Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Sport_Life]

Tommie12 schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:13:
@IvoB2

Cut the crap.

Ik ben over parkeerkosten begonnen.

Je bent weer allover the place niettegenstaande je belofte om hier wat minder aanwezig en stellig te zijn. Doe dat dan.

We weten dat je alles goed voor elkaar hebt en dat het geld dik en vet tegen de plinten klotst. Top! We weten het. We have got it. On a compris.

Wij zijn allemaal een beetje medeschuldig door iedere keer weer te voeden, laten we daar dan ook mee stoppen. .

[psychodude]

RichieB schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 14:37:
@psychodude Het gemiddelde rendement van accumulating MSCI-World over de afgelopen 30 jaar is 8,1% per jaar. Had jij er meer van verwacht? Ik reken zelf met 7% om niet te scherp aan de wind te zeilen.

Zeker niet, maar er werd niet gelinkt naar MSCI-World, maar de AEX. En indien je binnen de AEX over de langere termijn kijkt, is het geen echt schokkende stijging. Eerder een correctie als aangegeven.

IvoB2 schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 16:14:
[...]

"Jan met de Pet" heeft doorgaans dan ook geen flauw idee waar FI/FIR/FIRE over gaat.

Het gaat niet zozeer om FIRE, FO of wat dan ook in deze. Maar simpelweg betaalbaarheid. Waarbij 4 entree tickets + in het park kopen van drinken, eten en ijsjes bij de Efteling voor een gezin met 2 kids vorige week uit kwam op een totaal van 450 Euro aan uitgaven binnen de Efteling.

Als gezegd, van duur naar onbetaalbaar voor Jan met de Pet.

Het verlengde daarvan is in het FIRE traject zelf natuurlijk ook goed om in ogenschouw te nemen. Pretparken, dierentuinen, etc. In toenemende mate zie je dat dagjes weg, waar je met RE veel tijd voor krijgt, steeds duurder kunnen worden.

[IvoB2]

Mee eens.
Indien die uitjes onontbeerlijk zijn (wanneer je pas FO en zeker FIRE wordt wanneer er geen kinderen in huis meer zijn is het al iets anders dan wanneer je al zo vroeg met FI(RE) kan dat er nog kinderen met kosten in huis zijn) zal je daar rekening mee moeten houden op de weg naar FO en in voorkomend geval erna en die kosten mee moeten opnemen in je FO-budget.

Het punt dat ik in deze wilde maken was dat wie in staat is om FO te bereiken en zeker FIRE met nog kinderen in huis doorgaans niet tot de categorie van "Jan met de Pet" valt.
Daar heeft men andere zorgen dan het berekenen van het nodige budget om - indien nodig -vervroegd te kunnen stoppen met werken en verder te leven met de opbrengsten uit eigen verzameld kapitaal.

[ Voor 21% gewijzigd door IvoB2 op 09-08-2026 17:34 ]

[Wozmro]

Dat je het gevoel hebt dat entertainment, horeca,... steeds duurder worden is eigenlijk een andere manier om te zeggen dat we gemiddeld steeds rijker worden. Je kan niet tegelijk beweren dat iets onbetaalbaar is en dan toch die (dure) tickets pinnen. Gemiddeld zijn er blijkbaar voldoende mensen die bereidt zijn om vrijwillig, voor het eigen plezier de gevraagde prijs te betalen.

En je kan bijvoorbeeld een dierentuin van de jaren 90 niet vergelijken met eentje van vandaag. Toen zaten de olifanten bij manier van spreken in verlaagde betonnen bakken, vandaag wordt er gestreefd naar zoveel mogelijk nabootsen van de natuurlijke leefomgeving. Dat kost meer.

[IvoB2]

Inderdaad.
Wanneer iets voor een meerderheid echt te duur wordt prijst men zichzelf gewoon uit de markt.

Het was vandaag, een WE-dag in de vakantieperiode notabene - weer aanschuiven op de ring richting A'pen en je kon hier in de stad over de koppen lopen waarbij de horeca weer afgeladen vol zat.

Het is niet correct alleen naar de gestegen uitgaven te kijken.
Je moet dat afzetten tegen de (hopelijk gestegen) inkomsten.
Wanneer de inkomsten gelijk of zelfs meer stijgen dan de (noodzakelijke) uitgaven is het leven niet echt duurder geworden.
En wat je kan/wil uitgeven aan niet noodzakelijke/luxe uitgaven bepaal je - hoop ik - nog altijd zelf. En dat geldt zowel voor wie streeft naar FO, dat al is en in een situatie zit waarbij FO iets totaal onbekend is.

[ Voor 44% gewijzigd door IvoB2 op 09-08-2026 17:42 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:38:

Het is niet correct alleen naar de gestegen uitgaven te kijken.
Je moet dat afzetten tegen de (hopelijk gestegen) inkomsten.
Wanneer de inkomsten gelijk of zelfs meer stijgen dan de (noodzakelijke) uitgaven is het leven niet echt duurder geworden.
En wat je kan/wil uitgeven aan niet noodzakelijke/luxe uitgaven bepaal je - hoop ik - nog altijd zelf. En dat geldt zowel voor wie streeft naar FO, dat al is en in een situatie zit waarbij FO iets totaal onbekend is.

Dit kan je in één woord samenvatten…. Inflatie. Het woord dat je vroeger zo hard bestreden hebt….want alleen geldig voor anderen, niet voor jou….

[Kalentum]

psychodude schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:22:
[...]

Het gaat niet zozeer om FIRE, FO of wat dan ook in deze. Maar simpelweg betaalbaarheid. Waarbij 4 entree tickets + in het park kopen van drinken, eten en ijsjes bij de Efteling voor een gezin met 2 kids vorige week uit kwam op een totaal van 450 Euro aan uitgaven binnen de Efteling.

Als gezegd, van duur naar onbetaalbaar voor Jan met de Pet.

Het verlengde daarvan is in het FIRE traject zelf natuurlijk ook goed om in ogenschouw te nemen. Pretparken, dierentuinen, etc. In toenemende mate zie je dat dagjes weg, waar je met RE veel tijd voor krijgt, steeds duurder kunnen worden.

Duurder maar mensen blijven komen. De Efteling is de nummer 1 attractie in Nederland qua bezoekersaantallen.

Disneyland Parijs zit zo ongeveer op het dubbele qua prijs en aantal bezoekers.

Betaalbaar kan nog wel, Hellendoorn bv is net zo betaalbaar als 40 jaar geleden. Kun je daar mooi heen met je kinderen of kleinkinderen. Mooi park hoor.

Alles draait om keuzes.

[ Voor 10% gewijzigd door Kalentum op 09-08-2026 19:44 ]

[RichieB]

psychodude schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 17:22:
[...]
Zeker niet, maar er werd niet gelinkt naar MSCI-World, maar de AEX. En indien je binnen de AEX over de langere termijn kijkt, is het geen echt schokkende stijging. Eerder een correctie als aangegeven.
[...]

Je moet ook bij de AEX het dividend accumuleren om over meerdere jaren de totale opbrengst te bepalen. Zoals bijv. de AEX-GR doet. Deze index wordt sinds 2 september 1999 bijgehouden, de stand van de AEX was op die datum 586,40 tegenover 4565,19 voor de AEX-GR vandaag. Dat is 27 jaar lang gemiddeld 7,9% groei, jaar op jaar. Ook dat valt binnen de verwachtingen die ik daarbij had.

Edit: verkeerde startkoers gecorrigeerd

[ Voor 3% gewijzigd door RichieB op 09-08-2026 21:27 ]

[Kluifjes]

Pr088 schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 16:40:
[...]

Nog niet hoor. Maar ik zit ook wat minder in AI en chips dan het gemiddelde van een Wereldindex. Dat heeft me dit jaar rendement gekost, maar helpt als de boel hard naar beneden gaat.

Ben even benieuwd, kan je zeggen waar je dan ook in belegt qua fonds/etf dat hier minder in zit?

[psychodude]

RichieB schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 20:21:
[...]

Je moet ook bij de AEX het dividend accumuleren om over meerdere jaren de totale opbrengst te bepalen. Zoals bijv. de AEX-GR doet. Deze index wordt sinds 2 september 1999 bijgehouden, de stand van de AEX was op die datum 1093,40 tegenover 4565,19 voor de AEX-GR vandaag. Dat is 27 jaar lang gemiddeld 5,4% groei, jaar op jaar. Ook dat valt binnen de verwachtingen die ik daarbij had.

Zeker, maar dan lijken we het eens toch? Als in, ook geen aangehaalde hoogtevrees aan jou kant?

[Tommie12]

psychodude schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 20:59:
[...]


Zeker, maar dan lijken we het eens toch? Als in, ook geen aangehaalde hoogtevrees aan jou kant?

En als je die hoogtevrees nu wel hebt, wat ga je dan doen?

Het enige antwoord dat ik dan kan verzinnen is trachten de markt te timen. Velen proberen en meestal mislukken ze. Mijn rendement over de laatste 12 maanden is 30%. Maar ik verkoop niks. Er komen zeker dipjes, maar niemand weet wanneer en niemand weet hoe diep.

Op lange termijn zijn er alleen rimpels en af en toe een dalletje. Blijven zitten is de boodschap.

[R.van.M]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:42:
[...]

Goed punt, ontopic. Wie heeft er nog meer hoogtevrees?

We staan inderdaad erg hoog op bepaalde metrics, zoals de CAPE. De vraag is vooral wat je daar vervolgens mee kunt of wilt doen. Een hoge CAPE heeft in principe voorspellende waarde voor een lager verwacht aandelenrendement over de komende 10 jaar, maar betekent niet automatisch dat er een crash aankomt.

De markt kan langer irrationeel blijven dan je verwacht. Daarnaast kan de markt langere tijd op een hoog niveau blijven en kunnen de winsten verder stijgen, waardoor de CAPE daalt, eventueel geholpen door hoge inflatie.

Ben je nog in de opbouwfase, dan zou ik me er niet te druk om maken. Gewoon blijven inleggen en zowel de eventuele rit naar beneden als de onvermijdelijke rit naar boven uitzitten. Sta je op het punt van de RE-fase, dan ligt het wat lastiger vanwege het risico op sequence of returns. Je kunt er dan voor kiezen om tijdelijk wat exposure naar de aandelenmarkt af te bouwen, maar dat kost je potentieel rendement doordat je een deel van de marktstijging misloopt.

[Cyberpope]

Sport_Life schreef op zondag 9 augustus 2026 @ 13:42:
[...]

Goed punt, ontopic. Wie heeft er nog meer hoogtevrees?

Zeker.... En komt ook zeker iets aan. Maar hoe, wat, wanneer, hoe lang, doe diep, hoe........
Als de wetenschap iets bewezen heeft, is dat een crisis in timing en duur niet te voorspellen is. De beste definitie om te bepalen of iets een bubbel is, is gebleken het knappen van die bubble. Of te wel alleen achteraf te bepalen. Dus blijf ook ik rustig zitten. Maar reken mezelf niet rijk en ga uit van 60% an de waarde. Maar dat is iets anders als "gokken" op een crisis.