Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[RichieB]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 8 september 2026 @ 13:12:
[...]
Beetje een open deur dat met de kennis van nu je waarschijnlijk flinke sommen in Bitcoin, Tesla etc. had gestopt....
[...]

Ik denk dat we onszelf allemaal in het verleden voorspellende gaven zouden toewensen. Ik doelde uiteraard op dingen zonder voorkennis. Zo ben ik zelf (nadat de internet bubbel barste) veel te lang met spaarrekeningen bezig geweest. Ik had achteraf veel eerder op zoek moeten gaan naar alternatieven en was dan hopelijk op ETF's en de hele FIRE movement gestuit.

[Tommie12]

RichieB schreef op dinsdag 8 september 2026 @ 14:04:
[...]

Ik denk dat we onszelf allemaal in het verleden voorspellende gaven zouden toewensen. Ik doelde uiteraard op dingen zonder voorkennis. Zo ben ik zelf (nadat de internet bubbel barste) veel te lang met spaarrekeningen bezig geweest. Ik had achteraf veel eerder op zoek moeten gaan naar alternatieven en was dan hopelijk op ETF's en de hele FIRE movement gestuit.

Ja, en dat zijn dan de dingen die ik mijn kinderen leer.

[R.van.M]

RichieB schreef op dinsdag 8 september 2026 @ 14:04:
[...]

Ik denk dat we onszelf allemaal in het verleden voorspellende gaven zouden toewensen. Ik doelde uiteraard op dingen zonder voorkennis. Zo ben ik zelf (nadat de internet bubbel barste) veel te lang met spaarrekeningen bezig geweest. Ik had achteraf veel eerder op zoek moeten gaan naar alternatieven en was dan hopelijk op ETF's en de hele FIRE movement gestuit.

Een les die ik ondertussen wel heb geleerd, is om niet op basis van emotie te handelen. De afgelopen jaren hebben mijn vingers regelmatig gekriebeld om een verkooporder in te zetten, bijvoorbeeld vanwege de handelstarieven of de oorlog in Iran.

Zet daarom vooraf een strategie uit en houd je daaraan. Bijvoorbeeld: ongeacht de koers iedere maand een vast bedrag investeren en niet proberen de markt te timen.

Als laatste, optimalisatie loont. Als je op verschillende punten steeds een paar tienden procent aan kosten kunt besparen, kan dat op de lange termijn een flinke impact hebben.

[Delay]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 8 september 2026 @ 13:12:
Maar tegelijk is dat uiteraard ook de valkuil, dat je voor de toekomst kijkt naar de recente geschiedenis.

Helemaal mee eens. Toch is ook de hele geschiedenis te beperkt. De toekomst is immers geen herhaling maar een nieuw seizoen.

Jezelf voor de toekomst positioneren is denk ik een echte uitdaging waar geen betrouwbare recepten of garanties voor bestaan.

[barbarbar]

Delay schreef op woensdag 9 september 2026 @ 11:37:
[...]

Helemaal mee eens. Toch is ook de hele geschiedenis te beperkt. De toekomst is immers geen herhaling maar een nieuw seizoen.

Jezelf voor de toekomst positioneren is denk ik een echte uitdaging waar geen betrouwbare recepten of garanties voor bestaan.

Wat mij zelf heel erg helpt is om bij hoge rendementen al een deel van de winst te gebruiken voor andere uitgaven. En dan met name waar je lange termijn wat aan hebt. Zo hebben we het dak nu vol liggen met panelen, warmtepomp, goeie isolatie, elektrische auto. En misschien dat er dit jaar nog een nieuwe elektrische auto komt.

Het verwachte rendement daarvan is wel minder dan ik van aandelen verwacht, maar als het rendement op aandelen eens een paar jaar negatief is zit ik dat makkelijker uit wetende dat m'n zonnepanelen de auto gratis opladen. Ook zijn die rendementen op persoonlijke dingen goed te voorspellen/voorzien.

Het zal niet iedereen aanspreken, maar werkt wel goed voor mij. Juist bij de dalingen denk ik dan: he, nu maar wat extra inleggen.

[ Voor 4% gewijzigd door barbarbar op 10-09-2026 07:41 ]

[R.van.M]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 07:40:
[...]

Wat mij zelf heel erg helpt is om bij hoge rendementen al een deel van de winst te gebruiken voor andere uitgaven. En dan met name waar je lange termijn wat aan hebt. Zo hebben we het dak nu vol liggen met panelen, warmtepomp, goeie isolatie, elektrische auto. En misschien dat er dit jaar nog een nieuwe elektrische auto komt.

Het verwachte rendement daarvan is wel minder dan ik van aandelen verwacht, maar als het rendement op aandelen eens een paar jaar negatief is zit ik dat makkelijker uit wetende dat m'n zonnepanelen de auto gratis opladen. Ook zijn die rendementen op persoonlijke dingen goed te voorspellen/voorzien.

Het zal niet iedereen aanspreken, maar werkt wel goed voor mij. Juist bij de dalingen denk ik dan: he, nu maar wat extra inleggen.

Je zegt dat je verkoopt wanneer je hoge rendementen hebt, maar wat is precies een hoog rendement? Als je steeds te vroeg aandelen verkoopt, zal dat je langetermijnrendement flink lager zijn.

Daarnaast leid ik uit je laatste zin af dat er nog voldoende spaargeld beschikbaar is. Waarom zou je dat geld dan niet gebruiken om zonnepanelen te leggen?

Wat je nu beschrijft, komt in feite neer op een omslachtige manier om te zeggen dat je probeert de markt te timen.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op donderdag 10 september 2026 @ 08:43:
[...]

Je zegt dat je verkoopt wanneer je hoge rendementen hebt, maar wat is precies een hoog rendement? Als je steeds te vroeg aandelen verkoopt, zal dat je langetermijnrendement flink lager zijn.

Daarnaast leid ik uit je laatste zin af dat er nog voldoende spaargeld beschikbaar is. Waarom zou je dat geld dan niet gebruiken om zonnepanelen te leggen?

Wat je nu beschrijft, komt in feite neer op een omslachtige manier om te zeggen dat je probeert de markt te timen.

Het is eerder een verschuiving van volatiele aandelen naar minder volatiele assets, met daarbij mogelijk ook een lager te verwachten rendement.

[barbarbar]

R.van.M schreef op donderdag 10 september 2026 @ 08:43:
[...]

Je zegt dat je verkoopt wanneer je hoge rendementen hebt, maar wat is precies een hoog rendement? Als je steeds te vroeg aandelen verkoopt, zal dat je langetermijnrendement flink lager zijn.

Daarnaast leid ik uit je laatste zin af dat er nog voldoende spaargeld beschikbaar is. Waarom zou je dat geld dan niet gebruiken om zonnepanelen te leggen?

Wat je nu beschrijft, komt in feite neer op een omslachtige manier om te zeggen dat je probeert de markt te timen.

Ja je zou het als markttimen kunnen zien, maar als je goed zit is daar niks op tegen. Je hebt als individu een hele andere positie dan aan grote bank of verzekeraar, ook heb je alleen verantwoording aan jezelf af te leggen, dus grotere up's en downs zjin lang niet zo spannend als voor een grote partij.

Zoveel spaargeld hou ik niet aan dat ik zulke uitgaven in één keer kan bekostigen. Mijn ijkpunt is het rendement op de normale indexen zoals de aex, sp500, nasdaq. Als ik daar zelf flink boven zit, room ik een deel af. Een flink deel van 'n vermogen zit in individuele aandelen waar ik fors boven de indexen zit qua rendement (dit jaar al meer dan 50% tegen 17% voor de aex). Als je alleen in ETF's zit zal dat niet gaan. Met zulke rendementen pak ik m'n winst en stop het in zaken die een stuk voorspelbaarder zijn.

De keuze voor losse aandelen aanhouden is een persoonlijke afweging. Als ik hier sommigen zie rekenen met 2% of 3% effectief rendement vraag ik me serieus af waarom je in aandelen zit. Er zijn deposito's die meer opleveren dan dat, zelfs staatsobligaties leveren meer op nu. Waarom je dan zo ontzettend conservatief aan het beleggen bent snap ik niet helemaal. Het doel is financieel ONafhankelijk, niet zo min mogelijk risico lopen, als ik dat wil geef ik m'n verdiende geld wel direct uit en teer op de staat als ik niet meer kan werken.

[Sport_Life]

Ik ben dan wel benieuwd welke losse aandelen met enige zekerheid meer rendement opleveren dan bijvoorbeeld NT World.

Ik kan zelf wat schuiven tussen box 1 (annuïteitenhypotheek), 2 (BV) en 3 (aflossingsvrije hypotheek) dus zorg ervoor dat ik in box 3 onder de VRH grens blijf.
Kan zelfs nog de hypotheek uit box 3 naar box 1 verplaatsen door omzetting, maar dat is met de huidige lage rente niet interessant.

[ Voor 29% gewijzigd door Sport_Life op 10-09-2026 09:23 ]

[barbarbar]

Sport_Life schreef op donderdag 10 september 2026 @ 09:22:
Ik ben dan wel benieuwd welke losse aandelen met enige zekerheid meer rendement opleveren dan bijvoorbeeld NT World.

Zekerheid kan ik je niet geven. Je komt dan al snel op een discussie of een bepaalde strategie aanhouden slim is of niet, en als het wel goed gaat zal iedereen die van etf's overtuigd is claimen dat het geluk of gokken is.

In de basis ben ik toen ik begon met individuele beleggingen/aandelen overtuigd geraakt van wat uitgangspunten die nog steeds wel gelden (mijn mening).
- Obligaties heeft geen zin bij rentes die al historisch laag waren, dus nooit aan begonnen. Dat hele 60/40 verhaal links laten liggen. Een recent FD artikel heeft dat laatst nog een bevestigd. De toekomst kan natuurlijk anders zijn als de rentes zo hard oplopen, maar pas als de rentes op staatsobligaties stabiel zijn op 6% of meer, zou ik het overwegen.
- De vrijwel hele financiële sector was/is flink ondergewaardeerd. Mijn idee was dat de crisis van 2008/2009 mensen erg huiverig en voorzichtig heeft gemaakt, met lage waarderingen als gevolg. En lage waarderingen betekend hogere verwachte rendementen. Dat heeft dan ook bijzonder goed uitgepakt. Geen échte grote klappers gemaakt, maar jaar na jaar een bovengemiddeld rendement tikt lekker aan.
- De Warren Buffet manier van kijken naar aandelen. Alleen als je écht denkt: wat bizar idioot dat dit bedrijf zo weinig waard is op de beurs. Pas dan stap ik in. Dat vergt meer moed dan kunde. Daar wel flinke klappers mee gemaakt, Rolls Royce (ingestapt op 90), Bawag group (2 jaar geleden ingestapt), Besi, Accell (voordat ze overgenomen werden), VolkerWessels (voordat ze van d ebeurs gingen), Action / 3i group, Garmin, UI, ABB en recent Intel (al jaren in de portfolio, toen ze op 19 stonden flink bijgekocht, bij 125 verkocht).
- De "hype" aandelen laat ik links liggen. Eigenlijk alle aandelen die veel in het nieuws zijn en waar de enige reden om ze te kopen zou zijn omdat je denkt dat iemand anders er later nóg meer voor wil betalen. Ik *probeer* naar het verwachte rendement te kijken, en daar een ruime marge in aan te houden, en dan moet het nog voor een goeie prijs te kopen zijn.

Daar staan wel verliezers tegenover uiteraard, en een aantal die eigenlijk niks hebben gedaan. Maar die basis van financiële instellingen die best hard gaan en leuke dividenden uitkeren én een paar flinke klappers, zorgen dat de verliezers in het niet vallen. Dat algemene uitgangspunt heeft de afgelopen jaren goed uitgepakt, en de komende jaren verwacht ik dat die basis nog wel blijft gelden. Ik ben in ieder geval nog niet overtuigd geraakt dat er forse onderwaarderingen in andere sectoren zitten. Wat ik wel steeds interessanter vind worden zijn de industrie in Europa, maar ik vind het nog te vroeg om daar op in te zetten, het is wel ondergewaardeerd maar Europa heeft nog niet écht een oplossing voor de lange termijn.

[R.van.M]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 10:12:
[...]

- De Warren Buffet manier van kijken naar aandelen. Alleen als je écht denkt: wat bizar idioot dat dit bedrijf zo weinig waard is op de beurs. Pas dan stap ik in. Dat vergt meer moed dan kunde. Daar wel flinke klappers mee gemaakt, Rolls Royce (ingestapt op 90), Bawag group (2 jaar geleden ingestapt), Besi, Accell (voordat ze overgenomen werden), VolkerWessels (voordat ze van d ebeurs gingen), Action / 3i group, Garmin, UI, ABB en recent Intel (al jaren in de portfolio, toen ze op 19 stonden flink bijgekocht, bij 125 verkocht).

Ik ben blij voor je dat het tot nu toe zo goed gaat maar meestal is er een onderliggende reden dat bepaalde bedrijven laag gewaardeerd zijn. Het is niet voor niets dat Berkshire hathaway op een enorme berg geld zit.

Daarnaast is de volgende uitspraak ook hier relevant;
"In a rising market, everyone is a genius."

[barbarbar]

R.van.M schreef op donderdag 10 september 2026 @ 11:11:
[...]


Ik ben blij voor je dat het tot nu toe zo goed gaat maar meestal is er een onderliggende reden dat bepaalde bedrijven laag gewaardeerd zijn. Het is niet voor niets dat Berkshire hathaway op een enorme berg geld zit.

Daarnaast is de volgende uitspraak ook hier relevant;
"In a rising market, everyone is a genius."

Precies waar ik mee begon, toeschrijven aan geluk. Ik sta daar toch anders in. Warren Buffet heeft zelf wel meermaals gezegd dat de hoeveelheid vermogen juiste en obstakel is om hogere rendementen te krijgen. Dat als hij weer zou beginnen met veel minder, z'n rendementen veel hoger zouden zijn. De kansen zijn er zat in het klein, maar niet als jouw miljarden investering de hele beurs bepaald.

Als je alleen maar een gemiddeld rendement zou kunnen krijgen, waarom zijn er dan mensen die überhaupt bedrijven beginnen en runnen? De beurzen laten me keer op keer zien dat er altijd wel kansen zijn als je druft te kopen als iets goedkoop is. Het is dan ook heel raar dat je bij goedkope bedrijven denkt "hier zal wel iets mis zijn, laat ik maar niet doen", en bij dure bedrijven "oh wel duur, maar ja, iedereen doet het dus zal wel goed zijn". Dat is precies wat je dus niet moet doen.

In het grotere plaatje denk ik dat ook dat mensen (in Nederland in ieder geval), huiverig voor actief beleggen gemaakt worden met de term "je kunt je inleg verliezen" en "rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst". Die waarschuwing geld ook andersom: het rendement in de toekomst kan wel eens veel hoger uitpakken dan in het verleden. Daar ben ik inmiddels zelf wel van overtuigd geraakt. Die 9% historisch? Veel te laag voor de toekomst.

We leven in een tijd waarin miljarden mensen enorme sprongen maken qua economie en inkomsten. En het beleggen wordt steeds toegankelijker voor al die miljarden mensen. Al dat geld moet ergens heen, en waar beter dan de reeds ontwikkelde stabiele markten van de westerse wereld? Wereldwijd speelt de vergrijzing ook een grote rol in mijn/onze toekomst. We hebben een enorme groep (bijna) gepensioneerden, en groeiende, die zich niet meer druk hoeft te maken over hun inkomen. Die hoeven niet te sparen, geven elke cent uit die er binnenkomt, want het enige risico wat ze lopen is dat ze met een berg geld achterblijven. Dat legt een enorme stabiele basis voor de economie van uitgaven die altijd wel plaats vinden. Dat dempt schokken. In het FD is dat ook al eens belicht. Mijn inziens hoeven we de komende 30 jaar geen enorme financiële crisis te verwachten. Je ziet het nu al: oorlog hier, oorlog daar, enorme energieprijzen. En toch draait alles rustig door en groeien we zonder wilde schokken op de beurzen.

Dan zijn er nog strategieën die bewezen zijn te werken, als je maar klein bent en snel kunt schakelen. Zo is instappen in bedrijven die al stijgen op de beurs (momentum) een methode die je als individu wel kunt doen, maar als grote belegger niet.

Soms reageer ik hier want het gaat vaak wel heel extreem naar etf's en conservatieve aannames toe. Vergeet niet: bij die 4% regel geld ook dat je in vrijwel alle gevallen fors meer rendement maakt, daar moet je ook wel een plan voor hebben. Vandaar dat ik ook begon met zeggen dat je best wat winst kunt pakken als het al jaren goed gaat op de beurs, en dat in andere dingen stoppen waar je nú wat aan hebt. Wellicht dat iemand er iets aan heeft en eens met een andere blik naar de portefeuille kijkt. Maar als je in etf's zit, kun je logischerwijs sowieso leuke rendementen tegemoet zien.

[Tommie12]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 11:52:
[...]

Precies waar ik mee begon, toeschrijven aan geluk. Ik sta daar toch anders in. Warren Buffet heeft zelf wel meermaals gezegd dat de hoeveelheid vermogen juiste en obstakel is om hogere rendementen te krijgen. Dat als hij weer zou beginnen met veel minder, z'n rendementen veel hoger zouden zijn. De kansen zijn er zat in het klein, maar niet als jouw miljarden investering de hele beurs bepaald.

Als je alleen maar een gemiddeld rendement zou kunnen krijgen, waarom zijn er dan mensen die überhaupt bedrijven beginnen en runnen? De beurzen laten me keer op keer zien dat er altijd wel kansen zijn als je druft te kopen als iets goedkoop is. Het is dan ook heel raar dat je bij goedkope bedrijven denkt "hier zal wel iets mis zijn, laat ik maar niet doen", en bij dure bedrijven "oh wel duur, maar ja, iedereen doet het dus zal wel goed zijn". Dat is precies wat je dus niet moet doen.

In het grotere plaatje denk ik dat ook dat mensen (in Nederland in ieder geval), huiverig voor actief beleggen gemaakt worden met de term "je kunt je inleg verliezen" en "rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst". Die waarschuwing geld ook andersom: het rendement in de toekomst kan wel eens veel hoger uitpakken dan in het verleden. Daar ben ik inmiddels zelf wel van overtuigd geraakt. Die 9% historisch? Veel te laag voor de toekomst.

We leven in een tijd waarin miljarden mensen enorme sprongen maken qua economie en inkomsten. En het beleggen wordt steeds toegankelijker voor al die miljarden mensen. Al dat geld moet ergens heen, en waar beter dan de reeds ontwikkelde stabiele markten van de westerse wereld? Wereldwijd speelt de vergrijzing ook een grote rol in mijn/onze toekomst. We hebben een enorme groep (bijna) gepensioneerden, en groeiende, die zich niet meer druk hoeft te maken over hun inkomen. Die hoeven niet te sparen, geven elke cent uit die er binnenkomt, want het enige risico wat ze lopen is dat ze met een berg geld achterblijven. Dat legt een enorme stabiele basis voor de economie van uitgaven die altijd wel plaats vinden. Dat dempt schokken. In het FD is dat ook al eens belicht. Mijn inziens hoeven we de komende 30 jaar geen enorme financiële crisis te verwachten. Je ziet het nu al: oorlog hier, oorlog daar, enorme energieprijzen. En toch draait alles rustig door en groeien we zonder wilde schokken op de beurzen.

Dan zijn er nog strategieën die bewezen zijn te werken, als je maar klein bent en snel kunt schakelen. Zo is instappen in bedrijven die al stijgen op de beurs (momentum) een methode die je als individu wel kunt doen, maar als grote belegger niet.

Soms reageer ik hier want het gaat vaak wel heel extreem naar etf's en conservatieve aannames toe. Vergeet niet: bij die 4% regel geld ook dat je in vrijwel alle gevallen fors meer rendement maakt, daar moet je ook wel een plan voor hebben. Vandaar dat ik ook begon met zeggen dat je best wat winst kunt pakken als het al jaren goed gaat op de beurs, en dat in andere dingen stoppen waar je nú wat aan hebt. Wellicht dat iemand er iets aan heeft en eens met een andere blik naar de portefeuille kijkt. Maar als je in etf's zit, kun je logischerwijs sowieso leuke rendementen tegemoet zien.

Iedereen die in individuele aandelen zit denkt dat hij/zij het beter kan dan een stel apen. (ik ook...)

En toch, het is een feit dat de meeste fondsbeheerders de indexen niet verslaan en alleen kosten toevoegen. Bij die fondsbeheerders (en die zijn niet allemaal even groot) zitten teams met vetbetaalde analisten die beschikken over alle mogelijke tools, en toch doen ze niet beter dan de MSCI world ETF's.

Met individuele aandelen maak je af en toe een klapper in beide richtingen. Soms heb je geluk, soms niet, en als je uiteindelijk meer hebt dan IWDA of VWRL, dan heb je idd geluk gehad.

Ik heb nog individuele aandelen, maar ik maar er geen reclame voor omdat de factor geluk gewoon te zwaar door weegt. Als ik bijkoop, dan zijn het de gekende welgespreide ETF's omdat ik niet meer de pretentie heb dat ik de markten kan verslaan...

[Rubbergrover1]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 09:07:
De keuze voor losse aandelen aanhouden is een persoonlijke afweging. Als ik hier sommigen zie rekenen met 2% of 3% effectief rendement vraag ik me serieus af waarom je in aandelen zit. Er zijn deposito's die meer opleveren dan dat, zelfs staatsobligaties leveren meer op nu. Waarom je dan zo ontzettend conservatief aan het beleggen bent snap ik niet helemaal.

Het ging daarbij over het rendement dat je behaalt na aftrek van belastingen en inflatie. Dat rendement zal bij deposito's en staatsobligaties juist negatief uitvallen. Daarom is het handiger om in aandelen te zitten.

[R.van.M]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 11:52:
[...]

Precies waar ik mee begon, toeschrijven aan geluk. Ik sta daar toch anders in. Warren Buffet heeft zelf wel meermaals gezegd dat de hoeveelheid vermogen juiste en obstakel is om hogere rendementen te krijgen. Dat als hij weer zou beginnen met veel minder, z'n rendementen veel hoger zouden zijn. De kansen zijn er zat in het klein, maar niet als jouw miljarden investering de hele beurs bepaald.

Als je alleen maar een gemiddeld rendement zou kunnen krijgen, waarom zijn er dan mensen die überhaupt bedrijven beginnen en runnen? De beurzen laten me keer op keer zien dat er altijd wel kansen zijn als je druft te kopen als iets goedkoop is. Het is dan ook heel raar dat je bij goedkope bedrijven denkt "hier zal wel iets mis zijn, laat ik maar niet doen", en bij dure bedrijven "oh wel duur, maar ja, iedereen doet het dus zal wel goed zijn". Dat is precies wat je dus niet moet doen.

In het grotere plaatje denk ik dat ook dat mensen (in Nederland in ieder geval), huiverig voor actief beleggen gemaakt worden met de term "je kunt je inleg verliezen" en "rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst". Die waarschuwing geld ook andersom: het rendement in de toekomst kan wel eens veel hoger uitpakken dan in het verleden. Daar ben ik inmiddels zelf wel van overtuigd geraakt. Die 9% historisch? Veel te laag voor de toekomst.

We leven in een tijd waarin miljarden mensen enorme sprongen maken qua economie en inkomsten. En het beleggen wordt steeds toegankelijker voor al die miljarden mensen. Al dat geld moet ergens heen, en waar beter dan de reeds ontwikkelde stabiele markten van de westerse wereld? Wereldwijd speelt de vergrijzing ook een grote rol in mijn/onze toekomst. We hebben een enorme groep (bijna) gepensioneerden, en groeiende, die zich niet meer druk hoeft te maken over hun inkomen. Die hoeven niet te sparen, geven elke cent uit die er binnenkomt, want het enige risico wat ze lopen is dat ze met een berg geld achterblijven. Dat legt een enorme stabiele basis voor de economie van uitgaven die altijd wel plaats vinden. Dat dempt schokken. In het FD is dat ook al eens belicht. Mijn inziens hoeven we de komende 30 jaar geen enorme financiële crisis te verwachten. Je ziet het nu al: oorlog hier, oorlog daar, enorme energieprijzen. En toch draait alles rustig door en groeien we zonder wilde schokken op de beurzen.

Dan zijn er nog strategieën die bewezen zijn te werken, als je maar klein bent en snel kunt schakelen. Zo is instappen in bedrijven die al stijgen op de beurs (momentum) een methode die je als individu wel kunt doen, maar als grote belegger niet.

Soms reageer ik hier want het gaat vaak wel heel extreem naar etf's en conservatieve aannames toe. Vergeet niet: bij die 4% regel geld ook dat je in vrijwel alle gevallen fors meer rendement maakt, daar moet je ook wel een plan voor hebben. Vandaar dat ik ook begon met zeggen dat je best wat winst kunt pakken als het al jaren goed gaat op de beurs, en dat in andere dingen stoppen waar je nú wat aan hebt. Wellicht dat iemand er iets aan heeft en eens met een andere blik naar de portefeuille kijkt. Maar als je in etf's zit, kun je logischerwijs sowieso leuke rendementen tegemoet zien.

Ik begrijp wat je probeert te zeggen, maar ik ben het niet met je eens En dat hoeft natuurlijk ook niet. Het belangrijkste is dat je een strategie hebt en die consequent volgt. Juist dat ontbreekt bij veel mensen buiten dit forum.

[barbarbar]

Tommie12 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 12:38:
[...]

Iedereen die in individuele aandelen zit denkt dat hij/zij het beter kan dan een stel apen. (ik ook...)

En toch, het is een feit dat de meeste fondsbeheerders de indexen niet verslaan en alleen kosten toevoegen. Bij die fondsbeheerders (en die zijn niet allemaal even groot) zitten teams met vetbetaalde analisten die beschikken over alle mogelijke tools, en toch doen ze niet beter dan de MSCI world ETF's.

Met individuele aandelen maak je af en toe een klapper in beide richtingen. Soms heb je geluk, soms niet, en als je uiteindelijk meer hebt dan IWDA of VWRL, dan heb je idd geluk gehad.

Ik heb nog individuele aandelen, maar ik maar er geen reclame voor omdat de factor geluk gewoon te zwaar door weegt. Als ik bijkoop, dan zijn het de gekende welgespreide ETF's omdat ik niet meer de pretentie heb dat ik de markten kan verslaan...

Ja ik snap dat dat het hele sentiment is binnen Fire. Vergelijken met actief beheerde fondsen die geld kosten. Ik snap de vergelijking, maar dat gaat wel voorbij aan de doelen van zo'n fonds. Veel fondsen hebben helemaal niet als doel om de markt te verslaan. Ik ben ook helemaal geen fondsbeheerder. Ik hoef niemand tevreden te houden. Ik hoef geen geld te verdienen met het beheer. In mijn inziens is vergelijken met fondsen daarom een beetje appels met peren vergelijken. Buffet zelf is ook geen fondsbeheerder, hij run(de) een conglomeraat van bedrijven. En er zijn inmiddels zat bedrijfseigenaren die het nog beter gedaan hebben dan Buffet, in veel kortere periode, dus zo uitzonderlijk is dat nou ook weer niet. Het is natuurlijk een sterk verhaal wat hij verkondigd: ik ben alleen een belegger en bemoei me niet met de bedrijven, maar achter de schermen is dat onzin. Hij hevelt geld van het ene bedrijf naar het andere, om daar meer rendement te maken. Klinkt mij meer als een normale CEO.

Dat een team van analisten het niet beter doet als geheel, overtuigd me niet dat je het als individu niet beter kunt. Heb je wel eens die analisten horen praten op TV of hun artikelen gelezen? Je hoeft niet heel slim te zijn om door die marketing heen te prikken. Het is in mijn ogen een bedrijfstak die voornamelijk zichzelf bezig houd met het vermarkten van hunzelf, niet perse ten gunste van de beleggers. Bij zulke mensen gaan bij mij alle alarmbellen af: als ze goed zouden zijn, zouden ze mijn inleg niet nodig zijn. Een analist die goede rendementen haalt, houd dat lekker voor zichzelf en zul je niet vaak iets van horen. Beetje selection bias dus, de mensen die als analist overblijven, zijn diegenen die het vaker fout hebben dan goed.

Als belegger zie ik mezelf als bedrijfseigenaar. Waarom zou je geen eigenaar willen zijn van een bedrijf dat goed loopt, leuke winsten boekt, en je goedkoop kunt instappen? Er zijn de wereld aan goede bedrijven die soms voor relatief weinig te koop zijn. Helemaal nu met de vergrijzing. Alleen moet je je wel even over die drempel heen zetten dat anderen die kansen niet durven te nemen, want die blijven hangen in het idee dat je duizenden bedrijven moet bezitten, de goede en de slechte. Maar die slechte bedrijven hoef je helemaal niet te bezitten, dat mag je zelf bepalen.

De etf en fondsen discussie voelt ook altijd een beetje alsof je zegt: sporten heeft geen zin, want er is toch niemand zo snel als Usain Bolt. Dat ik geen Usain Bolt ben, en dat nivo ook nooit ga halen snap ik zelf ook wel. Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk.

Tot zover mijn presentatie. Iedereen mag weer terug naar de 2% is veilig in wereldwijde etf's discussie.

[ Voor 5% gewijzigd door barbarbar op 10-09-2026 14:52 ]

[Tommie12]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 14:11:
[...]


Als belegger zie ik mezelf als bedrijfseigenaar. Waarom zou je geen eigenaar willen zijn van een bedrijf dat goed loopt, leuke winsten boekt, en je goedkoop kunt instappen? Er zijn de wereld aan goede bedrijven die soms voor relatief weinig te koop zijn. Helemaal nu met de vergrijzing. Alleen moet je je wel even over die drempel heen zetten dat anderen die kansen niet durven te nemen, want die blijven hangen in het idee dat je duizenden bedrijven moet bezitten, de goede en de slechte. Maar die slechte bedrijven hoef je helemaal niet te bezitten, dat mag je zelf bepalen.

Uiteraard steek je je geld in de bedrijven die je kiest, maar daarmee maak je gewoon je eigen fonds. Dat je jezelf voor het beheer geen loon betaalt is evident, je leeft van het rendement.

Maar wat je in deze paragraaf beschrijft is natuurlijk exact wat die analisten doen, ze proberen enkel te beleggen in de beste bedrijven en de slechtste er uit te gooien.

En dan natuurlijk op tijd instappen en uitstappen...

Ik ben dan benieuwd op welke manier je die aandelen beoordeelt, wat zijn de criteria om in te stappen en wanneer stap je uit? Wat moet er gebeuren opdat je een bepaald aandeel er uit gooit? Bij mij was dat vooral buikgevoel, gebaseerd op hier en daar een artikel in de krant of een algemene trend.

Dat ben ik gaan herkennen en erkennen, en stilaan stap ik over.

1 voorbeeld: Rond 2012 studeerde mijn zoon faramacie, en ik had wat geld. Samen hebben we een 10-tal startende biotechbedrijven gezocht waar ik telkens een paar duizend euro in stak, goed wetende dat dit high risk was. Ik was bereid om dat geld te verliezen, maar hoopte stiekem op meer.

Ik heb dat goed bijgehouden wat rendement betreft. 2 van die aandelen heb ik niet lang gehad, er kwam een overname, en die draaide snel goed uit (google maar eens op Tigenix en Ablynx als je daar zin in hebt). Een paar anderen waren jaren stabiel of zakten rustig in elkaar als een pudding (Galapagos, Biocartis, Bone Therapeutics).

Momenteel heb ik er nog één van, en dat is Argen-X, de rest heb ik verkocht.

Rendement over die periode is alles bij elkaar genomen 11%. Dat is niet slecht, en ik ben daar tevreden over, maar als ik ArgenX niet had gehad, dan was het 2% geweest. Voor mij was het een mooi experiment, maar het heeft me wel doen inzien dat het echt wel high risk was, en dat het geen strategie kan zijn om rustig vermogen op te bouwen. Ik beschouw het dan ook een beetje als hobby. Soms levert het iets op, soms kost het iets, maar het is te volatiel om er je leven op te bouwen. Ik heb er in elk geval uit geleerd.

Ben wel benieuwd of je kan antwoorden op mijn eerste vragen.

[barbarbar]

Tommie12 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 14:55:
[...]

Uiteraard steek je je geld in de bedrijven die je kiest, maar daarmee maak je gewoon je eigen fonds. Dat je jezelf voor het beheer geen loon betaalt is evident, je leeft van het rendement.

Maar wat je in deze paragraaf beschrijft is natuurlijk exact wat die analisten doen, ze proberen enkel te beleggen in de beste bedrijven en de slechtste er uit te gooien.

Ik ben dan benieuwd op welke manier je die aandelen beoordeelt, wat zijn de criteria om in te stappen en wanneer stap je uit? Wat moet er gebeuren opdat je een bepaald aandeel er uit gooit? Bij mij was dat vooral buikgevoel, gebaseerd op hier en daar een artikel in de krant of een algemene trend.

Ben wel benieuwd of je kan antwoorden op mijn eerste vragen.

Een fonds heeft een bepaald doel. En lang niet elk fonds heeft als doel het hoogste rendement. Net zoals een index eigenlijk alleen als doel heeft om een afspiegeling te zijn van de de bedrijven die er in zitten, niet perse om bedrijven te selecteren die het beter zullen doen dan anderen in de toekomst.

Een fonds kies je vaak met een bepaald doel voor ogen, bijvoorbeeld juist minder volatiel bij dips. Een lager verwacht rendement dan een index, maar ook minder beweeglijk en dus handiger als je er van moet leven. Of juist een fonds wat de index wil verslaan, met meer risico en volatiliteit op de koop toe. Of met geleend geld hogere rendementen halen. Allemaal zomaar wat doelen waar je uit kunt kiezen wat bij je past.

Ik zie mezelf niet als fondseigenaar, ik heb geen doel anderen in mijn beleggingen te laten instappen of geld van anderen te beheren.

De keuze voor individuele aandelen is in de basis heel simpel: ze moeten goedkoop zijn voor een mooi bedrijf. Daar heb ik geen harde grenzen voor, dat is écht afhankelijk van het bedrijf. Ik had al een paar voorbeelden genoemd. Bijvoorbeeld de hele financiële sector die mijn inziens nog flink ondergewaardeerd is als resultaat van de laatste crisis, terwijl de regels flink zijn aangescherpt, de inkomsten oplopen, de rentes eigenlijk alleen maar omhoog konden vanaf 0, en helemaal in europa er consilidatie slagen gemaakt moeten worden. Ik probeer ook bedrijven te vinden die passen bij hele lange termijn trends, die stabiel zijn en wat tegenslagen kunnen incasseren als het moet.

De missers heb ik ook hoor: Tesla verkocht bij 19 dollar toen ze van 25 kwamen. Ik was één van de eerste in NL die z'n model 3 kon ophalen! Whoohoo! Nou wat een aanfluiting was dat. Ik was er van overtuigd dat ze met zulke slechte kwaliteit snel ten onder zouden gaan. Dus de auto terug gebracht binnen de week. En alle aandelen verkocht. Een jaar later waren de 15x zoveel waard. Sindsdien sla ik die hype aandelen ook over, en zo ook AMD en Nvidia gemist ondanks dat het me wel interessant leek. Maar gelukkig ook de Beyond Meat, Gopro, Peloton en dat workday ofzo overgeslagen... En geleerd dat ik vaak geduldiger moet zijn en moet blijven zitten, zoals bij Intel wat ik al jaren had.

[Tommie12]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:19:
[...]


[...]


[...]

Een fonds heeft een bepaald doel. En lang niet elk fonds heeft als doel het hoogste rendement. Net zoals een index eigenlijk alleen als doel heeft om een afspiegeling te zijn van de de bedrijven die er in zitten, niet perse om bedrijven te selecteren die het beter zullen doen dan anderen in de toekomst.

Een fonds kies je vaak met een bepaald doel voor ogen, bijvoorbeeld juist minder volatiel bij dips. Een lager verwacht rendement dan een index, maar ook minder beweeglijk en dus handiger als je er van moet leven. Of juist een fonds wat de index wil verslaan, met meer risico en volatiliteit op de koop toe. Of met geleend geld hogere rendementen halen. Allemaal zomaar wat doelen waar je uit kunt kiezen wat bij je past.

Ik zie mezelf niet als fondseigenaar, ik heb geen doel anderen in mijn beleggingen te laten instappen of geld van anderen te beheren.

De keuze voor individuele aandelen is in de basis heel simpel: ze moeten goedkoop zijn voor een mooi bedrijf. Daar heb ik geen harde grenzen voor, dat is écht afhankelijk van het bedrijf. Ik had al een paar voorbeelden genoemd. Bijvoorbeeld de hele financiële sector die mijn inziens nog flink ondergewaardeerd is als resultaat van de laatste crisis, terwijl de regels flink zijn aangescherpt, de inkomsten oplopen, de rentes eigenlijk alleen maar omhoog konden vanaf 0, en helemaal in europa er consilidatie slagen gemaakt moeten worden. Ik probeer ook bedrijven te vinden die passen bij hele lange termijn trends, die stabiel zijn en wat tegenslagen kunnen incasseren als het moet.

De missers heb ik ook hoor: Tesla verkocht bij 19 dollar toen ze van 25 kwamen. Ik was één van de eerste in NL die z'n model 3 kon ophalen! Whoohoo! Nou wat een aanfluiting was dat. Ik was er van overtuigd dat ze met zulke slechte kwaliteit snel ten onder zouden gaan. Dus de auto terug gebracht binnen de week. En alle aandelen verkocht. Een jaar later waren de 15x zoveel waard. Sindsdien sla ik die hype aandelen ook over, en zo ook AMD en Nvidia gemist ondanks dat het me wel interessant leek. Maar gelukkig ook de Beyond Meat, Gopro, Peloton en dat workday ofzo overgeslagen... En geleerd dat ik vaak geduldiger moet zijn en moet blijven zitten, zoals bij Intel wat ik al jaren had.

Sorry voor de directheid, maar verder dan het vaag omschrijven van een buikgevoel kom je niet.

En wat je fondsen betreft. Ja, je hebt sectorfondsen, maar de meesten hebben als doel het verslaan van een land, regio of wereldindex, of het leveren van rendement wat er ook gebeurt...

[barbarbar]

Tommie12 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:28:
[...]

Sorry voor de directheid, maar verder dan het vaag omschrijven van een buikgevoel kom je niet.

En wat je fondsen betreft. Ja, je hebt sectorfondsen, maar de meesten hebben als doel het verslaan van een land, regio of wereldindex, of het leveren van rendement wat er ook gebeurt...

Ik claim ook nergens dat ik een analist ben die moet onderbouwen waarop z'n keuzes zijn gebaseerd. Zoals gezegd: ik kom niks verkopen. Ik heb ook direct gezegd dat ik geen garantie kan geven dat mijn keuzes het in de toekomst beter zullen doen. En ik noem wel degelijk redenen waarom ik als basis veel financiële bedrijven in de portefeuille heb. Dat je die redenen niet goed genoeg vind voor jou, ja dat mag je zelf beslissen. Je vraagt eigenlijk een blauwdruk met percentages en getallen waarmee je het beter gaat doen als de markt: dat heb ik niet, kan ik je niet geven. Mijn inziens werkt de markt ook niet zo, het is wat de gek ervoor geeft, en dat verschilt nogal eens.

Het enige waar ik wat tegengas op wil geven is dat die hele lage uitgangspunten van soms maar 2% die ik voorbij zie komen, in mijn ogen veel te lage aannames zijn. Daar doe je jezelf echt te kort mee. De rest is antwoorden op vragen en reacties die dit opleverde.

Voor heel veel mensen moeten hun beleggingen hun pensioen zijn. Als ik aan fondsbeheerder was en pensioengeld van anderen zou beleggen, zou ik ook hele andere keuzes maken dan als het om mijn eigen geld gaat. Maar omdat je als Fire "deelnemer" grotendeels je eigen keuzes maakt qua pensioen, kun je het écht wel beter doen dan de markt als geheel. Want de markt als geheel is in mijn ogen relatief voorzichtig, want het grootste deel van dat geld moet belegd worden voor anderen en die willen graag dat er later nog wat is. Dus hele drastische keuzes zal in de markt als geheel niet veel voorkomen, terwijl je dat als individue wel kunt doen. En daar is best veel winst op te pakken.

Zie het als meedoen aan een hardloopwedstrijd waarin écht iedereen mee doet. Ja, daar zullen velen bij zitten die sneller zijn als ik. Maar met wat training en discipline, kan ik écht wel een eindtijd boven het gemiddelde halen.

[ Voor 6% gewijzigd door barbarbar op 10-09-2026 15:42 ]

[RichieB]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:40:
[...]
Het enige waar ik wat tegengas op wil geven is dat die hele lage uitgangspunten van soms maar 2% die ik voorbij zie komen, in mijn ogen veel te lage aannames zijn.
[...]

Dat is een getal na alle kosten, inflatie en VRH. En dan is het inderdaad nog vrij laag ingeschat. Het is eerder 4%. Wat is de kans dat jij dat structureel volhoudt de komende 20 tot 30 jaar?

[rube]

RichieB schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:45:
[...]
Dat is een getal na alle kosten, inflatie en VRH.

En heel belangrijk, daar zit ook de volatiliteit + zekerheid in. Zodat ook als je een slecht jaar hebt je toch dat getal kunt onttrekken zonder later in de problemen te komen.

[Tommie12]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:40:
[...]


Zie het als meedoen aan een hardloopwedstrijd waarin écht iedereen mee doet. Ja, daar zullen velen bij zitten die sneller zijn als ik. Maar met wat training en discipline, kan ik écht wel een eindtijd boven het gemiddelde halen.

Als het over lopen gaat, dan kom je inderdaad vooruit met training en discipline.

Maar wat en hoe training en discipline er moet uit zien om meer dan gemiddelde rendementen te halen, daar zoekt iedereen naar. Buikgevoel werkt niet, dat is ondertussen bewezen. Goed spreiden, tijd in de markt, emoties weg houden, dat helpt om naar het gemiddelde toe te werken, maar geen enkele beheerder kan formules neer leggen die continu en altijd boven dat gemiddelde scoren. Het zijn succesjaren gevolgd door pechjaren.

Circa 15 jaar geleden kocht iedereen en zijn moeder het fonds Carmignac Patrimoine omdat die het in de crisis van 2008 zo goed had gedaan. En daarna... presteerde het gewoon slecht. Lucky shot dus... of niet.

[barbarbar]

RichieB schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:45:
[...]

Dat is een getal na alle kosten, inflatie en VRH. En dan is het inderdaad nog vrij laag ingeschat. Het is eerder 4%. Wat is de kans dat jij dat structureel volhoudt de komende 20 tot 30 jaar?

Historisch gezien is de kans dat ik 7,5% SWR haal over 30 jaar 50% Dat is ook waar ik mee reken naar de toekomst toe. Uitgaan van 3%, jaren langer werken om dat te halen, en dan 100% kans op bakken met geld nalaten waar ik nooit van heb geleefd vind ik zonde. En zoals gezegd denk ik dat de toekomst rooskleuriger is dan het verleden. Als er ooit een gouden eeuw was, dan is het wel nu. Gezien ik zelf al jaren boven de indexes zit van die jaren, heb ik wel wat ruimte.

[barbarbar]

Tommie12 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:51:
[...]

Maar wat en hoe training en discipline er moet uit zien om meer dan gemiddelde rendementen te halen, daar zoekt iedereen naar. Buikgevoel werkt niet, dat is ondertussen bewezen.

Er zijn toch legio voorbeelden die het tegenovergestelde laten zien? Warren Buffet, Jeff Bezos, Bill Gates, Elon Musk. Mensen die tegen de stroom in keuzes maken omdat ze de toekomst anders inschatten dan de gevestigde namen en daar hun vermogen mee opbouwen. Natuurlijk zijn dat de bekende namen en noem ik die omdat iedereen die wel kent, en dan kun je roepen "selection bias! survivorship bias! geluk gehad!".

Als er mensen zijn die dat gemiddelde naar boven toe opkrikken, om te compenseren voor die mensen die verliezen lijden, dan heb ik goed nieuws: 50% van de mensen doet het beter dan gemiddeld. En als je je de gemiddelde mens voorstelt, kun je je misschien ook voorstellen dat bij die top 50% zitten eigenlijk niet zo moeilijk is. Ik heb in ieder geval zeker niet de indruk dat de gemiddelde analist beter weet waar die mee bezig is dan ik.

[IvoB2]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:10:
Als er mensen zijn die dat gemiddelde naar boven toe opkrikken, om te compenseren voor die mensen die verliezen lijden, dan heb ik goed nieuws: 50% van de mensen doet het beter dan gemiddeld de mediaan. En als je je de gemiddelde mens voorstelt, kun je je misschien ook voorstellen dat bij die top 50% zitten eigenlijk niet zo moeilijk is. Ik heb in ieder geval zeker niet de indruk dat de gemiddelde analist beter weet waar die mee bezig is dan ik.

[Requiem19]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:10:
[...]

Er zijn toch legio voorbeelden die het tegenovergestelde laten zien? Warren Buffet, Jeff Bezos, Bill Gates, Elon Musk. Mensen die tegen de stroom in keuzes maken omdat ze de toekomst anders inschatten dan de gevestigde namen en daar hun vermogen mee opbouwen. Natuurlijk zijn dat de bekende namen en noem ik die omdat iedereen die wel kent, en dan kun je roepen "selection bias! survivorship bias! geluk gehad!".

Als er mensen zijn die dat gemiddelde naar boven toe opkrikken, om te compenseren voor die mensen die verliezen lijden, dan heb ik goed nieuws: 50% van de mensen doet het beter dan gemiddeld. En als je je de gemiddelde mens voorstelt, kun je je misschien ook voorstellen dat bij die top 50% zitten eigenlijk niet zo moeilijk is. Ik heb in ieder geval zeker niet de indruk dat de gemiddelde analist beter weet waar die mee bezig is dan ik.

Waar komt die 50% vandaan?

[barbarbar]

Requiem19 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:25:
[...]


Waar komt die 50% vandaan?

Combinatie van wiskunde en begrijpend lezen. /S (orry).

[G83]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:35:
[...]

Combinatie van wiskunde en begrijpend lezen. /S (orry).

Als je modus en gemiddelde zo door elkaar haalt zou ik een bescheidener toon aanhouden....

Anyway, ik vind je optimisme en zelfbewustzijn ook wel leuk. Denk je dat je in de periode 1999-2008 ook zoveel beter had gepresteerd dan al die mensen die zo snel tevreden zijn met het gemiddelde?

[rube]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:52:
[...]
Historisch gezien is de kans dat ik 7,5% SWR haal over 30 jaar 50% Dat is ook waar ik mee reken naar de toekomst toe.

Heb je ook een back-up plan, als je niet die 7.5% SWR haalt? Die kan is namelijk ook 1 op 2 (50%) volgens je eigen aanname hier. Serieuze vraag.

[Requiem19]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:35:
[...]

Combinatie van wiskunde en begrijpend lezen. /S (orry).

Ik ben benieuwd hoe goed jij gaat scoren met deze winskunde .

Houd ons vooral op de hoogte, het is extra leuk als er iemand weer eens wat anders doet.

[barbarbar]

G83 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:38:
[...]

Anyway, ik vind je optimisme en zelfbewustzijn ook wel leuk. Denk je dat je in de periode 1999-2008 ook zoveel beter had gepresteerd dan al die mensen die zo snel tevreden zijn met het gemiddelde?

Gezien ik toen niks had om mee te beleggen: ja. Stel er komt weer exact zo'n periode: ja. Juist doordat ik de financiële crisis heb meegemaakt, jaren geen werk/inkomsten had en het met huursubsidie en losse klusjes moet rondkomen ben ik gaan beleggen, en juist daarom laat ik die AI hype ook aan me voorbij gaan.

Komt er weer een daling van 50%? Zeer zeker wel een keer, ga ik wel meemaken. Dalingen van 30% heb ik ook al meegemaakt. Zoals ik in m'n eerste reactie al aanhaalde: ik ben er nu wel op voorbereid. De zonnepanelen leveren mij wel stroom, ook als de beurs daalt. De auto houd het ook wel 5 jaar langer uit, want die is net nieuw, gekocht van de huidige winsten. De verwarming kan aanblijven, want de isolatie is geen tochtstip langs enkelglas meer. Dus die periode dat iedereen in paniek gaat verkopen? Ja, dan koop ik rustig flink bij, want ook aan mijn inkomsten kant heb ik contracten van 10 jaar lopen -> juist door de ervaringen uit de crisis.

[barbarbar]

rube schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:39:
[...]

Heb je ook een back-up plan, als je niet die 7.5% SWR haalt? Die kan is namelijk ook 1 op 2 (50%) volgens je eigen aanname hier. Serieuze vraag.

Ja, afhankelijk van hoeveel ik er naast zit: toch wat bijverdienen en/of het huis opeten. Eigenlijk is m'n plan drie delen:
- AOW vanaf normale pensioenleeftijd (ga ik wel gewoon vanuit dat dat er dan is),
- pensioen uit lijfrente (opgebouwd in eigen beheer / beleggen), liefst zo laat mogelijk, maar er zijn al aanbieders die vanaf 50 levenslang uitkeren. Die pot is al groot genoeg om een minimumloon uit te halen met 50 bij levenslange uitkering. Hier zit dus flinke flexibiliteit. Elk jaar later uitkeren, is een paar tiende procent erbij in de uitkering.
- Tot 50 moet ik dus minimaal overbruggen. Dat doe ik met box 3 vermogen. En dat is nu al veel meer dan ik nodig ben.
- Ik werk nog, het inkomen is te mooi om te stoppen voor het werk wat ik ervoor moet doen.

Ik kan nu met 42 op elk moment stoppen met werken als ik zou willen, of zou moeten, of niet meer kan (met die 7,5%). Elk jaar wat ik nu nog werk, is een jaar dat het geld rendeert, en dat ik het geld niet nodig ben. De sparen fase ben ik nu voorbij, ik spaar de afgelopen jaren eigenlijk niet meer. Ik leg nog wel het maximale in de lijfrente in. Het omslagpunt is zo'n beetje bereikt, de uitgaven gaan inmiddels deels vanuit de box 3 aandelen.

Als je me tien jaar geleden, of net na de financiële crisis, had verteld dat dit met een goed (maar niet abnormaal) inkomen mogelijk was in tien jaar tijd, had ik je ook niet geloofd.

Mocht ik écht net gestopt zijn, box 3 dalen met 50%, er met 50 geen herstel in zicht is, en toch nog niet de lijfrente wil laten uitkeren, dan is de eerste stap bijklussen, en als dat ook tegenzit, moet het huis eraan geloven met een opeethypotheek.

Maar dat scenario ga ik allemaal niet vanuit, die 7,5% reken ik mee voor box 3 tot een jaar of 70, dus nog 28 jaar. Dan AOW en lijfrente. En als het meezit, is er nog geld over in box 3 voor extra's, en als het tegenzit ben ik de lijfrente al begonnen met 60, en heb ik een stuk minder om uit te geven.

[Rubbergrover1]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:52:
[...]

Historisch gezien is de kans dat ik 7,5% SWR haal over 30 jaar 50% Dat is ook waar ik mee reken naar de toekomst toe. Uitgaan van 3%, jaren langer werken om dat te halen, en dan 100% kans op bakken met geld nalaten waar ik nooit van heb geleefd vind ik zonde. En zoals gezegd denk ik dat de toekomst rooskleuriger is dan het verleden. Als er ooit een gouden eeuw was, dan is het wel nu. Gezien ik zelf al jaren boven de indexes zit van die jaren, heb ik wel wat ruimte.

Als je 7,5% netto rendement haalt, na inflatie en belastingen, dan komt dat overeen met bruto ongeveer 15% rendement per jaar. Structureel, jaar op jaar, decennia lang. Als je dat lukt, dan gefeliciteerd. Maar ik zou daar niet vanuit durven te gaan.

[tajigox]

Requiem19 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:25:
[...]


Waar komt die 50% vandaan?

Inderdaad. Ik vermoed dat het eerder 20% is die bovengemiddeld scoort en 80% ondergemiddeld en dat vervolgens de echte grote winsten zitten in de bovenste 20% van de 20%. Dus diegene die kunnen investeren met insider-informatie.

Jan met de Pet scoort (ver) ondergemiddeld en zijn beste keuze om toch ergens rond het gemiddelde uit te komen zijn index-fondsen.

Daarbij praten mensen natuurlijk graag over hun successen. Mijn beste investering deed +7000% en de slechtste -100% maar over die laatste praat ik niet zo graag

[Requiem19]

tajigox schreef op donderdag 10 september 2026 @ 18:34:
[...]

Inderdaad. Ik vermoed dat het eerder 20% is die bovengemiddeld scoort en 80% ondergemiddeld en dat vervolgens de echte grote winsten zitten in de bovenste 20% van de 20%. Dus diegene die kunnen investeren met insider-informatie.

Jan met de Pet scoort (ver) ondergemiddeld en zijn beste keuze om toch ergens rond het gemiddelde uit te komen zijn index-fondsen.

Daarbij praten mensen natuurlijk graag over hun successen. Mijn beste investering deed +7000% en de slechtste -100% maar over die laatste praat ik niet zo graag

Precies.

Er komt regelmatig iemand voorbij met grootse afwijkende plannen. Soms zal het zeker ook briljant uitpakken. En dan mogen we het horen ;-).

Jammer alleen dat het opeens jaren stil blijft als het allemaal fout gaat. Dat verhaal hoor je nooit. Ik kan mij niet al te lang geleden iemand herinneren die z'n woning op stel en sprong verkocht had omdat hij zeker wist dat er een grote crash ging aankomen in de woningmarkt (die vervolgens juist weer keihard ging stijgen). Hele verhalen, boze discussies dat men zo vijandig deed tegen hem... en uiteindelijk hoor je er niets meer van.

Ik zou het juist cool vinden om ook over de failures te horen... verder denk ik altijd maar aan Socrates als mensen enorm zeker van hun zaak zijn. Of de huren Dunning en Kruger voor de kenners....

[R.van.M]

Requiem19 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 18:39:
[...]


Precies.

Er komt regelmatig iemand voorbij met grootse afwijkende plannen. Soms zal het zeker ook briljant uitpakken. En dan mogen we het horen ;-).

Jammer alleen dat het opeens jaren stil blijft als het allemaal fout gaat. Dat verhaal hoor je nooit. Ik kan mij niet al te lang geleden iemand herinneren die z'n woning op stel en sprong verkocht had omdat hij zeker wist dat er een grote crash ging aankomen in de woningmarkt (die vervolgens juist weer keihard ging stijgen). Hele verhalen, boze discussies dat men zo vijandig deed tegen hem... en uiteindelijk hoor je er niets meer van.

Ik zou het juist cool vinden om ook over de failures te horen... verder denk ik altijd maar aan Socrates als mensen enorm zeker van hun zaak zijn. Of de huren Dunning en Kruger voor de kenners....

Het is natuurlijk logisch dat als ik nu al mijn geld op rood zet, ik ongeveer 49% kans heb om in één keer FO te zijn. Tussen dat uiterste en al je geld in deposito’s stoppen zitten echter nogal wat gradaties van verwacht rendement versus risico. Binnen de FIRE-community wordt een wereldwijd gespreide ETF niet voor niets gezien als een van de beste combinaties van rendement, spreiding en risico. Daar kun je prima over discussiëren, maar ik heb tot nu toe nog geen echt steekhoudend argument gelezen waarom dat niet zo zou zijn.

In een opgaande markt levert meer risico nemen uiteraard vaak een beter resultaat op. Maar dat is niet zo interessant. Het hele punt is juist om een strategie te hebben die ook een langdurige neergaande markt kan overleven. Daarom vind ik anekdotes over iemand die meer risico heeft genomen en daarmee veel heeft gewonnen of juist verloren niet zo relevant. Dat zegt weinig over de kwaliteit van de strategie.

Wat we in deze discussie volgens mij ook vaak vergeten, is dat we met onze saaie ETF en SWR eigenlijk plannen voor het slechte scenario. Bij een WR van 3,5%–5% zal je portefeuille in een groot deel van de scenario’s juist blijven groeien. Als je vervolgens eenmaal 10 jaar of langer in de RE-fase zit en je portefeuille zich goed heeft ontwikkeld, kun je je onttrekkingen geleidelijk verhogen.

Het doel is wat mij betreft dus niet om het maximale rendement uit je vermogen te persen, maar om een strategie te hebben waarmee je met een zeer grote waarschijnlijkheid financieel onafhankelijk blijft. Alles wat daar bovenop komt, is mooi meegenomen.

[edozat1]

G83 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 16:38:
Als je modus en gemiddelde zo door elkaar haalt zou ik een bescheidener toon aanhouden....

En jij bedoelt weer de mediaan

[edozat1]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 14:11:
Een analist die goede rendementen haalt, houd dat lekker voor zichzelf en zul je niet vaak iets van horen. Beetje selectief bias dus.

Nou, die bias werkt eerder de andere kant op. Je hoort juist vooral de succesverhalen, op fora bv

[Tuniq]

Interessante discussie, er komt elke paar maanden wel weer iemand voorbij die gelooft structureel de index te kunnen verslaan, zelf geloof ik daar niet zo in. Een paar jaar kan dat natuurlijk prima lukken, zeker in een markt die sowieso flink omhoog gaat.

Ik denk overigens wel dat het in het begin best logisch kan zijn om wat agressiever te beleggen, in plaats van enkel indexfondsen. Als je nog maar €20k hebt opgebouwd en het gaat een keer flink mis, dan is dat vervelend, maar vaak nog redelijk goed te herstellen met nieuwe inleg vanuit je inkomen. Dan kun je je dus ook wat meer risico veroorloven in de hoop op een hoger rendement.

Als je eenmaal paar ton hebt staan, wordt dat natuurlijk een heel ander verhaal. Een verlies van 30-40% vul je dan vaak niet zomaar weer even aan uit je salaris.

Maar uiteindelijk blijft wel gelden: hoger rendement komt bijna altijd met hoger risico. En op de lange termijn blijkt gewoon dat vrijwel niemand de index consequent verslaat. Een paar goede aandelen of een paar sterke jaren zeggen dan ook nog niet zoveel.

[ Voor 7% gewijzigd door Tuniq op 10-09-2026 19:26 ]

[barbarbar]

tajigox schreef op donderdag 10 september 2026 @ 18:34:
[...]

Inderdaad. Ik vermoed dat het eerder 20% is die bovengemiddeld scoort en 80% ondergemiddeld en dat vervolgens de echte grote winsten zitten in de bovenste 20% van de 20%. Dus diegene die kunnen investeren met insider-informatie.

Jan met de Pet scoort (ver) ondergemiddeld en zijn beste keuze om toch ergens rond het gemiddelde uit te komen zijn index-fondsen.

Daarbij praten mensen natuurlijk graag over hun successen. Mijn beste investering deed +7000% en de slechtste -100% maar over die laatste praat ik niet zo graag

Tegenargument: alle grote pensioenfondsen hadden vorig jaar een negatief rendement tussen de -2 en -6 procent. In een jaar dat de aex 8% deed. En dat is voor langere termijn ook zo. Mijn resultaat vorig jaar: 28%.

Best bijzonder voor al die analisten dat ze er zo enorm naast zitten. En ook best bijzonder dat die grote pensioenfondsen die zo gespreid zijn en allemaal top analisten hebben, heel veel data hebben, onderling zo verschillende resultaten boeken. Met al die analisten, spreiding en data zou je toch verwachten dat hun resultaten vrijwel gelijk zijn, in ieder geval aan elkaar met hooguit een tiende procent verschil.

Nou snap ik prima waarom die pensioenfondsen zo presteren. Ze zijn gebonden aan strikte regels, hebben enorme vermogens in beheer, kunnen niet snel in en uitstappen. Maar bedenk wel dat dit op de beurs een groot deel van je concurrentie is. Grote fondsen met heel andere belangen en mogelijkheden dan jij als kleine belegger. Het is niet voor niks dat het pensioenstelsel flexibeler gemaakt wordt, ook de fondsen zelf zien echt wel dat al die regelgeving hun mogelijkheden voor higer rendement in de weg staan. En daarmee zeggen ze ook: hoger rendement is prima mogeljjk als we andere keuzes mogen maken.

[ Voor 5% gewijzigd door barbarbar op 10-09-2026 19:28 ]

[Highland]

.Nou snap ik prima waarom die pensioenfondsen zo presteren. Ze zijn gebonden aan strikte regels, hebben enorme vermogens in beheer, kunnen niet snel in en uitstappen. Maar bedenk wel dat dit op de beurs een groot deel van je concurrentie is. Grote fondsen met heel andere belangen en mogelijkheden dan jij als kleine belegger. Het is niet voor niks dat het pensioenstelsel flexibeler gemaakt wordt, ook de fondsen zelf zien echt wel dat al die regelgeving hun mogelijkheden voor higer rendement in de weg staan. En daarmee zeggen ze ook: hoger rendement is prima mogeljjk als we andere keuzes mogen maken.

Daar staat vandaag een column over in het fd.

[barbarbar]

Highland schreef op donderdag 10 september 2026 @ 20:04:
[...]

Daar staat vandaag een column over in het fd.

Grappig, had ik nog niet gelezen voordat ik die reactie schreef. Leuk algemeen verhaal waar de voor- en tegenstanders beide hun eigen mening in kunnen vinden... ik heb dan ook makkelijk praten als FO'er die de juiste keuze heeft gemaakt 10 jaar geleden. Blijft natuurlijk wel overeind staan dat hij zelf ook zegt dat de rest van de wereld blijkbaar wel goede rendementen had.

[tajigox]

@barbarbar

Pensioenfondsen zijn politiek gaan bedrijven en dat kost de deelnemers geld. Heeft weinig te maken met de kennis en kunde die aanwezig is bij de pensioenfondsen.

[rube]

tajigox schreef op donderdag 10 september 2026 @ 20:41:
@barbarbar
Pensioenfondsen zijn politiek gaan bedrijven en dat kost de deelnemers geld. Heeft weinig te maken met de kennis en kunde die aanwezig is bij de pensioenfondsen.

Heb je ook de column, waar hier boven naar gelinkt word, gelezen?

[Sport_Life]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 15:40:
[...]

Zie het als meedoen aan een hardloopwedstrijd waarin écht iedereen mee doet. Ja, daar zullen velen bij zitten die sneller zijn als ik. Maar met wat training en discipline, kan ik écht wel een eindtijd boven het gemiddelde halen.

Hoe ziet die 'training' er dan uit bij jou ?

Overigens volgt uit allerlei onderzoeken dat 80% de markt niet kan verslaan. Dus als je het voor elkaar krijgt boven het gemiddelde uit te komen dan versla je niet automatisch de index fondsen.

Voor mezelf sprekende: ik ben tevreden met het rendement op indexfondsen en heb ook helemaal geen zin om naast mijn (parttime) werk nog hele analyses uit te voeren, ben veel liever met hobby's bezig of het gezin .

[ Voor 34% gewijzigd door Sport_Life op 10-09-2026 21:09 ]

[Sport_Life]

Requiem19 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 18:39:
[...]


Precies.

Er komt regelmatig iemand voorbij met grootse afwijkende plannen. Soms zal het zeker ook briljant uitpakken. En dan mogen we het horen ;-).

Jammer alleen dat het opeens jaren stil blijft als het allemaal fout gaat. Dat verhaal hoor je nooit. Ik kan mij niet al te lang geleden iemand herinneren die z'n woning op stel en sprong verkocht had omdat hij zeker wist dat er een grote crash ging aankomen in de woningmarkt (die vervolgens juist weer keihard ging stijgen). Hele verhalen, boze discussies dat men zo vijandig deed tegen hem... en uiteindelijk hoor je er niets meer van.

Ik zou het juist cool vinden om ook over de failures te horen... verder denk ik altijd maar aan Socrates als mensen enorm zeker van hun zaak zijn. Of de huren Dunning en Kruger voor de kenners....

Op het laatst werd het bij deze persoon wel erg ongeloofwaardig .
De meeste mensen zouden 500k tekort komen voor de plannen die hij had met zijn budget, maar hij had ineens ergens een kavel voor 10k vandaan getoverd.

[ Voor 8% gewijzigd door Sport_Life op 10-09-2026 21:05 ]

[Tommie12]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 19:26:
[...]

Tegenargument: alle grote pensioenfondsen hadden vorig jaar een negatief rendement tussen de -2 en -6 procent. In een jaar dat de aex 8% deed. En dat is voor langere termijn ook zo. Mijn resultaat vorig jaar: 28%.

’resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst’

Ik herhaal mijn vraag, op welke manier maak je je aankoopbeslissingen?

En welke crisis/dip heb je al meegemaakt en wat deed je toen?

Aan welke aandelen heb je je vingers al eens verbrand?

[49euro]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 19:26:
[...]

Tegenargument: alle grote pensioenfondsen hadden vorig jaar een negatief rendement tussen de -2 en -6 procent. In een jaar dat de aex 8% deed. En dat is voor langere termijn ook zo. Mijn resultaat vorig jaar: 28%.

Best bijzonder voor al die analisten dat ze er zo enorm naast zitten. En ook best bijzonder dat die grote pensioenfondsen die zo gespreid zijn en allemaal top analisten hebben, heel veel data hebben, onderling zo verschillende resultaten boeken. Met al die analisten, spreiding en data zou je toch verwachten dat hun resultaten vrijwel gelijk zijn, in ieder geval aan elkaar met hooguit een tiende procent verschil.

Nou snap ik prima waarom die pensioenfondsen zo presteren. Ze zijn gebonden aan strikte regels, hebben enorme vermogens in beheer, kunnen niet snel in en uitstappen. Maar bedenk wel dat dit op de beurs een groot deel van je concurrentie is. Grote fondsen met heel andere belangen en mogelijkheden dan jij als kleine belegger. Het is niet voor niks dat het pensioenstelsel flexibeler gemaakt wordt, ook de fondsen zelf zien echt wel dat al die regelgeving hun mogelijkheden voor higer rendement in de weg staan. En daarmee zeggen ze ook: hoger rendement is prima mogeljjk als we andere keuzes mogen maken.

Omdat pensioenfondsen niet sturen op rendementen maar op dekkingsgraad. Dat is een veel ingewikkelder spelletje om te spelen dan hetgeen wat jij, ik of een beursanalist aan het doen is. Want in het door jou aangehaalde jaar 2025 bleek ondanks het negatieve rendement de dekkingsgraad te zijn gestegen van 111,7% naar 123,5% (cijfers ABP). Dit ondanks het negatieve rendement op aandelen en een verlies van circa 12% op de belangen die in dollars noteren door de dalende koers. Dat is volgens mij een zeer goed resultaat voor een defensieve strategie. Het is m.i. dus een slecht voorbeeld wat je geeft.

[ Voor 7% gewijzigd door 49euro op 10-09-2026 23:24 ]

[barbarbar]

Tommie12 schreef op donderdag 10 september 2026 @ 21:54:
[...]

’resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst’

Ik herhaal mijn vraag, op welke manier maak je je aankoopbeslissingen?

En welke crisis/dip heb je al meegemaakt en wat deed je toen?

Aan welke aandelen heb je je vingers al eens verbrand?

Die vragen heb ik al beantwoord. Wellicht niet tot je tevredenheid of wat je zoekt, maar dat is waar je het mee moet doen.

[barbarbar]

49euro schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:11:
[...]

Omdat pensioenfondsen niet sturen op rendementen maar op dekkingsgraad.

Zeer zeker, dat zeg ik ook.

Ik merk dat het afwijken van de etf strategie en de redenen daarvoor hier niet echt goed vallen. Tegen beter weten in me laten verleiden, hopelijk kan iemand er toch iets in vinden of geeft het een wat ander perspectief. Iedereen moet doen waar die zich goed bij voelt.

[SvV_Ying]

barbarbar schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:41:
[...]

Zeer zeker, dat zeg ik ook.

Ik merk dat het afwijken van de etf strategie en de redenen daarvoor hier niet echt goed vallen. Tegen beter weten in me laten verleiden, hopelijk kan iemand er toch iets in vinden of geeft het een wat ander perspectief. Iedereen moet doen waar die zich goed bij voelt.

Ergens wel zonde. Post er eindelijk eens iemand die het anders aanpakt, daar tot dusver succesvol mee is, waar dan meteen flink tegengas op wordt gegeven. Zo krijgen we nooit andere verhalen dan ‘minder uitgeven dan er binnenkomt, de rest in een ETF’.

Er kan wel tig keer gezegd worden dat individuele beleggers de markt meestal niet verslaan, maar daarom des te leuker dat er nu iemand post die dat al een tijdje en goed lukt en het anders aanpakt dan het merendeel hier. Kunnen we van alles van vinden en beleren, maar laat het er gewoon zijn. Pas hadden we het nog over dat er zo weinig andere geluiden hier te horen zijn en het topic niet altijd uitnodigend is voor nieuwe mensen. Afwijken van zo veel mogelijk in indexfondsen levert al snel continu ‘ja maar’ op.

wat mij betreft leuk om te lezen. Hou ons af en toe op de hoogte. En je hoeft je naar niemand behalve jezelf te verantwoorden.

[ Voor 11% gewijzigd door SvV_Ying op 11-09-2026 00:03 ]

[de Peer]

SvV_Ying schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:53:
[...]

. Zo krijgen we nooit andere verhalen dan ‘minder uitgeven dan er binnenkomt, de rest in een ETF’.

Dat is dan ook geen doel op zich. Er is een reden dat het vaak blijft bij bewezen strategieën.

andere inzichten zijn volgens mij wel welkom, maar vereist wel onderbouwing. Anders kan iedereen hier zijn belegavonturen als succesvolle strategie gaan verspreiden. Kritische geluiden zijn natuurlijk te verwachten. Dat hoort er bij.

[Rubbergrover1]

49euro schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:11:
[...]

Omdat pensioenfondsen niet sturen op rendementen maar op dekkingsgraad. Dat is een veel ingewikkelder spelletje om te spelen dan hetgeen wat jij, ik of een beursanalist aan het doen is. Want in het door jou aangehaalde jaar 2025 bleek ondanks het negatieve rendement de dekkingsgraad te zijn gestegen van 111,7% naar 123,5% (cijfers ABP). Dit ondanks het negatieve rendement op aandelen en een verlies van circa 12% op de belangen die in dollars noteren door de dalende koers.

Het rendement op aandelen was helemaal niet negatief, maar 6,2% in Euro's. Dat is iets slechter dan bijvoorbeeld de msci world (7,1), maar ook weer niet dramatisch.

Maar het vergelijken van een agressieve en sterk offensieve aandelenstrategie met een gematigde breed gespreide belegging is sowieso appels met peren vergelijken.

[ Voor 9% gewijzigd door Rubbergrover1 op 11-09-2026 08:08 ]

[Krisp]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:04:
[...]

Het rendement op aandelen was helemaal niet negatief, maar 6,2% in Euro's. Dat is iets slechter dan bijvoorbeeld de msci world (7,1), maar ook weer niet dramatisch.

En dat toont m.i. aan dat het ook de regelgeving is die knelt bij pensioenfondsen. De portefeuille van het ABP bestaat voor maar liefst 40% uit obligaties, waar uiteindelijk verlies op wordt gemaakt. Tegelijkertijd maakt het ABP evenmin rendement op alternatieve beleggingen en vastgoed, wat je ook in deze tijd best mag verwachten.

[Tommie12]

SvV_Ying schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:53:
[...]

Ergens wel zonde. Post er eindelijk eens iemand die het anders aanpakt, daar tot dusver succesvol mee is, waar dan meteen flink tegengas op wordt gegeven. Zo krijgen we nooit andere verhalen dan ‘minder uitgeven dan er binnenkomt, de rest in een ETF’.

Er kan wel tig keer gezegd worden dat individuele beleggers de markt meestal niet verslaan, maar daarom des te leuker dat er nu iemand post die dat al een tijdje en goed lukt en het anders aanpakt dan het merendeel hier. Kunnen we van alles van vinden en beleren, maar laat het er gewoon zijn. Pas hadden we het nog over dat er zo weinig andere geluiden hier te horen zijn en het topic niet altijd uitnodigend is voor nieuwe mensen. Afwijken van zo veel mogelijk in indexfondsen levert al snel continu ‘ja maar’ op.

wat mij betreft leuk om te lezen. Hou ons af en toe op de hoogte. En je hoeft je naar niemand behalve jezelf te verantwoorden.

Tegengas is een groot woord. Ik stel kritische vragen.

Als je een strategie hebt, en je kan die gedurende lange tijd volgen, en die levert iets op, dan vind ik dat prima. Ik heb ook nog individuele aandelen.

Maar om er echt iets uit te kunnen leren moet die strategie ook uit te leggen zijn, en dat mis ik. En wat succes betreft, ik heb ook jaren dat het hard gaat, maar dat is meestal na een slecht jaar. Feit is, ik heb nog nergens een methode gezien die je op lange termijn duurzaam beduidend meer dan die 8% oplevert zonder dat het casinoverhalen worden. Ik heb beschreven wat ik ooit deed met biotech, en dat is goed uitgedraaid, maar niet zonder risico omdat het succes echt afhing van 2-3 aandelen.

Ik vind het zeker leuk om lezen, maar hier mag je toch een kritische vraag stellen dacht ik. Als je alleen applaus wil zien, daar leer je ook weinig van.

[Kalentum]

Tommie12 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:21:
[...]

Tegengas is een groot woord. Ik stel kritische vragen.

Als je een strategie hebt, en je kan die gedurende lange tijd volgen, en die levert iets op, dan vind ik dat prima. Ik heb ook nog individuele aandelen.

Maar om er echt iets uit te kunnen leren moet die strategie ook uit te leggen zijn, en dat mis ik. En wat succes betreft, ik heb ook jaren dat het hard gaat, maar dat is meestal na een slecht jaar. Feit is, ik heb nog nergens een methode gezien die je op lange termijn duurzaam beduidend meer dan die 8% oplevert zonder dat het casinoverhalen worden. Ik heb beschreven wat ik ooit deed met biotech, en dat is goed uitgedraaid, maar niet zonder risico omdat het succes echt afhing van 2-3 aandelen.

Ik vind het zeker leuk om lezen, maar hier mag je toch een kritische vraag stellen dacht ik. Als je alleen applaus wil zien, daar leer je ook weinig van.

De strategie is hier barbarbar in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5"

Dus ondergewaardeerde aandelen kopen.

[Tommie12]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:27:
[...]


De strategie is hier barbarbar in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5"

Dus ondergewaardeerde aandelen kopen.

En hoe bepaal je welk aandeel ondergewaardeerd is?

[knakworst]

Tommie12 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:37:
[...]

En hoe bepaal je welk aandeel ondergewaardeerd is?

[Requiem19]

SvV_Ying schreef op donderdag 10 september 2026 @ 23:53:
[...]

Ergens wel zonde. Post er eindelijk eens iemand die het anders aanpakt, daar tot dusver succesvol mee is, waar dan meteen flink tegengas op wordt gegeven. Zo krijgen we nooit andere verhalen dan ‘minder uitgeven dan er binnenkomt, de rest in een ETF’.

Er kan wel tig keer gezegd worden dat individuele beleggers de markt meestal niet verslaan, maar daarom des te leuker dat er nu iemand post die dat al een tijdje en goed lukt en het anders aanpakt dan het merendeel hier. Kunnen we van alles van vinden en beleren, maar laat het er gewoon zijn. Pas hadden we het nog over dat er zo weinig andere geluiden hier te horen zijn en het topic niet altijd uitnodigend is voor nieuwe mensen. Afwijken van zo veel mogelijk in indexfondsen levert al snel continu ‘ja maar’ op.

wat mij betreft leuk om te lezen. Hou ons af en toe op de hoogte. En je hoeft je naar niemand behalve jezelf te verantwoorden.

Eens, mits niet alleen de succesverhalen worden gedeeld.

Anders ontstaat er een verkeerd beeld.

[Rubbergrover1]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:27:
[...]


De strategie is hier barbarbar in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5"

Dus ondergewaardeerde aandelen kopen.

Dat is een strategie die je ook bij een agressief actief beheerd aandelenfonds zou kunnen verwachten. Toch ben ik nog geen aandelenfondsen tegengekomen die structureel veel hoger renderen dan een wereldwijd gespreide index.

[psychodude]

Requiem19 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:46:
[...]


Eens, mits niet alleen de succesverhalen worden gedeeld.

Anders ontstaat er een verkeerd beeld.

Het probleem is veelal dat het geen blijvende deelnemers zijn binnen dit topic. Succes periodes delen. Maar op het moment dat er mogelijk forse verliezen geschreven worden, zijn ze geen deelnemer meer.

Een gezonde dosis skepticism is dan ook goed verdedigbaar.

Bovendien, is de inhoudelijke beargumentatie voor zekere keuzes veelal niet sterker dan e.g., stellen alles op rood. In tegenstelling tot de standaard (wereld) ETF FIRE benadering, is de manier waarop aandelen selectie tot stand komt, veel minder vast omschreven. Zeker niet op het moment dat je pretendeert structureel de markt te verslaan.

Dan mag men bij dit soort claims ook best wel wat meer duiding geven dan ondergewaardeerde aandelen kopen. Een andere goede strategie kan ik namelijk zelf ook wel inkoppen, enkel beleggen in start-ups welk veel vele miljoenen overgenomen zullen worden. Aandelen enkel kopen op hun dieptepunt voorafgaand aan forse waardestijging.

Maar ja, was het leven maar zo simpel. Dan waren we hier allemaal reeds gisteren ruimschoots FO.

[Kalentum]

Tommie12 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:37:
[...]

En hoe bepaal je welk aandeel ondergewaardeerd is?

"Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk."

Kost wat tijd en leergeld, en je moet het leuk vinden. Denk ik.

[Requiem19]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:05:
[...]


"Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk."

Kost wat tijd en leergeld, en je moet het leuk vinden. Denk ik.

Maar hoe werkt dit: is dit net als hardlopen - je begint met een 5km op 35 minuten en als je veel traint word je altijd wel beter?

En hoeveel beter dan een saaie gespreide strategie?

[Tommie12]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:05:
[...]


"Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk."

Kost wat tijd en leergeld, en je moet het leuk vinden. Denk ik.

Dan moet je na een tijdje een 'systeem' hebben. Hoe becijfer je iets wat ondergewaardeerd is? Een lage k/w kan een indicator zijn, maar meestal is er een reden waarom die zo laag is (slechte groeiverwachtingen of krimp, hoge schuldgraad, weinig vertrouwen ...) dus dat moet je ook kunnen zien in je selectieproces.

Feit is, er zijn een paar miljoen mensen mee bezig, en heel veel daarvan met professionele middelen en tools, en een betere kennis van statistiek en analyse dan wij hier. En die zijn allemaal actief op dezelfde markt met veel grotere kapitalen, en die bepalen dus mee de prijzen van aandelen en obligaties.

Met een 'buikgevoel' alleen red je het dus niet op lange termijn. Daarom is spreiding zo belangrijk. Dan wegen je missers niet te zwaar, maar ook je sucessen hebben wat minder gewicht. En mits goed gespreid haal je op lange termijn ook die 8% doordat je kosten iets lager uit vallen.

Als ik een individueel aandeel koop, dan kijk ik naar k/w, schuldgraad, sectorvooruitzichten, hoe groot het bedrijf in zijn sector is, behoort het bij de top of de winnaars, en dan kijk ik of ik er zin in heb. En ja, dat levert successen, en dikke verliezers. Kijk ik achteraf naar de verliezers, dan is het meestal omdat te veel geloof heb gehecht aan hun mooie verhaaltjes. Daar zijn wat startups bij, en daar blijf ik nu gewoon af.

Volgens mijn gevoel, ervaring zijn veel startups beter in het verzamelen van kapitaal (vooral in de VS) dan in het winstgevend maken van hun bedrijf of product. Ze starten, zoeken kapitaal, en zijn direct bezig met hun exit waarna het in behoorlijk wat gevallen 'south' gaat. Bij biotech zijn er dikwijls extra kapitaalrondes nodig zodat je heel sterk 'verwaterd' wordt en er van je inleg niet veel over blijft. De vraag die ik me stel is: hoe krijgen die bedrijven zo makkelijk toegang tot kapitaal van meestal VC terwijl het zo dikwijls mis gaat.

In België hebben we een mooi voorbeeld met Mark Coucke. Die heeft zijn eigen bedrijf kunnen verkopen voor meer dan 1 miljard en heeft nu ca 50 bedrijven. Behoorlijk wat van zijn participaties zijn een paar jaar later rommel, en zijn rendement is zwak. Makkelijk is het allemaal niet.

[de Peer]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:05:
[...]


"Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk."

dit lijkt me een denkfout. Je verdient geen geld op de beurs door beter te zijn dan de gemiddelde nederlander. Je 'tegenstanders' zijn juist institutionele partijen (zoals BlackRock of Goldman Sachs) met algoritmes, supercomputers en teams van analisten.

[Requiem19]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:24:
[...]

dit lijkt me een denkfout. Je verdient geen geld op de beurs door beter te zijn dan de gemiddelde nederlander. Je 'tegenstanders' zijn juist institutionele partijen (zoals BlackRock of Goldman Sachs) met algoritmes, supercomputers en teams van analisten.

Nee, je moet beter zijn dan 50% van de mensen.

[edozat1]

Requiem19 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:25:
[...]


Nee, je moet beter zijn dan 50% van de mensen.

Huh? Het is toch niet zo dat de helft verliest en de helft wint?

[ Voor 5% gewijzigd door edozat1 op 11-09-2026 09:28 ]

[de Peer]

edozat1 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:27:
[...]

Hoe kom je daarbij? Het is toch niet zo dat helft verliest en de helft wint?

volgens mij is dat een knipoog naar een uitspraak die barbarbar had gedaan.

[ Voor 5% gewijzigd door de Peer op 11-09-2026 09:30 ]

[edozat1]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:28:
[...]

volgens mij is dat een knipoog naar een uitspraak die barbarbar had gedaan.

Oh haha ja sorry, ik heb niks gezegd @Requiem19

[HandyLumberjack]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:24:
[...]

dit lijkt me een denkfout. Je verdient geen geld op de beurs door beter te zijn dan de gemiddelde nederlander. Je 'tegenstanders' zijn juist institutionele partijen (zoals BlackRock of Goldman Sachs) met algoritmes, supercomputers en teams van analisten.

Je hoeft niet beter te zijn, je moet alleen meer geluk hebben.

[49euro]

Requiem19 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:25:
[...]


Nee, je moet beter zijn dan 50% van de mensen.

En het mooie is dat de kans daarop ook weer 50% is. Je bent namelijk beter of je bent dat niet.

[R.van.M]

Kalentum schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:05:
[...]


"Maar dat ik met training, kennis en discipline flink beter kan presteren dan de gemiddelde Nederlander, dat geloof ik wel degelijk."

Kost wat tijd en leergeld, en je moet het leuk vinden. Denk ik.

Er zijn actieve fondsen waarin een heel team van analisten werkt, met ondersteuning van wiskundigen, financieel experts en andere specialisten, en die vervolgens toch structureel slechter presteren dan de markt.

Het probleem is niet alleen dat je op basis van onvolledige informatie een inschatting moet maken. De uitkomst is vervolgens niet alleen afhankelijk van de vraag of je analyse juist was, maar ook van externe factoren waar je geen invloed op hebt.

Als laatste kun je zelfs gelijk hebben met je analyse, maar alsnog failliet gaan door extreme marktbewegingen voordat je voorspelling uitkomt wat voor FIRE funest is natuurlijk.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 09:39:
[...]

Er zijn actieve fondsen waarin een heel team van analisten werkt, met ondersteuning van wiskundigen, financieel experts en andere specialisten, en die vervolgens toch structureel slechter presteren dan de markt.

Het probleem is niet alleen dat je op basis van onvolledige informatie een inschatting moet maken. De uitkomst is vervolgens niet alleen afhankelijk van de vraag of je analyse juist was, maar ook van externe factoren waar je geen invloed op hebt.

Als laatste kun je zelfs gelijk hebben met je analyse, maar alsnog failliet gaan door extreme marktbewegingen voordat je voorspelling uitkomt wat voor FIRE funest is natuurlijk.

En vooral ook: als de analyse die jij hebt gemaakt het zelfde is als wat anderen al vóór jou gedaan hebben, dan loop je alsnog achter de feiten aan.

Daarnaast, er zijn een hoop bedrijven die ondergewaardeerd zijn of waarvan de koers/winst verhouding te laag is, maar dat betekent nog niet dat die later wel beter gewaardeerd worden. Of meer zullen stijgen dan andere bedrijven. Dat is het stomme met de aandelenmarkten. Het gaat er niet om hoe de bedrijven het doen, het gaat er om hoe de perceptie van het toekomstperspectief bij de grote beleggers is. In een ideale situatie ben je die marktperceptie voor, en dat is ook de enige manier om de markt 'te verslaan'. Maar in de praktijk is het lastig om structureel eerder 'het licht' te zien dan de rest van de (professionele) beleggers.

[ewrz]

Wat ik een beetje proef hier bij sommigen is dat ze willen weten wat "de beste" strategie is (en de conventional wisdom is nu "breed market-cap weighted ETF") en als daarvan afgeweken wordt, dat het dan precies aangemeten moet worden gepresenteerd. Zo werkt een markt met miljoenen (en ongelijke) deelnemers niet.

Je kunt net zo goed vragen wat "de beste" opstelling is voor je voetbalploeg. Als iedereen 4-3-3 zegt, opent dat mogelijkheden voor teams die 5-3-2 spelen of 4-3-2-1. Buiten de gebaande paden kijken is al een strategie op zich en inherent veranderlijk met de tijd.

Bovendien: welke index is "de beste"? Er zijn er heel veel, en sommigen zijn helemaal niet zo breed als ze lijken omdat ze gedomineerd worden door een kleine groep bedrijven uit de dezelfde sector.

Dan heb je nog macro-economische informatie. We zitten nu bijvoorbeeld mogelijk aan het einde van een periode van 40 jaar lang dalende rentes. Vraag me ook af wat de lange termijn effecten gaan zijn van de (dankzij de trend van passief investeren) sterk toegenomen concentratie van stemrechten bij een zeer kleine groep vermogensbeheerders (Blackrock etc). De fiscale positie van Amerika (en de dollar) die snel achteruit gaat en hoe de politiek daar nu en straks op gaat reageren. Welke index moet je (als Nederlander/Belg) gaan tracken als je iets met deze informatie wil gaan doen? Wat is je horizon?

Heb ik hier een pasklaar antwoord op? Nee, en dat kan er ook niet zijn want je moet proberen te anticiperen op dingen die nog gaan gebeuren en dat zijn dus inschattingen en harde data bestaat niet. Om op deze dag Rumsfeld maar eens aan te halen: er zijn dingen die je weet dat ze je niet weet, maar ook dingen waarvan je niet eens weet dat ze je niet weet.

Diversificeren en niet star worden zijn in deze omgeving volgens mij de enige dingen die soelaas bieden.

De "koop een ETF" suggesties zijn net zo nuttig als de "koop bitcoin" suggesties. Misschien hebben ze gelijk, misschien zitten ze vast in een gevaarlijke oversimplificatie.

[Rubbergrover1]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:05:
Wat ik een beetje proef hier bij sommigen is dat ze willen weten wat "de beste" strategie is (en de conventional wisdom is nu "breed market-cap weighted ETF") en als daarvan afgeweken wordt, dat het dan precies aangemeten moet worden gepresenteerd. Zo werkt een markt met miljoenen (en ongelijke) deelnemers niet.

Je kunt net zo goed vragen wat "de beste" opstelling is voor je voetbalploeg. Als iedereen 4-3-3 zegt, opent dat mogelijkheden voor teams die 5-3-2 spelen of 4-3-2-1. Buiten de gebaande paden kijken is al een strategie op zich en inherent veranderlijk met de tijd.

Bovendien: welke index is "de beste"? Er zijn er heel veel, en sommigen zijn helemaal niet zo breed als ze lijken omdat ze gedomineerd worden door een kleine groep bedrijven uit de dezelfde sector.

Dan heb je nog macro-economische informatie. We zitten nu bijvoorbeeld mogelijk aan het einde van een periode van 40 jaar lang dalende rentes. Vraag me ook af wat de lange termijn effecten gaan zijn van de (dankzij de trend van passief investeren) sterk toegenomen concentratie van stemrechten bij een zeer kleine groep vermogensbeheerders (Blackrock etc). De fiscale positie van Amerika (en de dollar) die snel achteruit gaat en hoe de politiek daar nu en straks op gaat reageren. Welke index moet je (als Nederlander/Belg) gaan tracken als je iets met deze informatie wil gaan doen? Wat is je horizon?

Heb ik hier een pasklaar antwoord op? Nee, en dat kan er ook niet zijn want je moet proberen te anticiperen op dingen die nog gaan gebeuren en dat zijn dus inschattingen en harde data bestaat niet. Om op deze dag Rumsfeld maar eens aan te halen: er zijn dingen die je weet dat ze je niet weet, maar ook dingen waarvan je niet eens weet dat ze je niet weet.

Diversificeren en niet star worden zijn in deze omgeving volgens mij de enige dingen die soelaas bieden.

De "koop een ETF" suggesties zijn net zo nuttig als de "koop bitcoin" suggesties. Misschien hebben ze gelijk, misschien zitten ze vast in een gevaarlijke oversimplificatie.

Dat diversificeren is dus net wat men doet door het kiezen van een wereldwijde ETF. Met de insteek dat resultaten uit het verleden weinig zeggen over de toekomst, en je dus voor de lange termijn niet bij voorbaar voor bepaalde sectoren, locaties of soorten aandelen wil kiezen.

De suggestie is dan ook niet "koop een ETF", maar "kies een wereldwijd gespreide belegging als je zo gediversificeerd mogelijk wil beleggen". En de praktische uitvoering van het vinden van een wereldwijd zo gespreid mogelijke aandelenbelegging is vaak het kiezen van een wereldwijde ETF (eventueel aangevuld met small caps en developing countries).

Je weet dan zeker dat je niet alleen de winnaars hebt. Maar je weet ook zeker dat je niet alleen de verliezers hebt. En vooral ook dat de verhouding tussen rendement en risico min of meer optimaal wordt.

[Tommie12]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:05:
Wat ik een beetje proef hier bij sommigen is dat ze willen weten wat "de beste" strategie is (en de conventional wisdom is nu "breed market-cap weighted ETF") en als daarvan afgeweken wordt, dat het dan precies aangemeten moet worden gepresenteerd. Zo werkt een markt met miljoenen (en ongelijke) deelnemers niet.

Ik heb niks tegen alternatieve strategieën, en ik pas ze ook toe, maar wil leren hoe het beter kan.

Dan is een zinnetje als 'koop ondergewaardeerde aandelen' net iets te simpel voor mij omdat het geen duurzame strategie is.

Je kan even goed schrijven: ga naar het casino en win: ca 47% kans met rood-zwart....

Kijk, het kan hard over komen, maar als je een alternatieve strategie voorstelt om FO te blijven en om je kapitaal te laten renderen (wat superbelangrijk is als je vroeg stopt), dan mag het wat mij betreft echt kritisch bekeken worden.

[ewrz]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:19:
[...]

Dat diversificeren is dus net wat men doet door het kiezen van een wereldwijde ETF. Met de insteek dat resultaten uit het verleden weinig zeggen over de toekomst, en je dus voor de lange termijn niet bij voorbaar voor bepaalde sectoren, locaties of soorten aandelen wil kiezen.

De suggestie is dan ook niet "koop een ETF", maar "kies een wereldwijd gespreide belegging als je zo gediversificeerd mogelijk wil beleggen". En de praktische uitvoering van het vinden van een wereldwijd zo gespreid mogelijke aandelenbelegging is vaak het kiezen van een wereldwijde ETF (eventueel aangevuld met small caps en developing countries).

Je weet dan zeker dat je niet alleen de winnaars hebt. Maar je weet ook zeker dat je niet alleen de verliezers hebt. En vooral ook dat de verhouding tussen rendement en risico min of meer optimaal wordt.

Je zegt dus: koop een wereldwijd ETF. Dat zegt iedereen en doet iedereen. Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?

[Tommie12]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:27:
[...]

Je zegt dus: koop een wereldwijd ETF. Dat zegt iedereen en doet iedereen. Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?

Ja, want je belegging is enorm gespreid, en daar gaat het om.

Je zal hetzelfde rendement halen als 'iedereen', maar ook niet helemaal weg zakken.

Tweede punt is natuurlijk 'stil zitten als je geschoren wordt', en daar kan je wel degelijk het verschil maken, want veel beginners panikeren en verkopen als het zakt, en kopen pas terug als de stijging goed ingezet is.

[Requiem19]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:05:
Wat ik een beetje proef hier bij sommigen is dat ze willen weten wat "de beste" strategie is (en de conventional wisdom is nu "breed market-cap weighted ETF") en als daarvan afgeweken wordt, dat het dan precies aangemeten moet worden gepresenteerd. Zo werkt een markt met miljoenen (en ongelijke) deelnemers niet.

Je kunt net zo goed vragen wat "de beste" opstelling is voor je voetbalploeg. Als iedereen 4-3-3 zegt, opent dat mogelijkheden voor teams die 5-3-2 spelen of 4-3-2-1. Buiten de gebaande paden kijken is al een strategie op zich en inherent veranderlijk met de tijd.

Bovendien: welke index is "de beste"? Er zijn er heel veel, en sommigen zijn helemaal niet zo breed als ze lijken omdat ze gedomineerd worden door een kleine groep bedrijven uit de dezelfde sector.

Dan heb je nog macro-economische informatie. We zitten nu bijvoorbeeld mogelijk aan het einde van een periode van 40 jaar lang dalende rentes. Vraag me ook af wat de lange termijn effecten gaan zijn van de (dankzij de trend van passief investeren) sterk toegenomen concentratie van stemrechten bij een zeer kleine groep vermogensbeheerders (Blackrock etc). De fiscale positie van Amerika (en de dollar) die snel achteruit gaat en hoe de politiek daar nu en straks op gaat reageren. Welke index moet je (als Nederlander/Belg) gaan tracken als je iets met deze informatie wil gaan doen? Wat is je horizon?

Heb ik hier een pasklaar antwoord op? Nee, en dat kan er ook niet zijn want je moet proberen te anticiperen op dingen die nog gaan gebeuren en dat zijn dus inschattingen en harde data bestaat niet. Om op deze dag Rumsfeld maar eens aan te halen: er zijn dingen die je weet dat ze je niet weet, maar ook dingen waarvan je niet eens weet dat ze je niet weet.

Diversificeren en niet star worden zijn in deze omgeving volgens mij de enige dingen die soelaas bieden.

De "koop een ETF" suggesties zijn net zo nuttig als de "koop bitcoin" suggesties. Misschien hebben ze gelijk, misschien zitten ze vast in een gevaarlijke oversimplificatie.

Ik vind het wel interessant om een andere strategie te horen (want anders wordt het hier een klankkast).

Maar de ENORME olifant in de kamer: wat is die strategie dan? Hoe werkt die strategie? Wat zijn de succeskansen, wat is het risico?

Kortom, wat is het volledige plaatje?

Als het antwoord is 'ondergewaarde aandelen kopen', denk ik: OK, dat klinkt voor mij even inhoudelijk als 'bitcoin kopen als de koers laag staat'.

[psychodude]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:27:
[...]

Je zegt dus: koop een wereldwijd ETF. Dat zegt iedereen en doet iedereen. Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?

De diversificatie zit hem binnen de aandelen selectie binnen het ETF. Dit staat volkomen los van het feit dat dit een breed gedragen adagium is binnen de FIRE beweging.

Is het de enige vorm van diversificatie? Nee. Maar is het gemiddeld genomen een beter voorspelbaar rendement op aandelen selectie dan zelf een selectie te maken? Ja. Mag je daar vanaf wijken? Zeker. Kun je bij afwijken hiervan hogere rendementen behalen? Laat 100 mensen dit doen, dan vast een handjevol welk beter presteert, ja. Maar we weten dondersgoed dat het merendeel in de praktijk de markt gewoonweg niet verslaat. Wil je als individu anders beweren, dan moet je dus ook gewoonweg bereid willen zijn om meer detail te willen delen dan beleggen in ondergewaardeerde bedrijven.

Om in de voetbal analogie terug te komen, is het als stellen dat je de “winnende opstelling” kiest. Zonder verdere toelichting.

Ik denk dat hier zat mensen zitten die best geïnteresseerd zijn in optimalisatie van beleggingsstrategie en lering van elkaar te kunnen trekken door buiten de gebaande paden te bewegen. Maar het moet dan natuurlijk ook wel met inhoud worden gebracht.

[Highland]

En toch is het niet raar om over strategieën te praten. De basisstrategie van een huistuin-en-keuken loonslaaf (zoals ikzelf) is je huishoudboekje op orde, buffer aanleggen, huis kopen en vervolgens geleidelijk beleggen in een breed gespreide ETF met lage kosten in combinatie met aflossen en pensioenregelingen optimaliseren.

Maar er zijn ook andere wegen. Volledig sparen: genoeg veelverdieners die met die risicomijdende route ook een flink kapitaal vergaren. Of meer risicovol beleggen: doordat je gelooft in je eigen bedrijf, genoeg ondernemers die hun huis als onderpand hebben gegeven om groei te financieren. Risicovol, maar dat mooie jacht komt er niet met mijn risicomijdende mentaliteit. Andere manier van risicovol beleggen is door niet te proberen de hele markt te verslaan (want zoals al gezegd: die zijn met meer en weten het altijd beter), maar door in een niche kennis op te bouwen. Of door een andere visie aan te hangen dan de algemene markt. “Markets can remain irrational longer than you can remain solvent”, maar het is een strategie. Ook degelijke Buffet is Coca Cola aan blijven kopen, terwijl de markt daar niet in geloofde.

Wanneer je strategie succesvol is, kun je daarna altijd nog bijdraaien naar kapitaalbehoud. En is je strategie niet succesvol, dan kun je altijd nog opnieuw beginnen. Misschien moet je een tijdje in een caravan wonen. De horror voor de meeste mensen, maar ik ken ondernemers die dat soort fases hebben gehad en daar vrede mee hadden. Maar ken jezelf, om te weten welke route bij je past.

[de Peer]

Highland schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:49:
En toch is het niet raar om over strategieën te praten. De basisstrategie van een huistuin-en-keuken loonslaaf (zoals ikzelf) is je huishoudboekje op orde, buffer aanleggen, huis kopen en vervolgens geleidelijk beleggen in een breed gespreide ETF met lage kosten in combinatie met aflossen en pensioenregelingen optimaliseren.

Maar er zijn ook andere wegen. Volledig sparen: genoeg veelverdieners die met die risicomijdende route ook een flink kapitaal vergaren. Of meer risicovol beleggen: doordat je gelooft in je eigen bedrijf, genoeg ondernemers die hun huis als onderpand hebben gegeven om groei te financieren. Risicovol, maar dat mooie jacht komt er niet met mijn risicomijdende mentaliteit. Andere manier van risicovol beleggen is door niet te proberen de hele markt te verslaan (want zoals al gezegd: die zijn met meer en weten het altijd beter), maar door in een niche kennis op te bouwen. Of door een andere visie aan te hangen dan de algemene markt. “Markets can remain irrational longer than you can remain solvent”, maar het is een strategie. Ook degelijke Buffet is Coca Cola aan blijven kopen, terwijl de markt daar niet in geloofde.

Wanneer je strategie succesvol is, kun je daarna altijd nog bijdraaien naar kapitaalbehoud. En is je strategie niet succesvol, dan kun je altijd nog opnieuw beginnen. Misschien moet je een tijdje in een caravan wonen. De horror voor de meeste mensen, maar ik ken ondernemers die dat soort fases hebben gehad en daar vrede mee hadden. Maar ken jezelf, om te weten welke route bij je past.

Dat is natuurlijk allemaal prima, zulke verhalen zijn zeer welkom. Maar dat was ook niet waar de discussie hierboven over ging. Dat ging over niet of matig onderbouwde beleggingsstrategiën.

[ewrz]

Ik ben overigens niet degene die over goedkope aandelen begon, maar ik snap het idee erachter wel. Mijn eigen strategie voor losse aandelen (ik heb ook een groot deel in bredere ETFs) is vooral buy & hold in winstgevende bedrijven die dividend uitkeren.

Punt is dat "goedkope aandelen" alleen bestaan in de beleving van de koper en dat er nooit een hard cijfer te noemen is. Sommigen willen een antwoord met een cijfer er in maar dat is er niet.

Ik kan zeggen wat ik te dure schoenen vindt. Wat de markt verdraagt is heel wat anders.

[barbarbar]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 08:56:
[...]

Dat is een strategie die je ook bij een agressief actief beheerd aandelenfonds zou kunnen verwachten. Toch ben ik nog geen aandelenfondsen tegengekomen die structureel veel hoger renderen dan een wereldwijd gespreide index.

Dat vind ik toch een rare stelling. Ook als we het puur bij etf's houden die een index volgen, zijn er hele grote bekende indexen die het structureel beter doen dan een wereldwijde etf. Als ik zo snel even kijk, dan heeft de ftse allworld etf 67% rendement gehaald in 5 jaar. De sp500 etf heeft 80% gedaan. Dus dat haalt je argument al onderuit. Als je de allworld en de sp500 in euro's bekijkt over die tijd, heeft de aex het nog beter gedaan.

Een ander argument wat me met die allworld etf's tegenstaat is dat je helemaal niet zo gespreid bent als dat wordt voorgedaan. Je zit voor 62% in de VS, en je zit voor 4,5% in Nvidia, 4,2% in Apple, 3,2% in Msft. De eerste 20% van die index zit in de 10 grote amerikaanse tech bedrijven. Je bent als Europeaan voor meer dan 60% afhankelijk van de dollar, in een land waar jij je gelijk niet gaat krijgen bij een rechter als er iets misgaat. Hoe is dat spreiding?

Dan durf ik best te stellen dan mijn spreiding over 20 tot 25 bedrijven in mijn portfolio veel beter gespreid is. 60% van de waarde zit in Europese bedrijven, 10% UK, 10% VS en de rest Canada en rest van de wereld. Ik ben er oprecht van overtuigd dat als die tech in de VS hard daalt, ik er een stuk minder last van heb dan jij.

[Rubbergrover1]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:27:
[...]

Je zegt dus: koop een wereldwijd ETF. Dat zegt iedereen en doet iedereen. Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?

Je geeft zelf aan: "Diversificeren en niet star worden zijn in deze omgeving volgens mij de enige dingen die soelaas bieden" Een van de methodes om die wens van divesificeren in de praktijk te brengen is het kopen van een wereldwijde ETF. De boodschap (die door veel mensen in dit topic wordt gedeeld) is dus niet: "koop een wereldwijd ETF", maar: als je zo veel mogelijk wil diversificeren voor het spreiden van risico's en het optimaliseren van rendement versus risico, dan zijn wereldwijde ETF's of beleggingsfondsen een eenvoudige manier om dat in de praktijk te brengen.

"Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?" Gediversificeerd zijn heeft niets te maken met wel of niet het zelfde doen als wat anderen doen.

[de Peer]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:09:
[...]

Dan durf ik best te stellen dan mijn spreiding over 20 tot 25 bedrijven in mijn portfolio veel beter gespreid is.

Dat is nogal een stelling, en je brengt het ook allemaal zeer stellig. Maar blijkbaar houd jij er dan een andere definitie op na, die je ook zelf bedenkt.

Misschien eerst verdiepen in de spreiding van ETF's en waar die op gebaseerd is, en dan proberen te onderbouwen waarom jouw spreiding beter zou zijn?

[de Peer]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:09:
[...]

Als ik zo snel even kijk, dan heeft de ftse allworld etf 67% rendement gehaald in 5 jaar. De sp500 etf heeft 80% gedaan. Dus dat haalt je argument al onderuit.

Want 5 jaar (Achteraf gekozen) is een goede termijn om zo'n conclusie te trekken?

[Rubbergrover1]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:09:
[...]

Dat vind ik toch een rare stelling. Ook als we het puur bij etf's houden die een index volgen, zijn er hele grote bekende indexen die het structureel beter doen dan een wereldwijde etf. Als ik zo snel even kijk, dan heeft de ftse allworld etf 67% rendement gehaald in 5 jaar. De sp500 etf heeft 80% gedaan. Dus dat haalt je argument al onderuit. Als je de allworld en de sp500 in euro's bekijkt over die tijd, heeft de aex het nog beter gedaan.

Dan heb je het over een korte periode van 5 jaar. Het ging om structureel beter presteren. Uiteraard zal het zo zijn dat index X het in een bepaalde periode beter doet dan index Y of beleggingsfonds Z. Maar dat zegt niets over hoe het er op de langere termijn aan toe gaat.

Een ander argument wat me met die allworld etf's tegenstaat is dat je helemaal niet zo gespreid bent als dat wordt voorgedaan. Je zit voor 62% in de VS, en je zit voor 4,5% in Nvidia, 4,2% in Apple, 3,2% in Msft. De eerste 20% van die index zit in de 10 grote amerikaanse tech bedrijven. Je bent als Europeaan voor meer dan 60% afhankelijk van de dollar, in een land waar jij je gelijk niet gaat krijgen bij een rechter als er iets misgaat. Hoe is dat spreiding?

Daar ben ik het mee eens. Ik zou daarom ook liever in een index zitten die op de een of de andere manier begrenzingen heeft in het gewicht van locaties/sectoren/ondernemingen. Maar het is in elk geval beter gespreid dan bv alles in de VS (zoals S&P500) of nóg meer overweging in bepaalde sectoren of soorten aandelen.

Dan durf ik best te stellen dan mijn spreiding over 20 tot 25 bedrijven in mijn portfolio veel beter gespreid is. 60% van de waarde zit in Europese bedrijven, 10% UK, 10% VS en de rest Canada en rest van de wereld. Ik ben er oprecht van overtuigd dat als die tech in de VS hard daalt, ik er een stuk minder last van heb dan jij.

Dat mag.

[barbarbar]

ewrz schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 10:55:
Ik ben overigens niet degene die over goedkope aandelen begon, maar ik snap het idee erachter wel. Mijn eigen strategie voor losse aandelen (ik heb ook een groot deel in bredere ETFs) is vooral buy & hold in winstgevende bedrijven die dividend uitkeren.

Punt is dat "goedkope aandelen" alleen bestaan in de beleving van de koper en dat er nooit een hard cijfer te noemen is. Sommigen willen een antwoord met een cijfer er in maar dat is er niet.

Ik kan zeggen wat ik te dure schoenen vindt. Wat de markt verdraagt is heel wat anders.

Daar zijn ook best objectieve maatstaven voor. Ik heb bijvoorbeeld een tijdje Dorel Industries aangehouden. Waarom? Ondanks de ruzie in de familie over wat te doen met het bedrijf, waren de onderdelen van het bedrijf en de boekwaarde van het bedrijf flink meer waard dan de beurswaarde. Ook zitten er hele sterke merken in. Tijdje gewacht, een paar losse onderdelen zijn uiteindelijk verkocht, dat is als dividend uitgekeerd wat meer was dan ik überhaupt voor de aandelen heb betaald.

Ander voorbeeld is Intel: toen die voor 18 á 19 dollar verhandeld werden, was de beurswaarde iets van 80 miljard. De boekwaarde was al meer dan 120 miljard. In een markt die schreeuwt om productiecapaciteit, en in een markt waarin ze de enige amerikaanse producent zijn van geavanceerde chips. Met een president die de productie naar de VS wil halen. Ja, wat ben je dan nog meer nodig om je te overtuigen? Alleen de durf om tegen al die "analisten" in te gaan die schreeuwen dat ze op omvallen staan (omdat hun werkgevers en klanten zelf flink short zitten).

Zo heb ik er over de jaren wel meer. RollsRoyce bijvoorbeeld, dat werd een tijdje slecht gerund, maar stond echt niet op omvallen, andere CEO erop en ze zijn de grootste steiger in het VK in jaren.

Of persoonlijker: zelf een huis gebouwd, goed op de kosten gelet, en voordat we er aan dag woonden werd het al getaxeerd op 200k boven het geld wat we eraan hebben uitgegeven.

Kort samengevat is de strategie dus vrij simpel: mooie bedrijven kopen voor een lage prijs, vaak omdat er tijdelijk wat tegenwind is, of het gewoon uit de gratie is bij de mainstream belegger. Terwijl er met het onderliggende bedrijf niet echt iets aan de hand is, en de toekomst prima is.

De efficient market hypothesis geloof ik direct, alle beschikbare informatie is al geprijsd, daar is niks te winnen. Maar ik geloof niet dat dit werkelijk bepalend is voor de waarderingen, want iedereen maakt een andere schatting van wat dit betekend voor de toekomst. Juist die toekomst is bepalend voor een bedrijf, daar heeft niemand concrete informatie over, dat gaat altijd op onderbuikgevoel. En juist daarom wijken prijzen ook af, schommelen koersen. Wil de één van z'n aandelen af, terwijl de ander die dan juist wil kopen. Waarom? Omdat er andere belangen in de markt spelen dan alleen het rendement, en iedereen er een andere toekomstvisie op nahoud.

[barbarbar]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:17:
[...]

Dat is nogal een stelling, en je brengt het ook allemaal zeer stellig. Maar blijkbaar houd jij er dan een andere definitie op na, die je ook zelf bedenkt.

Misschien eerst verdiepen in de spreiding van ETF's en waar die op gebaseerd is, en dan proberen te onderbouwen waarom jouw spreiding beter zou zijn?

Dat heb ik net onderbouwd. Je bent er niet mee eens, dat kan, maar onderbouwd is het wel degelijk.

[49euro]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:09:
[...]

Dat vind ik toch een rare stelling. Ook als we het puur bij etf's houden die een index volgen, zijn er hele grote bekende indexen die het structureel beter doen dan een wereldwijde etf. Als ik zo snel even kijk, dan heeft de ftse allworld etf 67% rendement gehaald in 5 jaar. De sp500 etf heeft 80% gedaan. Dus dat haalt je argument al onderuit. Als je de allworld en de sp500 in euro's bekijkt over die tijd, heeft de aex het nog beter gedaan.

Een ander argument wat me met die allworld etf's tegenstaat is dat je helemaal niet zo gespreid bent als dat wordt voorgedaan. Je zit voor 62% in de VS, en je zit voor 4,5% in Nvidia, 4,2% in Apple, 3,2% in Msft. De eerste 20% van die index zit in de 10 grote amerikaanse tech bedrijven. Je bent als Europeaan voor meer dan 60% afhankelijk van de dollar, in een land waar jij je gelijk niet gaat krijgen bij een rechter als er iets misgaat. Hoe is dat spreiding?

Dan durf ik best te stellen dan mijn spreiding over 20 tot 25 bedrijven in mijn portfolio veel beter gespreid is. 60% van de waarde zit in Europese bedrijven, 10% UK, 10% VS en de rest Canada en rest van de wereld. Ik ben er oprecht van overtuigd dat als die tech in de VS hard daalt, ik er een stuk minder last van heb dan jij.

Zou je ze misschien op tafel willen gooien die 20 tot 25 bedrijven? Dan kijken wij ook een beoordeling maken. Nu hebben wij een informatie achterstand.

[psychodude]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:09:
[...]

Dan durf ik best te stellen dan mijn spreiding over 20 tot 25 bedrijven in mijn portfolio veel beter gespreid is. 60% van de waarde zit in Europese bedrijven, 10% UK, 10% VS en de rest Canada en rest van de wereld. Ik ben er oprecht van overtuigd dat als die tech in de VS hard daalt, ik er een stuk minder last van heb dan jij.

Mits die 20 - 25 bedrijven geen evidente link met elkaar kennen. Je kunt bijvoorbeeld diversificeren op geografisch niveau. Maar indien binnen de bedrijfsvoering er een sterk verband bestaat binnen je selectie, dan is het maar de vraag of je veel beter beschermd bent.

Ja, de VS en big tech is stevig aanwezig binnen wereld indices. Maar tegelijkertijd worden klappen naar verhouding vaak toch gedempt door de rest. Bij eigen aandelen selectie is het vaak zo dat hier onvoldoende aandacht voor is.

Je kunt bijvoorbeeld wel beleggen in e.g., ASML, SK Hynix, Nvidia en nog een AI speler bij voorkeur buiten de VS. Maar ondanks geografische spreiding, zit er natuurlijk een evidente relatie tussen het een en het ander. Dat brengt additionele risico’s met zich mee.

[ewrz]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:13:
[...]

Je geeft zelf aan: "Diversificeren en niet star worden zijn in deze omgeving volgens mij de enige dingen die soelaas bieden" Een van de methodes om die wens van divesificeren in de praktijk te brengen is het kopen van een wereldwijde ETF. De boodschap (die door veel mensen in dit topic wordt gedeeld) is dus niet: "koop een wereldwijd ETF", maar: als je zo veel mogelijk wil diversificeren voor het spreiden van risico's en het optimaliseren van rendement versus risico, dan zijn wereldwijde ETF's of beleggingsfondsen een eenvoudige manier om dat in de praktijk te brengen.

"Ben je gediversificeerd als je hetzelfde doet als iedereen?" Gediversificeerd zijn heeft niets te maken met wel of niet het zelfde doen als wat anderen doen.

Met name dat laatste zie ik dus anders. Er zitten (wellicht nu nog verborgen) risico's in achter de massa aangaan, dus ik kies er voor om ook te diversificeren buiten brede ETFs.

Ik zie het als diversificeren maar dan een trede hoger. Ik kan me diversificeren binnen Nederlanse aandelen, of binnen Europese, of binnen Westerse, maar ook helemaal buiten brede ETFs.

Er is hier geen wiskundige formule te geven, alleen een historie die je kunt extrapoleren naar de toekomst. Een van die histories is dat de conventional wisdom vaak niet eeuwig stand houdt.

[barbarbar]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:21:
[...]

Want 5 jaar (Achteraf gekozen) is een goede termijn om zo'n conclusie te trekken?

Ok, dan pak ik van die etf sinds het begin van dat fonds, dan heeft de sp500 het ook beter gedaan. Sowieso heeft de amerikaanse markt het over de afgelopen decennia beter gedaan dan een wereldwijde selectie, daar is weinig discussie over mogelijk. Mijn vraag is meer: die wereldwijde spreiding is meer 60% VS, en meer dan 20% in amerikaanse tech. Ben je dan écht gespreid?

Tevens zijn er ook onderzoeken die aantonen dat je met 20 tot 25 willekeurige aandelen vrijwel dezelfde rendementen haalt als een sp500 index. Een mooi voorbeeld daarvan is namelijk de AEX, of de DAX (die maar 30 had tot wat jaren geleden).

Nou zit ik zelf niet perse heel gespreid, en claim dat ook niet. Maar je bent écht geen duizenden bedrijven nodig voor spreiding. Dat is eigenlijk ook waarom ik met individuele aandelen ben begonnen. Weet je wat nog goedkoper dan een etf aanhouden? Zelf die 20-25 bedrijven kopen, dan betaal je vrijwel helemaal geen kosten! Toen heb ik dat wat meer gefocused op banken en verzekeraars vanwege onderwaardering in die sector (mijn mening), en specifieke aandelen als ik wat leuks tegenkwam, zie de voorbeelden die ik eerder al noemde.

[SvV_Ying]

Ik heb zelf een gedachtespinsel wat in dit topic misschien een beetje vloeken in de kerk is. Ik merk namelijk dat ik misschien toch meer risicomijdend ben dan ik dacht. Ik heb al jarenlang NT-fondsen naast wat deposito's en elke keer gaf een nieuw deposito openen altijd wel een goed gevoel. Het veiligstellen van een gegarandeerd bedrag doet het goed voor mij.

Ik weet alle theorieën over inflatie bijhouden, compounding op aandelen, etc. Maar dit gevoel is vrij sterk elke keer, en stemt gelukkig. Al is inderdaad het resultaat op de NT-fondsen een stuk hoger sinds ik in 2019 gestart ben. En persoonlijke inflatie is vrij stabiel door 1,32% hypotheek, zonnepanelen, EV. Onder aan de streep gezien worden onze jaren niet echt duurder de afgelopen 6 jaar dat ik kan terugzien. Natuurlijk is er inflatie op boodschappen en andere componenten, maar omdat aankoopgedrag veranderd is en huisvesting en energie stabiel zijn, blijven ook de uitgaven stabiel.

Nu echter het ding: ik heb niet per se aandelen/beleggen nodig om ons initiele doelbedrag te halen. Zoals het er nu voorstaat kunnen wij zo'n 35/40k per jaar apart leggen. Het doelbedrag is nog zo'n 4 ton verwijderd. Zou ik dus alleen nog maar sparen dan heb ik over 10 jaar het doelbedrag gehaald. Ben ik eind 40. Doe ik het in deposito's, lijkt het doelbedrag over zo'n 8 jaar bereikt te zijn, zeker nu langlopende depositorentes op Raisin richting de 4% kruipen.

Half tot eind 40 is al vroeg zat voor ons om het doelbedrag te halen. Dus soms denk ik waarom streven naar mogelijk meer, terwijl er al een 'garantie' is om het doelbedrag binnen 8 tot 10 jaar te halen, zonder groot risico.

[ Voor 6% gewijzigd door SvV_Ying op 11-09-2026 11:47 ]

[de Peer]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:38:
[...]

Ok, dan pak ik van die etf sinds het begin van dat fonds, dan heeft de sp500 het ook beter gedaan.

Maar je begrijpt toch wel dat je achteraf altijd iets kunt aanwijzen dat het beter heeft gedaan? De vraag is nu juist wat het de komende 30 jaar gaat doen.

Sowieso heeft de amerikaanse markt het over de afgelopen decennia beter gedaan dan een wereldwijde selectie, daar is weinig discussie over mogelijk.

Dus ook daar is de vraag of dat de komende 30 jaar nog steeds zo zal zijn, of dat je beter wereldwijd gespreid kunt zitten.

[de Peer]

barbarbar schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:38:
[...]

Mijn vraag is meer: die wereldwijde spreiding is meer 60% VS, en meer dan 20% in amerikaanse tech. Ben je dan écht gespreid?

dat is wel een terechte vraag. hangt van de definitie van de spreiding af. De onderbouwing daarvoor weet ik niet uit mijn hoofd, maar die is wel ergens te vinden.

Het denken beter te weten dan de mensen die die ETF samenstellen lijkt mij een geval zelfoverschatting. Maar dat is een mening, ik heb me er voor nu onvoldoende in verdiept.

[ Voor 18% gewijzigd door de Peer op 11-09-2026 11:44 ]

[barbarbar]

49euro schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:29:
[...]

Zou je ze misschien op tafel willen gooien die 20 tot 25 bedrijven? Dan kijken wij ook een beoordeling maken. Nu hebben wij een informatie achterstand.

Momenteel BRK-B,3i group, abb, ahold, allianz, assa abloy, bank of nova scotia, bawag group, hornbach, ing, intel, nn, novo nordisk (net gekocht, dus de grootste daling is hopelijk geweest), royal bank of canada, siemens, svenska handelsbanken, van lanschot kempen.

Momenteel dus 17, de meesten zijn redelijk gelijk in % van het totaal, alleen brk-b en intel zijn nu wat groter dan gemiddeld.

Een aantal daarvan heb ik al sinds het begin dat ik beleg, anderen zijn recente en staan verkopen tegenover. Om je dan ook een beeld te geven wat ik recent heb verkocht (afgelopen 12 maanden): deutsche telekon, gsk, kpn, blackberry, besi, nokia, firefly ab, pfizer, rolls royce, ubiquiti, saint gobain, euronext.

Reden van de verkopen zijn omdat ze mijn inziens een leuke winst opleverden, of ik het geld nodig was om flink in intel te stappen.

Ik weet dat ik niet breed gespreid zit, ik zit veel in financiën, dat is ook wat ik al meermaals heb aangegeven. Doe er mee wat je wil.

[barbarbar]

de Peer schreef op vrijdag 11 september 2026 @ 11:43:
[...]

dat is wel een terechte vraag. hangt van de definitie van de spreiding af. De onderbouwing daarvoor weet ik niet uit mijn hoofd, maar die is wel ergens te vinden.

Het denken beter te weten dan de mensen die die ETF samenstellen lijkt mij een geval zelfoverschatting. Maar dat is een mening, ik heb me er voor nu onvoldoende in verdiept.

Je gaat er dan wel vanuit de mensen die zo'n index en daarvan afgeleide ETF samenstellen dat als doel hebben. Het enige wat een index doet, is een weerspiegeling zijn van de aandelen die er in zitten. Niet meer, niet minder. De sp500 kun je dus zien als een afspiegeling van de grootste bedrijven van de VS. Dat heeft historisch goed uitgepakt, en zal ongetwijfeld ook in de toekomst wel goed gaan. Maar is niks anders dan de 500 grootste bedrijven naar marktwaarde. Dan rijst de vraag: ben ik daar als individuele belegger blij mee? En mijn antwoord is eigenlijk: nee, die afspiegeling kan ik ook zelf wel maken. Ik heb liever bedrijven waar ik zelf (enige) kennis van heb, en als er onverhoopt wat mis gaat kan ik bij een europese rechter aankloppen. Weet je dat icesave debacle nog? Met mensen die hun geld niet konden terughalen? Ik wel. Ook dat is een reden voor mij persoonlijk om individuele aandelen aan te houden. Die staan gewoon op mijn naam, leen ik niet uit, en mocht er onverhoopt toch wat zijn, dan hoef ik niet in de VS mijn gelijk proberen te gaan halen. Let wel: de VS heeft de handel al meermaals dichtgegooid, ook voor langere tijd (maanden en jaren) bijvoorbeeld tijdens de great depression en tijdens de tweede wereld oorlog. Zit je dan met je wereldwijde etf waar je niet bij kunt.