De duurzame kroeg deel 5

[Fr33z]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 08:59:
[...]

Let wel, het gaat hier om zowel vaste als mobiele airco's. Voor zover ik mij de studie kan herinneren worden er geen dubbelingen geteld. Een woning heeft wel of geen airco - het aantal units is daarin niet relevant in deze studie.


[...]


In mijn netwerk (en die van jouw misschien ook) wordt nu steeds harder geschreeuwd om beter bouwen, zodat we passief met nachtventilatie kunnen koelen - dit terwijl de 25 °C 's nachts steeds vaker wordt aangetikt in het open veld. Urban heating doet daar nog een stap bovenop.

Daarnaast wordt formeel alleen over koelbehoefte gesproken bij gemiddelde binnentemperaturen van 25 °C - een getal vastgesteld in de jaren 80. Dit terwijl studie na studie aangeeft dat dit te hoog is. Voor een goede nachtrust mag de temperatuur bijvoorbeeld niet boven de 23 °C. Aangezien dat meestal de bovenverdieping is, praten we over een gemiddelde binnentemperatuur van 22 °C. Dat is een verdrievoudiging van de koelvraag.

Voor het aardgasvrijprogramma wordt steeds meer gekeken naar MT warmtenetten (70 °C) in plaats van laag temperatuur warmtenetten. Probleem met MT: je kunt er niet mee koelen.

Daarbij worden ook extreme jaren zoals 2026 niet meegenomen - terwijl we dit bijvoorbeeld wel voor verwarming doen.

Het is gewoon schokkend om te zien ho een hele bouw, installatie en energiesector de kop in het zand steekt en zich baseerd op aannames (geen studies!) uit de jaren 80.

Koeling gaat echt een issue worden in dit land.

Ja die schreeuw om beter bouwen herken ik maar ik zie er weinig heil in. al was het alleen maar om het effect dat je noemt dat het snachts gewoon niet ver genoeg afkoelt. en die TO-juli eis is hartstikke leuk maar zodra je zegt "vloerkoeling" dan voldoe je automatisch terwijl dat onzin is. tienduizenden appartementen bouwen we elk jaar die onprettig heet zijn in de zomer maar omdat er vloerkoeling inzit via een WKO voldoet het aan de norm

warmtenetten zie ik ook heel veel vanuit mijn werk inderdaad en loopt helemaal vast. Er wordt gekeken naar MT want dan is je hoofdreden voor een warmtenet, niet je hele huis dik isoleren en overhoop halen/geld in steken, tenminste nog een beetje waar. Alleen verschuif je gewoon de kosten van CAPEX naar OPEX helaas.

de andere route met ZLT-netten is wat mij betreft ook totaal onzinnig. Daar heb je alleen iets aan als je in elke aan te sluiten woning ook het afgiftesysteem aanpakt om koeling te kunnen leveren en dat is weer schreeuwend duur en veel werk per afzonderlijk huis. Kun je veel en veel makkelijker elke woning 1 airco op centrale plek geven.

Dus ja: ZLT zie ik niet gebeuren, MT loopt ook niet heel lekker. en terwijl alle deskundigen en gemeentes hierover nadenken worden ze links ingehaald door de airco's die iedereen alvast koopt. De upside: er zijn dus 1,7 miljoen woningen nu al geschikt voor "hybride" verwarmen: deel uit aardgas en deel uit omgevingswarmte+stroom

[Tommie12]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:52:
[...]


Alleen al vanwege de sterk toenemende isolatiegraad is het een gegeven. En in veel bestaande woningen gewoon noodzakelijk voor een leefbaar binnenklimaat imho.

Ik hoor dat argument over extra opwarming steeds de laatste tijd, maar is dat wel zo'n siginificant effect? Warmte (beter gezegd, de elektrische energie die je extra gebruikt om het te verplaatsen) stijgt meteen op en verdund enorm in de enorme hoeveelheid buitenlucht. Dat doet op meta niveau vrijwel niets. Uiteindelijk wordt sowieso vrijwel alle electriciteit (en olie/gas) omgezet in warmte wanneer het gebruikt wordt. Dan voegt airco relatief weinig toe aan het geheel. Het verwijderen van steeds meer groen/bomen en verstening doet veel meer dan een airco.

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

[dunklefaser]

@RonJ (en @Wozmro) Van de 300 W elektrisch vermogen maakt de airco natuurlijk wat meer koelvermogen en wat het buitendeel moet afgeven is nog een stuk hoger.
Ik laat het aan jullie over om uit te rekenen om welke vermogens het gaat bij een EER van 5.
Tip: Kijk maar naar de berekening van de COP bij een warmtepomp.

[DjoeC]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:44:
[...]

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

[Skyaero]

Mjier schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:42:
[...]
Hoe moeten we dan naar de business case gaan kijken? Het lijkt in Nederland nog niet te lukken om een warmtenet tegen redelijke kosten aan te leggen.

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

[ Voor 19% gewijzigd door Skyaero op 15-07-2026 14:51 ]

[assje]

dunklefaser schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:46:
@RonJ (en @Wozmro) Van de 300 W elektrisch vermogen maakt de airco natuurlijk wat meer koelvermogen en wat het buitendeel moet afgeven is nog een stuk hoger.
Ik laat het aan jullie over om uit te rekenen om welke vermogens het gaat bij een EER van 5.
Tip: Kijk maar naar de berekening van de COP bij een warmtepomp.

Maar voor het vraagstuk van opwarming van de omgeving is dat irrelevant, die energie wordt immers alleen maar een paar meter verplaatst.

Het enige wat netto toegevoegd wordt is het verbruik van de airco en zelfs dat argument gaat niet op in geval van lokale PV opwek.

[ Voor 11% gewijzigd door assje op 15-07-2026 15:03 ]

[Skyaero]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:52:
[...]

Ik hoor dat argument over extra opwarming steeds de laatste tijd, maar is dat wel zo'n siginificant effect?

Er ligt maar 1 (model)studie ten grondslag hiervan: AMS Institute in 2021. Verder praat iedereen elkaar na en is het dus nu als 'probleem' gemarkeerd. Maar de studie van AMS rammelt en verder is er niets.

[Tommie12]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

Maar die zetten al 20% van de ingestraalde warmte/licht om in electriciteit.

Dat heeft een grotere impact dan airco.

[DjoeC]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:57:
[...]

Maar die zetten al 20% van de ingestraalde warmte/licht om in electriciteit.

Dat heeft een grotere impact dan airco.

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

[RonJ]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken.

Dat is dus niet waar, 9/10 zonnepanelen liggen op een dakvlak dat toch al zwart/antraciet was. En niet alleen zetten ze 20% om in elektriciteit, ze weerkaatsen ook meer dan matte oppervlakken en doordat ze een luchtspouw aan de achterkant hebben wordt het onderliggende dak minder heet, koelen ze 's-avonds vrijwel meteen weer af en blijven ze niet zoals keramische materialen de hele nacht opgeslagen warmte afgeven.

[DjoeC]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:07:
[...]


Dat is dus niet waar, 9/10 zonnepanelen liggen op een dakvlak dat toch al zwart/antraciet was.
[...]

Als jik je zo hoor moet je dus sowieso alles eerst wil (licht van kleur) maken, daarna zonnepanelen erop. En als ik je goed begrijp maken witte of zwarte panelen eigenlijk niet uit?

[RonJ]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:44:
[...]

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

Witgeverfde daken dan vooral waar er geen panelen op (kunnen) liggen, anders heeft het niet heel veel zin imho. Hier moet ik ergens de komende 1-2 jaar het EPDM vervangen van mijn overkapping (met panelen), dan gaat er wit EPDM op om dat dat dan toch al vervangen moet worden. Mijn overige platte daken en dakkappellen zijn voorzien van dakramen met daarop in de zomer witte zonnezeilen en vooral waar het maar enigszins pastte zoveel mogelijk PV-panelen.

Het lijkt me niet heel zinvol om voor zo'n 16 euro per m2 al het net vervangen bitumen te gaan voorzien van een coating met chemische rommel om die paar stukjes nog zichtbaar dak om de panelen heen wit te gaan maken. Maargoed, in algemene zin heb je gelijk, dit zit veel meer zoden aan de dijk dan zeuren om airco's die relatief geneuzel in de marge aan warmte produceren.

[IvoB2]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

Die bestaan al (vooral als gevelbekleding) maar het rendement is uiteraard lager (hoe donkerder de kleur van het PV-vlak hoe hoger het rendement).
Ook benieuwd, zeker in een groene omgeving want dat is blijkbaar al een must, hoe lang die "witte daken" - en zeker wanneer het een plat dak betreft - wit blijven.

[ Voor 7% gewijzigd door IvoB2 op 15-07-2026 15:18 ]

[Tommie12]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:15:
[...]


Het lijkt me niet heel zinvol om voor zo'n 16 euro per m2 al het net vervangen bitumen te gaan voorzien van een coating met chemische rommel om die paar stukjes nog zichtbaar dak om de panelen heen wit te gaan maken. Maargoed, in algemene zin heb je gelijk, dit zit veel meer zoden aan de dijk dan zeuren om airco's die relatief geneuzel in de marge aan warmte produceren.

Ik heb ook niet gezegd dat we morgen alles wit moeten gaan maken, maar als er iets vervangen wordt, dan ineens wit of reflecterend...

[RonJ]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:13:
[...]

Als jik je zo hoor moet je dus sowieso alles eerst wil (licht van kleur) maken, daarna zonnepanelen erop. En als ik je goed begrijp maken witte of zwarte panelen eigenlijk niet uit?

Het punt is dat zelfs zwarte zonnepanelen minder warmte produceren dan het bestaande dakvlak. Wit maken moet je dus vooral doen waar geen panelen liggen, anders is het nogal zinloos.

Witte panelen bestaan inmiddels wel, maar er is een reden dat je die bijna niet ziet, het rendement is nogal dramatisch. Slechts 129W/m2. Dus wmb liever zwarte panelen die veel meer elektriciteit opwekken voor de airco.

[Tommie12]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

Allebei kan ook hé.

Ik ben zeker voorstander van bomen en sedum, maar dat gaat je huis onvoldoende koel houden.

[assje]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:15:
Witgeverfde daken dan vooral waar er geen panelen op (kunnen) liggen, anders heeft het niet heel veel zin imho.

Maar, in de winter dragen donkere daken weer een heeeeeeel klein beetje bij aan opwarming (veel minder zoninstraling dan in de zomer uiteraard).

Aangezien we naar een toekomst gaan met overschotten altijd wanneer de zon schijnt kan je dus alsnog vraagtekens hebben bij nut en noodzaak van die witte daken.

De winter is en blijft naar mijn mening een groter probleem (uitdaging) dan de zomer.

[Wozmro]

Ik kom wel eens op industriële daken. En daar zie ik op recentere daken steeds meer witte afwerking.

En daar dan zoveel mogelijk bifacial zonnepanelen op.

[Mjier]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:51:
[...]

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

Eens dat stapelen van risico's niet nodig is. Maar de aanname dat de aansluitingen vanzelf wel komen is erg optimistisch. Een warmtenet is een systeem dat ontworpen is om veel warmte te kunnen vervoeren over een relatief korte afstand. Handig in bebouwde gebieden waar het houd is, of woningen slecht geïsoleerd zijn en dergelijke.

Maar als je een goed geïsoleerd huis hebt is het een hele dure manier om die paar kW die je nodig hebt om het huis op temperatuur te houden naar binnen te halen. Die mensen ga je nooit binnenhalen, als dat het kleine beetje energie gewoon met een warmtepomp uit de lucht kunnen halen. Het lijkt mij daarom onverstandig om op basis van wensdenken een duur warmtenet aan te leggen. En met mij vele anderen gezien de stagnaties in de aanleg.

[overhyped]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:51:
[...]

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

Ik dacht (heb even geen bron, maar we zitten in de kroeg) dat in denemarken warmtenetten ook veel meer eigendom zijn van de bewoners zelf, dus een daadwerkelijk belang om efficient, en goedkoop te zijn vs een commercieel belang om het begrip 'niet duurder dan gas' zo veel mogelijk in je eigen voordeel op te rekken.

[Wozmro]

Ik heb zelf enkele aandelen van een Vlaamse energiecoöperatie die een warmtenet uitbaat.

Warmtenetoostende.be

Levert warmte aan bedrijven, publieke ruimtes en appartementsgebouwen.

Aansluiten van individuele woningen economisch niet haalbaar volgens de eigen website. Er moet voldoende dichtheid zijn.

[esphome]

Uit ervaring kan ik aangeven dat zonnepanelen het dak minder heet laten worden op een heel zonnige dak. Immers het dak onder de panelen krijgt geen zon en kan zo ook geen warmte opslaan en ook doorgeven. Tussen het dak en de zonnepanelen zit ook een afstand en daardoor wordt de warmte van de panelen zelf afgevoerd via convectie, die ook zo het schuine dak die ook amper verwarmt.

Wil je een gebouw minder warmte laten op nemen dan zou je het dak dan helemaal met panelen moeten vol leggen waar de zon direct instraalt.

Voor muren gaat dit minder op en dan zou tweezijdige panelen wat schaduw geven en zo ook meer stroom opwekken.

[DjoeC]

IvoB2 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:16:
[...]

Die bestaan al (vooral als gevelbekleding) maar het rendement is uiteraard lager (hoe donkerder de kleur van het PV-vlak hoe hoger het rendement).
Ook benieuwd, zeker in een groene omgeving want dat is blijkbaar al een must, hoe lang die "witte daken" - en zeker wanneer het een plat dak betreft - wit blijven.

Onze witte verf nog geen jaar, na het 2e jaar begint er mos te groeien. Eigenlijk groeit hier overal mos..... Vermoedelijk aangespoord door veel stikstof in de lucht en in de grond.

[joezzt]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

Ja, je hebt gelijk qua sedum dak en begroeiing, maar qua zonnepanelen niet.
Wij hebben een nieuwbouwhuis in 2018 laten bouwen, zonder dakpannen, volledig zwart EPS dak met 36 zonnepanelen, geen airco's, wel veel plafondventilatoren, buiten-zonwering en veel draai-kiepramen die allemaal 's nachts open kunnen. Het was verbazingwekkend koel/niet-warm in de afgesloten zolder bergruimte zonder Velux-ramen.
Daarna nog wat dakplatanen op het zuidoosten neergezet om de opwarming 's ochtends in de zomer tegen te gaan en klaar is kees.

Oh ja, wat ik ook altijd leuk vind om te vertellen, dat als je als stadsmens buiten gaat wonen je allerlei dingen merkt die je normaal niet opvallen, zoals dat in de zomer de zon opkomt in het noord-oosten en ondergaat in het noord-westen. En dat de mooie lucht-foto's van de ondergaande of opkomende zon veelal komen door condensatie-strepen van vliegtuigen. En als je naar huis fietst het opeens koud wordt als je de stad uit fietst.

[ Voor 19% gewijzigd door joezzt op 15-07-2026 20:08 ]

[harmz]

Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

[martijn v o]

lekkage koelmiddel.

[harmz]

martijn v o schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:39:
lekkage koelmiddel.

als de ac uit staat komt er geen ijs op. Betekend dit dat die alleen maar lekt als die aanstaat? En dat ik dus moet ontdooien en aandraaien?

[SebastiaanPs]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:11:
[...]
als de ac uit staat komt er geen ijs op. Betekend dit dat die alleen maar lekt als die aanstaat? En dat ik dus moet ontdooien en aandraaien?

Je mag daar niet zomaar zelf aan draaien, zit koudemiddel in, waarschijnlijk R32 met GWP 675. Apparaat uitschakelen en installateur bellen! Succes

[ Voor 4% gewijzigd door SebastiaanPs op 26-07-2026 14:04 ]

[harmz]

SebastiaanPs schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:04:
[...]

Je mag daar niet zomaar zelf aan draaien, zit koudemiddel in, waarschijnlijk R32 met GWP 675. Apparaat uitschakelen en installateur bellen! Succes

Je maakt een aanname dat ik niet de juiste certificaten heb zoals stek en fgas. En dat ik in een land woon waar dit verplicht is. Moreel vinger wijzen wordt hier niet gewaardeerd.

Maar mijn vraag blijft staan

[ Voor 9% gewijzigd door harmz op 26-07-2026 14:47 ]

[harmz]

Dubbel

[ Voor 97% gewijzigd door harmz op 26-07-2026 14:47 ]

[martijn v o]

kom op het als jezelf fgas certificaat hebt hoef je de vraag hier ook niet te stellen, dan was het al gefixt.

[harmz]

martijn v o schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:45:
kom op het als jezelf fgas certificaat hebt hoef je de vraag hier ook niet te stellen, dan was het al gefixt.

Waar zeg ik dat ik die certificaten heb?

[esphome]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:36:
Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Als naar de warmtewisselaar kijkt aan de zijkant en achterkant staat er daar ook ijs op, aan de onderzijde van die?

Anders de airco een tijdje uitzetten en dan opnieuw opstarten als alles weer op temperatuur is gekomen.

Update: was er laat bij en ik lees nu dat het een lek is.

[ Voor 3% gewijzigd door esphome op 26-07-2026 15:02 ]

[rube]

@harmz hier impliceer je dat je wel de certificaten hebt of dat je niet in een land woont waar dit verplicht is:

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:41:
[...]
Je maakt een aanname dat ik niet de juiste certificaten heb zoals stek en fgas.

En over het land:

En dat ik in een land woon waar dit verplicht is.

Aangezien dit een Nederlandstalig topic is, is die aanname natuurlijk ook best logisch. Bovendien heb je in het verleden aangegeven dat je in Friesland woonde. Als die aanname niet (meer) klopt, kan dat ook vriendelijk uitgelegd worden. Je komt tenslotte hier voor hulp.

[ Voor 3% gewijzigd door rube op 26-07-2026 14:58 ]

[Andrehj]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:36:
Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

Je kunt deze vraag beter stellen in het juiste topic over lucht/lucht warmtepompen: Lucht/lucht warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen - #2 (even aangenomen dat het hier de buitenunit van een airco betreft).
Anders in het topic over L/W: Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11

[ Voor 11% gewijzigd door Andrehj op 26-07-2026 15:01 ]

[orange.x]

1 offerte nu voorlopig binnen voor de omzetting. Wel grappig om gesprekken te voeren met verschillende partijen en hun overwegingen qua installatie te horen en ook wat ze wel en niet benoemen. Zo gaf de ene aan van airco prima, maar wil deze het liefst zo installeren dat de condensafvoer dmv zwaartekracht werkt want dat scheelt een pompje en pompjes gaan toch vaak als 1e stuk etc. Andere partij heeft het er niet over. De ene partij zegt ja, liggend vat kan ook, de andere zegt ja, liggend kan als je wilt maar doen we eigenlijk niet want duurder, minder efficient maar dan wel adviseren om de buitenunits op de uitbouw te zetten waardoor het leidingwerk richting de binnenunit voor de warmtepomp veel verder is dan wanneer de dakkapel daarvoor gebruikt wordt bijvoorbeeld. Maar daar werd weer aangegeven dat ze de dakkapel eigenlijk niet meer willen gebruiken vanwege klachten over geluidsproductie of resonantie.

Maar, ik ga binnenkort nog even nameten met een soort malletje om te kijken of een vat van 60cm doorsnee niet toch ook in het washok erbij past naast de wasmachine en droger. Ik vermoed van wel namelijk. Dat zou de beste oplossing zijn in ieder geval qua vat. En of ze dan wel of niet op de uitbouw of de dakkapel achter komen. Ik denk dat je best wel wat maatregelen kan nemen tegen resonantie. True, voor onderhoud of problemen is het wel ongunstiger natuurlijk dat zoiets op de dakkapel staat en niet op de uitbouw. Maar dat is een risico dat je dan moet incalculeren..

Ik had even een andere vraag nog. Is er niet ergens gewoon een heel simpel overzicht bij een of andere vergelijkingssite die gewoon een overzicht toont van de kale leveringstarieven voor stroom en of gas? Leuk al die berekeningen van ja zoveel per maand met zoveel cashback jadieja. Het mooiste zou zijn als er gewoon een tabel uitrolt waarbij de leveringstarieven staan in normaal- en daltarief en evt iets met kosten of vergoeding voor teruglevering (al zal dat laatste wel mee gaan vallen).
^^ Als ik nou gewoon alleen het stroomverbruik meeneem in de berekening en gas even loslaat dan kan ik gewoon kijken naar de nieuwe situatie, misschien is dat wel de oplossing. Die paar maanden gasverbruik zal het ene of andere leverancier niet zoveel gaan doen.

[ Voor 6% gewijzigd door orange.x op 28-07-2026 10:36 ]

[SebastiaanPs]

orange.x schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 10:32:
1 offerte nu voorlopig binnen voor de omzetting. Wel grappig om gesprekken te voeren met verschillende partijen en hun overwegingen qua installatie te horen en ook wat ze wel en niet benoemen. Zo gaf de ene aan van airco prima, maar wil deze het liefst zo installeren dat de condensafvoer dmv zwaartekracht werkt want dat scheelt een pompje en pompjes gaan toch vaak als 1e stuk etc. Andere partij heeft het er niet over. De ene partij zegt ja, liggend vat kan ook, de andere zegt ja, liggend kan als je wilt maar doen we eigenlijk niet want duurder, minder efficient maar dan wel adviseren om de buitenunits op de uitbouw te zetten waardoor het leidingwerk richting de binnenunit voor de warmtepomp veel verder is dan wanneer de dakkapel daarvoor gebruikt wordt bijvoorbeeld. Maar daar werd weer aangegeven dat ze de dakkapel eigenlijk niet meer willen gebruiken vanwege klachten over geluidsproductie of resonantie.

Maar, ik ga binnenkort nog even nameten met een soort malletje om te kijken of een vat van 60cm doorsnee niet toch ook in het washok erbij past naast de wasmachine en droger. Ik vermoed van wel namelijk. Dat zou de beste oplossing zijn in ieder geval qua vat. En of ze dan wel of niet op de uitbouw of de dakkapel achter komen. Ik denk dat je best wel wat maatregelen kan nemen tegen resonantie. True, voor onderhoud of problemen is het wel ongunstiger natuurlijk dat zoiets op de dakkapel staat en niet op de uitbouw. Maar dat is een risico dat je dan moet incalculeren..

Ik had even een andere vraag nog. Is er niet ergens gewoon een heel simpel overzicht bij een of andere vergelijkingssite die gewoon een overzicht toont van de kale leveringstarieven voor stroom en of gas? Leuk al die berekeningen van ja zoveel per maand met zoveel cashback jadieja. Het mooiste zou zijn als er gewoon een tabel uitrolt waarbij de leveringstarieven staan in normaal- en daltarief en evt iets met kosten of vergoeding voor teruglevering (al zal dat laatste wel mee gaan vallen).
^^ Als ik nou gewoon alleen het stroomverbruik meeneem in de berekening en gas even loslaat dan kan ik gewoon kijken naar de nieuwe situatie, misschien is dat wel de oplossing. Die paar maanden gasverbruik zal het ene of andere leverancier niet zoveel gaan doen.

Kun je niet beter even een eigen topic aanmaken volgens de template in de L/W warmtepomp FAQ hier? Het ik-wil-een-warmtepomp FAQ topic Dan hoeft niet iedereen terug te zoeken wat je eigenlijk wilt, wat je warmtevraag en afgiftesysteem zijn etc etc, waardoor je kwalitatief betere reacties krijgt.

Verder snap ik de ‘maar’ niet: die installateur (de ‘andere partij’) heeft twee goede punten: (1) een liggend vat is echt duurder en minder efficiënt en (2) een warmtepomp op een dakkapel is echt een slecht idee, ook al is het leidingwerk korter en de installatie daardoor iets goedkoper.

Over het plaatsen van een warmtepomp op een dakkapel, lees dit eens: Schaaferr in "Weheat warmtepompen" en dit: SebastiaanPs in "Weheat warmtepompen" Ik zou persoonlijk nooit het risico nemen als er in die kamer geslapen wordt of ooit gaat worden.

[Sportmind]

assje schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:18:
[...]


Nee juist niet; type D houdt die "ovenlucht" juist buiten. Buiten 30 graden binnen 20 graden krijg je ventilatielucht van zeg 22 graden ipv 30 graden.

Plus dat sommige wtw's een zomer-ventilatiestand hebben, waarmee je in de nacht op een efficiente manier koelere buitenlucht naar binnen haalt. De WTW functie wordt in die modus uitgeschakeld.

[PASware]

Ik ben mijn pa aan het helpen om een nieuwe meterkast uit te zoeken, via de configurator van Elektramat, en wij stuiten op iets wat we niet helemaal begrijpen, mede getriggerd vanwege een discussie die ik hier in 2022 ook had, waarbij een aardlek die ik toen voor mijn PV had afgeraden werd door @Xander:

Dat is een spanningsafhankelijke aardlekautomaat. Volgens de huidige NEN1010 mag die alleen worden gebruikt als de aardlekbeveiliging niet nodig is voor foutbescherming, oftewel als de aardcircuitimpedantie dermate laag is dat een installatieautomaat voldoende is voor foutbescherming. Volgens de nieuwe NEN1010:2020 mogen ze überhaupt niet meer worden toegepast.

Goede kans dat deze automaat dus überhaupt niet geplaatst had mogen worden, maar blijkbaar zijn ze favoriet bij de PV-installateurs.

Wat is de vraag?
We proberen een meterkast van ABB samen te stellen o.b.v. alamats en bij de configurator heb je optie voor een PV Alamat, de ABB aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255180R3165), wat een 2 DIN brede alamat is.
Maar is er ook een ABB Componenten aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255163R3165). Dat ook een 300ma Type A alamat is, maar dan 1 DIN breed.

Wat is het verschil tussen beiden, naast de afmetingen. En welke is geschikt voor de omvormer?

Toentertijd werd de Schneider Electric aardlekautomaat B16 30mA 1-fase (1P+N) 6kA (R9D01616) hier goedgekeurd en heb ik die zelf in bezit. Deze zou dus ipv ABB gebruikt kunnen worden?!

[ Voor 8% gewijzigd door PASware op 03-08-2026 09:11 ]

[Xander]

PASware schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:09:
We proberen een meterkast van ABB samen te stellen o.b.v. alamats en bij de configurator heb je optie voor een PV Alamat, de ABB aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255180R3165), wat een 2 DIN brede alamat is.
Maar is er ook een ABB Componenten aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255163R3165). Dat ook een 300ma Type A alamat is, maar dan 1 DIN breed.

Wat is het verschil tussen beiden, naast de afmetingen. En welke is geschikt voor de omvormer?

Toentertijd werd de Schneider Electric aardlekautomaat B16 30mA 1-fase (1P+N) 6kA (R9D01616) hier goedgekeurd en heb ik die zelf in bezit. Deze zou dus ipv ABB gebruikt kunnen worden?!

Alle 3 de aardlekautomaten die je linkt zijn spanningsonafhankelijk en zijn in de basis geschikt voor PV (mits de omvormer 6mA DC lekstroomdetectie heeft en dus achter Type A mag en de nominaalstroom matcht uiteraard).

Bij ABB is alleen de DSN201E aardlekautomaat spanningsafhankelijk.

[PASware]

Xander schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:52:
[...]

Alle 3 de aardlekautomaten die je linkt zijn spanningsonafhankelijk en zijn in de basis geschikt voor PV (mits de omvormer 6mA DC lekstroomdetectie heeft en dus achter Type A mag en de nominaalstroom matcht uiteraard).

Bij ABB is alleen de DSN201E aardlekautomaat spanningsafhankelijk.

Dank voor het snelle antwoord en fijn om te weten dat ze alle 3 mogen. Ik zie geen reden om voor de 2-DIN ABB te gaan en dus juist wel voor de 1-DIN ABB, puur omdat het ruimte scheelt. de PV omvormer is een Goodwe gw 2500 xs g3 en volgens de datasheet zit er een lekstroom beveiliging in, dus zou moeten voldoen. Dank!

[dunklefaser]

Uit een (lobby)onderzoek van de ANWB:
‘Thuisbatterij dreigt kloof tussen huishoudens te vergroten’.
Willen ze inkomensafhankelijke subsidie?
Volgens de ANWB kost een thuisaccu ook ca. €750/kWh opslagcapaciteit.

[ Voor 21% gewijzigd door dunklefaser op 06-08-2026 11:16 ]

[Tommie12]

dunklefaser schreef op donderdag 6 augustus 2026 @ 09:36:
Uit een (lobby)onderzoek van de ANWB:
‘Thuisbatterij dreigt kloof tussen huishoudens te vergroten’.
Willen ze inkomensafhankelijke subsidie?

No shit sherlock...

Dachten ze nu echt dat leefloners in een huurhuis PV en batterijen gingen kopen?

Als die dingen gesubsidieerd worden geef je altijd geld uit aan mensen die het strict genomen niet nodig hebben, maar het soms wel doen met dat duwtje in de rug... In elk geval, in België zijn die subsidies sterk ingekort, en niet meer beschikbaar voor hogere inkomens.

Laat ons hopen dat het onderzoek niet gesubsidieerd werd...

[Maasluip]

De huurhuizen hier in het dorp hebben al vrijwel allemaal zonnepanelen. Een batterij is nog roerend goed, dus die kun je zelf wel aanschaffen.

Uiteraard gaat dat niet op voor mensen die in de stad in een flat wonen.

[Tommie12]

Maasluip schreef op donderdag 6 augustus 2026 @ 09:57:
De huurhuizen hier in het dorp hebben al vrijwel allemaal zonnepanelen. Een batterij is nog roerend goed, dus die kun je zelf wel aanschaffen.

Uiteraard gaat dat niet op voor mensen die in de stad in een flat wonen.

En die hebben ook niks aan een batterij....

[IvoB2]

Maasluip schreef op donderdag 6 augustus 2026 @ 09:57:
De huurhuizen hier in het dorp hebben al vrijwel allemaal zonnepanelen. Een batterij is nog roerend goed, dus die kun je zelf wel aanschaffen.

Uiteraard gaat dat niet op voor mensen die in de stad in een flat wonen.

In een huurhuis wonen niet altijd hoofdzakelijk leefloners.
In een nabijgelegen (Belgische) stad is hier bv. een volledige sociale wijk voorzien van PV en thuisbatterijen. De huurders zelf hebben hierdoor geen extra investeringskost maar wel een lagere energierekening.
De PV-productie wordt verdeeld over alle woningen binnen de wijk. Dit om te voorkomen dat huurders met een groter dakopp. en/of gunstigere oriëntatie meer voordeel zouden hebben dan huurders met een ongunstige (PV) ligging.
De batterijen dienen om de stroom die niet direct verbruikt kan worden binnen de wijk te houden voor indirect verbruik. Het initiële plan was om dat te doen via energiedelen maar dat was duurder dan thuisbatterijen (en masse) plaatsen.Bij energiedelen ging de energieleverancier immers met de grootste winsten lopen en niet de wijkbewoners.

Het kan dus wel degelijk in de stad en in een huurwoning. De wil moet er alleen zijn en genoeg instanties/vrijwilligers die het initiatief oppakken en in daden omzetten.

[ Voor 32% gewijzigd door IvoB2 op 06-08-2026 19:30 ]

[FransvWoerkom]

Tommie12 schreef op donderdag 6 augustus 2026 @ 11:07:
[...]

En die hebben ook niks aan een batterij....

Waarom niet? In een flat in de stad kun je ook stroom opslaan als die goedkoop is, en gebruiken als die duur is. Met als bijkomend voordeel dat je ook nog stroom hebt als het net uitvalt.

[Tommie12]

FransvWoerkom schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 01:33:
[...]

Waarom niet? In een flat in de stad kun je ook stroom opslaan als die goedkoop is, en gebruiken als die duur is. Met als bijkomend voordeel dat je ook nog stroom hebt als het net uitvalt.

Die prijsverschillen en het aantal momenten per jaar zijn echt veel te beperkt om een batterij te betalen. Als je ze geen 200 keer per jaar vol kan laten lopen op zonneenergie (of bijna gratis) en ze dezelfde dag terug leeg trekt is het echt geen goede investering.

[hanev001]

FransvWoerkom schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 01:33:
[...]

Waarom niet? In een flat in de stad kun je ook stroom opslaan als die goedkoop is, en gebruiken als die duur is. Met als bijkomend voordeel dat je ook nog stroom hebt als het net uitvalt.

De marge hiervoor is meestal te klein, zeker na verrekening van laad en ontlaad verlies.

Dat je nog stroom hebt na het uitvallen van het net is iets dat zeker niet standaard is. Sommige batterijen hebben een optie om daar rechtstreeks een paar apparaten op aan te sluiten maar je kan je hele huis niet daarop aansluiten zonder speciale voorziening in de meterkast. En dat is natuurlijk nog afgezien van het punt dat de batterij op het moment van net uitval wel opgeladen moet zijn.

[IvoB2]

Wanneer je een PiB plaatst in de technische ruimte (van bv. een stadsappartement) en deze (monofasig) aansluit op een afzonderlijke kring levert deze toch terug aan alle kringen in de woning en bijgevolg ook aan alle elektrische verbruikers in de woning?
Lijkt me dan (bij nieuwbouw) al redelijk standaard.

Ik ben bezig met een stadsappartement in aanbouw en heb toch maar een extra stopcontact met eigen kring op het buitenterras voorzien en een dubbel stopcontact met eigen kring in de technische ruimte onder de automatenkast en een datakabel tussen de digitale meter in de gemeenschappelijke technische ruimte en de eigen automatenkast in de eigen technische ruimte.
De relatief minieme kosten voor deze extra voorzieningen wegen niet op tegen de eventuele extra werken later (als het dan zelfs nog mogelijk zou zijn).
Een PiB met een opslagvolume van bv. 14 kWh heb je nu al onder de 4000 € (een verwaarloosbare kost in het geheel van een nieuwbouwappartement).
Uiteraard hou je dan altijd een ondermarge opslag beschikbaar om bij onbeschikbaarheid net de verbruikers van elektriciteit te voorzien. Dat hoort nu eenmaal bij het werken met een thuisaccu.

Kan zijn dat je er wat langer over doet om dat "terug te verdienen". Maar waar je wel al zeker van kan zijn is dat elektriciteit die je niet stuurbaar van het net afneemt zich sowieso nooit zal terug verdienen.

[ Voor 9% gewijzigd door IvoB2 op 09-08-2026 09:38 ]

[reneeke1970]

FransvWoerkom schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 01:33:
[...]

Waarom niet? In een flat in de stad kun je ook stroom opslaan als die goedkoop is, en gebruiken als die duur is. Met als bijkomend voordeel dat je ook nog stroom hebt als het net uitvalt.

Zeker waar,maar natte vinger gok.....dat gebeurt 150 dagen per jaar. Maar nu de laatste twee maanden is het smiddags 13 laden en avonds voor 30/35 gebruiken,dus ja het heeft zeker voordelen. Maar tvt zal vast hoger dan tien jaar zijn. Met een paneeltje aan de balustrade zou het harder opschieten.

[dunklefaser]

"Neue Gaskraftwerke für KI: Enormer CO₂-Anstieg befürchtet"
De CO₂-uitstoot van de US-stroomproductie zou met ca. een derde kunnen stijgen als 99 geplande [inefficiëntere] gascentrales voor KI-Datacenters online gaan.
Amazon heeft een gascentrale in de planning voor een reusachtig KI-datacenter
met een uitstoot van maximaal 33 miljoen ton koolstofdioxide per jaar.

Iets(je) anders - de CO uitstoot van de veenbrand in België vanuit de ruimte gezien.

[ Voor 16% gewijzigd door dunklefaser op 19-08-2026 18:54 ]

[Andrehj]

dunklefaser schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 18:49:
Iets(je) anders - de CO uitstoot van de veenbrand in België vanuit de ruimte gezien.

Die veenbrand heeft net een uiterst duurzaam buitje gehad, daar valt door de brandweer niet tegenaan te blussen:

[Tommie12]

Andrehj schreef op woensdag 19 augustus 2026 @ 19:37:
[...]

Die veenbrand heeft net een uiterst duurzaam buitje gehad, daar valt door de brandweer niet tegenaan te blussen:
[Afbeelding]

[dunklefaser]

De ondergrondse veenbrand trekt zich voorlopig niet veel aan van het water aan de oppervlakte.
En de CO uitstoot natuurlijk ook niet - bij windstilte zou je in het gebied een koolstofmonoxidevergiftiging kunnen oplopen.

[IvoB2]

FransvWoerkom schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 01:33:
[...]

Waarom niet? In een flat in de stad kun je ook stroom opslaan als die goedkoop is, en gebruiken als die duur is. Met als bijkomend voordeel dat je ook nog stroom hebt als het net uitvalt.

Je moet die "goedkope" stroom niet afwegen tegen de "dure" stroom (bij een dynamisch contract) maar tegen de kost van de stroom van een vast contract die 24/7 hetzelfde is.
En hoe minder elektriciteit je op een jaar verbruikt hoe langer het duurt voor je de kostprijs van een batterij door dat verschil er dan nog uitkrijgt.

[phicoh]

IvoB2 schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 08:27:
Je moet die "goedkope" stroom niet afwegen tegen de "dure" stroom (bij een dynamisch contract) maar tegen de kost van de stroom van een vast contract die 24/7 hetzelfde is.
En hoe minder elektriciteit je op een jaar verbruikt hoe langer het duurt voor je de kostprijs van een batterij door dat verschil er dan nog uitkrijgt.

Dat lijkt me iets tekort door de bocht:
- Als de zon schijnt is stroom in het weekend vaak erg goedkoop met een dynamisch contract. Dus bij een vast contract moet je die besparing meenemen als extra kosten.
- In Nederland is er grote kans dat netbeheertarieven variabel worden. Dan krijg je ook met een vast contract met forse prijsschommelingen te maken.

[IvoB2]

Of dat "kort door de bocht" is hangt van de eigen situatie af.
Wanneer de zon in het WE schijnt (of op een andere dag tijdens de middaguren) heb ik helemaal geen goedkope stroom nodig uit het net want dan heb ik zelf gratis stroom in overvloed ter beschikking.

Uiteraard maak je de rekening over een heel jaar.
De kost van een batterij en/of de uren (en seizoenen) dat de kwartierprijzen dynamisch hoger zijn dan de stroomkost bij een vast contract moet je dan eveneens meenemen in de totale prijs en niet enkel de focus leggen op de uren in het WE tijdens de zomermaanden dat de dynamische prijzen lager zijn.
Maak je gebruik van een batterij om van de goedkoopste uren gebruik te maken (en de duurste te ontlopen) moet je ook nog eens de kost van de omzetverliezen erbij rekenen.
Doe je het rechtstreeks zonder opslagmogelijkheden moet je telkens voor je verbruik al rekening houden met de goedkope en dure uren. En laat de duurdere uren nu doorgaans aan bod komen wanneer er vanuit de huishoudens de grootste vraag naar energie uit het net is.

Het is nu nog steeds zomer. Maar de vaste stroomprijs is nu al meer uren goedkoper dan de goedkopere uren van een dynamisch contract (toch in Vlaanderen en bij een goedkoop vast energiecontract).

Ik weet niet hoe ze het in NL gaan inrichten maar de nettarieven hebben hier geen invloed op de stroomprijs (in de vergelijking tussen contracten). De overheadkosten zijn immers gelijk voor ieder type energiecontract. De stroomcomponent kan verschillen tussen variabel, vast, dynamisch, vverschillende aanbieders maar de ovverheadkosten niet.
Daar komt nog bij dat een deel van de netbelasting hier berekend wordt op vermogen. Wil je op korte tijd veel goedkope stroom binnenhalen bespaar je een beetje op de kWh prijs maar geef je dat aan de andere zijde weer uit aan een hoger capacititstarief (berekend op kwartiervermogen).

[ Voor 13% gewijzigd door IvoB2 op 20-08-2026 11:04 ]

[phicoh]

IvoB2 schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 10:50:
Of dat "kort door de bocht" is hangt van de eigen situatie af.
Wanneer de zon in het WE schijnt (of op een andere dag tijdens de middaguren) heb ik helemaal geen goedkope stroom nodig uit het net want dan heb ik zelf gratis stroom in overvloed ter beschikking.

Ik weet niet hoe ze het in NL gaan inrichten maar de nettarieven hebben hier geen invloed op de stroomprijs (in de vergelijking tussen contracten). De overheadkosten zijn immers gelijk voor ieder type energiecontract. De stroomcomponent kan verschillen tussen variabel, vast, dynamisch, vverschillende aanbieders maar de ovverheadkosten niet.
Daar komt nog bij dat een deel van de netbelasting hier berekend wordt op vermogen. Wil je op korte tijd veel goedkope stroom binnenhalen bespaar je een beetje op de kWh prijs maar geef je dat aan de andere zijde weer uit aan een hoger capacititstarief (berekend op kwartiervermogen).

De originele opmerking was dat ook in een flat een accu zou kunnen helpen. Ik neem aan dat de gemiddelde flat geen PV heeft.

Het plan dat in Nederland op tafel ligt is er een waarin de dag opgedeelt wordt in blokken en dat per blok een ander nettarief geldt. Met een ook een verschil tussen zomer en winter.

Dan levert het verplaatsen van stroom ook met een vast contract voordeel op, maar vooral, het maakt een vast contract in de avond relatief gezien duurder t.o.v. de inkoopprijs overdag met een dynamisch tarief. Dat levert dan meer opbrengt op voor een accu.

[IvoB2]

phicoh schreef op donderdag 20 augustus 2026 @ 11:24:
De originele opmerking was dat ook in een flat een accu zou kunnen helpen. Ik neem aan dat de gemiddelde flat geen PV heeft.

Inderdaad.
Vandaar mijn opmerking over meerdere scenario's als mogelijkheid.
Ik neem ook aan dat een flat - zeker een nieuwbouwflat - ook minder elektriciteit zal verbruiken dan een woning.
Hoe goedkoper het afgesloten energiecontract en hoe lager de benodigde netafname hoe kleiner de delta om in een flat een accu te laten renderen.

Dan levert het verplaatsen van stroom ook met een vast contract voordeel op, maar vooral, het maakt een vast contract in de avond relatief gezien duurder t.o.v. de inkoopprijs overdag met een dynamisch tarief. Dat levert dan meer opbrengt op voor een accu.

Dat er bij een dynamisch contract uren zullen zijn dat de stroom goedkoper is dan bij een vast contract betwist ik ook niet.
Ik kijk op jaarbasis.
Heb je geen PV en ga je op de goedkoopste uren de accu vullen met netstroom om de duurste uren te ontlopen moet je accu al voldoende opslagvolume hebben al die duurdere uren te overbruggen. Bij de prijs van die goedkope uren moet je dan ook nog de omzettingsverliezen rekenen. Is dat 10% dan moet je bij de goedkoopste uren al minstens 10% extra kosten bijrekenen.
En het ligt voor de hand dat wanneer je een heel duur vast contract gaat vergelijken met de dynamische prijzen dat dit al vlug in het voordeel van dynamisch is. Maar dan ben je jezelf in het ootje aan het nemen.
Ga dus eerst op zoek naar het goedkoopste vast energiecontract, kijk dan naar je jaarverbruik, neem dan de gemiddelde prijzen van een dynamisch energiecontract plus de verliezen over een accu, neem de investeringskost in de accu mee en bereken dan of het sop de kool nog waard is.

En als het sop economisch nog nauwelijks de kool waard is wat is er dan zo duurzaam aan de combinatie van een thuisaccu met een dynamisch contract in ergelijking met een vast contract zonder accu?

Er zullen vast wel situaties zijn waar het wel uitkan.
Maar omdat te berekenen hou je beter rekening met alle parameters ipv aan cherry picking te doen.

Om het wat aanschouwelijker voor te stellen:
Stel je zit op een flat en verbruikt per jaar 1500 kWh.
De stroomcomponent van je vast energiecontract kost je 10 cent/kWh.
Je slaagt er gemiddeld in om dynamisch aan 5 cent/kWh in te kopen.
Je zet daar een PiB accu voor in met een investeringskost van 2000 €

De energiecomponent van een ast contract kost je op jaarbasis dan 150 €.
Dynamisch kost je dat 75€
Bij 10 accuverliezen kost je dat 82€.
De besparing op de jaarlijkse stroomcomponent is dan 68 €.
De TVT van een accu van 2000 € bedraagt dan 29 jaar.

Uiteraard kan je meer of minder verbruiken, een duurder of goedkoper energiecontract af sluiten, door dynamisch heel kort op de bal te spelen nog goedkoper inkopen (maar dat betwijfel ik ten zeerste), een goedkopere PiB inkopen (maar doorgaans zakt dan ook het aantal goedkope kWh dat je daar kan in opslaan), enz.
Maar volgens je eigen situatie pas je dan de parameters aan en krijg je al een eerste beeld of het sop de kool waard is.

Mijn mening is dat een thuisaccu alleen een beetje duurzaam is wanneer ze maximaal op eigen duurzame stroom geladen wordt waarbij je altijd zeker bent van de oorsprong van de elektriciteit.

[ Voor 29% gewijzigd door IvoB2 op 20-08-2026 13:00 ]

[Roamor]

Een heugelijke dag, mijn oudste omvormer, een Sunnyboy 2500, is volwassen geworden.

Verwachting was dat hij een jaar of 12 mee zou gaan, maar is vandaag 18 geworden. 42413kWh in de 65416 uur dat hij aan het werk is geweest.

[Tommie12]

Roamor schreef op vrijdag 21 augustus 2026 @ 19:18:
[Afbeelding]

Een heugelijke dag, mijn oudste omvormer, een Sunnyboy 2500, is volwassen geworden.

Verwachting was dat hij een jaar of 12 mee zou gaan, maar is vandaag 18 geworden. 42413kWh in de 65416 uur dat hij aan het werk is geweest.

Nice! Die van mij mag sinds dit jaar sex hebben en bier drinken. Die is 16 geworden. Past wel bij het kroeg thema dacht ik.

[GudZ]

Tommie12 schreef op zaterdag 22 augustus 2026 @ 11:10:
[...]

Nice! Die van mij mag sinds dit jaar sex hebben en bier drinken. Die is 16 geworden. Past wel bij het kroeg thema dacht ik.

Bier is 18+ inmiddels. Maar fijn dat het allemaal nog naar behoren werkt.

[Tommie12]

GudZ schreef op zaterdag 22 augustus 2026 @ 22:44:
[...]

Bier is 18+ inmiddels. Maar fijn dat het allemaal nog naar behoren werkt.

(Nog) niet in België.

Maar idd, dingen werken langer dan verwacht.

[GudZ]

Bij ons wordt zandcement gestort en de vloerenman zn pomp stopte afgelopen vrijdag. Nu gaat hij morgenochtend weer door. De uitbouw kwam een dilitaties dus dat hij daar is gestopt, prima.

Maar hij heeft in dit voorste deel al zandcement gestrooid, dit is grotendeels gehard en gekorreld.

Vraag:
Moet ik van hem verwachten dat hij dit uitschraapt, afvoert en nieuw zandcement hierop gooit, of kan hij hierop doorsmeren? Ik maak me zorgen om de hechting tussen dit losse spul en hetgene dat hij er nog bovenop gaat storten.

[wmeester]

GudZ schreef op maandag 24 augustus 2026 @ 10:41:
Bij ons wordt zandcement gestort en de vloerenman zn pomp stopte afgelopen vrijdag. Nu gaat hij morgenochtend weer door. De uitbouw kwam een dilitaties dus dat hij daar is gestopt, prima.

Maar hij heeft in dit voorste deel al zandcement gestrooid, dit is grotendeels gehard en gekorreld.

Vraag:
Moet ik van hem verwachten dat hij dit uitschraapt, afvoert en nieuw zandcement hierop gooit, of kan hij hierop doorsmeren? Ik maak me zorgen om de hechting tussen dit losse spul en hetgene dat hij er nog bovenop gaat storten.

[Afbeelding]

Zit je in het goed topic?
Zandcement plakt prima op elkaar. Het is geen beton en heeft ook niets te houden. Ik zie nog minstens een cm wat erbovenop komt. Dat moet geen probleem zijn. Hooguit de bestaande laag goed natmaken voor een betere hechting.

[GudZ]

wmeester schreef op maandag 24 augustus 2026 @ 11:21:
[...]

Zit je in het goed topic?
Zandcement plakt prima op elkaar. Het is geen beton en heeft ook niets te houden. Ik zie nog minstens een cm wat erbovenop komt. Dat moet geen probleem zijn. Hooguit de bestaande laag goed natmaken voor een betere hechting.

Ik had het klussers of vloerverwarming topic beter kunnen kiezen inderdaad. Ik heb er vertrouwen in dat het goedkomt, die man smeert al 30 jaar vloeren maar probeer wel zeker te weten. Er komt idd nog 2cm op.

[Skyaero]

Iemand ooit nog meegedaan met WindShareFund? Zeg maar dag tegen je geld

https://www.nu.nl/economi...-met-23-miljoen-euro.html

De FIOD heeft woensdag drie panden doorzocht in een onderzoek naar grootschalige beleggingsfraude. Charles Ratelband zou sinds 2020 meer dan 23 miljoen euro hebben opgehaald bij beleggers. Dat geld is spoorloos verdwenen.

Het gaat om het bedrijf Windsharefund van ondernemer Charles Ratelband uit Arnhem, zoon van de bekende Nederlander Emile Ratelband, zeggen bronnen van NU.nl.

[jurgen purgen]

Skyaero schreef op donderdag 27 augustus 2026 @ 14:09:
Iemand ooit nog meegedaan met WindShareFund? Zeg maar dag tegen je geld

https://www.nu.nl/economi...-met-23-miljoen-euro.html


[...]

Tjakka

[Dreamvoid]

zijn website draait nog: https://charlesratelband.nl

[ScreamGT]

Ik sta echt versteld dat deze man zoveel heeft weten weg te sluizen. 23 Miljoen euro is geen kattenpis.

Waarom ik dan zo versteld sta? In 2012 heb ik een poos met hem samengewerkt in een hotel. Hij werkte daar in de ontbijtbrigade en deed vooral het opstarten in de vroege ochtend gedurende het weekend. In de omgang erg ontwijkend en communicatief bijzonder zwak.

[dunklefaser]

@Skyaero Laat maar waaien! Met (gebakken) lucht geld verdienen gebeurt wel vaker.

[Maasluip]

Oud nieuws: Haven van Vlissingen krijgt accuproject van 1400 megawattuur

Ik was er zaterdag, daar staan heel wat Tesla Megapacks nu, het is te zien op Google Maps maar nog niet op streetview.

[Wozmro]

Auke Hoekstra heeft zijn studie over semi-autonome decentrale energiesystemen uit.

https://holons.energy/netcongestiestudie/

[ Voor 47% gewijzigd door Wozmro op 04-09-2026 09:25 ]

[dunklefaser]

De herfst begint - de bladeren vallen (door de droogte?) en de energieprijzen ...?
De (tijdelijke?) boodschap is helaas:
"Vast energiecontract honderden euro’s duurder dan in februari"
"Gasprijs stijgt naar hoogste niveau sinds begin 2023" (25.08.2026)

26 augustus was de kale gasprijs € 0,67/m³, bij Vattenfall kostte de kuub € 1,61.
Het lijkt er op dat de gasprijs voorlopig niet (veel) gaat dalen.
Per 4 september is de gasprijs € 1,71 per kuub (vast jaarcontract Vattenfall).
Vaste energiecontracten zijn actueel ca. € 500-600 duurder dan in januari (Independer.nl).
Netbeheer gas wordt ook snel duurder: + € 600 in 2030?

Of dit echt klopt?: "Energierekening stijgt naar 2.400 euro, 61 procent consumenten bang rekening niet te kunnen betalen." - Lijkt me iets overdreven.
De gasprijs gaat ook weer dalen - volgend jaar misschien.

[Wozmro]

De kans is klein dat gas nog goedkoper wordt. (is het dat ooit geweest?)

- De vaste kosten van het distributiesysteem moeten gedeeld worden over steeds minder afnemers.

- Geopolitiek moet er een steeds grotere risicopremie ingerekend worden voor de aankoop van gas.

[antonboonstra]

Wozmro schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 09:20:
Auke Hoekstra heeft zijn studie over semi-autonome decentrale energiesystemen uit.

https://holons.energy/netcongestiestudie/


[Afbeelding]

Komende weken wil ik "buzz" en kamervragen scheppen (debat "energie voor huishoudens" op 24 september). Alle hulp welkom! Of je nu handig bent met socials, journalist, kamerlid/fractiemedewerker of beleidsambtenaar: mail naar auke at zenmo punt com en dan voeg ik je toe naar ons signal groepje.

— Auke Hoekstra (@aukehoekstra.bsky.social) 3 september 2026

[dunklefaser]

Wozmro schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 19:11:
De kans is klein dat gas nog goedkoper wordt. (is het dat ooit geweest?)

- De vaste kosten van het distributiesysteem moeten gedeeld worden over steeds minder afnemers.

- Geopolitiek moet er een steeds grotere risicopremie ingerekend worden voor de aankoop van gas.

De verschillen in Europa zijn al relatief groot als je deze statistiek wil geloven. Niet alleen in NL stijgen de "Netzentgelte".

[ Voor 10% gewijzigd door dunklefaser op 04-09-2026 19:42 ]

[BarryH]

antonboonstra schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 19:30:
[...]

[Bluesky]

De cijfers in de media lijken mij optimistisch, maar lokale aansturing moet er komen. Hoe doe je mee zonder je aan een cloud eco systeem over te leveren?

[Wozmro]

De netbeheerder geeft die info door naar je energieleverancier? En als eindgebruiker kan je de (lokale) info die voor jezelf van belang is ook zelf bekijken of gebruiken via het portaal van de netbeheerder?

En andere externe partijen kunnen ook aan die data mits je toestemming heeft.

[IvoB2]

Ik weet niet hoe het in NL werkt maar in Vlaanderen mag de kwartierdata van je DM door de netbeheerder zonder je toestemming niet doorgeven worden aan externe partijen, zelfs niet aan je energieleverancier. Die krijgt alleen inzicht in de maandtotalen na vervallen termijn.

Wens je meer details (zoals de kwartierdata) te delen moet je via het portaal van de netbeheerder meetregime 3 activeren en dit expliciet telkens voor iedere begunstigde en dat wordt gelogd in je eigen portaal. Daar staat ook een beperkte gebruiksduur op waar je zelf actie voor moet ondernemen om die telkens voor verval terug te verlengen.

[ Voor 48% gewijzigd door IvoB2 op 04-09-2026 22:58 ]

[antonboonstra]

IvoB2 schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 22:53:
Ik weet niet hoe het in NL werkt maar in Vlaanderen mag de kwartierdata van je DM door de netbeheerder zonder je toestemming niet doorgeven worden aan externe partijen, zelfs niet aan je energieleverancier. Die krijgt alleen inzicht in de maandtotalen na vervallen termijn.

Wens je meer details (zoals de kwartierdata) te delen moet je via het portaal van de netbeheerder meetregime 3 activeren en dit expliciet telkens voor iedere begunstigde en dat wordt gelogd in je eigen portaal. Daar staat ook een beperkte gebruiksduur op waar je zelf actie voor moet ondernemen om die telkens voor verval terug te verlengen.

Lastig als je een dynamische energieleverancier hebt. Die zal toch, zolang het contract loopt, continu toegang moeten hebben tot je kwartierdata.

[Sport_Life]

Skyaero schreef op donderdag 27 augustus 2026 @ 14:09:
Iemand ooit nog meegedaan met WindShareFund? Zeg maar dag tegen je geld

https://www.nu.nl/economi...-met-23-miljoen-euro.html


[...]

Volgens Ratelband is het een groot misverstand.

Volgens Ratelband komt ‘het beeld dat in de media is geschetst, totaal niet overeen met de feiten’. Dat staat in een nieuwsbrief die alle beleggers ontvangen.

Ratelband zegt het onderzoek van de Fiod van met vertrouwen af te wachten. ‘Er is naar onze mening in overeenstemming met alle wet- en regelgeving gehandeld, waarbij wij ons doorlopend hebben laten bijstaan door professionals.’ Ratelband zegt dat er sprake is van een misverstand. ‘Onze advocaten zijn bezig om deze situatie zo snel en effectief mogelijk te adresseren.’

Ik vind de mensen die hebben geïnvesteerd ook wel een beetje naïef. Volgens die website is hij een ervaren belegger, maar op zijn LinkedIn staan 2 bedrijven RREG (Ratelband Real Estate Group) en die andere..

[ Voor 10% gewijzigd door Sport_Life op 05-09-2026 11:50 ]

[IvoB2]

antonboonstra schreef op zaterdag 5 september 2026 @ 11:35:
[...]

Lastig als je een dynamische energieleverancier hebt. Die zal toch, zolang het contract loopt, continu toegang moeten hebben tot je kwartierdata.

Niets lastig aan.
Voor een dynamisch contract kies je nl. zelf en één van de voorwaarden om het contract te kunnen aangaan is dat je de leverancier dan toestemming geeft tot regime 3 (uitlezen kwartierdata).

[murphsy]

Inmiddels alweer twee weekjes geleden heeft de lokale-Tweakers laadpaalspecialist hier een Zaptec Go 2 geplaatst, dus nu met het nazomer-zonnetje nog gratis de EV opladen. Eind oktober wordt onze aansluiting verzwaard, dan zou een warmtepomp eindelijk mogelijk moeten zijn... Maar na 4 offertes nog geen aanbieder onder de € 22k (geen leuke Nibe ofzo, gewoon Mitsubishi Ecodan Monoblock). Dan kan zelfs met de huidige gasprijzen de cv-ketel beter blijven hangen ...

Ik had verwacht dat de warmtepompen met de jaren goedkoper zouden worden, zoals je met de meeste techniek (bijv. zonnepanelen) wel ziet. Waarom gebeurt dit bij de warmtepompen eigenlijk niet?

[MisterMailman]

murphsy schreef op zondag 6 september 2026 @ 13:01:
Waarom gebeurt dit bij de warmtepompen eigenlijk niet?

Vraag en aanbod: veel mensen willen een WP en (nog) weinig aanbod van installateurs l. De kosten zitten vooral in het werk, niet het apparaat.
De kosten van het apparaat blijven vrij hoog door de subsidie heb ik soms het idee. En ook maar net welke versie je koopt natuurlijk

Wellicht zit ik er naast, maar dit is beetje mijn beeld.
Ook de reden dat ik mijn eigen installatie zelf heb uitgedacht en deels zelf heb aangelegd. Vooral het uitdenken en voorbereiden scheelt een hoop installatiewerk en dus kosten.
Zie Warmtepomp + warmtepompboiler: check op plan gevraagd

[ Voor 26% gewijzigd door MisterMailman op 06-09-2026 13:07 ]

[BarryH]

murphsy schreef op zondag 6 september 2026 @ 13:01:
Inmiddels alweer twee weekjes geleden heeft de lokale-Tweakers laadpaalspecialist hier een Zaptec Go 2 geplaatst, dus nu met het nazomer-zonnetje nog gratis de EV opladen. Eind oktober wordt onze aansluiting verzwaard, dan zou een warmtepomp eindelijk mogelijk moeten zijn... Maar na 4 offertes nog geen aanbieder onder de € 22k (geen leuke Nibe ofzo, gewoon Mitsubishi Ecodan Monoblock). Dan kan zelfs met de huidige gasprijzen de cv-ketel beter blijven hangen ...

Ik had verwacht dat de warmtepompen met de jaren goedkoper zouden worden, zoals je met de meeste techniek (bijv. zonnepanelen) wel ziet. Waarom gebeurt dit bij de warmtepompen eigenlijk niet?

maak maar een topic aan cf. de template in het ik wil een warmtepomp faq topic. 12k na isde is normaal voor een 7kW bij -7 of -10 warmtepomp incl 200l boiler

[murphsy]

Ja die subsidie blijft altijd lastig, zodra je gaat subsidiëren weet je dat een deel van dat geld voor een soort prijsverhogende druk gaat zorgen. De enige 'goedkope' partij die we hebben gehad was Quatt, maar in verband met onderhoud wil ik een lokale installateur.

Toch jammer dat de markt nog niet echt beweegt.

@BarryH het zit hem puur in een installateur vinden, we weten wat we nodig hebben - al veel over uitgezocht (mede hier op t.net ). We hebben ±9 kW nodig en een 300L boiler. Alleen de offertes zijn toch steevast het dubbele

Ik postte hier omdat ik benieuwd ben of we 'de markt' zien bewegen, en zo nee waarom niet.


@MisterMailman mooi topic en wat een mooie uitkomst. Moest vooral gniffelen om je opmerking over het waterdicht maken van leidingen, dat heb ik hier meermaals moeten doen (elke kamer had een wasbak, die hebben wij allemaal verwijderd)... en dat is een soort talent inderdaad. Je kan tien keer exact dezelfde stappen doorlopen, en dan werkt het 3x.

[ Voor 21% gewijzigd door murphsy op 06-09-2026 13:20 ]

[Antonl91]

murphsy schreef op zondag 6 september 2026 @ 13:01:
Inmiddels alweer twee weekjes geleden heeft de lokale-Tweakers laadpaalspecialist hier een Zaptec Go 2 geplaatst, dus nu met het nazomer-zonnetje nog gratis de EV opladen. Eind oktober wordt onze aansluiting verzwaard, dan zou een warmtepomp eindelijk mogelijk moeten zijn... Maar na 4 offertes nog geen aanbieder onder de € 22k (geen leuke Nibe ofzo, gewoon Mitsubishi Ecodan Monoblock). Dan kan zelfs met de huidige gasprijzen de cv-ketel beter blijven hangen ...

Ik had verwacht dat de warmtepompen met de jaren goedkoper zouden worden, zoals je met de meeste techniek (bijv. zonnepanelen) wel ziet. Waarom gebeurt dit bij de warmtepompen eigenlijk niet?

Toen ik meerdere offertes opvroeg schrok ik ook van de prijzen. Uiteindelijk zelf de warmtepomp gehaald en via marktplaats installateurs gevonden die een monoblock konden installeren.

De totale kosten, voor subsidie lagen op zo'n 6.5k. Ik heb zelf het schema aangeleverd en het enige nadeel is dat ik nog geen voorziening heb voor warm water, dus die kosten gaan er nog bijkomen ooit.

[murphsy]

@Antonl91 dat is nogal een verschil met wat ik hier aangeboden krijg zeg. Marktplaats beunhazen durf ik na een paar erg slechte ervaringen niet meer aan, bovendien wil ik graag een lokaal aan te spreken installateur die ook het onderhoud op zich neemt

Maar nogmaals - het ging mij over de marktbeweging: waarom wordt de warmtepomp eerder duurder dan goedkoper? Het lijkt mij een groeimarkt, met techniek die nog ontwikkelt (en mogelijk efficienter wordt) en de stijgende gasprijzen zijn perfecte gratis continu reclame...

[BarryH]

Ik zie redelijk constante prijzen.

De huidige gasprijzen leiden ongetwijfeld tot volle agenda’s

[blissard]

Wozmro schreef op vrijdag 4 september 2026 @ 09:20:
Auke Hoekstra heeft zijn studie over semi-autonome decentrale energiesystemen uit.

https://holons.energy/netcongestiestudie/


[Afbeelding]

Ik heb het stuk gelezen en verbaasde me nogal over het gemak waarmee de Volkskrant dit overneemt.

Het vergelijk met internet. Wat wil Auke hiermee zeggen?

"De intelligentie zit niet in de kabel." -> Nee, dank je de koekoek. Alsof iemand denkt dat dat bij stroom anders is. Daarnaast: "Het duurde in de jaren negentig lang voordat telecombedrijven dat begrepen. Die bleven vooral kabels trekken". -> Daar zijn ze na dit tijd ook gewoon mee doorgegaan. Mijn conclusie: ook bij internet / datadiensten wordt vol ingezet op uitbreiding van de netcapaciteit. Niet onlogisch dit ook bij stroom te doen?

Dan de sturing door netbeheerders op het stroom verbruik: de magische oplossing is een "apparaatje" dat er voor zorgt dat we de afname van stroom keurig verspreiden over de dag. En als het dan heel koud wordt, dan "koop je alvast thermo ondergoed".

Echt, met dit soort vrienden heb je geen vijanden nodig.

[RonJ]

murphsy schreef op zondag 6 september 2026 @ 13:22:
@Antonl91 dat is nogal een verschil met wat ik hier aangeboden krijg zeg. Marktplaats beunhazen durf ik na een paar erg slechte ervaringen niet meer aan, bovendien wil ik graag een lokaal aan te spreken installateur die ook het onderhoud op zich neemt

Maar nogmaals - het ging mij over de marktbeweging: waarom wordt de warmtepomp eerder duurder dan goedkoper? Het lijkt mij een groeimarkt, met techniek die nog ontwikkelt (en mogelijk efficienter wordt) en de stijgende gasprijzen zijn perfecte gratis continu reclame...

Er zijn ook webshops die (het laatste stukje van- of hele) installaties voor redelijke prijzen aanbieden, bijv. klimate. Als je zelf handig bent (op eh, tweakers zaten we toch?) is het sowieso een no-brainer om het leidingwerk zelf te doen en alleen het evt. F-gassen of inbedrijfstellingsdeel laten doen door een specialist, voor de kosten van het leidingwerk ombouwen bij de huidige prijzen, kan bijna iedereen hier wel een maand onbetaald vrij nemen en nog steeds veel goedkoper uit zijn.

En onderhoud is meer een verdienmodelletje voor de garantie en een premie voor voorrang bij storingen. Ook daar kunnen bepaalde webshops wel eens een goede middenweg zijn. Het "onderhoud" zelf stelt echt bijzonder weinig voor, magneetfiltertje uitspoelen en de buitenunit schoonmaken. Dan mis je hooguit het controleren van de F-gas drukken, maar problemen daarmee kan je ook detecteren door je pomp goed uit te lezen.

Op de markt zie je vooral dat de vraag nog steeds in enorme mate het aanbod overstijgt, installateurs (en dat geldt voor meer bouw/technische specialisten) lopen compleet over in het werk en blijven dus maar steeds meer vragen (en de wat lastigere situaties afhouden of van een echt-geen-zin-in prijsopgave voorzien) en kunnen dan nog steeds heel makkelijk een volle agenda krijgen. Ik zie daar ook niet heel snel een correctie in komen voorlopig.

[ Voor 4% gewijzigd door RonJ op 06-09-2026 15:29 ]

[IvoB2]

blissard schreef op zondag 6 september 2026 @ 15:24:
Dan de sturing door netbeheerders op het stroom verbruik: de magische oplossing is een "apparaatje" dat er voor zorgt dat we pas zorgen dat we de afname van stroom keurig verspreiden over de dag. En als het dan heel koud wordt, dan "koop je alvast thermo ondergoed".

Echt, met dit soort vrienden heb je geen vijanden nodig.

Het is - mijn mening - uiteraard ook veel duurzamer om je bij koude wat warmer te kleden en de binnentemperatuur wat lager te houden dan volop te stoken om in je korte broek en T-shirt kunnen rond te lopen wanneer het buiten de stenen uit de grond vriest.

[blissard]

IvoB2 schreef op zondag 6 september 2026 @ 15:37:
[...]

Het is - mijn mening - uiteraard ook veel duurzamer om je bij koude wat warmer te kleden en de binnentemperatuur wat lager te houden dan volop te stoken om in je korte broek en T-shirt kunnen rond te lopen wanneer het buiten de stenen uit de grond vriest.

Zeker waar. En sturing op capaciteit van het net is heel verstandig en technisch zeker mogelijk. Gaat ook gewoon gebeuren dus dat maakt de nieuwswaarde ook nog eens heel beperkt.

Het gaat mij om de opmerkingen die hij maakt en dat in het licht van de gigantische uitbreidingen van stroomvraag die we zien.

In mijn ogen doet dit stuk twee ongewenste dingen

1 het suggereert dat het verwarmen van woningen door wetenschappers niet zo belangrijk wordt gevonden. “Je trekt maar een trui aan”. Oh en daar boven op: het wordt prijs gestuurd. Het geldt dus niet voor de rijken.

2 het geeft partijen de mogelijkheid om de net gestarte inhaalslag in het elektriciteitsnet te vertragen. “Met betere sturing is dat niet nodig”

[ Voor 7% gewijzigd door blissard op 06-09-2026 15:55 ]

[IvoB2]

~~

blissard schreef op zondag 6 september 2026 @ 15:49:

Zeker waar. En sturing op capaciteit van het net is heel verstandig en technisch zeker mogelijk. Gaat ook gewoon gebeuren dus dat maakt de nieuwswaarde ook nog eens heel beperkt.

Dat gebeurt hier in Vlaanderen al sinds 1/1/2023.
Maar niet technisch maar economisch en niet zo heel verstandig (want 24/7 dezelfde "vermogensboete" en niet volgens vraag- en aanbod gestuurd). Maar het is al een begin (met ook de nodige aangestuurde weerstand door getoeter van enkelingen).

Mijn mening is overigens ook dat je met betere (gespreide) sturing op vermogen (de pieken in vermogensvraag op het net zijn het probleem, niet zozeer een gebrek aan beschikbaar volume over de tijd) de problemen op het net op een veel goedkopere manier kan oplossen dan laten we een heel net uitbreiden op basis van die paar piekuren per dag.

En gaan de gezinnenindividueel dan ook nog eens inzetten op gespreide vermogensvraag ipv bv. "ik wil op elk moment van de dag mijn EV aan 22 kW kunnen laden") waardoor je door nieuwe technieken (in te bouwen, beschikbaar zijn ze allemaal al) al toe kan met een 1x10 A aansluiting ipv 3 x 25 A maakt dat op het terrein al een heel groot verschil.
Maar ook de huidige netbeheerders (en politici) zitten blijkbaar nog altijd vast in overwegend denken in een centraal productiesysteem ipv een decentraal productiesysteem gecombineerd met allerlei technieken om vermogensraag te spreiden en niet in pieken aan te leveren.

De overgang naar elektrificatie moet dan ook helemaal niet afgeremd worden.
Je moet wel beheerders, bestuurders en gezinnen anders leren denken en leren omgaan met een nieuwe (gewenste) realiteit.
Technisch allemaal al lang geen probleem meer. Maar die "roest" tussen die twee oren en de ingebakken weerzin tegen elke (grote) verandering zijn het echte probleem.

[Kalentum]

blissard schreef op zondag 6 september 2026 @ 15:49:
[...]
2 het geeft partijen de mogelijkheid om de net gestarte inhaalslag in het elektriciteitsnet te vertragen. “Met betere sturing is dat niet nodig”

Niets mis mee met aansturen. En in het interview (want dat is het) komt ook aan de orde dat mensen hiervoor beloond zouden moeten worden. En dan is er toch niets mis mee? Als jij graag op elk moment van de dag op volle kracht je EV wil kunnen opladen, prima. Maar als iemand anders ervoor kiest om het laden van een EV uit handen te geven en daar wat compensatie voor krijgt, dan is dat goedkoper dan het kopen en installeren van kabels.

En duurzamer.

Uitbreiden van het net is een middel, geen doel. En als we dat doel op een andere manier (goedkoper) ook kunnen bereiken, waarom doen we dat dan niet.

[ Voor 9% gewijzigd door Kalentum op 06-09-2026 16:27 ]

[Wozmro]

blissard schreef op zondag 6 september 2026 @ 15:24:
[...]

Ik heb het stuk gelezen en verbaasde me nogal over het gemak waarmee de Volkskrant dit overneemt.

Het vergelijk met internet. Wat wil Auke hiermee zeggen?

"De intelligentie zit niet in de kabel." -> Nee, dank je de koekoek. Alsof iemand denkt dat dat bij stroom anders is. Daarnaast: "Het duurde in de jaren negentig lang voordat telecombedrijven dat begrepen. Die bleven vooral kabels trekken". -> Daar zijn ze na dit tijd ook gewoon mee doorgegaan. Mijn conclusie: ook bij internet / datadiensten wordt vol ingezet op uitbreiding van de netcapaciteit. Niet onlogisch dit ook bij stroom te doen?

Dan de sturing door netbeheerders op het stroom verbruik: de magische oplossing is een "apparaatje" dat er voor zorgt dat we de afname van stroom keurig verspreiden over de dag. En als het dan heel koud wordt, dan "koop je alvast thermo ondergoed".

Echt, met dit soort vrienden heb je geen vijanden nodig.

Die laatste zin is misschien ietsje overdreven?

Het basisidee is dat het toekomstige energiesysteem zal bestaan uit heel veel microgrids die ook een tijd zelfstandig kunnen werken.

Vooral dat laatste is een verschil met hoe we het nu normaal vinden.

En zelfs vandaag maken we al veelvuldig gebruik van al dan niet zelfstandig werkende microgrids zonder dat we er veel bij stilstaan.

Behalve de schaal is er geen verschil tussen een microgrid in je smartphone en eentje van vele GW ergens in de woestijn. En het maakt ook niet uit hoe groot ze zijn, je kan ze met elkaar connecteren en laten samenwerken.

De gelijkenissen met patronen in de wiskunde en in de natuur (fractals) zijn eigenlijk best wel treffend als je er over nadenkt.

Door een energiesysteem zo te ontwerpen wordt het robuuster en minder storingsgevoelig.

[BarryH]

Het heeft lang geduurd voordat netbeheerders zichtbaar aan de gang gingen met netbenutting. In het holon traject zit veel stelligheid omdat al jaren de netbeheerders de boot een beetje afhouden. Dat heeft voorzover ik het kan zien vooral te maken met professionals die van mensen buiten hun vakgebied nieuwe inzichten aangereikt krijgen. De meesten reageren dan een beetje geergerd ipv open en geinteresseerd. Daarnaast is een idee natuurlijk niet zomaar gerealiseerd. zeker niet bij netwerken die nog uit de analoge tijd komen en veel LS trafo's die alleen een sleepmeter hebben.

Inmiddels zijn er wel nieuwe ontwikkelingen (en mensen) bij de netbeheerders en gebeurt daar ook het nodige wat gelukkig ook zichtbaar begint te worden.

[RonJ]

BarryH schreef op zondag 6 september 2026 @ 20:17:
Het heeft lang geduurd voordat netbeheerders zichtbaar aan de gang gingen met netbenutting. In het holon traject zit veel stelligheid omdat al jaren de netbeheerders de boot een beetje afhouden. Dat heeft voorzover ik het kan zien vooral te maken met professionals die van mensen buiten hun vakgebied nieuwe inzichten aangereikt krijgen. De meesten reageren dan een beetje geergerd ipv open en geinteresseerd. Daarnaast is een idee natuurlijk niet zomaar gerealiseerd. zeker niet bij netwerken die nog uit de analoge tijd komen en veel LS trafo's die alleen een sleepmeter hebben.

Inmiddels zijn er wel nieuwe ontwikkelingen (en mensen) bij de netbeheerders en gebeurt daar ook het nodige wat gelukkig ook zichtbaar begint te worden.

Dat doet me denken aan wat Drew Baglino (ex tesla, nu met Heron Power bezig met solid state HV/MV transformatoren en next gen switchgear) zei over hoe netbeheerders werken in onderstaande (verder vooral tot dit tijdstip wat tegenvallende) podcast.

Vrij vertaald: Netbeheerders hebben geen enkel incentive om slimmer en efficienter met het net om te gaan. Netbeheerders in het hele westen (en daarmee de hele keten van leveranciers en aannemers eromheen) krijgen hun status en budgetten afgemeten op een sterk gereguleerde taak en dat was enkele decennia lang, geen groei, pas op de winkel. Dan krijg je steeds duurder en complexer wordende vervangingstrajectjes, met ook nauwelijks enige innovatie in de hardware.

Nu ineens na decennia stagnatie de volumes op het net enorm stijgen, is het enige trucje wat ze uit reflex daar kunnen en willen bedenken, dat wat ze altijd gedaan hebben, kabeltjes en huisjes erbij maken. Dat is toevallig ook het enige trucje dat hun bestuurders meer budget, middelen en status geeft. Dan willen ze dus helemaal niet horen van een of andere hoogleraar dat dat misschien wel helemaal niet zo grootschalig hoeft, of van een of andere hippe tech startup dat het technisch helemaal anders kan. Als ze maar wel heel anders gaan werken en zichzelf compleet opnieuw uitvinden. Dat is wel het laatste wat ze uit zichzelf willen.