Roadtrip Bosnië bijna 5000km met een Audi e-tron 55 2021 85kW accu
Ook ik vond dit topic net en deel graag mijn ervaringen. Ik las ook net de autorit van @
azutphen. Dus extra leuk om te lezen, met diverse overeenkomsten.
Deze (onze eerste) EV hadden we net 3 weken en we wilden met de kinderen op vakantie naar Bosnie gaan. De diesel was nog niet verkocht.
Op enkele proefritten na, 0 ervaring met elektrisch rijden en naar een land dat anderhalf keer groter is dan Nederland en waar minder laadpalen (AC en DC) staan, dan in een gemiddelde kleine plaats aan de snelweg in Nederland.
Ik had van te voren al zoveel mogelijk laadstations (HPC en AC), laadpassen en apps uitgeprobeerd.
Mijn beperkte ervaring was al wel dat er eigenlijk altijd wel iets met een laadstation is. Het slagingspercentage 'stekker erin, activeren en laden maar' met alle type laders was nog niet de helft. Erg treurig dus eigenlijk en een hoop extra gedoe. Ik wist dat met een EV 'anders op vakantie' gaan is. Ik had me er dus al extra op ingesteld, en mijn vrouw en kinderen ook maar goed gebriefd dat het nu anders gaat
EV or not?
Na flink zoeken in ABRP en Plugshare (overigens echt onmisbaar, vooral in Kroatie/Bosnie) de knoop doorgehakt en toch maar met de e-tron gegaan.
en dat is zeer goed bevallen!
Net van te voren een proefabo bij IONITY genomen en via deze snelladers via Duitsland, Oostenrijk, Slovenie en Kroatie naar Bosnie gereden. In 3 dagen, met leuke tussenstops.
Op 1x Kroatie na, hebben we de gehele heen- en terugreis alleen bij IONITY snel geladen. 2x 10min moeten wachten, verder was er altijd wel 1 beschikbaar.
Een 2 tal keer had ik in de app een verkeerde snellader geactiveerd, het laden wilde dus maar niet starten... Die app kan wel wat handiger, veel te veel klikken helaas.
De route in Bosnie was Bihac, Mostar, Sarajevo. Hier hebben we ruim 2000 km gereden in net iets meer dan 3 weken.
Range/route
Ik had al wel gemerkt (na andere reviews, niet zelf ondervonden

dat de e-tron bij 0km range ook geen meter meer rijdt. Gek genoeg zorgt de overigens fijne audi navigatie, er wel voor dat je minder range hebt dan als je de navigatie uitzet. Blijkbaar houdt deze rekening met type weg, max snelheid, het weer en wat nog meer. Maar dat is gelukkig erg conservatief en de range wordt ook naarmate je het doel nadert groter.
Je kijkt nu heel erg naar 2 losse tellers: hoeveel km je nog kunt rijden en hoeveel km je nog hebt tot je doel. Je moet dus zelf omrekenen hoeveel je hebt na aankomst. Dat is wat onpraktisch in het MMI systeem van Audi, maar werkt verder wel zeer nauwkeurig, ook over afstanden van 300+ km.
Dus om van A naar B te komen in Bosnie zijn we enkele keren tussen de 2 en 10 procent aangekomen. Je krijgt er inderdaad gevoel bij dat het aantal weergegeven km's daadwerkelijk ook gereden kunnen worden (uiteraard alleen als je niet boven de maximum snelheid heen gaat).
Laden.
Van te voren had ik 4 verschillende koppelstukken voor de mobiele lader gemaakt, ik ga altijd kunnen laden!
Er zijn in Bosnie vele gratis laadmogelijkheden, en we probeerden dan ook om dat vol te houden (teaser: dat is ook gelukt!)
Omdat we nog wilde gaan raften tussen Mostar en Sarajevo moest er natuurlijk ook daar geladen kunnen worden. De afstand zou inclusief dagtripjes rond de 400km uitkomen, wat gewoon een no-go zou zijn met de e-tron. We hebben dan ook diverse raftingkampen aangeschreven of we konden laden. 1x vol, 1x nee, 1x ja, 1x ja (en ze stuurden nog een foto van een naar bleek YUGO stekker te zijn mee). Met die info moesten we het maar doen...
Uiteindelijk bij het kamp dat ja zei ook met 3 fase kunnen laden, maar voor de zekerheid op max 50%, dus 3x7A ipv 3x15A. Ik was anders bang om een rookpluimpje uit de stroomkasten te zien door een te hoge belasting... Aangezien we toch enkele dagen in het kamp waren, zou een 230v stekker ook nog meer dan genoeg zijn geweest. Maar fijn dat het kon.
En een enkele keer bij het appartement met 230v bijgeladen. Dus ja, voortaan ook altijd de Granny Charger mee!
In Bosnie hebben we wel eens niet kunnen laden bij een bedrijf waar een medewerker de paal met een pas moest ontgrendelen. 20 keer geprobeerd, dan maar ergens anders.
Gelukkig hebben we tijdens de ritten altijd kunnen laden. Soms moesten we halverwege laden bij een geplande laadplek, met 2 palen. 1 defect en de ander net vrij. Of op de terugweg in een parkeergarage van Banja Luka een de verplichte laadstop: 2 snelladers, beiden bezet door een model 3. Dan maar een briefje achter de voorruiten. Ik zat net in het restaurant toen de eerste sms binnenkwam dat de plek vrij was! De bestuurder van de andere model 3 was ook net terug en was ook al een berichtje aan het sturen. Toch aardige lui die EV rijders!
de Reis
Bosnie zelf is ook erg goed bevallen. Een zeer mooi en bergachtig land. Veeeel ruimte, veel te doen, aardige mensen, goedkoop (de bosnische mark is een halve euro, en je betaald veel alsof een mark een euro is. Dus goedkoop. Diner voor het gezin van 4, hoofdgerecht, drinken en toetje voor 30 tot 40 euro was meestal haalbaar.
Wel weinig snelwegen, veel B-wegen, maar over het algemeen prima te rijden.
Bihac, Mostar en Banja Luka zijn echt mooie zeer oude steden, waar ondanks de oorlog in de jaren 90 veel van is overgebleven. Alleen is het hele land nog bezaaid met mijnen (niet van de paden afwijken tijdens een hike) en echt veel huizen met vele kogelgaten of gewoon in puin.
Auto's worden dus vies. En Bosniers zijn erg gesteld op een glimmende wagen. Er rijden best veel mooie/nieuwe wagens rond, naast alle oude Golfjes-2. Vandaar dat er zowat op elke straathoek een grote nette Car Wash te vinden is.
Een lekke band helpt ook niet (en 21 inch velgen en geen reserve band want past niet en te groot gat voor de reparatiekit (pur spul) en in een nationaal park en na 10km gravel weg pech krijgen en zeer slecht mobiel bereik en de afsleepwagen moest bijna 2 uur rijden om bij ons te komen.
Wat bevindingen:
- Audi navigatie werkt fijn, vooral de 3d-weergave met satelietview en lane assist voor je in het scherm. Ik had vaak de 2D-noorden boven-scherm op het hoofdscherm staan in het midden. Dat gaf een erg mooi en duidelijk overzicht van de regio.
Wat niet goed werkt (maar dat kan aan mij liggen) is dat de HPC zoekfunctie niet instelbaar is voor (in ons geval) IONITY only/prefered. Dat is erg onhandig en heeft ons ivm ons gebrek aan EV kennis op de heenweg wel stres opgeleverd.
Tijdens de vakantie hebben we dat eens geevalueerd, wat op de terugweg geresulteerd heeft in de route opzoeken met ABPR, IONITY voorkeuze. En dan maar gaan rijden naar de eerstvolgende handmatig ingevoerde IONITY in de Audi navigatie. Mochten we langer blijven (plassen/eten duurt altijd langer dan je denkt), konden we een volgende IONITY gewoon overslaan. Zo ging de terugreis eigenlijk prima.
- audi app, werkt erg slecht (lees: zeer vaak foutmeldingen) en is gewoon niet erg gebruiksvriendelijk
- maar vergeleken met mijn oude ICE (had geen app) wel erug handig dat je de auto kan voorkoelen als je terugkomt van een uitje/wandeltrip tijdens de hete zomerdagen! (30-37 graden)
- en tot mijn verbazing werkte de app wel in Bosnie. Dit itt wat Audi aangeeft, omdat Bosnie niet in de EU zit. We hebben er ook een esim en MiFi kastje gebruikt met simkaart voor de tablets e.d. Dus kon ik de app ook onderweg gebruiken. Roamen is ivm de hoge kosten nl. niet aan te raden.
- Plugshare, zelf veel aangevuld en onbrekende laders toegevoegd. Dat is een sport geworden tijdens de vakantie
- slurper, de audi verbruikt veel (normaal 25,0, maar tijdens deze reis 26,3kW/100km, een Tesla doet het veel beter. Maar snelladen gaat tussen 10 en 80% met een zeer gelijkmatige 150kW. En dat doen andere auto's deze 'oude' e-trons weer niet na. Volgens mij is de e-tron serie 2018-2022 de enige van alle merken (incl huidige nieuwe e-trons) die zo gelijkmatig snel laden. Alleen de nieuwe 800V auto's zijn sneller vol (maar laden bruto niet sneller dan de e-tron!)
- vaak zijn er (bv in parkeergarages) ook nog van die rode CEE 3 fase stopcontacten te vinden. Bij nood ook altijd wel bij een garage of ander groter bedrijf.
Enkele funfacts en statistiekjes
- net geen 5000 km gereden. Dit is volgens de Audi app 26,3kW/100km (=263W/km).
- Op de heenweg
een keer 11 minuten 29,6km gereden, gemiddeld 157km/u; verbruik 34,6kW/100km
een keer 7 minuten 21,4km gereden, gemiddeld 177km/u; verbruik 47,2kW/100km
ik denk dat we hierbij 10 minuten 200 gereden hebben en een uur 170km. Beide snelheden zijn overigens in deze wagen bizar relaxed!
- In de bergen
een keer 27 minuten 11,3km gereden, gemiddeld 25km/u; verbruik 0,0kW/100km
- 100% gratis laden score in Bosnie. Op de terugweg bij IONITY Radovljica in Slovenie vlakbij de grens van Oostenrijk voor de eerste keer weer geladen.
2220 km gratis geladen.
- laadkosten: maand-proefabonnement van €7,99, zodat ik t/m Slovenie voor 39c/kWh kon laden. Daarna dus gratis
In Kroatie heb ik 1x geladen bij een snellader in Karlovac. Totaal ben ik €270 kwijt geweest, wat neerkomt op 5,5c/km (mijn vorige wagen koste aan Diesel 10,3c/km.)
- Vergelijk e-tron en mijn vorige diesel: Als ik alleen bij IONITY laad á 39c/kWh, dan is dit even duur als Diesel voor mijn vorige wagen, ook 10,3c/km
- Met het laden bij IONITY heb ik 2527 km gereden en 747kWh geladen= 29.6W/100km (facturen en km standen zoveel mogelijk gematched, maar dat is zo te zien aan de Audi app niet geheel correct. Volgens de Audi app is dat voor de heen en terugreis tussen de IONITY stations 25.6W/100km.)
Prachtige vergezichten en omgeving.
Oud olympische schans (onderaan de e-tron)
Off-road gaat prima met deze Quattro
3 fase laadpaal bij het kamp
een 50kW lader met leuke stats
en even bij de 150kW lader van de porchedealer in Sarajevo langs
voor 't gevalletje dat
[
Voor 208% gewijzigd door
GMJansen op 28-08-2024 09:12
]