De duurzame kroeg deel 5

[RonJ]

Wozmro schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 09:59:
[...]

De betrokken partijen moeten slim zijn en voorzien. Maar tegelijk mogen ze ook niet teveel weten en niet teveel regels opleggen?

Realistisch?

Je draait hier de volgorde om. "Ze" komen zelf met regels vanuit klimaatambities in de vorm van allerlei verduurzamings/maakbaarheidsplannen die ze de inwoners opleggen, zonder de gevolgen (laat staan de gevolgen van de gevolgen) daarvan te overzien of iig, deze voldoende mee te wegen.

Men blijft maar lekker makkelijk de elektrificatie aan de voorkant steeds verder versnellen, terwijl dat zonder subsidie, dwang en drang ook al sneller gaat dan de installateurs en vooral de netbeheerders momenteel kunnen bijbenen (mede ook weer vanwege regels die "ze" bedacht hebben). Zie bijv. ook de pseudobijtelling die leasend Nederland de facto in een EV dwingen, maar er is helemaal geen netcapaciteit om op korte termijn de laadinfrastructuur voldoende op te schalen.

[esphome]

DjoeC schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 11:30:
[...]

Waarom een combinatie als de combiketel al voldoende verwarmt? Het lijkt me dat de ketel eruit mieteren en een full-electric dan de betere optie is. Dan kan het gas gewoon de deur uit en bespaar je ook nog eens op vastrecht. Voor het uitvallen van elektriciteit zet je dan een generator klaar als 1-malige investering.

Het vernietigen van een investering is nooit verstandig. Het vastrecht voor gas aanzienlijk lager dan voor elektra.

Als je in hartje winter in de kou wil zitten dan wens ik jou full-electric verwarmingsmethode toe. De netbeheerders kunnen immers niet garanderen dat er altijd stroom beschikbaar is om daar dan mee te kunnen verwarmen.

[esphome]

Maasluip schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 11:32:
[...]

Wat is dat voor een edge-case? Wanneer is er voor het laatst de stroom uitgevallen waardoor je leven in gevaar was omdat je niet kon verwarmen?

En een thuisaccu die autonoom 230 V levert is ook een speciaal geval. Een standaard thuisaccu doet dat niet.

Tijdens een donkerflauwte zullen wij de stroomlevering aan Duitsland moeten stoppen om onze eigen stroomvoorziening overeind te houden. Het probleem is dat men op moment supreme aan het goochelen is met de gasvoorraden en de vullingsgraad.

De ultieme keuze is dan laat je de centrales draaien en produceer je stroom voor de warmtepompen of geef je het beschikbare gas aan huishoudens.

Er zijn genoeg mensen in Nederland die geld van de gemeente krijgen om het huis te kunnen verwarmen omdat zij op indicatie van de huisarts niet in de kou mogen komen te zitten. Die zijn dan de eersten die gaan lijden en dan de ouderen die zelf niet genoeg lichaamswarmte kunnen genereren om bij 5 graden kamer temperatuur nog zich warm te houden.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[bensss]

RonJ schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 12:35:
[...]


Je draait hier de volgorde om. "Ze" komen zelf met regels vanuit klimaatambities in de vorm van allerlei verduurzamings/maakbaarheidsplannen die ze de inwoners opleggen, zonder de gevolgen (laat staan de gevolgen van de gevolgen) daarvan te overzien of iig, deze voldoende mee te wegen.

Men blijft maar lekker makkelijk de elektrificatie aan de voorkant steeds verder versnellen, terwijl dat zonder subsidie, dwang en drang ook al sneller gaat dan de installateurs en vooral de netbeheerders momenteel kunnen bijbenen (mede ook weer vanwege regels die "ze" bedacht hebben). Zie bijv. ook de pseudobijtelling die leasend Nederland de facto in een EV dwingen, maar er is helemaal geen netcapaciteit om op korte termijn de laadinfrastructuur voldoende op te schalen.

Ik weet het niet hoor. Tot nu toe kan het netwerk de elektrificatie aan. Geen reden om daar mee te stoppen zolang we in de winter geen significante uitval hebben. Isolatiemaatregelen lopen door, de FE vermogens blijken minder belastend dan de rapporten van 5 jaar geleden aangaven. Dus prima om volop in te zetten op FE en als het echt niet anders kan hybride.

EV laden is uiteindelijk de hete aardappel. Maar dit kan makkelijk met dynamisch laden en beprijzing opgelost worden. Laadinfra gaat echt wel verbeteren, 10 jaar geleden hadden niet veel mensen gedacht dat we al zo ver zouden komen met EV adoptie en infra.

De infra voor verwarmen met kolen werd ook ooit uit de markt geduwd door een door de staat aangelegde infrastructuur die duur was, zeer gevaarlijk (in de publike opinie) en gigantisch invasief voor burgers omdat de woningen helemaal ingericht waren op het opslaan en stoken van kolen. Over 5-10 jaar zijn we blij dat we van dat rare gasinfuus af zijn. En we kunnen ons straks ook echt niet meer voorstellen dat we die smerige fossiele brandstoffen verbranden in onze autos.

Wat wel echt schadelijk is voor burgers is het huidige jojobeleid (met dank aan kabinet Schoof). Dit beleid heeft er voor gezorgd dat burgers onnodig dure gasketels hebben gekocht die elke maand een gat slaan in het huishoudboekje. Vervolgens moeten ze alsnog een hybride kopen en met een beetje pech moeten ze die weer vervangen door een FE. Cooperaties hebben een speciale verantwoordelijkheid om burgers niet op te zadelen met dure oplossingen zoals; hybrides waar ze niet nodig zijn of dure warmtenetten.

En ja, dat jojo beleid heeft er ook voor gezorgd dat de beschikbare cv monteurs zich niet hebben laten omscholen. Met stabiel beleid beweegt de markt echt wel mee. Zie de beschikbaarheid van EV’s, zelfs de traditionele automerken kunnen nu goeie EVs bouwen.

[ Voor 5% gewijzigd door bensss op 07-10-2026 14:43 ]

[assje]

bensss schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 13:28:
EV laden is uiteindelijk de hete aardappel. Maar dit kan makkelijk met dynamisch laden en beprijzing opgelost worden.

Voor netcongestie hoeft EV laden juist helemaal geen issue te zijn. Er is geen enkele reden waarom die opgeladen moeten worden op piekmomenten (buiten een klein deel via snelladers).

EV's zijn eerder een (potentiele) oplossing dan een probleem voor netcongestie.

[phicoh]

assje schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 13:40:
Voor netcongestie hoeft EV laden juist helemaal geen issue te zijn. Er is geen enkele reden waarom die opgeladen moeten worden op piekmomenten (buiten een klein deel via snelladers).

Ik denk dat wat het denken over EV's beïnvloedt is dat de vroege gebruikers van EV's hebben vaak een eigen oprit hebben en relatief veel rijden. Die groep zal iedere avond/nacht relatief veel laden en heeft geen enkele reden om later te beginnen met laden.

Als over een paar jaar de nettarieven tijdsafhankelijk worden dan zal het de moeite lonen juist niet op piek tijden te gaan laden.

[Wozmro]

RonJ schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 12:35:
[...]


Je draait hier de volgorde om. "Ze" komen zelf met regels vanuit klimaatambities in de vorm van allerlei verduurzamings/maakbaarheidsplannen die ze de inwoners opleggen, zonder de gevolgen (laat staan de gevolgen van de gevolgen) daarvan te overzien of iig, deze voldoende mee te wegen.

Men blijft maar lekker makkelijk de elektrificatie aan de voorkant steeds verder versnellen, terwijl dat zonder subsidie, dwang en drang ook al sneller gaat dan de installateurs en vooral de netbeheerders momenteel kunnen bijbenen (mede ook weer vanwege regels die "ze" bedacht hebben). Zie bijv. ook de pseudobijtelling die leasend Nederland de facto in een EV dwingen, maar er is helemaal geen netcapaciteit om op korte termijn de laadinfrastructuur voldoende op te schalen.

Ja, oorzaak en gevolg zijn soms moeilijk uit elkaar te houden.

Dan is het cowboylandje Nederland die achterloopt.

In België met al zijn regeltjes wordt momenteel het elektriciteitsnet aan een fenomenale snelheid uitgebreid. De invoering van de digitale teller is een strategische meesterzet gebleken.

[DjoeC]

esphome schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 12:41:
[...]

Het vernietigen van een investering is nooit verstandig. Het vastrecht voor gas aanzienlijk lager dan voor elektra.

Als je in hartje winter in de kou wil zitten dan wens ik jou full-electric verwarmingsmethode toe. De netbeheerders kunnen immers niet garanderen dat er altijd stroom beschikbaar is om daar dan mee te kunnen verwarmen.

Eens. Overigens schat ik het risico hier niet hoog in, de hoofdmoot van overbelast netwerk gaat hier over teruglevering (WKK koppeling, nog te plaatsen windmolens, etc). Inmiddels staan er onder de huidige lokale windmolens ook de nodige accu's (11GW). Er worden momenteel extra middenspanningskabels (20kV?) aangelegd en een nieuw 150kV verdeelstation bijgeplaatst. Gaat het allemaal helpen? Geen idee. Maak ik me zorgen als ik compleet van het gas af zou willen? Nee.

[bensss]

Dit beeld is zowel grappig als illustratief voor interesse in techniek vanuit de journalistiek

[esphome]

phicoh schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 13:52:
[...]


Ik denk dat wat het denken over EV's beïnvloedt is dat de vroege gebruikers van EV's hebben vaak een eigen oprit hebben en relatief veel rijden. Die groep zal iedere avond/nacht relatief veel laden en heeft geen enkele reden om later te beginnen met laden.

Als over een paar jaar de nettarieven tijdsafhankelijk worden dan zal het de moeite lonen juist niet op piek tijden te gaan laden.

In mijn familie heeft een stel in de parkeerkelder van het appartementencomplex zelfs twee laadpunten naast elkaar hangen. Eén voor hem en één voor haar en zo heeft elke auto zijn eigen parkeerplaats en laadpunt. Geen zonnepanelen aanwezig zo de opzet van regering om te laden via zonnestroom gaat dan niet op. Maar goed die auto's zijn overdag ook niet daar op de plek.

[GudZ]

assje schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 11:53:
[...]

Daarom ben ik voorstander van veel ruimere en voordeligere financieringsopties vanuit de overheid in plaats van subsidie. Duurzaamheidsleningen zonder afsluitkosten, eenvoudige acceptatiecriteria, looptijd van 10 jaar en wat mij betreft rentevrij. Lening zou (zonder kosten) overdraagbaar moeten zijn bij verkoop. De overheid kan het risico hiervan prima dragen en relatief voordelig financieren.

Leenregels verruimen zorgt dat substantieel meer mensen die al een koopwoning bezitten (doorgaans winnaars qua belastingvoordeel en inkomen ) meer en sneller kunnen lenen. Ik vermoed dat het gevolg is: Oververhitte markt en meer matige installaties.

@Andrehj zonder onderbouwing van mijn kant: ik vind hybride een te makkelijk gedachte oplossing voor de overheid. Als slim sturen verplicht wordt, kan er prima FE gedraaid worden. De gelijktijdigheid van de hybride warmtepompen zou wel eens voor een hoge piek rond het vriespunt + vaak bivalent punt- kunnen zorgen tov goed gedimensioneerde FE installaties.

Het scheelt een slok op een borrel als je niet twee keer hoeft te investeren. Zelfs een kleine thuisaccu van 2K voor peakshaving zou nog gunstiger zijn dan nu 6K hybride + 12K over tien jaar, in plaats van nu 12K.

[phicoh]

esphome schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 17:59:
In mijn familie heeft een stel in de parkeerkelder van het appartementencomplex zelfs twee laadpunten naast elkaar hangen. Eén voor hem en één voor haar en zo heeft elke auto zijn eigen parkeerplaats en laadpunt. Geen zonnepanelen aanwezig zo de opzet van regering om te laden via zonnestroom gaat dan niet op. Maar goed die auto's zijn overdag ook niet daar op de plek.

Ik zie het probleem niet. In de winter is er 's nachts vaak genoeg stroom van windturbines. Het is ook hoeveel je per jaar rijdt. Bijv. 10,000 km per jaar is gemiddeld 27 km per dag. Dus ongeveer 2 kWh per dag. Als je dat op een willekeurig moment in de nacht laadt dan raakt er niets overbelast.

[dunklefaser]

phicoh schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 21:09:
[...]


Ik zie het probleem niet. In de winter is er 's nachts vaak genoeg stroom van windturbines. Het is ook hoeveel je per jaar rijdt. Bijv. 10,000 km per jaar is gemiddeld 27 km per dag. Dus ongeveer 2 kWh per dag. Als je dat op een willekeurig moment in de nacht laadt dan raakt er niets overbelast.

Ik weet niet wat voor een EV je in gedachte hebt maar 7,4 kWh per 100 km is minder dan de helft van wat de meeste EV's verbruiken.

[esphome]

@phicoh In de winter kan een donkerflauwte voorkomen en dan gaat het krap worden. Zijn er dan nog meer EV's en warmte pompen dan gaat het krap worden of het stroomnet kent uitval.

[Wozmro]

'Volgende winter zal het krap worden' is ook wel een riedeltje dat ieder jaar in deze periode terugkomt.

De afgelopen jaren vooral gericht op energie uit zon en wind. Maar eigenlijk doen we dit al sinds het begin van de mens.

[_JGC_]

Met afschaffen van salderen en de introductie van thuisbatterijen denk ik dat het wel mee gaat vallen.

Je gaat straks niet meer met 2000W kacheltjes je PV overschot wegstoken.

[overhyped]

esphome schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 12:41:
[...]

Het vernietigen van een investering is nooit verstandig. Het vastrecht voor gas aanzienlijk lager dan voor elektra.

Als je in hartje winter in de kou wil zitten dan wens ik jou full-electric verwarmingsmethode toe. De netbeheerders kunnen immers niet garanderen dat er altijd stroom beschikbaar is om daar dan mee te kunnen verwarmen.

In dit scenario kan je nog altijd beter gas verbranden in een centrale om er decentraal met een warmtepomp warmte van te maken. Non argument dus. Bovendien stopt een CV ketel ook zonder Electra. Die drie mensen die die een accu plaatsen om dat te voorkomen zijn een afrondingsfout.

[Ivow85]

phicoh schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 11:44:
[...]


Om een voorbeeld te geven. Netbeheerders stellen voor om warmtenetten aan te leggen omdat het stroomnet vol zit. Dat is puur iets dat alleen gunstig is voor de netbeheerder.

Sterker nog: ga je graven naar de motivaties achter de steun voor het energie akkoord, dan zie je dat netbeheerders er van uitgingen dat ze elk dorp mochten voorzien van een warmtenet (waar men zich dan verplicht op moest laten aansluiten). En dat alleen voor buiten de bebouwde kom met aan andere warmte-oplossingen dacht.

[Ivow85]

esphome schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 17:59:
[...]

In mijn familie heeft een stel in de parkeerkelder van het appartementencomplex zelfs twee laadpunten naast elkaar hangen. Eén voor hem en één voor haar en zo heeft elke auto zijn eigen parkeerplaats en laadpunt. Geen zonnepanelen aanwezig zo de opzet van regering om te laden via zonnestroom gaat dan niet op. Maar goed die auto's zijn overdag ook niet daar op de plek.

Je hoeft geen eigen zonnepanelen te hebben om te laden via zonnestroom. Op een zonnige dag om 11u in prikken en de kans is groot dat er vrijwel volledig op zonnestroom geladen wordt.

[phicoh]

dunklefaser schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 21:49:
[...]

Ik weet niet wat voor een EV je in gedachte hebt maar 7,4 kWh per 100 km is minder dan de helft van wat de meeste EV's verbruiken.

Ah, verkeerd om gerekend. Je hebt gelijk bij 15 kWh/100 km kom je uit op iets meer dan 4 kWh. Nog needs niet bijzonder veel als het laden 's nachts gebeurt.

[RonJ]

bensss schreef op woensdag 7 oktober 2026 @ 13:28:
[...]

Ik weet het niet hoor. Tot nu toe kan het netwerk de elektrificatie aan. Geen reden om daar mee te stoppen zolang we in de winter geen significante uitval hebben. Isolatiemaatregelen lopen door, de FE vermogens blijken minder belastend dan de rapporten van 5 jaar geleden aangaven. Dus prima om volop in te zetten op FE en als het echt niet anders kan hybride.

De reden dat het netwerk het aan kan is omdat we vrijwel alle nieuwe aansluitingen en verzwaringen voor nieuwbouw, bedrijven, etc. hebben stilgelegd, immers kan men de groei binnen bestaande aansluitingen niet tegenhouden maar slechts modelmatig voorspellen. Dit wordt hieronder best goed uitgelegd door een strateeg van Enexis.

Wat er gebeurd als de elektrificatie op bestaande aansluitingen verder versnelt is dat er dus nog veel minder ruimte komt voor verzwaring en nieuwe aansluitingen, omdat men de groei op bestaande aansluitingen zal moeten opplussen. Er kunnen dus best veel meer woningen een warmtepomp nemen, maar dat betekend aan de andere kant van het communicerende vat dat je werkgever nog langer moet wachten op verzwaring voor het aanleggen van meer laadpalen. Idem voor laadpalen op straat, dat loopt nu al vast, straks is er vrijwel helemaal geen uitbreiding meer nodig.

EV laden is uiteindelijk de hete aardappel. Maar dit kan makkelijk met dynamisch laden en beprijzing opgelost worden. Laadinfra gaat echt wel verbeteren, 10 jaar geleden hadden niet veel mensen gedacht dat we al zo ver zouden komen met EV adoptie en infra.

Veel te makkelijk gedacht. Als je redeneert vanuit mensen zoals (jij? en) ik met een eigen oprit/laadpaal, ja, dan kan dit veel oplossen. Maar ook hier gaat het niet om de zonnige PV-dag of de nacht dat het veel waait, maar juist om een extreem koude winternacht waarop het niet waait. Dat is waar een netbeheerder naar kijkt.

De groei zal nu vooral komen uit een nieuwe groep EV-rijders, die geen eigen oprit hebben. Als je je auto op de zaak moet laden tussen 9 en 5 of wanneer je thuiskomt met de laadpas van de baas aan een publieke paal moet hangen dan valt er niet zo heel veel te sturen en beprijzen. Wat er nu veel gebeurd is dat die paal geknepen of gepauzeerd wordt in de avondpiek, maar dat betekend dan wel dat de auto niet vol is als je naar bed gaat en dus deze al helemaal niet verplaatst wordt voor een volgende gebruiker. Dat halveert dan dus de capaciteit van zo'n paal.

Mijn werkgever heeft nu 10 palen die maximaal staan te loadbalancen maar heeft er nu eigenlijk al veel meer nodig, laat staan als over een paar jaar het hele wagenpark elektrisch is. Verzwaren wil de verhuurder niet (want die zit vervolgens met de vaste kosten als wij de huur opzeggen) en zelfs als die overstag gaat is de wachttijd bij Stedin voor een verzwaring minimaal 5-6 jaar.

De infra voor verwarmen met kolen werd ook ooit uit de markt geduwd door een door de staat aangelegde infrastructuur die duur was, zeer gevaarlijk (in de publike opinie) en gigantisch invasief voor burgers omdat de woningen helemaal ingericht waren op het opslaan en stoken van kolen. Over 5-10 jaar zijn we blij dat we van dat rare gasinfuus af zijn. En we kunnen ons straks ook echt niet meer voorstellen dat we die smerige fossiele brandstoffen verbranden in onze autos.

Wat wel echt schadelijk is voor burgers is het huidige jojobeleid (met dank aan kabinet Schoof). Dit beleid heeft er voor gezorgd dat burgers onnodig dure gasketels hebben gekocht die elke maand een gat slaan in het huishoudboekje. Vervolgens moeten ze alsnog een hybride kopen en met een beetje pech moeten ze die weer vervangen door een FE. Cooperaties hebben een speciale verantwoordelijkheid om burgers niet op te zadelen met dure oplossingen zoals; hybrides waar ze niet nodig zijn of dure warmtenetten.

En ja, dat jojo beleid heeft er ook voor gezorgd dat de beschikbare cv monteurs zich niet hebben laten omscholen. Met stabiel beleid beweegt de markt echt wel mee. Zie de beschikbaarheid van EV’s, zelfs de traditionele automerken kunnen nu goeie EVs bouwen.

Het jojo-beleid is inderdaad niet goed, maar dat is echt niet alleen onder dat jaartje Schoof geweest, dat gaat al veel langer zo. Coöperaties kiezen de goedkoopste investering, geïnstalleerd door de goedkoopste roedel beunhazen die ze konden vinden. Die zitten immers zelf niet met de verbruiksrekening. Heb in mijn omgeving al genoeg van dat prutswerk gezien.

En goede EV's van traditionele automerken? Dat zijn er nog altijd bijzonder weinig. Ze zijn inmiddels zo ver dat ze iets kunnen bouwen dat voldoet voor wie niet beter weet, dat wel.

[Tommie12]

@RonJ

Je bent nogal pessimistisch...

De actuele EV's voldoen echt prima, en zeker voor de gemiddelde gebruiker die amper 15000km per jaar doet of 300km per week. Dat is 1-2 keer per week laden en wat meer op vakantie. En het aanbod wordt elke maand groter en betaalbaarder.

Dat de verhuurder van je werkgever zo kortzichtig is, daar kan jij niks aan doen. Als er binnen 5 jaar geen laadmogelijkheden zijn, dan is de kans zelfs groot dat hij zijn gebouw niet verhuurt krijgt...

Het netwerk wordt intussen vlot versterkt, en uitgebreid met lokale stationaire batterijen die de pieken opvangen.

[Wozmro]

Er loopt helemaal niets vast. Er wordt gestaag gewerkt aan de opbouw van een hernieuwbaar energiesysteem en het oude fossiele systeem wordt niet meer vervangen wanneer afgeschreven.

Ik word een beetje moe van dat voortdurende doemdenken (hopende op een told you so?)

De realiteit is dat de maatschappij getransformeerd wordt op gebied van energie terwijl ze verder blijft (moet) draaien. En tot nader orde loopt dit ook zo. Er wordt gewoon vanalles bij elkaar gefantaseerd en 'voorspelt' om dan te kunnen poneren: zie je wel het zal niet werken.

Waarom wordt er zoveel energie gestopt (pun intended) in die 'winter is coming' verhaaltjes?

[RonJ]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 09:40:
@RonJ

Je bent nogal pessimistisch...

De actuele EV's voldoen echt prima, en zeker voor de gemiddelde gebruiker die amper 15000km per jaar doet of 300km per week. Dat is 1-2 keer per week laden en wat meer op vakantie. En het aanbod wordt elke maand groter en betaalbaarder.

Dat de verhuurder van je werkgever zo kortzichtig is, daar kan jij niks aan doen. Als er binnen 5 jaar geen laadmogelijkheden zijn, dan is de kans zelfs groot dat hij zijn gebouw niet verhuurt krijgt...

Het netwerk wordt intussen vlot versterkt, en uitgebreid met lokale stationaire batterijen die de pieken opvangen.

Even voor de duidelijkheid: Ik rij en verwarm al sinds 2015 uitsluitend elektrisch, heb meerdere huizen gasloos gemaakt, heb 2 warmtepompen en 2 EV's voor de deur, etc.

Ik ben dus helemaal niet tegen. Ik heb wel bijzonder goed inzicht gekregen in de verbruiksdata/profielen van het eea en ik zie dus al meer dan 10 jaar hoe full electric gaan simpelweg niet zomaar gaat opschalen naar iedereen zonder een complete verbouwing van het stroomnet. Ik zie dus met ledenogen aan hoe die verbouwing eigenlijk pas sinds een jaar of 2-3 een beetje echt op stoom komt en dat is veel te laat, wat enorme problemen geeft en nog veel meer gaat geven.

Sommigen van jullie denken er imho allemaal veel te makkelijk over en kijken niet verder dan hun eigen straatje. Het is hoe dan ook een beweging die zich niet meer laat stoppen, uiteindelijk wordt alles all-electric, rijden, verwarmen en de industrie. Simpelweg omdat het beter en (onderaan de streep) goedkopere technologie is. Maar dat vereist nogal wat en de overheid blijft maar aan de verkeerde knoppen in de verkeerde volgorde draaien, dát is hetgeen waar ik pessimistisch over ben.

En eens mbt die verhuurder natuurlijk, maar zelfs als de aanvraag vandaag de deur uitgaat (volgens mij is dat recent zelfs gedaan) is er over 5 jaar dus nog steeds geen laadpaal extra te realiseren, want de netcapaciteit is er simpelweg niet en een kantoorpand krijgt niet bepaald voorrang op de ladder.

[ Voor 9% gewijzigd door RonJ op 08-10-2026 09:53 ]

[phicoh]

RonJ schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 09:51:
En eens mbt die verhuurder natuurlijk, maar zelfs als de aanvraag vandaag de deur uitgaat (volgens mij is dat recent zelfs gedaan) is er over 5 jaar dus nog steeds geen laadpaal extra te realiseren, want de netcapaciteit is er simpelweg niet en een kantoorpand krijgt niet bepaald voorrang op de ladder.

Hier zal het een verschil uit gaan maken welke verhuurders (of in het algemeen eigenaren van een pand) actief zijn of juist niet. Er zijn op heel veel plekken activeiten met accu's, etc. om bedrijventerreinen van meer strroom te voorzien. Maar ik kan me voorstellen dat als een verhuurder wacht tot alle rest capaciteit al aan anderen is toegewezen er daar ook niets meer te halen zal zijn.

[_JGC_]

@RonJ Full electric eist ook gewoon een bepaalde denkwijze van gebruikers.

Sinds ik ons energieverbruik monitor zie ik soms gekke waarden: bijvoorbeeld zonnepanelen die 2000W staan op te wekken en dan 4KW netafname... dan blijkt dat mijn vriendin 1,7 liter water uit de keukenboiler in de waterkoker heeft gegooid... Heb je dus 2200W waterkoker en 2000W boiler tegelijk, en als dan de wasmachine ook nog draait zit je aan 4+2KW.

We hebben sinds gisteren een inductieplaat, die staat nu op 1 fase 16A powermanagement ingesteld tot wij in december 3-fase krijgen, maar ik heb haar al duidelijk gemaakt dat ze gewoon koud water uit de kraan moet tappen.
Waterkoker gaat de deur uit overigens... die kookplaat kan veel sneller dan de waterkoker en de thee smaakt ook gewoon beter.

Kookplaat gaat overigens na oplevering 3-fase ook gewoon aan de powermanagement, ik zie dat wij genoeg hebben aan 4.5KW, dan kan je gewoon de booster aanzetten om een pan water te koken en tegelijk nog koken zonder dat de boost uit gaat.

[dunklefaser]

@_JGC_ Bij mij blijft de waterkoker - efficiënter dan het waterkoken met inductie.
Over smaak valt natuurlijk altijd te twisten.

Een inductie"kookplaat" wordt weliswaar niet verwarmd, maar de elektronica produceert wel warmte die niet in het water terecht komt. - Bij een waterkoker heb je deze verliezen natuurlijk niet.

[ Voor 41% gewijzigd door dunklefaser op 08-10-2026 12:04 ]

[IvoB2]

_JGC_ schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 10:38:
We hebben sinds gisteren een inductieplaat, die staat nu op 1 fase 16A powermanagement ingesteld tot wij in december 3-fase krijgen, maar ik heb haar al duidelijk gemaakt dat ze gewoon koud water uit de kraan moet tappen.
Waterkoker gaat de deur uit overigens... die kookplaat kan veel sneller dan de waterkoker en de thee smaakt ook gewoon beter.

Enig idee hoeveel seconden je dan gewonnen hebt voor een kop thee?
Of je nu je water van x naar y °c opwarmt met een waterkoker of een inductie kost je evenveel kWh. En hoe sneller je het wil hoe meer kW het zal vragen.
Een inductie kan trouwens even goed monofase. Wanneer iedere seconde telt heb je idd wel 3f nodig.

Hoe smaakt je thee beter met hetzelfde water op temperatuur gebracht via de waterkoker of inductie?
Hoe meet je via de inductie de ideale watertemperatuur voor je thee?
Ik heb beiden maar geen inductie die de gewenste watertemperatuur (voor thee) precies kan afmeten. De waterkoker kan dat via presets dan weer wel. De juiste temperatuur voor ieder type thee is juist belangrijk voor de smaak.
En inzake duurzaamheid is het dan mooi meegenomen dat je het water niet onnodig gaat opwarmen (bv. altijd tot 100°C) want voor de meeste theesoorten is dat niet eens nodig.

[RonJ]

_JGC_ schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 10:38:
@RonJ Full electric eist ook gewoon een bepaalde denkwijze van gebruikers.

Sinds ik ons energieverbruik monitor zie ik soms gekke waarden: bijvoorbeeld zonnepanelen die 2000W staan op te wekken en dan 4KW netafname... dan blijkt dat mijn vriendin 1,7 liter water uit de keukenboiler in de waterkoker heeft gegooid... Heb je dus 2200W waterkoker en 2000W boiler tegelijk, en als dan de wasmachine ook nog draait zit je aan 4+2KW.

We hebben sinds gisteren een inductieplaat, die staat nu op 1 fase 16A powermanagement ingesteld tot wij in december 3-fase krijgen, maar ik heb haar al duidelijk gemaakt dat ze gewoon koud water uit de kraan moet tappen.
Waterkoker gaat de deur uit overigens... die kookplaat kan veel sneller dan de waterkoker en de thee smaakt ook gewoon beter.

Kookplaat gaat overigens na oplevering 3-fase ook gewoon aan de powermanagement, ik zie dat wij genoeg hebben aan 4.5KW, dan kan je gewoon de booster aanzetten om een pan water te koken en tegelijk nog koken zonder dat de boost uit gaat.

Dat is natuurlijk allemaal een hartstikke leuke nieuwe hobby voor ons tweakers, maar normale mensen zitten er helemaal niet op te wachten om de hele dag bezig te zijn met wat hoeveel en wanneer mag gebruiken. Daar snappen ze geen bal van en willen ze ook helemaal niet mee bezig zijn. Als er dingen afgeknepen/geloadbalanced of uitgesteld moeten worden dan moet dat zichzelf regelen, tot in iedere edge case en zonder input van de gebruiker, anders haken ze heel snel af. Dat noemen we hier ook wel de WAF.

Waarom zou je in hemelsnaam je dure kookplaat blijven afknijpen? Ik ben het opzich eens met de constatering dat het energieverbruik c.q. het benodigde vermogen van die dingen schromelijk overdreven worden, maar die ene keer per jaar dat het nodig/wenselijk is om wel een keer wat meer kW's te trekken zie ik niet waarom je dat niet zou doen.

Verder snap ik niet helemaal waarom je thee beter zou smaken met water op de inductieplaat, maar doe vooral wat je voorkeur heeft. Ik zou de waterkoker eens ontkalken als er echt smaakverschil is.

[Wozmro]

Ik vind het toch een beetje tegenstrijdig.

Eerst zeg je dat het allemaal vastloopt en dan dat je zelf alles al geëlectrificeerd hebt. Want onder de streep goedkoper.

En nu presenteer je uzelf als de spreekbuis van de 'normale mensen'? Wat dat ook moge zijn, bedoel je dat 'normale' mensen niet zelfstandig kunnen nadenken?

Wat probeer je daarmee te bereiken?

[bensss]

Wozmro schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:11:
Ik vind het toch een beetje tegenstrijdig.

Eerst zeg je dat het allemaal vastloopt en dan dat je zelf alles al geëlectrificeerd hebt. Want onder de streep goedkoper.

En nu presenteer je uzelf als de spreekbuis van de 'normale mensen'? Wat dat ook moge zijn, bedoel je dat 'normale' mensen niet zelfstandig kunnen nadenken?

Wat probeer je daarmee te bereiken?

Ik ben het wel eens met @RonJ , het zou leuk zijn als bijv. een energiemanagementsysteem gebruikers zou assisteren om meer duurzame stroom te gebruiken zónder dat ze er iets van merken. Over het algemeen zitten mensen niet te wachten op belemmering van alledaagse gewoonten dus slimme oplossingen moeten echt heel goed werken zonder belemmeringen, anders krijg je geen adoptie. Aan de andere kant is het (voor tweakers) wel leuk om mee te experimenteren.

[assje]

_JGC_ schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 10:38:
Sinds ik ons energieverbruik monitor zie ik soms gekke waarden: bijvoorbeeld zonnepanelen die 2000W staan op te wekken en dan 4KW netafname... dan blijkt dat mijn vriendin 1,7 liter water uit de keukenboiler in de waterkoker heeft gegooid... Heb je dus 2200W waterkoker en 2000W boiler tegelijk, en als dan de wasmachine ook nog draait zit je aan 4+2KW.

Dit maakt voor netcongestie dus echt helemaal niets uit; dit zit allemaal gewoon in de gelijktijdigheid tussen huishoudens en middelt wel uit. Het maakt voor de netcongestie echt niet uit of jij je PV opwek zelf gebruikt of iemand anders bij jou in de wijk.

Die extreme focus op eigenverbruik die het gevolg is van huidig beleid/energiebelasting leidt alleen maar af van zaken die er wél toe doen.

[Tommie12]

assje schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:40:
[...]

Dit maakt voor netcongestie dus echt helemaal niets uit; dit zit allemaal gewoon in de gelijktijdigheid tussen huishoudens en middelt wel uit. Het maakt voor de netcongestie echt niet uit of jij je PV opwek zelf gebruikt of iemand anders bij jou in de wijk.

Die extreme focus op eigenverbruik die het gevolg is van huidig beleid/energiebelasting leidt alleen maar af van zaken die er wél toe doen.

De focus op eigen verbruik leidt tot meer PV, en toevoeging van huisbatterijen want ze leveren iets op. Volgens mijn nogal stricte berekenig pas echt vanaf een prijs onder de 240€/kWh, maar toch zie je de stekkerbatterijen als warme broodjes verkopen.

De standaard gebruiker zet die op Nul op de meter, en op die manier bespaar je volgens mijn het meest (de rest is geneuzel in de marge), en het leidt tot ontlasting van het net.

Neem nu een klassiek gezin met een huisje met PV en zo'n batterij. Op een gewone weekdag ergens tussen Maart en November is die batterij zeker vol rond 17h. Dan komt iedereen thuis en er wordt een TV of laptop aan gezet, aardappeltjes gekookt, etc, en dan gaat die batterij goed terugleveren. Slimme mensen gaan hun auto op eigen oprit pas ergens na het koken in steken, of werken met een timer. Wasmachine kan je 's ochtends in steken en zorgen dat die start rond een uur of 2 zodat die veelal op zon draait.

Dat vraag niet zo veel moeite en je hoeft er geen doctoraat in de ingenieurswetenschappen voor te hebben en het levert iets op.

MAar zelfs zonder gedragsverandering gaat die batterij toch het net iets ontlasten.

Op industriele schaal gebeurt het ook al. Hier een voorbeeldje. https://corporate.engie.be/nl/energy/batterijen/het-batterijpark-vilvoorde

[Wozmro]

bensss schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:31:
[...]

Ik ben het wel eens met @RonJ , het zou leuk zijn als bijv. een energiemanagementsysteem gebruikers zou assisteren om meer duurzame stroom te gebruiken zónder dat ze er iets van merken. Over het algemeen zitten mensen niet te wachten op belemmering van alledaagse gewoonten dus slimme oplossingen moeten echt heel goed werken zonder belemmeringen, anders krijg je geen adoptie. Aan de andere kant is het (voor tweakers) wel leuk om mee te experimenteren.

Even uit het raam kijken voor je de vaatwas, wasmachine,... inschakelt en voor de rest verwarming en warm water zoveel mogelijk overdag laten werken (timer) en het is voor 80% klaar.

Dat is cognitief niet zwaarder dan pakweg een regenjas meenemen als je naar buiten gaat, wegens kans op regen. De mens is van nature best goed in het weer op korte termijn inschatten.

[ Voor 4% gewijzigd door Wozmro op 08-10-2026 13:15 ]

[Ronald]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:57:. Wasmachine kan je 's ochtends in steken en zorgen dat die start rond een uur of 2 zodat die veelal op zon draait.

Wat velen zich niet realiseren is dat dit ook met veel (maar niet alle) domme wasmachine/drogers kan: zet er een slimme stekker tussen, start de machine en schakel de stekker af. Zodra stroom terug komt gaat de machine door waar hij gebleven was, waardoor je dus met home automation uitgestelde start realiseert.

[Tommie12]

Ronald schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:16:
[...]

Wat velen zich niet realiseren is dat dit ook met veel (maar niet alle) domme wasmachine/drogers kan: zet er een slimme stekker tussen, start de machine en schakel de stekker af. Zodra stroom terug komt gaat de machine door waar hij gebleven was, waardoor je dus met home automation uitgestelde start realiseert.

En daar heb ik zelfs geen zin in... (buiten het feit dat die slimme stekkers nog eens sluipverbruik veroorzaken en uiteindelijk ook wat geld kosten)

Mijn vrouw werkt thuis, maar als ze 's ochtends de machine aan zet, dan wil ze tijdens de middagpauze die kunnen overladen in de droogkast.

Ik heb ze ooit getoond hoe ze de start naar 10h kan leggen (meer zon, dus opwarmen gebeurt op PV), maar daar wil ze niet aan. Dan is die machine klaar om 13-14h, en dan geen tijd voor de wissel en gaat de droogkast (gelukkig WP) pas aan om 18h... en daarna begint het koken...

Dat gedrag krijg ik niet meer veranderd tenzij ik het zelf doe....

[RonJ]

Wozmro schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:11:
Ik vind het toch een beetje tegenstrijdig.

Eerst zeg je dat het allemaal vastloopt en dan dat je zelf alles al geëlectrificeerd hebt. Want onder de streep goedkoper.

Waarom is dat precies tegenstrijdig?

De elektrificatie was bijzonder lucratief voor de groep early adopters. Je pakt immers maximaal subsidie op iets dat door de "innovaters" groep voor je al bewezen is, voordat de prijzen van arbeid en materiaal meestegen als gevolg van meer vraag en relatief minder aanbod én de kosten van het vervangen van de fossiele infrastructuur door elektriciteit waren nog niet zichtbaar en gingen nog moeiteloos op in marges van de grote massa die nog gas stookte en een analoge auto reed. Zeg maar de goede ouwe tijd waarin een warmtepomp 4-5K met installatie kostte ipv het dubbele, waar je je EV kon laden voor 25-35ct/kWh.

Nu volgt al dan niet gedwongen massaal de rest van het land en dus komt nu ook de groeipijn in de vorm van een fors gestegen netbeheerrekening, grote problemen met netcongestie doordat men veel te lang afgewacht heeft met de decennia durende uitbreiding van het net (4x de opwek en 1,5-2x de transportcapaciteit ongeveer) fors gestegen prijzen voor warmtepompen, etc. etc. terwijl ik mijn investeringen allemaal allang heb terugverdient en dus niet te laat tegen een snel teruglopende business case aan zit te kijken, waarbij de investering én de variabele kosten steeds verder stijgen.

En nu presenteer je uzelf als de spreekbuis van de 'normale mensen'? Wat dat ook moge zijn, bedoel je dat 'normale' mensen niet zelfstandig kunnen nadenken?

Wat probeer je daarmee te bereiken?

Dat zeg ik helemaal niet en dat weet je best. Er is een groot verschil tussen ergens over kunnen nadenken en ergens over willen nadenken. Een groot deel van de mensen heeft helemaal geen tijd en/of zin om de hele dag met hun huishoudelijk energieverbruik bezig te zijn. Als je dus wil dat niet alleen een paar % techneuten die zelf wel even een EMS in elkaar knutselen, die alle gesloten en beperkte ecosysteempjes van de fabrikanten aan elkaar moet knopen om "slim" te gaan sturen en zo wat euro's uit te sparen. Maar je wil dat echt de meerderheid van de gebruikers dat gaat doen omdat dat enorme bedragen in collectieve netwerkinvesteringen scheelt, dan moeten fabrikanten gaan zorgen dat het ze volledig uit handen genomen wordt, niet tot last is en geen wereldbedragen kost voor iemand om de randvoorwaarden voor ze te regelen. Daar is echt nog een wereld te winnen.

En nu komen er weer massaal accu's waar hetzelfde voor geldt, voor wie ze kan betalen en inregelen wederom een mooie manier om flink te besparen op je verbruikskosten/belastingen en je PV-opwek (die je ook al kon betalen en als het goed is al hebt terugverdient) beter te laten renderen. Daarom komt er hier ook één.

Maar dat betekent op macro niveau alleen maar dat je wederom weer veel minder gaat bijdragen aan de investeringen in kabels, transformators en gascentrales die je op een dag in februari van stroom moeten blijven voorzien zodat de WP en EV op dat moment kunnen seizoenspieken in hun verbruik, want op dat moment doet die accu net zo weinig als je PV. Je komt dan op het punt waarop die winter-kWh's en de kosten voor een netaansluiting zo hoog worden dat je in landelijke gebieden waar je qua veiligheidsregelgeving voldoende gas of diesel kan opslaan men massaal aan de aggregaat zal gaan.

[ Voor 14% gewijzigd door RonJ op 08-10-2026 14:03 ]

[rube]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:27:
[...]
Dat gedrag krijg ik niet meer veranderd tenzij ik het zelf doe....

JA, dat zal voor veel mensen gelden. Maar als de kosten op een gegeven moment steeds hoger worden, zal dat uiteindelijk wel veranderen. Bij welk kosten niveau dat precies is, is natuurlijk per persoon en situatie verschillend.

[Tommie12]

rube schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:39:
[...]

JA, dat zal voor veel mensen gelden. Maar als de kosten op een gegeven moment steeds hoger worden, zal dat uiteindelijk wel veranderen. Bij welk kosten niveau dat precies is, is natuurlijk per persoon en situatie verschillend.

De kosten per keer dat je midden op de dag je machine start blijven laag, en ten tweede, je ziet het amper want de afrekening komt maar 1 keer per jaar.

[rube]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:45:
[...]
De kosten per keer dat je midden op de dag je machine start blijven laag, en ten tweede, je ziet het amper want de afrekening komt maar 1 keer per jaar.

Dat klopt...maar mensen met een klein portemonee zullen bij, ik noem even iets, een verschil van 50 cent al wel gestimuleerd worden. Mensen met een grote(re) portemonee pas bij 5 euro (ik noem even wat). En natuurlijk zal dat voor een wasmachine niet zoveel zijn. Maar voor het laden van een auto en/of de warmtepomp, dan zullen mensen al wel eerder gestuurd worden door prijs boetes/incentives.

[phicoh]

rube schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:47:
Dat klopt...maar mensen met een klein portemonee zullen bij, ik noem even iets, een verschil van 50 cent al wel gestimuleerd worden. Mensen met een grote(re) portemonee pas bij 5 euro (ik noem even wat). En natuurlijk zal dat voor een wasmachine niet zoveel zijn. Maar voor het laden van een auto en/of de warmtepomp, dan zullen mensen al wel eerder gestuurd worden door prijs boetes/incentives.

Ik denk dat weinig mensen hier actief mee bezig willen zijn. Misschien een keer om het in te stellen, maar daarna moet het automatisch gaan.

[Tommie12]

phicoh schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:52:
[...]


Ik denk dat weinig mensen hier actief mee bezig willen zijn. Misschien een keer om het in te stellen, maar daarna moet het automatisch gaan.

Het gaat vooral om de moeite die het kost.

Iets wat later insteken of starten is niet moeilijk, een klok programmeren kan ten hoogste 50% van de bevolking, en als je begint met home automation haken héél veel mensen af.

[dunklefaser]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:58:
[...]

Het gaat vooral om de moeite die het kost.

Iets wat later insteken of starten is niet moeilijk, een klok programmeren kan ten hoogste 50% van de bevolking, en als je begint met home automation haken héél veel mensen af.

Bij de huidige zgn. HEMS kan ik me goed voorstellen dat veel consumenten voortijdig afhaken.
Ik vermoed dat het nog een paar jaren duurt voor dat de zgn. interoperabiliteit ook alle apparaten echt laat samenwerken. De standaardisatie van de protocollen moet nog beginnen.
En dan moet de KI nog het gedrag van de natuurlijke intelligentie leren.

[Tommie12]

dunklefaser schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 14:36:
[...]

Bij de huidige zgn. HEMS kan ik me goed voorstellen dat veel consumenten voortijdig afhaken.
Ik vermoed dat het nog een paar jaren duurt voor dat de zgn. interoperabiliteit ook alle apparaten echt laat samenwerken. De standaardisatie van de protocollen moet nog beginnen.
En dan moet de KI nog het gedrag van de natuurlijke intelligentie leren.

HEMS = home energy management system ?

KI = kunstmatige inseminatie of kak-integratie of ...?

[Ronald.42]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:27:
[...]

En daar heb ik zelfs geen zin in... (buiten het feit dat die slimme stekkers nog eens sluipverbruik veroorzaken en uiteindelijk ook wat geld kosten)

Mijn vrouw werkt thuis, maar als ze 's ochtends de machine aan zet, dan wil ze tijdens de middagpauze die kunnen overladen in de droogkast.

Ik heb ze ooit getoond hoe ze de start naar 10h kan leggen (meer zon, dus opwarmen gebeurt op PV), maar daar wil ze niet aan. Dan is die machine klaar om 13-14h, en dan geen tijd voor de wissel en gaat de droogkast (gelukkig WP) pas aan om 18h... en daarna begint het koken...

Dat gedrag krijg ik niet meer veranderd tenzij ik het zelf doe....

Dat is inderdaad een uitdaging.
Die discussie loopt hier ook wel eens, de vaat van de avond zit erin dan de volgende ochtend de ontbijt zooi erbij en druk op start. Inmiddels is het daar al gelukt dat ze hem instelt om tijdens de opwek en dus goedkope uren te beginnen. Dus smorgens de laatste zooi er in en dan startuitstel van x uur.
Met de wasmachine begint dat ook al te komen maar daar zitten dan nog wat hokjes betreffende bepaalde kledingstukken die dan en dan schoon moeten zijn. Mjah dan moet je mischien wat verder vooruit kijken.
Al met al gaat het niet om grote bedragen per cyclus, maar als je ze allemaal optelt dan is het op een jaar wel weer aardig verdiend en alleen door even verder te denken.

Mensen zijn wat dat betreft van nature lui denk ik.

Een ev wpb of warmtepomp kun je vaak wel releatief makkelijk op goedkope tijden instellen. Als je in ploegen werkt heb je met de ev al wel weer wat meer werk.

[esphome]

@Tommie12 KI heet nu SI (Super Intelligentie)

[Wozmro]

RonJ schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:29:
[...]

Waarom is dat precies tegenstrijdig?

De elektrificatie was bijzonder lucratief voor de groep early adopters. Je pakt immers maximaal subsidie op iets dat door de "innovaters" groep voor je al bewezen is, voordat de prijzen van arbeid en materiaal meestegen als gevolg van meer vraag en relatief minder aanbod én de kosten van het vervangen van de fossiele infrastructuur door elektriciteit waren nog niet zichtbaar en gingen nog moeiteloos op in marges van de grote massa die nog gas stookte en een analoge auto reed. Zeg maar de goede ouwe tijd waarin een warmtepomp 4-5K met installatie kostte ipv het dubbele, waar je je EV kon laden voor 25-35ct/kWh.

Nu volgt al dan niet gedwongen massaal de rest van het land en dus komt nu ook de groeipijn in de vorm van een fors gestegen netbeheerrekening, grote problemen met netcongestie doordat men veel te lang afgewacht heeft met de decennia durende uitbreiding van het net (4x de opwek en 1,5-2x de transportcapaciteit ongeveer) fors gestegen prijzen voor warmtepompen, etc. etc. terwijl ik mijn investeringen allemaal allang heb terugverdient en dus niet te laat tegen een snel teruglopende business case aan zit te kijken, waarbij de investering én de variabele kosten steeds verder stijgen.


[...]


Dat zeg ik helemaal niet en dat weet je best. Er is een groot verschil tussen ergens over kunnen nadenken en ergens over willen nadenken. Een groot deel van de mensen heeft helemaal geen tijd en/of zin om de hele dag met hun huishoudelijk energieverbruik bezig te zijn. Als je dus wil dat niet alleen een paar % techneuten die zelf wel even een EMS in elkaar knutselen, die alle gesloten en beperkte ecosysteempjes van de fabrikanten aan elkaar moet knopen om "slim" te gaan sturen en zo wat euro's uit te sparen. Maar je wil dat echt de meerderheid van de gebruikers dat gaat doen omdat dat enorme bedragen in collectieve netwerkinvesteringen scheelt, dan moeten fabrikanten gaan zorgen dat het ze volledig uit handen genomen wordt, niet tot last is en geen wereldbedragen kost voor iemand om de randvoorwaarden voor ze te regelen. Daar is echt nog een wereld te winnen.

En nu komen er weer massaal accu's waar hetzelfde voor geldt, voor wie ze kan betalen en inregelen wederom een mooie manier om flink te besparen op je verbruikskosten/belastingen en je PV-opwek (die je ook al kon betalen en als het goed is al hebt terugverdient) beter te laten renderen. Daarom komt er hier ook één.

Maar dat betekent op macro niveau alleen maar dat je wederom weer veel minder gaat bijdragen aan de investeringen in kabels, transformators en gascentrales die je op een dag in februari van stroom moeten blijven voorzien zodat de WP en EV op dat moment kunnen seizoenspieken in hun verbruik, want op dat moment doet die accu net zo weinig als je PV. Je komt dan op het punt waarop die winter-kWh's en de kosten voor een netaansluiting zo hoog worden dat je in landelijke gebieden waar je qua veiligheidsregelgeving voldoende gas of diesel kan opslaan men massaal aan de aggregaat zal gaan.

Je pogingen om als gesubsidieerde early-adopter de 'normale mens' te ontmoedigen want hoge netkosten zijn redelijk hilarisch.

Ik volg even op wanneer 'landelijk gebied massaal aan de agregaat' in het nieuws komt.

[RonJ]

Wozmro schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 15:18:
[...]

Je pogingen om als gesubsidieerde early-adopter de 'normale mens' te ontmoedigen want hoge netkosten zijn redelijk hilarisch.

Ik volg even op wanneer 'landelijk gebied massaal aan de agregaat' in het nieuws komt.

offtopic:
Je komt inderdaad over als iemand die het "nieuws" nog leest. Ga nou maar even lekker iemand anders vervelen met je continue verdraaiingen en gezuig. Ik volg even op wanneer je het kan opbrengen om ergens inhoudelijk op in te gaan.

[ Voor 8% gewijzigd door RonJ op 08-10-2026 15:24 ]

[Wozmro]

Ja, ik trigger nogal op dergelijke asymetrie.

Ik hou er mee op.

[wheli]

phicoh schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:52:
[...]


Ik denk dat weinig mensen hier actief mee bezig willen zijn. Misschien een keer om het in te stellen, maar daarna moet het automatisch gaan.

Toch, als ik naar mijn ouders van bijna 70 kijk: tijdens de prijsschokken van de inval op Oekraïne betaalden ze 3 euro per kuub en besloten toen op dynamisch contract over te gaan. Zonnepanelen en elektrische auto heb ik ze weliswaar aangepraat maar mijn vader zette serieus een wekker om 1:00 uur 's nachts om de auto te laden in de winter omdat het veel goedkoper was. Let wel, dit is de generatie die 10 km omreed om 1 cent per liter benzine te besparen. Hij was overigens wel blij toen ik hem uitlegde dat je de auto op timer kan laden

[KweNi]

IvoB2 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 11:25:
[...]
Of je nu je water van x naar y °c opwarmt met een waterkoker of een inductie kost je evenveel kWh.

De waterkoker is zelfs zuiniger, omdat het element in het water zit.

[IvoB2]

@wheli
Een beetje generaliserend en te simplistisch beeld dat je schets om het maar tot "generaties" terug te brengen?
Ik ken genoeg zeventigplussers die met de laatste nieuwe ontwikkelingen mee zijn of zelfs voorop lopen en dertigers die op dat gebied nog altijd van toeten noch blazen weten en alles daar tussen in.
Het is - mijn mening - meer persoonsgebonden dan leeftijdsgebonden.

[IvoB2]

KweNi schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:11:
[...]

De waterkoker is zelfs zuiniger, omdat het element in het water zit.

In mijn waterkoker zit het element niet in het water.
En op inductie wordt niet de plaat maar de bodem van het recipiënt warm.
Maar waar gaat dat dan over? Een paar seconden "winst" (het kost me met de waterkoker in totaal 4 min 32 seconden - inclusief een kalibratieonderbreking van een dertigtal seconden om temperatuurovershoot te voorkomen- om water voor 6 koppen thee op de gewenste temperatuur te brengen en dan is het nog een waterkoker met een bewust gelimiteerd max. vermogen) of een paar tienden Wh zuiniger?

Ik denk dat er wel andere verbruikers zijn waar je meer winst op kan boeken dan dit geneuzel in de marge toch?

[ Voor 57% gewijzigd door IvoB2 op 09-10-2026 08:31 ]

[JeroenH]

bensss schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 12:31:
[...]

Ik ben het wel eens met @RonJ , het zou leuk zijn als bijv. een energiemanagementsysteem gebruikers zou assisteren om meer duurzame stroom te gebruiken zónder dat ze er iets van merken. Over het algemeen zitten mensen niet te wachten op belemmering van alledaagse gewoonten dus slimme oplossingen moeten echt heel goed werken zonder belemmeringen, anders krijg je geen adoptie. Aan de andere kant is het (voor tweakers) wel leuk om mee te experimenteren.

Full-electric op 1-fase 10A, zonder dat de bewoners er veel over hoeven nadenken.

[IvoB2]

Maar wel eerst hun woning grondig moeten verbouwen?
Niet dat ik het er niet mee eens ben want zo draait het hier in de praktijk al jaren, uiteraard ook na jaren van verbouwen en aanpassen en daar is wel wat voorafgaandelijk denkwerk aan te pas gekomen.

[ Voor 66% gewijzigd door IvoB2 op 09-10-2026 08:24 ]

[JeroenH]

IvoB2 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:23:
Maar wel eerst hun woning grondig moeten verbouwen?
Niet dat ik het er niet mee eens ben want zo draait het hier in de praktijk al jaren, uiteraard ook na jaren van verbouwen en aanpassen en daar is wel wat voorafgaandelijk denkwerk aan te pas gekomen.

Heb je de podcast geluisterd? Daar legt men uit wat hier allemaal voor nodig was.

[JeroenH]

Mijn oog viel trouwens op de nieuwsberichten op de Tweakers FP. Twee daarvan vielen me op door hun enorm hoge reactie-aantallen, echt heel veel meer dan de volgende flink "becommente" artikelen. En ja hoor, beiden gingen over duurzame energie:

nieuws: ACM stelt voor om stroomnettarief vanaf 2029 tijdens piekuren te verhogen

nieuws: Kabinet Jetten wil huiseigenaren verplichten tot hybride warmtepomp vanaf 2029

Dat maakt de tongen duidelijk los...

[IvoB2]

JeroenH schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:26:
[...]

Heb je de podcast geluisterd? Daar legt men uit wat hier allemaal voor nodig was.

Ja, lang voordat je de link hier hebt gepost.
Niets - en zeker full electric niet - komt vanzelf en al zeker niet zonder het nodige denkwerk.
Je kan dat denkwerk uiteraard ook over laten aan anderen maar daar betaal je normaliter ook een prijs voor.

[ Voor 29% gewijzigd door IvoB2 op 09-10-2026 08:38 ]

[Tommie12]

JeroenH schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:19:
[...]

Full-electric op 1-fase 10A, zonder dat de bewoners er veel over hoeven nadenken.

Ze zeggen er wel niet bij hoe veel het allemaal gekost heeft, en of dat financieel wel ergens rendabel is... Ze beginnen al met een warmtepomp met grondboring... scheteduur, en heel moeilijk of onmogelijk als je geen vrijstaand huis hebt.

Persoonlijk zie ik meer in wijkbatterijen die dan wat centraler aangestuurd kunnen worden dan in ieder zijn huisbatterij.

Dat streven naar de kleinstmogelijke aansluiting vind ik dan niet altijd het meest zinvol. Je gaat daardoor ook meer laadverliezen hebben.

[Wozmro]

Financieel rendabel is belangrijk maar dat gaat voor mij breder dan het bedrag dat op de eigen factuur van de aannemer staat.

Schoorsteen van de woning, uitlaat auto,... zijn sterk gecorreleerd met gezondheidsrisico's Voor iedereen van kinderen tot ouderen.

Dat heeft rechtstreeks impact op de kosten voor gezondheidszorg waar iedereen aan bijbetaald maar ook onrechtstreeks aan de economie: lager IQ, zieke mensen kunnen minder werken, hun naasten kunnen daardoor ook minder werken want zorg te verlenen,...

Moeilijk financieel exact te berekenen maar de correlatie is er.

Ook het omgaan met fossiele vloeistoffen is niet bijster gezond. Ik zie weinig mensen handschoenen aandoen tijdens het tanken en je staat telkens in een omgeving met dampen die je inademt. Dat speelt niet bij een enkele keer maar een leven lang een paar keer per week gaan tanken, dat heeft gewoon een invloed op de algemene gezondheid.

[ Voor 22% gewijzigd door Wozmro op 09-10-2026 10:13 ]

[Fr33z]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:27:
[...]

En daar heb ik zelfs geen zin in... (buiten het feit dat die slimme stekkers nog eens sluipverbruik veroorzaken en uiteindelijk ook wat geld kosten)

Mijn vrouw werkt thuis, maar als ze 's ochtends de machine aan zet, dan wil ze tijdens de middagpauze die kunnen overladen in de droogkast.

Ik heb ze ooit getoond hoe ze de start naar 10h kan leggen (meer zon, dus opwarmen gebeurt op PV), maar daar wil ze niet aan. Dan is die machine klaar om 13-14h, en dan geen tijd voor de wissel en gaat de droogkast (gelukkig WP) pas aan om 18h... en daarna begint het koken...

Dat gedrag krijg ik niet meer veranderd tenzij ik het zelf doe....

dit is een mooi praktijkvoorbeels maar ook wel een typisch gevalletje user-error. Tuurlijk zijn gewoontjes moeilijk aan te passen. Maar op een hele dag thuiswerken is 2 minuten de was uit de machine in de droger gooien natuurlijk echt wel mogelijk tussen de bedrijven door. Het is ook goed om ff 5 min van je werkplek te zijn.

[esphome]

Enexis vanochtend op de radio want zij waren teleurgesteld in het enthousiasme wat bedrijven toonden voor een flexibel contract. Drie tot vijf procent van de bedrijven reageerden op het voorstel van Enexis om hun verbruik aan te passen op de beschikbare stroom om zo net congestie te voorkomen.

Een groot probleem is dat bedrijven als zij éénmaal gekozen hebben dat hun aandeel al is gegeven aan een ander bedrijf en zo niet meer hun eerdere aandeel terug kunnen krijgen.

Nu gaat Enexis het nog beter uitleggen en denken over het flexibel te gaan beter te belonen.

[assje]

Wat mij betreft krijgen wasmachines en vergelijkbare apparatuur veel te veel aandacht; dat doet echt nauwelijks wat op het totaal. En, de impact van dergelijke apparatuur is met de kleinste thuisbatterij al heel eenvoudig af te vangen. Dit is echt procentenwerk op het totaal. Druk voor de vaatwasser het knopje "start over 2 uur in"en maak je verder niet druk zou ik zeggen.

Met verwarming, warm water en laden elektrische auto heb je echt al >90% van wat stuurbaar is te pakken.

[Kees_frl]

assje schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:32:
Wat mij betreft krijgen wasmachines en vergelijkbare apparatuur veel te veel aandacht; dat doet echt nauwelijks wat op het totaal. En, de impact van dergelijke apparatuur is met de kleinste thuisbatterij al heel eenvoudig af te vangen. Dit is echt procentenwerk op het totaal. Druk voor de vaatwasser het knopje "start over 2 uur in"en maak je verder niet druk zou ik zeggen.

Met verwarming, warm water en laden elektrische auto heb je echt al >90% van wat stuurbaar is te pakken.

Die verwarming vind ik wel een lastige overigens. Ik heb een vrij nieuwe woning A++++ en we hebben echt redelijk wat weken gehad dat we de WP niet uit konden zetten. Wordt altijd zo eenvoudig gezegd, even de WP sturen en op duurste uren uitzetten.

1. WP is meer bedoeld om het warm te houden, steeds sprinten trekken haalt de COP naar beneden en is dus helemaal niet duurzaam
2. in januari bijv met die defrost week zelfs temperatuur daling in de woning gehad, die week had de warmtepomp echt niet wat uurtjes uit gekund.

en ja, er zijn momenten dat het wel kon/kan om die maar meteen plat te slaan. Maar het simpel zeggen slimme aansturing is nodig want dan kunnen ze even uit of minder draaien is gewoon niet zo naar -- mijn mening --.

[Mjier]

Met dat stuurbare van verwarming heb ik wel wat moeite. Een warmtepomp werkt het meest efficiënt als die 24/7 rustig doorpruttelt. Daarbij heb je bij verwarming met een warmtepomp het "popcorn effect". Om 1 kwh elektra te verschuiven uit de spits moet je 4 kwh warmte opslaan (COP4). Kun je beter een paar kwh-tjes in een thuisbatterij stoppen en lekker doordraaien. In mijn situatie met een combinatie van vloerverwarming en convectoren geeft dat ook het beste comfort. De ruimten met convectoren koelen veel sneller af (minder massa).

[JeroenH]

esphome schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:31:
over het flexibel te gaan beter te belonen.

Ik denk dat de grootste aanmoediging daar vandaan zal moeten komen. Als je als bedrijf "iets" niet kunt doen op het moment dat je eigenlijk zou willen, dan kost dat gewoon geld. Mensen en machines zitten stil, orders worden later vervuld, enz. Zelfs met een heel goede planning heeft dit gewoon kosten.

Ik snap dat bedrijven er niet zo happig op zijn die kosten te maken als ze die niet terugverdienen aan een lagere energierekening.

[JeroenH]

Fr33z schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 09:44:
[...]

dit is een mooi praktijkvoorbeels maar ook wel een typisch gevalletje user-error. Tuurlijk zijn gewoontjes moeilijk aan te passen. Maar op een hele dag thuiswerken is 2 minuten de was uit de machine in de droger gooien natuurlijk echt wel mogelijk tussen de bedrijven door. Het is ook goed om ff 5 min van je werkplek te zijn.

Wassen is zo'n beetje het enige "huis"werk wat ik doe als ik thuis werk. Een was in de machine doen is 2 minuten, dan twee uur werken, dan krijg ik van Home Assiastant het bericht dat de was klaar is, en dan is het 5 minuten ophangen. Echt een super-efficiënte besteding van tijd, en de machine draait nog op de goedkoopste uurtjes ook.

[assje]

Kees_frl schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:49:
Die verwarming vind ik wel een lastige overigens. Ik heb een vrij nieuwe woning A++++ en we hebben echt redelijk wat weken gehad dat we de WP niet uit konden zetten. Wordt altijd zo eenvoudig gezegd, even de WP sturen en op duurste uren uitzetten.

1. WP is meer bedoeld om het warm te houden, steeds sprinten trekken haalt de COP naar beneden en is dus helemaal niet duurzaam
2. in januari bijv met die defrost week zelfs temperatuur daling in de woning gehad, die week had de warmtepomp echt niet wat uurtjes uit gekund.

en ja, er zijn momenten dat het wel kon/kan om die maar meteen plat te slaan. Maar het simpel zeggen slimme aansturing is nodig want dan kunnen ze even uit of minder draaien is gewoon niet zo naar -- mijn mening --.

Ik heb alleen maar vloerverwarming op de BG maar zelfs op de Ta van 25 graden die voor mijn WP minimaal is kan de WP niet 24/7 draaien tenzij het vriest. Mijn warmtepomp staat op tijdklok om alleen overdag te verwarmen, die haal ik er alleen vanaf bij temperaturen onder vriespunt.


Het zal een beetje van de woning afhangen denk ik, heb jij wellicht een houtskeletbouw? Mijn woning heeft veel thermische massa en is goed (na)geisoleerd. Ik merk er echt helemaal niets van of mijn verwarming aan of uit staat. In een maand als november draait de warmtepomp vaak maar 4-12 uur per dag.

[Wuursj]

Tommie12 schreef op donderdag 8 oktober 2026 @ 13:27:
[...]

Dat gedrag krijg ik niet meer veranderd tenzij ik het zelf doe....

Er zijn passieve oplossingen waardoor gedrag minder belangrijk wordt.
Hier slurpt de wasmachine zijn water uit de WP boiler. Naast dat dit water met COP=3 warm wordt gemaakt, draait die boiler ook nog eens tijdens de zon uren. De timing van de wasbeurtjes zijn daarmee veel minder belangrijk geworden.

[Tommie12]

Wuursj schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:17:
[...]

Er zijn passieve oplossingen waardoor gedrag minder belangrijk wordt.
Hier slurpt de wasmachine zijn water uit de WP boiler. Naast dat dit water met COP=3 warm wordt gemaakt, draait die boiler ook nog eens tijdens de zon uren. De timing van de wasbeurtjes zijn daarmee veel minder belangrijk geworden.

Je weet toch dat spoelwater (en dat is het grootste deel) niet verwarmd hoeft te worden...

Ik denk dat je je besparing aan de andere kant weer weg gooit.

[Wuursj]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:22:
[...]

Je weet toch dat spoelwater (en dat is het grootste deel) niet verwarmd hoeft te worden...

Ik denk dat je je besparing aan de andere kant weer weg gooit.

De wasmachine heeft aparte hotfill en spoelt dus gewoon met koud water.

[IvoB2]

Wuursj schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:17:
[...]

Er zijn passieve oplossingen waardoor gedrag minder belangrijk wordt.
Hier slurpt de wasmachine zijn water uit de WP boiler. Naast dat dit water met COP=3 warm wordt gemaakt, draait die boiler ook nog eens tijdens de zon uren. De timing van de wasbeurtjes zijn daarmee veel minder belangrijk geworden.

Daar zit dan toch een mengkraan op om de gewenste temperatuur in de wasmachine te krijgen (in se dus te verlagen)?
Of was je altijd op 60°C of staat het SWW altijd op 40°C?

[ Voor 5% gewijzigd door IvoB2 op 09-10-2026 11:27 ]

[Wuursj]

IvoB2 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:25:
[...]

Daar zit dan toch een mengkraan op om de gewenste temperatuur in de wasmachine te krijgen (in se dus te verlagen)?

De wasmachine mengt zelf warm en koud water tot de gewenste temp. Bij wasjes van 60 graden warmt hij zelf nog wat bij.
Alleen om onverklaarbare redenen gebruikt hij bij 30 graden wasjes liever zelf warm gemaakt koud water. 40 graden wasjes zijn dus goedkoper

[ Voor 3% gewijzigd door Wuursj op 09-10-2026 11:28 ]

[Zwartoog]

Kees_frl schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:49:
[...]

Die verwarming vind ik wel een lastige overigens. Ik heb een vrij nieuwe woning A++++ en we hebben echt redelijk wat weken gehad dat we de WP niet uit konden zetten. Wordt altijd zo eenvoudig gezegd, even de WP sturen en op duurste uren uitzetten.

1. WP is meer bedoeld om het warm te houden, steeds sprinten trekken haalt de COP naar beneden en is dus helemaal niet duurzaam
2. in januari bijv met die defrost week zelfs temperatuur daling in de woning gehad, die week had de warmtepomp echt niet wat uurtjes uit gekund.

en ja, er zijn momenten dat het wel kon/kan om die maar meteen plat te slaan. Maar het simpel zeggen slimme aansturing is nodig want dan kunnen ze even uit of minder draaien is gewoon niet zo naar -- mijn mening --.

In een goed geïsoleerde woning moet het mogelijk zijn om de WP één of twee uur uit te zetten, de koudste dagen uitgezonderd. Halve graad omhoog in de aanloop en halve graad omlaag in de piek moet te overbruggen zijn.

Op de piekuren 's avonds wordt er hier gekookt (warmte) en is iedereen thuis. Dat verhoogt de temperatuur in de woonkamer (opdienen hete pannen) rustig met 1 graad, waardoor de WP uitvalt. Bij zachtere dagen zelfs tot 22.00 uur waarna de nachtverlaging in gaat hier.

Probleem is dat de meeste WP niet zo goed te sturen zijn, behalve vaste tijdsblokken. We hebben nu nog een vast contract, maar ik wil komend seizoen hier wel eens naar kijken.

De ochtendpiek vind ik veel lastiger aan te pakken: je wil dan toch je huis verder opwarmen en licht kunnen gebruiken. Daarnaast vaak een SWW-run nav douchen. 's Nachts je accu opladen?

Verder is huishoudelijk gebruik idd peanuts tov het geheel, EV uitgezonderd, maar juist die kan nivellerend werken. (PV in de zomer is weer een ander probleem).

[Oilman]

Mjier schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:49:
Met dat stuurbare van verwarming heb ik wel wat moeite. Een warmtepomp werkt het meest efficiënt als die 24/7 rustig doorpruttelt. Daarbij heb je bij verwarming met een warmtepomp het "popcorn effect". Om 1 kwh elektra te verschuiven uit de spits moet je 4 kwh warmte opslaan (COP4). Kun je beter een paar kwh-tjes in een thuisbatterij stoppen en lekker doordraaien. In mijn situatie met een combinatie van vloerverwarming en convectoren geeft dat ook het beste comfort. De ruimten met convectoren koelen veel sneller af (minder massa).

Mee eens dat als je niet overal vloerverwarming hebt het verhaal niet op gaat, maar als je overal op de begane grond vloerverwarming hebt liggen en een beetje fatsoenlijk geïsoleerde schil, dan kan je prima in de middag wat warmte bufferen in je vloer. Dat kost ook helemaal niet meer energie, dat is echt een fabeltje. In de middag is het doorgaans warmer dan op het koudste moment van de dag, dus daar je stooklijn even zeg 2 graden omhoog leggen dat kost je helemaal geen rendement, maar is juist efficiënt. Het rendement van de WP wordt voor een aanzienlijk deel door Tlift bepaald en als het buiten warmer is, dan wordt de Tlift kleiner.

Grootste winst in slimmere sturing dan 24/7 stooklijn is te behalen in de tussenseizoenen of als het helder winter weer is. In het tussenseizoen duw je je COP naar beneden door de pomp constant te laten draaien, paar uurtjes op het warmst van de dag is voldoende om het huis op temperatuur te houden. Met helder winter weer gaat de pomp plank gas geven als het aan het eind van de nacht op z'n koudst is, om vervolgens als het 's middags warmer is en er PV opbrengst is stevig gas terug te nemen. Ik kom zelf op een kostenbesparing van 10-15% met dynamische prijzen van afgelopen winter. Afgelopen winters was de spread in Epex prijzen heel beperkt, dat is nu wel anders, maar het is nog geen winter.

[hanev001]

Zwartoog schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:27:
In een goed geïsoleerde woning moet het mogelijk zijn om de WP één of twee uur uit te zetten, de koudste dagen uitgezonderd. Halve graad omhoog in de aanloop en halve graad omlaag in de piek moet te overbruggen zijn.

Dat gaat dus niet werken. Want de voorgestelde netwerk tariefblokken hebben voor het hoogste tarief in de winter een aangesloten periode van 5 uur.

[overhyped]

De hele warmtepomp discussie in het sturing verhaal is toch lood om oud ijzer? Ik woon in een oud huis, all electric, en m’n warmtepomp trekt mischien in de winter continue 1.5kw dus 7.5 totaal. Om daar een paar procent vanaf te halen met als risico comfortverlies en sowieso gedoe.. laat maar. De auto en de accu zijn eigenlijk de enige zaken die er toe doen qua financiële impuls.

[Zwartoog]

hanev001 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:46:
[...]

Dat gaat dus niet werken. Want de voorgestelde netwerk tariefblokken hebben voor het hoogste tarief in de winter een aangesloten periode van 5 uur.

Dat is van de netbeheerder inderdaad, maar je hebt ook nog de dynamische tarieven van de leverancier. Die gaan per uur, maar lopen ook stevig op vanaf va 16.00 tot een piek om 21.00 uur.

Maar: flink stoken in de aanloop is technisch best mogelijk, maar weinig comfortabel. De warmte is wel te verdragen, maar als het 2 graden afkoelt, dan begint het ook echt onaangenaam te voelen. Niet omdat het (te) koud is, maar omdat het afkoelt.

[overhyped]

Zwartoog schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:59:
[...]

Dat is van de netbeheerder inderdaad, maar je hebt ook nog de dynamische tarieven van de leverancier. Die gaan per uur, maar lopen ook stevig op vanaf va 16.00 tot een piek om 21.00 uur.

Maar: flink stoken in de aanloop is technisch best mogelijk, maar weinig comfortabel. De warmte is wel te verdragen, maar als het 2 graden afkoelt, dan begint het ook echt onaangenaam te voelen. Niet omdat het (te) koud is, maar omdat het afkoelt.

Dat laatste ervaren wij ook. De ene 19.5 graden is de andere niet.

[hanev001]

Zwartoog schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:59:
[...]

Dat is van de netbeheerder inderdaad, maar je hebt ook nog de dynamische tarieven van de leverancier. Die gaan per uur, maar lopen ook stevig op vanaf va 16.00 tot een piek om 21.00 uur.

Maar: flink stoken in de aanloop is technisch best mogelijk, maar weinig comfortabel. De warmte is wel te verdragen, maar als het 2 graden afkoelt, dan begint het ook echt onaangenaam te voelen. Niet omdat het (te) koud is, maar omdat het afkoelt.

Nee, Dynamische tarieven kun je zo niet gebruiken juist omdat ze dynamisch zijn. De hoogte van het tarief is afhankelijk van de vraag en aanbod op de stroommarkt en kan per kwartier verschillen Ze hebben geen vast patroon waarop je een stook programma kan instellen. Het is zelfs mogelijk dat de netwerken blok prijzen en Dynamische prijzen met elkaar in botsing komen en elkaar tegen werken.

Er is nog een ander probleem. Jojo stookgedrag is minder zuinig waardoor je gebruik zal toenemen. Het middel kan wel eens erger dan de kwaal zijn.

[IvoB2]

overhyped schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 11:59:
De hele warmtepomp discussie in het sturing verhaal is toch lood om oud ijzer? Ik woon in een oud huis, all electric, en m’n warmtepomp trekt mischien in de winter continue 1.5kw dus 7.5 totaal.

Bedoel je dan dat in de winter je WP per etmaal slechts 5 uur actief is?

[Fr33z]

hanev001 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 12:09:
[...]

Nee, Dynamische tarieven kun je zo niet gebruiken juist omdat ze dynamisch zijn. De hoogte van het tarief is afhankelijk van de vraag en aanbod op de stroommarkt en kan per kwartier verschillen Ze hebben geen vast patroon waarop je een stook programma kan instellen. Het is zelfs mogelijk dat de netwerken blok prijzen en Dynamische prijzen met elkaar in botsing komen en elkaar tegen werken.

Er is nog een ander probleem. Jojo stookgedrag is minder zuinig waardoor je gebruik zal toenemen. Het middel kan wel eens erger dan de kwaal zijn.

tuurlijk wel. die tarieven doen elke dag hetzelfde dansje alleen de hoogte van de uitschieters verschilt. het is altijd duurder om 1900 dan om 1400 bijv

[JeroenH]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:55:
[...]

Ze zeggen er wel niet bij hoe veel het allemaal gekost heeft,

Bij een retrofit zal het zeer kostbaar zijn, dat zal kloppen. Maar bij nieuwbouw, en op grote schaal zie ik het wel uitkunnen. Plus. Als de keus in een wijk is "deze woonwijk kunnen we niet bouwen want het net is vol" of "woonwijk bouwen", dan is dat ook een factor.

en of dat financieel wel ergens rendabel is... Ze beginnen al met een warmtepomp met grondboring... scheteduur, en heel moeilijk of onmogelijk als je geen vrijstaand huis hebt.

Klopt natuurlijk, maar een kennis van me heeft het in een rijtjeshuis wel gewoon gedaan. Maar hij is de uitzondering, dat snap ik ook. Maar ook hier weer: bij het bouwen van een blok of wijk huizen kan het vele malen kosteneffectiever.

Persoonlijk zie ik meer in wijkbatterijen die dan wat centraler aangestuurd kunnen worden dan in ieder zijn huisbatterij.

Beide oplossingen hebben hun voor- en nadelen, denk ik. Voorlopig is een wijkbatterij nog problematisch, denk ik te begrijpen, omdat de netbeheerders dit wettelijk niet mogen of zo? Dus op dit moment is de keus: thuisbatterijen of niets doen aan storage.

Dat streven naar de kleinstmogelijke aansluiting vind ik dan niet altijd het meest zinvol. Je gaat daardoor ook meer laadverliezen hebben.

Dat zou kunnen.

[assje]

IvoB2 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 12:14:
Bedoel je dan dat in de winter je WP per etmaal slechts 5 uur actief is?

Bij mij hangt dat een beetje af van de definitie van winter, alle maanden behalve december en januari is dat het bij mij inderdaad wel ongeveer.

[Oilman]

hanev001 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 12:09:
[...]

Nee, Dynamische tarieven kun je zo niet gebruiken juist omdat ze dynamisch zijn. De hoogte van het tarief is afhankelijk van de vraag en aanbod op de stroommarkt en kan per kwartier verschillen Ze hebben geen vast patroon waarop je een stook programma kan instellen. Het is zelfs mogelijk dat de netwerken blok prijzen en Dynamische prijzen met elkaar in botsing komen en elkaar tegen werken.

Er is nog een ander probleem. Jojo stookgedrag is minder zuinig waardoor je gebruik zal toenemen. Het middel kan wel eens erger dan de kwaal zijn.

Buiten hetgeen @Fr33z al stelde dat er wel degelijk regelmaat in zit, maar daarnaast:

• De EPEX prijs is 24-36 uur van te bekend.
• Wat de temperatuur het komende etmaal wordt is 9 van de 10 dagen ook nauwkeurig te voorspellen
• Vloerverwarming, zeker met de slangen onderin in de dekvloer, heeft een vertraging van een aantal uren.
• Een beetje warmtepomp is gewoon bestuurbaar (te maken), bijv via Modbus.

Kortom door slim aan te sturen kun je het zonder meer efficienter doen dan gewoon een stooklijn volgen die vaak ook nog afgekapt wordt door een maximaal thermostaat. Schijnt de zon 's middags in huis stopt de WP er mee, om vervolgens na zonsondergang aan te gaan. Die warmte komt pas in de woonkamer als iedereen al slaapt. Een stooklijn loopt altijd achter de feiten aan.

Een stooklijn is zonder meer beter dan een WP via een thermostaat programma met stevige nachtverlaging aansturen alsof het een CV-ketel is, maar een stooklijn is zeker niet de heilige graal.

[IvoB2]

JeroenH schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 13:13:
Bij een retrofit zal het zeer kostbaar zijn, dat zal kloppen. Maar bij nieuwbouw, en op grote schaal zie ik het wel uitkunnen. Plus. Als de keus in een wijk is "deze woonwijk kunnen we niet bouwen want het net is vol" of "woonwijk bouwen", dan is dat ook een factor.

Nogal logisch dat je bij nieuwbouw - indien het budget het toelaat - de meest energetisch efficiënte manier kiest.
Het punt is uiteraard dat een (groot) deel van de bevolking bij wijzigend beleid al in een huis woont (als het al niet in een huurhuis is waar de verhuurder doorgaans geen boodschap heeft aan relatief dure retrofit aanpassingen ten bate van de huurder).
(kanttekening: ik spreek hier als "advocaat van de duivel", mij moet je niet overtuigen ik doe nl. al meer dan tien jaar continu aan retrofit en ga bij nieuwbouw ook over op vloerverwarming en beoveld en uit ervaring kan ik je vertellen dat dit ook bij nieuwbouw - zelf in blok - dan budgetten vereist niet voor iedereen zomaar weggelegd).

[IvoB2]

assje schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 13:25:
[...]

Bij mij hangt dat een beetje af van de definitie van winter, alle maanden behalve december en januari is dat het bij mij inderdaad wel ongeveer.

Hangt van de isolatiegraad en oriëntatie van je woning af.
Voor mij is het echte verwarmingsseizoen idd ook beperkt van december tot half februari en doen de andere maanden er dan niet echt toe.
Maar ik heb een vermoeden dat dit niet de regel is voor wie exclusief verwarmt met een WP niet gebaseerd op grondboring?

[ Voor 3% gewijzigd door IvoB2 op 09-10-2026 13:40 ]

[overhyped]

IvoB2 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 12:14:
[...]

Bedoel je dan dat in de winter je WP per etmaal slechts 5 uur actief is?

Nee, ik heb het over het dure blok. Optimalisatie voor die paar uurtjes zet geen zoden aan de dijk.

[Zwartoog]

overhyped schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 14:16:
[...]

Nee, ik heb het over het dure blok. Optimalisatie voor die paar uurtjes zet geen zoden aan de dijk.

Interessante route.

Een frequent verschil tussen nominaal en max is zo'n 20 cent. Stel dat je dat 5 uur maximaal hebt, zit je op 1 euro per dag. En dan over 4 maanden dat je heel de dag de verwarming aan zou hebben, is 120 euro per jaar. Max.

Is niet geweldig, maar ook niet niks. Er worden grotere ingrepen gedaan voor minder besparing. Als het zonder comfortverlies kan, waarom niet?

[Oilman]

overhyped schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 14:16:
[...]

Nee, ik heb het over het dure blok. Optimalisatie voor die paar uurtjes zet geen zoden aan de dijk.

Als daar ook nog een hoge dynamische prijs overheen komt dan kan het zonder meer uit om die uren te vermijden. Beetje zonde dat de WP 500-1000 Watt staat te verstoken als de stroomprijs 36 cent per kWh is, zoals morgenavond, terwijl je de uren ervoor 20 cent minder per kWh betaald. Als daar dan ook nog de variabele tarieven van de netbeheerder in 2029 overheen komen, dan is het toch een beetje zonde geld om daar geen rekening mee te houden.

[bensss]

Zwartoog schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 15:51:
[...]

En dan over 4 maanden dat je heel de dag de verwarming aan zou hebben, is 120 euro per jaar. Max.

Is niet geweldig, maar ook niet niks. Er worden grotere ingrepen gedaan voor minder besparing. Als het zonder comfortverlies kan, waarom niet?

Ja, zonder comfortverlies is het echt de moeite waard, helemaal mee eens.

Maar in het merendeel van de huizen is er wel comfortverlies schat ik. En dan is 120 euro niet zo veel (voor ons). Ik heb hier een diep groene huisgenoot maar ik krijg echt ruzie als ik ga optimaliseren op hét tijdstip waar het hoogste comfort verwacht wordt .Zeker na een fietsrit door de regen op een waterkoude decemberdag. Voor die 120 euro heb je wel een heel jaar comfort én geen ruzie!

[overhyped]

bensss schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 17:56:
[...]

Ja, zonder comfortverlies is het echt de moeite waard, helemaal mee eens.

Maar in het merendeel van de huizen is er wel comfortverlies schat ik. En dan is 120 euro niet zo veel (voor ons). Ik heb hier een diep groene huisgenoot maar ik krijg echt ruzie als ik ga optimaliseren op hét tijdstip waar het hoogste comfort verwacht wordt .Zeker na een fietsrit door de regen op een waterkoude decemberdag. Voor die 120 euro heb je wel een heel jaar comfort én geen ruzie!

Voor mij is die 120€ per jaar ook geen financiële prikkel. Ook in ons huis is het merkbaar of de verwarming aan staat of niet. Niet na 5 minuten, wel na een uur.

[Tommie12]

JeroenH schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 10:49:
[...]

Ik denk dat de grootste aanmoediging daar vandaan zal moeten komen. Als je als bedrijf "iets" niet kunt doen op het moment dat je eigenlijk zou willen, dan kost dat gewoon geld. Mensen en machines zitten stil, orders worden later vervuld, enz. Zelfs met een heel goede planning heeft dit gewoon kosten.

Ik snap dat bedrijven er niet zo happig op zijn die kosten te maken als ze die niet terugverdienen aan een lagere energierekening.

Dat hangt enorm af van je activiteit.

De batterijen van je heftrucks pas beginnen laden om 22h ipv 17h kan kosteloos. En koelwarenhuizen kan je bij lage energieprijzen dieper koelen dan op piekmomenten.

Om maar een paar voorbeelden te geven.

In de sturing van huisverwarming zie ik ook weinig mogelijkheden. En SWW is beperkt…

[Joris748]

En blijkbaar kunnen accu’s op dit moment ook uit, netcongestie dwingt ook tot meer inspanning. Mijn werkgever neemt op dit moment een accupakket van ca 3500 kWh met een vermogen van 1 MW in gebruik.

[Tommie12]

Joris748 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 19:44:
En blijkbaar kunnen accu’s op dit moment ook uit, netcongestie dwingt ook tot meer inspanning. Mijn werkgever neemt op dit moment een accupakket van ca 3500 kWh met een vermogen van 1 MW in gebruik.

Ben benieuwd hoe groot dat ding is…

En wat is de activiteit? Is het om pieken te vermijden, zonneenergie op te slaan of omdat de aansluiting beperkt is?

[Joris748]

Tommie12 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 19:46:
[...]

Ben benieuwd hoe groot dat ding is…

En wat is de activiteit? Is het om pieken te vermijden, zonneenergie op te slaan of omdat de aansluiting beperkt is?

Het zijn in totaal 16 units. Waarbij 1 unit grofweg het formaat van twee dixies heeft.

Ondertussen zal de PV installatie wel uitgegroeid zijn tot een paar MW. Daarnaast is de capaciteit van de aansluiting ondertussen te klein. Onder andere voor de twee laadpleinen op het terrein. En momenteel worden in hoog tempo de gasheaters van de bedrijfshallen vervangen door warmtepompunits. Binnen een paar jaar is de hele campus met bedrijfshallen en kantoorgebouwen met 3000 werkplekken all-electric.

[wheli]

IvoB2 schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 08:13:
@wheli
Een beetje generaliserend en te simplistisch beeld dat je schets om het maar tot "generaties" terug te brengen?
Ik ken genoeg zeventigplussers die met de laatste nieuwe ontwikkelingen mee zijn of zelfs voorop lopen en dertigers die op dat gebied nog altijd van toeten noch blazen weten en alles daar tussen in.
Het is - mijn mening - meer persoonsgebonden dan leeftijdsgebonden.

Oh ik heb nooit de bedoeling gehad om te generaliseren, daarom verwees ik ook specifiek naar míjn ouders en niet naar ouderen in het algemeen. Ik reageerde op @phicoh die zei dat Ik denk dat weinig mensen hier actief mee bezig willen zijn. En mijn ervaring is dat er veel mensen zijn die er inderdaad niet per se mee bezig wíllen zijn maar door externe factoren soms gepusht of gedwongen worden en vervolgens best handig blijken te zijn hierin. En om dan op mijn ouders terug te komen; zij zijn qua persoon totaal niet geinteresseerd in technologie of energie. Ik fix maandelijks een tablet of moet helpen met inloggen bij DigiD ofzo. En dat is dus niet leeftijdsgebonden, maar juist persoonsgebonden. Daarom vind ik het des te opvallender dat ze door het dynamische tarief zo fanatiek bezig zijn met energie (ze zijn financieel gedreven evident)

[Lochnes]

bensss schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 17:56:
[...]

Ja, zonder comfortverlies is het echt de moeite waard, helemaal mee eens.

Maar in het merendeel van de huizen is er wel comfortverlies schat ik. En dan is 120 euro niet zo veel (voor ons). Ik heb hier een diep groene huisgenoot maar ik krijg echt ruzie als ik ga optimaliseren op hét tijdstip waar het hoogste comfort verwacht wordt .Zeker na een fietsrit door de regen op een waterkoude decemberdag. Voor die 120 euro heb je wel een heel jaar comfort én geen ruzie!

Mijn WP van 1x16 ampere trekt 60kwh op een -10 dag in januari. (First world problems; groot vrijstaand huis op de vlakte) Mijn EV doet 3x16 ampere en trekt dan ook een 60kwh maar in een paar uurtjes, en dan elke 2 of 3 dagen. Op die koude dag kan die WP echt niet uit, maar kan ik wel een ev laadmoment kiezen of ook de hele dag laten pruttelen op 5 ampere.

Wat dat betreft denk ik dat het belgische systeem met max afname beprijzen op een eerlijkere en haalbaardere manier beter gedrag aanmoedigt dan een puur kwh beprijzing.

En ook wp producenten misschien wel aanmoedigt dat ding op 3 fase te maken ipv 1 fase helemaal dicht te trekken

[bensss]

Lochnes schreef op vrijdag 9 oktober 2026 @ 22:04:
[...]

Wat dat betreft denk ik dat het belgische systeem met max afname beprijzen op een eerlijkere en haalbaardere manier beter gedrag aanmoedigt dan een puur kwh beprijzing.

Hier ben ik het wel eens. Ik vraag me af of de beprijzing via tijdsblokken wel gaat werken.

En ook wp producenten misschien wel aanmoedigt dat ding op 3 fase te maken ipv 1 fase helemaal dicht te trekken

1 fase wordt niet dichtfetrokken. 3 fase is enkel nuttig om een groot vermogen binnen je huisaansluiting te kunnen benutten. Alle lagere vermogens worden op wijkniveau sowieso over de fases verdeeld. Je kunt beter zorgen dat je huis (door isolatie) slechts een relatief kleine 1 fase pomp nodig heeft

[JWT]

Vergeet afgifte niet . Dat is hier eerder het probleem dan de wisselende isolatie..