Er zit een lijn in. En een stukje complexiteit.
De traditionele partijen in het rechts / rechts-conservatieve deel van het spectrum hebben "hun" onderzoeksinstellingen (in de praktijk worden die ingezet voor rekenoefeningen), zijn echter primair verbonden met een ecosysteem van denk tanks - en daar zit historisch al een probleem ("dit effect willen we, hoe kunnen we dat bewerkstelligen -> verhaal -> narratief -> selectief doorrekenen", lang verhaal kort praktische toepassing van wat we noopolitik noemen).
Bij de verschuiving naar machtspolitiek en van daar naar alt-, radicaal- en extreem-rechts (-conservatief is minder expressief vooralsnog in het Nederlandse) krijg je gereedschappen zoals een Renaissance Instituut. Dat slaat veel van die stapjes over en vormt langzaam maar zeker eigen ecosysteem van wat we Elite Capture noemen, en van zaken die verder gaan dan narratieven. Door naar wat we subversieve toepassingen noemen.
De primaire focus is die van het produceren van 80/10/10 toepassingen, de secondaire focus is het opbouwen van een ecosysteem van didactiek en training als mechanismen van normalisatie / redirectie.
Het eerste zijn narratieven die tot 80% meetbare data kunnen bevatten (veelal echter zonder directe bron of vanuit opmerkelijk "vooronderzoek" maar het oogt allemaal redelijk), 10% is gericht op injecteren van conceptuele normalisatie, en 10% bestaat uit prikkels van accelerationisme. Dat tweede, dat kun je zien als een motor van distributie: mensen wordt geleerd naar script uit te dragen, dat wordt overgedragen, en vrij eenvoudig kun je zo hele groepen hetzelfde laten denken - ongefundeerd, maar ongecorrigeerd.
Het is iets waar we een dik decennium over gedaan hebben om te kunnen erkennen wat het is. We kennen dit soort toepassingen immers in heel andere domeinen, gescheiden doosjes waarvan we vanuit ons Trias Politica denken altijd de aanname van maakten dat het in "de politiek" gewoon geen basis had. Wel in bijvoorbeeld Inlichtingen domein, psychologische oorlogsvoering, Cultural Engineering, maar ook trajecten en domeinen van extremisme & radicalisatie.
Is nogal wat, I know, maar inmiddels is het duidelijk hoe het werkt, hoe het ecosysteem als machine functioneert, en hoe de trainingskaders een eigen netwerkfunctie hebben. Zo zien we bijvoorbeeld een Renaissance Instituut actoren verbinden, maar ook gebruik maken van bijeenkomsten om mensen scripts aan te leren (bijvoorbeeld voor triggeren / fixeren van media, maar ook positioneren bij sociale media en zo meer).
In de basis is het niet veel anders als hoe in tijden van een Koude Oorlog subversie toegepast werd vanuit Soviet Inlichtingendiensten binnen kaders van wat men culturele oorlogsvoering noemde, of een iteratieve ontwikkeling van didactiek + technologie zoals we tijdens het Interbellum zagen bij het ecosysteem rondom het hybride fenomeen van de Community "Expertise" Points + Volksempfänger van de Nationaal-Socialisten in Weimar Duitsland.
Als dat gestoord klinkt, dat is het in principe ook. Helaas is dit gewoon de tijd waarin we leven. Er zijn heel veel zaken die voorheen "not done" waren, die echter tegenwoordig volstrekt normaal zijn - ook al zijn ze schadelijk. Waar bijvoorbeeld zo heel lang geleden nog niet een amateuristisch clubje als Cambridge Analytica met geleend gereedschap pijnlijk veel toxisch effect wist te bewerkstelligen in het VK, zijn er tegenwoordig legio "advies" en consultancy bureaus met dergelijke (en nog meer gestoorde) "diensten". Soms zie je dat aan de oppervlakte functioneren alsof het volstrekt normaal en conform is, dan krijg je perikelen als een politieke partij die ineens over een "Nederlandse Belofte" begint te babbelen, als we verder kijken dan is het een moeras van gelieerde agentschappen, pseudo-denk tanks en netwerken verbonden aan alt-rechts en/of corporatistisch-radicaal vectoren.
Welkom in de 21e eeuw. The battlefield isn't that of parliament. It's your mind, your perception. Because at the end of the day, their power boils down to your behaviour.
Lang verhaal kort: rechts en conservatief hebben historisch een soort van ingebouwd probleem met het concept van onderzoeksinstellingen en publiek-wetenschappelijk onderzoek. Dat is niet omdat men de facto toxisch is, dat heeft veel meer er mee te maken dat het altijd stromingen zijn die zich bedienen van breed electoraal draagvlak voor vertegenwoordiging, terwijl de focus voor behartiging juist op uiterst selectieve belangen ligt. Het gaat om het verhaal, het narratief, de perceptie, het richten van gedrag. Afhankelijk van hoe veel invloed het selectief belang uitoefent op het reilen en zeilen ligt er dan laagdrempelig conflict met feiten, toetsing en onderzoek.
In het Nederlandse is er met uitzondering van het normaliseren van neoliberalisme in algemene zin zelfs in dat deel van het spectrum een redelijke balans tussen "eigen" onderzoek en publiek-wetenschappelijk onderzoek. Hier ligt ook bijzondere rol voor de publieke onderzoeksinstellingen die we hebben, zoals het SCP, het zijn mechanismen van niet enkel toetsing, maar ook balans.
Slaat dat echter door naar machtspolitiek, wat uiteindelijk altijd de deur open zet voor radicaal / extreem, dan zie je die verschuiving naar wat geen onderzoek meer is, maar op zijn minst erg marketing en manipulatie.
Dit is absoluut niet uniek aan het Nederlandse. Breed historisch probleem wanneer de deur naar radicaal en extreem opengezet wordt.
Populisme: de weigering van complexiteit en de poging om simplistische antwoorden te formuleren op ingewikkelde vraagstukken middels gebruik van elke mogelijke prikkel van gedrag - i.p.v. moeite te doen voor gezonde participatie.