Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Krisp]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 21:14:
[...]

Tenzij de beurs ieder jaar absurd blijft stijgen, wordt onze pot ieder jaar minder richting pensioendatum. Tegen de tijd dat we willen verhuizen, zal de pot onvoldoende zijn om de nieuwe woning van te bekostigen. Laat staan om als onderpand te dienen voor een lening... Vandaar optie 1: nu "alvast" verhuizen nu de pot nog groot genoeg is.

Het probleem is dat je geen hypotheek op je oude en nieuwe huis hebt/wil. Sommige verstrekkers (oa ABN) willen best meewerken aan een overbruggingshypotheek, als je een hypotheek op je oude woning hebt. Die kun je nu al afsluiten (hoeft niet hoog te zijn), zodat je komende 10 jaar die optie hebt. Nadeel is wel dat je afhankelijk bent van het beleid van dat moment.

Andere optie is om pensioeninkomen naar voren te halen, oftewel je pensioen eerder in te laten gaan. Daarmee kun je een (lage) hypotheek afsluiten voor de nieuwe woning en daardoor ook een overbruggingshypotheek krijgen.

Verder zijn er ook wel andere partijen die (persoonlijke) leningen verstrekken, maar die vragen een hogere rente en het is de vraag of het bedrag hoog genoeg is.

[Tommie12]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 21:14:
[...]

Tenzij de beurs ieder jaar absurd blijft stijgen, wordt onze pot ieder jaar minder richting pensioendatum. Tegen de tijd dat we willen verhuizen, zal de pot onvoldoende zijn om de nieuwe woning van te bekostigen. Laat staan om als onderpand te dienen voor een lening... Vandaar optie 1: nu "alvast" verhuizen nu de pot nog groot genoeg is.

Ik denk dat je pot vrij krap is, anders zouden banken dat makkelijker toe staan.

Verkopen, paar maand vakantiepark of zo, en dan opnieuw kopen?

[pvg]

Ik weet niet om welke bedragen het gaat, maar er zijn banken die je toestaan om tot 30% een aflossingsvrije hypotheek op de overwaarde van je huidige woning te nemen. Accepteren ze dat niet icm een bankgarantie oid voor de rente?
Al een keer bij een hypotheekadviseur langs geweest en de situatie voorgelegd?

[psychodude]

Ik denk dat je nog zeker wel andere opties hebt @Flip123.

Eén, kijk of je voet tussen de deur kunt krijgen bij een private banker. Dit afhankelijk van hoe groot je pot is. Enigszins ongeacht van wat de algemene opinie is van private banking binnen dit topic, is het goed om te realiseren dat in dit soort zaken, private banking soms wel de weg naar binnen is waar de reguliere paden dit niet zijn.

Zo heeft in mijn eigen geval dit bijvoorbeeld een ruime 400k extra leen capaciteit opgeleverd en we een huis konden kopen zoals wij deze wensten, goed konden veroorloven, zonder te werken met de beperkingen anderszins. Doordat er niet langer enkel wat templates worden ingevuld, maar er daadwerkelijk doorberekend wordt en waar naar de situatie gekeken wordt.

Je totale vermogen zal hierin meest bepalend zijn of je in deze serieus genomen wordt of niet. Dat is wat lastig te duiden, maar gezien de start leeftijd en nog te verwachten aantal jaren ter overbrugging. Ga ik er een beetje vanuit dat dit wel goed moet zitten, mits het niet al te lean FIRE is.


Een tweede optie welk je heb, gezien er tijd lijkt te zijn. Zet je vermogen binnen een BV. Dit geeft eigenlijk weer een subset aan opties, o.a. betaal jezelf loon als DGA.

Mits het vermogen hiertoe afdoende is om dit als realistische optie te hebben. Er zijn geen cijfers, dus lastig in te schatten of je jezelf een redelijk marktconform salaris kan uitkeren, dan wel kan uitkeren wat je nodig hebt om uiteindelijk de gewenste hypotheek hoogte kunt behalen. Doch, zodra je 3x inkomstenbelasting kan aanleveren richting de hypotheek verstrekker, en dit verder stabiele cijfers zijn, zit je al vaak goed binnen de reguliere paden.

Vanuit de BV route kun je verder jezelf als hypotheek verstrekker laten fungeren via de BV, zie optie 2 zoals hier omschreven: https://www.abnamro.nl/nl...anciering-eigen-huis.html.

[R.van.M]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

Het is lastig om hier een eenduidig antwoord op te geven zonder inzicht in je financiële situatie. Als je huidige vermogen is belegd, is de kans groot dat dit de komende tien jaar verder groeit. Op het moment dat je een appartement wilt kopen, kun je tijdelijk (een deel van) je beleggingen verkopen om de aankoop te financieren. Daarna verkoop je je huidige woning en vul je je beleggingsportefeuille weer aan.

Daarnaast zijn er, zoals @psychodude aangeeft, ook kredietvormen die zijn gebaseerd op je vermogen. Die zijn doorgaans duurder dan een hypotheek, maar als het alleen om een overbruggingsperiode gaat, hoeft dat verschil beperkt te zijn.

Tot slot kun je er natuurlijk ook voor kiezen om van de nood een deugd te maken: je huis verkopen, een wereldreis maken en ervoor zorgen dat je nieuwe appartement bij terugkomst op je staat te wachten.

[Cyberpope]

Tommie12 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 23:33:
Ik denk dat je pot vrij krap is, anders zouden banken dat makkelijker toe staan.

Denk de meeste banken niet. Valt geen drol aan te verdien in verhouding tot het werk. Zo simpel is het. Die paar maanden dat er een krediet nodig is, terwijl er niets valt te verdienen aan een oude of nieuwe hypotheek. Nah.. Daarom kan private banking een manier zijn, die verdienen ook aan je vermogen (maar dan niet alles via degiro of andere broker goedkoop in buy and hold he!).

[JURIST]

Ik zou denk ik ook vanuit kostenoogpunt eerst proberen om de aankoop van een nieuwe woning zelf te financieren, ofwel door tijdelijk te huren of door tijdelijk uit te stappen. Dat bespaart je relatief hoge kosten voor een tijdelijke oplossing.

[ewrz]

Als je nu tevreden bent met dat huis, zou ik me niet gaan opsluiten in een appartement. Ik vond een appartement met beperkte buitenruimte, geluidsoverlast van buren en gezeur van pietlutten in de VVE echt het tegenovergestelde van de vrijheid die mij aantrekt in FIRE.

Een of twee kamers extra stofzuigen kan de moeite toch niet zijn. Tuin onderhoudsarm aanleggen en dan kun je het tot na je 80e vaak prima redden. Zeker wel tot AOW leeftijd.

Alleen als het puur om een pied-a-terre terwijl je jarenlang de wereld afreist gaat zou ik een huurappartementje overwegen, gezien de box 3 wetgeving beter buiten Nederland. Of het uit de verkoop vrijgekomen vermogen op een andere manier afschermen (spaarbv etc).

Als je je zorgen maakt om je huis lang leeg te laten staan, zijn daar ook wel oplossingen voor. Mijn buren zijn gepensioneerd en gaan vaak maanden weg met de caravan. Ik zet mijn tweede auto bij hun op de oprit zodat het huis er bewoond uit ziet en ze hebben een afspraak met een hovenier die om de paar weken even de tuin fatsoeneert. Nooit gedoe gehad. Er zijn ook huis-oppasservices etc.

[Sport_Life]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

Onze verkopers zaten met hetzelfde probleem, zij hebben eerst verkocht en hun plan was om daarna te kopen. Toen kwam de prijsdaling (eind 2022) door de hoge rente en hebben ze gewacht tot er een flinke crash kwam. Die kwam niet (in deze regio) en nu betalen ze al 5 jaar >36k huur per jaar (plus jaarlijkse indexatie), inmiddels krijgen ze veel minder woning voor hetzelfde geld dan toen ze verkochten.
Ik weet natuurlijk niet de details verder , als ze de opbrengst goed hadden belegd dan kunnen ze van het rendement makkelijk de huur betalen, al verwacht ik dat niet gezien de leeftijd van 65+.

Samenvattend: wacht niet te lang met kopen, dat lijkt mij het grootste risico (speculeren op prijsdaling of je wacht op de perfecte woning die niet bestaat).

[ Voor 3% gewijzigd door Sport_Life op 19-07-2026 11:25 ]

[Afas]

En er is natuurlijk ook nog de optie om tijdelijk weer aan de slag te gaan. Als de andere opties die hierboven genoemd zijn niet voldoende financiële ruimte bieden, kun je door zelf of allebei weer tijdelijk - eventueel parttime - aan de slag te gaan een basisinkomen 'in de boeken' zetten waardoor je mogelijk makkelijker deels een hypotheek kunt krijgen. Bovendien betaal je amper belasting over die inkomsten als je dat maar voor een paar maanden doet.

Ik kan niet inschatten of dat een optie is en of dat nog realistisch is in deze fase van je pensionering.

[CubicQ]

ewrz schreef op zondag 19 juli 2026 @ 10:57:
Als je nu tevreden bent met dat huis, zou ik me niet gaan opsluiten in een appartement. Ik vond een appartement met beperkte buitenruimte, geluidsoverlast van buren en gezeur van pietlutten in de VVE echt het tegenovergestelde van de vrijheid die mij aantrekt in FIRE.

Een of twee kamers extra stofzuigen kan de moeite toch niet zijn. Tuin onderhoudsarm aanleggen en dan kun je het tot na je 80e vaak prima redden. Zeker wel tot AOW leeftijd.

..]

Even een tegengeluid geven - niet eens zo zeer te maken met FIRE, maar wel met verhuizen, en het overgaan van huis naar appartement.

Mijn oma is op late leeftijd 'toen het echt niet meer ging' verhuisd naar een ander apparement. Hoewel dat theoretisch een 'mooie stap' was, kwam dat voor haar te laat: ze was gewoon te oud om te wennen, en ze heeft haar laatste periode nooit kunnen genieten en kunnen settlen.

Met die kennis, hebben mijn ouders vrij snel nadat ik en mijn zus echt uit huis waren (ik was toen <30) hun huis verkocht en verhuisd naar een apparement. Afgezien van de timing, en dat dat financieel niet lekker uitkwam (koop in 2007 een nieuwbouwapparement, met een oplevering 3 jaar later, en verkoop in 2010 je huis - dat idee...), denk ik dat dat een van hun betere beslissingen is geweest. Ze waren nog jong genoeg om in een nieuwe omgeving te komen, en hun sociale kring daar op te bouwen, en ze hebben daar nu een hele fijne plek. Wanneer ze gewacht zouden hebben tot het in hun huis niet meer ging, was dat echt een heel ander iets geweest.

Mijn schoonouders (die ouder zijn), zijn pas een paar jaar geleden toen ze ver in de 70 waren naar een apparement gegaan, en daar zie je dat hoewel ze het qua woning erg fijn vinden, ze weinig contact hebben in de buurt/omgeving, en ook niet de stap konden/durfden te zetten naar een objectief betere plek te gaan, en dus hun zoektocht heel erg beperkten tot hun veilige omgeving. En echt heel veel moeite hadden om te settlen (en veel hulp nodig hadden om die stap te zetten)

[RichieB]

@Afas Als je gaat werken om een hypotheek te kunnen krijgen heb je wel een arbeidsovereenkomst nodig voor onbepaalde tijd of een intentieverklaring van je werkgever.

[ Voor 20% gewijzigd door RichieB op 19-07-2026 11:39 ]

[mdlaat]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
[...] Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen. [..]

Daar waar banken het af laten weten, kan crowdfunding een mogelijkheid zijn. Ik zie bij Collin Crowfund wel eens pitches voorbij komen voor een lening met een looptijd < 12 maanden.

[Anakha]

ewrz schreef op zondag 19 juli 2026 @ 10:57:
Als je nu tevreden bent met dat huis, zou ik me niet gaan opsluiten in een appartement. Ik vond een appartement met beperkte buitenruimte, geluidsoverlast van buren en gezeur van pietlutten in de VVE echt het tegenovergestelde van de vrijheid die mij aantrekt in FIRE.

Een of twee kamers extra stofzuigen kan de moeite toch niet zijn. Tuin onderhoudsarm aanleggen en dan kun je het tot na je 80e vaak prima redden. Zeker wel tot AOW leeftijd.

En zie hier in een notendop waarom de hoop van de overheid futiel is dat mensen met hun individuele keuzes de grote problemen van de samenleving helpen oplossen. Komt er een keer iemand langs die precies wil doen wat de overheid hoopt, namelijk kleiner gaan wonen zodra de kinderen het huis uit zijn zodat de doorstroming op gang komt, wordt er van alle kanten geroepen dat je dat vooral niet moet doen. Sterker nog, de pogingen om iets te doen aan problemen met biodiversiteit en wateroverlast krijgen ook nog een extra tik door een mooie tuin dan maar 'onderhoudsarm' te maken zodat je al die amper gebruikte kamers nog wat langer bezet kunt houden.

Uit individueel oogpunt allemaal heel logisch, en fijn dat we de vrijheid hebben om zulke keuzes te maken, maar het laat wel zien dat de overheid soms wat naïef is als ze denken dat mensen vanzelf zullen willen doen wat het beste is voor de samenleving als geheel.

Overigens sluit ik me aan bij @CubicQ: ook ik heb verschillende sets grootouders verschillende keuzes zien maken en precies hetzelfde viel op: de grootouders die eind 60 waren toen ze verhuisden naar een bungalow in een seniorenwijkje hebben daar nog 25 jaar heel fijn gewoond omdat ze de energie en mobiliteit nog hadden om een nieuw lokaal sociaal netwerk op te bouwen. De andere grootouders, die niet weg wilden uit hun grote huis, vertrokken pas begin 80, toen een val met een gebroken heup liet zien dat het fysiek echt niet meer ging in dat huis. Die heb ik vervolgens nog 10 jaar zien wegkwijnen in een seniorenwoning waar ze nooit meer aansluiting vonden met de omgeving en afhankelijk werden van bezoek van hun kinderen om nog wat aanspraak te hebben.

In onze financiële planning houden wij er daarom ook zeker rekening mee dat we op termijn kleiner willen gaan wonen zodra het lege-nest-syndroom opdoemt en niet pas wanneer er een traplift nodig is. Niet om de wereld te verbeteren, maar omdat ik denk dat het de kans vergroot dat we nog lang en gelukkig leven.

[rube]

Anakha schreef op zondag 19 juli 2026 @ 12:15:
[...]
Overigens sluit ik me aan bij @CubicQ: ook ik heb verschillende sets grootouders verschillende keuzes zien maken en precies hetzelfde viel op: de grootouders die eind 60 waren toen ze verhuisden naar een bungalow in een seniorenwijkje hebben daar nog 25 jaar heel fijn gewoond omdat ze de energie en mobiliteit nog hadden om een nieuw lokaal sociaal netwerk op te bouwen. De andere grootouders, die niet weg wilden uit hun grote huis, vertrokken pas begin 80, toen een val met een gebroken heup liet zien dat het fysiek echt niet meer ging in dat huis. Die heb ik vervolgens nog 10 jaar zien wegkwijnen in een seniorenwoning waar ze nooit meer aansluiting vonden met de omgeving en afhankelijk werden van bezoek van hun kinderen om nog wat aanspraak te hebben.

Andersom kan natuurlijk ook....wegkwijnen op een appartementje omdat mensen hun zo geliefde tuin missen en zich opgesloten voelen op 3 hoog met een slechts een balkonnetje.

Overigens, "onderhoudsvrij" maken hoeft niet meteen te betekenen volplempen met stenen of asfalt. Dat kan ook op andere manieren en het resterende onderhoud kan wellicht ook uitbesteed worden. Ieder kwartaal een hovenier voor 1 dag kan wellicht prima bekostigd worden uit het voorkomen van hoge verhuiskosten.

En hetzelfde voor het huis: als schilderen niet meer gaat kun je ook kiezen om het te laten doen of kunststof kozijnen laten plaatsen. Traplift of wellicht badkamer en slaapkamer beneden laten plaatsen.
Als je de mogelijkheden goed onderzoekt, o.a. technisch, financieel en uiteraard de echte wensen, kan het best wel eens zo zijn dat verhuizen naar een appartement helemaal niet de beste oplossing is.

@Flip123 er zijn al aardig wat suggesties geopperd. Ik denk dat je al een mooi lijstje kan maken om verder te onderzoeken, inclusief het blijven wonen met wat aanpassingen aan het huis en tuin.
Voor alternatieve leningen werd al een crowdfunding partij genoemd, maar er zijn er diverse partijen en natuurlijk individueen. Reken wel op max. 80%ltv en circa 10% aan rente en kosten voor kortlopende leningen.

Bij IBKR kun je tegenwoordig niet meer direct geld lenen op basis van je portefeuille, maar je kunt wel op marge kopen. Indirect kun je geld lenen door een gedeelte verkopen, het vrijgekomen geld naar een andere rekening overmaken en dan weer op marge kopen naar je originele portefeuille. Zit natuurlijk wel een risico aan dat je goed moet managen. Het voordeel is dat het wel makkelijk is uit te voeren en afh. van het bedrag, zo net iets boven de 3% is.

[Afas]

RichieB schreef op zondag 19 juli 2026 @ 11:37:
@Afas Als je gaat werken om een hypotheek te kunnen krijgen heb je wel een arbeidsovereenkomst nodig voor onbepaalde tijd of een intentieverklaring van je werkgever.

Bijna elke werkgever is toch bereid die verklaring te geven. Zit geen enkele verplichting aan vast

[CornermanNL]

Het probleem van @Flip123 geeft wel weer het belang aan van verdiencapaciteit in combinatie met leencapaciteit. Zelfs met een leuke pot geld is een overbruggingskrediet dus blijkbaar al lastig. Wellicht dat maatwerk een optie is maar dat blijkt dus een aardig zoekplaatje te zijn. En wellicht gewoon halsstarrigheid van banken.

Wellicht is verhuizen naar een 55+ complex een goede optie. In veel gemeenten is daar nog altijd op relatief korte termijn plaats omdat het nog altijd leeftijdsgebonden is en je een grote groep woningzoekenden niet in dezelfde vijver hebt vissen.

Vraag ik mij nog iets af, is het niet steeds belangrijker om ergens een inkomen uit te halen in plaats van je vermogen te leven wat je privé hebt (in nu nog box 3). Moeten we niet langzamerhand allemaal naar een eigen investeringsbedrijf gaan en daar een "gewoon inkomen" uit gaan halen om dit soort red tape achtige situaties te voorkomen?

Wordt het ook voor FO niet gewoon steeds belangrijker om leencapaciteit zo maximaal mogelijk te blijven benutten? (ik heb het in het verleden vaker over leencapaciteit gehad in combinatie met de risico's die er aan kleven als je bijvoorbeeld je hypotheek volledig aflost en je elders risico opbouwt).

Het schulden aflossen lijkt steeds minder belangrijk te worden, juist de cash flow en hoe je dat technisch (en juridisch) inricht veel belangrijker. Wat zijn jullie gedachten hierover?

[R.van.M]

CornermanNL schreef op zondag 19 juli 2026 @ 14:30:
Het probleem van @Flip123 geeft wel weer het belang aan van verdiencapaciteit in combinatie met leencapaciteit. Zelfs met een leuke pot geld is een overbruggingskrediet dus blijkbaar al lastig. Wellicht dat maatwerk een optie is maar dat blijkt dus een aardig zoekplaatje te zijn. En wellicht gewoon halsstarrigheid van banken.

Wellicht is verhuizen naar een 55+ complex een goede optie. In veel gemeenten is daar nog altijd op relatief korte termijn plaats omdat het nog altijd leeftijdsgebonden is en je een grote groep woningzoekenden niet in dezelfde vijver hebt vissen.

Vraag ik mij nog iets af, is het niet steeds belangrijker om ergens een inkomen uit te halen in plaats van je vermogen te leven wat je privé hebt (in nu nog box 3). Moeten we niet langzamerhand allemaal naar een eigen investeringsbedrijf gaan en daar een "gewoon inkomen" uit gaan halen om dit soort red tape achtige situaties te voorkomen?

Wordt het ook voor FO niet gewoon steeds belangrijker om leencapaciteit zo maximaal mogelijk te blijven benutten? (ik heb het in het verleden vaker over leencapaciteit gehad in combinatie met de risico's die er aan kleven als je bijvoorbeeld je hypotheek volledig aflost en je elders risico opbouwt).

Het schulden aflossen lijkt steeds minder belangrijk te worden, juist de cash flow en hoe je dat technisch (en juridisch) inricht veel belangrijker. Wat zijn jullie gedachten hierover?

Wellicht moeten we gewoon een tweakers FO fonds opzetten. Kortlopende leningen voor zulke situaties met voldoende onderpand tegen een rendement tussen deposito en aandelen in

[rube]

CornermanNL schreef op zondag 19 juli 2026 @ 14:30:
Het schulden aflossen lijkt steeds minder belangrijk te worden, juist de cash flow en hoe je dat technisch (en juridisch) inricht veel belangrijker. Wat zijn jullie gedachten hierover?

Dat het inderdaad heel relevant is, maar dat het enorm afhankelijk is van zowel je financiële als je persoonlijk situatie om dat op de juiste manier in te richten.

Ik zie b.v. regelmatig de discussie voorbij komen hoe mensen in de RE fase dan aan geld moeten komen en of ze dan iedere maand een plukje aandelen moeten verkopen of 1 x per jaar etc. Doordat onze cashflow en investeringen heel erg anders zijn, heb ik me daar zelf b.v. nog niet een keer over na hoeven te denken. En zo zijn er veel meer verschillen en mogelijkheden.

[CornermanNL]

rube schreef op zondag 19 juli 2026 @ 14:40:
[...]

Dat het inderdaad heel relevant is, maar dat het enorm afhankelijk is van zowel je financiële als je persoonlijk situatie om dat op de juiste manier in te richten.

Ik zie b.v. regelmatig de discussie voorbij komen hoe mensen in de RE fase dan aan geld moeten komen en of ze dan iedere maand een plukje aandelen moeten verkopen of 1 x per jaar etc. Doordat onze cashflow en investeringen heel erg anders zijn, heb ik me daar zelf b.v. nog niet een keer over na hoeven te denken. En zo zijn er veel meer verschillen en mogelijkheden.

Absoluut, je moet maar net genoeg vermogen kunnen opbouwen om er echt een goede cash flow uit te kunnen halen. Dus voorbij het punt kunnen komen “we moeten gaan interen en halen het als het niet te gek wordt”. (even kort door de bocht, want ieder vermogen wat je het X aantal jaar tot pensioen brengt zonder te werken is een prestatie van formaat).

Ik denk ook dat het denken in termen als schulden versneld aflossen en sparen is altijd goed vanuit cultureel aspect ook meespeelt, we zijn in Nederland altijd wat voorzichtig (of calvinistisch zo je wil) geweest als het aankomt op schulden, en in bredere zin beleggen buiten de spaarrekening. We denken nog te weinig vanuit cash flow oogpunt en risico beheersing.

In deze hele topic reeks zie ik vaak heel veel voorzichtigheid die elders risico's introduceert waar je niet direct aan denkt omdat alles in een statische situatie in een excel sheet er uit ziet als heel laag risico en er over tijd gewoon flink wat risico op andere manieren wordt geïntroduceerd.

We zien onszelf en de eigen huishoudboekjes nog veel te weinig als bedrijf, als de BV ik (of wij in het geval van een partner). En gezien de brede beweging naar risico van het collectief naar het individu wordt dat steeds noodzakelijker. (even nog los van de discussie of dit haalbaar is voor het individu en voor de maatschappij wel de beste oplossing.)

Ik denk dat ook voor FO de cash flow en risico vraagstukken zich moeten aanpassen aan de nieuwe (steeds instabielere) situatie.

[Tommie12]

R.van.M schreef op zondag 19 juli 2026 @ 14:35:
[...]


Wellicht moeten we gewoon een tweakers FO fonds opzetten. Kortlopende leningen voor zulke situaties met voldoende onderpand tegen een rendement tussen deposito en aandelen in

Idd, regel jij effe een banklicentie?

[tjubbie]

Tommie12 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:21:
[...]

Idd, regel jij effe een banklicentie?

Bij mijn weten is dat helemaal niet nodig bij crowdfunding

[Tommie12]

tjubbie schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:31:
[...]

Bij mijn weten is dat helemaal niet nodig bij crowdfunding

Bij crowdfunding geef je geld, geen leningen…

Zo simpel is het niet om een paar 100k aan geld bij elkaar te zoeken om dat dan uit te lenen met toch altijd wat risico…

[tjubbie]

Tommie12 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:59:
[...]

Bij crowdfunding geef je geld, geen leningen…

Zo simpel is het niet om een paar 100k aan geld bij elkaar te zoeken om dat dan uit te lenen met toch altijd wat risico…

Je geeft geld? Nee hoor want kijk anders eens bij Collin crowdfund, geldvoorelkaar, crowd realestate en ga zo maar door. Noemen zichzelf ook crowdfunding en je geeft niks… je leent uit

[Tommie12]

tjubbie schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:19:
[...]

Je geeft geld? Nee hoor want kijk anders eens bij Collin crowdfund, geldvoorelkaar, crowd realestate en ga zo maar door. Noemen zichzelf ook crowdfunding en je geeft niks… je leent uit

Als er daar bedrijven 9% rente, plus de kosten betalen om geld te lenen voor 12 maand…. Sorry, maar dat is echt high risk.

[tjubbie]

Tommie12 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:56:
[...]

Als er daar bedrijven 9% rente, plus de kosten betalen om geld te lenen voor 12 maand…. Sorry, maar dat is echt high risk.

Daar ging het niet om maar ok… prima zo

[Tommie12]

tjubbie schreef op zondag 19 juli 2026 @ 19:56:
[...]

Daar ging het niet om maar ok… prima zo

Daar gaat het wel om hé.

Als je privé geld gaat uitlenen, en dat komt niet terug…

En hoe veilig en duur het platform is, dat is nog een andere onbeantwoorde vraag.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 18:21:
[...]

Idd, regel jij effe een banklicentie?

Niet nodig als t boven 100k inleg is

[tjubbie]

Tommie12 schreef op zondag 19 juli 2026 @ 20:24:
[...]

Daar gaat het wel om hé.

Als je privé geld gaat uitlenen, en dat komt niet terug…

En hoe veilig en duur het platform is, dat is nog een andere onbeantwoorde vraag.

Jij begon over een banklicentie en ik zei dat het niet nodig was. Jij begint dan ineens over 9% en high risk, daar ging het niet over

[Tommie12]

tjubbie schreef op zondag 19 juli 2026 @ 20:34:
[...]

Jij begon over een banklicentie en ik zei dat het niet nodig was. Jij begint dan ineens over 9% en high risk, daar ging het niet over

Het zijn toch allemaal beren op het pad.

[ebonenberg]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

Is crowdfunding wellicht niet iets voor dit? Ik zie bij Collins regelmatig kortlopende projecten voorbij komen met rentes rond de 7-8%. Als de LTV goed is (wat moet lukken met een afgelost huis als je goedkoper wilt gan wonen), stappen er best wat mensen in.

[Pr088]

Anakha schreef op zondag 19 juli 2026 @ 12:15:
[...]

En zie hier in een notendop waarom de hoop van de overheid futiel is dat mensen met hun individuele keuzes de grote problemen van de samenleving helpen oplossen. Komt er een keer iemand langs die precies wil doen wat de overheid hoopt, namelijk kleiner gaan wonen zodra de kinderen het huis uit zijn zodat de doorstroming op gang komt, wordt er van alle kanten geroepen dat je dat vooral niet moet doen. Sterker nog, de pogingen om iets te doen aan problemen met biodiversiteit en wateroverlast krijgen ook nog een extra tik door een mooie tuin dan maar 'onderhoudsarm' te maken zodat je al die amper gebruikte kamers nog wat langer bezet kunt houden.

Uit individueel oogpunt allemaal heel logisch, en fijn dat we de vrijheid hebben om zulke keuzes te maken, maar het laat wel zien dat de overheid soms wat naïef is als ze denken dat mensen vanzelf zullen willen doen wat het beste is voor de samenleving als geheel.

Overigens sluit ik me aan bij @CubicQ: ook ik heb verschillende sets grootouders verschillende keuzes zien maken en precies hetzelfde viel op: de grootouders die eind 60 waren toen ze verhuisden naar een bungalow in een seniorenwijkje hebben daar nog 25 jaar heel fijn gewoond omdat ze de energie en mobiliteit nog hadden om een nieuw lokaal sociaal netwerk op te bouwen. De andere grootouders, die niet weg wilden uit hun grote huis, vertrokken pas begin 80, toen een val met een gebroken heup liet zien dat het fysiek echt niet meer ging in dat huis. Die heb ik vervolgens nog 10 jaar zien wegkwijnen in een seniorenwoning waar ze nooit meer aansluiting vonden met de omgeving en afhankelijk werden van bezoek van hun kinderen om nog wat aanspraak te hebben.

In onze financiële planning houden wij er daarom ook zeker rekening mee dat we op termijn kleiner willen gaan wonen zodra het lege-nest-syndroom opdoemt en niet pas wanneer er een traplift nodig is. Niet om de wereld te verbeteren, maar omdat ik denk dat het de kans vergroot dat we nog lang en gelukkig leven.

Ik zie het bij mijn ouders ook. Die zijn begin 60 en hebben een jaar of 7 geleden hun rijtjeswoning verkocht. Alle kinderen waren uit huis en helaas werd mijn vader rond zijn 53ste getroffen door een progressieve chronische ziekte. Hij was een fitte man, altijd aan het klussen, zelf schilderen, tuin. Mijn ouders zagen aankomen dat het huisonderhoud meer en meer op mijn moeder terecht zou komen of uitbesteed moest worden. En ze moesten gaan uitkijken naar gelijkvloers. In korte tijd een appartement op de kop getikt, in hetzelfde dorp, in een veredelde seniorenflat. Wonen nog een paar zestigers, verder 70+-ers.

Mijn ouders konden in de eerste jaren contact leggen met de buren, actief worden in de VVE, mijn vader pakte wat kleine klusjes op zoals lampjes vervangen in de gang. Dat wordt nu helaas steeds minder, maar wij (kinderen) en zij zijn blij dat ze het op tijd hebben gedaan.

Met die ervaringen (en die van mijn beide grootouders) zou ik zeggen: verhuis op tijd, als je het nog kunt, niet pas later wanneer het echt moet.

[rube]

Pr088 schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:10:
[...]
...verhuis op tijd...

Ik heb nu verschillende keren beide kanten voorbij zien komen. Wellicht is het met data beter te onderbouwen, want ik zie namelijk ook mensen (N=klein aantal) van 75+ waarbij dat nog wel prima gaat. En om dan maar "uit voorzorg" te gaan verhuizen "voor als dat....", zou mij persoonlijk vreselijk lijken.
En "verhuis op tijd", tja, als ik met een optimistische blik kijk zou ik denken "verhuizen kan altijd nog" (zolang je zorgt dat je voldoende geld hebt).

[ Voor 3% gewijzigd door rube op 20-07-2026 14:32 ]

[Fr33z]

rube schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:31:
[...]

Ik heb nu verschillende keren beide kanten voorbij zien komen. Wellicht is het met data beter te onderbouwen, want ik zie namelijk ook mensen (N=klein aantal) van 75+ waarbij dat nog wel prima gaat. En om dan maar "uit voorzorg" te gaan verhuizen "voor als dat....", zou mij persoonlijk vreselijk lijken.
En "verhuis op tijd", tja, als ik met een optimistische blik kijk zou ik denken "verhuizen kan altijd nog" (zolang je zorgt dat je voldoende geld hebt).

Het is ook heel dubbel. Het probleem is niet geld meestal meer mentale ruimte/aanpassingsvermogen etc. Op een bepaald moment neemt je vermogen om grote veranderingen en zelfs grotere beslissingen te nemen gewoon echt af. En iets als een nieuwe auto kopen wordt dan al een project laat staan een heel huis verkopen, een andere aankopen, alle spullen opruimen, verhuizen etc.

Ook mee eens dat het stom kan zijn om uit je fijne plek te verhuizen omdat je verwacht slechter te worden/het niet meer aankunt hoor. Maar ja, de situaties verschillen gewoon heel sterk.

[Fr33z]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

Waarom is optie 1 een nadeel dan? Ik zou gewoon rustig rondkijken tot je een woning ziet die je graag wilt --> dan koop je dat huis met je stapel geld -> na verkoop huidige woning heb je weer een stapel geld. Wat mis ik? ik zie niet wat deze stappen met box3-belasting te maken hebben.

verder een ander risico: je zit mogelijk 6-12 maanden niet in de beurs met je kapitaal. Daar loop je ook inkomsten mis. Vanuit dat oogpunt bekeken misschien helemaal niet gek om eerst te gaan huren en dan iets nieuws te kopen. deze optie is wel echt pijnlijk qua box3 lijkt me want je hebt ineens een jaar lang bijv. 500k extra op je rekening.

optie 3 lijkt me no go want duurt veel te lang.

[rube]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:38:
[...]

Het is ook heel dubbel. Het probleem is niet geld meestal meer mentale ruimte/aanpassingsvermogen etc. Op een bepaald moment neemt je vermogen om grote veranderingen en zelfs grotere beslissingen te nemen gewoon echt af. En iets als een nieuwe auto kopen wordt dan al een project laat staan een heel huis verkopen, een andere aankopen, alle spullen opruimen, verhuizen etc.

Ja, dat zie ik ook. Wat ik ook zie is dat mensen die juist wel bezig blijven met allerlei dingen, dat ook langer kunnen doen en volhouden. Maar soms heb je dat niet in de hand, is het karakter, gezondheid, pech e.d.

Ook mee eens dat het stom kan zijn om uit je fijne plek te verhuizen omdat je verwacht slechter te worden/het niet meer aankunt hoor. Maar ja, de situaties verschillen gewoon heel sterk.

Ja, mee eens. Ik heb de hoop, dat mocht ik het zelf niet meer overzien, dat het alsnog samen met mensen in mijn omgeving (kinderen, partner, vrienden) of professionele hulp alsnog geregeld kan worden. Wellicht is het dan wat lastig en/of duurder, maar dat zie ik als een kleiner risico dan "maar alvast gaan verhuizen voor het geval dat".

[Fr33z]

rube schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:43:
[...]

Ja, dat zie ik ook. Wat ik ook zie is dat mensen die juist wel bezig blijven met allerlei dingen, dat ook langer kunnen doen en volhouden. Maar soms heb je dat niet in de hand, is het karakter, gezondheid, pech e.d.
[/quote]
Ook mee eens dat het stom kan zijn om uit je fijne plek te verhuizen omdat je verwacht slechter te worden/het niet meer aankunt hoor. Maar ja, de situaties verschillen gewoon heel sterk.
[/quote]
Ja, mee eens. Ik heb de hoop, dat mocht ik het zelf niet meer overzien, dat het alsnog samen met mensen in mijn omgeving (kinderen, partner, vrienden) of professionele hulp alsnog geregeld kan worden. Wellicht is het dan wat lastig en/of duurder, maar dat zie ik als een kleiner risico dan "maar alvast gaan verhuizen voor het geval dat".

Ik hoop voor je dat het op die manier kan. Waarschijnlijk wel als je een netwerk om je heen hebt van partner/kinderen/vrienden. Maar je kunt je voorstellen dat als je echt lang wacht dat ook steeds minder wordt. Bijv een partner die overlijdt, kinderen die veel meer hun eigen gezin en drukte hebben etc.

[Pr088]

rube schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:31:
[...]

Ik heb nu verschillende keren beide kanten voorbij zien komen. Wellicht is het met data beter te onderbouwen, want ik zie namelijk ook mensen (N=klein aantal) van 75+ waarbij dat nog wel prima gaat. En om dan maar "uit voorzorg" te gaan verhuizen "voor als dat....", zou mij persoonlijk vreselijk lijken.
En "verhuis op tijd", tja, als ik met een optimistische blik kijk zou ik denken "verhuizen kan altijd nog" (zolang je zorgt dat je voldoende geld hebt).

De 'wet van de grote getallen' zegt dat we steeds gezonder ouder worden, tenminste het deel van de Nederlanders met een sterke sociaaleconomische status. Dus veel mensen zullen gezond 70+ of misschien wel 80+ worden en zijn. Dus lang in je eigen woning blijven wonen kan op individueel geval heel gunstig en goed uitpakken. Ik denk dat -en met mij de voorgaande Tweakers- willen laten zien dat gezondheid heel snel achteruit kan gaan, in enkele jaren of misschien wel maanden of dagen.
Als je dan - in een kwetsbare situatie- moet gaan verhuizen, dan is dat veel zwaarder en een netwerk opbouwen ook.

Waarom is 'uit voorzorg' verhuizen vreselijk? Het is toch juist een teken van 'het roer in eigen hand nemen' en regie nemen? Ik zie het zelf ook wel zitten al ben ik nu 34. Rond je 70ste gaan nadenken over 'de volgende stap'. Dan ben je nog fit genoeg om je volgende woning leuk in te richten, te schilderen, te verbouwen etc.
Na je 75e of in de 80 wordt dat al moeilijker. De drempel wordt steeds hoger en ik zie het ook bij de opa en oma van mijn vrouw. 80+, maar 'durven'/willen/kunnen nu eigenlijk een verhuizing uit hun eigen woning al niet goed meer overzien. Dus blijf je zitten, totdat het onvermijdelijk minder gaat.

Voor beide keuzes (lang blijven zitten versus eerder verhuizen) is wat te zeggen, maar het is zonde als het je overkomt. Dan heb je het niet meer zelf voor het zeggen als je gezondheid achteruit gaat.

En je hoeft ook niet alles in één keer te doen. Je kunt ook beginnen met nadenken over de vraag: wat voor woning wil ik hebben als ik ouder wordt? Wel of niet een tuin? Wel of niet een appartement? In mijn eigen dorp of wijk, of misschien dichter bij kinderen?

[Pr088]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:38:
[...]

Het is ook heel dubbel. Het probleem is niet geld meestal meer mentale ruimte/aanpassingsvermogen etc. Op een bepaald moment neemt je vermogen om grote veranderingen en zelfs grotere beslissingen te nemen gewoon echt af. En iets als een nieuwe auto kopen wordt dan al een project laat staan een heel huis verkopen, een andere aankopen, alle spullen opruimen, verhuizen etc.

Ook mee eens dat het stom kan zijn om uit je fijne plek te verhuizen omdat je verwacht slechter te worden/het niet meer aankunt hoor. Maar ja, de situaties verschillen gewoon heel sterk.

Precies dit!

[Tommie12]

Fr33z schreef op maandag 20 juli 2026 @ 14:38:
[...]

Het is ook heel dubbel. Het probleem is niet geld meestal meer mentale ruimte/aanpassingsvermogen etc. Op een bepaald moment neemt je vermogen om grote veranderingen en zelfs grotere beslissingen te nemen gewoon echt af. En iets als een nieuwe auto kopen wordt dan al een project laat staan een heel huis verkopen, een andere aankopen, alle spullen opruimen, verhuizen etc.

Ook mee eens dat het stom kan zijn om uit je fijne plek te verhuizen omdat je verwacht slechter te worden/het niet meer aankunt hoor. Maar ja, de situaties verschillen gewoon heel sterk.

Dat is enorm persoonlijk. Mijn vader van 88 heeft geen problemen met technologie en aanpassingen. Hij verkocht de grote woning 14 jaar geleden toen mijn moeder overleed. Eigenlijk waren ze al op zoek naar iets anders, maar als er geen tijdsdruk is, dan is er altijd wel ergens een breekpunt. Maar toen hij alleen was, snel beslist en verhuisd. En nu woont hij nog alleen, maar is eigenlijk mentaal klaar om naar een rusthuis te gaan als dat nodig wordt

Mijn schoonvader en schoonmoeder raken al in paniek als het brood van een andere bakker komt. Aanpassingsvermogen 0, en ergens halverwege de jaren 90 blijven steken. Die wonen nog in een huis met grote tuin, en slagen er minder en minder in om dat te onderhouden, maar verhuizen…. Schoonvader is al wat dement, maar schoonmoeder kan het nog aan. Als dat niet meer het geval is, dan wordt het moeilijk daar.

[CornermanNL]

Wat betreft de discussie ouder worden en "op tijd" zijn, de kans is gewoon groter dat je naarmate je ouder wordt, minder flexibel bent om tegenslagen te verwerken en het te overzien als het ineens moet. Hoe jonger hoe makkelijker dat gaat. Geldt overigens ook als je ineens en zeer onverwacht met een probleem op het gebied van gezondheid te maken krijgt weet ik uit eigen ervaring.

In dat kader hou ik mijzelf altijd voor om de beslissing wel te nemen op een moment dat ik het nog kan, beter gezegd ik grotere kans heb om de keuze op mijn tijdspad te nemen. Je weet het immers nooit.

Wat ik wel zie, dat het naast het huis ook de omgeving is die bepalend is. Verschillende ouderen die ik ken gaan sneller zelf gaan nadenken over iets anders op het moment dat de meeste buren en bekenden waarmee ze al decennia in een buurt wonen weg gaan. Ze eens op visite gaan en zien dat het comfort ze ook wel bevalt. Als het sociale netwerk verhuist, verhuizen ze zelf vaak ook. En komen ze elkaar weer elders tegen, in bijvoorbeeld die 55+ complexen. En komen ze naast de oude buren, ook oude bekenden en klasgenoten tegen.

Geen idee of complexen er nog zijn tegen de tijd dat ik er aan ga beginnen natuurlijk.

[Kapitalist]

Mijn grootouders hebben tot hun dood in een huis gewoond. Wilde er absoluut niet weg.
Het huis was niets bijzonders, maar wel een tuin en vriendelijke buren die er al jarenlang wonen en ook niet weg willen.
Ja, er is een kans dat het traplopen op een bepaald moment moeilijk of niet meer gaat en je alsnog weg moet. Als je op dat punt beland dan zijn er ook vaak andere klachten/ziekten die het moeilijk of ommogelijk maken om zelfstandig te wonen zelfs in een flat/appartement
In mijn omgeving komt dementie bijvoorbeeld vaak voor.

Het onderhoud aan een huis valt ook wel mee, zeker als je jarenlang ergens woont en het goed onderhoud. CV ketel, keuken etc. heb je zowel in een huis als een flat.
De tuin kan je iemand voor inhuren of door familie laten doen. Het is wel raadzaam om dat vooraf te bespreken met je omgeving en evt. aanpassen aan huis en tuin te laten doen.
Als familie hebben wij altijd onze grootouders geholpen met klusjes in huis en tuin. In overleg met ons hebben zij ook aanpassingen aan het huis en tuin gedaan.

Het is wmb vanzelfsprekend dat je je (groot) ouders of andere familieleden helpt.
Met het dalende geboortecijfer en meer alleenstaanden zal dit minder voorkomen.
Eenzaamheid en verwaarlozing bij ouderen zal gaan toenemen helaas maar dat is een andere discussie.

[Torgo]

Ik moet wel een beetje gniffelen om de hele discussie over het plannen van je woning voor als je hoogbejaard bent. We zitten hier in het RE topic hé en hopelijk zijn de meeste van ons nog lekker jong. Dus het plannen van het bejaardentehuis en de begrafenis of crematie kan later ook wel denk ik.

[IvoB2]

Ieder zijn ding maar je kan nooit "te vroeg" zijn met iets beginnen plannen noch die plannen al concreet maken.
Wanneer je later dan iets voor krijgt (en dat is heus niet uitsluitend voorbehouden aan hoogbejaarden) moet je niet achter de feiten gaan aanhollen maar gewoon binnen een redelijke termijn verhuizen naar het pand dat je jaren tevoren al op eigen voorkeurslocatie hebt gekocht en naar eigen smaak hebt ingericht.

[Tommie12]

Kapitalist schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 11:19:
Mijn grootouders hebben tot hun dood in een huis gewoond. Wilde er absoluut niet weg.
Het huis was niets bijzonders, maar wel een tuin en vriendelijke buren die er al jarenlang wonen en ook niet weg willen.
Ja, er is een kans dat het traplopen op een bepaald moment moeilijk of niet meer gaat en je alsnog weg moet. Als je op dat punt beland dan zijn er ook vaak andere klachten/ziekten die het moeilijk of ommogelijk maken om zelfstandig te wonen zelfs in een flat/appartement
In mijn omgeving komt dementie bijvoorbeeld vaak voor.

Het onderhoud aan een huis valt ook wel mee, zeker als je jarenlang ergens woont en het goed onderhoud. CV ketel, keuken etc. heb je zowel in een huis als een flat.
De tuin kan je iemand voor inhuren of door familie laten doen. Het is wel raadzaam om dat vooraf te bespreken met je omgeving en evt. aanpassen aan huis en tuin te laten doen.
Als familie hebben wij altijd onze grootouders geholpen met klusjes in huis en tuin. In overleg met ons hebben zij ook aanpassingen aan het huis en tuin gedaan.

Het is wmb vanzelfsprekend dat je je (groot) ouders of andere familieleden helpt.
Met het dalende geboortecijfer en meer alleenstaanden zal dit minder voorkomen.
Eenzaamheid en verwaarlozing bij ouderen zal gaan toenemen helaas maar dat is een andere discussie.

Flexibel blijven in je denken en doen, en vooral elke verandering als een opportuniteit zien ipv een hindernis is belangrijk. En nieuwsgierig blijven tov nieuwe tech.

Als ik morgen een huisrobot kan kopen, of een 100% zelfrijdende auto, dan ga ik dat zeker proberen. Bij anderen hoor je dan: die dingen komen mijn huis niet in, zonder dat ze weten waar het over gaat.

[Tommie12]

Torgo schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 15:33:
Ik moet wel een beetje gniffelen om de hele discussie over het plannen van je woning voor als je hoogbejaard bent. We zitten hier in het RE topic hé en hopelijk zijn de meeste van ons nog lekker jong. Dus het plannen van het bejaardentehuis en de begrafenis of crematie kan later ook wel denk ik.

Begrafenis en crematie: I couldn’t care less. Maar waar je woont vind ik toch iets te belangrijk om me daar niks van aan te trekken. En ja, daar wil je ook budget voor voorzien zodat het niet de bank is die beslist of iets wel of niet kan.

[Torgo]

Tommie12 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:07:
[...]

Begrafenis en crematie: I couldn’t care less. Maar waar je woont vind ik toch iets te belangrijk om me daar niks van aan te trekken. En ja, daar wil je ook budget voor voorzien zodat het niet de bank is die beslist of iets wel of niet kan.

Ik vind dat niet onbelangrijk maar snap niet zo goed waarom je dat 20-30 jaar van te voren al wil gaan plannen. Als je een nieuwe woning wil is het toch een kwestie van aankopen (of huren) en verhuizen? En ja, wellicht wil je dat al iets eerder doen voordat je hoogbejaard bent maar om daar nou in je mid-life al over na te denken is ook wel wat. En een beetje dromen okay, maar plannen 😀.

[IvoB2]

Je doet precies of iedereen op jonge leeftijd tot max. mid life al FO is?

Zoals eerder al meermaals aangehaald, hier al verder dan plannen. Hopelijk komt de uitvoering al ten einde in 2027.

[ Voor 47% gewijzigd door IvoB2 op 21-07-2026 18:44 ]

[Flip123]

Torgo schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:13:
[...]


Ik vind dat niet onbelangrijk maar snap niet zo goed waarom je dat 20-30 jaar van te voren al wil gaan plannen. Als je een nieuwe woning wil is het toch een kwestie van aankopen (of huren) en verhuizen? En ja, wellicht wil je dat al iets eerder doen voordat je hoogbejaard bent maar om daar nou in je mid-life al over na te denken is ook wel wat. En een beetje dromen okay, maar plannen 😀.

Deze discussie begon met mijn "dilemma". Als je geen inkomsten hebt, wel een afbetaald huis, en je geld in principe "op" mag zijn op je pensioendatum (want voldoende pensioen opgebouwd), kun je in de jaren voorafgaand aan je pensioen niet verhuizen zonder eerst te verkopen, want je krijgt geen overbrugging of hypotheek meer. En de pot is onvoldoende om in te zetten als overbrugging. Geen enkele reguliere bank die dat doet ben ik inmiddels achter. Dus wel iets om je bewust van te zijn.

Ik heb veel en waardevolle adviezen gekregen hierboven, maar laat dit een aandachtspunt zijn voor degene die hetzelfde van plan zijn; geld opmaken tot pensioen en mogelijk wel willen verhuizen.

[Tommie12]

Flip123 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:26:
[...]

Deze discussie begon met mijn "dilemma". Als je geen inkomsten hebt, wel een afbetaald huis, en je geld in principe "op" mag zijn op je pensioendatum (want voldoende pensioen opgebouwd), kun je in de jaren voorafgaand aan je pensioen niet verhuizen zonder eerst te verkopen, want je krijgt geen overbrugging of hypotheek meer. En de pot is onvoldoende om in te zetten als overbrugging. Geen enkele reguliere bank die dat doet ben ik inmiddels achter. Dus wel iets om je bewust van te zijn.

Ik heb veel en waardevolle adviezen gekregen hierboven, maar laat dit een aandachtspunt zijn voor degene die hetzelfde van plan zijn; geld opmaken tot pensioen en mogelijk wel willen verhuizen.

Ik vind sowieso geld opmaken tot pensioen een slecht plan. Pensioen is in Belgie alvast gene vette, en zonder wat spaargeld zijn je mogelijkheden echt wel beperkt. Denk maar aan een auto, of iets verbouwen. (En als je in een appartement woont wordt dat soms voor jou beslist)

[Tommie12]

Torgo schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:13:
[...]


Ik vind dat niet onbelangrijk maar snap niet zo goed waarom je dat 20-30 jaar van te voren al wil gaan plannen. Als je een nieuwe woning wil is het toch een kwestie van aankopen (of huren) en verhuizen? En ja, wellicht wil je dat al iets eerder doen voordat je hoogbejaard bent maar om daar nou in je mid-life al over na te denken is ook wel wat. En een beetje dromen okay, maar plannen 😀.

Ik plan voorlopig niks, buiten budget om dat te doen als we denken dat de tijd rijp is.

[Pr088]

IvoB2 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 17:50:
Ieder zijn ding maar je kan nooit "te vroeg" zijn met iets beginnen plannen noch die plannen al concreet maken.
Wanneer je later dan iets voor krijgt (en dat is heus niet uitsluitend voorbehouden aan hoogbejaarden) moet je niet achter de feiten gaan aanhollen maar gewoon binnen een redelijke termijn verhuizen naar het pand dat je jaren tevoren al op eigen voorkeurslocatie hebt gekocht en naar eigen smaak hebt ingericht.

Al jaren een tweede woning bezitten is in Nederland veel duurder en ingewikkelder (met verhuur) dan in België. Dus voor de meeste mensen is het geen optie. Los van het feit dat ik het moreel niet juist vind om een tweede woning te bezitten en niet te laten bewonen.

[IvoB2]

Pr088 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 21:18:
[...]

Al jaren een tweede woning bezitten is in Nederland veel duurder en ingewikkelder (met verhuur) dan in België. Dus voor de meeste mensen is het geen optie. Los van het feit dat ik het moreel niet juist vind om een tweede woning te bezitten en niet te laten bewonen.

Mee eens doch - afgaande op jouw punt - met de volgende toevoeging:
"Dus voor de meeste mensen in Nederdand is het dan geen optie".

Wat er al dan niet "moreel" is aan huizenbezit (in het streven naar FO of spreiding kapitaal tijdens FO) laat ik in het midden want dat is een duidelijk n=1 uitgangspunt.

Vanuit economisch standpunt lijkt het me inderdaad geen goed idee om een tweede woning te bezitten en niet (tijdelijk als vakantiewoning) te laten bewonen.
Ze verhuren (als permanent of tijdelijk vakantieverblijf) lijkt me dan juist weer wel moreel verantwoord. Zonder eigenaren die een woning (tijdelijk) verhuren immers ook geen markt voor huurwoningen noch vakantieverblijven).
De gevolgen van het beleid in Nederland is daar trouwens een goed voorbeeld van.
Ik zou in Nederland al eigenaar ook geen woning willen verwerven en nadien dienen te onderhouden om nadien zowat alle voordelen te moeten afstaan aan een huurder (die zelf niets investeert maar wel zowat alle rechten meent te moeten opeisen).
Dan zou ik ook eerder iets aankopen in het buitenland.

[Pr088]

IvoB2 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 08:51:
[...]

Mee eens doch - afgaande op jouw punt - met de volgende toevoeging:
"Dus voor de meeste mensen in Nederdand is het dan geen optie".

Wat er al dan niet "moreel" is aan huizenbezit (in het streven naar FO of spreiding kapitaal tijdens FO) laat ik in het midden want dat is een duidelijk n=1 uitgangspunt.

Vanuit economisch standpunt lijkt het me inderdaad geen goed idee om een tweede woning te bezitten en niet (tijdelijk als vakantiewoning) te laten bewonen.
Ze verhuren (als permanent of tijdelijk vakantieverblijf) lijkt me dan juist weer wel moreel verantwoord. Zonder eigenaren die een woning (tijdelijk) verhuren immers ook geen markt voor huurwoningen noch vakantieverblijven).
De gevolgen van het beleid in Nederland is daar trouwens een goed voorbeeld van.
Ik zou in Nederland al eigenaar ook geen woning willen verwerven en nadien dienen te onderhouden om nadien zowat alle voordelen te moeten afstaan aan een huurder (die zelf niets investeert maar wel zowat alle rechten meent te moeten opeisen).
Dan zou ik ook eerder iets aankopen in het buitenland.

Ben het wel grotendeels met je eens, al hoef je moraliteit 'niet in het midden te laten'.
Ik bedoelde kort door de bocht te zeggen dat verhuren op de Nederlandse markt (door Nederlandse belastingplichtigen) minder aantrekkelijk is dan in België. Een tweede huis leeg laten staan vind ik moreel niet oké met de woningkrapte in NL.
De gevolgen van de krimp van de huurmarkt in NL zit vooral in het fiscale domein (overdrachtsbelasting en nog een paar andere zaken) en in mindere mate bij de huurbegrenzing waar iedereen het altijd over heeft.
De huurder is zeker in de vrije sector niet beter af hoor. Huurprijzen lopen ook in mijn stad Groningen, geen Randstad, fors op.

[IvoB2]

Pr088 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 09:01:
[...]

Ben het wel grotendeels met je eens, al hoef je moraliteit 'niet in het midden te laten'.
Ik bedoelde kort door de bocht te zeggen dat verhuren op de Nederlandse markt (door Nederlandse belastingplichtigen) minder aantrekkelijk is dan in België. Een tweede huis leeg laten staan vind ik moreel niet oké met de woningkrapte in NL.
De gevolgen van de krimp van de huurmarkt in NL zit vooral in het fiscale domein (overdrachtsbelasting en nog een paar andere zaken) en in mindere mate bij de huurbegrenzing waar iedereen het altijd over heeft.
De huurder is zeker in de vrije sector niet beter af hoor. Huurprijzen lopen ook in mijn stad Groningen, geen Randstad, fors op.

Het gaat mij - als eigenaar - niet zozeer over de hoogte van de huurprijzen (hoe hoger hoe beter dan) maar om het eerder aangehaalde feit (en zeker in het kader an FO om later relatief vlug van woning te kunnen wisselen) dat je als eigenaar blijkbaar nauwelijks recht van opzeg over je eigen eigendom hebt en de huurder daar eventueel "levenslang" verblijfsrecht heeft.
Als eigenaar (en in de context van deze discussie, vooruitplannen om op relatief korte tijd te kunnen verhuizen naar een andere locatie zonder gebonden te zijn aan een krappe huur/koopmarkt) wil in ten alle tijde en wanneer het mij past binnen de zes maanden kunnen verhuizen naar een onroerend goed waarin ik mijn eigen geld stak en daarvoor niet volledig afhankelijk zijn van de "wensen" van de huurder. Wil je als huurder zelf woonzekerheid moet je maar zelf investeren in een woning (of beroep doen op de sociale voorzieningen van de overheid).

[psychodude]

Tommie12 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:31:
[...]

Ik vind sowieso geld opmaken tot pensioen een slecht plan. Pensioen is in Belgie alvast gene vette, en zonder wat spaargeld zijn je mogelijkheden echt wel beperkt. Denk maar aan een auto, of iets verbouwen. (En als je in een appartement woont wordt dat soms voor jou beslist)

Tsja, uiteindelijk is dat natuurlijk een keuze die ieder voor zich moet maken. Zelf zou het ook niet mijn voorkeur hebben. Ik wil wanneer ik besluit tot daadwerkelijk de stap tot RE te maken, vooral zorgeloos kunnen genieten. Maar als dat niet nodig is, of hetgeen dat überhaupt dit zorgeloze gevoel geeft, low-cost is. Dan is er ook niet heel veel motivatie om langer door te werken om de pot te spekken.

Wel kan ik mij voorstellen dat dit natuurlijk bijdraagt aan het hypotheek probleem van @Flip123. De pot zal in dit geval een beperkte omvang hebben. De pot zal ieder jaar kleiner en kleiner worden. De banken zullen hier natuurlijk vele rode vlaggen zien.

Torgo schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 15:33:
Ik moet wel een beetje gniffelen om de hele discussie over het plannen van je woning voor als je hoogbejaard bent. We zitten hier in het RE topic hé en hopelijk zijn de meeste van ons nog lekker jong. Dus het plannen van het bejaardentehuis en de begrafenis of crematie kan later ook wel denk ik.

Planmatig denk ik niet onverstandig om er wel bij stil te staan. En lering te trekken uit ervaringen van anderen, zoals @Flip123 in dit geval. Omdat er later over nadenken, dus tegen kan vallen qua uitwerking .

De gehele ideale leeftijd discussie om te verkassen. Tsja, denk dat dat toch uiteindelijk echt persoonsgebonden gaat zijn. Mensen zoals mij, welk ergens 5 jaar kunnen wonen en een aantal keer gedag zeggen tegen de buren, zal het geen zak uitmaken of we verhuizen wanneer we 60 of 75 zijn. Men zal daarin vooral voor zichzelf na moeten gaan, hoeveel sociaal contact behoeft men, hoe pro-actief is men zelf in het aangaan van deze sociale contacten.

[Pr088]

IvoB2 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 09:11:
[...]

Het gaat mij - als eigenaar - niet zozeer over de hoogte van de huurprijzen (hoe hoger hoe beter dan) maar om het eerder aangehaalde feit (en zeker in het kader an FO om later relatief vlug van woning te kunnen wisselen) dat je als eigenaar blijkbaar nauwelijks recht van opzeg over je eigen eigendom hebt en de huurder daar eventueel "levenslang" verblijfsrecht heeft.
Als eigenaar (en in de context van deze discussie, vooruitplannen om op relatief korte tijd te kunnen verhuizen naar een andere locatie zonder gebonden te zijn aan een krappe huur/koopmarkt) wil in ten alle tijde en wanneer het mij past binnen de zes maanden kunnen verhuizen naar een onroerend goed waarin ik mijn eigen geld stak en daarvoor niet volledig afhankelijk zijn van de "wensen" van de huurder. Wil je als huurder zelf woonzekerheid moet je maar zelf investeren in een woning (of beroep doen op de sociale voorzieningen van de overheid).

De woonzekerheid heeft de Nederlandse wetgever dus vastgelegd in huurrecht. Dat is overigens niet onbreekbaar, maar waarschijnlijk wel een stuk sterker dan in België. Huur opzeggen kan met een opzegtermijn wel in bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij zelfbewoning of een hele grote renovatie waarbij uithuizing nodig is.
https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/woning-huren/verhuurder-zegt-huur-op-woning
Het probleem is de beperkte woningmarkt in Nederland. Huurders willen vaak best weg als ze een fatsoenlijke vergelijkbare woning kunnen vinden. Dat is tegenwoordig heel moeilijk en daarom houdt iedereen vast aan zijn huurrecht.

Zelf investeren in een woning vind ik wel een makkelijk stelling. Een modaal huishoudinkomen (dus ook regelmatig tweeverdieners!) in Nederland ligt op € 48.000, genoeg om circa 5-5,5x je brutosalaris aan hypotheek te kunnen krijgen. Grofweg zit je dan op 205-215k leenruimte. Ongeveer 13% van de woningen zit in NL onder de 250k. En je kunt wel raden waar die woningen staan, aan de randen van het land: Zeeland, Oost-Groningen, Oost-Drenthe.
Voor een gemiddelde Nederlander is een koopwoning allang uit zicht. https://nos.nl/artikel/2604725-doorsnee-inkomens-missen-ton-om-eigen-huis-te-kopen-berekent-cpb

Woningen verhuren in Nederland is helemaal niet onmogelijk, je moet alleen wel je goed voorbereiden en adviseren. Gemeentelijke regels, huurwetgeving, contractvorming enz.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op dinsdag 21 juli 2026 @ 18:31:
[...]

Ik vind sowieso geld opmaken tot pensioen een slecht plan. Pensioen is in Belgie alvast gene vette, en zonder wat spaargeld zijn je mogelijkheden echt wel beperkt. Denk maar aan een auto, of iets verbouwen. (En als je in een appartement woont wordt dat soms voor jou beslist)

Uiteraard maak je niet alles tot de laatste cent op. Je zult ook gewoon een zak geld over houden voor een andere auto of verbouwing. Maar dat staat los van de FO pot. Dat het FO-geld opmaken tot je pensioen in jouw geval een slecht plan is, maakt dat niet tot een generiek gegeven. Er zijn een hoop mensen, zeker in NL, bij wie het (toekomstige) pensioen veel hoger is dan het geld dat ze maandelijks nodig hebben.

Ik kan mij dus heel goed voorstellen dat iemand op AOW leeftijd wil eindigen met, ik noem maar wat, een ton op de bank voor een keer en andere auto of buffer voor een verbouwing, en de FO pot tot dat moment langzaam maar zeker slinkt. Een paar jaar voor de AOW leeftijd heb je dan bv een ton plus een paar jaar aan uitgaven op de bank staan. En dat is vaak niet voldoende om als overbrugging te dienen voor de aanschaf van een andere woning.

[Krisp]

Pr088 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 10:51:
[...]

Zelf investeren in een woning vind ik wel een makkelijk stelling. Een modaal huishoudinkomen (dus ook regelmatig tweeverdieners!) in Nederland ligt op € 48.000, genoeg om circa 5-5,5x je brutosalaris aan hypotheek te kunnen krijgen. Grofweg zit je dan op 205-215k leenruimte. Ongeveer 13% van de woningen zit in NL onder de 250k. En je kunt wel raden waar die woningen staan, aan de randen van het land: Zeeland, Oost-Groningen, Oost-Drenthe.
Voor een gemiddelde Nederlander is een koopwoning allang uit zicht. https://nos.nl/artikel/2604725-doorsnee-inkomens-missen-ton-om-eigen-huis-te-kopen-berekent-cpb

Drie dingen:
- Het rapport zelf makt onderscheid tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens (blz 10). Meerpersoonhuishoudens hebben grofweg) 2x modaal bij elkaar opgeteld. Ook rekent het rapport met potentiële koopstarters (blz 11), en dan wordt het verschil een stuk kleiner.
- Het is niet gek dat een deel van de Nederlanders geen huis kan kopen: daar is sociale huur voor bedoeld. Helaas is de sociale huur al jaren vastgelopen, met wachtlijsten waar de honden geen brood van lusten.
- Het is op zich ook niet erg dat starters niet meteen een mediaan huis kunnen kopen, en dus aan de onderkant moeten beginnen.

Dat neemt niet weg dat de huizenmarkt compleet van het padje is en dat de huizenprijzen veel sneller zijn gestegen dan zou moeten.

Tegelijkertijd zijn er nog genoeg starters op de woningmarkt, dus hoewel het in theorie een probleem is, is het dat in de praktijk nog niet.

[ Voor 10% gewijzigd door Krisp op 22-07-2026 11:15 ]

[Pr088]

Krisp schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 11:08:
[...]

Drie dingen:
- Het rapport zelf makt onderscheid tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens (blz 10). Meerpersoonhuishoudens hebben grofweg) 2x modaal bij elkaar opgeteld. Ook rekent het rapport met potentiële koopstarters (blz 11), en dan wordt het verschil een stuk kleiner.
- Het is niet gek dat een deel van de Nederlanders geen huis kan kopen: daar is sociale huur voor bedoeld. Helaas is de sociale huur al jaren vastgelopen, met wachtlijsten waar de honden geen brood van lusten.
- Het is op zich ook niet erg dat starters niet meteen een mediaan huis kunnen kopen, en dus aan de onderkant moeten beginnen.

Dat neemt niet weg dat de huizenmarkt compleet van het padje is en dat de huizenprijzen veel sneller zijn gestegen dan zou moeten.

Tegelijkertijd zijn er nog genoeg starters op de woningmarkt, dus hoewel het in theorie een probleem is, is het dat in de praktijk nog niet.

Meerpersoonshuishoudens hebben grofweg 2x modaal als ze beiden (fulltime) werken. En dat is natuurlijk niet zo.
Sociale huur is inderdaad voor de groep die geen huis kan kopen, maar de stellingname: 'als je woonzekerheid wilt moet je niet huren, maar gewoon een huis kopen' is in deze context dus voor heel veel Nederlanders helemaal geen vrije keuze, omdat ze niet kunnen kopen.

Dat starters er nu nog tussenkomen vind ik -persoonlijk- geen geruststellend idee, omdat het vooral de hoger opgeleide, goedverdienende groep is, steeds vaker met geld van ouders.

[Krisp]

Pr088 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 12:04:
[...]

Meerpersoonshuishoudens hebben grofweg 2x modaal als ze beiden (fulltime) werken. En dat is natuurlijk niet zo.

Het is nochtans de conclusie die ik trek op basis van de grafieken op blz 10: meerpersoonshuishoudens hebben mediaan 2x zo veel verdiencapaciteit dan eenpersoonshuishoudens.

Sociale huur is inderdaad voor de groep die geen huis kan kopen, maar de stellingname: 'als je woonzekerheid wilt moet je niet huren, maar gewoon een huis kopen' is in deze context dus voor heel veel Nederlanders helemaal geen vrije keuze, omdat ze niet kunnen kopen.

Ik snap de stelling niet. Waarom geeft huren geen woonzekerheid, en waarom zou kopen dat per definitie wel doen?

Dat starters er nu nog tussenkomen vind ik -persoonlijk- geen geruststellend idee, omdat het vooral de hoger opgeleide, goedverdienende groep is, steeds vaker met geld van ouders.

Dat fenomeen is van alle tijden. Uiteindelijk zullen mensen die meer verdienen eerder kunnen kopen, simpelweg omdat ze meer mogelijkheden hebben. En in de kern komt dit probleem terug op de beschikbaarheid van woningen: er zijn er simpelweg te weinig, juist omdat er steeds meer eenpersoonshuishoudens bestaan.

[IvoB2]

Pr088 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 10:51:
Zelf investeren in een woning vind ik wel een makkelijk stelling. Een modaal huishoudinkomen (dus ook regelmatig tweeverdieners!) in Nederland ligt op € 48.000, genoeg om circa 5-5,5x je brutosalaris aan hypotheek te kunnen krijgen. Grofweg zit je dan op 205-215k leenruimte. Ongeveer 13% van de woningen zit in NL onder de 250k. En je kunt wel raden waar die woningen staan, aan de randen van het land: Zeeland, Oost-Groningen, Oost-Drenthe.
Voor een gemiddelde Nederlander is een koopwoning allang uit zicht. https://nos.nl/artikel/2604725-doorsnee-inkomens-missen-ton-om-eigen-huis-te-kopen-berekent-cpb

Woningen verhuren in Nederland is helemaal niet onmogelijk, je moet alleen wel je goed voorbereiden en adviseren. Gemeentelijke regels, huurwetgeving, contractvorming enz.

Dit topic heeft als onderwerp "Financiële Onafhankelijkheid" en niet het "modaal inkomen".
Wie FO nastreeft en vooral wil bereiken zal, mijn mening, toch iets meer moeten doen dan alleen een modaal inkomen nastreven.
Ik schrijf ook nergens dat dit een makkelijke stelling is. Moeilijk gaat ook.
En zoals al meermaals aangehaald doet ieder dat op zijn eigen manier en spreidt zijn vermogen naar eigen inzicht en doelstellingen.
Ik doe dat nu (niet geheel) toevallig deels in onroerend goed ipv ETF's.
En een eigen woning is voor mij eveneens een deel van mijn onafhankelijkheid waarbij dit voor een ander blijkbaar aanzien kan worden als een blok aan het been. Vandaar telkens een ander streven en een andere bewandelde weg naar hetzelfde doel.

Mijn woningen (en dat van mijn huidige partner) zijn overigens op basis van een eenverdieners inkomen. We houden onze inkomsten nl. strikt gescheiden (en proberen de uitgaven waar mogelijk te delen).

[ Voor 12% gewijzigd door IvoB2 op 22-07-2026 12:35 ]

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 11:03:
Er zijn een hoop mensen, zeker in NL, bij wie het (toekomstige) pensioen veel hoger is dan het geld dat ze maandelijks nodig hebben.

Ik kan mij dus heel goed voorstellen dat iemand op AOW leeftijd wil eindigen met, ik noem maar wat, een ton op de bank voor een keer en andere auto of buffer voor een verbouwing, en de FO pot tot dat moment langzaam maar zeker slinkt. Een paar jaar voor de AOW leeftijd heb je dan bv een ton plus een paar jaar aan uitgaven op de bank staan. En dat is vaak niet voldoende om als overbrugging te dienen voor de aanschaf van een andere woning.

Ik ben Belg en dat is voor mijn situatie ook niet anders hoor.
Ik krijg het bedrag van mijn pensioen ook niet opgeleefd. Daardoor groeit de "pot" ook steeds maar aan. Maar ik heb al geruime tijd voor mezelf besloten de "cash beschikbare pot' te begrenzen op 600K. Alles wat daar boven gaat wordt besteed aan uitzonderlijke (luxe) uitgaven maar doorgaans grotendeels weggeschonken aan allerlei (goede) doelen.
En er blijft dan nog genoeg ruimte (mits af en toe een hypotheek met een lagere kost dan de opbrengsten uit kapitaal) om te blijven investeren in vastgoed (waar je zelf later eventueel naar wil verkassen).
Je kan die pot tenslotte ook niet meenemen naar de overkant (allez, dat is toch mijn overtuiging).

[ Voor 4% gewijzigd door IvoB2 op 22-07-2026 14:24 ]

[jmderonde]

IvoB2 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 12:30:
[...]

Dit topic heeft als onderwerp "Financiële Onafhankelijkheid" en niet het "modaal inkomen".
Wie FO nastreeft en vooral wil bereiken zal, mijn mening, toch iets meer moeten doen dan alleen een modaal inkomen nastreven.
<knip>

Nou, dat kan denk ik wel iets breder. Financiele onafhankelijkheid is een enorm breed begrip. Iemand met een leuke baan en twee maandsalarissen op de bank (fuckyou money) kan zich financieel onafhankelijk voelen, anderen hebben als doel een paar ton aan belegd vermogen om met leeftijd x met pensioen te kunnen. Ik luister op de fiets naar m'n werk graag de Geldvrienden podcast, leuke luchtige aanrader, maar daar wordt ook regelmatig aan de definitie gesleuteld. De basis is eigenlijk heel simpel en saai:

1. Let op je uitgaven. Elke maand minder uitgeven dan er binnenkomt, zo min mogelijk schulden. (zegt dus niks over de hoogte van je salaris. Uiteraard is het in theorie bij een hoger salaris wel makkelijker)
2. Geld dat je overhoud zo gespreid mogelijk beleggen tegen zo min mogelijk kosten.

Na deze basis, het planten van je geldboom, is tijd je vriend. Compounding interest.

Als deze basis staat kan je verder gaan plannen. Of het nou voor de studie is van je kind, elk jaar 2 maanden reizen, 3 dagen per week werken of vanaf je 45e nooit meer werken, dat maakt niet uit. De basis blijft hetzelfde.

[IvoB2]

jmderonde schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 13:46:
Nou, dat kan denk ik wel iets breder. Financiele onafhankelijkheid is een enorm breed begrip.

Ja dat kan en kan via verschillende (brede) wegen.
Daarom dat bijna iedereen er ook anders tegenaan kijkt.

FO is - mijn mening - ook nog iets anders dan FIRE.
Je kan FO zijn en bewust gelijktijdig niet kiezen voor RE.
De beschikbare tijd blijft er hetzelfde door. Is alleen afhankelijk hoe je zelf tegen een job aankijkt. Een job is niet voor iedereen een dagdagelijkse sleur noch opgave. Ook dat is een enorm breed begrip. (Waardoor het een n=1 verhaal bijft).

En zoals ik eerder al schreef. FO - en zeker FIRE niet - was voor mij nooit een streven an sich. Juist door nooit meer uit te geven dan er binnen kwam (en geen decennia lang lopende leningen aan te gaan) ben ik er na verloop van tijd blijkbaar gewoon ingerold.

En hoe en waar je geld beleggen is ook een uiteenlopend breed begrip waar iedereen een eigen mening over heeft. Het kan in de loop der jaren en een wijzigende situatie zelfs individueel veranderen.

En het beschikbare kapitaal in euro zegt inderdaad weinig. Voor de een is 100K ruim voldoende om de eigen levensstijl naar eigen tevredenheid vol te houden terwijl voor een ander een extra "0" nog onvoldoende is om de beoogde levensstijl aan te houden.

Ik zou bv. mijn huidige levensstijl naar volle tevredenheid tot het einde der dagen kunnen volhouden op basis van het maandelijks uitgekeerde (geïndexeerde) pensioenbedrag. Maar dan ben je - mijn mening - niet FO want volledig afhankelijk van wie dat pensioen uitkeert.
Net zoals dat je niet FO bent wanneer je ruim kan rondkomen van het uitgekeerde loon (want je blijft volledig afhankelijk van je loon en/of omzet).
FO zijn is - mijn mening - niet afhankelijk zijn van één bron maar - indien nodig - kunnen schakelen tussen verschillende bronnen van inkomsten. Waarbij iedere bron afzonderlijk kan instaan voor behoud van de gewenste levensstijl.

[ Voor 39% gewijzigd door IvoB2 op 22-07-2026 14:33 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 13:56:
[...]

Ja dat kan en kan via verschillende (brede) wegen.
Daarom dat bijna iedereen er ook anders tegenaan kijkt.

FO is - mijn mening - ook nog iets anders dan FIRE.
Je kan FO zijn en bewust gelijktijdig niet kiezen voor RE.
De beschikbare tijd blijft er hetzelfde door. Is alleen afhankelijk hoe je zelf tegen een job aankijkt. Een job is niet voor iedereen een dagdagelijkse sleur noch opgave. Ook dat is een enorm breed begrip. (Waardoor het een n=1 verhaal bijft).

En zoals ik eerder al schreef. FO - en zeker FIRE niet - was voor mij nooit een streven an sich. Juist door nooit meer uit te geven dan er binnen kwam (en geen decennia lang lopende leningen aan te gaan) ben ik er na verloop van tijd blijkbaar gewoon ingerold.

En hoe en waar je geld beleggen is ook een uiteenlopend breed begrip waar iedereen een eigen mening over heeft. Het kan in de loop der jaren en een wijzigende situatie zelfs individueel veranderen.

En het beschikbare kapitaal in euro zegt inderdaad weinig. Voor de een is 100K ruim voldoende om de eigen levensstijl naar eigen tevredenheid vol te houden terwijl voor een ander een extra "0" nog onvoldoende is om de beoogde levensstijl aan te houden.

Ik zou bv. mijn huidige levensstijl naar volle tevredenheid tot het einde der dagen kunnen volhouden op basis van het maandelijks uitgekeerde (geïndexeerde) pensioenbedrag. Maar dan ben je - mijn mening - niet FO want volledig afhankelijk van wie dat pensioen uitkeert.
Net zoals dat je niet FO bent wanneer je ruim kan rondkomen van het uitgekeerde loon (want je blijft volledig afhankelijk van je loon en/of omzet).
FO zijn is - mijn mening - niet afhankelijk zijn van één bron maar - indien nodig - kunnen schakelen tussen verschillende bronnen van inkomsten. Waarbij iedere bron afzonderlijk kan instaan voor behoud van de gewenste levensstijl.

Je beseft toch dat je de definitie nu nog stricter maakt en nog moeilijker te bereiken als je meerdere inkomensstromen moet hebben die elk voor levensonderhoud moeten kunnen in staan.

Besef goed dat elke inkomstenbron afhankelijk is van anderen. Pensioen komt van de staat, huur komt van huurders, dividenden of waardestijging van aandelen komt van bedrijven…

Al die partijen kunnen het opgeven als puntje bij paaltje komt.

Maar zo ver wil ik toch niet gaan doemdenken. Als je een staatspensioen niet meer kan vertrouwen, dan valt de rest ook in elkaar…

Defintie van FO kan me worst wezen, ik zal zelf wel bepalen en voelen wat het voor mij betekent.

[IvoB2]

Je moet helemaal niets.
En jouw definitie moet ook niet beantwoorden aan de mijne (noch omgekeerd).

En ja, helemaal mee eens dat volstrekte zekerheid in FO niet echt bestaat. Schreef ik eerder ook al.

En ja, vroeg of laat kan er al eens iets omver vallen, ook een overheidspensioen. Maar dat zal de toekomst dienen uit te wijzen.

Maar - mijn mening - beter meer pijlers dan slechts één pijler waarop de brug rust.

[ Voor 71% gewijzigd door IvoB2 op 22-07-2026 21:01 ]

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 13:06:
[...]

Ik ben Belg en dat is voor mijn situatie ook niet anders hoor.
Ik krijg het bedrag van mijn pensioen ook niet opgeleefd. Daardoor groeit de "pot" ook steeds maar aan. Maar ik heb al geruime tijd voor mezelf besloten de "cash beschikbare pot' te begrenzen op 600K. Alles wat daar boven gaat wordt besteed aan uitzonderlijke (luxe) uitgaven maar doorgaans grotendeels weggeschonken aan allerlei (goede) doelen.
En er blijft dan nog genoeg ruimte (mits af en toe een hypotheek met een lagere kost dan de opbrengsten uit kapitaal) om te blijven investeren in vastgoed (waar je zelf later eventueel naar wil verkassen).
Je kan die pot tenslotte ook niet meenemen naar de overkant (allez, dat is toch mijn overtuiging).

Het gaat ook niet alleen om de cash beschikbare pot, het gaat om het volledige vermogen in verhouding tot de uitgaven. Als je bv. 600k vermogen hebt en daar 15 jaar 50k per jaar aan onttrekt om van te leven, dan heb je na 15 jaar (rekening houdend met wat rendement en inflatie) nog een leuk bedragje over voor een andere auto, een keer een verbouwing etc., maar bij lange na geen 600k meer. Maar die 600k was dus wel ruim voldoende om goed van te leven tot je pensioen gaat lopen. Dan kun je zeggen dat je niet op die pot zou willen interen. Maar dat betekent dan ook in de praktijk dat je dan bijvoorbeeld nog 5 jaar langer door zou moeten werken om die pot maar extra groot te maken. Terwijl die pot al groot genoeg was om van te leven.

Het enige is, als je dan halverwege die 15 jaar, zo rond je 60ste, zou willen verhuizen, dan heb je in de praktijk bij lange na niet genoeg liquide om een andere woning te kopen. Dat is het punt waar het hier om gaat. Je hebt ruim voldoende om van te leven, je kunt de nieuwe woning met gemak kopen van de verkoopopbrengst van je huidige woning, en dus ook een degelijk onderpand voor een lening, maar je hebt geen geld, en weinig mogelijkheid om dat te lenen, om eerst de nieuwe woning te kopen en daarna pas de oude woning over te dragen. Een van de lastige punten van koop-naar-koop waar je niet zo snel bij stil staat voordat je FIRE wordt.

Hoe ik dat praktisch zou oplossen is denk ik door dan toch maar eerst het oude huis te verkopen en kort daarna de nieuwe woning betrekken. En dan natuurlijk wel kiezen voor een woning waar je zo in kunt en niet een waar je eerst nog een paar maanden moet verbouwen. De spullen kunnen tijdelijk in de opslag (hebben verhuizers vaak ook ter beschikking tegen vergoeding) en zelf kun je dan ofwel op vakantie gaan (wil je waarschijnlijk niet als je bijna je nieuwe woning krijgt) of een paar dagen of weken in een goedkoop hotel of vakantiehuis leven. Kost natuurlijk wel wat. Maar om een lening af te sluiten ben je ook zo een paar duizend euro verder. En dat bespaar je dan weer.

[psychodude]

Krisp schreef op woensdag 22 juli 2026 @ 11:08:
[...]

Drie dingen:
- Het rapport zelf makt onderscheid tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens (blz 10). Meerpersoonhuishoudens hebben grofweg) 2x modaal bij elkaar opgeteld. Ook rekent het rapport met potentiële koopstarters (blz 11), en dan wordt het verschil een stuk kleiner.
- Het is niet gek dat een deel van de Nederlanders geen huis kan kopen: daar is sociale huur voor bedoeld. Helaas is de sociale huur al jaren vastgelopen, met wachtlijsten waar de honden geen brood van lusten.
- Het is op zich ook niet erg dat starters niet meteen een mediaan huis kunnen kopen, en dus aan de onderkant moeten beginnen.

Dat neemt niet weg dat de huizenmarkt compleet van het padje is en dat de huizenprijzen veel sneller zijn gestegen dan zou moeten.

Tegelijkertijd zijn er nog genoeg starters op de woningmarkt, dus hoewel het in theorie een probleem is, is het dat in de praktijk nog niet.

Aantal punten van aandacht hierop.

Meerpersoonshuishoudens hebben in de praktijk niet 2x modaal (gemiddeld), maar eerder 1.6x modaal. De norm in meerpersoonshuishoudens is namelijk niet 2 partners die voltijd werken, maar 2 partners die parttime werken. Heb even geen directe link bij de hand, maar als ik mij niet vergis, ligt het zelfs nog iets onder de 1.6 fte per huishouden.

Sociale huur is verder helemaal niet bedoeld voor als men geen huis kan kopen.

Je hebt namelijk te maken met een inkomensgrens om voor sociale huur in aanmerking te komen:

Per 1 januari 2026 gelden de volgende grenzen:

€ 51.537 voor eenpersoonshuishoudens;
€ 56.910 voor meerpersoonshuishoudens.

bron: https://www.volkshuisvest...oeslagparameters-per-2026

Je zit dus met een tussengroep die te goed verdient voor sociale huur. Te weinig inkomen kent om in aanmerking te komen voor een dekkende hypotheek. Hierbij dus verplicht aangewezen is op een aanzienlijk duurder huur segment, waarbij de kans tot eigen vermogens opbouw significant wordt gekannibaliseerd. En daarmee de financiële ruimte om ooit echt stappen te maken, wordt ontnomen.

Verder is het natuurlijk wel een beetje de vraag, wat voor een starters dit zijn.

Met name de jongste groep starters groeit. Het aandeel van de hypotheekaanvragen tot 25 jaar is gegroeid van 4 naar 11 procent.

bron: https://www.rtl.nl/nieuws...n-woning-vaker-hun-eentje

De enige starters welk ik zelf ken binnen deze leeftijdscategorie, zijn kids van diverse collega's, waarin al jaren flink gespekt wordt richting de kinderen. De problemen worden daar op een maatschappelijk niveau dan ook echt niet kleiner van. Je stapt gewoon een paar honderd jaar terug in de tijd, waar de plaats van de wieg in toenemende mate bepalend is voor je kansen in het leven.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 09:09:
[...]

Het gaat ook niet alleen om de cash beschikbare pot, het gaat om het volledige vermogen in verhouding tot de uitgaven.

Uiteraard ging het over het totale "vermogen".
Een groot deel van mijn vermogen zit - bovenop de aangehouden 600K die binnen de week beschikbaar is en een 15 tot 60K die onmiddellijk beschikbaar is - in onroerend goed. Dat is niet onmiddellijk beschikbaar (en dat is voor mij ook niet nodig want ik "leef" nog steeds van de maandelijke inkomsten en niet van het vermogen (ook niet van de vlug beschikbare "pot").
Mijn maandelijkse uitgaven liggen immers ruim onder de maandelijkse inkomsten (per pijler). Valt één pijler weg dan wijzigt er niets in levensstijl. Het vermogen groeit alleen minder hard aan.

Ik begrijp best dat dit anders is voor iemand die daadwerkelijk zijn vermogen opleeft.
Maar, nogmaals, iedere situatie is anders en ik al (tot nu) niet onder de situatie van opleven vermogen. Ik zit - doordat ik koos voor FO en niet voor FIRE - nog steeds in de fase van aangroeiend vermogen.

Iedere levensfase is ook anders en vergt aanpassing en andere doelstellingen/beslissingen.
Tot op heden kocht ik altijd een woning zonder hypotheek maar met nog renovatie(kosten).
Dat ligt nu achter mij. Het appartement dat nu in aanbouw is (mijn eerste niet huis en eerste nieuwbouw) is - op latere leeftijd - zelfs het eerste dat ik met een hypotheek financier. Was eerst ook niet het plan maar de JKP rente (zelfs zonder rekening te houden met eventuele huurinkomsten uit de nieuwbouw of huidige bestaande woning) was ruim lager dan de netto rente op de uitstaande "pot" en we konden meer lenen dan we aanvankelijk hadden ingeschat. Ook na aankoop van de nieuwe woning moet ik dus niet aan het kapitaal/vermogen raken.

Persoonlijk heb ik nooit problemen gehad met koop naar koop. De verkoop van het oude pand bracht altijd ruim meer op dan de kost aankoop nieuwe pand.

En waarom je - eenmaal FO --niet op vakantie zou willen eenmaal er een nieuwe woning is aangekocht begrijp ik niet. De nieuwe woning werd aangekocht eind 2025 en wordt opgeleverd begin 2027. In 2026 heb ik net mijn derde vakantie van het jaar achter de rug en de 2 volgende zijn al ingepland.

Blijkbaar onderschat je het sneeuwbaleffect van oplopend vermogen eenmaal je het basisvermogen hebt bereikt om FO te zijn en niet moet interen op dat vermogen?
Eenmaal dat punt bereikt is er ook geen noodzaak meer om bv. te "besparen" op de kosten om een lening af te sluiten. Het luxe probleem is dan eerder dat je niet goed meer weet wat je allemaal zelf met dat vermogen moet aanvangen (indien je geen behoefte hebt aan lifestyle inflation en steeds maar "meer en nog meer").

[mitsumark]

Een eerste woning kopen zonder hypotheek is voor 99,x% van de mensen ondenkbaar. Als je daarmee begint heb je standaard al 25% of meer hogere savings rate dan gemiddelde mensen met hypotheek, dan gaat het hard.

De vraag is niet of het sneeuwbal effect wordt onderschat, de vraag is of je 5 jaar extra moet doorgaan om 1.2M te bereiken om whatever risico's en scenario's af te dekken, of kun je met 600k vermogen en interen al 5 jaar eerder RE.
Dat jij dat niet doet/wilt is duidelijk, maar ook dit is weer voor ieder persoonlijk, wellicht afhankelijk van het nageslacht (gaat overgebleven vermogen naar je (klein)kinderen, of mee het graf in).

[Fr33z]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 09:43:
[...]

Uiteraard ging het over het totale "vermogen".
Een groot deel van mijn vermogen zit - bovenop de aangehouden 600K die binnen de week beschikbaar is en een 15 tot 60K die onmiddellijk beschikbaar is - in onroerend goed. Dat is niet onmiddellijk beschikbaar (en dat is voor mij ook niet nodig want ik "leef" nog steeds van de maandelijke inkomsten en niet van het vermogen (ook niet van de vlug beschikbare "pot").
Mijn maandelijkse uitgaven liggen immers ruim onder de maandelijkse inkomsten (per pijler). Valt één pijler weg dan wijzigt er niets in levensstijl. Het vermogen groeit all
Persoonlijk heb ik nooit problemen gehad met koop naar koop. De verkoop van het oude pand bracht altijd ruim meer op dan de kost aankoop nieuwe pand.

En waarom je - eenmaal FO --niet op vakantie zou willen eenmaal er een nieuwe woning is aangekocht begrijp ik niet. De nieuwe woning werd aangekocht eind 2025 en wordt opgeleverd begin 2027. In 2026 heb ik net mijn derde vakantie van het jaar achter de rug en de 2 volgende zijn al ingepland.

OK. Maar je gaat denk ik precies aan het gemaakte punt voorbij. Want dat jij geen problemen had van koop naar koop komt dus precies omdat jij genoeg 'cash' liquide had om tijdelijk twee huizen te hebben.

en waar een aantal mensen (gelukkig) over posten nu is het feit dat je vrij gemakkelijk in de volgende situatie kunt komen:
- je hebt een afbetaald huis en een redelijke pot geld maar niet voldoende om een volgende woning zonder hypotheek te kopen, zeg 300k.
- nu wil je een andere woning kopen voor 400k
- je hebt geen inkomen meer want FIRE en dus niks om een hypotheek op te krijgen

--> nu moet je dus eerst je bestaande woning verkopen en bij de notaris overdragen, dat geld op je rekening krijgen en dan pas kan de overdracht van een nieuwe woning plaatsvinden.

En ja dit is allemaal met verschillende maatregelen wel op te vangen maar wel een belangrijke complicatie die echt anders is dan wanneer je "gewoon" aan het werk bent en een nieuwe hypotheek wel krijgt obv je inkomen.

Voor het FO-topic dus zeer relevant dat dit soort grote hick-ups bekend zijn zodat mensen er rekening mee kunnen houden

[IvoB2]

mitsumark schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:21:
Een eerste woning kopen zonder hypotheek is voor 99,x% van de mensen ondenkbaar. Als je daarmee begint heb je standaard al 25% of meer hogere savings rate dan gemiddelde mensen met hypotheek, dan gaat het hard.

De vraag is niet of het sneeuwbal effect wordt onderschat, de vraag is of je 5 jaar extra moet doorgaan om 1.2M te bereiken om whatever risico's en scenario's af te dekken, of kun je met 600k vermogen en interen al 5 jaar eerder RE.
Dat jij dat niet doet/wilt is duidelijk, maar ook dit is weer voor ieder persoonlijk, wellicht afhankelijk van het nageslacht (gaat overgebleven vermogen naar je (klein)kinderen, of mee het graf in).

We zitten hier dan ook niet op een "gemiddeld" forum en nog minder op een "standaard/gemiddeld" topic.

99,x% van de mensen hebben waarschijnlijk dan ook geen flauw idee hoe je FO wordt laat staan FIRE bereikt.

Het gaat mijn petje teboven waarom men in een nichetopic maar steeds naar "gemiddelden" blijft verwijzen. FI(RE) zijn de uitzonderingen op de regel en dat bereikt je doorgaans niet door een "standaard" leven te leiden noch te streven naar een gemiddelde want dan eindig je gewoon...... tussen de middelmaat (niets mis mee maar ook niet het onderwerp van dit topic).

En dan nog, doelstellingen en uitgangsverschillen ook binnen FO. Ik heb helemaal geen 1,2 miljoen nodig om me FO te voelen.

Waar het overgebleven vermogen na mijn dood naartoe gaat is overigens het minste van mijn zorgen (en dat gaat het nageslacht evenmin bepalen).
Eén ding is wel zeker, het gaat - hier toch niet - niet mee in het graf. die tijdsgeest zijn we hopelijk al lang voorbij?

[JURIST]

Eerst je eigen woning verkopen voor dat je een andere woning kunt kopen lijkt me niet het grootste probleem, tenzij de markt langdurig tegenzit. Het risico is dan misschien dan je de prijs zal moeten verlagen. In dat geval zijn er misschien ook wel aanpassingen aan de huidige woning mogelijk om dat uit te stellen.
Het is niet iets waar ik bij voorbaat al rekening mee zou houden. En als het echt moet kan je altijd nog geld vrijmaken en/of indien mogelijk tijdelijk lenen van anderen (heb ik b.v. bij ouders gedaan, niet voor aankoop van een appartement, maar omdat ze een laag pensioeninkomen hadden, veel overwaarde en wilden blijven wonen)

[IvoB2]

Fr33z schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:23:
[...]

OK. Maar je gaat denk ik precies aan het gemaakte punt voorbij. Want dat jij geen problemen had van koop naar koop komt dus precies omdat jij genoeg 'cash' liquide had om tijdelijk twee huizen te hebben.

Inderdaad.
Maar dat komt uiteraard niet zomaar uit de lucht vallen.
Daar kan je naartoe werken (en ieder op zijn eigen wijze).

Inkomen uit kapitaal is trouwens ook een inkomen.
En je kan - toch in België - evengoed een hypotheek afsluiten (indien dat gunstiger is dan cash aankoop) op basis van aantoonbaar vermogen.
Dat dit niet weggelegd is voor iedereen dat begrijp ik volkomen. Maar dan ben je - mijn mening - niet veilig FO - want dan moet je bepaalde zaken laten omdat het financieel niet kan. Dat een ander daar anders over denkt en anders naar handelt kan even goed. Het is dan ook al meermaals aangegeven dat FI(RE) een redelijk n=1 verhaal is en doorgaans niet drijft op gemiddelde situaties die altijd en overal voor iedereen opgaan. Was dat het geval was iedereen zo vlug mogelijk FO en dat is in de praktijk allerminst de situatie.

En het leuke aan een forum als dit is nu juist dat er niet één gemiddelde standaard uitgerold wordt (dan kon je immers meteen alles afsluiten want alles was dan al geweten en duidelijk) maar er verschillende uitgangspunten, doelstellingen en vooral persoonlijke ervaringen te berde gebracht worden waar iedereen vrij uit kan halen wat het beste bij de eigen situatie en doelstellingen past. Er moet immers niets. Alles is immers vrijblijvend te nemen of te laten.

[mitsumark]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:38:
[...]

We zitten hier dan ook niet op een "gemiddeld" forum en nog minder op een "standaard/gemiddeld" topic.

99,x% van de mensen hebben waarschijnlijk dan ook geen flauw idee hoe je FO wordt laat staan FIRE bereikt.

Het gaat mijn petje teboven waarom men in een nichetopic maar steeds naar "gemiddelden" blijft verwijzen. FI(RE) zijn de uitzonderingen op de regel en dat bereikt je doorgaans niet door een "standaard" leven te leiden noch te streven naar een gemiddelde want dan eindig je gewoon...... tussen de middelmaat (niets mis mee maar ook niet het onderwerp van dit topic).

En dan nog, doelstellingen en uitgangsverschillen ook binnen FO. Ik heb helemaal geen 1,2 miljoen nodig om me FO te voelen.

Waar het overgebleven vermogen na mijn dood naartoe gaat is overigens het minste van mijn zorgen (en dat gaat het nageslacht evenmin bepalen).
Eén ding is wel zeker, het gaat - hier toch niet - niet mee in het graf. die tijdsgeest zijn we hopelijk al lang voorbij?

Je maakt gaandeweg keuzes waardoor je mogelijk steeds minder tot het gemiddelde behoort, maar welke keuzes kun je maken voordat je je eerste huis koopt wat je de waarde van een huis oplevert? Volgens mij kan dat alleen met vermogen van je ouders (en/of een gratis woonplek tot 30+), of ik zie specifieke mogelijkheden in Belgie over het hoofd.
Om bij het kopen van je eerste huis niet tot het gemiddelde te behoren zie ik niet zoveel opties, die FO reis (en uberhaupt wetenschap) begint waarschijnlijk daarna pas.

[IvoB2]

Die keuzes zullen naargelang de persoonlijke situatie voor iedereen anders liggen.
Voor mij lag die keuze bv. op niet verder studeren, vanaf je 18de aan de slag, een aantal jaren goed sparen, dan een volledig te renoveren 16de eeuws pand aankopen (maar locatie, locatie locatie), eerst één ruimte bewoonbaar maken, en dan verdieping na verdieping renoveren (en telkens verhuizen binnen hetzelfde pand) tot het volledig op punt staat. Dat is een tien jaar de handen uit de mouwen steken.
Maar dan ben je voor de rest van je leven ook goed en volledig schuldenvrij vertrokken en begint het mits wat goed plannen en een tiental jaar al je spaargeld - met vallen en opstaan - beleggen op de beurs steeds te versnellen naar een niveau dat je eigenlijk niet meer weet wat je met dat vermogen nog moet aanvangen (toch wanneer je wars blijft van lifestyle inflation wat ook een persoonlijke keuze is) waar de rest blijft hangen in "wat iedereen doet".

En dat kan ook zonder "vermogen" van de ouders. Ik ben opgegroeid in een sociale woonwijk in een boerengat in wat toen de armste provincie van Vlaanderen was. Op mijn 18de het ouderlijk huis verlaten met 750 bfr. spaargeld op de rekening en een startersloon van 17.000 bfr.
Op mijn 27ste kocht ik met eigen geld mijn eerste pand voor een bedrag van - inclusief alle kosten - 1.300.000 Bfr (50/50 met toenmalige partner).
Nadien, voor de spreekwoordelijke appel en ei, nog een verlaten (ruïne)dorp gekocht in de zuidelijke Ardèche (Fr) en dat huis voor huis grotendeels gerenoveerd (en na verkoop van de eerste panden aan buitenlanders door locals verder laten renoveren en rond 2018 de rest van het boeltje verkocht (en geherinvesteerd in België).
En sindsdien kan ik ruim op mijn "lauweren" rusten.
Op 1/1/2019 gestopt met werken (voor anderen).
En dan brak covid19 uit en "mocht je bijna niets meer". Opportunity knocks en in het nabijgelegen stadscentrum, langs het stadspark, voor 160.000 € een volledig te renoveren pand gekocht en dat gedurende de "sperperiode" naar hedendaagse normen gerenoveerd met inzet van een 150.000 €. Officiële schatting na oplevering 450.000 €. Wordt nu verhuurd aan 1500 €/maand en in Vlaanderen worden de werkelijke huurinkomsten niet belast maar belast op OV (doorgaans 1/12de van de werkelijke verhuurwaarde) daarbij geef je federaal in je belastingaangifte het geïndexeerde KI aan, verhoogd met 40%. De fiscus gebruikt dit om inkomsten te bepalen, maar dit resulteert zelden in extra belasting.
In België telt je vermogen uit obligaties (afzonderlijk belast via een bevrijdende onroerende voorheffing van 30%) ook niet mee in je personenbelasting.

Enz. enz.

Wat je over het hoofd ziet is dat moeilijk ook gaat wanneer je bereid bent de handen uit de mouwen te steken en een tijdje zuinig te leven en het geduld kan opbrengen om niet alles vanaf dag 1 te wensen .
Niet iedereen start meteen met een hypotheek van dertig jaar aan zijn been, voor zijn dertigste een eigen (jaren af te betalen) woning en twee (bedrijfs) SUV's op de oprit noch met een toegeschoven kapitaal noch in een rijkelijk betaalde (bureau)job noch met elk jaar minstens een zuider- en skivakantie op de agenda.
Langzaam maar zeker is een andere maar ook een te bewandelen weg.

Of dat allemaal "gemiddeld" is of niet maakt de zaak niet. De zaak is of je uiteindelijk komt waar je wil zijn (en dat is ook weer voor iedereen anders).

[ Voor 59% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 20:36 ]

[rube]

We kunnen er lang of kort over schrijven, maar uiteindelijk komt het hierop neer: als je denkt ooit nog een hypotheek nodig te hebben, is het meestal verstandig die te regelen voordat je stopt met werken. Zonder vast inkomen wordt het vaak een stuk lastiger en zijn de voorwaarden doorgaans minder gunstig.

[IvoB2]

Je kan er inderdaad veel over schrijven en ieder denkt er idd het zijne van.
Maar door naar eigen inzichten te handelen om de eigen gestelde doelen te bereiken kan je toch maar beter zoveel mogelijk je eigen ding doen. Loopt er dan al eens iets mis moet je ook maar bij één persoon zijn om dat aan te kaarten.

Zoals ik schreef, ik werk niet meer sinds 2019 en sloot recent in 2025 nog een hypotheek voor tien jaar af om het volgende pand te financieren. Met de naakte eigendom voor de kinderen (erfenis voor nabestaanden dus ook al fiscaal gunstig geregeld) en het vruchtgebruik voor mijn huidige partner en mezelf).

Ik werk de laatste tien jaar wel steeds al met hetzelfde notariaat en financiële makelaar.
Beiden zijn dus zeer goed op de hoogte wat oor mijn situatie kan en niet kan en kunnen dan op zoek naar de meest gunstige financiële oplossing voor alle betrokken partijen.

[ Voor 7% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 11:42 ]

[Requiem19]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 11:39:
Je kan er inderdaad veel over schrijven en ieder denkt er idd het zijne van.
Maar door naar eigen inzichten te handelen om de eigen gestelde doelen te bereiken kan je toch maar beter je eigen ding doen.

Zoals ik schreef, ik werk niet meer sinds 2019 en sloot recent in 2025 nog een hypotheek voor tien jaar af om het volgende pand te financieren. Met de naakte eigendom voor de kinderen (erfenis voor nabestaanden dus ook al fiscaal gunstig geregeld) en het vruchtgebruik voor mijn huidige partner en mezelf).

Ik werk de laatste tien jaar wel steeds al met hetzelfde notariaat en financiële makelaar.
Beiden zijn dus zeer goed op de hoogte wat oor mijn situatie kan en niet kan en kunnen dan op zoek naar de meest gunstige financiële oplossing voor alle betrokken partijen.

Dat zijn allemaal N=1 voorbeelden.

Relevant om te noemen, zodat mensen kunnen zien dat het sóms wel mogelijk is. Maar we delen hier ervaringen die ook toepasbaar zouden moeten zijn voor anderen.

In de (Nederlandse) praktijk is het erg ingewikkeld om zonder een baan een hypotheek te krijgen. Dat is de basis. Je kunt vooraf niet rekenen op een uitzondering. Als je denkt die nodig te hebben, moet je dat lang van te voren goed regelen en ook comfort hebben dat je die uitzondering 5-10-15 jaar later kunt toepassen (indien nodig).

[IvoB2]

Requiem19 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 11:42:
[...]


Dat zijn allemaal N=1 voorbeelden.

Uiteraard.
Er is - mijn mening - dan ook geen "standaard" oplossing oor iedereen om FI(RE) te behalen.
Wat voor de een een mogelijkheid is is voor een ander - om allerlei uiteenlopende redenen - niet toepasbaar en omgekeerd eveneens.

Ik begrijp dat men doorgaans maar al te graag het leven in mooi afgebakende hokjes wil duwen die voor iedereen behapbaar en uitvoerbaar zijn maar zo zit het leven in de praktijk doorgaans niet in elkaar.

Ik ben ook de laatste om te stellen dat mijn uitgangspunten en doelstellingen meer zijn dan een n=1 oplossing, laat staan dat iedereen eraan dient te voldoen.
Maar wanneer men stelt dat "het niet kan" of alleen "met een bak gekregen geld", enz.... dan geef ik wel een praktijkvoorbeeld uit eigen ervaring dat het wel kan en wel zonder een bak gekregen geld, enz.
En daar doet ieder dan vervolgens mee wat ie zelf wil (of net niet).

Ik ben ook de laatste om te stellen dat het altijd op de makkelijkste wijze zou moeten gaan. Moeilijk en ingewikkeld kan ook en leidt nogal eens tot betere en vooral meer beredignede resultaten. Wanneer je moeite voor iets moet doen en de lat hoger legt dan de middelmaat smaakt het resultaat - mijn mening - doorgaans ook beter dan gewoon de lat zo laag mogelijk leggen en louter naar iets te streven dat binnen het bereik van iedereen ligt (en dat laatste is doorgaans niet al te veel).

Dat iets te moeilijk en/of te ingewikkeld lijkt is geen reden om het alsnog niet te proberen. Nu ja, voor mij toch niet.
Dat lijkt me doorgaans het grootste probleem binnen de (huidige) maatschappij => denken in problemen ipv oplossingen.

[ Voor 53% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 12:10 ]

[rube]

Dubbel

[ Voor 98% gewijzigd door rube op 23-07-2026 12:25 ]

[rube]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 12:00:
[...]
Dat iets te moeilijk en/of te ingewikkeld lijkt is geen reden om het alsnog niet te proberen. Nu ja, voor mij toch niet.
Dat lijkt me doorgaans het grootste probleem binnen de (huidige) maatschappij => denken in problemen ipv oplossingen.

Ja, maar zie de casus van @Flip123, die geeft aan dat het wel verstandig is om er eerder over na te denken als dat kan.

Ik heb daarom ~2 jaar voor onze semi-RE een 100% hypotheek afgesloten tegen ~1.7% en voor de helft aflossingsvrij. Was dat nodig? Nee. Maar financieel veel gunstiger dan het na die tijd organiseren.

[Requiem19]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 12:00:
[...]

Uiteraard.
Er is - mijn mening - dan ook geen "standaard" oplossing oor iedereen om FI(RE) te behalen.
Wat voor de een een mogelijkheid is is voor een ander - om allerlei uiteenlopende redenen - niet toepasbaar en omgekeerd eveneens.

Ik begrijp dat men doorgaans maar al te graag het leven in mooi afgebakende hokjes wil duwen die voor iedereen behapbaar en uitvoerbaar zijn maar zo zit het leven in de praktijk doorgaans niet in elkaar.

Ik ben ook de laatste om te stellen dat mijn uitgangspunten en doelstellingen meer zijn dan een n=1 oplossing, laat staan dat iedereen eraan dient te voldoen.
Maar wanneer men stelt dat "het niet kan" of alleen "met een bak gekregen geld", enz.... dan geef ik wel een praktijkvoorbeeld uit eigen ervaring dat het wel kan en wel zonder een bak gekregen geld, enz.
En daar doet ieder dan vervolgens mee wat ie zelf wil (of net niet).

Ik ben ook de laatste om te stellen dat het altijd op de makkelijkste wijze zou moeten gaan. Moeilijk en ingewikkeld kan ook en leidt nogal eens tot betere en vooral meer beredignede resultaten. Wanneer je moeite voor iets moet doen en de lat hoger legt dan de middelmaat smaakt het resultaat - mijn mening - doorgaans ook beter dan gewoon de lat zo laag mogelijk leggen en louter naar iets te streven dat binnen het bereik van iedereen ligt (en dat laatste is doorgaans niet al te veel).

Dat iets te moeilijk en/of te ingewikkeld lijkt is geen reden om het alsnog niet te proberen. Nu ja, voor mij toch niet.
Dat lijkt me doorgaans het grootste probleem binnen de (huidige) maatschappij => denken in problemen ipv oplossingen.

Wat ik bedoel te zeggen is - dat je om succesvol te zijn in het behalen van je doelstellingen - je een plan moet hebben. Én ook zekerheid dat je plan toekomstbestendig is.

'Gokken' op dat je een hypotheek krijgt zonder inkomen uit werk is geen plan. Jij werkt nu al even samen met je financiële adviseur, maar wist je in 2019 al dat je in 2026 een hypotheek kon krijgen zonder inkomen?

Ik denk dat je gewoon geluk hebt gehad :-).

Als ik 5 jaar terug al m'n geld in NVDIA had gestoken was ik nu ook miljonair geweest. Maar dat betekent niet dat het een goed plan is om al je geld in 1 bedrijf te stoppen.

[IvoB2]

Dat zal dan één van de verschillen tussen NL en België zijn.
Een aflossingsvrije hypotheek (hier een bulletkrediet ) is mogelijk, maar heden ten dage nogal ongebruikelijk en ook nog eens streng gereguleerd. De standaard is hier een annuïtaire lening.
De rente op een bulletkrediet is hier doorgaans ook hoger dan bij een annuïteitenhypotheek. .

Daarbij komt nog dat je het bedrag van die hypotheek maar in schijven kan opnemen volgens uitgeschreven facturen van beëindigde werken (en dan nog maar vanaf een bepaald min. bedrag bv. 2500 €).
En vooral de termijn van opname is beperkt (doorgaans 2 jaar).

Bij koop van een woning geen probleem maar bij nieuwbouw (en zeker projectbouw) wel want is de woning niet binnen de twee jaar opgeleverd kan je de rest van de hypotheek niet opnemen onder de bekomen voorwaarden. Heb je eigen kapitaal ook niet zo'n probleem (je verliest dan wel inkomstenrente) maar heb je dat niet dan moet je een nieuwe hypotheek (met weer kosten) afsluiten.

Het heeft hier dus weinig zin een hypotheek te vroeg af te sluiten voor een woning (nieuwbouw) die er nog niet is.

[ Voor 10% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 12:48 ]

[IvoB2]

Requiem19 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 12:32:
'Gokken' op dat je een hypotheek krijgt zonder inkomen uit werk is geen plan. Jij werkt nu al even samen met je financiële adviseur, maar wist je in 2019 al dat je in 2026 een hypotheek kon krijgen zonder inkomen?

Ik denk dat je gewoon geluk hebt gehad :-).

Als ik 5 jaar terug al m'n geld in NVDIA had gestoken was ik nu ook miljonair geweest. Maar dat betekent niet dat het een goed plan is om al je geld in 1 bedrijf te stoppen.

Uiteraard moet je vooruit plannen. Dat is net mijn punt.
En doorlopend flexibel zijn om je aan te passen wanneer er iets mis gaat en/of iets de plannen dwarsboomt. En dan bereid zijn om door te gaan en/of opnieuw te beginnen.

Met geluk heeft het ook hier niets te maken.
De aankoop van een nieuwbouw/woning is ook iets totaal anders dan vooruit beleggen in een bedrijf/aandeel. De aankoopkosten van een woning zijn immers vooraf zeer goed in te plannen en aan de hand van de goed gekozen locatie eveneens weinig risico op waardedaling (al helemaal niet wanneer het plan is er nadien zelf te gaan wonen).
En wanneer je voldoende eigen kapitaal hebt is het al dan niet verkrijgen van een hypotheek evenmin een risico. Het is en was een opportuniteit met verschillende opties.
We hebben al verschillende panden in beheer dus kunnen altijd wel "ergens" (tijdelijk) naar toe.
En de eerste optie was het nieuwe pand (net als de voorgaanden) aan te kopen uit eigen middelen. Maar na de financiële markt te laten verkennen kwam er - voor ons - een voorstel op tafel om alsnog een tienjarige hypotheek af te sluiten met een rente lager dan de vaste rente op uitstaand kapitaal en was die optie - voor ons - gunstiger dan aankoop met eigen middelen.
Helemaal geen "geluk" dus maar gebruik maken van de beschikbare opportuniteiten en je plannen kunnen onderbouwen en vooral (desnoods) zelf volledig financieren.
"Werk" kan je altijd (van de ene op de andere dag) verliezen. Dat is dus geen zeker onderpand voor een bank. Een (deels) gegarandeerd overheidsonkomen plus genoeg eigen kapitaal om een woning desnoods zelf volledig te financieren is voor de bank minder risicohoudend dan op basis van het "werk" op ogenblik van afsluiten hypotheek (zeker eentje van dertig jaar). Uiteraard is het risico voor de ontlener (zonder eigen middelen) nog groter. Desnoods verkoopt de bank je pand bij verlies van inkomen op basis van werk. Dat risico loop je al niet wanneer je zelf voldoende kapitaal achter de hand hebt om tegenslagen op te vangen.

[ Voor 15% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 12:53 ]

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 12:48:
[...]
We hebben al verschillende panden in beheer dus kunnen altijd wel "ergens" (tijdelijk) naar toe.
En de eerste optie was het nieuwe pand (net als de voorgaanden) aan te kopen uit eigen middelen. Maar na de financiële markt te laten verkennen kwam er - voor ons - een voorstel op tafel om alsnog een tienjarige hypotheek af te sluiten met een rente lager dan de vaste rente op uitstaand kapitaal en was die optie - voor ons - gunstiger dan aankoop met eigen middelen.
Helemaal geen "geluk" dus maar gebruik maken van de beschikbare opportuniteiten en je plannen kunnen onderbouwen en vooral (desnoods) zelf volledig financieren.

Nou, eerder het simpele feit dat je een bron van inkomen (uit die panden) hebt. Dat is, als je een hypotheek wil aangaan, een tamelijk essentieel verschil met 'gewoon' vermogen.

[RichieB]

@IvoB2 ik lees jouw kant van het verhaal nu al 3 of 4 keer, maar in geen enkele van die posts ga je in op de casus van @Flip123 die in Nederland woont met een afbetaald huis en genoeg eigen vermogen, maar die dus niet kan verhuizen omdat hij geen overbruggingshypotheek kan krijgen. Dat is gewoon in een reëel risico wat je in Nederland ivm de huurbescherming niet kan mitigeren door ipv aandelen een 2e huis te kopen waar je later zelf in wil gaan wonen.

[IvoB2]

Inderdaad.
Twee verschillende kanten van een verhaal wegens uiteenlopende uitgangspunten.
We gaan elkaars problemen dus niet oplossen. Dat zal elk binnen de eigen mogelijkheden dienen te doen.
Zoals ik eerder al schreef zou ik - indien wonend in Nederland en met - vanuit standpunt van eigenaar/verhuurder - de bizarre huurdersbescherming ook anders handelen dan dat ik nu vanuit Vlaanderen doe.
Ik zou dan bv. een verhuis naar/aankoop in het buitenland terdege in overweging nemen.

Maar wat de persoon in kwestie het beste acht zal hij/zij uiteindelijk toch zelf moeten beslissen.

[ Voor 52% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 14:27 ]

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 09:43:
[...]

Uiteraard ging het over het totale "vermogen".
Een groot deel van mijn vermogen zit - bovenop de aangehouden 600K die binnen de week beschikbaar is en een 15 tot 60K die onmiddellijk beschikbaar is - in onroerend goed. Dat is niet onmiddellijk beschikbaar (en dat is voor mij ook niet nodig want ik "leef" nog steeds van de maandelijke inkomsten en niet van het vermogen (ook niet van de vlug beschikbare "pot").
Mijn maandelijkse uitgaven liggen immers ruim onder de maandelijkse inkomsten (per pijler). Valt één pijler weg dan wijzigt er niets in levensstijl. Het vermogen groeit alleen minder hard aan.

Ik begrijp best dat dit anders is voor iemand die daadwerkelijk zijn vermogen opleeft.

En dat was dus de casus waar het om ging. Dat jij in een heel andere situatie zit, is leuk voor jou, maar totaal niet relevant voor deze casus.
[/quote]

Blijkbaar onderschat je het sneeuwbaleffect van oplopend vermogen eenmaal je het basisvermogen hebt bereikt om FO te zijn en niet moet interen op dat vermogen?

Dat effect erken ik zeker wel. Maar in de praktijk betekent het willen bereiken van een vermogen waarbij je in de FIRE situatie niet hoeft in te teren op dat vermogen, dat je veel langer door moet gaan dan het willen bereiken van een vermogen waarbij je in de FIRE situatie het beschikbare geld binnen afzienbare tijd kunt opeten. De keus voor doorgaan tot je zo veel vermogen hebt dat je daar niet op in hoeft te teren betekent voor veel mensen heel wat meer jaren moeten doorwerken. Terwijl dat niet nodig is als je het geld kunt opeten.

[JURIST]

rube schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 11:25:
We kunnen er lang of kort over schrijven, maar uiteindelijk komt het hierop neer: als je denkt ooit nog een hypotheek nodig te hebben, is het meestal verstandig die te regelen voordat je stopt met werken. Zonder vast inkomen wordt het vaak een stuk lastiger en zijn de voorwaarden doorgaans minder gunstig.

Misschien als kleine geruststelling, niet voor RE, wel voor na de wettelijke leeftijd: op AOW-inkomen van nu ca. 21/k voor een alleenstaande of ca. 29/k voor samenwonenden kan je wel een basis van 100-150/k lenen. Tel daar een levenslang tweede pijlerpensioen bij op en dat gaat al snel tenminste 50-100/k omhoog. Dat is in ieder geval een deel van wat je nodig zou hebben, ongeacht of het gunstig is.

Ik heb in de praktijk meegemaakt dat dit gewoon gedaan wordt door gepensioneerden, al zijn de voorwaarden soms strenger: hogere rente/aflosverplichting.

[ Voor 4% gewijzigd door JURIST op 23-07-2026 14:28 ]

[assje]

Meest voor de hand liggende optie lijkt me om een minimale hypotheek af te sluiten voor aankoop van de nieuwe woning. Dan moet er alleen voldoende inkomen zijn voor een hypotheek van zeg €20k.

Wel echt een bureaucratisch rommeltje deze casus. Om deze reden dus best een overweging om een oude bestaande hypotheek niet door te halen en zo lang mogelijk minimaal bedrag open te laten staan.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 14:24:
[...]

En dat was dus de casus waar het om ging. Dat jij in een heel andere situatie zit, is leuk voor jou, maar totaal niet relevant voor deze casus.
[/quote]

[...]

Dat effect erken ik zeker wel. Maar in de praktijk betekent het willen bereiken van een vermogen waarbij je in de FIRE situatie niet hoeft in te teren op dat vermogen, dat je veel langer door moet gaan dan het willen bereiken van een vermogen waarbij je in de FIRE situatie het beschikbare geld binnen afzienbare tijd kunt opeten. De keus voor doorgaan tot je zo veel vermogen hebt dat je daar niet op in hoeft te teren betekent voor veel mensen heel wat meer jaren moeten doorwerken. Terwijl dat niet nodig is als je het geld kunt opeten.

Ook dat is een n=1 verhaal/beslissing.
Er is immers geen "moeten" aan om na bereiken FO vervroegd te stoppen met werken.

Dit topic gaat over "Financiële onafhankelijkheid". Niet uitsluitend over "Financiële onafhankelijkheid en dan onmiddellijk zich vervroegd terugtrekken uit de arbeidsmarkt".
Het "nadeel" van (nog) niet FO zijn is dat je - om dezelfde levensstijl te kunnen behouden - doorgaans idd moet blijven werken. Het voordeel van al FO te zijn is dat je vanaf dat ogenblik de vrije keuze hebt om te stoppen, minder, langer, whatever te werken.

Wat dan wel of niet nodig is dat is een keuze die iedereen voor zichzelf moet maken.
Ik ben bv. nooit FIRE geweest (wegens totaal geen interesse) maar was wel FO voor mijn pensioengerechtigde leeftijd en ben zelfs na de pensioengerechtigde leeftijd nog jaren gewoon blijven doorwerken. Dat opent, zoals je voorheen al kon lezen, weer totaal andere opportuniteiten.
Dat betekent niet dat wat ik (of wie dan ook) deed voor een ander iets van moeten/verplichting is. Het toont alleen een paar van de vele mogelijke opties met telkens andere gevolgen.

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat velen het onderscheid niet (meer) kunnen maken tussen FI en FIRE?

[rube]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 14:38:
[...]
Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat velen het onderscheid niet (meer) kunnen maken tussen FI en FIRE?

Mijn indruk is dat de meeste mensen niet alleen naar hun eigen situatie kijken en het wat breder trekken, daarom is jouw situatie en punt over specifiek dit onderwerp daarom denk ik nu wel duidelijk genoeg hier. Een ander onderwerp of een ander perspectief maakt het weer wat interessanter.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 14:38:
[...]

Ook dat is een n=1 verhaal/beslissing.

Ja! Uiteraard! Dat is dus het punt. Het ging hier om een specifieke n=1 casus en de problemen waar je dan tegenaan loopt. Dan kun je wel allerlei andere zaken erbij halen omdat dat ook met FO te maken heeft, maar dat staat los van de casus waar het om ging.

[Rubbergrover1]

assje schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 14:31:
Meest voor de hand liggende optie lijkt me om een minimale hypotheek af te sluiten voor aankoop van de nieuwe woning. Dan moet er alleen voldoende inkomen zijn voor een hypotheek van zeg €20k.

Ik zou dan vooral ook even nagaan wat de bijkomende kosten van die hypotheek zouden zijn. Alle extra kosten die je niet hoeft te hebben als je de woning met eigen geld koopt kunnen zo tot een paar duizend euro oplopen (adviseur, taxatie, notaris). Als je maar een beperkte tijd hoeft te overbruggen, dan kan simpelweg tijdelijk in een vakantiehuis of zelfs een hotel nog best wel eens een stuk voordeliger zijn. En een interessante optie. Als je de verhuizing toch al zou willen uitbesteden, dan is de tijdelijke opslag van je inboedel ook niet heel ingrijpend.

[jeroenkb]

rube schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 15:06:
[...]

Mijn indruk is dat de meeste mensen niet alleen naar hun eigen situatie kijken en het wat breder trekken, daarom is jouw situatie en punt over specifiek dit onderwerp daarom denk ik nu wel duidelijk genoeg hier. Een ander onderwerp of een ander perspectief maakt het weer wat interessanter.

Ach, ik leer er al weer van dat het erg nodig is om genoeg hobby's te hebben als je FO bent, anders is het risico te groot om los te gaan op internet om de dagen te vullen

[IvoB2]

jeroenkb schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 17:30:
[...]

Ach, ik leer er al weer van dat het erg nodig is om genoeg hobby's te hebben als je FO bent, anders is het risico te groot om los te gaan op internet om de dagen te vullen

Kan een punt zijn (maar je bedoelt waarschijnlijk ook FIRE en niet FO want de status FO zegt niets over de werkstatus?).
Maar lijkt me toch "minder erg" dan hetzelfde te doen tijdens de normale werkuren?
Of is iedereen die hier vandaag gepost heeft al FIRE of met nachtdienst?

Maar ik heb de "hint" begrepen en zal het topic ontvinken.

[ Voor 5% gewijzigd door IvoB2 op 23-07-2026 18:01 ]

[Tommie12]

Fr33z schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 10:23:
[...]

OK. Maar je gaat denk ik precies aan het gemaakte punt voorbij. Want dat jij geen problemen had van koop naar koop komt dus precies omdat jij genoeg 'cash' liquide had om tijdelijk twee huizen te hebben.

en waar een aantal mensen (gelukkig) over posten nu is het feit dat je vrij gemakkelijk in de volgende situatie kunt komen:
- je hebt een afbetaald huis en een redelijke pot geld maar niet voldoende om een volgende woning zonder hypotheek te kopen, zeg 300k.
- nu wil je een andere woning kopen voor 400k
- je hebt geen inkomen meer want FIRE en dus niks om een hypotheek op te krijgen

--> nu moet je dus eerst je bestaande woning verkopen en bij de notaris overdragen, dat geld op je rekening krijgen en dan pas kan de overdracht van een nieuwe woning plaatsvinden.

En ja dit is allemaal met verschillende maatregelen wel op te vangen maar wel een belangrijke complicatie die echt anders is dan wanneer je "gewoon" aan het werk bent en een nieuwe hypotheek wel krijgt obv je inkomen.

Voor het FO-topic dus zeer relevant dat dit soort grote hick-ups bekend zijn zodat mensen er rekening mee kunnen houden

Ik denk dat zoiets een typische moeilijkheid is in Nederland. In Belgie lukt het zeker om dan een overbruggingskrediet te krijgen als de waarde van het te verkopen huis gelijkaardig is aan wat er gekocht wordt.

[ Voor 3% gewijzigd door Tommie12 op 23-07-2026 18:40 ]

[Honesty]

Tommie12 schreef op donderdag 23 juli 2026 @ 18:07:
[...]

Ik denk dat zoiets een typische moeilijkheid is in Nederland. In Belgie lukt het zeker om dan een overbruggingskrediet te krijgen als de waarde van het te verkopen huis gelijkaardig is aan wat er gekocht wordt.

Ik heb hier ook nooit over nagedacht als Hollander (was ook niet nodig omdat we in ons huis blijven wonen als het goed is, onze wens was hier te blijven wonen) maar mocht onze kinderen ergens anders willen wonen was mijn idee ook om makkelijk om over te stappen naar een andere woning dan onze eigen woning(nu hypotheekvrij) nu ligt dat niet in de lijn der verwachting maar als mijn kinderen naar groningen verhuizen dan kunnen we van 1 huis meerdere huizen kopen. Zal fijn zijn als een bank dan meewerkt. bedenk me nu ook pas dat de bank daar helemaal geen trek in heeft.