De duurzame kroeg deel 5

[Fr33z]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 08:59:
[...]

Let wel, het gaat hier om zowel vaste als mobiele airco's. Voor zover ik mij de studie kan herinneren worden er geen dubbelingen geteld. Een woning heeft wel of geen airco - het aantal units is daarin niet relevant in deze studie.


[...]


In mijn netwerk (en die van jouw misschien ook) wordt nu steeds harder geschreeuwd om beter bouwen, zodat we passief met nachtventilatie kunnen koelen - dit terwijl de 25 °C 's nachts steeds vaker wordt aangetikt in het open veld. Urban heating doet daar nog een stap bovenop.

Daarnaast wordt formeel alleen over koelbehoefte gesproken bij gemiddelde binnentemperaturen van 25 °C - een getal vastgesteld in de jaren 80. Dit terwijl studie na studie aangeeft dat dit te hoog is. Voor een goede nachtrust mag de temperatuur bijvoorbeeld niet boven de 23 °C. Aangezien dat meestal de bovenverdieping is, praten we over een gemiddelde binnentemperatuur van 22 °C. Dat is een verdrievoudiging van de koelvraag.

Voor het aardgasvrijprogramma wordt steeds meer gekeken naar MT warmtenetten (70 °C) in plaats van laag temperatuur warmtenetten. Probleem met MT: je kunt er niet mee koelen.

Daarbij worden ook extreme jaren zoals 2026 niet meegenomen - terwijl we dit bijvoorbeeld wel voor verwarming doen.

Het is gewoon schokkend om te zien ho een hele bouw, installatie en energiesector de kop in het zand steekt en zich baseerd op aannames (geen studies!) uit de jaren 80.

Koeling gaat echt een issue worden in dit land.

Ja die schreeuw om beter bouwen herken ik maar ik zie er weinig heil in. al was het alleen maar om het effect dat je noemt dat het snachts gewoon niet ver genoeg afkoelt. en die TO-juli eis is hartstikke leuk maar zodra je zegt "vloerkoeling" dan voldoe je automatisch terwijl dat onzin is. tienduizenden appartementen bouwen we elk jaar die onprettig heet zijn in de zomer maar omdat er vloerkoeling inzit via een WKO voldoet het aan de norm

warmtenetten zie ik ook heel veel vanuit mijn werk inderdaad en loopt helemaal vast. Er wordt gekeken naar MT want dan is je hoofdreden voor een warmtenet, niet je hele huis dik isoleren en overhoop halen/geld in steken, tenminste nog een beetje waar. Alleen verschuif je gewoon de kosten van CAPEX naar OPEX helaas.

de andere route met ZLT-netten is wat mij betreft ook totaal onzinnig. Daar heb je alleen iets aan als je in elke aan te sluiten woning ook het afgiftesysteem aanpakt om koeling te kunnen leveren en dat is weer schreeuwend duur en veel werk per afzonderlijk huis. Kun je veel en veel makkelijker elke woning 1 airco op centrale plek geven.

Dus ja: ZLT zie ik niet gebeuren, MT loopt ook niet heel lekker. en terwijl alle deskundigen en gemeentes hierover nadenken worden ze links ingehaald door de airco's die iedereen alvast koopt. De upside: er zijn dus 1,7 miljoen woningen nu al geschikt voor "hybride" verwarmen: deel uit aardgas en deel uit omgevingswarmte+stroom

[Tommie12]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:52:
[...]


Alleen al vanwege de sterk toenemende isolatiegraad is het een gegeven. En in veel bestaande woningen gewoon noodzakelijk voor een leefbaar binnenklimaat imho.

Ik hoor dat argument over extra opwarming steeds de laatste tijd, maar is dat wel zo'n siginificant effect? Warmte (beter gezegd, de elektrische energie die je extra gebruikt om het te verplaatsen) stijgt meteen op en verdund enorm in de enorme hoeveelheid buitenlucht. Dat doet op meta niveau vrijwel niets. Uiteindelijk wordt sowieso vrijwel alle electriciteit (en olie/gas) omgezet in warmte wanneer het gebruikt wordt. Dan voegt airco relatief weinig toe aan het geheel. Het verwijderen van steeds meer groen/bomen en verstening doet veel meer dan een airco.

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

[dunklefaser]

@RonJ (en @Wozmro) Van de 300 W elektrisch vermogen maakt de airco natuurlijk wat meer koelvermogen en wat het buitendeel moet afgeven is nog een stuk hoger.
Ik laat het aan jullie over om uit te rekenen om welke vermogens het gaat bij een EER van 5.
Tip: Kijk maar naar de berekening van de COP bij een warmtepomp.

[DjoeC]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:44:
[...]

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

[Skyaero]

Mjier schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:42:
[...]
Hoe moeten we dan naar de business case gaan kijken? Het lijkt in Nederland nog niet te lukken om een warmtenet tegen redelijke kosten aan te leggen.

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

[ Voor 19% gewijzigd door Skyaero op 15-07-2026 14:51 ]

[assje]

dunklefaser schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:46:
@RonJ (en @Wozmro) Van de 300 W elektrisch vermogen maakt de airco natuurlijk wat meer koelvermogen en wat het buitendeel moet afgeven is nog een stuk hoger.
Ik laat het aan jullie over om uit te rekenen om welke vermogens het gaat bij een EER van 5.
Tip: Kijk maar naar de berekening van de COP bij een warmtepomp.

Maar voor het vraagstuk van opwarming van de omgeving is dat irrelevant, die energie wordt immers alleen maar een paar meter verplaatst.

Het enige wat netto toegevoegd wordt is het verbruik van de airco en zelfs dat argument gaat niet op in geval van lokale PV opwek.

[ Voor 11% gewijzigd door assje op 15-07-2026 15:03 ]

[Skyaero]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:52:
[...]

Ik hoor dat argument over extra opwarming steeds de laatste tijd, maar is dat wel zo'n siginificant effect?

Er ligt maar 1 (model)studie ten grondslag hiervan: AMS Institute in 2021. Verder praat iedereen elkaar na en is het dus nu als 'probleem' gemarkeerd. Maar de studie van AMS rammelt en verder is er niets.

[Tommie12]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

Maar die zetten al 20% van de ingestraalde warmte/licht om in electriciteit.

Dat heeft een grotere impact dan airco.

[DjoeC]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:57:
[...]

Maar die zetten al 20% van de ingestraalde warmte/licht om in electriciteit.

Dat heeft een grotere impact dan airco.

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

[RonJ]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken.

Dat is dus niet waar, 9/10 zonnepanelen liggen op een dakvlak dat toch al zwart/antraciet was. En niet alleen zetten ze 20% om in elektriciteit, ze weerkaatsen ook meer dan matte oppervlakken en doordat ze een luchtspouw aan de achterkant hebben wordt het onderliggende dak minder heet, koelen ze 's-avonds vrijwel meteen weer af en blijven ze niet zoals keramische materialen de hele nacht opgeslagen warmte afgeven.

[DjoeC]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:07:
[...]


Dat is dus niet waar, 9/10 zonnepanelen liggen op een dakvlak dat toch al zwart/antraciet was.
[...]

Als jik je zo hoor moet je dus sowieso alles eerst wil (licht van kleur) maken, daarna zonnepanelen erop. En als ik je goed begrijp maken witte of zwarte panelen eigenlijk niet uit?

[RonJ]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:44:
[...]

Dit dus.

De zon levert op piekmomenten 1000W per m2. Mijn airco op volle kracht gaat 2kW toevoegen, maar mijn dakoppervlak is 120m2. En zelfs op de heetste dagen gaat ze niet makkelijke boven de 500W opgenomen vermogen.

En we weten intussen dat stenen die 1000W straling voor het grootste deel gaat absorberen overdag om ook 's nachts nog wat uit te stralen. Die airco is dus grotendeels verwaarloosbaar...

Bomen, groendaken of witgeverfde daken hebben we nodig, en dat gecombineerd met meer en meer plekken waar regenwater kan infiltreren.

Witgeverfde daken dan vooral waar er geen panelen op (kunnen) liggen, anders heeft het niet heel veel zin imho. Hier moet ik ergens de komende 1-2 jaar het EPDM vervangen van mijn overkapping (met panelen), dan gaat er wit EPDM op om dat dat dan toch al vervangen moet worden. Mijn overige platte daken en dakkappellen zijn voorzien van dakramen met daarop in de zomer witte zonnezeilen en vooral waar het maar enigszins pastte zoveel mogelijk PV-panelen.

Het lijkt me niet heel zinvol om voor zo'n 16 euro per m2 al het net vervangen bitumen te gaan voorzien van een coating met chemische rommel om die paar stukjes nog zichtbaar dak om de panelen heen wit te gaan maken. Maargoed, in algemene zin heb je gelijk, dit zit veel meer zoden aan de dijk dan zeuren om airco's die relatief geneuzel in de marge aan warmte produceren.

[IvoB2]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:47:
[...]

Klinkt dus ook alsof we witte zonnepanelen nodig hebben ipv zwarte....

Die bestaan al (vooral als gevelbekleding) maar het rendement is uiteraard lager (hoe donkerder de kleur van het PV-vlak hoe hoger het rendement).
Ook benieuwd, zeker in een groene omgeving want dat is blijkbaar al een must, hoe lang die "witte daken" - en zeker wanneer het een plat dak betreft - wit blijven.

[ Voor 7% gewijzigd door IvoB2 op 15-07-2026 15:18 ]

[Tommie12]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:15:
[...]


Het lijkt me niet heel zinvol om voor zo'n 16 euro per m2 al het net vervangen bitumen te gaan voorzien van een coating met chemische rommel om die paar stukjes nog zichtbaar dak om de panelen heen wit te gaan maken. Maargoed, in algemene zin heb je gelijk, dit zit veel meer zoden aan de dijk dan zeuren om airco's die relatief geneuzel in de marge aan warmte produceren.

Ik heb ook niet gezegd dat we morgen alles wit moeten gaan maken, maar als er iets vervangen wordt, dan ineens wit of reflecterend...

[RonJ]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:13:
[...]

Als jik je zo hoor moet je dus sowieso alles eerst wil (licht van kleur) maken, daarna zonnepanelen erop. En als ik je goed begrijp maken witte of zwarte panelen eigenlijk niet uit?

Het punt is dat zelfs zwarte zonnepanelen minder warmte produceren dan het bestaande dakvlak. Wit maken moet je dus vooral doen waar geen panelen liggen, anders is het nogal zinloos.

Witte panelen bestaan inmiddels wel, maar er is een reden dat je die bijna niet ziet, het rendement is nogal dramatisch. Slechts 129W/m2. Dus wmb liever zwarte panelen die veel meer elektriciteit opwekken voor de airco.

[Tommie12]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

Allebei kan ook hé.

Ik ben zeker voorstander van bomen en sedum, maar dat gaat je huis onvoldoende koel houden.

[assje]

RonJ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:15:
Witgeverfde daken dan vooral waar er geen panelen op (kunnen) liggen, anders heeft het niet heel veel zin imho.

Maar, in de winter dragen donkere daken weer een heeeeeeel klein beetje bij aan opwarming (veel minder zoninstraling dan in de zomer uiteraard).

Aangezien we naar een toekomst gaan met overschotten altijd wanneer de zon schijnt kan je dus alsnog vraagtekens hebben bij nut en noodzaak van die witte daken.

De winter is en blijft naar mijn mening een groter probleem (uitdaging) dan de zomer.

[Wozmro]

Ik kom wel eens op industriële daken. En daar zie ik op recentere daken steeds meer witte afwerking.

En daar dan zoveel mogelijk bifacial zonnepanelen op.

[Mjier]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:51:
[...]

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

Eens dat stapelen van risico's niet nodig is. Maar de aanname dat de aansluitingen vanzelf wel komen is erg optimistisch. Een warmtenet is een systeem dat ontworpen is om veel warmte te kunnen vervoeren over een relatief korte afstand. Handig in bebouwde gebieden waar het houd is, of woningen slecht geïsoleerd zijn en dergelijke.

Maar als je een goed geïsoleerd huis hebt is het een hele dure manier om die paar kW die je nodig hebt om het huis op temperatuur te houden naar binnen te halen. Die mensen ga je nooit binnenhalen, als dat het kleine beetje energie gewoon met een warmtepomp uit de lucht kunnen halen. Het lijkt mij daarom onverstandig om op basis van wensdenken een duur warmtenet aan te leggen. En met mij vele anderen gezien de stagnaties in de aanleg.

[overhyped]

Skyaero schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:51:
[...]

We stapelen in Nederland risico, op risico op risico. Daardoor nemen de kosten voor de eindgebruiker toe, die vervolgens niet aan dat warmtenet wil. - precies een van de risico's die men probeert te vermijden. Niemand wil de risicodrager zijn. In Denemarken dragen de gemeenten de risico's, waardoor de non-profit warmtebedrijven tegen zeer lage kosten kunnen investeren en kunnen starten, zonder eerst een volloopanalyse te moeten doen. Die aansluitingen komen vanzelf wel.

Ik dacht (heb even geen bron, maar we zitten in de kroeg) dat in denemarken warmtenetten ook veel meer eigendom zijn van de bewoners zelf, dus een daadwerkelijk belang om efficient, en goedkoop te zijn vs een commercieel belang om het begrip 'niet duurder dan gas' zo veel mogelijk in je eigen voordeel op te rekken.

[Wozmro]

Ik heb zelf enkele aandelen van een Vlaamse energiecoöperatie die een warmtenet uitbaat.

Warmtenetoostende.be

Levert warmte aan bedrijven, publieke ruimtes en appartementsgebouwen.

Aansluiten van individuele woningen economisch niet haalbaar volgens de eigen website. Er moet voldoende dichtheid zijn.

[esphome]

Uit ervaring kan ik aangeven dat zonnepanelen het dak minder heet laten worden op een heel zonnige dak. Immers het dak onder de panelen krijgt geen zon en kan zo ook geen warmte opslaan en ook doorgeven. Tussen het dak en de zonnepanelen zit ook een afstand en daardoor wordt de warmte van de panelen zelf afgevoerd via convectie, die ook zo het schuine dak die ook amper verwarmt.

Wil je een gebouw minder warmte laten op nemen dan zou je het dak dan helemaal met panelen moeten vol leggen waar de zon direct instraalt.

Voor muren gaat dit minder op en dan zou tweezijdige panelen wat schaduw geven en zo ook meer stroom opwekken.

[DjoeC]

IvoB2 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:16:
[...]

Die bestaan al (vooral als gevelbekleding) maar het rendement is uiteraard lager (hoe donkerder de kleur van het PV-vlak hoe hoger het rendement).
Ook benieuwd, zeker in een groene omgeving want dat is blijkbaar al een must, hoe lang die "witte daken" - en zeker wanneer het een plat dak betreft - wit blijven.

Onze witte verf nog geen jaar, na het 2e jaar begint er mos te groeien. Eigenlijk groeit hier overal mos..... Vermoedelijk aangespoord door veel stikstof in de lucht en in de grond.

[joezzt]

DjoeC schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:04:
[...]

Yep, en verhitten de daken waardoor die airco's weer harder moeten werken. Wat is beter met heet weer en wat is beter voor jaarrond? Een sedum dak en schaduwgevende bomen om/over je huis, of een zonnepanelendak met airco? En omdat het topic duurzaam is moet je dat dan cradle-to-cradle bekijken.

Ja, je hebt gelijk qua sedum dak en begroeiing, maar qua zonnepanelen niet.
Wij hebben een nieuwbouwhuis in 2018 laten bouwen, zonder dakpannen, volledig zwart EPS dak met 36 zonnepanelen, geen airco's, wel veel plafondventilatoren, buiten-zonwering en veel draai-kiepramen die allemaal 's nachts open kunnen. Het was verbazingwekkend koel/niet-warm in de afgesloten zolder bergruimte zonder Velux-ramen.
Daarna nog wat dakplatanen op het zuidoosten neergezet om de opwarming 's ochtends in de zomer tegen te gaan en klaar is kees.

Oh ja, wat ik ook altijd leuk vind om te vertellen, dat als je als stadsmens buiten gaat wonen je allerlei dingen merkt die je normaal niet opvallen, zoals dat in de zomer de zon opkomt in het noord-oosten en ondergaat in het noord-westen. En dat de mooie lucht-foto's van de ondergaande of opkomende zon veelal komen door condensatie-strepen van vliegtuigen. En als je naar huis fietst het opeens koud wordt als je de stad uit fietst.

[ Voor 19% gewijzigd door joezzt op 15-07-2026 20:08 ]

[harmz]

Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

[martijn v o]

lekkage koelmiddel.

[harmz]

martijn v o schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:39:
lekkage koelmiddel.

als de ac uit staat komt er geen ijs op. Betekend dit dat die alleen maar lekt als die aanstaat? En dat ik dus moet ontdooien en aandraaien?

[SebastiaanPs]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 13:11:
[...]
als de ac uit staat komt er geen ijs op. Betekend dit dat die alleen maar lekt als die aanstaat? En dat ik dus moet ontdooien en aandraaien?

Je mag daar niet zomaar zelf aan draaien, zit koudemiddel in, waarschijnlijk R32 met GWP 675. Apparaat uitschakelen en installateur bellen! Succes

[ Voor 4% gewijzigd door SebastiaanPs op 26-07-2026 14:04 ]

[harmz]

SebastiaanPs schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:04:
[...]

Je mag daar niet zomaar zelf aan draaien, zit koudemiddel in, waarschijnlijk R32 met GWP 675. Apparaat uitschakelen en installateur bellen! Succes

Je maakt een aanname dat ik niet de juiste certificaten heb zoals stek en fgas. En dat ik in een land woon waar dit verplicht is. Moreel vinger wijzen wordt hier niet gewaardeerd.

Maar mijn vraag blijft staan

[ Voor 9% gewijzigd door harmz op 26-07-2026 14:47 ]

[harmz]

Dubbel

[ Voor 97% gewijzigd door harmz op 26-07-2026 14:47 ]

[martijn v o]

kom op het als jezelf fgas certificaat hebt hoef je de vraag hier ook niet te stellen, dan was het al gefixt.

[harmz]

martijn v o schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:45:
kom op het als jezelf fgas certificaat hebt hoef je de vraag hier ook niet te stellen, dan was het al gefixt.

Waar zeg ik dat ik die certificaten heb?

[esphome]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:36:
Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

[Afbeelding]

[Afbeelding]

Als naar de warmtewisselaar kijkt aan de zijkant en achterkant staat er daar ook ijs op, aan de onderzijde van die?

Anders de airco een tijdje uitzetten en dan opnieuw opstarten als alles weer op temperatuur is gekomen.

Update: was er laat bij en ik lees nu dat het een lek is.

[ Voor 3% gewijzigd door esphome op 26-07-2026 15:02 ]

[rube]

@harmz hier impliceer je dat je wel de certificaten hebt of dat je niet in een land woont waar dit verplicht is:

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 14:41:
[...]
Je maakt een aanname dat ik niet de juiste certificaten heb zoals stek en fgas.

En over het land:

En dat ik in een land woon waar dit verplicht is.

Aangezien dit een Nederlandstalig topic is, is die aanname natuurlijk ook best logisch. Bovendien heb je in het verleden aangegeven dat je in Friesland woonde. Als die aanname niet (meer) klopt, kan dat ook vriendelijk uitgelegd worden. Je komt tenslotte hier voor hulp.

[ Voor 3% gewijzigd door rube op 26-07-2026 14:58 ]

[Andrehj]

harmz schreef op zondag 26 juli 2026 @ 12:36:
Mijn buitenunit bouwt ijs op de leiding connector. En krijg binnen geen koude lucht meer. Weten jullie wat hier mis gaat?

Je kunt deze vraag beter stellen in het juiste topic over lucht/lucht warmtepompen: Lucht/lucht warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen - #2 (even aangenomen dat het hier de buitenunit van een airco betreft).
Anders in het topic over L/W: Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11

[ Voor 11% gewijzigd door Andrehj op 26-07-2026 15:01 ]

[orange.x]

1 offerte nu voorlopig binnen voor de omzetting. Wel grappig om gesprekken te voeren met verschillende partijen en hun overwegingen qua installatie te horen en ook wat ze wel en niet benoemen. Zo gaf de ene aan van airco prima, maar wil deze het liefst zo installeren dat de condensafvoer dmv zwaartekracht werkt want dat scheelt een pompje en pompjes gaan toch vaak als 1e stuk etc. Andere partij heeft het er niet over. De ene partij zegt ja, liggend vat kan ook, de andere zegt ja, liggend kan als je wilt maar doen we eigenlijk niet want duurder, minder efficient maar dan wel adviseren om de buitenunits op de uitbouw te zetten waardoor het leidingwerk richting de binnenunit voor de warmtepomp veel verder is dan wanneer de dakkapel daarvoor gebruikt wordt bijvoorbeeld. Maar daar werd weer aangegeven dat ze de dakkapel eigenlijk niet meer willen gebruiken vanwege klachten over geluidsproductie of resonantie.

Maar, ik ga binnenkort nog even nameten met een soort malletje om te kijken of een vat van 60cm doorsnee niet toch ook in het washok erbij past naast de wasmachine en droger. Ik vermoed van wel namelijk. Dat zou de beste oplossing zijn in ieder geval qua vat. En of ze dan wel of niet op de uitbouw of de dakkapel achter komen. Ik denk dat je best wel wat maatregelen kan nemen tegen resonantie. True, voor onderhoud of problemen is het wel ongunstiger natuurlijk dat zoiets op de dakkapel staat en niet op de uitbouw. Maar dat is een risico dat je dan moet incalculeren..

Ik had even een andere vraag nog. Is er niet ergens gewoon een heel simpel overzicht bij een of andere vergelijkingssite die gewoon een overzicht toont van de kale leveringstarieven voor stroom en of gas? Leuk al die berekeningen van ja zoveel per maand met zoveel cashback jadieja. Het mooiste zou zijn als er gewoon een tabel uitrolt waarbij de leveringstarieven staan in normaal- en daltarief en evt iets met kosten of vergoeding voor teruglevering (al zal dat laatste wel mee gaan vallen).
^^ Als ik nou gewoon alleen het stroomverbruik meeneem in de berekening en gas even loslaat dan kan ik gewoon kijken naar de nieuwe situatie, misschien is dat wel de oplossing. Die paar maanden gasverbruik zal het ene of andere leverancier niet zoveel gaan doen.

[ Voor 6% gewijzigd door orange.x op 28-07-2026 10:36 ]

[SebastiaanPs]

orange.x schreef op dinsdag 28 juli 2026 @ 10:32:
1 offerte nu voorlopig binnen voor de omzetting. Wel grappig om gesprekken te voeren met verschillende partijen en hun overwegingen qua installatie te horen en ook wat ze wel en niet benoemen. Zo gaf de ene aan van airco prima, maar wil deze het liefst zo installeren dat de condensafvoer dmv zwaartekracht werkt want dat scheelt een pompje en pompjes gaan toch vaak als 1e stuk etc. Andere partij heeft het er niet over. De ene partij zegt ja, liggend vat kan ook, de andere zegt ja, liggend kan als je wilt maar doen we eigenlijk niet want duurder, minder efficient maar dan wel adviseren om de buitenunits op de uitbouw te zetten waardoor het leidingwerk richting de binnenunit voor de warmtepomp veel verder is dan wanneer de dakkapel daarvoor gebruikt wordt bijvoorbeeld. Maar daar werd weer aangegeven dat ze de dakkapel eigenlijk niet meer willen gebruiken vanwege klachten over geluidsproductie of resonantie.

Maar, ik ga binnenkort nog even nameten met een soort malletje om te kijken of een vat van 60cm doorsnee niet toch ook in het washok erbij past naast de wasmachine en droger. Ik vermoed van wel namelijk. Dat zou de beste oplossing zijn in ieder geval qua vat. En of ze dan wel of niet op de uitbouw of de dakkapel achter komen. Ik denk dat je best wel wat maatregelen kan nemen tegen resonantie. True, voor onderhoud of problemen is het wel ongunstiger natuurlijk dat zoiets op de dakkapel staat en niet op de uitbouw. Maar dat is een risico dat je dan moet incalculeren..

Ik had even een andere vraag nog. Is er niet ergens gewoon een heel simpel overzicht bij een of andere vergelijkingssite die gewoon een overzicht toont van de kale leveringstarieven voor stroom en of gas? Leuk al die berekeningen van ja zoveel per maand met zoveel cashback jadieja. Het mooiste zou zijn als er gewoon een tabel uitrolt waarbij de leveringstarieven staan in normaal- en daltarief en evt iets met kosten of vergoeding voor teruglevering (al zal dat laatste wel mee gaan vallen).
^^ Als ik nou gewoon alleen het stroomverbruik meeneem in de berekening en gas even loslaat dan kan ik gewoon kijken naar de nieuwe situatie, misschien is dat wel de oplossing. Die paar maanden gasverbruik zal het ene of andere leverancier niet zoveel gaan doen.

Kun je niet beter even een eigen topic aanmaken volgens de template in de L/W warmtepomp FAQ hier? Het ik-wil-een-warmtepomp FAQ topic Dan hoeft niet iedereen terug te zoeken wat je eigenlijk wilt, wat je warmtevraag en afgiftesysteem zijn etc etc, waardoor je kwalitatief betere reacties krijgt.

Verder snap ik de ‘maar’ niet: die installateur (de ‘andere partij’) heeft twee goede punten: (1) een liggend vat is echt duurder en minder efficiënt en (2) een warmtepomp op een dakkapel is echt een slecht idee, ook al is het leidingwerk korter en de installatie daardoor iets goedkoper.

Over het plaatsen van een warmtepomp op een dakkapel, lees dit eens: Schaaferr in "Weheat warmtepompen" en dit: SebastiaanPs in "Weheat warmtepompen" Ik zou persoonlijk nooit het risico nemen als er in die kamer geslapen wordt of ooit gaat worden.

[Sportmind]

assje schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:18:
[...]


Nee juist niet; type D houdt die "ovenlucht" juist buiten. Buiten 30 graden binnen 20 graden krijg je ventilatielucht van zeg 22 graden ipv 30 graden.

Plus dat sommige wtw's een zomer-ventilatiestand hebben, waarmee je in de nacht op een efficiente manier koelere buitenlucht naar binnen haalt. De WTW functie wordt in die modus uitgeschakeld.

[PASware]

Ik ben mijn pa aan het helpen om een nieuwe meterkast uit te zoeken, via de configurator van Elektramat, en wij stuiten op iets wat we niet helemaal begrijpen, mede getriggerd vanwege een discussie die ik hier in 2022 ook had, waarbij een aardlek die ik toen voor mijn PV had afgeraden werd door @Xander:

Dat is een spanningsafhankelijke aardlekautomaat. Volgens de huidige NEN1010 mag die alleen worden gebruikt als de aardlekbeveiliging niet nodig is voor foutbescherming, oftewel als de aardcircuitimpedantie dermate laag is dat een installatieautomaat voldoende is voor foutbescherming. Volgens de nieuwe NEN1010:2020 mogen ze überhaupt niet meer worden toegepast.

Goede kans dat deze automaat dus überhaupt niet geplaatst had mogen worden, maar blijkbaar zijn ze favoriet bij de PV-installateurs.

Wat is de vraag?
We proberen een meterkast van ABB samen te stellen o.b.v. alamats en bij de configurator heb je optie voor een PV Alamat, de ABB aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255180R3165), wat een 2 DIN brede alamat is.
Maar is er ook een ABB Componenten aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255163R3165). Dat ook een 300ma Type A alamat is, maar dan 1 DIN breed.

Wat is het verschil tussen beiden, naast de afmetingen. En welke is geschikt voor de omvormer?

Toentertijd werd de Schneider Electric aardlekautomaat B16 30mA 1-fase (1P+N) 6kA (R9D01616) hier goedgekeurd en heb ik die zelf in bezit. Deze zou dus ipv ABB gebruikt kunnen worden?!

[ Voor 8% gewijzigd door PASware op 03-08-2026 09:11 ]

[Xander]

PASware schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:09:
We proberen een meterkast van ABB samen te stellen o.b.v. alamats en bij de configurator heb je optie voor een PV Alamat, de ABB aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255180R3165), wat een 2 DIN brede alamat is.
Maar is er ook een ABB Componenten aardlekautomaat B16 1P+N 300mA Type A (2CSR255163R3165). Dat ook een 300ma Type A alamat is, maar dan 1 DIN breed.

Wat is het verschil tussen beiden, naast de afmetingen. En welke is geschikt voor de omvormer?

Toentertijd werd de Schneider Electric aardlekautomaat B16 30mA 1-fase (1P+N) 6kA (R9D01616) hier goedgekeurd en heb ik die zelf in bezit. Deze zou dus ipv ABB gebruikt kunnen worden?!

Alle 3 de aardlekautomaten die je linkt zijn spanningsonafhankelijk en zijn in de basis geschikt voor PV (mits de omvormer 6mA DC lekstroomdetectie heeft en dus achter Type A mag en de nominaalstroom matcht uiteraard).

Bij ABB is alleen de DSN201E aardlekautomaat spanningsafhankelijk.

[PASware]

Xander schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 09:52:
[...]

Alle 3 de aardlekautomaten die je linkt zijn spanningsonafhankelijk en zijn in de basis geschikt voor PV (mits de omvormer 6mA DC lekstroomdetectie heeft en dus achter Type A mag en de nominaalstroom matcht uiteraard).

Bij ABB is alleen de DSN201E aardlekautomaat spanningsafhankelijk.

Dank voor het snelle antwoord en fijn om te weten dat ze alle 3 mogen. Ik zie geen reden om voor de 2-DIN ABB te gaan en dus juist wel voor de 1-DIN ABB, puur omdat het ruimte scheelt. de PV omvormer is een Goodwe gw 2500 xs g3 en volgens de datasheet zit er een lekstroom beveiliging in, dus zou moeten voldoen. Dank!