook.
Ps Een aardlekschakelaar voldoet aan de eisen waaraan een hoofdschakelaar moet voldoen.

Langdurig nu naar verwachting niet nee. Zoals ik al zei de wasmachine en wasdroger doen samen 3000 watt, die zal ik verdelen omdat dat netter is over twee groepen.

Mijn zonnepanelen doen max 4500/5000 watt opwek bij volle teruglevering, dan blijft er nog zo'n 3500 watt 'te besteden' over als ik uit ga van de theoretische maximale belasting van 11.5 KW.

[ Voor 3% gewijzigd door loewie1984 op 02-01-2026 23:12 ]

[onetime]

@loewie1984 Als je in je hoofd groepenkast een alamat neemt kan je boven gewone groepen nemen.
Als je in de onderverdeler alleen alamats hebt mag er in de hoofd groepenkast een gewone automaat.

Maar als je in de hoofd groepenkast een aardlekautomaat neemt dan kan die er eerder of gelijk met de aardlek van je solar groep uitslaan. Dus zou daar een selectieve aardlek beter zijn. (maar duur en moeilijk te vinden)
Maar als jij het geen probleem vindt dat je onderverdeler eventueel uitvalt bij een solar probleem of een wasmachine probleem kan je een gewone alamat nemen.

[Juerd]

onetime schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 23:38:
Als je in de onderverdeler alleen alamats hebt mag er in de hoofd groepenkast een gewone automaat.

Alleen als de Z_S laag genoeg is!



Bij onbekende Z_S, neem een 300 mA aardlekautomaat.

[leonbong]

Niet zo snel het betreft een distributiegroep daarvoor geldt jouw schema niet.

[uaT]

Als je Zs niet laag genoeg is zal een B20 automaat niet tijdig uitschakelen bij een kortsluiting naar aarde. Dat geldt ook voor de kabel naar een distributiegroep, daar kan ook een spijker doorheen gaan oid.

[ Voor 5% gewijzigd door uaT op 03-01-2026 13:51 ]

[Juerd]

leonbong schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 08:20:
Niet zo snel het betreft een distributiegroep daarvoor geldt jouw schema niet.

Je hebt theoretisch gelijk omdat het schema wat stappen versimpelt, maar in de praktijk komt het op hetzelfde neer. Vooropgesteld: ook een distributiegroep moet foutbescherming hebben. Edit: er bestaat een uitzondering voor dubbelgeïsoleerde kabels (dus zonder aardscherm) naar dubbelgeïsoleerde verdelers; zie de uitleg van @Xander verderop.

"Niet zo snel" klopt inderdaad (al denk ik dat je het anders bedoelde ), want de uitschakeltijd bij foutstroom mag voor een distributiegroep een stuk hoger zijn dan de 0,4 s voor een eindgroep. Afhankelijk van of het TN of TT is, mag het 5 of 1 seconde zijn. Dan lijkt het inderdaad niet te kloppen dat er in het schema uitgegaan wordt van de 0,1 s snelle kortsluitbeveiliging van de automaat door de grenswaarde van Z_S te leggen bij U₀/I₄ die in het schema staat. Het gaat namelijk door die langere tijd eigenlijk om I_a die in theorie lager zou kunnen zijn dan I₄, wat tot een grotere maximum impedantie zou leiden.

Als je echt de grenzen van het toelaatbare wilt opzoeken, kijk je naar de curve van je B- of C-karakteristiek automaat en zoek je daar de 5 of 1 seconde op, afhankelijk van het stelsel.



Bij TT geldt 1 seconde, maar doordat de magnetische afschakeling eerder moet ingrijpen dan de bovengrens voor de thermische afschakeling (bovenste kromme lijn in de grafiek), geldt dat I_a = I₄, oftewel dat de stroom waarbij gegarandeerd binnen 1 seconde wordt afgeschakeld gelijk is aan de stroom waarbij gegarandeerd binnen 0,1 seconde wordt afgeschakeld. Het maakt bij TT dus niet uit. Niet voor niks staat in de NEN 1010 al "In het algemeen moeten in TT-stelsels toestellen voor aardlekbeveiliging worden toegepast als foutbescherming." De genoemde uitzondering is in de praktijk niet haalbaar met B- en C-automaten als je Z_S hoger is dan in het schema staat. Om het te illustreren een rekenvoorbeeld: stel, je hebt op een TT-stelsel een B20 distributiegroep en R_A is 10 Ω, een gebruikelijke waarde die nog ruim onder het maximum van 166 Ω is. Z_S zal in dat geval dus ook hoger dan 10 Ω zijn, maar voor het gemak laat ik de extra weerstand van de bedrading weg. De foutstroom zal dus maximaal 230 V / 10 Ω = 23 A kunnen zijn. Daarmee zal je 20 A automaat misschien na ruim een uur pas uitschakelen (als ie überhaupt ooit tript), dus heb je een aardlekbeveliiging nodig als bescherming tegen foutstroom.

Bij TN vind je in de grafiek wel een verschil, want als het 5 seconden mag duren, hoef je maar een stroom te kunnen halen van ongeveer I_a = 4,5×I_n in plaats van I₄ = 5×I_n (B-karakteristiek) of 10×I_n (C-karakteristiek). Vooral als je een C wilde gebruiken, wat gangbaar is voor distributiegroepen, lijkt dat toch een wereld van verschil! Toch maakt het in de praktijk niks uit als je de aardedraad net zo dik uitvoert als de actieve geleiders, wat in Nederland in woningen eigenlijk altijd het geval zal zijn. Voor de kortsluitvastheid ga je namelijk al uit van een afschakeltijd van 0,1 seconde, en bij TN geldt bij gelijke dikte van de aders dat Z_S ≈ Z_I oftewel dat de impedantie en daarmee de stroom bij kortsluiting tussen fase en aarde vrijwel gelijk zal zijn aan tussen fase en nul. Omdat je voor de kortsluitvastheid al moet zorgen dat Z_I < U₀/I₄, en I_a < I₄, maakt het in de praktijk niet uit dat er in het schema wordt gedeeld door een hoger getal en er dus een lagere maximale impedantie uitkomt, want daar voldoe je toch al aan. In alle realistische gevallen komt het erop neer dat je bij een TN-stelsel geen aardlekschakelaar nodig hebt voor een distributiegroep, ervan uitgaande dat die überhaupt correct gedimensioneerd is.

(Zo, dit was een lastige! Ik heb 3 versies van dit verhaal getypt en ben in totaal bijna 3 uur bezig geweest. Ik hoop dat het een beetje te volgen is.)

[ Voor 6% gewijzigd door Juerd op 03-01-2026 22:59 ]

[mitsumark]

Ik wil een laadpaal toevoegen aan de elektrische installatie, hiermee wil ik maximaal laden op 1 fase met 32A, of 3 fasen 16A (vooralsnog heb ik geen auto die 22kW kan laden).
Mijn huisaansluiting is 3x25A, de 32A verwacht ik te halen incl zonneenergie.

Het plan is om de groepenkast uit te breiden met een 3P+N 32A 30ma aardlekautomaat.
https://www.sandervunderi...-4-polig-b32-adm432g.html
Van hieruit een kort stukje YMVK 6mm2 naar de laadpaal (4mm2 is genoeg, maar Peblar beveelt 6mm2 aan).

Nu lijkt het me verstandig om het 1 fase laden (instelbaar) en de zonnepanelen op dezelfde fase aan te sluiten en verder niks.
De overige (groot)verbruikers verdeel ik dan over de andere 2 fasen.
Op 3 fase laden zal in eerste instantie met slechts 16A gebeuren, dus dan hou ik op elke fase wel genoeg over.

Helaas is het elektrishe schema niet meer up to date, vooral toen de zonnepaneel boeren kwamen installeren is er wat bij gekomen en volgens mij ook verschoven. Een uitbreiding later voor veranda/tuin kan ik nog wel achterhalen.
Inmiddels hebben de zilvervisjes ook huisgehouden en is een stukje van het schema onleesbaar.

"Groot""verbruikers":
Laadpaal 1x32A / 3x 16A
Kokendwaterkraan, elk uur kort 2000W
Oven 1500W
Vaatwasser
Airfryer 1500W
Heater veranda: 3000W (zelden, paar avonduurtjes)
Wasmachine 2000W
Droger 600W
PV set 1: 3300W
PV set 2: 800W

PV set 1 en laadpaal wil ik op dezelfde fase.
Hier zit nu ook de wasmachine of droger op (nu met PV verdeler), maar die kan ik ook samenvoegen op de droger groep imo (ja dat is samen meer dan 2000W)

PV set 2 zit samen met de heater veranda op eigen groep, met PV verdeler ertussen.

Wat is nu wijsheid wat betreft aansluiten ín de groepenkast.
Ik neig naar alle fasen een eigen kleur geven en goed uitzoeken wat nu waar op zit. Maar ik ben ook weer geen elektricien van beroep, kan ik mezelf (samen met jullie) vertrouwen? Ik doe even de aanname dat het geen rocket science is (al is bovenstaand niet exact volgens de richtlijnen, lijkt het me wel veilig).

[ Voor 16% gewijzigd door mitsumark op 03-01-2026 20:51 ]

[Juerd]

mitsumark schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 20:46:
PV set 1: 3300W
PV set 2: 800W
[...]
Hier zit nu ook de wasmachine of droger op (nu met PV verdeler), maar die kan ik ook samenvoegen op de droger groep imo (ja dat is samen meer dan 2000W)
PV set 2 zit samen met de heater veranda op eigen groep, met PV verdeler ertussen.
[Afbeelding]

Is de groep naar de PV-verdeler die EMAT C20 aardlekautomaat? Zo ja, dan heb ik slecht nieuws voor je: je installateur is een prutser en je groepenkast is onveilig. Die oude EA16-32 is unidirectioneel (te zien aan de opschriften "Load" en "Line") en mag dus niet worden gebruikt voor PV. Bij aardlek (ook bij gebruik van de testknop) kan de aardlekbeveiliging in het ding intern doorbranden, waarna ie bij een volgend aardlek niet meer zal reageren.

[mitsumark]

Juerd schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 20:56:
[...]


Is de groep naar de PV-verdeler die EMAT C20 aardlekautomaat? Zo ja, dan heb ik slecht nieuws voor je: je installateur is een prutser en je groepenkast is onveilig. Die oude EA16-32 is unidirectioneel (te zien aan de opschriften "Load" en "Line") en mag dus niet worden gebruikt voor PV. Bij aardlek (ook bij gebruik van de testknop) kan de aardlekbeveiliging in het ding intern doorbranden, waarna ie bij een volgend aardlek niet meer zal reageren.

Inderdaad, en jammer dat ik al 10 jaar onveilig woon.
Op zolder zit deze PV verdeler. De ABB is nieuw omdat de oude kapot was gegaan.


Waarmee moet ik hem vervangen?

[Xander]

Juerd schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 18:09:
[...]


Je hebt theoretisch gelijk omdat het schema wat stappen versimpelt, maar in de praktijk komt het op hetzelfde neer. Vooropgesteld: ook een distributiegroep moet foutbescherming hebben.

Mooie uitleg , maar je mist nog een veelvoorkomende uitzondering.

Even terug naar de basis: Bescherming tegen elektrische schok volgens NEN1010 (hoofdstuk 4-41).

quote: NEN1010:2020

410.3.3 In elk deel van een installatie moeten een of meer beschermingsmaatregelen zijn toegepast, waarbij rekening is gehouden met uitwendige invloeden.
De volgende beschermingsmaatregelen zijn in het algemeen toegelaten:
— automatische uitschakeling van de voeding (rubriek 411);
— dubbele of versterkte isolatie (rubriek 412);
— elektrische scheiding van de voeding voor één elektrisch toestel (rubriek 413);
— extra lage spanning: SELV en PELV (rubriek 414).

Jouw verhaal gaat geheel over "automatische uitschakeling van de voeding (rubriek 411)", de meest toegepaste beschermingsmaatregel. Maar er zijn dus andere beschermingsmaatregelen die je ook mag toepassen voor een installatiedeel, waaronder "dubbele of versterkte isolatie (rubriek 412)". Je hebt een hele goede kans dat een distributiegroep naar een onderverdeler in een woonhuis daar onder valt.

De leiding kan namelijk voldoen aan deze rubriek:

quote: NEN1010:2020

412.2.4.1 Leidingsystemen die zijn aangelegd in overeenstemming met hoofdstuk 52, worden geacht te voldoen aan de eisen van 412.2 indien zij bestaan uit:
a) geïsoleerde geleiders met een toegekende spanning niet lager dan de nominale spanning van de installatie en ten minste 300 V tot 500 V; aangelegd in kabelkanalen of kabelgoten met elektrische isolatiewaarden in overeenstemming met de NEN-EN 50085-reeks, of in buis met elektrische isolatiewaarden in overeenstemming met de NEN-EN-IEC 61386-reeks, of
b) kabel die bestand is tegen de elektrische, thermische en mechanische spanningen en omgevingsinvloeden met dezelfde betrouwbaarheid als die geboden wordt door dubbele isolatie.

(NB: NEN1010:2015 had het in deze bepaling nog specifiek over niet-metalen kabelkanalen, kabelgoten, buis of kabelmantel:)

quote: NEN1010:2015

412.2.4.1 Leidingsystemen die zijn aangelegd in overeenstemming met hoofdstuk 52, worden geacht te voldoen aan de eisen van 412.2 indien:
— de toegekende spanning van het leidingsysteem niet minder bedraagt dan de nominale spanning van het stelsel en ten minste 300/500 V bedraagt en
— een voldoende mechanische bescherming van de fundamentele isolatie tot stand is gebracht door een of meer van het volgende:
a) de niet-metalen mantel van de kabel of
b) niet-metalen kabelgoten of kabelkanalen overeenkomstig de NEN-EN-IEC 61084-reeks of niet metalen buis overeenkomstig de NEN-EN-IEC 61386-reeks.

En ook de onderverdeler kan voldoen aan deze rubriek:

quote: NEN1010:2020

412.2.1.1 Het toegepaste elektrisch materieel moet van een van de volgende uitvoeringen zijn, een typebeproeving hebben ondergaan en zijn voorzien van aanduidingen volgens de van toepassing zijnde normen:
— elektrisch materieel met dubbele of versterkte isolatie (materieel van klasse II);
— elektrisch materieel dat in de van toepassing zijnde productnorm wordt aangeduid als gelijkwaardig aan klasse II, zoals schakel- en verdeelinrichtingen met volledige isolatie (zie de NEN-EN-IEC 61439-reeks).

Behalve wanneer je YMVK-as zou gebruiken, of een klasse I metalen verdeelkast zou ophangen, voldoet menige installatie met PV-verdeler aan rubriek 412. De apparatuur aangesloten op deze verdeler natuurlijk niet, maar daarvoor heb je aardlekschakelaars in de verdeler waardoor deze installatiedelen weer aan 411 voldoen.

[TheUnknowny]

mitsumark schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:26:
[...]

Inderdaad, en jammer dat ik al 10 jaar onveilig woon.
Op zolder zit deze PV verdeler. De ABB is nieuw omdat de oude kapot was gegaan.
[Afbeelding]

Waarmee moet ik hem vervangen?

Misschien lees ik er overheen in je 1e post maar hoe ga je voorkomen dat de laadpaal meer dan 25A uit het net gaat halen als er geen PV opwek is?
Je beveiliging is namelijk 32A en zal dus nooit trippen voordat je hoofdzekering doorsmelt.

[deejeebv]

TheUnknowny schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:34:
[...]

Misschien lees ik er overheen in je 1e post maar hoe ga je voorkomen dat de laadpaal meer dan 25A uit het net gaat halen als er geen PV opwek is?
Je beveiliging is namelijk 32A en zal dus nooit trippen voordat je hoofdzekering doorsmelt.

Als je een laadpaal met loadbalancing hebt is dat geen probleem. Ik heb mijn Alfen met aansluiting op de slimme meter ook op die manier aangesloten.

[TheUnknowny]

deejeebv schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:45:
[...]

Als je een laadpaal met loadbalancing hebt is dat geen probleem. Ik heb mijn Alfen met aansluiting op de slimme meter ook op die manier aangesloten.

Ik heb wel eens van dat soort oplossingen gehoord, zag dat alleen niet zo snel vermeld in zijn post. Vandaar de vraag.

Ik moet ook toegeven dat ik niet op de hoogte ben van de exacte regels omtrent laadpalen, mijn specialisme zit meer in de industrie hoek.

[Valyx_]

Voortbordurend op de vernieuwing van mijn groepenkast ben ik even aan het kijken of ik ook een groep als voorbereiding op een EV kan laten plaatsen. Hiervoor moet dan echter een extra kabel richting de garage (die achter de tuin ligt). Aangezien de tuin niet erg lang geleden is gedaan zou ik bij voorkeur geen 10 meter lange sleuf van 60cm diep graven.

Moet hiervoor een nieuwe mantelbuis met kabel getrokken worden? Of zou dit theoretisch (moet nog kijken of dit überhaupt gaat) in deze pijp mogen? Het internet is wat vaag over NEN1010. Twee groepen in één mantelbuis mag niet maar twee mantelbuizen (of in dit geval een grondkabel en een mantelbuis met kabel) in een pijp vind ik niet echt terug.

Excuses voor de matige foto, achterin de kruipruimte is het niet erg comfortabel.


Alvast bedankt!

[S-te-fan]

@Valyx_

2 dubbel geïsoleerde kabels ( wat elke kabel is, want je hebt een kabelmantel en per ader een mantel) mogen gewoon door 1 buis. Ook als dit 2 verschillende groepen zijn.

In grote bouwprojecten liggen kabelgoten en buizen vol met diverse kabels elk op eigen groep.

[Valyx_]

S-te-fan schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:14:
@Valyx_

2 dubbel geïsoleerde kabels ( wat elke kabel is, want je hebt een kabelmantel en per ader een mantel) mogen gewoon door 1 buis. Ook als dit 2 verschillende groepen zijn.

In grote bouwprojecten liggen kabelgoten en buizen vol met diverse kabels elk op eigen groep.

Thanks voor je snelle reactie! Ik had dit vermoeden al maar wou het graag even dubbel checken. Bedankt! Dan ga ik een poging doen om te kijken of de buis vrij/bruikbaar is.

[Juerd]

Xander schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:33:
Mooie uitleg , maar je mist nog een veelvoorkomende uitzondering.
[...]
Jouw verhaal gaat geheel over "automatische uitschakeling van de voeding (rubriek 411)", de meest toegepaste beschermingsmaatregel. Maar er zijn dus andere beschermingsmaatregelen die je ook mag toepassen voor een installatiedeel, waaronder "dubbele of versterkte isolatie (rubriek 412)". Je hebt een hele goede kans dat een distributiegroep naar een onderverdeler in een woonhuis daar onder valt.

Dat is helemaal waar, bedankt voor de aanvulling! Ik was zo gefocust op één maatregel dat ik de rest vergat te vermelden.

Ik zou zelf overigens niet willen rekenen op de dubbele isolatie van een distributiegroep, omdat het erg gemakkelijk is om een onderdeel te hebben dat niet voldoet, zeker als het is aangelegd door leken. Een lasdoos met een ongeïsoleerde schroef of draden die te lang gestript zijn, een verdeler met een metalen dinrail die geaard is door een groengele rijgklem, En er zijn ook verdelers die officiëel klasse II zijn maar waarbij ik dat toch erg twijfeachtig vind omdat alle draden langs een ongeïsoleerde aardrail lopen, zoals deze bekende van f-tronic die vaak in combinatie met B-merk automaten wordt gebruikt.

Daarom twijfel ik wel of ik dit zal opnemen in het stroomdiagram...

[Juerd]

mitsumark schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:26:
[...]

Inderdaad, en jammer dat ik al 10 jaar onveilig woon.
Op zolder zit deze PV verdeler. De ABB is nieuw omdat de oude kapot was gegaan.
[Afbeelding]

Waarmee moet ik hem vervangen?

Je zou de aardlekautomaat in de hoofdverdeler kunnen vervangen door een DS301C van ABB. Die is even breed waardoor je niet met componenten hoeft te schuiven. (De meeste andere aardlekautomaten zijn breder, maar op zich ook geschikt.) Vermoedelijk kun je trouwens prima met een B20 werken ipv C20, dat scheelt een paar tientjes. Ik durf het alleen niet te beloven.

[Juerd]

S-te-fan schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:14:
@Valyx_
2 dubbel geïsoleerde kabels ( wat elke kabel is, want je hebt een kabelmantel en per ader een mantel) mogen gewoon door 1 buis.

Kabels met aardscherm zijn niet dubbelgeïsoleerd omdat de beschermingsgeleider niet geïsoleerd is (het vulmateriaal tussen de actieve geleiders en de beschermingsgeleider niet telt als isolatie, maar ook tussen het aardscherm en de mantel zit geen isolatie). Ze mogen wel samen door een buis

[ Voor 10% gewijzigd door Juerd op 03-01-2026 23:13 ]

[leonbong]

Juerd schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 18:09:
[...]


Je hebt theoretisch gelijk omdat het schema wat stappen versimpelt, maar in de praktijk komt het op hetzelfde neer. Vooropgesteld: ook een distributiegroep moet foutbescherming hebben.

"Niet zo snel" klopt inderdaad (al denk ik dat je het anders bedoelde )

Ik bedoelde het eenvoudig, een distributiegroep heeft eigenlijk nooit aardlek nodig als foutbescherming.

[Juerd]

leonbong schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:58:
[...]

Ik bedoelde het eenvoudig, een distributiegroep heeft eigenlijk nooit aardlek nodig als foutbescherming.

Dat is gewoon niet waar.

[Xander]

Juerd schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 22:50:
[...]

Ik zou zelf overigens niet willen rekenen op de dubbele isolatie van een distributiegroep, omdat het erg gemakkelijk is om een onderdeel te hebben dat niet voldoet, zeker als het is aangelegd door leken. Een lasdoos met een ongeïsoleerde schroef of draden die te lang gestript zijn, een verdeler met een metalen dinrail die geaard is door een groengele rijgklem, En er zijn ook verdelers die officiëel klasse II zijn maar waarbij ik dat toch erg twijfeachtig vind omdat alle draden langs een ongeïsoleerde aardrail lopen, zoals deze bekende van f-tronic die vaak in combinatie met B-merk automaten wordt gebruikt.

Valide zorgen, maar dit soort dingen kunnen net zo goed fout gaan met de hoofdverdeler. Als je niet op deze beschermingsmaatregel wilt rekenen dan wordt het erg lastig om überhaupt een installatie aan te leggen in een TT-stelsel.

[Juerd]

@Xander Het klopt dat je niet aan deze beschermingsmaatregel ontkomt voor de hoofdverdeler, maar daarbuiten heb je een keuze

(Over hoofdverdelers en klasse II gesproken... Hager Vision groepenkasten snap ik niet helemaal. Plastic dinrails zoals je zou verwachten en keurig geïsoleerde aardrails waar bijv. ABB het oplost door de aardrail op een gekke plek te bevestigen. So far, so good. Maar voor het bovenstuk is er alleen een metalen dinrail beschikbaar. En die wordt dan gepromoot als plek waar je handig je draden kunt verlengen, wat je natuurlijk als je niet oplet (of niet weet dat je erop moet letten) misschien met een groengele rijgklem doet voor een aardedraad. En dan is je kast niet meer dubbelgeïsoleerd... Waarom doen ze daar geen plastic dinrail?!)

[ Voor 71% gewijzigd door Juerd op 03-01-2026 23:24 ]

[Xander]

Juerd schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 23:20:
(Over hoofdverdelers en klasse II gesproken... Hager Vision groepenkasten snap ik niet helemaal. Plastic dinrails zoals je zou verwachten en keurig geïsoleerde aardrails waar bijv. ABB het oplost door de aardrail op een gekke plek te bevestigen. So far, so good. Maar voor het bovenstuk is er alleen een metalen dinrail beschikbaar. En die wordt dan gepromoot als plek waar je handig je draden kunt verlengen, wat je natuurlijk als je niet oplet (of niet weet dat je erop moet letten) misschien met een groengele rijgklem doet voor een aardedraad. En dan is je kast niet meer dubbelgeïsoleerd... Waarom doen ze daar geen plastic dinrail?!)

Tja, goede vraag. Een metalen DIN-rail in een klasse II kast kan natuurlijk wel, mits je het maar goed gebruikt.

Ik vraag me eerder af hoe dit soort kasten "dubbel geïsoleerd" zouden moeten zijn...

[Juerd]

@Xander Vermoedelijk "constructional arrangements providing equivalent protection" binnen het versterkt geïsoleerde omhulsel. Maar de hele Halyester-serie is volgens mij een oefening in extremen . Om het terug te buigen naar huisinstallaties: in groepenkasten van Eaton en ABB vind je een blote aardrail die door de plaatsing niet zomaar met actieve geleiders in aanraking zou moeten kunnen komen. Het vergt enig inzicht van de installateur om daar op een juiste manier gebruik van te maken en die ruimte dus niet te gebruiken voor bijv. het wegwerken van overlengte. Hager kiest voor een geïsoleerde aardrail, dat vind ik wat netter. F-tronic lijkt te kiezen voor de beschermende maatregel wishful thinking.

Update: Eaton Systeem 55 en ABB Hafonorm zijn blijkbaar niet geklassificeerd als klasse II, maar slechts I.

[ Voor 18% gewijzigd door Juerd op 04-01-2026 20:21 ]

[BrammT]

Kleine subtiele kick voor mijn elektra-hersenbreker..

(Aangezien mijn topic enkele weken geleden vanuit hier, een eigen topic gekregen heeft, zijn er misschien nog tweakers met interessante input voor mijn case?)

Mijn topic zal misschien minder opvallen dat dit grote topic, maar ik ben wel benieuwd naar het resultaat van de discussie van mensen die beter onderlegd zijn dan ik!

[leonbong]

offtopic:
Halyester is een van de meest populaire industriële verdeelkasten merk in zo’n beetje heel Europa. Dus om nu de suggestie te doen dat het een extreme toepassing is nou nee. Die dingen zijn lomp sterk.
Die dingen zie je binnen buiten in de volle zon overal.
Ik heb er heel veel op het werk de grootste is voorzien van een 1000A rail en 650A voeding vanaf de trafo.

[ Voor 4% gewijzigd door leonbong op 04-01-2026 10:11 ]

[mitsumark]

TheUnknowny schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 21:34:
[...]

Misschien lees ik er overheen in je 1e post maar hoe ga je voorkomen dat de laadpaal meer dan 25A uit het net gaat halen als er geen PV opwek is?
Je beveiliging is namelijk 32A en zal dus nooit trippen voordat je hoofdzekering doorsmelt.

Zal inderdaad P1 uitlezen en op basis daarvan beperken / load balancen, zo doen meerdere het.
Mocht dat toch onvoldoende zijn kan ik ook de stroom in de instellingen (Peblar Business) nog (verder) verlagen en/of CT klemmen toevoegen voor betere nauwkeurigheid en snellere reactie.

[ Voor 4% gewijzigd door mitsumark op 04-01-2026 10:48 ]

[arievz]

Joydashy schreef op zaterdag 3 januari 2026 @ 20:53:
[...]
ik heb weer een update gedaan

Ik kan het niet goed uit je tabel opmaken, maar in mijn ervaring is het handig om de verlichting zodanig over de fases te verdelen dat je bij uitval van 1 fase (aardlekbeveiliging) op elke verdieping nog wat licht hebt.

[Juerd]

leonbong schreef op zondag 4 januari 2026 @ 10:10:

offtopic:
Halyester is een van de meest populaire industriële verdeelkasten merk in zo’n beetje heel Europa. Dus om nu de suggestie te doen dat het een extreme toepassing is nou nee. Die dingen zijn lomp sterk.
Die dingen zie je binnen buiten in de volle zon overal.
Ik heb er heel veel op het werk de grootste is voorzien van een 1000A rail en 650A voeding vanaf de trafo.

Met "extreem" bedoelde ik niks negatiefs. Ik vind het een geweldig systeem. Het lijkt me gaaf om zo'n verdeler opgebouwd te zien worden, maar vooralsnog heb ik ze alleen in gebruiksklare toestand gezien. Soms nieuw en soms decennia oud en dan hooguit een beetje verkleurd. Dat vezelversterkte polyester is inderdaad gruwelijk sterk.

Zaken als "lomp sterk" is juist wat ik extreem noem. Dat het in de volle zon en tijdens een sneeuwstorm buiten kan staan vind ik ook behoorlijk extreem. Ook hoe de geleiders niet overmatig dik zijn, maar er dingen worden opgelost met instructies zoals voeden vanuit het midden van een rail, vind ik extreem. Het houdt zich volgens mij prima aan alle normen, maar wel op manieren die je in consumentenspul maar zelden zult zien.

En dat is allemaal positief bedoeld

[ Voor 11% gewijzigd door Juerd op 04-01-2026 16:16 ]

[Flappie]

Heeft er hierbiemand ervaring met de Shuttle Lightning dim modules? O.a. te koop bij Elektramat en Sander Vunderink.

Met een puls drukker kun je aan/uit schakelen en dimmen. Maar wordt de laatste dimstand ook onthouden?
Dus: aan -> dimmen naar 20% -> uit -> aan is dan gedimd op 20% ? Of is het dan weer op 100% ?

[Atlas]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 10:07:
Voor @Verdicampo is in mijn optiek de beste oplossing de bestaande drie aardleks vervangen voor 40A alamats.

Alle andere oplossingen zijn veel duurder in zijn geval.

• Remautomaat, geen ruimte voor in de kast dus kostbaar.
• Alle eindgroepen vervangen veel duurder dan alleen 3x alamat plaatsen.

Thanks alvast voor alle behulpzame reacties (ook aan alle anderen!).

Ik ben even bezig geweest om eea te visualiseren, want ik wil het graag goed en veilig doen.

Dit is de huidige situatie:


Dit is de gewenste situatie, met als ik het goed begrijp jullie aanbevelingen:


Alles, zowel interne als externe bekabeling is nu afgezekerd met een aardlekautomaat aan het begin en op de lange kabel, aan beide kanten.
Klopt dit nu en is dit veilig?
En welk type 1 fase aardlekautomaat moet ik gebruiken voor de 1 fase groepen? Kan dat gewoon een B20 30mA zijn?

Bedankt!

[MrBas]

Wisten jullie al trouwens dat de standaard Eaton Systeem 55 kast niet als een dubbel geïsoleerde kast wordt gespecificeerd door de fabrikant maar als een klasse 1 kast? Dit heeft nogal gevolgen voor de impedantie waar deze aan dient te voldoen. De impedantie moet dus berekend worden in dit geval op de voorbeveiliging (1s TT/5s TN) en niet op de hoogst afgaande groep (0,2s TT/0,4s TN).

[Juerd]

MrBas schreef op zondag 4 januari 2026 @ 17:42:
Wisten jullie al trouwens dat de standaard Eaton Systeem 55 kast niet als een dubbel geïsoleerde kast wordt gespecificeerd door de fabrikant maar als een klasse 1 kast? Dit heeft nogal gevolgen voor de impedantie waar deze aan dient te voldoen. De impedantie moet dus berekend worden in dit geval op de voorbeveiliging (1s TT/5s TN) en niet op de hoogst afgaande groep (0,2s TT/0,4s TN).

[Afbeelding]

Vreemd, waarom zou dat zijn? Ik nam, blijkbaar ten onrechte, aan dat het wel klasse II zou zijn. Gelukkig heb ik er nog nooit eentje geïnstalleerd.

(0,2s TT/0,4s TN).

TT in de praktijk doorgaans vanwege vereffening ook 0,4.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 04-01-2026 18:32 ]

[Juerd]

@MrBas De keukenverdeler is wel klasse II. Wat zou het verschil maken?

Ik vind het interessant dat in de brochure staat wat @Xander hierboven heeft uitgelegd: "De behuizing van de Systeem 55 keukenverdeler voldoet aan isolatieklasse II (dubbel geïsoleerd) waardoor in de distributiegroep in de hoofdverdeler (groepenkast) geen extra aardlekbeveiliging vereist is."

offtopic:
(Er staat ook "Omdat de kans op een sluiting in de distributiegroep beperkt is, hoeft deze niet volledig selectief te zijn ten opzichte van de hoofdbeveiliging (van de netbeheerder)", en zoiets staat ook in de NPR 5310, maar iemand moet de schrijvers van de Netcode elektriciteit nog even op de hoogte brengen van deze uitzondering op hun regel ).

[leonbong]

Xander schreef op zondag 4 januari 2026 @ 00:24:
[...]

Tja, goede vraag. Een metalen DIN-rail in een klasse II kast kan natuurlijk wel, mits je het maar goed gebruikt.

Ik vraag me eerder af hoe dit soort kasten "dubbel geïsoleerd" zouden moeten zijn...
[Afbeelding]

Dat geldt alleen als de kast dicht is.

[Xander]

leonbong schreef op zondag 4 januari 2026 @ 19:20:
[...]

Dat geldt alleen als de kast dicht is.

Ik snap dat je met een dichte kast isolatie tegen directe aanraking hebt, mijn verbazing heeft er mee te maken dat er dus geen isolatie is tussen de rails onderling is of tussen rails en bedrading.

In een klasse II kast mag bijvoorbeeld ook de DIN-rail niet met aarde zijn verbonden (zie bijvoorbeeld NEN1010 412.2.2.4), maar dit heeft wel gewoon een blanke aardrail. Ik vind het bijzonder.

Juerd schreef op zondag 4 januari 2026 @ 18:29:
[...]


Vreemd, waarom zou dat zijn? Ik nam, blijkbaar ten onrechte, aan dat het wel klasse II zou zijn. Gelukkig heb ik er nog nooit eentje geïnstalleerd.

ABB kasten heb je wel geïnstalleerd? Laat daarvan eens een datasheet zien waar in staat dat het klasse II is.

[Juerd]

Xander schreef op zondag 4 januari 2026 @ 19:45:
ABB kasten heb je wel geïnstalleerd? Laat daarvan eens een datasheet zien waar in staat dat het klasse II is.

Hmm. Dat kan ik alleen terugvinden voor de uitbreidingskasten... Update: maar hier staat weer klasse I.

Van de normale kasten staat er geen isolatieklasse vermeld. Dus ook niet I. Mag je dan zelf kiezen?

[ Voor 24% gewijzigd door Juerd op 04-01-2026 20:16 ]

[leonbong]

Xander schreef op zondag 4 januari 2026 @ 19:45:
[...]

Ik snap dat je met een dichte kast isolatie tegen directe aanraking hebt, mijn verbazing heeft er mee te maken dat er dus geen isolatie is tussen de rails onderling is of tussen rails en bedrading.

In een klasse II kast mag bijvoorbeeld ook de DIN-rail niet met aarde zijn verbonden (zie bijvoorbeeld NEN1010 412.2.2.4), maar dit heeft wel gewoon een blanke aardrail. Ik vind het bijzonder.
[...]

ABB kasten heb je wel geïnstalleerd? Laat daarvan eens een datasheet zien waar in staat dat het klasse II is.

offtopic:
Bij grote verdelers zie je nog vaak PEN (potential earth and neutral)systemen ofwel aarde en nul zijn gecombineerd als een rail en soms zelfs een enkele ader in de kabel.
Grote stroomaansluitingen >80A zijn eigenlijk altijd TN-C.

[Xander]

Juerd schreef op zondag 4 januari 2026 @ 19:55:
[...]


Hmm. Dat kan ik alleen terugvinden voor de uitbreidingskasten... Update: maar hier staat weer klasse I.

Van de normale kasten staat er geen isolatieklasse vermeld. Dus ook niet I. Mag je dan zelf kiezen?

Best wel bijzonder toch, dat je een dergelijke belangrijke specificatie bij een A-merk als ABB niet kunt terugvinden? Dat doet F-tronic dan toch beter.

Half Nederland gebruikt al 50 jaar lang HAF-kasten alsof ze klasse II zijn, dus het zal wel goed zijn toch? Net zoals kookgroepen op 1 fase, spanningsafhankelijke unidirectionele aardlekautomaten, verbindingen aandraaien op gevoel etc. etc.

[leeri003]

@Kaspers
Nette kast ik neig er ook naar om rijgklemmen te gaan gebruiken bovenin de hager vision kast.
Het is nu rommelig met al die langere draden. Naast dat ik aardlekschakelaars en automaten wil vervangen door alamats 1 module breed van Siemens (spanningsonafhankelijk)


Welke rijgklemmen zijn het die je gebruikt heb?

Tevens wil ik de groepen groeperen, nu loopt er bedrading van de linker kast naar de rechter kast en andersom, netjes bij elkaar doen en dan de juiste groepen op de drie fases (vijf alamats per fase).

De vaatwasser zit met de wasmachine en warmtepomp op een fase, dat geeft nu soms overbelasting.
Ga de vaatwasser bij de fase zetten waar ook de oven zit dan is het beter verdeeld. Oven en vaatwasser staan bijna nooit tegelijk aan.

[ Voor 41% gewijzigd door leeri003 op 04-01-2026 22:51 ]

[Kaspers]

leeri003 schreef op zondag 4 januari 2026 @ 22:46:
@Kaspers
Nette kast ik neig er ook naar om rijgklemmen te gaan gebruiken bovenin de hager vision kast.
Het is nu rommelig met al die langere draden. Naast dat ik aardlekschakelaars en automaten wil vervangen door alamats 1 module breed van Siemens (spanningsonafhankelijk)


Welke rijgklemmen zijn het die je gebruikt heb?

Daar vraag je me wat.. ik heb m'n mailbox al even flink lopen doorzoeken, maar kan de factuur nog niet zo snel vinden.

Toch ben ik er bijna zeker van dat het de grijze en blauwe zijn van deze WAGO serie: https://www.wago.com/nl/c...ort=relevance&pageSize=20

Merk op dat ik heb gefilterd op 4 mm². Ik verwacht niet dat ik zo dicht op de eindgebruikers voor 6 mm² ben gagaan.

Deze klemmen lijken mij aardig overeen te komen met de klemmen in mijn kast (oude foto):


Ik kan ze aanbevelen, het maakt de kast idd een stuk overzichtelijker omdat je de eindgebruikers heel hoog in de kast bundelt, waardoor de bedrading naar de groep een stuk simpeler wordt. Inmiddels is de kast een stuk voller geworden en is het gebruik van de rijgklemmen des te handiger.

[Annuk]

Septillion schreef op maandag 5 januari 2026 @ 17:50:

[...]

Waarom denk je dat de netbeheerder de boel wel bedienbaar laat in geval van een automaat als hoofdzekering

En zelfs daar zijn al weer vaker geluiden over te horen dat ze dit weer willen "terugdraaien" i.v.m. leken die schakelen in het net van de netbeheerder(s).
Nu zal dat denk ik zo'n vaart niet lopen maar er gaan nog wel eens geluiden over op bij Netbeheer NL om alles weer te plaatsen met gesloten kappen, oftewel weer compleet afhankelijk van.
Mede omdat de vraag telkens is, waarom is de zekering gesprongen, en deze niet telkens klakkeloos weer aan/in zetten.

[Juerd]

@Annuk Als ze dat dan met C25's blijven doen ipv selectieve automaten, wordt het wel echt feest met hoe vaak je dan op pad moet. Dan toch maar liever smeltzekeringen, als je er niet zelf bij kan om het te resetten.

[Annuk]

Juerd schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:07:
@Annuk Als ze dat dan met C25's blijven doen ipv selectieve automaten, wordt het wel echt feest met hoe vaak je dan op pad moet. Dan toch maar liever smeltzekeringen, als je er niet zelf bij kan om het te resetten.

Je bedoelt met E- of K- karakteristiek automaten? Oftewel een andere curve dan de gangbare C's (trouwens 63A en 80A automaten zijn B-karakteristiek die geplaatst worden meestal).
Want andere selectieve automaten zijn er volgens mij niet dan een gewone tragere afschakelcurve.

Heb persoonlijk sowieso liever smeltzekeringen als HZ maar dat is denk ik een persoonlijk iets (en het voordeel dat ik ze zelf kan en mag vervangen).

Maar vergis je niet in hoeveel de zekeringsautomaten degraderen bij regelmatig op (en over) het randje van te balanceren wat betreft belasting. En voordat je dat goed aangetoond hebt richting je netbeheerder ben je alsnog een (meestal dure) installateur met zegelrecht nodig om dit te checken.

Maar moet eerlijk zeggen het grote voordeel is en blijft met automaten als HZ natuurlijk het feit dat je zelf (als leek) makkelijk kunt in en uitschakelen om spanningsloos te werken, en makkelijk kunt herstellen als de zekering eruit knalt.

[THxZ0NE]

Sinds december zijn wij aan het verbouwen in onze nieuwe woning uit 1993. Wilde gok is dat op 1 van de 30 stopcontacten maar aarde zit. Eigenlijk is er op de gehele 1e en 2e etage geen aarde. Ik ben zelf wel handig in de zin dat ik nu zelf installatiedozen infrees en stopcontacten aan het bijmaken ben. Ik ben bijna klaar met de klus maar nu begin ik dus na te denken over het aarde tekort. Is er standaard een gebrek aan aarde in woningen uit dit bouwjaar (er zit wel een moderne meterkast in)? Is aarde overrated en heeft het weinig waarde om dit bij te trekken of moet je dit gewoon echt niet laten liggen? Ik twijfel om de extra moeite te doen en waarom.

[Juerd]

Xander schreef op zondag 4 januari 2026 @ 21:48:
[...]

Best wel bijzonder toch, dat je een dergelijke belangrijke specificatie bij een A-merk als ABB niet kunt terugvinden? Dat doet F-tronic dan toch beter.

Tja, ABB en specificaties. Van sommige producten zijn ze goed te vinden, maar ze maken er een onoverzichtelijk zooitje van met hun online bibliotheek. Inmiddels zijn dingen als aandraaimomenten zowaar zelfs bij EMAT makkelijker te vinden dan bij ABB.

En ja, van die F-tronic verdeler kun je makkelijk terugvinden dat het klasse II zou moeten zijn. Ik geloof het niet, maar dat is een ander verhaal.

Half Nederland gebruikt al 50 jaar lang HAF-kasten alsof ze klasse II zijn, dus het zal wel goed zijn toch? Net zoals kookgroepen op 1 fase, spanningsafhankelijke unidirectionele aardlekautomaten, verbindingen aandraaien op gevoel etc. etc.

Yikes, dat is toch wel bijzonder, dat Eaton en ABB groepenkasten niet standaard klasse II zijn maar wel zo worden gebruikt. Dat geeft echter wel te denken over die "hele goede kans" dat een subverdeler klasse II zal zijn. De kans bestaat, maar de kans dat 't niet zo is, lijkt ook ontzettend groot.

Overigens snap ik inmiddels, na het lezen van de passages uit de 61439-1, dat de standaard ABB-kast niet "volledig geïsoleerd" (de groepenkast-term voor klasse II, vergelijkbaar met dubbel of versterkt geïsoleerd) kan zijn. De schroeven waarmee je 'm aan de wand bevestigt, mogen bij volledige isolatie niet zomaar (8.4.4). Hager heeft daar speciale dopjes voor. (Over schroeven gesproken... ik moet nu denken aan P25 platte buizen waarbij er ook niet echt isolatie tussen de schroeven en de eventuele installatiedraden zit...)

Echter, ik zou zeker bij de kasten van ABB nog wel durven stellen dat ze in Nederlandse installatiepraktijk zo veilig als klasse II zijn. De schroeven worden "geïsoleerd" door het hout waarin ze zitten, de aardrail zit ver van het hoofdcompartiment vandaan in een eigen vak (zelfs met eigen deksel) en dat is op te vatten als "constructional measure" die equivalent is aan isolatie (als je tenminste scherp genoeg bent om de actieve geleiders daar uit de buurt te houden), en de aardrail is buiten de kast weliswaar ongeïsoleerd, maar wordt daar toch wel aangesloten met een vertinde blote koperdraad. Bij Eaton Systeem 55 en EMAT Distriflow zou deze argumentatie ook nog wel overeind kunnen blijven (minus het dan irrelevante deel over aardrail buiten de kast). Bij F-tronic's Kleinverteiler Niederlande niet, maar daar heb je geen argumenten nodig omdat de fabrikant al klasse II beweert

Tot slot: in IEC 61439-1 staat ook, relevant aan eerdere discussie: "8.4.3.1 [...] When a TT earthing system is being used in the electrical network one of the following measures shall be applied in the assembly: a) double or reinforced insulation of the incoming connection, or b) residual current device (RCD) protection on the incoming circuit". Draden in een meterbord tellen hopelijk als dubbelgeïsoleerd!

[Juerd]

Annuk schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:15:
[...]


Je bedoelt met E- of K- karakteristiek automaten?

Ja, en andere curves waarmee hetzelfde wordt bereikt. Het wordt aangegeven met een S in een vierkantje. Er zijn wel eens selectieve hoofdautomaten geïnstalleerd door netbeheerders, maar dat lijkt een ding uit het verleden.

Heb persoonlijk sowieso liever smeltzekeringen als HZ maar dat is denk ik een persoonlijk iets (en het voordeel dat ik ze zelf kan en mag vervangen).

Ze zelf kunnen vervangen maakt het inderdaad een heel andere afweging

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 05-01-2026 19:54 ]

[Just-Be]

THxZ0NE schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:46:
Sinds december zijn wij aan het verbouwen in onze nieuwe woning uit 1993. Wilde gok is dat op 1 van de 30 stopcontacten maar aarde zit. Eigenlijk is er op de gehele 1e en 2e etage geen aarde. Ik ben zelf wel handig in de zin dat ik nu zelf installatiedozen infrees en stopcontacten aan het bijmaken ben. Ik ben bijna klaar met de klus maar nu begin ik dus na te denken over het aarde tekort. Is er standaard een gebrek aan aarde in woningen uit dit bouwjaar (er zit wel een moderne meterkast in)? Is aarde overrated en heeft het weinig waarde om dit bij te trekken of moet je dit gewoon echt niet laten liggen? Ik twijfel om de extra moeite te doen en waarom.

Als je aan het vernieuwen / uitbreiden bent altijd een aardedraad meetrekken! Voor je apparatuur en eigen veiligheid wel zo fijn, amper meer kosten en 3 draden trekken is (bijna) net zo makkelijk als 2.

Ik ben zelf een jaren 70 woning aan het verbouwen en daar zaten alleen in de keuken stopcontacten met randaarde.

[Juerd]

THxZ0NE schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:46:
Sinds december zijn wij aan het verbouwen in onze nieuwe woning uit 1993. Wilde gok is dat op 1 van de 30 stopcontacten maar aarde zit. Eigenlijk is er op de gehele 1e en 2e etage geen aarde. Ik ben zelf wel handig in de zin dat ik nu zelf installatiedozen infrees en stopcontacten aan het bijmaken ben. Ik ben bijna klaar met de klus maar nu begin ik dus na te denken over het aarde tekort. Is er standaard een gebrek aan aarde in woningen uit dit bouwjaar (er zit wel een moderne meterkast in)? Is aarde overrated en heeft het weinig waarde om dit bij te trekken of moet je dit gewoon echt niet laten liggen? Ik twijfel om de extra moeite te doen en waarom.

De meerwaarde van veiligheidsaarding is gigantisch. Je denkt misschien alleen dubbelgeïsoleerde (klasse II) dingen aan te sluiten, maar in de praktijk zul je uiteindelijk toch een keer een strijkbout, mobiele airco, waterkoker, koelkast, infraroodpaneel, of verlengsnoer naar buiten met daarop een hogedrukspuit gaan aansluiten...

Aarding is bij klasse I apparatuur je enige echte bescherming tegen een elektrische schok als het chassis onder spanning komt te staan. Als je werkende aardlekschakelaars hebt kan die schok weliswaar beperkt blijven tot het niveau dat het niet meer dodelijk is, maar het kan nog steeds enorm pijnlijk zijn (en soms voel je er niks van). Door veiligheidsaarding en aardlekschakelaars te combineren, schakelt de aardlekschakelaar meestal al snel uit voordat je het chassis überhaupt kunt aanraken, en als je het toch aanraakt op het moment dat de fout zich voordoet, blijft de spanning zo laag dat je geen schok krijgt.

Bovendien komt het voor dat aardlekschakelaars niet werken, of door verkleving te traag reageren. Ze hebben niet voor niks een testknop!

Hier bovenop komt dat randaardestopcontacten ook fysiek veiliger zijn dan platte ongeaarde stopcontacten. Doordat de contactdoos verdiept is, wordt het praktisch onmogelijk om per ongeluk de metalen pinnen van de stekker aan te raken als de stekker niet helemaal in de contactdoos zit.

De veiligheidsvoordelen kun je afwegen tegen de kosten en moeite van de upgrade, maar zeker als alles gewoon netjes is aangelegd volgens de oude normen, zou het relatief eenvoudig moeten zijn om aardedraden te trekken. Ook als je renoveert en toch de muren opnieuw moet afwerken, is de boel meteen veiliger maken niet al te veel extra werk.

[ Voor 5% gewijzigd door Juerd op 05-01-2026 20:14 ]

[THxZ0NE]

Juerd schreef op maandag 5 januari 2026 @ 20:06:
[...]


De meerwaarde van veiligheidsaarding is gigantisch. Je denkt misschien alleen dubbelgeïsoleerde (klasse II) dingen aan te sluiten, maar in de praktijk zul je uiteindelijk toch een keer een strijkbout, mobiele airco, waterkoker, koelkast, infraroodpaneel, of verlengsnoer naar buiten met daarop een hogedrukspuit gaan aansluiten...

Aarding is bij klasse I apparatuur je enige echte bescherming tegen een elektrische schok als het chassis onder spanning komt te staan. Als je werkende aardlekschakelaars hebt kan die schok weliswaar beperkt blijven tot het niveau dat het niet meer dodelijk is, maar het kan nog steeds enorm pijnlijk zijn (en soms voel je er niks van). Door veiligheidsaarding en aardlekschakelaars te combineren, schakelt de aardlekschakelaar meestal al snel uit voordat je het chassis überhaupt kunt aanraken, en als je het toch aanraakt op het moment dat de fout zich voordoet, blijft de spanning zo laag dat je geen schok krijgt.

Bovendien komt het voor dat aardlekschakelaars niet werken, of door verkleving te traag reageren. Ze hebben niet voor niks een testknop!

Hier bovenop komt dat randaardestopcontacten ook fysiek veiliger zijn dan platte ongeaarde stopcontacten. Doordat de contactdoos verdiept is, wordt het praktisch onmogelijk om per ongeluk de metalen pinnen van de stekker aan te raken als de stekker niet helemaal in de contactdoos zit.

De veiligheidsvoordelen kun je afwegen tegen de kosten en moeite van de upgrade, maar zeker als alles gewoon netjes is aangelegd volgens de oude normen, zou het relatief eenvoudig moeten zijn om aardedraden te trekken. Ook als je renoveert en toch de muren opnieuw moet afwerken, is de boel meteen veiliger maken niet al te veel extra werk.

Dank voor je reactie, meer overtuiging heb ik niet nodig.

[Xander]

Juerd schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:47:
[...]

Overigens snap ik inmiddels, na het lezen van de passages uit de 61439-1, dat de standaard ABB-kast niet "volledig geïsoleerd" (de groepenkast-term voor klasse II, vergelijkbaar met dubbel of versterkt geïsoleerd) kan zijn. De schroeven waarmee je 'm aan de wand bevestigt, mogen bij volledige isolatie niet zomaar (8.4.4). Hager heeft daar speciale dopjes voor.

In een HAF-kast zijn de schroeven toch wel verzonken in een kuiltje? Iirc is dat ook een maatregel om te zorgen dat bedrading de schroef niet (gemakkelijk) raakt. Net zoals bijvoorbeeld het opstaande randje rondom de schroefgaten van een 3611 doos. Een doos waarvan ik trouwens ook geen isolatieklasse kan vinden, hmpf.

(Over schroeven gesproken... ik moet nu denken aan P25 platte buizen waarbij er ook niet echt isolatie tussen de schroeven en de eventuele installatiedraden zit...)

Een P25 koker heeft een dubbele bodem. De schroefkop verdwijnt geheel door de eerste bodem zodat de schroefkop in een apart compartiment zit.


Hier heeft Attema zowaar goed over nagedacht. Bij de K25 koker gebruik je aparte clips onder de bodem waardoor de draad ook volledig is gescheiden van de montageschroeven.

Attema maakt ook de Z25 koker zonder dubbele bodem maar die is bedoeld voor (zwakstroom) databekabeling.

Echter, ik zou zeker bij de kasten van ABB nog wel durven stellen dat ze in Nederlandse installatiepraktijk zo veilig als klasse II zijn. De schroeven worden "geïsoleerd" door het hout waarin ze zitten, de aardrail zit ver van het hoofdcompartiment vandaan in een eigen vak (zelfs met eigen deksel) en dat is op te vatten als "constructional measure" die equivalent is aan isolatie (als je tenminste scherp genoeg bent om de actieve geleiders daar uit de buurt te houden), en de aardrail is buiten de kast weliswaar ongeïsoleerd, maar wordt daar toch wel aangesloten met een vertinde blote koperdraad. Bij Eaton Systeem 55 en EMAT Distriflow zou deze argumentatie ook nog wel overeind kunnen blijven (minus het dan irrelevante deel over aardrail buiten de kast).

Mee eens. Als de overweging is: "Kan er sluiting naar aarde optreden?", zie ik praktisch weinig problemen met deze kasten.

Bij F-tronic's Kleinverteiler Niederlande niet, maar daar heb je geen argumenten nodig omdat de fabrikant al klasse II beweert

Als er alleen bedrading van eindgroepen langs die aardrail loopt, welke worden beveiligd door aardlekschakelaars, kun je je ook nog afvragen wat nou werkelijk het probleem is.

Maarja dit soort overwegingen horen natuurlijk eigenlijk niet bij het toepassen van normen thuis.

[Milmoor]

THxZ0NE schreef op maandag 5 januari 2026 @ 20:27:
[...]

Dank voor je reactie, meer overtuiging heb ik niet nodig.

Als je aan de oude draden de nieuwe doortrekt is het vervangen verrassend weinig werk, op die ene PIEP leiding na met 8 bochten ergens in de muur waar je alleen ondersteboven bij kan. Neem niet de el cheapo stopcontacten. Eentje wil nog wel, maar na een tijdje vervloek je de goedkope zooi.

[Navi]

Septillion schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:37:
[...]

Nee, dat valt niet te zeggen.

Een B16 zal eerder omvallen bij overbelasting, tot paar peer nominaal, dan een B32. Maar een automaat grijpt in maar regelt de stroom niet. Dus bij een echte kortsluiting wordt de stroom bepaald door het circuit maar niet door de automaat. Achter een B16 zal dus net zo veel gaan lopen als bij een B32. En dat kan zo 300A of meer zijn. En dan zijn de karakteristieken van een B16 en een B32 niet zo verschillend meer en hebben overlap in hoe snel/traag ze moeten/mogen schakelen. Zelfs een C32 heeft dan overlap. Dus kan het zo zijn dat ze allemaal ingrijpen.


[...]

Weet dus dat ze niet zo gangbaar zijn

Maar nu ben je naar 40A gegaan. Of dat afdoende is voor 10qmm is dan weer wat van te vinden. Heb dat rekenen even niet paraat. Want met leveren en terugleveren scheef op 3-fase kan de N dus dubbele stroom zien.

Wat vinden anderen van 10qmm zo op 40A?

Over welke lengte? Normaliter is 10mm2 prima tot 63A.

[Joydashy]

Milmoor schreef op maandag 5 januari 2026 @ 21:39:
[...]

Als je aan de oude draden de nieuwe doortrekt is het vervangen verrassend weinig werk, op die ene PIEP leiding na met 8 bochten ergens in de muur waar je alleen onderste boven bij kan. Neem niet de el cheapo stopcontacten. Eentje wil nog wel, maar na een tijdje vervloek je de goedkope zooi.

Zijn er specifieke WCD's waar je echt goede ervaring mee hebt qua installatie genot?

[Vliegvlug]

Joydashy schreef op maandag 5 januari 2026 @ 22:34:
[...]

Zijn er specifieke WCD's waar je echt goede ervaring mee hebt qua installatie genot?

Alle A-merken zijn wel prima itt bouwmarkt meuk.

Zelf heb ik nu Peha schakelmateriaal maar in het vorige huis Gira en dat was ook prima, kijk vooral welk uiterlijk je aanstaat.

[Juerd]

Xander schreef op maandag 5 januari 2026 @ 21:37:
In een HAF-kast zijn de schroeven toch wel verzonken in een kuiltje? Iirc is dat ook een maatregel om te zorgen dat bedrading de schroef niet (gemakkelijk) raakt. Net zoals bijvoorbeeld het opstaande randje rondom de schroefgaten van een 3611 doos. Een doos waarvan ik trouwens ook geen isolatieklasse kan vinden, hmpf.
[...]
Een P25 koker heeft een dubbele bodem. De schroefkop verdwijnt geheel door de eerste bodem zodat de schroefkop in een apart compartiment zit.

Klasse II is voor verdelers in IEC 61439 anders gedefiniëerd dan de normale klasse II in IEC 61140 voor ander materieel. Hoewel het allemaal klasse II heet, hebben de specifieke maatregelen andere namen: dubbele isolatie, versterkte isolatie, en volledige isolatie. Voor verdelers bestaat alleen volledige isolatie voor klasse II, en daarbij mag er geen enkel ongeïsoleerd metalen deel door het omhulsel steken, aldus IEC 61439-1.

Volgens mij zijn de kokers niet daadwerkelijk klasse II, maar gaat het om wat in de NEN 1010 staat omschreven als "kabelkanalen of kabelgoten met elektrische isolatiewaarden in overeenstemming met de NEN-EN 50085-reeks, of in buis met elektrische isolatiewaarden in overeenstemming met de NEN-EN-IEC 61386-reeks". In de 50085 staat dat "Screws, studs or other securing devices provided shall be fitted so as not to damage the insulated conductors or cables" en dat lukt inderdaad wel met een verdieping. Aarding of dubbele/versterkte isolatie hoeft alleen voor accessible conductive parts "which are likely to become live in the event of an insulation fault" en je kunt denk ik stellen dat bevestigingsschroeven niet aanraakbaar hoeven te zijn omdat ze omhuld worden door ander materiaal (de muur) als en niet waarschijnlijk spanning zullen voeren bij een isolatiefout omdat ze op een afstandje van de draden gehouden worden door de vorm rondom het schroefgat.

Voor omhulsels geldt in de NEN 1010: "geleidende delen waarvan het aannemelijk is dat ze potentiaalversleping kunnen veroorzaken mogen niet door het isolerende omhulsel heen steken" (BS 7671: "the insulating enclosure shall not be traversed by conductive parts likely to transmit a potential"). Dat lijkt op, maar is net even wat anders dan, hoe IEC 61439 het onder total insulation verwoordt: "The enclosure shall at no point be pierced by conducting parts in such a manner that there is the possibility of a fault voltage being brought out of the enclosure." Het contrasterende deel heb ik vetgedrukt. Voor een verdeler geldt dus een strengere norm dan voor een koker/kanaal.

(En om het allemaal nog wat waziger te maken, hoeft een verdeler volgens de NEN 1010 überhaupt niet altijd aan de 61439-reeks te voldoen...)

Als er alleen bedrading van eindgroepen langs die aardrail loopt, welke worden beveiligd door aardlekschakelaars, kun je je ook nog afvragen wat nou werkelijk het probleem is.

Dat is nogal een voorwaarde, maar inderdaad lijkt het me dan in de praktijk niet bezwaarlijk voor de veiligheid.

Maarja dit soort overwegingen horen natuurlijk eigenlijk niet bij het toepassen van normen thuis.

Mee eens!

[ Voor 3% gewijzigd door Juerd op 06-01-2026 00:04 ]

[onetime]

THxZ0NE schreef op maandag 5 januari 2026 @ 19:46:
Sinds december zijn wij aan het verbouwen in onze nieuwe woning uit 1993. Wilde gok is dat op 1 van de 30 stopcontacten maar aarde zit. Eigenlijk is er op de gehele 1e en 2e etage geen aarde. Ik ben zelf wel handig in de zin dat ik nu zelf installatiedozen infrees en stopcontacten aan het bijmaken ben. Ik ben bijna klaar met de klus maar nu begin ik dus na te denken over het aarde tekort. Is er standaard een gebrek aan aarde in woningen uit dit bouwjaar (er zit wel een moderne meterkast in)? Is aarde overrated en heeft het weinig waarde om dit bij te trekken of moet je dit gewoon echt niet laten liggen? Ik twijfel om de extra moeite te doen en waarom.

Pas sinds kort is overal randaarde verplicht. Bij nieuwe aanleg. Als het niet hoefde zal het er niet zitten. Iets met aannemers.

Ik heb bij mijn vriendin de groepen van de 1e en 2e etage alle schakelaars bij de deur vervangen door een combi met randaarde stopcontact, en ook overal een aarde draad naar toe getrokken. De bestaande stopcontacten heb ik terug geplaatst. Maar later kan er simpel een randaarde stopcontact geplaatst worden.

Dit is een verbetering in mijn ogen al heb ik ergens mee gekregen dat er in een ruimte geen mix zou mogen zijn van met / zonder randaarde in een ruimte. Jammer dan. Ik heb het verbeterd en dat moet maar goed genoeg zijn. Anders was dit ook niet gebeurt. En nu is er in iedere ruimte randaarde beschikbaar.

[Juerd]

onetime schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 00:50:
Pas sinds kort is overal randaarde verplicht. Bij nieuwe aanleg. Als het niet hoefde zal het er niet zitten. Iets met aannemers.

Alles is relatief, maar ik zou dit niet "sinds kort" noemen. Nog iets minder dan 2 jaar en dan is die verplichting alweer 3 decennia oud .

Dit is een verbetering in mijn ogen al heb ik ergens mee gekregen dat er in een ruimte geen mix zou mogen zijn van met / zonder randaarde in een ruimte. Jammer dan. Ik heb het verbeterd en dat moet maar goed genoeg zijn. Anders was dit ook niet gebeurt. En nu is er in iedere ruimte randaarde beschikbaar.

Die regel vind ik stom. Het slaat m.i. nergens op om een kamer in z'n geheel onveilig te moeten houden als je driekwart veiliger kunt maken.

Deze regel bestond in de NEN 1010:1984 en NEN 1010:1988. Die van 1988 was de laatste editie die ongeaarde stopcontacten toestond voordat de uitzondering voor ruimten met een woonfunctie per NEN 1010:1996 werd afgeschaft en voortaan dus alle contactdozen geaard moesten zijn. Hoewel...

In NEN 1010:2007 gebeurt er iets interessants. Hoewel normaal gesproken een gehele oude NEN 1010 gebruikt mag worden voor oude bouwsels, komt de uitzondering voor de verplichte aarding in die editie terug als expliciete uitzondering voor oude installaties: "411.3.1 Veiligheidsaarding [...] Deze bepaling is niet van toepassing op installaties van vóór 1998 in ruimten met een woonfunctie.". Dat geeft de gelegenheid om die nieuwere versie te gebruiken en toch op dat ene punt lekker ouderwets onveilig te blijven. In de NEN 1010:2015 was die (m.i. volkomen overbodige) toevoeging alweer verdwenen.

Dat betekent dat er sinds 1984 maar één versie heeft bestaan waarin de uitzondering voor verplicht aarden van stopcontacten in woonruimten bestond zonder dat er tegelijkertijd een verbod bestond om geaarde en ongeaarde contactdozen in dezelfde ruimte te hebben. Aangezien het is toegestaan om vrijwillig een nieuwere versie van de NEN 1010 toe te passen op een bestaande installatie, kun je ervoor kiezen om gewoon specifiek de NEN 1010:2007 te volgen in die woning en dan voldoet het aan de norm . Je moet dan wel aardlekschakelaars hebben voor meer soorten groepen dan bij oudere versies en die mogen niet meer type AC zijn (oftewel dingen die je hopelijk toch wel wilt) en je moet een hoofdschakelaar hebben, maar je kan gebruik maken van versoepelingen zoals grijze fasedraden, zoveel draden in een buis als je erin weet te proppen, kabels onvervangbaar installeren, vaste installatie met soepele geleiders, ip20-materieel buiten zone 0/1/2 in de badkamer, en 1-fase aftakkingen van krachtgroepen.

(Uiteraard moet je dan wel voldoen aan andere oude bepalingen die in latere versies zijn ingetrokken, zoals een eigen groep voor apparaten > 2 kVA, maximaal 4 eindgroepen per aardlekschakelaar, dat schakeldraden niet bruin mogen zijn, en dat een draad in buis voor het voeden van een contactdoos minstens altijd 2,5 mm² moet zijn.)

[ Voor 18% gewijzigd door Juerd op 06-01-2026 01:58 ]

[Juerd]

Nieuwe versie van het diagram, n.a.v. recente discussie hier, wat ging over de mogelijkheid om een distributiegroep met isolatieklasse II zonder aardlekschakelaar uit te voeren:



Er zijn nog wat andere wijzigingen t.o.v. eerdere versies, zoals dat het niet alleen meer over woningen gaat (maar daardoor moest er een lange lijst met speciale omstandigheden in de voetnoten), dat vaste elektrische verwarming ontbrak, en dat sommige lijnen ten onrechte vragen oversloegen.

[ Voor 16% gewijzigd door Juerd op 06-01-2026 04:08 ]

[Blihi]

Vliegvlug schreef op maandag 5 januari 2026 @ 23:06:
[...]

Alle A-merken zijn wel prima itt bouwmarkt meuk.

Zelf heb ik nu Peha schakelmateriaal maar in het vorige huis Gira en dat was ook prima, kijk vooral welk uiterlijk je aanstaat.

Nou, hier in huis is door de elektricien in 2019 gekozen voor Gira vlakdrukschakelaars. Die zitten er nu 5 jaar in (oplevering 2020) en ze beginnen stuk te gaan. Het 'klik' mechanisme is een ielig plastic pennetje en breekt af, waarna de schakelaar niets meer doet.

Vervangen door nieuwe is dan de enige optie en omdat ze in 2024 een heel nieuwe lijn hebben gemaakt moet je dus zowel de schakelaar als het kapje vervangen. Nu komen er gewoon normale wisselschakelaars in. Die zijn de helft goedkoper.

[Annuk]

Joydashy schreef op maandag 5 januari 2026 @ 22:34:
[...]

Zijn er specifieke WCD's waar je echt goede ervaring mee hebt qua installatie genot?

Pak de A-merken zoals Busch Jaeger/Jung/Gira/Peha/Berker/Niko, en let erop (zeker als je er veel moet) dat je ze aanschaft met insteek contacten, dat vergemakkelijkt je werk.
Niet altijd alles is met steek contacten te vinden, maar het grootste deel van het assortiment wel.

Bij de bekende bouwmarkten hebben ze nog met regelmaat van deze merken de spullen liggen met schroef contacten + ze zijn veel te duur tov online

[Milmoor]

Joydashy schreef op maandag 5 januari 2026 @ 22:34:
[...]
Zijn er specifieke WCD's waar je echt goede ervaring mee hebt qua installatie genot?

Mijn kennis is verouderd, dat weten anderen beter dan ik. Een striptang is fijn bij grote aantallen. Sander Vunderink heeft goed materiaal voor acceptabele prijzen. De lokale bouwmarkt is dichterbij en dus sneller voor wat je vergeten bent te bestellen.

[Vliegvlug]

Blihi schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 08:51:
[...]

Nou, hier in huis is door de elektricien in 2019 gekozen voor Gira vlakdrukschakelaars. Die zitten er nu 5 jaar in (oplevering 2020) en ze beginnen stuk te gaan. Het 'klik' mechanisme is een ielig plastic pennetje en breekt af, waarna de schakelaar niets meer doet.

Ik weet welke dat dan waren maar ik heb zelf nooit problemen gehad met de Gira schakelaars en die zaten er meer dan 2x zo lang in. Waren meen ik van System 55.

De vraag ging over gemak van installeren en dat gaat prima met Gira schakelmateriaal.
Elke fabrikant kan wel eens een ontwerpfout maken of een slechte serie hebben.
Hopelijk was er een omruilregeling of tegemoetkoming want na 5 jaar stuk is natuurlijk veel te snel!

Vervangen door nieuwe is dan de enige optie en omdat ze in 2024 een heel nieuwe lijn hebben gemaakt moet je dus zowel de schakelaar als het kapje vervangen.

Ik zag het inderdaad toen ik net Girastore.nl bezocht:


De getoonde “klik hier”-link verwijst hiernaar toe: Nieuwe Gira schakelaars: beter maken wat al goed was

Maar die vernieuwing staat los van de problemen die jij had met jouw specifieke schakelaars, wel zuur natuurlijk dat je dan naar een iets ander model moet overstappen maar als je dat per kamer vernieuwd en een vergelijkbare serie pakt zoudat niet al te veel moeten opvallen zonder je hele huis gelijk van nieuw schakelmateriaal te moeten voorzien.
Want dat wordt inderdaad een hele dure grap.

Nu komen er gewoon normale wisselschakelaars in. Die zijn de helft goedkoper.

Wat bedoel je met normale wisselschakelaars, iets van de bouwmarkt of wel van Gira?

[Vliegvlug]

Annuk schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 09:18:
[...]

Pak de A-merken zoals Busch Jaeger/Jung/Gira/Peha/Berker/Niko, en let erop (zeker als je er veel moet) dat je ze aanschaft met insteek contacten, dat vergemakkelijkt je werk.
Niet altijd alles is met steek contacten te vinden, maar het grootste deel van het assortiment wel.

Dat is inderdaad een goede, ging ik al impliciet vanuit dat er voor steekcontacten gekozen wordt want dat is feitelijk wel de standaard tegenwoordig op inderdaad wat specifieke producten na.

Liep ik laatst nog tegen aan: moest wat Niko Hydro stopcontacten plaatsen en bij bestellen niet opgelet of als je het als complete set koopt met onderbakken en wartels is het misschien anders, maar hoe dan ook bleek ik enkel wcd’s met schroefcontacten te hebben terwijl de schakelaars wel steekcontacten hadden.

Was wel erg irritant, niet zozeer voor bij plaatsen want ik had genoeg ruimte omdat het opbouw was, maar vooral omdat deze wcd’s maar 3 aansluitpunten hebben waardoor ik de fase niet vanaf de wcd kon doorverbinden naar de schakelaars, daarom maar een schakelaar als doorverbinder gebruikt want die hadden steekcontacten en zijn wel allemaal dubbel uitgevoerd.

Ik heb niet uitgezocht of het bij Niko Hydro stopcontacten met schroefcontacten mogelijk is om er twee aders onder te bevestigen maar het zag er vrij krap uit en bij de schakelaar was het sowieso mogelijk met hun dubbele aansluitingen dus daarvoor gekozen.

[Blihi]

Vliegvlug schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 10:08:
[...]

Ik weet welke dat dan waren maar ik heb zelf nooit problemen gehad met de Gira schakelaars en die zaten er meer dan 2x zo lang in. Waren meen ik van System 55.

System 55 vlakdrukschakelaars. Dat waren toen een beetje vreemde dingen. Die hadden ook een eigen afwerkplaatje.

De vraag ging over gemak van installeren en dat gaat prima met Gira schakelmateriaal.
Elke fabrikant kan wel eens een ontwerpfout maken of een slechte serie hebben.
Hopelijk was er een omruilregeling of tegemoetkoming want na 5 jaar stuk is natuurlijk veel te snel!


[...]

Ik zag het inderdaad toen ik net Girastore.nl bezocht:
[Afbeelding: Gira heeft nieuwe schakelaars sinds augustus 2024]

De getoonde “klik hier”-link verwijst hiernaar toe: Nieuwe Gira schakelaars: beter maken wat al goed was

Maar die vernieuwing staat los van de problemen die jij had met jouw specifieke schakelaars, wel zuur natuurlijk dat je dan naar een iets ander model moet overstappen maar als je dat per kamer vernieuwd en een vergelijkbare serie pakt zoudat niet al te veel moeten opvallen zonder je hele huis gelijk van nieuw schakelmateriaal te moeten voorzien.
Want dat wordt inderdaad een hele dure grap.

Je kunt de nieuwe wel toepassen in hetzelfde raam, maar je moet dus wel ook de plaatjes vervangen.

[...]

Wat bedoel je met normale wisselschakelaars, iets van de bouwmarkt of wel van Gira?

Wel Gira System 55, maar dan de nieuwe serie. Die kun je overigens gewoon bij de bouwmarkt krijgen hoor. Althans, bij de Hornbach om de hoek wel en daar zijn ze nog goedkoop ook.

[BaBoK]

Ik ben bezig met de voorbereiding voor de verlichting op de slaapkamers. Ik wil vanuit de Attema UHW50 hollewanddoos inbouwspots gaan bedienen. Mijn vraag is hoe ik de buisinfrastructuur moet voorbereiden?

Is één buis voldoende (alleen voor de schakeldraad naar de spots), waarbij de voeding via de centraaldoos loopt?

Of moet ik uitgaan van twee buizen, zodat er een aparte aanvoer van voeding naar de doos komt en een afvoer (schakeldraad) naar de spots?

[Annuk]

BaBoK schreef op dinsdag 6 januari 2026 @ 21:19:
Ik ben bezig met de voorbereiding voor de verlichting op de slaapkamers. Ik wil vanuit de Attema UHW50 hollewanddoos inbouwspots gaan bedienen. Mijn vraag is hoe ik de buisinfrastructuur moet voorbereiden?

Is één buis voldoende (alleen voor de schakeldraad naar de spots), waarbij de voeding via de centraaldoos loopt?

Of moet ik uitgaan van twee buizen, zodat er een aparte aanvoer van voeding naar de doos komt en een afvoer (schakeldraad) naar de spots?

Normaal gesproken 1 buis van/naar je centraaldoos met daarin bruin en zwart.
Bij een wisselschakeling bruin en 2x zwart.

Maar zou persoonlijk altijd bruin, blauw, geel/groen en 1 (of 2)x zwart doen, wil je dan tzt nog een slimme schakelaar plaatsen ben je al voorbereid.

Als je bovenstaande uitvoert zou je evt om je centraaldoos iets vrijer te houden kunnen zeggen een 2e buis van waaruit je direct je spotjes kunt bedraden, dit kan en mag evt met VMVL-snoer namelijk.
Dan kan je blauw op blauw lassen, geel/groen op geel/groen en kan je de bruine van het snoer monteren op de uitgaande kant van de schakelaar, deze evt wel even markeren met een stukje zwarte krimpkous.

[Atlas]

leonbong schreef op vrijdag 2 januari 2026 @ 10:07:
Voor @Verdicampo is in mijn optiek de beste oplossing de bestaande drie aardleks vervangen voor 40A alamats.

Alle andere oplossingen zijn veel duurder in zijn geval.

• Remautomaat, geen ruimte voor in de kast dus kostbaar.
• Alle eindgroepen vervangen veel duurder dan alleen 3x alamat plaatsen.

Thanks alvast voor alle behulpzame reacties (ook aan alle anderen!).

Ik ben even bezig geweest om eea te visualiseren, want ik wil het graag goed en veilig doen.

Dit is de huidige situatie:


Dit is de gewenste situatie, met als ik het goed begrijp jullie aanbevelingen:


Alles, zowel interne als externe bekabeling is nu afgezekerd met een aardlekautomaat aan het begin en op de lange kabel, aan beide kanten.
Klopt dit nu en is dit veilig?
En welk type 1 fase aardlekautomaat moet ik gebruiken voor de 1 fase groepen? Kan dat gewoon een B20 30mA zijn?

Bedankt!
(even opnieuw gepost ivm geen reactie )

[ Voor 11% gewijzigd door Atlas op 07-01-2026 12:33 ]