Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[edozat1]

Een ander voordeel van een collectief pensioen is dat we van de gemiddelde levensverwachting kunnen uitgaan. Word je heel oud, dan heb je eigenlijk te weinig opgebouwd, overlijd je jong, dan heb je eigenlijk te veel opgebouwd.

Bij individueel pensioen werkt dit niet. Ervan uitgaande dat je niet weet hoe oud je wordt, moeten we er dan allemaal rekening mee houden dat we oud worden, anders kom je mogelijk in de problemen. Daardoor zouden we veel te veel opbouwen, want niet iedereen wordt daadwerkelijk oud. Dat probleem heb je niet bij een collectief pensioen.

[Blik1984]

Collectief pensioen vind ik inderdaad ook top. Zorgt ervoor dat de basis bij het merendeel van de mensen gewoon goed geregeld is. Anders krijg je van die situaties zoals in Amerika dat je als bejaarde de boodschappen moet gaan inpakken om nog wat geld te verdienen.

[Rubbergrover1]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 18:43:
[...]

Maar dat is niet de kritiek waar we het (dacht ik) over hadden, namelijk die @Ferr9 aanhaalde over tegenvallende langjarige resultaten.

Maar dat hangt uiteraard sterk met elkaar samen. Op het moment dat het slechter gaat met de rendementen, terwijl de uitkeringen gelijk blijven, dan neemt verhoudingsgewijs het deel van het vermogen dat jaarlijst wordt "opgegeten" toe. En dan gaan mensen klagen dat hun pensioenpot wordt opgegeten door de mensen die nu pensioen krijgen. Dus is voor veel mensen een te sterke daling van het vermogen niet gewenst.

En ook vanuit de regelgeving worden daar flinke grenzen aan gesteld. Vooral omdat er rekening moet worden gehouden met de pot die voor al die toekomstige uitkeringen nodig is. En het dus niet alleen gaat om die paar procent van het vermogen die in een jaar wordt uitgekeerd, maar het gaat om tientallen procenten die voor de lopende uitkeringen voor de toekomst gereserveerd is. Als grofweg de helft van het vermogen voor de huidige lopende uitkeringen gereserveerd is, en je wil daar niet direct aan tornen, dan betekent ieder procent negatief rendement dat de pot voor nog niet lopende uitkeringen er met 2 procent op achteruit gaat.

Dat maakt dat het in stand houden van het vermogen veel hogere prioriteit heeft dan mogelijke groei van het vermogen. Terwijl juist die collectieve pot maakt dat je zulke risico's veel beter kunt nemen en spreiden. Maar als je weinig buffer hebt, kun je ook weinig risico's nemen en blijft het rendement achter. De vraag die dan overblijft is of het rendement in relatie tot het risico goed of slecht is. Volgens mij valt die vraag vaak toch wel positief uit voor de pensioenfondsen.

In het nieuwe stelsel slaan we door naar de andere kant. Omdat de uitkeringen in principe meer afhangen van het rendement, betekent een slechter rendement niet meteen dat dit dubbel zo hard aankomt bij de opbouwende groep. En zou je meer risico kunnen nemen. Tegelijk stappen we juist weer af van die collectieve pot, zodat het voordeel van het spreiden van risico's over groepen en door de tijd weer teniet wordt gedaan.

[ Voor 4% gewijzigd door Rubbergrover1 op 13-07-2026 09:06 ]

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:10:
[...]

De discussie wordt inderdaad nu gevoerd over box-3, maar moet natuurlijk ook een keer over eigenwoningforfait gaan. Dat is een lachertje, al jaren niet verhoogd, dankzij -wij zorgen goed voor onszelf en ons stemmerspubliek- partijen, VVD voorop.

On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

Het voordeel van een eigen woning was en is in NL inderdaad bijzonder hoog. (En daar mag m.i. best wat aan gedaan worden.) Maar dat maakt het niet tot de enige weg naar FO.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 15:40:
[...]

Volstrekt mee eens.
Wie levenslang huur wil betalen is naar mijn mening sowieso niet FO. Toch niet in België waar je afhankelijk bent van de eigenaar van de woning, stijgende huur en met 6 maanden vooropzeg op zoek kan naar een andere stek om te wonen.

In B is dat voor de huurders inderdaad heel wat slechter geregeld dan in NL.

[Pannencouque]

edozat1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 08:53:
Een ander voordeel van een collectief pensioen is dat we van de gemiddelde levensverwachting kunnen uitgaan. Word je heel oud, dan heb je eigenlijk te weinig opgebouwd, overlijd je jong, dan heb je eigenlijk te veel opgebouwd.

Bij individueel pensioen werkt dit niet. Ervan uitgaande dat je niet weet hoe oud je wordt, moeten we er dan allemaal rekening mee houden dat we oud worden, anders kom je mogelijk in de problemen. Daardoor zouden we veel te veel opbouwen, want niet iedereen wordt daadwerkelijk oud. Dat probleem heb je niet bij een collectief pensioen.

Daar heb je zeker een punt.

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 06:49:
[...]

Ik vind het juist top. Er zouden legio mensen zijn die veel te weinig regelen voor hun pensioen. Zie bijvoorbeeld laagbetaalde ZZPers. En vergeet niet de belastingvrije bijdrage van je werkgever.

Dat zeg ik twee posts later dus ook. Dus wat dat betreft is het goed dat het er is. Maar voor mijzelf had ik het best anders willen zien.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 15:40:
Indien je al een eigen woning hebt begrijp ik ook niet goed waarom je dan - eenmaal FO - nog zou overstappen naar een andere woning wanneer je je eigen situatie daarmee niet kan verbeteren (nieuwer en goedkoper, betere locatie, enz.)
Je gaat toch niet verkopen en nieuw kopen uitsluitend voor de lol?

Er kunnen uiteraard legio redenen zijn waarom je zou willen verhuizen, omdat je woning niet meer past bij je wensen. Ook als je FO bent. En als je daarom t.z.t. wél redenen hebt om te willen verhuizen, dan zou voor mij koop niet de enige optie zijn. Ik zou huren dan ook zeker wel overwegen.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:08:
[...]

Het voordeel van een eigen woning was en is in NL inderdaad bijzonder hoog. (En daar mag m.i. best wat aan gedaan worden.) Maar dat maakt het niet tot de enige weg naar FO.

Dat is niet de enige weg nee. Ik bedoelde meer te zeggen dat je in Nederland via een koophuis gebruik maakt van enorme voordelen. Niet (kunnen) kopen betekent dat je dat niet kunt en dat je FO moet bereiken zonder deze 'ingebouwde' voordelen.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:24:
[...]

Er kunnen uiteraard legio redenen zijn waarom je zou willen verhuizen, omdat je woning niet meer past bij je wensen. Ook als je FO bent. En als je daarom t.z.t. wél redenen hebt om te willen verhuizen, dan zou voor mij koop niet de enige optie zijn. Ik zou huren dan ook zeker wel overwegen.

Ja en dan ga je verhuizen omdat je de eigen situatie dan kan verbeteren en niet voor de lol, zoals ikzelf ook al schreef.
Zoals ikzelf eerder al aangaf voorzie ik ook de optie om in de (nabije) toekomst naar een ander kooppand te verhuizen. Niet voor de lol maar om mijn situatie dan te verbeteren. In tussentijd mag de huurder een groot deel van mijn koopkosten afbetalen (gelukkig zijn in België de rechten van eigenaren/verhuurders iets beter geregeld dan in NL wat ook een voordeel is voor de huurder want de huurkosten zijn dan doorgaans lager en meer woningen beschikbaar op de huurmarkt).

Dat je dan zou willen huren (terwijl je wel een eigen huis zou kunnen betalen) geeft een fundamenteel verschil aan tussen de NL en BE mentaliteit.
Ik ken letterlijk niemand in mijn brede kennisen- en vriendenkring die gaat huren voor de lol. Dat is - hier - bijna altijd een kwestie van niet kunnen kopen (om wat voor reden dan ook).
In mijn nabije vriendenkring ken ik daarentegen wel iemand die al tientallen jaren dezelfde woning verhuurt aan een NL koppel (en bovendien zelf de groenestroomcertificaten op het dak van het huurhuis opstrijkt en de huurders voor verbruikte stroom laat betalen). Al tig keer voorgesteld dat ze de woning kopen maar ze blijven liever geïndexeerd hhuren.Ze hebben inmiddels al meer aan huur betaald dan wat een hypotheek op aankoop hen zou hebben gekost. Vanuit BE standpunt onbegrijpelijke instelling (maar uit het oogpunt van BE verhuurder uiteraard een gouden zaak, ze doen op regelmatige basis ook nog eens kwalitatieve verbouwingen aan dat huurpand ).

[ Voor 13% gewijzigd door IvoB2 op 13-07-2026 09:47 ]

[stefxx]

Krisp schreef op maandag 13 juli 2026 @ 08:26:
[...]
Dat is een vrij aardige AB-test, en het bewijst dat veel mensen die verantwoordelijkheid niet aankunnen.

Je generaliseert hier behoorlijk. De meeste ZZP-ers hebben een dusdanig laag inkomen dat pensioenopbouw vrijwel onmogelijk is. De 75-euro-plus groep heeft het meestal wel aardig voor elkaar. Alhoewel daar een risico blijft dat als je net na het starten van je bedrijfje arbeidsongeschikt raakt... Maar dan gaan we wel erg offtopic.

[Krisp]

stefxx schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:58:
[...]


Je generaliseert hier behoorlijk. De meeste ZZP-ers hebben een dusdanig laag inkomen dat pensioenopbouw vrijwel onmogelijk is. De 75-euro-plus groep heeft het meestal wel aardig voor elkaar. Alhoewel daar een risico blijft dat als je net na het starten van je bedrijfje arbeidsongeschikt raakt... Maar dan gaan we wel erg offtopic.

Zo generaliserend is dat niet. Er is best onderzoek naar ZZP-ers gedaan en daaruit blijkt dat in 2022 slechts 11% van de ZZP-ers in pijler 3 pensioen opbouwde (blz 23). En dan kun je zeggen dat ze dat in pijler 4/box 3 doen, maar als je geen pensioen hebt is pijler 3 een hele lucratieve keuze.

[assje]

stefxx schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:58:
Je generaliseert hier behoorlijk. De meeste ZZP-ers hebben een dusdanig laag inkomen dat pensioenopbouw vrijwel onmogelijk is.

Over generaliseren gesproken.

[assje]

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 06:49:
Ik vind het juist top. Er zouden legio mensen zijn die veel te weinig regelen voor hun pensioen. Zie bijvoorbeeld laagbetaalde ZZPers. En vergeet niet de belastingvrije bijdrage van je werkgever.

"te veel" of "te weinig" is persoonlijk en subjectief. In Nederland hebben we de AOW en zo'n 10-15% van de pensioengerechtige moet daar van rond komen dus dat kan. Je zou dus kunnen stellen dat welke pensioenopbouw dan ook een persoonlijke overweging en keuze is; nodig is het namelijk niet.

Ik vind termen als "pensioengat" dan ook altijd extreem nietszeggend. Deze hele denkwijze komt puur uit de Nederlandse denkwijze dat je na pensionering automatisch dezelfde levenststijl kunt voortzettend als je gewend was.

Het zijn keuzes. Het is wel duidelijk dat gemiddeld mensen extreem weinig zelfcontrole hebben om zo ver in de toekomst te denken. Zonder collectieve pensioenen zouden dus veel meer mensen rond moeten komen van de AOW (en afhankelijk zijn van sociale huurwoningen en toeslagen).

[ Voor 13% gewijzigd door assje op 13-07-2026 10:31 ]

[eamelink]

assje schreef op maandag 13 juli 2026 @ 10:27:
Ik vind termen als "pensioengat" dan ook altijd extreem nietszeggend.

Nochtans zijn de meeste definities die gebruikt worden best prima:

quote: https://www.rabobank.nl/p...over-pensioen/pensioengat

Je hebt een pensioengat, ook wel pensioentekort, als je minder pensioen opbouwt dan je nodig hebt of zelf zou willen.

quote: https://www.jepensioeninz...lsel/pensioengat-bepalen/

Een pensioengat is het verschil tussen het pensioen dat je hebt opgebouwd en het pensioen dat je nodig hebt om na je pensionering je gewenste levensstijl te kunnen handhaven

Heldere definities: Je hebt een pensioengat als je minder pensioen krijgt dan je nodig hebt of zou willen voor je gewenste levensstijl.

Niet alle definities zijn geweldig. Zwakker voorbeeld van FNV:

quote: https://www.fnv.nl/werk-i...en/een-gat-in-je-pensioen

Heel veel Nederlanders hebben een pensioengat. Je bouwt dan te weinig pensioen op. En daar kun je last van krijgen op je oude dag. Want je hebt minder geld voor je boodschappen, je huis of leuke dingen.

Hier is 'te weinig' echt wel ondergespecificeerd

assje schreef op maandag 13 juli 2026 @ 10:27:Deze hele denkwijze komt puur uit de Nederlandse denkwijze dat je na pensionering automatisch dezelfde levenststijl kunt voortzettend als je gewend was.

Dit klopt dus gewoon niet. Er is bij de meeste partijen echt wel meer nuance dan jij suggereert

[ Voor 4% gewijzigd door eamelink op 13-07-2026 10:42 ]

[assje]

Een pensioengat is het verschil tussen het pensioen dat je hebt opgebouwd en het pensioen dat je nodig hebt om na je pensionering je gewenste levensstijl te kunnen handhaven

Of het dan een pensioengat is of simpelweg te hoge verwachtingen/uitgaven blijft een kwestie van perspectief. Hebben mensen die nu graag 80k/jaar willen verdienen maar slechts 60k/jaar verdienen een inkomensgat?

[ Voor 15% gewijzigd door assje op 13-07-2026 11:10 ]

[Tommie12]

assje schreef op maandag 13 juli 2026 @ 11:05:
[...]


Of het dan een pensioengat is of simpelweg te hoge verwachtingen/uitgaven blijft een kwestie van perspectief. Hebben mensen die graag 80k/jaar willen verdienen maar slechts 60k/jaar verdienen nu een inkomensgat?

Strict genomen... ja.

[Krisp]

En daar zijn weer standaarden voor, te weten 70% van het gemiddelde loon in de loopbaan. Of dat correct is, is een tweede (het verschilt flink per persoon), maar rond je AOW-datum zijn de kinderen doorgaans uit huis en omdat mensen minder mobiel zijn, wordt er vaak ook minder gereisd. De uitgaven nemend statistisch gezien ook steeds verder af over tijd om die reden.

[JURIST]

eamelink schreef op maandag 13 juli 2026 @ 10:40:
[...]

Nochtans zijn de meeste definities die gebruikt worden best prima:


[...]


[...]


Heldere definities: Je hebt een pensioengat als je minder pensioen krijgt dan je nodig hebt of zou willen voor je gewenste levensstijl.

Niet alle definities zijn geweldig. Zwakker voorbeeld van FNV:


[...]


Hier is 'te weinig' echt wel ondergespecificeerd


[...]

Dit klopt dus gewoon niet. Er is bij de meeste partijen echt wel meer nuance dan jij suggereert

Dat is wel zo, maar de stilzwijgende aanname dat je altijd 70% van je salaris nodig zou hebben om je levensstijl voort te zetten is echt generaliserend en m.i. onzinnig.

De meeste mensen hier zouden veel te veel opbouwen. Het hangt gewoon van je bestedingspatroon en je vermogenspositie af. Waarom zou ik bij wijzd van spreken nog 50% moeten sparen na pensioenleeftijd? Het gaat weer uit van dat mensen hun inkomen doorgaans maandelijks/jaarlijks vrijwel helemaal onsumeren.

[Krisp]

Voor een specifieke situatie is dat onzinnig, maar voor generieke onderzoeksdoeleinden snap ik dat uitgangspunt wel. En voor een samenleving die doorgaans hun inkomen goeddeels op maakt, is 70% ook niet verkeerd. Voor deze groep is dat te hoog, maar die stoppen toch eerder en dan bouw je helemaal geen 70% op.

Oh, en vergeet de ouderenkorting niet, net als dat je geen AOW-premie (meer) betaalt. Het verschil tussen bruto en netto is voor ouderen doorgaans een stuk kleiner, zeker aan de onderkant.

[ Voor 22% gewijzigd door Krisp op 13-07-2026 11:30 ]

[eamelink]

Nogal veel zeuren om het zeuren hier. Categorietje bodybuilder die gaat lopen zeuren over de definitie van BMI.

[assje]

Krisp schreef op maandag 13 juli 2026 @ 11:22:
Voor een specifieke situatie is dat onzinnig, maar voor generieke onderzoeksdoeleinden snap ik dat uitgangspunt wel. En voor een samenleving die doorgaans hun inkomen goeddeels op maakt, is 70% ook niet verkeerd. Voor deze groep is dat te hoog, maar die stoppen toch eerder en dan bouw je helemaal geen 70% op.
onderkant.

Alleen al het verschil tussen huurwoning v.s. al dan niet afgeloste koopwoning maakt dat een vast percentage onzinnig is.

[assje]

eamelink schreef op maandag 13 juli 2026 @ 11:39:
Nogal veel zeuren om het zeuren hier. Categorietje bodybuilder die gaat lopen zeuren over de definitie van BMI.

Dat is een heel slecht voorbeeld wat mij betreft aangezien BMI nu ook juist een totaal onzinnige metric is.

[Rubbergrover1]

eamelink schreef op maandag 13 juli 2026 @ 10:40:
[...]

Nochtans zijn de meeste definities die gebruikt worden best prima:

Dat je in je reactie al met totaal verschillende definities aankomt, geeft toch juist aan dat het nietszeggend is? Aangezien je op basis van alleen de term niet weet wat bedoeld wordt.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:42:
[...]

Ja en dan ga je verhuizen omdat je de eigen situatie dan kan verbeteren en niet voor de lol, zoals ikzelf ook al schreef.

Maar dat heeft dus weinig te maken met de overweging huren of kopen. Daarom gek dat je dat ineens ter sprake brengt, als het niet echt on topic is.

Ik ken letterlijk niemand in mijn brede kennisen- en vriendenkring die gaat huren voor de lol. Dat is - hier - bijna altijd een kwestie van niet kunnen kopen (om wat voor reden dan ook).

Welke leeftijd heeft je brede kennissen- en vriendenkring en in welke levensfase zitten ze? Want dat is natuurlijk een belangrijk aspect. Als ik kijk naar de mensen in de pensioenleeftijd die ik ken, dan zijn er best veel mensen die wel zouden willen huren. Maar dat, bij gebrek aan fatsoenlijk huuraanbod, niet kunnen.

Wij wonen ook prima zoals we nu wonen. Maar als wij 'later' andere woonwensen hebben, dan denk ik dat de kans heel groot is dat we dat doen omdat we wat ouder worden en om wat "makkelijker" en zorgelozer te kunnen wonen. Bv van de eigen gezinswoning, waarbij je alles zelf moet regelen en het onderhoud steeds meer wordt, naar een huurappartement waarbij je over al die dingen niet na hoeft te denken. Die huur zouden we probleemloos voor de rest van ons leven kunnen betalen uit de verkoopopbrengst van onze huidige woning. Dat vind ik ook juist een vorm van financiële onafhankelijkheid, dat je zulke keuzes kunt maken.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 12:13:
1. Welke leeftijd heeft je brede kennissen- en vriendenkring
2. en in welke levensfase zitten ze?
3. Maar als wij 'later' andere woonwensen hebben, dan denk ik dat de kans heel groot is dat we dat doen omdat we wat ouder worden en om wat "makkelijker" en zorgelozer te kunnen wonen.

1. +30
2. heel uiteenlopend: van nog zoekend naar gepaste job over FIRE tot wettelijke pensioenleeftijd (overschreden).
3. Idem. Maar "ik" ga dan uit van kopen en niet van huren en vooral daar ben ik nu al mee bezig en niet pas later. En ook in een koopappartement kan je alles ovverlaten aan derden om van alle klusjes ontzorgd te worden. En je ben nog meer onafhankelijk want niet langer afhankelijk van wat de eigenaar wil (en hier komen de verschillen tussen NL en BE weer naar voor, wanneer je als huurder meer rechten hebt dan de eigenaar van de woning is dat een ander uitgangspunt dan wanneer de rechten evenrediger verdeeld zijn). Financieel zou ik de huur ook kunnen betalen dus dat is het punt niet. Het punt is waarschijnlijk een andere mentaliteit op dat vlak: ik vind huur geld over de balk gooien ten voordele van een ander. Dan hou ik het liever zelf bij en gun ik de eigendomsrechten liever aan mijn nabestaanden dan aan een voor mij onbekende.

Dat er op vlak van kopen/huren een verschil is tussen NL en BE gaf ik eerder al aan.
In BE is er niet echt een probleem om iets (degelijks) te huren (noch te kopen).
Het hangt er dus volledig vanaf wat je zelf wil

[ Voor 74% gewijzigd door IvoB2 op 13-07-2026 12:27 ]

[Tommie12]

@IvoB2

De huurmarkt is in België ook nogal divers. Er zijn locaties waar je keuze hebt, en ook iets degelijk kan vinden voor redelijke prijzen. Maar ga eens kijken in centrum Brussel of Leuven, en het is echt moeilijk, bijna vergelijkbaar met Nederland.

Ik ken wel wat mensen (op het werk) die heel bewust kiezen voor huren en niet kopen omdat ze toch om de zo veel jaar van stad en land wisselen. Er zijn tal van redenen om daar voor te kiezen, en geld is niet altijd het belangrijkst. Trouwens, de berekening dat uiteindelijk kopen goedkoper uit komt dan huren is ook niet meer vanzelfsprekend. Als je je eigen inleg goed belegt en daar van af kan blijven, dan is die rekening niet zo uitgesproken omdat ook grotere werken en renovaties bij de eigenaar liggen.

De redenen om te kopen voor mij zijn veelal de zekerheid. Niemand kan mij er uit zetten, en als ik vind dat de keuken nieuw moet, dan doe ik dat (en betaal ik het uiteraard)...

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 12:38:
@IvoB2
als ik vind dat de keuken nieuw moet, dan doe ik dat (en betaal ik het uiteraard)...

Er zijn ook mensen die dat soort zaken dus juist een hoop gedoe vinden. En het gebrek aan zorgen over dat soort zaken juist een (extra) reden vinden om te huren.

Even een heel flauw voorbeeld, de kozijnen van onze woning moesten laatst geschilderd worden. Het vooruitzicht van het hele gedoe van schilders uitzoeken en offertes opvragen (welke schilders? wat is een redelijke offerte? etc.), daar werd ik niet vrolijk van. Gelukkig hebben we met ons huizenblok een groepsapp en stelde iemand voor om met een aantal buren samen een schilder in te huren. Het gaf een ontzettende opluchting dat wij dat niet allemaal zouden hoeven uit te zoeken en te regelen.

Dus ja, je kunt een hoop uitbesteden en laten doen, maar dan moet je vaak eerst toch nog een hoop regelen.

[IvoB2]

Tommie12 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 12:38:
@IvoB2

De huurmarkt is in België ook nogal divers. Er zijn locaties waar je keuze hebt, en ook iets degelijk kan vinden voor redelijke prijzen. Maar ga eens kijken in centrum Brussel of Leuven, en het is echt moeilijk, bijna vergelijkbaar met Nederland.

Ik ken wel wat mensen (op het werk) die heel bewust kiezen voor huren en niet kopen omdat ze toch om de zo veel jaar van stad en land wisselen. Er zijn tal van redenen om daar voor te kiezen, en geld is niet altijd het belangrijkst. Trouwens, de berekening dat uiteindelijk kopen goedkoper uit komt dan huren is ook niet meer vanzelfsprekend. Als je je eigen inleg goed belegt en daar van af kan blijven, dan is die rekening niet zo uitgesproken omdat ook grotere werken en renovaties bij de eigenaar liggen.

De redenen om te kopen voor mij zijn veelal de zekerheid. Niemand kan mij er uit zetten, en als ik vind dat de keuken nieuw moet, dan doe ik dat (en betaal ik het uiteraard)...

Mee eens. Maar eenmaal FO (nog altijd het uitgangspunt van dit topic) ben je niet meer verplicht om waar dan ook te gaan wonen. Integendeel je kan - als spreiding voor je portefeuille - dan juist proberen relatief goedkoop in te kopen (zoals ik bv. jaren geleden dicht bij de EU-wijk van BXL deed om aan expats te verhuren) om dan "duur" te verhuren.
Het is maar wat je uitgangspunt/positie is.
Waar ik nu heb ingekocht is het wel de bedoeling dat ik daar later eventueel kan gaan wonen. Dat zijn dan weer andere criteria die van toepassing zijn. De huur moet dan alleen de kosten (van bv. de hypotheek) indekken. Grote onderhoudskosten zijn er de eerste tien jaar in een nieuwbouw sowieso niet.

[eamelink]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 12:13:
Dat je in je reactie al met totaal verschillende definities aankomt, geeft toch juist aan dat het nietszeggend is? Aangezien je op basis van alleen de term niet weet wat bedoeld wordt.

Als je dit 'totaal verschillende definities' noemt en met deze definities niet weet wat er met pensioengat bedoeld wordt, is het niet best gesteld met je taalvaardigheid

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:11:
[...]

Er zijn ook mensen die dat soort zaken dus juist een hoop gedoe vinden. En het gebrek aan zorgen over dat soort zaken juist een (extra) reden vinden om te huren.

Wanneer jij in een van mijn huurpanden een nieuwe keuken naar eigen smaak wil zal je die toch zelf mogen betalen hoor. Eveneens wanneer de keuken stuk is door jouw nalatigheid en/of huurschade. Dat is dan eveneens jouw zorg als huurder en niet de mijne als eigenaar.
De technische ouderdom voor een keuken is in België een 15-20 jaar. Zolang hou ik een huurpand sowieso niet bij want ik wil de overwaarde al veel vroeger cashen.

En voor de rest vooral een verschil in mentaliteit.
Het uitzoeken van een gepaste offerte voor schilderwerk vind ik bv. al geen gedoe maar eerder een symptoom van een vergevorderd first world problem als je daar al stress van krijgt en liever aan anderen overlaat. Ik vind het juist weer een voordeel dat ik - vooral in de eigen woning - kan bepalen wie wat en tegen welke prijs komt doen en niet dat een ander dat voor mij gaat bepalen/regelen. Gaat, mijn mening, net volledig tegen de onafhankelijkheidsgedachte in.

En dan nog, als eigenaar van mijn huidige woning heb ik tijdens de renovatie al voor raamkozijnen (en A+++ beglazing) gekozen die nooit of te nimmer nog schilderwerk nodig hebben. Ook het voorrecht van de eigenaar.

[ Voor 22% gewijzigd door IvoB2 op 13-07-2026 13:27 ]

[Maahes]

Mijn voorkeur is juist om te huren. Ik houd consumptie (zoals wonen) liever gescheiden van vermogen. Ik heb ook een voorkeur voor liquide vermogen en kan de portfolio allocatie ook precies tunen. De hefboom van de hypotheek heb ik niet nodig. Met een SR van ruim 50% bouw ik snel genoeg op.

Maar helaas wordt dat fiscaal zo ongunstig gemaakt dat ik nu desondanks toch op zoek ben naar een koopwoning. Nog een nadeel is dat ik relatief duur moet inkopen. De verhouding tussen huur en koopprijzen is nog nooit zo in het voordeel geweest van huren als dat het tegenwoordig is. Koopprijs is doorgaans 40 tot 50 keer de jaarhuur. De box 3 belasting gaat echter zo hoog worden dat het in mijn persoonlijke situatie toch een betere keuze is.

[Valorian]

Maahes schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:33:
Mijn voorkeur is juist om te huren. Ik houd consumptie (zoals wonen) liever gescheiden van vermogen. Ik heb ook een voorkeur voor liquide vermogen en kan de portfolio allocatie ook precies tunen. De hefboom van de hypotheek heb ik niet nodig. Met een SR van ruim 50% bouw ik snel genoeg op.

Maar helaas wordt dat fiscaal zo ongunstig gemaakt dat ik nu desondanks toch op zoek ben naar een koopwoning. Nog een nadeel is dat ik relatief duur moet inkopen. De verhouding tussen huur en koopprijzen is nog nooit zo in het voordeel geweest van huren als dat het tegenwoordig is. Koopprijs is doorgaans 40 tot 50 keer de jaarhuur. De box 3 belasting gaat echter zo hoog worden dat het in mijn persoonlijke situatie toch een betere keuze is.

Waar is dit? In een groot deel van Nederland is de huurmarkt volledig naar de knoppen omdat veel verhuurders massaal hun huizen hebben gedumpt op de koopmarkt. Dat geeft óp die koopmarkt een druppel op de gloeiende plaat, maar op de huurmarkt een heel fors tekort. Een gemiddeld huis in Utrecht kost 500K. En zo'n gemiddeld huis kan je niet anno 2026 niet meer huren voor < 2000 euro. Dus die verhouding zal eerder rond de 20x zitten dan 40-50x.

Op andere plaatsen in NL is het vast anders, maar daar waar de huren aanzienlijk lager zijn zijn de koopprijzen dat normaliter ook, dus ben benieuwd in welke regio je die 40-50 verhouding dan gaat vinden ;)

Enige optie is nog middenhuur nieuwbouw. Ja, áls je daar tussen kan komen kan het zeker interessant zijn. Maar ook daar kan ik mij niet echt voorstellen dat je een verhouding van 40-50x jaarhuur hebt tusssen koop- en huurwoning van dezelfde klasse.

[ Voor 10% gewijzigd door Valorian op 13-07-2026 13:44 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:14:
[...]

Mee eens. Maar eenmaal FO (nog altijd het uitgangspunt van dit topic) ben je niet meer verplicht om waar dan ook te gaan wonen. Integendeel je kan - als spreiding voor je portefeuille - dan juist proberen relatief goedkoop in te kopen (zoals ik bv. jaren geleden dicht bij de EU-wijk van BXL deed om aan expats te verhuren) om dan "duur" te verhuren.
Het is maar wat je uitgangspunt/positie is.
Waar ik nu heb ingekocht is het wel de bedoeling dat ik daar later eventueel kan gaan wonen. Dat zijn dan weer andere criteria die van toepassing zijn. De huur moet dan alleen de kosten (van bv. de hypotheek) indekken. Grote onderhoudskosten zijn er de eerste tien jaar in een nieuwbouw sowieso niet.

Tenzij je een huurder hebt die de boel af breekt, en veel meer schade veroorzaakt dan de waarde van de waarborg...

En dat goedkoop inkopen om duur te verhuren is nogal in tegenspraak met 'nieuwbouw'. Nieuwbouw in Brussel (en elders) is gewoon duur, en zonder grote eigen inleg zal de huur de hypotheek niet betalen. Goedkope panden zijn panden met veel werk, of die een totale renovatie vereisen.

Ik wil ook niet verhuren, te veel gedoe. Ik wil voor het beleggen van mijn geld gewoon geen werk er bij.

[IvoB2]

Tommie12 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 14:01:
[...]

Tenzij je een huurder hebt die de boel af breekt, en veel meer schade veroorzaakt dan de waarde van de waarborg...

En dat goedkoop inkopen om duur te verhuren is nogal in tegenspraak met 'nieuwbouw'. Nieuwbouw in Brussel (en elders) is gewoon duur, en zonder grote eigen inleg zal de huur de hypotheek niet betalen. Goedkope panden zijn panden met veel werk, of die een totale renovatie vereisen.

Ik wil ook niet verhuren, te veel gedoe. Ik wil voor het beleggen van mijn geld gewoon geen werk er bij.

Tja, de huurder screen je natuurlijk zelf of laat je screenen en is - mijn ervaring - niet zo'n probleem in het "hogere" huursegment (en ja ik weet ook dat bepaalde "linkse" partijen daar moeilijk over doen maar de praktijk is nog iets anders dan politieke correctheid en sociaal verhuur laat ik met plezier aan de overheden over). Over al die jaren heen nog nooit noemenswaardige problemen gehad.

Ik had het ook niet over goedkoop inkopen maar over relatief goedkoop inkopen (duurder kunnen verkopen dan je inkocht en dat vraagt idd wat "werk en verworen inzichten" maar er is dan ook maar weinig dat als manna gewoon uit de hemel komt vallen, zeker FO niet).
En het pand in BXL kocht ik gewoon op basis van een bulletkrediet waar de rente meer dan gefinancierd door de huurinkomsten werd en het kapitaal kon afgelost worden door de verkoop en overwaarde grotendeels in mijn eigen portefeuille verdween.

Ik zeg ook niet dat wie dan ook moet verhuren (of wat dan ook moet doen).
En wat voor de een "veel gedoe" is dat is voor een ander blijkbaar gewoon een leuke bezigheid.
Ieder zijn eigen weg naar FI(RE).

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:11:
[...]

Er zijn ook mensen die dat soort zaken dus juist een hoop gedoe vinden. En het gebrek aan zorgen over dat soort zaken juist een (extra) reden vinden om te huren.

Even een heel flauw voorbeeld, de kozijnen van onze woning moesten laatst geschilderd worden. Het vooruitzicht van het hele gedoe van schilders uitzoeken en offertes opvragen (welke schilders? wat is een redelijke offerte? etc.), daar werd ik niet vrolijk van. Gelukkig hebben we met ons huizenblok een groepsapp en stelde iemand voor om met een aantal buren samen een schilder in te huren. Het gaf een ontzettende opluchting dat wij dat niet allemaal zouden hoeven uit te zoeken en te regelen.

Dus ja, je kunt een hoop uitbesteden en laten doen, maar dan moet je vaak eerst toch nog een hoop regelen.

Ja, het onderhoud aan je eigen woning is gedoe, en kost geld, soms veel geld. Maar met een huurbaas er tussen die soms geen zin heeft om te betalen voor wat versleten is...

[Maahes]

Valorian schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:42:
[...]

Waar is dit? In een groot deel van Nederland is de huurmarkt volledig naar de knoppen omdat veel verhuurders massaal hun huizen hebben gedumpt op de koopmarkt. Dat geeft óp die koopmarkt een druppel op de gloeiende plaat, maar op de huurmarkt een heel fors tekort. Een gemiddeld huis in Utrecht kost 500K. En zo'n gemiddeld huis kan je niet anno 2026 niet meer huren voor < 2000 euro. Dus die verhouding zal eerder rond de 20x zitten dan 40-50x.

Op andere plaatsen in NL is het vast anders, maar daar waar de huren aanzienlijk lager zijn zijn de koopprijzen dat normaliter ook, dus ben benieuwd in welke regio je die 40-50 verhouding dan gaat vinden ;)

Enige optie is nog middenhuur nieuwbouw. Ja, áls je daar tussen kan komen kan het zeker interessant zijn. Maar ook daar kan ik mij niet echt voorstellen dat je een verhouding van 40-50x jaarhuur hebt tusssen koop- en huurwoning van dezelfde klasse.

De hoge PE ratio kun je vooral vinden in de randstad op centrale locaties en relatief nieuwe gebouwen. De hogere toekomstige huren zijn daar denk ik gewoonweg al ingeprijsd in de marktprijs nu.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:19:
[...]

Wanneer jij in een van mijn huurpanden een nieuwe keuken naar eigen smaak wil zal je die toch zelf mogen betalen hoor.

Maar er zijn zat mensen die dat totaal niet boeit. Die gewoon een keuken willen om in te koken en een badkamer om te douchen. En voor wie het niet uitmaakt of dat de laatste VT wonen stijl is of de look van 10 of 20 jaar geleden of gewoon een neutrale "woningbouw" stijl.

En voor de rest vooral een verschil in mentaliteit.

Ja!! Dat is precies wat ik aangeef. Het gaat bij een hoop mensen niet om wat op de duur van je leven het voordeligste uitpakt. Het gaat om wat bij jouw levensstijl past. Voor de een zal dat kopen zijn, voor de ander zal het huren zijn.

[TheDudez]

Heeft iemand ervaring met een beleggings bv? Je kan een agio gebruik om het geld er weer uit te halen wat je prive inlegt. Zonder daar belasting over te betalen. Je moet dan wel naar de notaris. Maar wat nou als je elke maand een x bedrag over maakt van prive naar de BV? Moet je dan voor elke bedrag naar de notaris?

[Tommie12]

TheDudez schreef op maandag 13 juli 2026 @ 16:42:
Heeft iemand ervaring met een beleggings bv? Je kan een agio gebruik om het geld er weer uit te halen wat je prive inlegt. Zonder daar belasting over te betalen. Je moet dan wel naar de notaris. Maar wat nou als je elke maand een x bedrag over maakt van prive naar de BV? Moet je dan voor elke bedrag naar de notaris?

Als het over 100k gaat: niet doen, kosten zijn te hoog.

Als je een paar mio te beleggen hebt, boek dan even een consultatie bij de notaris, iedere situatie is anders en zoiets vereist maatwerk.

[rube]

Tommie12 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 16:45:
[...]
Als het over 100k gaat: niet doen, kosten zijn te hoog.
Als je een paar mio te beleggen hebt, boek dan even een consultatie bij de notaris, iedere situatie is anders en zoiets vereist maatwerk.

Ik denk eerst overleg met een fiscalist, vervolgens eventueel bij de notaris correct laten uitvoeren.
Ook voor @TheDudez. Ik heb er (nog) geen ervaring mee. Maar zie ook de recente discussie in dit topic. Vermogensrendementheffing 2.0 deel 2

[Pr088]

Pannencouque schreef op maandag 13 juli 2026 @ 09:23:
[...]

Daar heb je zeker een punt.


[...]

Dat zeg ik twee posts later dus ook. Dus wat dat betreft is het goed dat het er is. Maar voor mijzelf had ik het best anders willen zien.

Snap ik, maar er moeten ook mensen het systeem dragen. Ik kan ook prima zonder een zorgverzekering qua gezondheid. Maar ik betaal indirect ook voor mijn vader die een chronische progressieve ziekte heeft.

[Fr33z]

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 18:50:
[...]

Snap ik, maar er moeten ook mensen het systeem dragen. Ik kan ook prima zonder een zorgverzekering qua gezondheid. Maar ik betaal indirect ook voor mijn vader die een chronische progressieve ziekte heeft.

op dit moment.... wil niet te donker zijn maar de meeste mensen zijn gezond tot ze het ineens niet meer zijn. Natuurlijk fijn dat er genoeg mensen zijn die niet acite noodzaak aan de zorgverzekering hebben en deze toch betalen, mooi en belangrijk stukje solodariteit.

[Pr088]

Maahes schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:33:
Mijn voorkeur is juist om te huren. Ik houd consumptie (zoals wonen) liever gescheiden van vermogen. Ik heb ook een voorkeur voor liquide vermogen en kan de portfolio allocatie ook precies tunen. De hefboom van de hypotheek heb ik niet nodig. Met een SR van ruim 50% bouw ik snel genoeg op.

Maar helaas wordt dat fiscaal zo ongunstig gemaakt dat ik nu desondanks toch op zoek ben naar een koopwoning. Nog een nadeel is dat ik relatief duur moet inkopen. De verhouding tussen huur en koopprijzen is nog nooit zo in het voordeel geweest van huren als dat het tegenwoordig is. Koopprijs is doorgaans 40 tot 50 keer de jaarhuur. De box 3 belasting gaat echter zo hoog worden dat het in mijn persoonlijke situatie toch een betere keuze is.

Zou je dan niet een deel gaan pensioenbeleggen? Met onbenutte jaarruimte stapelen van de afgelopen jaren kun je toch een stuk belastingvrij inleggen en aftrekken in box-1. En als je al meerdere tonnen belegt, dan kijken naar een beleg BV (box-2)?

[Pr088]

Fr33z schreef op maandag 13 juli 2026 @ 19:03:
[...]

op dit moment.... wil niet te donker zijn maar de meeste mensen zijn gezond tot ze het ineens niet meer zijn. Natuurlijk fijn dat er genoeg mensen zijn die niet acite noodzaak aan de zorgverzekering hebben en deze toch betalen, mooi en belangrijk stukje solodariteit.

Ik kan ook ineens 'omvallen'. Maar ik bedoel te zeggen dat er netto-betalers en netto-ontvangers zijn, in elk collectief systeem. Anders werkt het niet. Pensioenen, zorgverzekeringen, verzekeringen, kerken...

[Maahes]

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 19:03:
[...]

Zou je dan niet een deel gaan pensioenbeleggen? Met onbenutte jaarruimte stapelen van de afgelopen jaren kun je toch een stuk belastingvrij inleggen en aftrekken in box-1. En als je al meerdere tonnen belegt, dan kijken naar een beleg BV (box-2)?

Pijler 3 heb ik al volledig opgevuld. Box 2 is een mogelijkheid inderdaad.

[TheDudez]

rube schreef op maandag 13 juli 2026 @ 17:08:
[...]

Ik denk eerst overleg met een fiscalist, vervolgens eventueel bij de notaris correct laten uitvoeren.
Ook voor @TheDudez. Ik heb er (nog) geen ervaring mee. Maar zie ook de recente discussie in dit topic. Vermogensrendementheffing 2.0 deel 2

Ben een plan voor mij zelf aan het maken wat te doen bij bedrag x. en bij bedrag x2 Ik wil gewoon weten welke opties ik heb. Ik heb geen miljoenen. Dit geeft rust voor mij vandaar.

[psychodude]

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 19:05:
[...]

Ik kan ook ineens 'omvallen'. Maar ik bedoel te zeggen dat er netto-betalers en netto-ontvangers zijn, in elk collectief systeem. Anders werkt het niet. Pensioenen, zorgverzekeringen, verzekeringen, kerken...

Bij zorgverzekeringen ligt de situatie vaak toch wat anders dan bij bijvoorbeeld pensioenen of verzekeringen anderszins.

In het geval van pensioenen, zijn de netto-betalers mensen die vroeg overlijden, de netto-ontvangers de mensen die lang in leven blijven. Bij verzekeringen zijn de netto-betalers, mensen die mogelijk überhaupt een bepaalde verzekering eigenlijk niet nodig hebben, maar het voor netto-ontvangers betaalbaar houden.

In het geval van zorgverzekeringen is het zo dat de zorgkosten voor een veel groter deel van de populatie op een gegeven moment op komt te lopen. Dit is gewoon veel meer levensfase gebonden. Niet per se leeftijd gebonden. Eerder sterftedatum - x jaar gebonden. Een soort continu verloop waarin binnen het leven mensen verplaatsen van netto-betaler, naar netto-ontvanger.

Voor een groot deel betaal je zorgverzekering dan ook overwegend om dit systeem in stand te kunnen houden, om er later ook zelf baat van te kunnen hebben.

Valorian schreef op maandag 13 juli 2026 @ 13:42:
[...]

Waar is dit? In een groot deel van Nederland is de huurmarkt volledig naar de knoppen omdat veel verhuurders massaal hun huizen hebben gedumpt op de koopmarkt. Dat geeft óp die koopmarkt een druppel op de gloeiende plaat, maar op de huurmarkt een heel fors tekort. Een gemiddeld huis in Utrecht kost 500K. En zo'n gemiddeld huis kan je niet anno 2026 niet meer huren voor < 2000 euro. Dus die verhouding zal eerder rond de 20x zitten dan 40-50x.

Op andere plaatsen in NL is het vast anders, maar daar waar de huren aanzienlijk lager zijn zijn de koopprijzen dat normaliter ook, dus ben benieuwd in welke regio je die 40-50 verhouding dan gaat vinden ;)

Enige optie is nog middenhuur nieuwbouw. Ja, áls je daar tussen kan komen kan het zeker interessant zijn. Maar ook daar kan ik mij niet echt voorstellen dat je een verhouding van 40-50x jaarhuur hebt tusssen koop- en huurwoning van dezelfde klasse.

Het zal hier niet om een gemiddelde situatie gaan. Maar de verhouding 40 - 50x is zeker niet onmogelijk. Mijn ouders zitten zo ook bijvoorbeeld. Ooit sociale woningbouw gestart toen ze jong waren, wonen hier inmiddels al zo'n 40 jaar.

Die huurlasten zijn dusdanig laag, de stap naar koop verdient zich hierin gewoon niet tot nauwelijks terug. De extra belastingen + rente zorgen financieel voor een terugverdientijd van meerdere decennia bij afsluiten van een hypotheek tegen actuele rentestand.

Vermogensopbouw zouden ze daarnaast enkel overhevelen van een liquide vorm van vermogen naar een niet-liquide vorm van vermogen.

TheDudez schreef op maandag 13 juli 2026 @ 16:42:
Heeft iemand ervaring met een beleggings bv? Je kan een agio gebruik om het geld er weer uit te halen wat je prive inlegt. Zonder daar belasting over te betalen. Je moet dan wel naar de notaris. Maar wat nou als je elke maand een x bedrag over maakt van prive naar de BV? Moet je dan voor elke bedrag naar de notaris?

Je krijgt bij een BV te maken met additionele lasten en verplichtingen. Houdt rekening met al snel circa 3.000 - 5.000 euro extra het eerste jaar, door o.a. de bijkomende notariskosten. Maar daarnaast ook de verdere accountancy fees, administratielasten, etc. En daarna periodiek circa 2.000 - 4000 euro op jaarbasis voor de langere termijn.

Een BV wordt financieel gezien pas interessant op het moment dat je meer significante bedragen aan winst verkrijgt.

De ene BV situatie is de andere niet, er zit namelijk ook gewoon een stukje persoonlijke smaak in. Maar je moet toch al snel een aanzienlijke winst maken, wil het de uitgaven, maar vooral ook de administratieve lasten, zinvol maken.

[edozat1]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 09:12:
[...]


Bij zorgverzekeringen ligt de situatie vaak toch wat anders dan bij bijvoorbeeld pensioenen of verzekeringen anderszins.

In het geval van pensioenen, zijn de netto-betalers mensen die vroeg overlijden, de netto-ontvangers de mensen die lang in leven blijven. Bij verzekeringen zijn de netto-betalers, mensen die mogelijk überhaupt een bepaalde verzekering eigenlijk niet nodig hebben, maar het voor netto-ontvangers betaalbaar houden.

In het geval van zorgverzekeringen is het zo dat de zorgkosten voor een veel groter deel van de populatie op een gegeven moment op komt te lopen. Dit is gewoon veel meer levensfase gebonden. Niet per se leeftijd gebonden. Eerder sterftedatum - x jaar gebonden. Een soort continu verloop waarin binnen het leven mensen verplaatsen van netto-betaler, naar netto-ontvanger.

Voor een groot deel betaal je zorgverzekering dan ook overwegend om dit systeem in stand te kunnen houden, om er later ook zelf baat van te kunnen hebben.

Het is evident dat er verschillen zijn tussen een pensioen en zorgverzekering. Waar het hier om ging is dat er ook gelijkenissen zijn, namelijk dat het beide collectieve voorzieningen zijn. En die zijn essentieel in ons systeem. Daardoor hoeven we allemaal geen pensioen op te bouwen alsof we 100 worden en hoeven we geen geld te reserveren voor een heupoperatie, een chemokuur én een nieuwe hartklep.

[ Voor 31% gewijzigd door edozat1 op 14-07-2026 09:33 ]

[ewrz]

TheDudez schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 07:40:
[...]

Ben een plan voor mij zelf aan het maken wat te doen bij bedrag x. en bij bedrag x2 Ik wil gewoon weten welke opties ik heb. Ik heb geen miljoenen. Dit geeft rust voor mij vandaar.

Zoals hierboven gezegd, enkele duizenden per jaar aan kosten die je moet goed maken. Heb er wat onderzoek naar gedaan en de meeste fiscalisten adviseren het te overwegen vanaf zo'n €200.000 liquide. Overigens is het een stuk moeilijker om het opgebouwde vermogen weer uit de BV te krijgen als je wil gaan emigreren (met name buiten de EU) omdat je dan met een conserverende aanslag te maken krijgt.

[Mirved]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 09:12:
[...]


Je krijgt bij een BV te maken met additionele lasten en verplichtingen. Houdt rekening met al snel circa 3.000 - 5.000 euro extra het eerste jaar, door o.a. de bijkomende notariskosten. Maar daarnaast ook de verdere accountancy fees, administratielasten, etc. En daarna periodiek circa 2.000 - 4000 euro op jaarbasis voor de langere termijn.

Een BV wordt financieel gezien pas interessant op het moment dat je meer significante bedragen aan winst verkrijgt.

De ene BV situatie is de andere niet, er zit namelijk ook gewoon een stukje persoonlijke smaak in. Maar je moet toch al snel een aanzienlijke winst maken, wil het de uitgaven, maar vooral ook de administratieve lasten, zinvol maken.

Omdat ik zelf actief ben geweest in de accountancy denk ik er misschien te makkelijk over. Maar volgens mij kan je makkelijk zelf die aangifte doen van een beleggings bv'tje en de accountantskosten besparen. Dan is het oprichten van de BV 500 euro. Misschien het eerste jaar dat je iemand moet vragen voor hulp om je te laten zien hoe het moet. Maar daarna is het echt niet zo ingewikkeld naar mijn mening.

[rube]

ewrz schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 10:48:
[...]
Overigens is het een stuk moeilijker om het opgebouwde vermogen weer uit de BV te krijgen als je wil gaan emigreren (met name buiten de EU) omdat je dan met een conserverende aanslag te maken krijgt.

Zover ik het het begrijp is het niet echt moeilijk, maar je moet "afrekenen" tegen een hoger tarief dan dat je mogelijk zou kunnen doen als je niet emigreert.
Dat gaat dan natuurlijk alleen over de winsten die je hebt opgebouwd, niet over het bedrag dat je hebt ingebracht (agio).

[eamelink]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 09:12:
Je krijgt bij een BV te maken met additionele lasten en verplichtingen. Houdt rekening met al snel circa 3.000 - 5.000 euro extra het eerste jaar, door o.a. de bijkomende notariskosten. Maar daarnaast ook de verdere accountancy fees, administratielasten, etc. En daarna periodiek circa 2.000 - 4000 euro op jaarbasis voor de langere termijn.

Dat vind ik wel aan de hoge kant hoor. Ik betaal (voor een houdster BV) 250 euro bankkosten per jaar, BTW-aangifte doe ik zelf, en een (bevriend, moet ik erbij zeggen) boekhoudkantoor verwerkt de administratie, maakt een jaarrekening, publicatiebalans en doet aangifte vennootschapsbelasting. Krappe drie uur werk voor ze à 75 euro (komend jaar 80 ). Verder e-Herkenning nodig, maar dat krijg je weer terug van de RVO. Alles bij elkaar kost het mij dus minder dan 500 euro per jaar.

Zo'n goedkope boekhouder vinden buiten je netwerk lijkt me niet haalbaar, maar er eentje vinden die de jaarlijkse rompslomp voor <1000 euro wil doen moet kunnen lijkt me. Het is echt maar een paar uurtjes werk voor ze allemaal op één dag van het jaar.

Als je gaat beleggen heb je nog een LEI nodig van een paar tientjes per jaar en zal de administratie iets meer werk worden, maar ik denk dat je dat voor 90% ook weer gewoon zelf (beter) kan doen.

[ Voor 8% gewijzigd door eamelink op 14-07-2026 11:19 ]

[JURIST]

Mirved schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 10:53:
[...]

Omdat ik zelf actief ben geweest in de accountancy denk ik er misschien te makkelijk over. Maar volgens mij kan je makkelijk zelf die aangifte doen van een beleggings bv'tje en de accountantskosten besparen. Dan is het oprichten van de BV 500 euro. Misschien het eerste jaar dat je iemand moet vragen voor hulp om je te laten zien hoe het moet. Maar daarna is het echt niet zo ingewikkeld naar mijn mening.

Interessant tegengeluid. Ik ga dit ook eens nader bekijken de komende tijd. Ik houd het liever simpel (heb geen heel groot vermogen en geen onderneming), maar de belastingdruk is uiteraard ook relevant.

[Tommie12]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 09:12:
[...]


[...]


Je krijgt bij een BV te maken met additionele lasten en verplichtingen. Houdt rekening met al snel circa 3.000 - 5.000 euro extra het eerste jaar, door o.a. de bijkomende notariskosten. Maar daarnaast ook de verdere accountancy fees, administratielasten, etc. En daarna periodiek circa 2.000 - 4000 euro op jaarbasis voor de langere termijn.

Een BV wordt financieel gezien pas interessant op het moment dat je meer significante bedragen aan winst verkrijgt.

De ene BV situatie is de andere niet, er zit namelijk ook gewoon een stukje persoonlijke smaak in. Maar je moet toch al snel een aanzienlijke winst maken, wil het de uitgaven, maar vooral ook de administratieve lasten, zinvol maken.

Kosten zijn zowat duidelijk, en dat het meer rompslomp is ook.

De vraag is nu, wat zou het aan besparing opleveren op een portfolio van bv 500k, en wat bij 1mio? (gesteld dat je een beleggingsrendement van ca 8% haalt)

Als dat geen 5000€ is, dan vind ik dit geen aantrekkelijke piste bij die bedragen.

[CASNS]

Tommie12 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 11:35:
[...]

Kosten zijn zowat duidelijk, en dat het meer rompslomp is ook.

De vraag is nu, wat zou het aan besparing opleveren op een portfolio van bv 500k, en wat bij 1mio? (gesteld dat je een beleggingsrendement van ca 8% haalt)

Als dat geen 5000€ is, dan vind ik dit geen aantrekkelijke piste bij die bedragen.

Deze tool (https://box3exit.nl/tools#bv)- waarvan ik de maker nietmeer weet, ooit hier wel gepost volgens mij, geeft iets meer inzicht. Voer je jouw parameters in en weet je de jaarlijkse kosten zo laag te houden als de poster een paar reacties hierboven, dan nog ga je pas richting anderhalf decennium positieve resultaten zien van deze stap.

Het kan zijn dat deze tool iets over het hoofd ziet, of dat ik hem niet goed interpreteer (dan hoor ik het graag!) maar dat vind ik wel vrij lang...

[rube]

Tommie12 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 11:35:
[...]
De vraag is nu, wat zou het aan besparing opleveren op een portfolio van bv 500k, en wat bij 1mio? (gesteld dat je een beleggingsrendement van ca 8% haalt)

Als dat geen 5000€ is, dan vind ik dit geen aantrekkelijke piste bij die bedragen.

Voor de huidige box 3 is dat meestal niet voordeliger, voor het voorgestelde systeem wel.
Maar hoeveel exact, dat is niet zo eenvoudig te zeggen. Er zijn een aantal online tools om een indicatie te krijgen, b.v. https://www.cosk.nl/diens...vermogensvergelijker.html

[psychodude]

Mirved schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 10:53:
[...]

Omdat ik zelf actief ben geweest in de accountancy denk ik er misschien te makkelijk over. Maar volgens mij kan je makkelijk zelf die aangifte doen van een beleggings bv'tje en de accountantskosten besparen. Dan is het oprichten van de BV 500 euro. Misschien het eerste jaar dat je iemand moet vragen voor hulp om je te laten zien hoe het moet. Maar daarna is het echt niet zo ingewikkeld naar mijn mening.

Natuurlijk kun je kosten besparen door dit soort dingen te doen, maar dan verplaats je een financiële last naar een administratieve last. Helemaal financieel kom je vaak toch niet naar nul, want een boekhouder wordt vaak vervangen door boekhoudsoftware welk niet gratis is.

Of/wanneer het dit waard is, moet iedereen een eigen mening over hebben. Maar zelf zie ik het als bijzonder weinig interessant om de business case voor een BV rond te krijgen, door zelf meer werk te gaan verrichten. In mijn optiek is de winst uit vermogen dan simpelweg gewoon nog te laag om dit als interessant te beschouwen.

eamelink schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 11:18:
[...]
Zo'n goedkope boekhouder vinden buiten je netwerk lijkt me niet haalbaar, maar er eentje vinden die de jaarlijkse rompslomp voor <1000 euro wil doen moet kunnen lijkt me. Het is echt maar een paar uurtjes werk voor ze allemaal op één dag van het jaar.

Als je gaat beleggen heb je nog een LEI nodig van een paar tientjes per jaar en zal de administratie iets meer werk worden, maar ik denk dat je dat voor 90% ook weer gewoon zelf (beter) kan doen.

Nee, zo goedkoop ga je het buiten je netwerk inderdaad niet vinden 😉. In de praktijk zal de boekhouder je veelal ergens tussen de 1000 - 1500 komen te kosten. Met daarbovenop dus nog een aantal andere zakelijke lasten.

Waarbij om nogmaals te onderstrepen, beknibbelen op deze uitgaven omwille van het rendabel maken van een belegging BV naar mijn idee dus niet echt interessant is. Zaken voor 90% zelf doen, idem dito.

Indien het je hobby is, je er plezier uit haalt. Prima. Maar anders beschouw ik het zelf gewoon als werk. En is het enkel echt interessant indien afgezet tegen gebruikelijk uurtarief, het onder de streep echt iets noemenswaardig oplevert.

[Tommie12]

rube schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 12:10:
[...]

Voor de huidige box 3 is dat meestal niet voordeliger, voor het voorgestelde systeem wel.
Maar hoeveel exact, dat is niet zo eenvoudig te zeggen. Er zijn een aantal online tools om een indicatie te krijgen, b.v. https://www.cosk.nl/diens...vermogensvergelijker.html

Schijnt interessant te worden vanaf 500k. Maar ja, ik ben belg, dus ik hou het simpel.

[psychodude]

rube schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 12:10:
[...]

Voor de huidige box 3 is dat meestal niet voordeliger, voor het voorgestelde systeem wel.
Maar hoeveel exact, dat is niet zo eenvoudig te zeggen. Er zijn een aantal online tools om een indicatie te krijgen, b.v. https://www.cosk.nl/diens...vermogensvergelijker.html

Met het nieuw voorgestelde wordt het inderdaad mogelijk sneller aantrekkelijk. Maar er zijn vooralsnog natuurlijk altijd wat onzekerheidsfactoren welk meespelen. Actueel zo natuurlijk meest relevant de onvrede binnen de eerste kamer. Gaat 2028 daarmee nog wel gehaald worden, is nog even afwachten tot na het zomer recess.

Waarbij nota bene natuurlijk wel de kanttekening is, dat het momenteel redelijk onzeker is hoe lang dit verschil stand gaat blijven houden. Want zodra vermogensaanwas belasting wordt vervangen door winstbelasting, verlies je al weer snel het voordeel van de BV.

Overigens denk ik wel dat de vergelijker in de link wat optimistisch is qua de te verwachten rendementen. 8% benoemd het als conservatief, 10% als normaal. Zelf reken ik meerjarig gemiddeld veel meer richting de 7%. Maar indien je gemakshalve 8% aanhoudt, puur vermogensgroei inzet, met fiscaal parter. Dan zit het kantelpunt waarna met 8% een BV interessanter is, rond de circa 270K ingelegd vermogen.

Met 12% ligt dit rond de 150K, met 10% richting de 200K. Zou je daadwerkelijk 7% kunnen invullen, zal dit kantelpunt geëxtrapoleerd dus ergens rond de 320 ~ 350K komen te vallen.

En als gezegd, ga je van aanwas belasting naar winstbelasting (verwachting 5 jaar), dan is stel bij een fictief startvermogen 10.000 EUR voor iemand die nieuw begint, 1.000 EUR per maand opzij zet, het break-even punt er zelfs nooit. Een BV kost je op termijn dan simpelweg meer. En BV versus box-3 bij vermogens winstbelasting, komt elkaar op termijn te benaderen. Conform verwachting, komt dit ook enkel gunstig uit voor de BV in de vergelijker door het startvermogen flink op te hogen. Te laten profiteren van de jaren waarin dit niet onderhevig is aan de vermogensaanwas belasting, mits je dus voldoende vermogen hebt om hier optimaal van te profiteren.

[eamelink]

CASNS schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 12:07:
Het kan zijn dat deze tool iets over het hoofd ziet, of dat ik hem niet goed interpreteer (dan hoor ik het graag!) maar dat vind ik wel vrij lang...

De beperking van deze tool is dat hij ervanuit gaat dat winst elkaar jaar gerealiseerd wordt, terwijl hét grote verschil tussen box 2 en box 3 juist is dat je winst kan uitstellen.

Bij nader inzien ben ik hier niet zeker van. Gewoon een onduidelijke tool

[ Voor 8% gewijzigd door eamelink op 14-07-2026 13:34 ]

[eamelink]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 12:51:
Zaken voor 90% zelf doen, idem dito.

Voor box 3 reken je toch ook met het zelf doen van al je administratie? Het is wel gemakkelijk om te zeggen dat je voor box 2 van alles zou uitbesteden die je voor box 3 zelf zou doen en dan concluderen dat het veel te duur is

[G83]

Wat volgens mij mogelijk ook een rol kan spelen is de rol van box3 vermogen bij toeslagen als je wel vermogen hebt maar een beperkt inkomen.

Als je kinderen hebt zal Kinderopvangtoeslag hoger uitvallen en is de vermogensgrens voor kindgebonden budget minder snel bereikt.

Daarnaast heb je mogelijk zorgtoeslag en huurtoeslag waar het effect op kan hebben.

Maar tot het nieuwe belastingplan en meer zekerheid over vernieuwing box3 stelsel zou ik zelf niks aanpassen. De plannen zullen vast nog uitgesteld of gewijzigd worden en ik denk dat na aanpassing box 3 er ook extra aandacht komt voor box 2.

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 09:12:
Het zal hier niet om een gemiddelde situatie gaan. Maar de verhouding 40 - 50x is zeker niet onmogelijk. Mijn ouders zitten zo ook bijvoorbeeld. Ooit sociale woningbouw gestart toen ze jong waren, wonen hier inmiddels al zo'n 40 jaar.

Die huurlasten zijn dusdanig laag, de stap naar koop verdient zich hierin gewoon niet tot nauwelijks terug.

Dan vergelijk je de situatie van al 40 jaar ergens huren met de situatie nú iets kopen. Dat is een beetje appels met peren vergelijken. Hadden ze toen gekocht, dan zouden ze met een aflossingsvrije hypotheek nu een paar honderd euro per maand betalen (gemiddelde woningwaarde was toen ongeveer 66k). En hadden ze een annuitaire hypotheek, dan waren ze nu van die vaste lasten af geweest.

Wat je nu eigenlijk indirect aanstipt, is een van de grote nadelen van huren. Als je een koopwoning hebt, dan kun je zonder grote financiële impact verhuizen naar een andere koopwoning met een vergelijkbare waarde. Bv naar een andere woonplaats, of wat dan ook. De verkoopopbrengst kan dan ongeveer gelijk zijn aan de koopsom. Maar als je 40 jaar in een huurwoning hebt, dan is het niet evident dat je voor het zelfde geld een andere, vergelijkbare, woning kunt huren.

In de laatste levensfase zou ik dat geen probleem vinden. Koopwoning cashen, een zak geld groot genoeg voor de huur van de komende 10-20 jaar (whatever) apart houden en zorgeloos huren. En met een beetje geluk genoeg overhouden om vast wat met warme hand te schenken. Maar er ligt ergens een kantelpunt waar een koopwoning toch wat meer voordelen heeft dan huren.

[IvoB2]

Dat laatste is, toch in België, ook geen probleem bij vastgoed/koopwoning.
Het appartement dat voor ons nu in aanbouw is is bij de notaris beschreven als vruchtgebruik op onze naam en naakte eigendom voor de kinderen.
Huurgeld gaat van je eigen rekening, maand na maand, naar de rekening van een onbekende waar de nabestaanden ook nooit meer iets aan hebben.

En dan nog, indien je al FO bent wat moet je op je "oude dag" dan nog met een extra zak geld doen bij verkoop van eigen woning (buiten er dan weer huur mee afbetalen)?

In België is de huur ook geïndexeerd. De zak geld die je bij verkoop casht is geen garantie om de huur van over 10-20 jaar nog mee te betalen. Je zadelt je op je "oude dag" dan nog eens met een hoop onnodige extra onzekerheden op.

[ Voor 17% gewijzigd door IvoB2 op 14-07-2026 15:10 ]

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:07:
Dat laatste is, toch in België, ook geen probleem bij vastgoed/koopwoning.
Het appartement dat voor ons nu in aanbouw is is bij de notaris beschreven als vruchtgebruik op onze naam en naakte eigendom voor de kinderen.
Huurgeld gaat van je eigen rekening, maand na maand, naar de rekening van een onbekende waar de nabestaanden ook nooit meer iets aan hebben.

Dat zijn in NL fiscaal zeer ongunstige constructies. Bovendien mis je dan de belangrijkste voordelen van huren.

En dan nog, indien je al FO bent wat moet je op je "oude dag" dan nog met een extra zak geld doen bij verkoop van eigen woning (buiten er dan weer huur mee afbetalen)?

Alvast aan je (klein-)kinderen geven? In plaats van wachten tot de erfenis en ze er waarschijnlijk veel minder behoefte aan hebben. En dan ook nog eens flink meer belasting zouden moeten betalen.

[psychodude]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 14:56:
[...]

Dan vergelijk je de situatie van al 40 jaar ergens huren met de situatie nú iets kopen. Dat is een beetje appels met peren vergelijken. Hadden ze toen gekocht, dan zouden ze met een aflossingsvrije hypotheek nu een paar honderd euro per maand betalen (gemiddelde woningwaarde was toen ongeveer 66k). En hadden ze een annuitaire hypotheek, dan waren ze nu van die vaste lasten af geweest.

Niet echt. De situatie is tenslotte nog altijd van toepassing op starters. Aanmerking sociale huur. Niet afdoende middelen voor eigen koop op dit moment. En bij carrière opbouw, gaat het punt waarom koop t.o.v. sociale huur aantrekkelijk is echt niet snel komen.

Gemiddelde woningwaarde was toen laag, maar huurlasten waar natuurlijk ook gewoon laag.

Nu is dat principe nog altijd niet anders. Gemiddeld heb je het daar over iets meer dan 600 EUR in de maand anno 2026 in NL.

Natuurlijk allemaal irrelevant indien je ooit de stap naar middenhuur of vrije sector hebt gemaakt. Maar indien je dus nog ergens goedkoop zit binnen sociale huur, dan is die stap naar koop echt niet zo extreem aantrekkelijk. Vroeger niet, nu niet.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:12:
[...]

Dat zijn in NL fiscaal zeer ongunstige constructies. Bovendien mis je dan de belangrijkste voordelen van huren.

[...]

Alvast aan je (klein-)kinderen geven? In plaats van wachten tot de erfenis en ze er waarschijnlijk veel minder behoefte aan hebben. En dan ook nog eens flink meer belasting zouden moeten betalen.

Zoals ik eerder schreef, ze kregen recent nog een nieuwbouwappartement in naakte eigendom. Wanneer ik het loodje leg doen ze er verder mee wat ze willen (in gaan wonen, verhuren, verkopen en de netto verkoopwaarde + dan bekomen overwaarde (voldoet uiteraard aan locatie, locatie, locatie) cashen.
In Vlaanderen is wat betreft de erfbelasting in rechte lijn roerend en onroerend vermogen fiscaal gescheiden en begint dit voor beide delen vanaf telkens 3% (afzonderlijk opgeteld).
De fiscale truc - in Vlaanderen - is nu net dat wanneer je (als erfgenamen in rechte lijn) de naakte eigendom al bezat (wat hier het geval is) VOOR overlijden van de vruchtgebruiker je bij diens overlijden vrijgesteld bent van erfrechten en andere belasting (voor dat pand/panden waarvan je de naakte eigendom al bezat).

Iedere situatie is ook anders.
Hier hebben de kinderen het NU niet meer nodig. Ze hebben elk minstens één huis op eigen naam (eentje is zelf al jaren FIRE) en een gedegen persoonlijk inkomen.
Ook staat een deel van bedrijfsobligaties al op hun naam (dus eveneens vrij van erfbelasting).
Voor de kleinkinderen staat er al een (studie)fonds klaar beschikbaar vanaf hun 18de (onder bepaalde voorwaarden).

Als Belg ken ik weinig voordelen verbonden aan huren.
Of het zou moeten zijn dat je dan ergens een dak boven het hoofd hebt omdat je zelf niet in staat bent een woning in eigendom te verwerven. Maar dan ben je volgens mij ook niet FO.

[ Voor 12% gewijzigd door IvoB2 op 14-07-2026 15:35 ]

[rube]

IvoB2 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:31:
[...]
Als Belg ken ik weinig voordelen verbonden aan huren.

Vastgoed is inderdaad erg lokaal, regels, beschikbaarheid etc. In Duitsland is (erg lang) huren bijvoorbeeld wel gebruikelijk.

Het grootste voordeel is de flexibiliteit, maar dat is voornamelijk van toepassing voor jonge mensen die studeren of zich aan het begin van hun werkende leven bevinden en mensen die vanwege werk juist elke paar jaar verhuizen.

En als je gehele vermogen in je eigen huis hebt zitten (Nee @IvoB2 jij niet) dan kan dat ook risicovol zijn, denk maar aan florerende steden en dorpen 50 jaar geleden die nu compleet leeg staan en verpauperen. Dan zie je vermogen dus ook wegsmelten. Met huren loop je dat risico niet.

[ Voor 3% gewijzigd door rube op 14-07-2026 15:46 ]

[IvoB2]

rube schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:45:
[...]

Vastgoed is inderdaad erg lokaal, regels, beschikbaarheid etc. In Duitsland is (erg lang) huren bijvoorbeeld wel gebruikelijk.

Het grootste voordeel is de flexibiliteit, maar dat is voornamelijk van toepassing voor jonge mensen die studeren of zich aan het begin van hun werkende leven bevinden en mensen die vanwege werk juist elke paar jaar verhuizen.

Mee eens, maar dat is - in dit topic - doorgaans toch niet aan de orde?
Hoeveel jonge en/of studerende mensen zijn er al FO of zelfs daar al mee bezig?

Met vastgoed kopen/verkopen moet je, net als bij elke andere belegging, ook kort op de bal spelen, er mee bezig zijn en gebruik maken van opportuniteiten. Dus zeker geen vijftig jaar bijhouden.

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:19:
[...]


Niet echt. De situatie is tenslotte nog altijd van toepassing op starters. Aanmerking sociale huur. Niet afdoende middelen voor eigen koop op dit moment. En bij carrière opbouw, gaat het punt waarom koop t.o.v. sociale huur aantrekkelijk is echt niet snel komen.

Gemiddelde woningwaarde was toen laag, maar huurlasten waar natuurlijk ook gewoon laag.

Nu is dat principe nog altijd niet anders. Gemiddeld heb je het daar over iets meer dan 600 EUR in de maand anno 2026 in NL.

Natuurlijk allemaal irrelevant indien je ooit de stap naar middenhuur of vrije sector hebt gemaakt. Maar indien je dus nog ergens goedkoop zit binnen sociale huur, dan is die stap naar koop echt niet zo extreem aantrekkelijk. Vroeger niet, nu niet.

Zeker, als je het geluk hebt om in aanmerking te komen voor een redelijke woning in de sociale huur, dan ben je spekkoper. Helaas komt het gros van de mensen daar niet voor in aanmerking. En dan gaat het verhaal niet op.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 15:31:

Iedere situatie is ook anders.
Hier hebben de kinderen het NU niet meer nodig. Ze hebben elk minstens één huis op eigen naam (eentje is zelf al jaren FIRE) en een gedegen persoonlijk inkomen.
Ook staat een deel van bedrijfsobligaties al op hun naam (dus eveneens vrij van erfbelasting).
Voor de kleinkinderen staat er al een (studie)fonds klaar beschikbaar vanaf hun 18de (onder bepaalde voorwaarden).

Als Belg ken ik weinig voordelen verbonden aan huren.

Dat is omdat je alleen naar de financiën kijkt. En de grootste voordelen van huur (die al vaker zijn langsgekomen) zijn nu juist niet financieel.

[IvoB2]

Dan kunnen we beiden van de "voordelen" genieten.
Als verhuurder zie ik uiteraard goede langblijvende huurders die het voordeel inzien om maandelijks een deel van hun inkomen aan mij over te maken ook volledig zitten.
Iedereen tevreden.

En in Vlaanderen als verhuurder/eigenaar bovendien het extra voordeel om de huur op te zeggen wanneer ik of mijn familie er over zes maanden zelf wil gaan wonen.

[psychodude]

eamelink schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 13:40:
[...]


Voor box 3 reken je toch ook met het zelf doen van al je administratie? Het is wel gemakkelijk om te zeggen dat je voor box 2 van alles zou uitbesteden die je voor box 3 zelf zou doen en dan concluderen dat het veel te duur is

Even buiten het feit om dat in mijn persoonlijke situatie wel een accountant heb omwille van mijn eenmanszaak, is de administratieve zorg voor box 3 natuurlijk al jaren nauwelijks aanwezig. Tot 2022, binnen loondienst, nagenoeg alles gewoon vooraf ingevuld. De nodige correcties waren minimaal.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 17:05:
En in Vlaanderen als verhuurder/eigenaar bovendien het extra voordeel om de huur op te zeggen wanneer ik of mijn familie er over zes maanden zelf wil gaan wonen.

Ik zou dan ook nooit in Vlaanderen gaan huren.

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 17:53:
[...]


Even buiten het feit om dat in mijn persoonlijke situatie wel een accountant heb omwille van mijn eenmanszaak, is de administratieve zorg voor box 3 natuurlijk al jaren nauwelijks aanwezig. Tot 2022, binnen loondienst, nagenoeg alles gewoon vooraf ingevuld. De nodige correcties waren minimaal.

Voor Box 3 is er nu juist een hoop werk bijgekomen, nu je het werkelijke rendement kunt gebruiken. De meeste tijd van de aangifte gaat zitten in het bepalen van het werkelijke rendement

[rube]

psychodude schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 17:53:
[...]


Even buiten het feit om dat in mijn persoonlijke situatie wel een accountant heb omwille van mijn eenmanszaak, is de administratieve zorg voor box 3 natuurlijk al jaren nauwelijks aanwezig. Tot 2022, binnen loondienst, nagenoeg alles gewoon vooraf ingevuld. De nodige correcties waren minimaal.

Standaard bankrekeningen en aandelen wel.
Maar als je vastgoed, leningen verstrekt, crowdfunding, crypto en/of buitenlandse rekeningen hebt, is het wat meer werk.
Helemaal voor hetgeen @Rubbergrover1 aangeeft.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 21:52:
[...]

Ik zou dan ook nooit in Vlaanderen gaan huren.

Niet te bang zijn, zo dikwijls gebeurt dat niet dat huurders er uit moeten omdat de eigenaar er zelf in gaat wonen. Bij verkoop misschien, maar dat weet je dan ook even vooraf.

Bovendien is de markt niet zo overhit dat je dan echt geen andere woning gaat vinden voor een gelijkaardige prijs. Huurprijzen worden doorgaans geïndexeerd, dus situaties dat je 20 jaar in een woning blijft wonen aan de prijs van 2006 zijn echt uitzonderingen. (meestal dan van oude verhuurders die ook niks meer doen aan het huis)

[ Voor 15% gewijzigd door Tommie12 op 15-07-2026 08:20 ]

[Rubbergrover1]

rube schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 22:00:
[...]

Standaard bankrekeningen en aandelen wel.
Maar als je vastgoed, leningen verstrekt, crowdfunding, crypto en/of buitenlandse rekeningen hebt, is het wat meer werk.
Helemaal voor hetgeen @Rubbergrover1 aangeeft.

Maar de vraag was of dat voor box 2 zo veel lastiger dan voor box 3. Het lijkt mij dat de complexiteit (bij kijken naar werkelijk rendement) vooral zit in de aard van de beleggingen en minder in de keus voor box 2 of box 3.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 08:19:
[...]

Niet te bang zijn, zo dikwijls gebeurt dat niet dat huurders er uit moeten omdat de eigenaar er zelf in gaat wonen. Bij verkoop misschien, maar dat weet je dan ook even vooraf.

Bovendien is de markt niet zo overhit dat je dan echt geen andere woning gaat vinden voor een gelijkaardige prijs. Huurprijzen worden doorgaans geïndexeerd, dus situaties dat je 20 jaar in een woning blijft wonen aan de prijs van 2006 zijn echt uitzonderingen. (meestal dan van oude verhuurders die ook niks meer doen aan het huis)

Het heeft niet alleen met de keus tussen koop en huur te maken .

Dat de huur geïndexeerd wordt lijkt mij trouwens logisch. Het is dan wel van belang of die indexatie enigszins inzichtelijk en beperkt is.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:23:
Dat de huur geïndexeerd wordt lijkt mij trouwens logisch. Het is dan wel van belang of die indexatie enigszins inzichtelijk en beperkt is.

Heel inzichtelijk en al dan niet beperkt door de stijging van de levensduurte.
https://www.myindex.be/?gad_source=1&gad_campaignid=21413378373&gclid=EAIaIQobChMIpO3l2qLUlQMVRItoCR0sywTiEAAYASAAEgJScfD_BwE

[ Voor 39% gewijzigd door IvoB2 op 15-07-2026 10:33 ]

[Pannencouque]

CASNS schreef op dinsdag 14 juli 2026 @ 12:07:
[...]

Deze tool (https://box3exit.nl/tools#bv)- waarvan ik de maker nietmeer weet, ooit hier wel gepost volgens mij, geeft iets meer inzicht. Voer je jouw parameters in en weet je de jaarlijkse kosten zo laag te houden als de poster een paar reacties hierboven, dan nog ga je pas richting anderhalf decennium positieve resultaten zien van deze stap.

Het kan zijn dat deze tool iets over het hoofd ziet, of dat ik hem niet goed interpreteer (dan hoor ik het graag!) maar dat vind ik wel vrij lang...

Grappig, die tool kende ik nog niet. Maar daaruit blijkt dat je wel serieuze vermogens moet hebben om 't rendabel te maken.

[Anakha]

Pannencouque schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 10:54:
[...]

Grappig, die tool kende ik nog niet. Maar daaruit blijkt dat je wel serieuze vermogens moet hebben om 't rendabel te maken.

Ik weet niet of dat 'blijkt' of 'lijkt'. De direct daarna geposte tool (https://www.cosk.nl/diensten/box-3-bv-vermogensvergelijker.html) doet namelijk blijken of lijken dat het juist bij beperkte vermogens al snel rendabel wordt. Waaruit ik vooral opmaak dat als je (zoals ik) de materie zelf niet voldoende beheerst om te begrijpen waarom 2 tools die hetzelfde zeggen te berekenen zo enorm verschillend uitkomen, je beter een kundig financieel adviseur kunt inschakelen om voor jouw situatie te beoordelen wat verstandig is.

[49euro]

Anakha schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 11:09:
[...]

Ik weet niet of dat 'blijkt' of 'lijkt'. De direct daarna geposte tool (https://www.cosk.nl/diensten/box-3-bv-vermogensvergelijker.html) doet namelijk blijken of lijken dat het juist bij beperkte vermogens al snel rendabel wordt. Waaruit ik vooral opmaak dat als je (zoals ik) de materie zelf niet voldoende beheerst om te begrijpen waarom 2 tools die hetzelfde zeggen te berekenen zo enorm verschillend uitkomen, je beter een kundig financieel adviseur kunt inschakelen om voor jouw situatie te beoordelen wat verstandig is.

Zonder de tools echt bekeken te hebben heeft Cosk natuurlijk hier als belastingadvieskantoor een bepaald belang bij de uitkomst.

[PlasticPimple]

Anakha schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 11:09:
[...]

Ik weet niet of dat 'blijkt' of 'lijkt'. De direct daarna geposte tool (https://www.cosk.nl/diensten/box-3-bv-vermogensvergelijker.html) doet namelijk blijken of lijken dat het juist bij beperkte vermogens al snel rendabel wordt. Waaruit ik vooral opmaak dat als je (zoals ik) de materie zelf niet voldoende beheerst om te begrijpen waarom 2 tools die hetzelfde zeggen te berekenen zo enorm verschillend uitkomen, je beter een kundig financieel adviseur kunt inschakelen om voor jouw situatie te beoordelen wat verstandig is.

Ik heb het idee dat ze met die COSK-tool niet klopt. Wellicht hebben ze iets in elkaar ge-claudevioold (AI-slop ofzo).

Ik probeer met 50k startvermogen en een fiscale partner te rekenen en dan geeft COSK aan dat ik al belasting betaal in 2031, terwijl je dan nog onder de grens zit voor heffingsvrij vermogen (110k vermogen). Daarnaast worden de kosten van de BV (en de opportuniteitskosten daarvan) slechts eenmaal meegerekend in het tabelletje als je naar beneden scrollt. De oprichtingskosten ontbreken ook.

Daarnaast ben je als er winstbelasting ingevoerd wordt met een BV minder uit, aldus dezelfde tool.

_{zie hieronder; iets te fel geweest, was niet op z'n plaats.}

[ Voor 3% gewijzigd door PlasticPimple op 15-07-2026 12:45 ]

[CASNS]

49euro schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 11:15:
[...]

Zonder de tools echt bekeken te hebben heeft Cosk natuurlijk hier als belastingadvieskantoor een bepaald belang bij de uitkomst.

De tool die ik poste werd terecht aangevallen op onduidelijkheid. Echter, de cosk tool vind ik ook niet per sé duidelijk. In het basisscenario lijkt het steeds te gaan om volledig vermogen in Box2 vs Box3. Dit terwijl dan alleen dat laatste netto na belastingen is en over je Box2 vermogen(swinst) nog VPB en dividendbelasting moet worden geheven voor je dat netto in de hand hebt.

Overigens: ik heb zelf zonder enige kennis van zaken ook een tool gebouwd via Claude AI. Iedereen kan dat dus doen door gewoon tegen AI te zeggen, "lees even dat voorstel door en knal een rekentool in elkaar". In eerste aanleg zaten daar wat fouten in die mij als leek al opvielen. Wie weet wat hij allemaal nog fout doet waarvoor ik de kennis ontbeer om het op te merken.

Ergo: de poster die ergens hierboven stelt dat je je hierover moet laten adviseren maakt een zeer goed punt.

[ewrz]

PlasticPimple schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 11:51:
[...]

Ik heb het idee dat ze met die COSK-tool niet klopt. Wellicht hebben ze iets in elkaar ge-claudevioold (AI-slop ofzo).

Ik probeer met 50k startvermogen en een fiscale partner te rekenen en dan geeft COSK aan dat ik al belasting betaal in 2031, terwijl je dan nog onder de grens zit voor heffingsvrij vermogen (110k vermogen). Daarnaast worden de kosten van de BV (en de opportuniteitskosten daarvan) slechts eenmaal meegerekend in het tabelletje als je naar beneden scrollt. De oprichtingskosten ontbreken ook.

Daarnaast ben je als er winstbelasting ingevoerd wordt met een BV minder uit, aldus dezelfde tool.

Die tool rekent vanaf 2028 met de voorgestelde nieuwe box 3 wet waarin het heffingsvrije vermogen vervalt. Tabelletje eronder is per jaar (slider bewegen om het jaar te zien) en die BV kosten staan er ook ieder jaar in.

Als je 50k vermogen invult en nul extra stortingen doet zie je dat je in de nieuwe wet bij 8% bruto rendement in 2028 al 982 euro aan box 3 belasting gaat betalen ten opzichte van nul nu vanwege die vrijstelling. Daarom is er ook zoveel weerstand, het is echt funest voor de kleinere spaarder die wat wil opbouwen voor later.

[PlasticPimple]

ewrz schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 12:20:
[...]

Die tool rekent vanaf 2028 met de voorgestelde nieuwe box 3 wet waarin het heffingsvrije vermogen vervalt. Tabelletje eronder is per jaar (slider bewegen om het jaar te zien) en die BV kosten staan er ook ieder jaar in.

Als je 50k vermogen invult en nul extra stortingen doet zie je dat je in de nieuwe wet bij 8% bruto rendement in 2028 al 982 euro aan box 3 belasting gaat betalen ten opzichte van nul nu vanwege die vrijstelling. Daarom is er ook zoveel weerstand, het is echt funest voor de kleinere spaarder die wat wil opbouwen voor later.

Nee, klopt, hij rekent de kosten niet als onttrekking, maar de betaalde belasting wel. Dat maakt het vergelijk wat lastig. Je zou het liefst de cumulatieve kosten van beiden dan willen zien. Heffingsvrije vermogen na 2028 klopt ook.

Overigens houdt de calculator geen rekening mee met jaren waarin je een negatief resultaat hebt (of juist een grote stijging meemaakt) onder het aanwasstelsel. Dat is ook lastig, want dan kom je deels in de hoek van de Monte Carlo simulaties etc, maar dat gaat wel invloed hebben op de winstgevendheid.

[rube]

rube schreef op dinsdag 9 juni 2026 @ 15:12:

Het allereerste tweakers FO-topic meetup

Dit topic loopt al sinds eind 2013(!). Sommige users "kennen" elkaar al jarenlang en er is al veel informatie uitgewisseld. Het idee voor een meet-up is ook al meerdere keren langsgekomen, maar tot nu toe is het nog niet van de grond gekomen. Bij deze dus een serieuzere poging om te kijken of er voldoende interesse om dat toch eindelijk eens te realiseren.

Wanneer

Zaterdag of zondag 25/26 juli of 22/23 augustus. Uiteindelijk kiezen we een dat die voor de meeste geïnteresseerden uitkomt.

Locatie

Waarschijnlijk regio Zuid-Holland of eventueel Utrecht, zodat het voor de meesten te doen is.
Bijvoorbeeld in een horecagelegenheid of, als het weer het toelaat, iets buiten.

Wie

Posters in dit topic. Er zijn in ieder geval twee posters, dus het begin is 😊.
Een postinggeschiedenis is wel wenselijk i.v.m. de privacy gevoelige informatie en onderwerpen.

Wat

Vooral gewoon samenkomen en elkaar eens in het echt spreken.
Geen vast programma; dat hangt een beetje af van wie er komen.

Hoe

Als je interesse hebt:
- laat het even weten in dit topic
- en stuur me daarnaast een DM met:
- welke datum/data je kunt
- eventuele voorkeuren of ideeën (suggesties voor locatie of opzet zijn welkom).

Een laatste update voor degene die het wellicht gemist hebben en nog wel interesse hebben:
Datum: 's middags 25 juli
Locatie: Op 20-30 minuten afstand van Utrecht, eenvoudig bereikbaar met auto en OV.
Deelnemers: 7 posters hebben aangegeven te komen
Wil je er ook bij zijn, stuur me dan even een berichtje.

[Wozmro]

Toevallig net dan in Nederland op vakantie maar wel een heel eind van Utrecht.

[Sport_Life]

Wozmro schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:51:
Toevallig net dan in Nederland op vakantie maar wel een heel eind van Utrecht.

Utrecht is een mooie stad hoor... .

[Wozmro]

Wil ik zeker nog eens naar toe. Maar eerst dit jaar Zeeland 🙂

[R.van.M]

Wozmro schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 15:51:
Toevallig net dan in Nederland op vakantie maar wel een heel eind van Utrecht.

In Nederland is niets ver weg.. kikkerlandje

[MrBlack]

TheDudez schreef op maandag 13 juli 2026 @ 16:42:
Heeft iemand ervaring met een beleggings bv? Je kan een agio gebruik om het geld er weer uit te halen wat je prive inlegt. Zonder daar belasting over te betalen. Je moet dan wel naar de notaris. Maar wat nou als je elke maand een x bedrag over maakt van prive naar de BV? Moet je dan voor elke bedrag naar de notaris?

Agiostortingen kun je zelf vastleggen, daar is geen notaris voor nodig.

Gestort kapitaal (inclusief agio) uit een bv halen: dan moet je inderdaad wel langs de notaris (agio wordt omgezet naar ak en vervolgens afgestempeld).

[Tommie12]

R.van.M schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 16:24:
[...]

In Nederland is niets ver weg.. kikkerlandje

In kilometers valt dat meestal wel mee... in tijd kan dat iets anders zijn.

Ik ben zelf op vakantie op 25/7 en er zit een hoop water tussen mijn verblijf en NL. En ja, ik heb geen boot, anders zat ik hier sowieso verkeerd.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 17:01:
[...]

In kilometers valt dat meestal wel mee... in tijd kan dat iets anders zijn.

Ik ben zelf op vakantie op 25/7 en er zit een hoop water tussen mijn verblijf en NL. En ja, ik heb geen boot, anders zat ik hier sowieso verkeerd.

Ik plaag een beetje natuurlijk, als iets 2 uur uit de richting is dan ga je niet zomaar even langs, maar ik was laatst op vakantie 12 uur met de bus en daarmee nog niets eens halverwege het land

[psychodude]

R.van.M schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 17:10:
[...]


Ik plaag een beetje natuurlijk, als iets 2 uur uit de richting is dan ga je niet zomaar even langs, maar ik was laatst op vakantie 12 uur met de bus en daarmee nog niets eens halverwege het land

Alles is ook relatief. Van Groningen naar Rotterdam is voor veel mensen dichter bij in de beleving dan van Rotterdam naar Groningen .

[assje]

rube schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 14:48:
Een laatste update voor degene die het wellicht gemist hebben en nog wel interesse hebben:
Datum: 's middags 25 juli
Locatie: Op 20-30 minuten afstand van Utrecht, eenvoudig bereikbaar met auto en OV.
Deelnemers: 7 posters hebben aangegeven te komen
Wil je er ook bij zijn, stuur me dan even een berichtje.

Leuk initiatief! Helaas op vakantie die week dus voor mij geen optie.

[Flip123]

Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

[Tommie12]

Flip123 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 20:54:
Ik zit met een dilemma. We zijn nu een paar jaar FIRE (waren toen begin 50) en hebben voldoende om het tot ons pensioen vol te houden. Ons pensioen zelf is voldoende om onze levensstandaard tegen die tijd te bekostigen.

Maar we wonen eigenlijk te groot in ons afgeloste huis. Kinderen zijn het huis uit, en ik denk dat we de komende 10 jaar wel een keertje wat kleiners willen. Ook het onderhoud gaat me een keer teveel worden, we willen soms gewoon de deur achter ons kunnen dichttrekken en er lekker een paar weken (of maanden) op uit trekken. Zal wel richting een appartement gaan dus.

Daarnaast was een tandje kleiner (en goedkoper) wonen ook altijd een optie voor als het echt heel slecht gaat op de beurs, of we om wat voor reden dan ook te kort zou komen.

Maar na een (informeel) gesprek met een adviseur, kwam ik erachter dat je alleen een overbruggingskrediet kan krijgen als je ook een hypotheek afsluit. En je een hypotheek alleen krijgt als je een inkomen hebt. Al heb je een afgeloste woning van 10M en wil je naar een appartementje van 400K, geen geldverstrekker die je wilt helpen zonder inkomen.

Blijven dus een paar opties over, maar ze hebben allemaal best wat nadelen:

1. Nu nieuw kopen nu de pot nog redelijk vol is, dat gebruiken voor de aankoop en de pot weer vullen na de verkoop van het oude huis. Maar dan wordt de box3 belasting alleen maar hoger de komende jaren. En we moeten dan eerder verhuizen dan we eigenlijk willen.

2. Eerst verkopen, tijdelijk huren en dan iets nieuw kopen. Extra kosten voor tijdelijke huur, en (als de markt zo blijft) wordt de nieuwe woning steeds duurder terwijl de oude woning al verkocht is. Plus 2 keer verhuizen en alle andere ongemakken die daarbij horen.

3. Wachten tot pensioen, op basis van pensioeninkomsten een kleine hypotheek nemen en daarmee een overbruggingskrediet verkrijgen. Met het gevaar dat het tegen die tijd allemaal nog strenger is geworden en de mogelijkheden dus nog minder. En dan moeten we wachten met verhuizen tot de pensioendatum.

Iemand ervaring mee? Suggesties? Briljante ideeën?

Als je FIRE bent, dan leef je van je kapitaal durf ik aan te nemen. Je kan ook wat van je beleggingen verkopen en nadien terug in stappen.

Maar bij sommige banken kan je ook lenen met als onderpand je aandelen of beleggingen en dat kan je terug betalen als je huis verkocht is.

[Flip123]

Tommie12 schreef op zaterdag 18 juli 2026 @ 21:01:
[...]

Als je FIRE bent, dan leef je van je kapitaal durf ik aan te nemen. Je kan ook wat van je beleggingen verkopen en nadien terug in stappen.

Maar bij sommige banken kan je ook lenen met als onderpand je aandelen of beleggingen en dat kan je terug betalen als je huis verkocht is.

Tenzij de beurs ieder jaar absurd blijft stijgen, wordt onze pot ieder jaar minder richting pensioendatum. Tegen de tijd dat we willen verhuizen, zal de pot onvoldoende zijn om de nieuwe woning van te bekostigen. Laat staan om als onderpand te dienen voor een lening... Vandaar optie 1: nu "alvast" verhuizen nu de pot nog groot genoeg is.