Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[R.van.M]

CornermanNL schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 15:09:
[...]


Dat is op papier, dus heb je sowieso niet echt iets aan om mee te nemen, deels kan wel maar ieder jaar de marktwaarde opnemen in de projectie voor de einddatum zou ik niet zo snel doen. Ik reken er maar op dat ik iedere cent uit het huis, ook weer in een huis moet stoppen. Dan valt het altijd mee.

Dus jij neemt ook je beleggingen mee op aankoop waarde?

[Tommie12]

R.van.M schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:38:
[...]

Dus jij neemt ook je beleggingen mee op aankoop waarde?

Ik in elk geval niet. Sommige aandelen die ik heb zijn in 10 jaar x 18 gegaan....

[edozat1]

IvoB2 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:09:
Laten we het er maar op houden dat de huizenmarkt in NL blijkbaar anders werkt dan in BE.

Hier is het bv. al geen vaststaand feit dat wanneer in regio x voor een dure woning de vraag en bijgevolg ook de prijzen daalt de (goedkopere) woningen in regio y waar je naar wil verhuizen evenveel euro in waarde dalen.
Wegens stijgende vraag (of andere parameters zoals een meer gewilde locatie) kunnen de prijzen op dat ogenblik zelfs stijgen in regio y.

Maar als dat voor jouw geen probleem is voor mij ook niet hoor.
Ik heb alleen een minder goed werkende glazen bol en bepaal alleen de waarde van verkoop en aankoop op basis van wat er daadwerkelijk overeengekomen is. Daar zie ik het probleem ook niet. Wanneer dat effectief rond is kan je ook nog altijd voor jezelf gaan bepalen of je je FI voelt en eventueel de stap naar FIRE zet.

Dat is in Nederland uiteraard ook geen "vaststaand feit". Maar je kunt jaar na jaar wel de huizenprijzen bijhouden en inschatten wat je ongeveer kunt overhouden na een verhuizing. Als iemand heel heel graag FIRE wil zijn en dat kan bereiken met een verhuizing, waarom zou je het dan niet meenemen?

En we hebben allemaal geen glazen bol. Door dat zo op te schrijven suggereer je dat anderen pretenderen de huizenprijzen te kunnen voorspellen. Komt kleinerend over.

Overigens, neem je de waarde van aandelen ook pas mee als je ze hebt verkocht?

[IvoB2]

jeroenkb schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:38:
Dat neemt nog steeds niet weg dat je de geschatte waarde van je huis mee kan nemen in je financiële planning.

Uiteraard kan en mag dat. Of niet.
Dat mag ieder nu eenmaal voor zichzelf uitmaken.

Dus ik zeg niet: met huidige spaarquote en verwachte beursrendementen moet ik nog 10 jaar werken, maar ik zeg: met huidige spaarquote, verwachte beursrendementen en verwachte overwaarde huis hoef ik nog maar 5 jaar te werken.

En over 5 jaar zie ik wel of het nog klopt en of ik kan stoppen of nog door moet werken.

Dat is dus idd precies mijn hele punt.
Je kan op voorhand zoveel verwachtingen koesteren als je wil, wanneer die verwachtingen niet ingelost worden als puntje bij paaltje komt zal je ze dan alsnog moeten bijstellen.

Eigenlijk doen we als het erop aan komt precies hetzelfde.
Alleen koestert de ene op voorhand virtuele verwachtingen en de ander niet.

[ Voor 9% gewijzigd door IvoB2 op 25-08-2026 16:53 ]

[Requiem19]

De meeste mensen nemen in hun planning toch ook de gemiddelde stijging van indexfondsen mee?

Waarom zou je dat opeens niet doen met woningen? Sure, het is YoY volatiel, maar dat zijn aandelen ook. Als je de gemiddelde stijging berekend van de afgelopen 30 jaar dan is dat een priama uitgangspunt.

Elke forecast heeft aannames en moeten worden bijgesteld. Maar als je géén forecast maakt ben je helemaal in het donker aan het werk. Een klein lampje aanzetten kan een hoop richting geven.... zelfs als het licht niet perfect schijnt.

[IvoB2]

Requiem19 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:53:
De meeste mensen nemen in hun planning toch ook de gemiddelde stijging van indexfondsen mee?

Ook dat kan en mag.
Maar het is ook niet verplicht om te rekenen en handelen zoals "de meeste mensen".
Zeker niet als het over FI(RE) gaat.

Maar als je géén forecast maakt ben je helemaal in het donker aan het werk. Een klein lampje aanzetten kan een hoop richting geven.... zelfs als het licht niet perfect schijnt.

Correct.
Wanneer je als vertrekpunt neemt dat je over x jaar of tegen jaar y persé FI(RE) wil zijn.

Je kan ook gewoon afwachten tot de dag dat voor jouw specifieke situatie en op basis van de echte (af)rekening de cijfers gewoon aangeven dat je vanaf dat ogenblik FI bent en effectief kan beslissen de RE te activeren (of dat laatste niet want ook dat is een individuele doelstelling).
Wanneer je afgaat op verwachtingen die (keer op keer) niet gehaald worden en dan - om wat voor (onverwachte) reden ook - moeten bijgesteld naar een volgend tijdstip ben je jezelf keer op keer virtueel rijk aan het rekenen.
Ieder zijn ding maar ik reken toch liever met beide voetjes op de grond ipv op basis van welke verachtingen dan ook. Je wordt er niet vroeger of later FI door maar bespaart je onderweg waarschijnlijk wel een paar teleurstellingen.

[IvoB2]

edozat1 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:49:
Overigens, neem je de waarde van aandelen ook pas mee als je ze hebt verkocht?

Ja.
Ik neem inderdaad pas waardes mee die effectief zijn bereikt.
Waarschijnlijk heb ik die houding te danken aan het feit dat ik niet altijd overwegend in een stierenmarkt heb gezeten.
Zolang je iets niet te gelde hebt gemaakt is het alleen een virtuele waarde die in de toekomst niet noodzakelijk overeenstemt met wat je nu verwacht er later dan effectief van te kunnen/willen maken.

Een ander moet dat absoluut niet doen want ieder kiest zelf zijn weg richting FI.
Maar vergeet niet (al komt het op het www soms anders over) dat de markten niet alleen bestaan uit winnaars. Er zijn net zoveel verliezers (maar daar hoor je doorgaans minder over).

Uiteraard mag wie dan ook zoveel verwachtingen naar de toekomst toe projecteren als men zelf wenst. Maar mijn mening is dat je daar in de praktijk geen dag vroeger FI door wordt dan iemand die alleen rekening houdt met de effectief gerealiseerde waarden.

[ Voor 28% gewijzigd door IvoB2 op 25-08-2026 17:16 ]

[Tommie12]

Requiem19 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:53:
De meeste mensen nemen in hun planning toch ook de gemiddelde stijging van indexfondsen mee?

Waarom zou je dat opeens niet doen met woningen? Sure, het is YoY volatiel, maar dat zijn aandelen ook. Als je de gemiddelde stijging berekend van de afgelopen 30 jaar dan is dat een priama uitgangspunt.

Elke forecast heeft aannames en moeten worden bijgesteld. Maar als je géén forecast maakt ben je helemaal in het donker aan het werk. Een klein lampje aanzetten kan een hoop richting geven.... zelfs als het licht niet perfect schijnt.

Als je een verwacht conservatief rendement niet mee neemt, dan raak je er nooit. Ik reken ook met een verwachte inflatie want over een periode van 10j en meer heeft dat een ongelooflijke impact.

Grosso modo neem ik de waarde van mijn beleggingen vandaag. Daar haal ik normaal een rendement van 8% op, maar ik reken met 6%, en daar doe ik nog 2% af voor inflatie. En zo bevestig ik voor mezelf een SWR van 4% met als doel mijn kapitaal intact en inflatievast te houden. Eigenlijk moet ik er nog een procent af halen wegens de meerwaardebelasting, maar die reken ik in de 2% reserve omdat er ook een vrijstelling van 10k op zit.

Die SWR van 4% heb ik niet uitgevonden, maar op deze manier bevestig ik die voor mezelf.

Als je beleggingen een lager rendement geven (obligaties, goud, stenen ..) is je basis anders en moet je de SWR aanpassen.

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:38:
[...]

Dus jij neemt ook je beleggingen mee op aankoop waarde?

Ik snap ook niet dat het aan de ene kant wel heel gebruikelijk is om je onzekere beleggingsportefeuille mee te nemen in je fo plannen, maar dat het vloeken in de kerk zou zijn om je onzekere woningwaarde/overwaarde mee te nemen in de fo plannen. Uiteraard neem je niet 100% van de fictieve huidige overwaarde mee in de plannen, maar om helemaal geen rekening te houden met de waarde van je woning is weer het andere uiterste.

[HandyLumberjack]

IvoB2 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 17:09:
[...]

Ja.
Ik neem inderdaad pas waardes mee die effectief zijn bereikt.
Waarschijnlijk heb ik die houding te danken aan het feit dat ik niet altijd overwegend in een stierenmarkt heb gezeten.
Zolang je iets niet te gelde hebt gemaakt is het alleen een virtuele waarde die in de toekomst niet noodzakelijk overeenstemt met wat je nu verwacht er later dan effectief van te kunnen/willen maken.

Een ander moet dat absoluut niet doen want ieder kiest zelf zijn weg richting FI.
Maar vergeet niet (al komt het op het www soms anders over) dat de markten niet alleen bestaan uit winnaars. Er zijn net zoveel verliezers (maar daar hoor je doorgaans minder over).

Uiteraard mag wie dan ook zoveel verwachtingen naar de toekomst toe projecteren als men zelf wenst. Maar mijn mening is dat je daar in de praktijk geen dag vroeger FI door wordt dan iemand die alleen rekening houdt met de effectief gerealiseerde waarden.

Of je jezelf rijk aan het rekenen bent is natuurlijk ook afhankelijk van hoe je het meerekent. Stel je hebt een huis met een overwaarde van €800K, en je wil een aantal jaren na je FIRE datum verhuizen naar een kleinere/goedkopere woning die in de huidige markt €400K kost. Dan is het toch helemaal niet gek om ervanuit te gaan dat je aan die transactie bijvoorbeeld de helft (€200K) over gaat houden? Dan reken je het toch mee, maar zit je waarschijnlijk nog aan de conservatieve kant.

[ Voor 3% gewijzigd door HandyLumberjack op 25-08-2026 18:11 ]

[CornermanNL]

R.van.M schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 16:38:
[...]

Dus jij neemt ook je beleggingen mee op aankoop waarde?

Nee, maar dat zijn liquide zaken waarin ik niet hoef te wonen, een huis is als eerste (voor mij, anderen kijken er waarschijnlijk anders tegenaan) een dak boven mijn hoofd en een kostenpost met restwaarde. Dus naar alle waarschijnlijkheid krijg ik bij verkoop nog wat geld terug.

Dan moet ik ergens anders gaan wonen, ik woon in een dure omgeving die ik niet graag verlaat, waarschijnlijk nog minder graag als ik oud ben. Dus of voor die tijd verhuis ik naar iets gelijkvloers of met de optie alles gelijkvloers te doen, of ik blijf en ik doe wat met aanpassingen.

Kijk ik naar wat er in de buurt te koop staat dan is dan ongeveer 1 op 1 omruilen, moderner appartement met wat minder ruimte, komt wat VVE bij en is centraler gelegen. Dan hou ik wellicht iets over, maar veel is het niet. Kan ik blijven wonen dan kan ik het er ook niet heel makkelijk uithalen. Ga ik huren tzt dan is de pot waarschijnlijk nodig om de huurlasten te kunnen dragen. Ook hier weer er blijft wellicht wat over.

Veel zal het al met al niet zijn, zeker niet als je de krimp van de bevolking meeneemt tenzij de jongeren wat meer kinderen gaan produceren zie ik mijzelf niet meer de hoofdprijs krijgen zoals dat nu gaat.

Komt nog bij de afnemende leencapaciteit, ik zou dan eerder nu alvast moeten verhuizen om die nog maximaal te benutten, maar dat verhoogt het risico weer en ik woon heel erg naar mijn zin.

Dus ik hou de waarde van mijn woning met een schuin oog in de gaten, maar zet geen marktwaardes in mijn excel sheets. Het is geen liquide bezit waar ik makkelijk vanaf kom zonder de functie te moeten vervangen. Een tijdrovend en kostbaar proces. Afhankelijk van zoveel factoren dat het voor mij (maar dat is uiteraard voor iedereen anders) makkelijker is er geen rekening mee te houden in mijn FO planning.

[Rubbergrover1]

CornermanNL schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 18:11:
[...]
ik woon in een dure omgeving die ik niet graag verlaat, waarschijnlijk nog minder graag als ik oud ben. Dus of voor die tijd verhuis ik naar iets gelijkvloers of met de optie alles gelijkvloers te doen, of ik blijf en ik doe wat met aanpassingen.

Kijk ik naar wat er in de buurt te koop staat dan is dan ongeveer 1 op 1 omruilen,

Als je dat al weet, dan is het logisch dat je er niet vanuit gaat dat je veel overhoudt. Lijkt me evident.

Maar als je je even de situatie zou voorstellen dat je andere wensen zit hebben. Dat je later graag naar een hutje op de hei in Schubbekutteveen zou willen verhuizen. En je ziet dat de woningen waar je aan denkt daar een half miljoen minder kosten dan waar je nu woont. Zou je dan niet misschien toch een deel van dat half miljoen meenemen in je FO plannen?

[IvoB2]

HandyLumberjack schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 18:10:
Of je jezelf rijk aan het rekenen bent is natuurlijk ook afhankelijk van hoe je het meerekent. Stel je hebt een huis met een overwaarde van €800K, en je wil een aantal jaren na je FIRE datum verhuizen naar een kleinere/goedkopere woning die in de huidige markt €400K kost. Dan is het toch helemaal niet gek om ervanuit te gaan dat je aan die transactie bijvoorbeeld de helft (€200K) over gaat houden? Dan reken je het toch mee, maar zit je waarschijnlijk nog aan de conservatieve kant.

Nu ga je weer van een totaal andere situatie uit nl. ipv rekenen naar een verwachte FIRE datum in de toekomst rekenen jaren nadat je al effectief FIRE bent?

Ik stel ook helemaal niet dat je (of wie dan ook) geen overwaarde mag meerekenen.
Ik zeg alleen dat ik (n=1) daar totaal het praktisch nut niet van inzie.
Het staat misschien mooi te wezen in een spreadsheet maar dat is het dan ook maar.

Wanneer ik al FI zijnde wil verhuizen naar een woning van 400K ken ik immers de prijs van die woning en heb ik op dat ogenblik al rond of ik die kan financieren en op welke wijze.
Komt dat dan niet uit gaat het plan gewoon niet door.
Ik ga/kan immers niet jaren op voorhand al plannen dat ik in x een woning voor waarde y kan kopen.
En ik ga al helemaal niet de woning waar ik nu in woon verkopen om met die bekomen overwaarde op zoek te gaan naar een andere woning (en tussentijds ook nog eens extra geld uitgeven aan huur).
Eerst de vervolgwoning kopen (indien de prijs me juist lijkt en ik dat kan financieren), dan eventueel de huidige woning verkopen en dan zien we wat er rest.

[ Voor 13% gewijzigd door IvoB2 op 25-08-2026 18:56 ]

[CornermanNL]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 25 augustus 2026 @ 18:31:
[...]

Als je dat al weet, dan is het logisch dat je er niet vanuit gaat dat je veel overhoudt. Lijkt me evident.

Maar als je je even de situatie zou voorstellen dat je andere wensen zit hebben. Dat je later graag naar een hutje op de hei in Schubbekutteveen zou willen verhuizen. En je ziet dat de woningen waar je aan denkt daar een half miljoen minder kosten dan waar je nu woont. Zou je dan niet misschien toch een deel van dat half miljoen meenemen in je FO plannen?

Dan wel, maar ik zie mij nu niet verhuizen naar een regio die veel goedkoper is qua wonen. Dat heeft een veelvoud aan redenen, ik zie het mij niet doen.

Dit is met de stand van nu, ik ben de eerste die daar flexibel in is. Juist daarom ook reken ik er niet mee, mocht het meevallen dan is dat leuk, veranderen de plannen dan kan ik bijsturen. Het kan ook de andere kant op uiteraard. Eerder verhuizen naar een duurder huis.

Leencapaciteit is hierin ook een belangrijke factor. Die neemt af op een gegeven moment, en in mijn geval is die al niet bijster hoog. Dus hou ik de waarde van mijn huis er voor nu buiten.

Ik reken liever met liquide zaken, houdt het makkelijker en minder een wat als.

Stel het is het doel om te stoppen met die overwaarde, dan te verhuizen naar een goedkopere regio dan zou ik eerder leencapaciteit nu vol benutten.

Daar is nu de rente niet naar, maar een paar jaar geleden wel. Toen het kon ook wel gedaan, niet met dit oogmerk maar gewoon omdat geld zo ongelofelijk goedkoop was. Nu is die verhouding alsnog scheef. Maar wist ik toen niet. Feitelijk zit er door de enorme prijsstijgingen teveel waarde “vast” in het huis. Ook als ik enorm conservatief reken. Ik kijk er in die zin niet naar maar in principe ben ik overwogen in vastgoed, erger nog ik woon er in. Dus vanuit risico oogpunt doe ik het eigenlijk ook niet goed door er geen rekening mee te houden. Maar dat is ook lastig als je er ook in moet wonen.