Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[mitsumark]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:41:
@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

En de rest (aflossing) is vermogensopbouw, alleen zit het vast in stenen.

[Sport_Life]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:41:
@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

En stel nu eens 300k meenemen tegen 1,3% en 300k nieuw tegen 4% . Grofweg <1000 euro per maand.
Voor een nieuwbouwwoning van 1.3m . Wie wil dat nou niet .

[ Voor 14% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 10:59 ]

[Get!em]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:37:
[...]

Dan vind ik dan weer een forse hypotheek (vanuit ons perspectief met 2x parttime inkomen met 3 kinderen)... Maargoed ik ken de details niet, misschien ben jij wel CEO

Je kunt t wel een forse hypotheek vinden, maar met 4% rente en verder geen overwaarde nu starten levert wel op dat je die kant op gaat als je al minimaal 5 ton nodig hebt voor een grondgebonden woning.

https://www.berekenhet.nl/hypotheek/hypotheek-netto-maandlasten.html?berekening=Vo4UCLbRNQ

Ik ben met iemand bezig die in sociale huur zit, prima inkomen, zou zelfs met zijn leefgedrag FO kunnen nastreven, maar die komt er dus niet uit. Die moet dit soort hypotheek bedragen gaan betalen. Dat zou nog net kunnen op zijn inkomen, maar woningen onder de 5 ton zijn niet te koop. Als ze al te koop worden aangeboden, wordt er overboden met bedragen zodat het alsnog boven de 5 ton uitkomt. 10-15% overbieden minimum nog steeds afgelopen maand. Dan heb je de woning niet. 20% of meer is nodig.

Zelfs een oud, uitgewoonde huurwoning met asbest en bouwjaar <1900 (geen karakter), 5600/m2 en er moest nog 150k in voordat je er kon wonen (keuken , badkamer Electra nog in de staat van 1950, incl asbest).

[ Voor 34% gewijzigd door Get!em op 11-07-2026 11:13 ]

[Tehh]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:41:
@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

Oh, niet helemaal wakker denk ik. Ik had gemist dat het alleen over rentelast ging.

[Sport_Life]

Get!em schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 11:06:
[...]

Je kunt t wel een forse hypotheek vinden, maar met 4% rente en verder geen overwaarde nu starten levert wel op dat je die kant op gaat als je al minimaal 5 ton nodig hebt voor een grondgebonden woning.

https://www.berekenhet.nl/hypotheek/hypotheek-netto-maandlasten.html?berekening=Vo4UCLbRNQ

Ik ben met iemand bezig die in sociale huur zit, prima inkomen, zou zelfs met zijn leefgedrag FO kunnen nastreven, maar die komt er dus niet uit. Die moet dit soort hypotheek bedragen gaan betalen. Dat zou nog net kunnen op zijn inkomen, maar woningen onder de 5 ton zijn niet te koop. Als ze al te koop worden aangeboden, wordt er overboden met bedragen zodat het alsnog boven de 5 ton uitkomt. 10-15% overbieden minimum nog steeds afgelopen maand. Dan heb je de woning niet. 20% of meer is nodig.

Zelfs een oud, uitgewoonde huurwoning met asbest en bouwjaar <1900 (geen karakter), 5600/m2 en er moest nog 150k in voordat je er kon wonen (keuken , badkamer Electra nog in de staat van 1950, incl asbest).

Mijn eerste hypotheek als starter was 900 euro (5,5% rente), op een inkomen van bruto 2.500 (als ik me goed herinner). Dat was met 100% itv. LTV

Dat is inmiddels 15 jaar geleden. Ik ben benieuwd hoe de starter van nu met 500k hypotheek over 15 jaar terugkijkt. Ik gok zomaar dat de inflatie een groot deel compenseert.

Het verschil is wel dat ik 25 was, ik denk dat de meeste starters die nu 500k lenen wel iets ouder zijn met meer jaren werkervaring.

[ Voor 4% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 13:25 ]

[Pr088]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:41:
@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

Dat zou uitgaan van een volledig aflossingsvrije hypotheek. Die bestaan niet meer.

[Pr088]

Get!em schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 11:06:
[...]

Je kunt t wel een forse hypotheek vinden, maar met 4% rente en verder geen overwaarde nu starten levert wel op dat je die kant op gaat als je al minimaal 5 ton nodig hebt voor een grondgebonden woning.

https://www.berekenhet.nl/hypotheek/hypotheek-netto-maandlasten.html?berekening=Vo4UCLbRNQ

Ik ben met iemand bezig die in sociale huur zit, prima inkomen, zou zelfs met zijn leefgedrag FO kunnen nastreven, maar die komt er dus niet uit. Die moet dit soort hypotheek bedragen gaan betalen. Dat zou nog net kunnen op zijn inkomen, maar woningen onder de 5 ton zijn niet te koop. Als ze al te koop worden aangeboden, wordt er overboden met bedragen zodat het alsnog boven de 5 ton uitkomt. 10-15% overbieden minimum nog steeds afgelopen maand. Dan heb je de woning niet. 20% of meer is nodig.

Zelfs een oud, uitgewoonde huurwoning met asbest en bouwjaar <1900 (geen karakter), 5600/m2 en er moest nog 150k in voordat je er kon wonen (keuken , badkamer Electra nog in de staat van 1950, incl asbest).

Er zijn genoeg woningen onder de 400k sowieso. Alleen niet in Amsterdam. Pak een Funda zoektocht in Assen en omgeving. Kun je prima een tussenwoning vinden voor < 400k
https://www.funda.nl/detail/koop/assen/huis-welheugte-32/44424961/

[ Voor 5% gewijzigd door Pr088 op 11-07-2026 12:17 ]

[wimjongil]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 11:20:
[...]

Mijn eerste hypotheek als starter was 900 euro (5,5% rente), op een inkomen van bruto 2.500 (als ik me goed herinner). Dat was met 100% itv.

Dat is inmiddels 15 jaar geleden. Ik ben benieuwd hoe de starter van nu met 500k hypotheek over 15 jaar terugkijkt. Ik gok zomaar dat de inflatie een groot deel compenseert.

Het verschil is wel dat ik 25 was, ik denk dat de meeste starters die nu 500k lenen wel iets ouder zijn met meer jaren werkervaring.

Wat bedoel je met 100% itv?

[rube]

Pr088 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 12:15:
[...]
Dat zou uitgaan van een volledig aflossingsvrije hypotheek. Die bestaan niet meer.

Dat doe ik niet, ik reken alleen grofweg de netto rente-last uit.
Aflossing is wel cashflow en derhalve relevant, maar het is geen uitgave kostenpost.

[ Voor 3% gewijzigd door rube op 11-07-2026 13:39 ]

[Sport_Life]

wimjongil schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 12:22:
[...]


Wat bedoel je met 100% itv?

Income to value , dus ik kon destijds geloof ik 200k hypotheek krijgen en de lening was ook zoiets. Grotendeels aflossingsvrij in box 1.
Waarde van dat appartement was op een gegeven moment ~180k. Dat was toen heel veel 'onder water'. Kun je je nu niks meer bij voorstellen .
Huidige waarde > 500k. Zal over 15 jaar 1m+ zijn.

[ Voor 4% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 13:01 ]

[wimjongil]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 13:00:
[...]

Income to value , dus ik kon destijds geloof ik 200k hypotheek krijgen en de lening was ook zoiets. Grotendeels aflossingsvrij in box 1.
Waarde van dat appartement was op een gegeven moment ~180k. Dat was toen heel veel 'onder water'. Kun je je nu niks meer bij voorstellen .
Huidige waarde > 500k. Zal over 15 jaar 1m+ zijn.

Je bedoelt LTI (loan-to-income) dus . ITV zou letterlijk betekenen dat je 200k verdiende

[Sport_Life]

wimjongil schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 13:11:
[...]


Je bedoelt LTI (loan-to-income) dus . ITV zou letterlijk betekenen dat je 200k verdiende

oops ja inderdaad

[tjubbie]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:41:
@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

Ah alleen rente en geen aflossing? Dat is al voor veel mensen onmogelijk vanwege beperkte mogelijkheden waaronder hra

[Sport_Life]

tjubbie schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 13:25:
[...]

Ah alleen rente en geen aflossing? Dat is al voor veel mensen onmogelijk vanwege beperkte mogelijkheden waaronder hra

Aflossen is een uitgave en rente zijn kosten.
Wel een groot verschil. Niet voor de cashflow, wel voor de opbouw van vermogen.

Dat maakte het juist zo interessant om <2022 door te stromen naar een grotere woning, rente (en daarmee de kosten) was extreem laag. (Hier nog 15 jaar voor 1,37% ).

[ Voor 34% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 14:00 ]

[CornermanNL]

Dat is wel waar de pijn gaat zitten voor veel mensen, de 6ton hypotheek en de nutteloze overwaarde van eenzelfde bedrag. Dan lijk je "rijk" maar bij het minste of geringste gaat het mis.

Overstappen naar een groter huis is wel waar de "welvaart" in Nederland op draait. Veel mensen hebben hun mond vol van de luie belegger in aandelen en ander bezit wat rendeert omdat die "met niets doen" rijk worden. Terwijl ze zelf niet door hebben hetzelfde te proberen alleen alle eieren in 1 mandje leggen. Namelijk de eigen woning.

En dat dus vermogen vergroten door een steeds groter huis te kopen.

Ik snap dat ageren tegen de "grote luie vermogens" dan ook niet zo goed. Men doet immers hetzelfde. Alleen moeten ze er ook in wonen en is de liquiditeit in tijden van nood ver te zoeken. En dan moet je toch elders gaan wonen.

Het nastreven van FO is een niche, maar als je kijkt waar de politiek heen beweegt is het wel frappant dat we vermogen als iets slechts lijken te zien maar voor een groot deel van de woningbezitters is het de kurk waar de leencapaciteit en levensstijl op drijft. Alleen is het heel eenzijdig ingericht. Besteden en uitgeven tegen de klippen op, met als stok achter de deur de deels vastgezette maandlasten. Maar ja dan moet het inkomen wel blijven.

[Deveon]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 13:32:
[...]

Aflossen is een uitgave en rente zijn kosten.
Wel een groot verschil. Niet voor de cashflow, wel voor de opbouw van vermogen.

Dat maakte het juist zo interessant om <2022 door te stromen naar een grotere woning, rente (en daarmee de kosten) was extreem laag. (Hier nog 15 jaar voor 1,37% ).

Daarvoor hoef je niet naar een grotere woning, als het maar een andere woning is of als je gaat scheiden (op papier), maar ik vraag mij af of iemand zijn partner daarvan kan overtuigen.

[IvoB2]

CornermanNL schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 14:50:
Dat is wel waar de pijn gaat zitten voor veel mensen, de 6ton hypotheek en de nutteloze overwaarde van eenzelfde bedrag. Dan lijk je "rijk" maar bij het minste of geringste gaat het mis.

Ieder zijn eigen uitgangspunt en ik ben het met dat uitgangspunt maar half eens.
Financieel FO zijn EN een eigen woning bezitten dienen elkaar nl. niet in de weg te staan.
Het is niet het een of ander.
Bovendien lijk het me, mijn mening, een redelijk comfortabele uitgangspositie om eigenaar te zijn van een woning (nog beter hypotheekvrij) en gelijktijdig voldoende kapitaal te hebben waar je van de opbrengst van kan leven zonder nog verplicht iets anders te moeten doen.

Je bent uiteraard ook niet verplicht een hypotheek van 6 ton af te sluiten en je daar tientallen jaren aan te verbinden.

[IvoB2]

Deveon schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 16:57:
[...]

Daarvoor hoef je niet naar een grotere woning, als het maar een andere woning is of als je gaat scheiden (op papier), maar ik vraag mij af of iemand zijn partner daarvan kan overtuigen.

Dat laatste moet ook niet altijd.
Zorg dat de woning (en eventueel voor de partner idem) op je eigen naam staat.
Bij eventuele scheiding geen discussies over wie "het huis" krijgt of wie blijft en gaat uitkopen => KISS. Er moet dan ook niemand overtuigd worden van wat dan ook.

Ik weet niet of deze regeling in NL ook bestaat maar naast huwen en feitelijk samenwonen kan je in BE ook kiezen voor wettelijk samenwonen. Zit tussen voorgaande in, bezittingen blijven volledig gescheiden, kost niets om af te sluiten (een mail naar de gemeente, handtekening zetten en terug buiten) en even weinig moeite om (eenzijdig) terug op te zeggen. Geen gedoe, geen nodeloze kosten.
Voordeel voor de partner "niet eigenaar" van de gezinswoning is dat deze er levenslang kan blijven wonen (indien gewenst) waar dat bij feitelijk samenwonen max. 1 jaar is.

[ Voor 37% gewijzigd door IvoB2 op 11-07-2026 17:16 ]

[ErnstH]

wimjongil schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 13:11:
[...]


Je bedoelt LTI (loan-to-income) dus . ITV zou letterlijk betekenen dat je 200k verdiende

Volgens mij is loan-to-value wat jullie beiden bedoelen.

[JURIST]

@Sport_Life eens dat een eigen woning je FO traject meestal makkelijker maakt. Vooral het vermijden van hoge torenhoge woonlasten als je net begint met iets opbouwen of in een dure periode met jonge kinderen en/of nog niet zoveel inkomen is behulpzaam. Mijn eerste appartement kon ik kopen met financiering tot de executiewaarde en een financiering met variabele rente. Dat is nu niet zo simpel meer, maar het zorgde ervoor dat ik meer kon sparen.

Waardestijging tikte de afgelopen 10 jaar flink aan en dat ging harder bij een grotere woning. Maar dit blijft niet onbeperkt doorgaan. Er komt ook een tijd dat grotere woningen minder in trek zijn. Er wordt al gezegd dat we in aanloop naar de piek van de vergrijzing wellicht te veel eensgezinswoningen hebben.

Niet dat ik zorgen heb over mogelijke waardedaling, maar ik zie een eigen woning zelf niet echt als belegging. Het is vooral om in te wonen en een nuttige asset om goedkoop te belenen e.d.

[Tommie12]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:54:
[...]

En stel nu eens 300k meenemen tegen 1,3% en 300k nieuw tegen 4% . Grofweg <1000 euro per maand.
Voor een nieuwbouwwoning van 1.3m . Wie wil dat nou niet .

Moet je wel al 700k cash hebben….

[Requiem19]

Een eigen woning is vooral een ontkoppeling van een flink stuk inflatie.

Zolang je volgende woning in een vergelijkbare regio ligt, is jouw waardestijging toch sterk gerelateerd aan de prijs van je volgende woning.

De meest interessante truc (naast de simpele inflatie-ontkoppeling) is waarde opbouwen hier, na X jaar cashen en kopen in een veel goedkopere regio. Of nog beter: land.

[Requiem19]

Tommie12 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:03:
[...]

Moet je wel al 700k cash hebben….

Overwaarde.

[Tommie12]

Requiem19 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:06:
[...]


Overwaarde.

Tja, dat heb ik dan liever in een aandelenportefeuille zitten….


Plus… als die HRA ooit afgeschaft wordt, dan gaat die sterke stijging toch effe goed afgeremd worden, als de prijzen niet echt zakken.

[ Voor 27% gewijzigd door Tommie12 op 11-07-2026 20:08 ]

[Tommie12]

En om effe iets over dat onderhoud te zeggen.

Ik schreef eerder al dat onze binnendeuren ‘moe’ zijn.

Dus, prijs gevraagd voor 8 deuren uit het middengamma (tubespaan in laminaat CPL) en 9 kassementen. Prijs voor demontage en afvoer oude deuren en levering en plaatsing nieuwe deuren… 9850€ plus 6% BTW.

En daarna mogen woonkamer, gang, toilet en een slaapkamer geverfd worden. dit jaar en volgend jaar zullen we de 1% aan onderhoud al vet overschrijden.

[Fr33z]

Tommie12 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:12:
En om effe iets over dat onderhoud te zeggen.

Ik schreef eerder al dat onze binnendeuren ‘moe’ zijn.

Dus, prijs gevraagd voor 8 deuren uit het middengamma (tubespaan in laminaat CPL) en 9 kassementen. Prijs voor demontage en afvoer oude deuren en levering en plaatsing nieuwe deuren… 9850€ plus 6% BTW.

En daarna mogen woonkamer, gang, toilet en een slaapkamer geverfd worden. dit jaar en volgend jaar zullen we de 1% aan onderhoud al vet overschrijden.

zo das niet goedkoop. t blijft interessant hoe jullie ook Nederlands spreken maar er legio woorden zijn die 'wij' niet hebben in NL. Wat is een kassement bijv? of Tubespaan, geen idee.

maar je punt lijkt me niet meer dan terecht, een eigen woning is leuk maar de onderhoudslasten zijn niet mism

[Tommie12]

Fr33z schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:16:
[...]

zo das niet goedkoop. t blijft interessant hoe jullie ook Nederlands spreken maar er legio woorden zijn die 'wij' niet hebben in NL. Wat is een kassement bijv? of Tubespaan, geen idee.

maar je punt lijkt me niet meer dan terecht, een eigen woning is leuk maar de onderhoudslasten zijn niet mism

Kassement is omlijsting of chambrant.

Tubespaan is een deur die net iets steviger is dan gevuld met karton…

[ Voor 8% gewijzigd door Tommie12 op 11-07-2026 20:19 ]

[Fr33z]

IvoB2 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 17:11:
[...]

Dat laatste moet ook niet altijd.
Zorg dat de woning (en eventueel voor de partner idem) op je eigen naam staat.
Bij eventuele scheiding geen discussies over wie "het huis" krijgt of wie blijft en gaat uitkopen => KISS. Er moet dan ook niemand overtuigd worden van wat dan ook.

Ik weet niet of deze regeling in NL ook bestaat maar naast huwen en feitelijk samenwonen kan je in BE ook kiezen voor wettelijk samenwonen. Zit tussen voorgaande in, bezittingen blijven volledig gescheiden, kost niets om af te sluiten (een mail naar de gemeente, handtekening zetten en terug buiten) en even weinig moeite om (eenzijdig) terug op te zeggen. Geen gedoe, geen nodeloze kosten.
Voordeel voor de partner "niet eigenaar" van de gezinswoning is dat deze er levenslang kan blijven wonen (indien gewenst) waar dat bij feitelijk samenwonen max. 1 jaar is.

helaas ook deze dingen gaan niet zo 'hier' in NL. de meeste mensen kunnen het niet betalen om twee huizen aan te houden dus als je gaat samenwonen verkoop je vrijwel altijd 1 vd huizen die je al had of zegt 1 vd partners de huur op. Vaak is de eventuele overwaarde van die verkoop ook nodig om het gezinshuis/de grotere woning te kopen samen. men wil toch vaak wat meer ruimte als men samenwoont. Het probleem ontstaat dan dat bij scheiding beide partijen de woning niet alleen kunnen kopen en er dus financieel en qua woning vaak hard op achteruit gaan.

een ander veelvoorkomend scenario is gewoon dat de huizenprijzen veel harder stijgen dan de inkomsten. doe dat 5 jaar lang en stel je woning gaat van 300k naar 500k. Mocht je dan gaan scheiden dan moet degene die er wil blijven wonen in zijn/haar eentje wel even de helft van die prijsstijging ophoesten. dat gaat vaak niet en dan ben je weer bij verkoop en beide verhuizen.

[Fr33z]

Tommie12 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:18:
[...]

Kassement is omlijsting of chambrant.

Tubespaan is een deur die net iets steviger is dan gevuld met karton…

grappig, bedankt voor de uitleg. Na wat zoekwerk: chambrant --> architraaf in NL

[IvoB2]

Fr33z schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:21:
[...]

helaas ook deze dingen gaan niet zo 'hier' in NL. de meeste mensen kunnen het niet betalen om twee huizen aan te houden dus als je gaat samenwonen verkoop je vrijwel altijd 1 vd huizen die je al had of zegt 1 vd partners de huur op. Vaak is de eventuele overwaarde van die verkoop ook nodig om het gezinshuis/de grotere woning te kopen samen. men wil toch vaak wat meer ruimte als men samenwoont. Het probleem ontstaat dan dat bij scheiding beide partijen de woning niet alleen kunnen kopen en er dus financieel en qua woning vaak hard op achteruit gaan.

een ander veelvoorkomend scenario is gewoon dat de huizenprijzen veel harder stijgen dan de inkomsten. doe dat 5 jaar lang en stel je woning gaat van 300k naar 500k. Mocht je dan gaan scheiden dan moet degene die er wil blijven wonen in zijn/haar eentje wel even de helft van die prijsstijging ophoesten. dat gaat vaak niet en dan ben je weer bij verkoop en beide verhuizen.

In de BE kunnen de meeste mensen ook geen twee huizen aanhouden hoor.
En de meeste mensen weten niet eens wat FI(RE) is laat staan dat het een streefdoel is.
Een groot deel van de bevolking, al zeker over de taalgrens, heeft als streefdoel het einde van de maand zonder al te grote kleerscheuren halen.

Er zijn hier ook zat genoeg samengestelde gezinnen. Op latere leeftijd heb je dan - zeker in België waar een groot deel van de bevolking geboren wordt met de spreekwoordelijke baksteen in de maag - al een eigen (afbetaald) huis. Sommigen kiezen er dan voor om idd te handelen zoals jij stelt (je weel wel de ezel en de steen?) en anderen leren bij uit "fouten" uit het verleden.

Een groot deel van mijn vriendenkring bestaat uit nieuw samengestelde gezinnen en een significant deel daarvan houdt er een eigen huis opna. Is dat common practice? Nee, maar dat is FO ook niet.

Ieder zijn ding maar ik zie het anders en zou er niet aan denken om twee huizen te verkopen om samen een nieuw groter huis te verkopen. Als woonst kies je dan de woning die (voor beiden) het best gelegen is en waar je het beiden ziet zitten om te wonen en verhuur je de andere (of diegene die er niet blijft wonen verkoopt en steekt het geld op zak en gaat het beleggen maar wanneer het nadien alsnog spaak loopt moet ie wel op de eigen blaren zitten).

Uiteraard zijn er verschillende opties maar het een moet het ander niet uitsluiten.
Al zeker niet omdat "bijna iedereen het zo doet". Wie handelt op een wijze "zoals iedereen bijna doet" eindigt meestal ook zoals "bijna iedereen" en dat is doorgaans niet in de status FO.

Om wat meer duiding te geven: de eerste keer dat ik ben gescheiden (ja toen nog getrouwd) had ik een gezinswoning, enkele huizen in Frankrijk en een 30 are perceel bouwgrond (met een vervallen buitenverblijf). Ik heb de boel laten schatten en de gezinswoning (een volledig gerestaureerd 16 eeuws pand in een Vlaams begijnhof/beschermd stadszicht dat toen "hot" was) had toen ongeveer dezelfde waarde als de rest. Ex laten kiezen en die koos (uiteraard) voor het gerestaureerde pand.
Gezien ik geen ezel ben...... ging ik wijselijk dezelfde steen uit de weg en koos ik daarna, iets ouder en wijzer, voor andere samenlevingsvormen en vooral 100% zeggenschap op het eigen verworven bezit.

Dat was financieel idd een setback maar ook geen herbegin van nul. FO gewoon een tiental jaren later. Maar geen van beiden moest een euro "ophoesten". Het spaargeld werd - net als de waarde van het onroerend goed - gewoon in twee gedeeld (uiteraard zelfde scenario, zij de cash en "risicoloze" beleggingen en ik de aandelen).

Het appartement dat nu in aanbouw is dat zal in mijn levensloop het eerste huis zijn dat een nieuwbouw is en bij aankoop gefinancierd door een tienjarige hypotheek (gewoon omdat het kon, de locatiegelegenheid zich voordeed en de hypotheekrente voordeliger was dan de officiële inflatie en lager dan de netto rente op onze obligaties. Tezamen met de huurinkomsten (voor België in de hogere prijsklasse, voor NL waarschijnlijk modale huur) is dat dus waarschijnlijk een - voor ons - zeer goedkope woonst erbij.
Er was ook geen streven naar een groter huis. Integendeel we leveren (met plezier) bijna 30% bewoonbare vloeroppervlakte in (en 100% tuin/grond).

Je maakt de grote denkfout om te redeneren in "veelvoorkomende scenario's".
Daar is niets mis mee maar FO is geen veelvoorkomend scenario en de mensen die daar naar streven/dat doel bereiken handelen en leven doorgaans dus ook niet als "Jan Modaal" volgens standaard scenario's die voor de hand liggen.
Doe je dat laatste wel, ok, maar dan eindig je meestal ook als Jan Modaal (waar ook niets mis mee is maar niet het onderwerp van dit topic).

[ Voor 3% gewijzigd door IvoB2 op 11-07-2026 21:23 ]

[CornermanNL]

IvoB2 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 17:10:
[...]

Ieder zijn eigen uitgangspunt en ik ben het met dat uitgangspunt maar half eens.
Financieel FO zijn EN een eigen woning bezitten dienen elkaar nl. niet in de weg te staan.
Het is niet het een of ander.
Bovendien lijk het me, mijn mening, een redelijk comfortabele uitgangspositie om eigenaar te zijn van een woning (nog beter hypotheekvrij) en gelijktijdig voldoende kapitaal te hebben waar je van de opbrengst van kan leven zonder nog verplicht iets anders te moeten doen.

Je bent uiteraard ook niet verplicht een hypotheek van 6 ton af te sluiten en je daar tientallen jaren aan te verbinden.

Ik doelde in mijn post ook niet over mensen die FO nastreven, maar de algehele trend van steeds maar weer een duurder huis kopen. En dezelfde mensen vinden wel dat beleggingen zwaard belast moeten worden. Niet beseffende dat ze zelf vol in vast goed zitten. Ook nog in bezit waar ze zelf in wonen.

De meeste mensen die FO nastreven weten wel aardig goed met balans binnen de portefeuille om te gaan.

Ik doelde meer op de discussie die in Nederland nu erg gevoerd wordt op het vlak van de vermogensbelasting, waarbij liquide bezit in de vorm van aandelen en andere assets veel zwaarder belast gaat worden. En dat veel mensen dat prima vinden omdat "dat geld is waar niet voor gewerkt wordt". Maar bij een eigen woning wel prima profiteren (weliswaar alleen op papier tot de stap naar een nog grotere woning gemaakt wordt, met vaak navenante schuldenpositie).

In het kader van FO is juist de eigen woning een mooi startpunt, schuld tot een bepaalde hoogte versneld aflossen om de cash flow te verbeteren en vanaf een bepaald moment vol in ander liquide en renderend bezit investeren.

[Tommie12]

CornermanNL schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 21:30:
[...]

Ik doelde in mijn post ook niet over mensen die FO nastreven, maar de algehele trend van steeds maar weer een duurder huis kopen. En dezelfde mensen vinden wel dat beleggingen zwaard belast moeten worden. Niet beseffende dat ze zelf vol in vast goed zitten. Ook nog in bezit waar ze zelf in wonen.

De meeste mensen die FO nastreven weten wel aardig goed met balans binnen de portefeuille om te gaan.

Ik doelde meer op de discussie die in Nederland nu erg gevoerd wordt op het vlak van de vermogensbelasting, waarbij liquide bezit in de vorm van aandelen en andere assets veel zwaarder belast gaat worden. En dat veel mensen dat prima vinden omdat "dat geld is waar niet voor gewerkt wordt". Maar bij een eigen woning wel prima profiteren (weliswaar alleen op papier tot de stap naar een nog grotere woning gemaakt wordt, met vaak navenante schuldenpositie).

In het kader van FO is juist de eigen woning een mooi startpunt, schuld tot een bepaalde hoogte versneld aflossen om de cash flow te verbeteren en vanaf een bepaald moment vol in ander liquide en renderend bezit investeren.

Je moet je eens voorstellen wat er zou gebeuren als je elk jaar een belasting zou moeten betalen op de ‘meerwaarde’ van je huis.

Als je dan bv 25% zou moeten betalen van de waardestijging, en je 500k doorzonwoning wordt 20k hoger geschat, dan kunnen Henk en Ingrid dat jaar zeker niet met de caravan naar Spanje… want 5k te betalen.

Het zou een hoop files schelen rond Antwerpen en Brussel deze maanden, dus ik ben voor.

[IvoB2]

CornermanNL schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 21:30:
[...]

Ik doelde in mijn post ook niet over mensen die FO nastreven, maar de algehele trend van steeds maar weer een duurder huis kopen. En dezelfde mensen vinden wel dat beleggingen zwaard belast moeten worden. Niet beseffende dat ze zelf vol in vast goed zitten. Ook nog in bezit waar ze zelf in wonen.

Ok dat.
Gewoon niet teveel van aan trekken van wat anderen denken dat moet gebeuren noch hoe zij handelen.
Gewoon je eigen ding doen.

[IvoB2]

Tommie12 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 21:51:
Het zou een hoop files schelen rond Antwerpen en Brussel deze maanden, dus ik ben voor.

Die blijven vanaf mei volgend jaar sowieso al weg en rijden over Duitsland.

[JURIST]

Requiem19 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:05:
Een eigen woning is vooral een ontkoppeling van een flink stuk inflatie.

Zolang je volgende woning in een vergelijkbare regio ligt, is jouw waardestijging toch sterk gerelateerd aan de prijs van je volgende woning.

De meest interessante truc (naast de simpele inflatie-ontkoppeling) is waarde opbouwen hier, na X jaar cashen en kopen in een veel goedkopere regio. Of nog beter: land.

En ontkoppeling van inflatie is groter met meer hypotheelschuld

[Requiem19]

JURIST schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 22:10:
[...]

En ontkoppeling van inflatie is groter met meer hypotheelschuld

Relatief tov je asset wel. Maar je brengt in absolute termen ook weer inflatie terug in je structuur: grotere woningen zijn een stuk duurder qua onderhoud (en gelet op het gebrek aan indexatie van de villa taks vrij snel ook qua belasting).

[Sport_Life]

JURIST schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 19:22:
@Sport_Life eens dat een eigen woning je FO traject meestal makkelijker maakt. Vooral het vermijden van hoge torenhoge woonlasten als je net begint met iets opbouwen of in een dure periode met jonge kinderen en/of nog niet zoveel inkomen is behulpzaam. Mijn eerste appartement kon ik kopen met financiering tot de executiewaarde en een financiering met variabele rente. Dat is nu niet zo simpel meer, maar het zorgde ervoor dat ik meer kon sparen.

Waardestijging tikte de afgelopen 10 jaar flink aan en dat ging harder bij een grotere woning. Maar dit blijft niet onbeperkt doorgaan. Er komt ook een tijd dat grotere woningen minder in trek zijn. Er wordt al gezegd dat we in aanloop naar de piek van de vergrijzing wellicht te veel eensgezinswoningen hebben.

Niet dat ik zorgen heb over mogelijke waardedaling, maar ik zie een eigen woning zelf niet echt als belegging. Het is vooral om in te wonen en een nuttige asset om goedkoop te belenen e.d.

Het een sluit het ander ook niet uit natuurlijk. De omstandigheden tot 2022 hebben ertoe geleid dat je door een extreem lage rente vrij eenvoudig vermogen kon opbouwen.
Juist door die lage rente is er veel ruimte naast om te beleggen en om de verschillende assets zoveel mogelijk in evenwicht te brengen lossen we zo weinig mogelijk af op de woning en gaat het meeste geld naar beleggingsfondsen. Wat inmiddels ook een behoorlijk bedrag aan het worden is.
Daarnaast probeer ik toch ieder jaar wat extra salaris erbij te krijgen (naast cao verhogingen).
Dat maakt bij elkaar 3 vormen van vermogensopbouw (eigen woning, beleggingen, inkomen uit arbeid), eea hangt ook met elkaar samen.

Voor mij betekent FO ook genieten van de weg ernaartoe, en onderdeel voor daarvan is een woning in een prettige omgeving met veel ruimte in en om het huis. Vandaag hebben de kinderen zich de hele dag vermaakt in het zwembad, en wij hebben wat zitten rommelen in de tuin. Heerlijke dag gehad . Kost niks behalve een paar waterijsjes van de supermarkt. Zo simpel kan het leven zijn!
Wat ook wel fijn is is dat we komende 30 jaar niet hoeven te verhuizen, in principe is dit onze 'eindwoning' en de volgende woning zal een stuk goedkoper/kleiner zijn.

Ik denk dat als we niet konden profiteren van de lage rente en overwaarde dankzij relatief jong een eerste woning kopen, we ook hele andere keuzes hadden gemaakt. Weet zeker dat we onze huidige woning nooit hadden gekocht met 4% rente, ook al kunnen we het volgens de bank betalen. Dan zouden we namelijk nauwelijks geld over houden om te beleggen en te 'leven'. Datzelfde geldt ook voor de toekomst, ik maak me echt nooit druk om de waarde (stijging), afhankelijk hoe de omstandigheden over 20-30 jaar zijn qua woning- en aandelenmarkt zullen onze keuzes daarop volgen. Stel dat over 20-30 jaar niemand behoefte heeft aan een grote vrijstaande woning in Utrecht dan maken we er 2 appartementen van of we blijven hier wonen en maken op de begane grond een slaapkamer + badkamer. Een andere optie is dat we het splitsen in 2 of 3 appartementen voor onze kinderen. De uni en hogescholen zijn op fietsafstand.

[ Voor 17% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 23:25 ]

[Sport_Life]

Requiem19 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 22:38:
[...]


Relatief tov je asset wel. Maar je brengt in absolute termen ook weer inflatie terug in je structuur: grotere woningen zijn een stuk duurder qua onderhoud (en gelet op het gebrek aan indexatie van de villa taks vrij snel ook qua belasting).

Ook een reden om zo weinig mogelijk af te lossen op box 1 (aflossingsvrij <2013). Helaas verplichten steeds meer banken om aflossingsvrij om te zetten naar annuïtair.

[ Voor 6% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 23:22 ]

[RichieB]

@Sport_Life Volgens mij kunnen banken helemaal niet verplichten om een lopende hypotheek om te zetten. Ze kunnen wel besluiten je geen nieuwe hypotheek(vorm) aan te bieden als je een verlenging of verhoging nodig hebt.

[Sport_Life]

RichieB schreef op zondag 12 juli 2026 @ 00:24:
@Sport_Life Volgens mij kunnen banken helemaal niet verplichten om een lopende hypotheek om te zetten. Ze kunnen wel besluiten je geen nieuwe hypotheek(vorm) aan te bieden als je een verlenging of verhoging nodig hebt.

De Rabobank gaat ook bij aanpassingen de aflossingsvrije hypotheek beperken. Dus als we 1 euro willen bijlenen of de rentevaste periode eindigt dan mag het aflossingsvrije deel nog 150k/30% zijn.

Bron : https://nos.nl/artikel/25...aan-andere-banken-wachten

[ Voor 14% gewijzigd door Sport_Life op 12-07-2026 00:31 ]

[rube]

Sport_Life schreef op zondag 12 juli 2026 @ 00:28:
[...]

De Rabobank gaat ook bij aanpassingen de aflossingsvrije hypotheek beperken. Dus als we 1 euro willen bijlenen of de rentevaste periode eindigt dan mag het aflossingsvrije deel nog 150k/30% zijn.

Bron : https://nos.nl/artikel/25...aan-andere-banken-wachten

Een nieuwe rentpercentage is geen aanpassing van de hypothecaire lening zover ik weet. Zolang je als klant niet om een aanpassing vraagt is er volgens mij niets aan de hand, tenzij de lening afloopt als gevolg van de looptijd, veelal 30 jaar.

[Pr088]

Fr33z schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 20:16:
[...]

zo das niet goedkoop. t blijft interessant hoe jullie ook Nederlands spreken maar er legio woorden zijn die 'wij' niet hebben in NL. Wat is een kassement bijv? of Tubespaan, geen idee.

maar je punt lijkt me niet meer dan terecht, een eigen woning is leuk maar de onderhoudslasten zijn niet mism

Kassement= kozijn?

[Pr088]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 12:24:
[...]

Dat doe ik niet, ik reken alleen grofweg de netto rente-last uit.
Aflossing is wel cashflow en derhalve relevant, maar het is geen uitgave kostenpost.

Je kunt het geen kostenpost noemen, omdat je het aflossen eigenlijk 'spaart' en dus vermogen opbouwt in de woning. Maar het komt wel elke maand stevig terug in de maandlasten.

[Pr088]

orf schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:29:
[...]

Er staat toch netto rentelast? Dat is de betaalde rente minus de aftrek. Dus geen aflossing meegenomen in het bedrag.

Ik heb echt bijzonder lage maandlasten doordat ik een hele kleine hypotheek heb. Rationeel gezien had dat best hoger kunnen zijn omdat een aandelenportefeuille meer oplevert dan de hypotheek bespaart, maar ik vind het heel fijn om niet te hoge maandlasten te hebben. Ik gruwel echt van bedragen richting de €2.000 per maand aan hypotheek.

Maar waarom zou je alleen met rentelast rekenen. Je moet tegenwoordig toch ook aflossen en dat tikt mee in je maandlasten. En beperkt dus de ruimte voor beleggen in aandelen.

Leuk dat jij gruwelt van zulke hypotheeklasten, maar hoe wil je het anders doen? Ik kon voor 4% weliswaar mijn (eerste) koopwoning instappen en had ook iets voor 350-400k kunnen zoeken. Kwestie van keuzes. Ik heb nu een oprit, tuin en grotendeels gerenoveerde jaren 30 woning.

Ik was voor een koophuis in mijn regio niet onder de 1600 bruto uitgekomen denk ik.

Met jouw hypotheek moet je als eerste koper een enorme zak eigen geld meenemen. Basically kan jouw maandlasten alleen met overwaarde of flinke erfenis.

Voor mensen die FO nastreven met nu een eerste koophuis is het niet vergelijkbaar. Anderzijds: gefeliciteerd, jij loopt al een stuk vooruit op de rest

[Pr088]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:27:
[...]

Gekocht in 2021 en dankzij ltv van 35% en label A+++ (hoogste rentekorting). Ook een deel aflossingsvrij uit 2011 wat in box 1 nog HRA oplevert en als beleggingsresultaat afgelopen jaar al 25% rendement .

Vandaar dat ik zeg... Oordelen heeft weinig zin zonder details te kennen.

Ik oordeel toch niet, maar wat klopt er niet aan mijn stelling dat het niet representatief is voor een eerste koper? Waar haalt een eerste koper 65% inleg vandaag?

Ik durf de stelling wel aan, niemand koopt met een LTV 35% als hij/zij geen overwaarde meeneemt uit een vorige woning (of erfenis).

[Pr088]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:25:
Jullie vergeten dat je meestal de oude rente mee kan nemen. Dus als ze de rente in 2021 20 jaar vast hebben gezet op 1,3% dan hoeven ze alleen voor het verschil nog 3,5-4% rente te betalen. Door een lage ltv en hoog energielabel waarschijnlijk ook nog veel rentekorting.

Dat mag inderdaad. En dus alleen maar zinvol voor doorstromers.

[Sport_Life]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:02:
[...]

Ik oordeel toch niet, maar wat klopt er niet aan mijn stelling dat het niet representatief is voor een eerste koper? Waar haalt een eerste koper 65% inleg vandaag?

Ik durf de stelling wel aan, niemand koopt met een LTV 35% als hij/zij geen overwaarde meeneemt uit een vorige woning (of erfenis).

Het voorbeeld waar ik op doelde hadden overwaarde (stond erbij vermeld).

Als starter koop je inderdaad niet met 35% LTV, zie ook mijn eigen treintje gestart inmiddels 15 jaar geleden (zonder erfenis).

Toch zul je zien dat jij over 10-15 jaar (waarschijnlijk) ook een aardig vermogen hebt opgebouwd, juist door te kiezen voor een wat hoger segment (met oprit en tuin). Dat is dus precies mijn punt. Als je mazzel hebt gaat de hypotheek rente komende jaren ook weer dalen en dan krijg je een herhaling van mijn situatie afgelopen 15 jaar.
In het kader van FO kun je je afvragen of het veel zin heeft, ik vind van wel maar voor mij is woongenot ook onderdeel van FO.

[ Voor 7% gewijzigd door Sport_Life op 12-07-2026 09:18 ]

[IvoB2]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:02:
[...]

Ik oordeel toch niet, maar wat klopt er niet aan mijn stelling dat het niet representatief is voor een eerste koper? Waar haalt een eerste koper 65% inleg vandaag?

Ik durf de stelling wel aan, niemand koopt met een LTV 35% als hij/zij geen overwaarde meeneemt uit een vorige woning (of erfenis).

Van geld sparen door een tijdje zuinig te leven en vooral op jonge leeftijd niet alles in één keer willen en zelf de handen (bv. voor renovatie) een beetje uit de mouwen durven steken?
Mijn eerste woning kocht ik 100% met eigen geld (LTV = 0).
Dat is dan enkele jaren even doorbijten (maar je bent jong en je wil wat) maar daarna ben je dan ook vertrokken, schuldenvrij en 20-30 jaar voor op de rest.
Maar dan vanaf dag 1 uiteraard geen villa van 1 miljoen met oprit en twee nieuwe auto's op de oprit maar stof, bloed, zweet en tranen.
De gigantische overwaarde (schuldenvrij) neem je wel de rest van je leven mee en die eerste periode ben je dan al vlug vergeten.

[ Voor 9% gewijzigd door IvoB2 op 12-07-2026 11:03 ]

[orf]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:00:
[...]

Leuk dat jij gruwelt van zulke hypotheeklasten, maar hoe wil je het anders doen? Ik kon voor 4% weliswaar mijn (eerste) koopwoning instappen en had ook iets voor 350-400k kunnen zoeken. Kwestie van keuzes. Ik heb nu een oprit, tuin en grotendeels gerenoveerde jaren 30 woning.

Ik was voor een koophuis in mijn regio niet onder de 1600 bruto uitgekomen denk ik.

Met jouw hypotheek moet je als eerste koper een enorme zak eigen geld meenemen. Basically kan jouw maandlasten alleen met overwaarde of flinke erfenis.

Voor mensen die FO nastreven met nu een eerste koophuis is het niet vergelijkbaar. Anderzijds: gefeliciteerd, jij loopt al een stuk vooruit op de rest

Inderdaad, een kwestie van keuzes. Mijn gruwel voor hoge maandlasten is persoonlijk en ik heb geluk dat dit kon. Want als ik nu starter zou zijn, dan zou dat nooit kunnen.

Ik heb op m’n 25e een starterswoning gekocht en heb daar 12 jaar gewoond. In de media hebben ze het over scheefhuurders, maar ik was misschien wel een scheefkoper. In die tijd veel extra afgelost en de hypotheek overgenomen in mijn BV. Na die 12 jaar had ik bijzonder weinig waardestijging (40k, maar ook een nieuwe badkamer, nieuwe keuken en nette afwerking).

Daarna kocht ik een groot huis, maar wilde ik geen hoge maandlasten en heb ik een flink pak zelf in het huis gestopt. Een kleine hypotheek bij de bank en de hypotheek bij mijn BV doorgezet. En zoals ik schreef: het had beter gerendeerd als ik dit huis volledig gefinancierd had en dat geld belegd, maar ik heb liever de lage maandlasten.

[Pannencouque]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 09:49:
[...]

Ja. En als je nu geen keus hebt dan is het wat anders, maar als al goed woont.....

Overigens is de netto rentelast (na HRA) niet eens zo hoog, ca 1300 euro per maand voor een hypotheek van 600K. Maar goed, als al je overwaarde er zo goed als inzit, moet de aflossing wel uit het inkomen komen. En ook de gemeentelijke belastingen, inrichting, onderhoud etc. is bij een duurder huis ook allemaal duurder.

Jup. En het frappante is dat het huis amper groter gaat zijn dan waar ze nu wonen. Ze gaan van een 2018-woning die helemaal tiptop is, naar nieuwbouw op een andere locatie 1km verderop. Wat ze wel zelf kunnen ontwerpen, dus dat is tof. Maar qua oppervlakte gaat het hooguit enkele procenten toenemen tov nu. Maar onder de streep moet er zeker een paar ton bij en de huidige hypotheek is echt niet afgelost is me verteld.

[Pannencouque]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:02:
[...]

Ik de randstad gaan sommige tussenwoningen (met overbieden) al richting 700k. Dan is de stap naar 1m niet zo groot meer.... Sommige 2 kappers kosten al meer dan 1m.

Bekenden van... vind ik altijd zo'n enorme dooddoener. Misschien hebben ze beide inkomen van 150k+, of hebben ze (helaas) een erfenis ontvangen, weet jij veel...

Bekenden van mezelf in dit geval, maar ik zou ze geen vrienden durven noemen

Verder snap ik je punt: ik moet niet zomaar oordelen. Maar ik kan me wel verbazen: op basis van wat me erover verteld is door de man zelf, voelt het alsof ze hier echt wel jaren voor moeten kromliggen.

[Sport_Life]

Pannencouque schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:20:
[...]

Bekenden van mezelf in dit geval, maar ik zou ze geen vrienden durven noemen

Verder snap ik je punt: ik moet niet zomaar oordelen. Maar ik kan me wel verbazen: op basis van wat me erover verteld is door de man zelf, voelt het alsof ze hier echt wel jaren voor moeten kromliggen.

Ze hebben geef jij zelf aan al een nieuwbouwwoning uit 2018 die vergelijkbaar is, dan hebben ze rond dezelfde tijd als ons de handtekening gezet (2015-2016) en dat waren VON prijzen van ongeveer 30% van de huidige waarde (!), nieuwbouw lag destijds helemaal op zn gat (Nb: gasprijzen waren extreem laag). Kan me ook nog discussies hier op tweakers herinneren met alle nadelen van nieuwbouw (weinig voorzieningen, geen sfeer, etc.). Precies wat @IvoB2 ook zegt: beste koop je tegen de meute in en niet hetzelfde als Jan Modaal.
Die tendens is in de jaren daarna helemaal veranderd, sinds de hoge gasprijzen en onderhoudsprijzen wil iedereen nieuwbouw.
Als ze dan ook nog een appartement hiervoor hebben gehad die verkocht is rond 2018 , dan zal de hypotheek nu relatief laag zijn.
Of iets tussen jouw en mijn oordeel in kan ook natuurlijk, maar de meeste mensen rekenen de 'meerwaarde' wel even door en als een iets groter huis 1000 euro hogere lasten betekent zullen weinig mensen dat doen.

[ Voor 16% gewijzigd door Sport_Life op 12-07-2026 10:04 ]

[RichieB]

Sport_Life schreef op zondag 12 juli 2026 @ 00:28:
[...]
De Rabobank gaat ook bij aanpassingen de aflossingsvrije hypotheek beperken.
[…]

Ja, dat is hun goed recht. De Rabobank heeft ook een actie lopen “check je hypotheek” ofzo waarbij ze je vragen om al je financiële gegevens in te vullen zodat ze je een nieuw hypotheekadvies kunnen geven. Terwijl ik mijn hypotheek zelf helemaal niet aan wil passen. Heb ik niet ingevuld, maar wel hierover telefonisch contact opgenomen. Aangegeven dat ik prima zelf in de gaten kan houden of een hypotheek nog bij mij past. Dat vonden ze prima. De enquête invullen was niet verplicht.

[Pannencouque]

Sport_Life schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:42:
[...]

Ze hebben geef jij zelf aan al een nieuwbouwwoning uit 2018 die vergelijkbaar is, dan hebben ze rond dezelfde tijd als ons de handtekening gezet (2015-2016) en dat waren VON prijzen van ongeveer 30% van de huidige waarde (!), nieuwbouw lag destijds helemaal op zn gat (Nb: gasprijzen waren extreem laag). Kan me ook nog discussies hier op tweakers herinneren met alle nadelen van nieuwbouw (weinig voorzieningen, geen sfeer, etc.). Precies wat @IvoB2 ook zegt: beste koop je tegen de meute in en niet hetzelfde als Jan Modaal.
Die tendens is in de jaren daarna helemaal veranderd, sinds de hoge gasprijzen en onderhoudsprijzen wil iedereen nieuwbouw.
Als ze dan ook nog een appartement hiervoor hebben gehad die verkocht is rond 2018 , dan zal de hypotheek nu relatief laag zijn.
Of iets tussen jouw en mijn oordeel in kan ook natuurlijk, maar de meeste mensen rekenen de 'meerwaarde' wel even door en als een iets groter huis 1000 euro hogere lasten betekent zullen weinig mensen dat doen.

Ze zullen het vast hebben doorgerekend. Of niet. Hoe dan ook, hun keuze.

[Sport_Life]

RichieB schreef op zondag 12 juli 2026 @ 10:11:
[...]

Ja, dat is hun goed recht. De Rabobank heeft ook een actie lopen “check je hypotheek” ofzo waarbij ze je vragen om al je financiële gegevens in te vullen zodat ze je een nieuwe hypotheekadvies kunnen geven. Terwijl ik mijn hypotheek zelf helemaal niet aan wil passen. Heb ik niet ingevuld, maar wel hierover telefonisch contact opgenomen. Aangegeven dat ik prima zelf in de gaten kan houden of een hypotheek nog bij mij past. Dat vonden ze prima. De enquête invullen was niet verplicht.

Volgens mij hebben ze alle data al, mijn eerste hypotheek was ook bij dezelfde bank en de rekening van mijn bv ook.. Als ik via de privé Rabobank app bel met vragen over de zakelijke rekening dan zien ze dat direct op hun scherm.

[psychodude]

rube schreef op zondag 12 juli 2026 @ 03:31:
[...]

Een nieuwe rentpercentage is geen aanpassing van de hypothecaire lening zover ik weet. Zolang je als klant niet om een aanpassing vraagt is er volgens mij niets aan de hand, tenzij de lening afloopt als gevolg van de looptijd, veelal 30 jaar.

Het gaat inderdaad overwegend om nieuwe hypotheken. Daarnaast zit er ook een stuk risico mitigatie in voor de banken zelf.

Dit laatste zal in de praktijk natuurlijk wat onwaarschijnlijk zijn. Maar de banken dragen momenteel een vrij groot risico met zich mee, waarbij in het geval van een economische crisis rondom afloop aflossingsvrije hypotheken, waarvan een groot deel binnen een soortgelijk tijdsframe afloopt, mensen het met de huidige regelgeving niet voor elkaar zullen krijgen de hypotheek om te sluiten. Woningen gedwongen verlaten moeten worden, ongunstig verkocht moeten worden. En het maar de vraag is of alles überhaupt verkocht wordt. Tijdelijk kan aanbod de vraag komen te overspoelen. En banken dan dus het risico komen te voelen.

Het is allemaal natuurlijk een beetje een perfect storm scenario. Ik zie het niet snel gebeuren. Zeker gezien het grote aantal aflossingsvrije hypotheken dat binnen nu en 2035 ~ 2040 afloopt. Ongeveer 1 op 3 koopwoningen. Mocht grootschalige problemen blijken door een zeer ongelukkige samenloop van omstandigheden, dan zal zonder twijfel de overheid met een soort reddingsplan inspringen.

Pannencouque schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 08:58:
[...]

Alsof het niks is. Zelfs met overwaarde enzo erbij heb je een forse hypotheek.

Bekenden van me kopen nu ook nieuwbouw met een totale prijs van waarschijnlijk 1.3 miljoen. Ze hebben echt wel wat overwaarde op het huidige huis, maar dan nog verwacht ik wel een hypotheek van 6+ ton. Dat is echt een serieuze maandlast. En ondertussen drie kinderen en twee fulltime banen.

Je moet er maar zin in hebben.

Zelf ook een hypotheek van 7 ton hier. Tegelijkertijd is en blijft het natuurlijk gewoon erg situatie afhankelijk. De absolute maandlasten zijn niet bijster interessant in mijn optiek. Waar het vooral om gaat, is het percentage van het maandelijks inkomen dat aan woonlasten op gaat.

Het feit dat iemand binnen dit topic, binnen diens peers, dit soort hypotheekbedragen voorbij ziet komen is verder natuurlijk ook gewoon een flinke selectie. Dit is natuurlijk verre van representatief voor de gemiddelde bevolking. Zo ook mijn hypotheek niet, als zijnde 'startershypotheek', door mijn eigen carrière keuzes.

De geschetste tweeverdiener met 3 kids die verkast naar een woning van 1.3 miljoen, zal hoogstwaarschijnlijk dan ook ruim boven 1.6x modaal zitten qua inkomen en eventuele vermogensgroei anderszins (1.6x modaal circa 4500 - 5000 netto per maand uitgemiddeld over het jaar). In de eigen situatie zo bijvoorbeeld in ieder geval zeker. Waarbij aflossing uiteraard sowieso weinig anders is dan gewoonweg verschuiven van geld binnen eigen potje A naar potje B. En enkel de rente aflossing ware kosten zijn.

Zeker, je kunt ook kiezen voor een goedkopere woning, lagere hypotheeklasten, etc. Maar het woongenot zal dan natuurlijk ook gewoonweg anders zijn, veelal toch lager. En indien het geld dat hiermee overblijft enkel verplaatst naar een ander beleggingsdoel, dan is natuurlijk de vraag waarom?

[psychodude]

RichieB schreef op zondag 12 juli 2026 @ 10:11:
[...]

Ja, dat is hun goed recht. De Rabobank heeft ook een actie lopen “check je hypotheek” ofzo waarbij ze je vragen om al je financiële gegevens in te vullen zodat ze je een nieuwe hypotheekadvies kunnen geven. Terwijl ik mijn hypotheek zelf helemaal niet aan wil passen. Heb ik niet ingevuld, maar wel hierover telefonisch contact opgenomen. Aangegeven dat ik prima zelf in de gaten kan houden of een hypotheek nog bij mij past. Dat vonden ze prima. De enquête invullen was niet verplicht.

Maar jij zal ook niet geheel representatief zijn voor de doelgroep van de campagne . In toenemende mate hebben banken en hypotheekverstrekkers in zekere zin een zorgplicht verkregen. Waarbij binnen een groot deel van de Nederlandse bevolking, inclusief woningbezitters, de financiële geletterdheid beperkt is.

Tijdig tevoren implicaties van aflossingsvrij bespreken helpt daarin uiteraard. Ja, bij afsluiting van de hypotheek is één en ander natuurlijk ook al besproken. Maar die informatie blijft echt lang niet bij iedereen 30 jaar hangen.

[JURIST]

psychodude schreef op zondag 12 juli 2026 @ 10:57:
[...]


Het gaat inderdaad overwegend om nieuwe hypotheken. Daarnaast zit er ook een stuk risico mitigatie in voor de banken zelf.

Dit laatste zal in de praktijk natuurlijk wat onwaarschijnlijk zijn. Maar de banken dragen momenteel een vrij groot risico met zich mee, waarbij in het geval van een economische crisis rondom afloop aflossingsvrije hypotheken, waarvan een groot deel binnen een soortgelijk tijdsframe afloopt, mensen het met de huidige regelgeving niet voor elkaar zullen krijgen de hypotheek om te sluiten. Woningen gedwongen verlaten moeten worden, ongunstig verkocht moeten worden. En het maar de vraag is of alles überhaupt verkocht wordt. Tijdelijk kan aanbod de vraag komen te overspoelen. En banken dan dus het risico komen te voelen.

Het is allemaal natuurlijk een beetje een perfect storm scenario. Ik zie het niet snel gebeuren. Zeker gezien het grote aantal aflossingsvrije hypotheken dat binnen nu en 2035 ~ 2040 afloopt. Ongeveer 1 op 3 koopwoningen. Mocht grootschalige problemen blijken door een zeer ongelukkige samenloop van omstandigheden, dan zal zonder twijfel de overheid met een soort reddingsplan inspringen.

Voor banken is het herfinancieringsrisico het belangrijkste punt. Veel mensen vallen terug in inkomen na pensionering en kunnen dan de lasten uit inkomen niet meer dragen. En velen staan daar niet (op tijd) bij stil. Dit is ook waarom DNB enige druk heeft uitgeofend.

Maar als je liquideerbaar vermogen hebt of wil verhuizen op termijn, is dit probleem er niet echt. Ook aflossen uit een erfenis kan natuurlijk. Alleen zonder vermogen en laag inkomen is er een mogelijk probleem, maar dat gaat toch nog steeds om een behoorlijk aantal mensen.

[Sport_Life]

psychodude schreef op zondag 12 juli 2026 @ 11:04:
[...]


Maar jij zal ook niet geheel representatief zijn voor de doelgroep van de campagne . In toenemende mate hebben banken en hypotheekverstrekkers in zekere zin een zorgplicht verkregen. Waarbij binnen een groot deel van de Nederlandse bevolking, inclusief woningbezitters, de financiële geletterdheid beperkt is.

Tijdig tevoren implicaties van aflossingsvrij bespreken helpt daarin uiteraard. Ja, bij afsluiting van de hypotheek is één en ander natuurlijk ook al besproken. Maar die informatie blijft echt lang niet bij iedereen 30 jaar hangen.

Die informatie wijzigt ook vrij snel.
Bij ons eerste hypotheek gesprek in 2011 werd geadviseerd of zelfs gepusht zoveel mogelijk aflossingsvrij te nemen. Hypotheek was dan ook 80% banksparen en 20% aflossingsvrij (in 2021 omgezet naar 100% aflossingsvrij box 1 toen de rente lager was dan spaarrente).

Ik vermoed ook dat de bonussen voor personeel destijds hoger waren bij aflossingsvrije hypotheken (meer rente = meer omzet), maar kan dat niet hard maken.

Nb dat was dus in 2011 , toen huizenprijzen procentueel gezien behoorlijk hard aan het zakken waren (in euro's viel het wel mee).

[ Voor 10% gewijzigd door Sport_Life op 12-07-2026 11:25 ]

[Ferr9]

Tijdens het wegwerken van oude artikelen uit mijn backlog kwam ik nog een interessante quote tegen. Pensioenfonds ABP krijgt veel kritiek vanwege slechte resultaten en activitische uitsluitingen. Hieronder de reactie van een ABP woordvoerder:

"ABP beoordeelt het beleggingsresultaat in samenhang met de doelstelling: het realiseren van een zo goed mogelijk pensioen over de lange termijn. Rendement alleen zegt daarvoor niet alles."

Ik vind het stuitend en ronduim bizar dat ze het zo proberen te verdraaien dat een slecht resultaat eigenlijk wel goed is op de lange termijn. Totaal gestoord, ben blij dat het grootste deel van mijn pensioen in eigen beheer (geblokkeerde pensioenrekening) wordt opgeboud.

[rube]

Ferr9 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:07:
Tijdens het wegwerken van oude artikelen uit mijn backlog kwam ik nog een interessante quote tegen. Pensioenfonds ABP krijgt veel kritiek vanwege slechte resultaten en activitische uitsluitingen. Hieronder de reactie van een ABP woordvoerder:

"ABP beoordeelt het beleggingsresultaat in samenhang met de doelstelling: het realiseren van een zo goed mogelijk pensioen over de lange termijn. Rendement alleen zegt daarvoor niet alles."

Ik vind het stuitend en ronduim bizar dat ze het zo proberen te verdraaien dat een slecht resultaat eigenlijk wel goed is op de lange termijn. Totaal gestoord, ben blij dat het grootste deel van mijn pensioen in eigen beheer (geblokkeerde pensioenrekening) wordt opgeboud.

Eerlijk gezegd denk ik dat jij, al dan niet onbewust, met je geblokkeerde pensioenrekening ook de uitspraak "rendement alleen zegt daarvoor niet alles" volgt.

Dat jij daar zelf het goed praten van een "slecht resultaat" (dat ligt natuurlijk maar aan je doelstellingen) aan koppelt, is denk ik meer hoe jij dat interpreteert.

[Sissors]

rube schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:21:
[...]

Eerlijk gezegd denk ik dat jij, al dan niet onbewust, met je geblokkeerde pensioenrekening ook de uitspraak "rendement alleen zegt daarvoor niet alles" volgt.

Dat jij daar zelf het goed praten van een "slecht resultaat" (dat ligt natuurlijk maar aan je doelstellingen) aan koppelt, is denk ik meer hoe jij dat interpreteert.

Kan je die uitleggen, want deze snap ik niet.

[RichieB]

@Ferr9 & @Sissors Een pensioenfonds heeft ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het heeft niet zo veel zin om voor maximale winst te gaan als je daarmee meewerkt aan de benadeling van de samenleving op de lange termijn. Denk aan milieuaspecten maar ook big tech die doelbewust privacy en mensenrechten schenden.

[The Third Man]

Ik vermoed dat het ook met risicoafdekking te maken heeft. De handmatige pensioenbeleggers, ik hoor daar ook bij, moeten zelf de boontjes doppen om hun risico correct af te schalen naar mate ze afhankelijker worden van hun pensioenuitkering. Als ik tzt dat niet of nauwelijks ben, dan kan ik zelfs de hele pot op hoog risico aanhouden.

Een gemiddelde pensioenopbouwer die niet verder kijkt dan “het zit ergens in een pensioenfonds” zal zich daar niet mee bezig houden. Totdat er een te krappe uitkering volgt, dan krijgt het fonds de schuld. Die extra verantwoordelijkheid zorgt er automatisch voor dat ze een veiligere koers moeten aanhouden en dat zal meestal tot achterblijvend rendement leiden dan 100% wereldindex en soortgelijke strategieën.

[ Voor 6% gewijzigd door The Third Man op 12-07-2026 12:40 ]

[Sissors]

RichieB schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:38:
@Ferr9 & @Sissors Een pensioenfonds heeft ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het heeft niet zo veel zin om voor maximale winst te gaan als je daarmee meewerkt aan de benadeling van de samenleving op de lange termijn. Denk aan milieuaspecten maar ook big tech die doelbewust privacy en mensenrechten schenden.

Prima, maar dan snap ik nog steeds niet wat @rube in zijn post schrijft .

(Plus dat we natuurlijk hele andere ideeën kunnen hebben als een pensioenfonds wat maatschappelijke verantwoordelijkheid is. Zo vindt het ABP dat Airbus een ethisch onverantwoord bedrijf is waar je niks mee te maken moet willen hebben. Ik vind het maatschappelijk eerder onverantwoord om niet in Airbus te investeren).

[Sissors]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:39:
Ik vermoed dat het ook met risicoafdekking te maken heeft. De handmatige pensioenbeleggers, ik hoor daar ook bij, moeten zelf de boontjes doppen om hun risico correct af te schalen naar mate ze afhankelijker worden van hun pensioenuitkering. Als ik tzt dat niet of nauwelijks ben, dan kan ik zelfs de hele pot op hoog risico aanhouden.

Een gemiddelde pensioenopbouwer die niet verder kijkt dan “het zit ergens in een pensioenfonds” zal zich daar niet mee bezig houden. Totdat er een te krappe uitkering volgt, dan krijgt het fonds de schuld. Die extra verantwoordelijkheid zorgt er automatisch voor dat ze een veiligere koers moeten aanhouden en dat zal meestal tot achterblijvend rendement leiden dan 100% wereldindex en soortgelijke strategieën.

Dat zou natuurlijk juist hogere rendementen van pensioenfondsen ook kunnen geven. Want individueel moet je veel meer rekening houden met afbouwen, dan als je collectief iets hebt.

[Krisp]

Ferr9 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:07:
Tijdens het wegwerken van oude artikelen uit mijn backlog kwam ik nog een interessante quote tegen. Pensioenfonds ABP krijgt veel kritiek vanwege slechte resultaten en activitische uitsluitingen. Hieronder de reactie van een ABP woordvoerder:

"ABP beoordeelt het beleggingsresultaat in samenhang met de doelstelling: het realiseren van een zo goed mogelijk pensioen over de lange termijn. Rendement alleen zegt daarvoor niet alles."

Ik vind het stuitend en ronduim bizar dat ze het zo proberen te verdraaien dat een slecht resultaat eigenlijk wel goed is op de lange termijn. Totaal gestoord, ben blij dat het grootste deel van mijn pensioen in eigen beheer (geblokkeerde pensioenrekening) wordt opgeboud.

Heb je een link naar het artikel? Want an sich is kritiek op de slechte resultaten terecht, maar om dat uitsluitend aan activitische uitsluitingen op te hangen is te simplistisch. Uit het jaarverslag blijkt dat het probleem namelijk helemaal niet zit in aandelen (hoewel die wel iets achterblijven ten opzichte van een wereldwijde ETF), maar bij andere investeringen. Dat is en blijft frustrerend en reden tot vragen, maar niet direct als het gaat om uitsluitingen op de aandelenmarkt.

[rube]

Sissors schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:23:
[...]
Kan je die uitleggen, want deze snap ik niet.

Ook als individu kijk je niet alleen naar (mogelijk) het allerhoogste rendement. Je kan denken aan o.a. gemak, risico, ethiek. Dus de uitspraak van het ABP dat "rendement alleen zegt daarvoor niet alles" is denk ik voor iedereen van toepassing.

En, "slecht resultaat" is natuurlijk afhankelijk van je doelstelling.
Als je doelstelling is: ik wil hetzelfde of beter rendement halen als de S&P500, tja, dan is het resultaat wellicht slecht. Als je doelstelling is: ik wil op lange termijn (vul in) een resultaat behalen dat zeker voldoende is om alle ABP deelnemers een pensioen te kunnen uitkeren volgens XYZ uitgangpunten, dan is er wellicht prima resultaat behaalt want dan moeten ze ook met andere risico's en uitgangspunten rekening houden waardoor een index als de S&P500 niet geschikt is om als benchmark te nemen.

[ Voor 4% gewijzigd door rube op 12-07-2026 14:01 ]

[The Third Man]

Sissors schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:52:
[...]

Dat zou natuurlijk juist hogere rendementen van pensioenfondsen ook kunnen geven. Want individueel moet je veel meer rekening houden met afbouwen, dan als je collectief iets hebt.

Die volg ik even niet? Het fonds is collectief toch? Voor iedereen hetzelfde? Je kan dan niet individuele aanpassingen maken, het hele fonds moet relatief risicomijdend zijn, voor de “opetende” groep die altijd aanwezig is. Bij een persoonlijke belegging eet er niemand wat van op totdat je eenmaal met pensioen gaat. Al die decennia ervoor kan je maximaal risico via 100% aandelen nemen, gediversificeerd via de wereldindex. Het algemene pensioenfonds heeft die luxe niet zonder iedereen op de kast te krijgen als het onverhoopt misgaat. Een individuele belegger heeft alleen zichzelf ermee en neemt willens en wetens dat risico voor lief.

[ewrz]

Pensioenfondsen hebben een wettelijke plicht om de belangen van deelnemers te prioriteren. Pensioengeld is geld van anderen en is geen donatie aan een charitatieve of activistische organisatie. Voor je persoonlijke idealistische vergezichten mag je naar de stembus, ook al ben je de directeur van een pensioenfonds.

Er zijn al kamervragen gesteld over de matige resultaten en het activistische beleggen. Uit zowel linkse als rechtse hoek.


https://sp.nl/nieuws/sp-geef-mensen-invloed-om-onnodige-risicos-pensioenfondsen-te-voorkomen

[Pr088]

CornermanNL schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 21:30:
[...]

Ik doelde in mijn post ook niet over mensen die FO nastreven, maar de algehele trend van steeds maar weer een duurder huis kopen. En dezelfde mensen vinden wel dat beleggingen zwaard belast moeten worden. Niet beseffende dat ze zelf vol in vast goed zitten. Ook nog in bezit waar ze zelf in wonen.

De meeste mensen die FO nastreven weten wel aardig goed met balans binnen de portefeuille om te gaan.

Ik doelde meer op de discussie die in Nederland nu erg gevoerd wordt op het vlak van de vermogensbelasting, waarbij liquide bezit in de vorm van aandelen en andere assets veel zwaarder belast gaat worden. En dat veel mensen dat prima vinden omdat "dat geld is waar niet voor gewerkt wordt". Maar bij een eigen woning wel prima profiteren (weliswaar alleen op papier tot de stap naar een nog grotere woning gemaakt wordt, met vaak navenante schuldenpositie).

In het kader van FO is juist de eigen woning een mooi startpunt, schuld tot een bepaalde hoogte versneld aflossen om de cash flow te verbeteren en vanaf een bepaald moment vol in ander liquide en renderend bezit investeren.

De discussie wordt inderdaad nu gevoerd over box-3, maar moet natuurlijk ook een keer over eigenwoningforfait gaan. Dat is een lachertje, al jaren niet verhoogd, dankzij -wij zorgen goed voor onszelf en ons stemmerspubliek- partijen, VVD voorop.

On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

[ Voor 8% gewijzigd door Pr088 op 12-07-2026 14:13 ]

[Krisp]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:10:
[...]

De discussie wordt inderdaad nu gevoerd over box-3, maar moet natuurlijk ook een keer over eigenwoningforfait gaan. Dat is een lachertje, al jaren niet verhoogd, dankzij -wij zorgen goed voor onszelf en ons stemmerspubliek- partijen, VVD voorop.

On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

Sterker: het EWF is sinds 2015 zelfs gehalveerd. En het EWF betreft enkel een bedrag wat bij het inkomen wordt opgeteld, waarbij je bij een lage of geen hypotheek nog korting krijgt. De netto belasting is nog veel lager.

Dus helemaal eens, de EWF zou (fors) verhoogd moeten worden, ook om verdere vermogensongelijkheid tegen te gaan. Bovendien is het een heel nuttige belasting, omdat er niet/nauwelijks ontduiking mogelijk is.

[Pr088]

Sport_Life schreef op zondag 12 juli 2026 @ 09:15:
[...]

Het voorbeeld waar ik op doelde hadden overwaarde (stond erbij vermeld).

Als starter koop je inderdaad niet met 35% LTV, zie ook mijn eigen treintje gestart inmiddels 15 jaar geleden (zonder erfenis).

Toch zul je zien dat jij over 10-15 jaar (waarschijnlijk) ook een aardig vermogen hebt opgebouwd, juist door te kiezen voor een wat hoger segment (met oprit en tuin). Dat is dus precies mijn punt. Als je mazzel hebt gaat de hypotheek rente komende jaren ook weer dalen en dan krijg je een herhaling van mijn situatie afgelopen 15 jaar.
In het kader van FO kun je je afvragen of het veel zin heeft, ik vind van wel maar voor mij is woongenot ook onderdeel van FO.

Eens, die kans is er inderdaad. Ik heb bij de aankoop FO totaal niet meegenomen en dus ook niet gekeken naar potentiële waardestijging bij mijn type woning t.o.v. een goedkopere woning. In mijn regio zit mijn woning wel boven de doorsnee markt, dus het aantal kopers ligt lager en bij een recessie kan ook de vraag het eerste dalen in het duurdere segment. En in het goedkopere segment zit hier in de regio een enorme prijsdruk. Zie regelmatig nog 15-20% overbieding op huizen in de categorie 250-350k. In mijn segment lag dat 1,5 jaar geleden rond de 10% gemiddeld en ik heb de indruk dat de markt sindsdien begint af te vlakken qua groei (of zelfs een heel klein beetje af te koelen).

[Pr088]

Krisp schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:24:
[...]

Sterker: het EWF is sinds 2015 zelfs gehalveerd. En het EWF betreft enkel een bedrag wat bij het inkomen wordt opgeteld, waarbij je bij een lage of geen hypotheek nog korting krijgt. De netto belasting is nog veel lager.

Dus helemaal eens, de EWF zou (fors) verhoogd moeten worden, ook om verdere vermogensongelijkheid tegen te gaan. Bovendien is het een heel nuttige belasting, omdat er niet/nauwelijks ontduiking mogelijk is.

Helemaal met je eens. Jemig, ik had niet door dat het zo erg was...
De korting op 'bijna geen hypotheek' is toch de Wet Hillen die in afbouw is en dus op termijn eindigt?

[Krisp]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:28:
[...]

Helemaal met je eens. Jemig, ik had niet door dat het zo erg was...
De korting op 'bijna geen hypotheek' is toch de Wet Hillen die in afbouw is en dus op termijn eindigt?

Die ‘op termijn’ is 2041.

[Pr088]

Krisp schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:30:
[...]

Die ‘op termijn’ is 2041.

Misschien doen we het nog een keertje a la salderingsregeling .

[Sissors]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:01:
[...]
Die volg ik even niet? Het fonds is collectief toch? Voor iedereen hetzelfde? Je kan dan niet individuele aanpassingen maken, het hele fonds moet relatief risicomijdend zijn, voor de “opetende” groep die altijd aanwezig is. Bij een persoonlijke belegging eet er niemand wat van op totdat je eenmaal met pensioen gaat. Al die decennia ervoor kan je maximaal risico via 100% aandelen nemen, gediversificeerd via de wereldindex. Het algemene pensioenfonds heeft die luxe niet zonder iedereen op de kast te krijgen als het onverhoopt misgaat. Een individuele belegger heeft alleen zichzelf ermee en neemt willens en wetens dat risico voor lief.

Maar is het heel erg als de totale pot naarbeneden gaat in wat slechte jaren, als maar een gedeelte van de deelnemers op dat moment moeten opnemen? En je nog nieuwe inleg hebt. Terwijl als individu moet je risico mijdend zijn iig richting het einde.

[psychodude]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:10:

On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

Eén en ander valt en staat een beetje bij de huurlasten versus inkomsten daarin. Als ook actuele leeftijd. Maximaal scheef wonen, blijven hangen in een oudere sociale huurwoning doch tegelijkertijd qua inkomsten de ladder flink beklommen hebben, is niet geheel onmogelijk. Daarmee is een FO-positie echt wel te bereiken.

Verhuis je vaak, kom je terecht binnen een duurder en duurder huursegment. Dan wordt het natuurlijk een totaal ander verhaal.

Uiteindelijk zijn het de netto lasten afgezet tegen vermogens opbouw welk meer bepalend zijn dan overwaarde. Sterker nog, behoudens indien je de woning beoogd te liquideren, dan wel komt te gebruiken als onderpand, kun je er anderszins eigenlijk niet zo heel veel mee in FIRE perspectief. De eigen woning is toch al snel het minst liquide vermogen dat je bezit.

[Sissors]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:10:
[...]

De discussie wordt inderdaad nu gevoerd over box-3, maar moet natuurlijk ook een keer over eigenwoningforfait gaan. Dat is een lachertje, al jaren niet verhoogd, dankzij -wij zorgen goed voor onszelf en ons stemmerspubliek- partijen, VVD voorop.

On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

Mwah, EWF niet omhoog, WOZ is wel geexplodeerd, dus hoeveelheid geld die je moet betalen voor hetzelfde huis is toch flink omhoog gegaan.

[IvoB2]

Pr088 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 14:10:
On-topic, ik zie niet hoe je in Nederland FO (in welke vorm dan ook) bereikt zonder een eigen woning. Het rendement wat je daar de afgelopen 50 jaar op kon maken, met sponsoring van de staat in de vorm van hypotheekrenteaftrek was (en is) fantastisch.

Volstrekt mee eens.
Wie levenslang huur wil betalen is naar mijn mening sowieso niet FO. Toch niet in België waar je afhankelijk bent van de eigenaar van de woning, stijgende huur en met 6 maanden vooropzeg op zoek kan naar een andere stek om te wonen.

Huur wordt in België ook geïndexeerd. Je uitgaven om te wonen stijgen dus jaar na jaar mee met de gestegen levensduurte. Een eigen woning doet doorgaans het tegendeel, ze wordt jaar na jaar meer waard en de woonkosten indexeren, op de woonbelasting na, nauwelijks. (indien je de locatie goed hebt uitgekozen).

Indien je al een eigen woning hebt begrijp ik ook niet goed waarom je dan - eenmaal FO - nog zou overstappen naar een andere woning wanneer je je eigen situatie daarmee niet kan verbeteren (nieuwer en goedkoper, betere locatie, enz.)
Je gaat toch niet verkopen en nieuw kopen uitsluitend voor de lol?

[ Voor 14% gewijzigd door IvoB2 op 12-07-2026 15:59 ]

[Sissors]

Ik vermoed dat dat overigens in zo ongeveer elk land zo is. Ja misschien niet in silicon valley als je vele miljoenen op je bankrekening hebt staan. Maar net als dat het beter is om je wasmachine te kopen en niet te leasen, is dat bij een huis ook zo.

[The Third Man]

Sissors schreef op zondag 12 juli 2026 @ 15:20:
[...]

Maar is het heel erg als de totale pot naarbeneden gaat in wat slechte jaren, als maar een gedeelte van de deelnemers op dat moment moeten opnemen? En je nog nieuwe inleg hebt.

Maar dat is het dus juist niet, de totale pot blijft in totaal achter, daar komt die kritiek dus vandaan. Je staat dus al X doelpunten achter als je pensioenperiode eenmaal begint. Dan heb je nog minder aan je risicomijding, want dat is een beetje mosterd na de maaltijd. Vergeet niet dat pensioen niet belegt omdat het leuk is, het is expres om boven inflatie te blijven, zodat je tegen de tijd dat je het nodig hebt niet in koopkracht achteruit gaat (en anders ook netto het belastingvoordeel kwijtraakt).

Terwijl als individu moet je risico mijdend zijn iig richting het einde.

Juist, alleen richting het einde. Het fonds is dat de hele periode. In jouw nadeel, ten opzichte van de individuele belegger die pas de risicomijding toevoegt wanneer het zin heeft.

[psychodude]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 16:56:
[...]
Maar dat is het dus juist niet, de totale pot blijft in totaal achter, daar komt die kritiek dus vandaan. Je staat dus al X doelpunten achter als je pensioenperiode eenmaal begint. Dan heb je nog minder aan je risicomijding, want dat is een beetje mosterd na de maaltijd. Vergeet niet dat pensioen niet belegt omdat het leuk is, het is expres om boven inflatie te blijven, zodat je tegen de tijd dat je het nodig hebt niet in koopkracht achteruit gaat (en anders ook netto het belastingvoordeel kwijtraakt).


[...]
Juist, alleen richting het einde. Het fonds is dat de hele periode. In jouw nadeel, ten opzichte van de individuele belegger die pas de risicomijding toevoegt wanneer het zin heeft.

Ergens is een iets meer conservatieve strategie echter ook wel weer verdedigbaar. Het voornaamste probleem zit hem gewoonweg binnen het oude/actuele pensioenstelsel, enigszins afhankelijk van waar men hier nu in de transitie zit.

Ja, je kunt het een meer conservatieve partij kwalijk willen nemen dat hun resultaten tegenvallen t.o.v. andere partijen die bijvoorbeeld meer risicovolle beleggingen hebben gedaan. Maar ware de afgelopen 10 - 15 jaar op de beurs anders geweest, was er een duurzame recessie geweest en meerjarige slechte beursresultaten, dan had iedereen ABP vervolgens geprezen voor hun meer defensieve koers en beter pensioen behoud.

Met het nieuwe pensioenstelsel komt mijn eigen pensioenfonds in verlengde daarvan met strategieën per leeftijdscohort. Waarbij geaccepteerd risico wordt getoetst onder pensioendeelnemers via periodieke enquêtes. Dit in ieder geval weer een stapje beter dan een enkele pensioenfonds brede strategie.

[Sissors]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 16:56:
[...]
Maar dat is het dus juist niet, de totale pot blijft in totaal achter, daar komt die kritiek dus vandaan. Je staat dus al X doelpunten achter als je pensioenperiode eenmaal begint. Dan heb je nog minder aan je risicomijding, want dat is een beetje mosterd na de maaltijd. Vergeet niet dat pensioen niet belegt omdat het leuk is, het is expres om boven inflatie te blijven, zodat je tegen de tijd dat je het nodig hebt niet in koopkracht achteruit gaat (en anders ook netto het belastingvoordeel kwijtraakt).

Ja de kritiek snap ik. WANT ZE GOKKEN MET ONZE ZUURVERDIENDE CENTJES. Maar alsnog zou collectief nooit het slechter horen te doen als alleen. Als in, worst case kan je natuurlijk gewoon alles individueel beleggen. Als collectief nul voordelen geeft: Doe dat dan gewoon.

Individueel kan je risico's niet spreiden, als collectief wel. Dus het zou juist meer rendement moeten kunnen leveren doordat je minder risico's individueel hoeft af te dekken door veiliger te gaan beleggen richting het einde.

[The Third Man]

psychodude schreef op zondag 12 juli 2026 @ 17:25:
[...]

Ja, je kunt het een meer conservatieve partij kwalijk willen nemen dat hun resultaten tegenvallen t.o.v. andere partijen die bijvoorbeeld meer risicovolle beleggingen hebben gedaan. Maar ware de afgelopen 10 - 15 jaar op de beurs anders geweest, was er een duurzame recessie geweest en meerjarige slechte beursresultaten, dan had iedereen ABP vervolgens geprezen voor hun meer defensieve koers en beter pensioen behoud.

Een leek wel, een bewuste belegger niet. Die loopt liever het risico dat die over die tegenvallende periode goedkoop bijkoopt, want tegen de tijd dat er weer groei optreedt heeft die de wind in meer zeilen en haalt het logge pensioenfondsschip weer in.

Met het nieuwe pensioenstelsel komt mijn eigen pensioenfonds in verlengde daarvan met strategieën per leeftijdscohort. Waarbij geaccepteerd risico wordt getoetst onder pensioendeelnemers via periodieke enquêtes. Dit in ieder geval weer een stapje beter dan een enkele pensioenfonds brede strategie.

Mits je dan wel de kans krijgt naar vol aandelen, indexgespreid te gaan. Als je slechts wat tilt kan aanbrengen dan loop je nog steeds significant achter.

Sissors schreef op zondag 12 juli 2026 @ 17:26:
[...]

Ja de kritiek snap ik. WANT ZE GOKKEN MET ONZE ZUURVERDIENDE CENTJES.

Ik volg je hier even niet; de kritiek is dat niet, het is dat hun lange termijnrendement beroerd is. Iemand die een “beheerd beleggen” product bij de bank neemt en alles uit handen geeft is nog beter af.

Maar alsnog zou collectief nooit het slechter horen te doen als alleen. Als in, worst case kan je natuurlijk gewoon alles individueel beleggen. Als collectief nul voordelen geeft: Doe dat dan gewoon.

Je kan dat toch niet? Je kan toch alleen bij je werkgevers fonds blijven en eventueel je vorige potje(s) overhevelen? Dat is in wezen een onrecht wat mij betreft.

Individueel kan je risico's niet spreiden, als collectief wel. Dus het zou juist meer rendement moeten kunnen leveren doordat je minder risico's individueel hoeft af te dekken door veiliger te gaan beleggen richting het einde.

Ik volg die ook niet. Aandelen is wat je wil, de rest rendeert alleen maar slechter. Het gaat om de risico-vs-rendementsverwachting, er bestaat niks dat aandelen daar overtreft. Een individuele belegger dekt al diens risico’s genoeg af door de wereldindex (oftewel de hele markt volgend) te nemen. Men moet juist niet iets meer erbuiten nemen, want dan gaan er weer handremmen op en zijwieltjes bij.

Tegen de tijd dat je wel naar een exitstrategie gaat waarbij je risico verder moet afdekken biedt elke pensioenaanbieder opties zoals staatsleningfondeen en geldmarktfondsen e.d. dus ook dan zit je beter om dat geheel in eigen hand te hebben.

[Rukapul]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 17:52:
Ik volg die ook niet. Aandelen is wat je wil, de rest rendeert alleen maar slechter. Het gaat om de risico-vs-rendementsverwachting, er bestaat niks dat aandelen daar overtreft. Een individuele belegger dekt al diens risico’s genoeg af door de wereldindex (oftewel de hele markt volgend) te nemen. Men moet juist niet iets meer erbuiten nemen, want dan gaan er weer handremmen op en zijwieltjes bij.

Daar ga je weer. Je bent hier al tig keer op gecorrigeerd.

Lees eens een boek. Bijvoorbeeld Irrational Exuberance.

[Sissors]

The Third Man schreef op zondag 12 juli 2026 @ 17:52:
[...]
Ik volg je hier even niet; de kritiek is dat niet, het is dat hun lange termijnrendement beroerd is. Iemand die een “beheerd beleggen” product bij de bank neemt en alles uit handen geeft is nog beter af.

Dat is wel degelijk de kritiek het moment dat het wat slechter gaat met de beurs. Dan staat een flinke groep op de achterste poten omdat de pensioenpotten slecht rendement hebben.

[...]
Je kan dat toch niet? Je kan toch alleen bij je werkgevers fonds blijven en eventueel je vorige potje(s) overhevelen? Dat is in wezen een onrecht wat mij betreft.

Jij niet nee, maar het pensioenfonds zou dat kunnen doen. Als het argument is dat collectieve pensioenpotten significant lager rendement heeft, dan zou een pensioenfonds natuurlijk gewoon alles individueel kunnen doen, en je hebt hogere rendementen?

[...]
Ik volg die ook niet. Aandelen is wat je wil, de rest rendeert alleen maar slechter.

Nu volg ik jou niet. Ik heb toch nooit wat anders geschreven? Mijn punt is dat je logischerwijs door dingen collectief te doen, risico's automatisch afdekt zonder dat het rendement hoeft te kosten. Als dat niet zo is, wat is dan het voordeel van het collectief doen. En dan zou je als pensioenfonds gewoon alles individueel kunnen afhandelen (we gaan met nieuwe stelsel natuurlijk wel wat meer die richting ook op). Dat zou dan dus ook hogere rendementen geven met het nieuwe stelsel als zaken collectief doen gewoon lager rendement betekend.

[Rukapul]

psychodude schreef op zondag 12 juli 2026 @ 17:25:
[...]


Ergens is een iets meer conservatieve strategie echter ook wel weer verdedigbaar. Het voornaamste probleem zit hem gewoonweg binnen het oude/actuele pensioenstelsel, enigszins afhankelijk van waar men hier nu in de transitie zit.

Ja, je kunt het een meer conservatieve partij kwalijk willen nemen dat hun resultaten tegenvallen t.o.v. andere partijen die bijvoorbeeld meer risicovolle beleggingen hebben gedaan. Maar ware de afgelopen 10 - 15 jaar op de beurs anders geweest, was er een duurzame recessie geweest en meerjarige slechte beursresultaten, dan had iedereen ABP vervolgens geprezen voor hun meer defensieve koers en beter pensioen behoud.

Je hebt daar ook in recentere tijden al veel voorbeelden van gezien in de (scorebordjournalistieke) media. Renterisco niet afgedekt en men was totaal incompetent. Renterisco op ander moment wel afgedekt en men was rendement misgelopen, etc.

Met het nieuwe pensioenstelsel komt mijn eigen pensioenfonds in verlengde daarvan met strategieën per leeftijdscohort. Waarbij geaccepteerd risico wordt getoetst onder pensioendeelnemers via periodieke enquêtes. Dit in ieder geval weer een stapje beter dan een enkele pensioenfonds brede strategie.

Die toetsing wordt natuurlijk wel een drama. Maar mijn weten worden dat namelijk geen empirisch getoetste methoden voor gebruikt. De vraag is of die zelfs wel bestaan.

Er wordt wel geschermd met enquêtes maar dat gebeurt evident niet met goede gevalideerde methodes.

In dat kader valt nu ook het maatschappelijk verantwoorde beleggingsbeleid. Het is evident dat dat meer komt uit een activistische / politieke opstelling van pensioenbesturen dan dat van de deelnemers.

[The Third Man]

Sissors schreef op zondag 12 juli 2026 @ 18:19:
[...]

Dat is wel degelijk de kritiek het moment dat het wat slechter gaat met de beurs. Dan staat een flinke groep op de achterste poten omdat de pensioenpotten slecht rendement hebben.

Maar dat is niet de kritiek waar we het (dacht ik) over hadden, namelijk die @Ferr9 aanhaalde over tegenvallende langjarige resultaten.

Jij niet nee, maar het pensioenfonds zou dat kunnen doen. Als het argument is dat collectieve pensioenpotten significant lager rendement heeft, dan zou een pensioenfonds natuurlijk gewoon alles individueel kunnen doen, en je hebt hogere rendementen?

Indien die vrije keuze biedt en niet nog steeds wat minder renderends verplicht bij de aandelen. Zoals bij de 'vrije' pensioenaanbieder.

Nu volg ik jou niet. Ik heb toch nooit wat anders geschreven? Mijn punt is dat je logischerwijs door dingen collectief te doen, risico's automatisch afdekt zonder dat het rendement hoeft te kosten. Als dat niet zo is, wat is dan het voordeel van het collectief doen.

Wat ik in The Third Man in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5" beschreef. Afdekking voor vingerwijzingen en andere verantwoordelijkheidskritiek over de nadelen van een hoger risico aanhouden. Dus in voordeel van ABP, niet in dat van de opbouwer.

Je kan effectief niet risico's meer afdekken zonder rendement in te leveren, dat is waarom je zoiets, normaal gesproken, pas richting je exitstrategie gaat doen. Niet de hele looptijd.

. En dan zou je als pensioenfonds gewoon alles individueel kunnen afhandelen (we gaan met nieuwe stelsel natuurlijk wel wat meer die richting ook op). Dat zou dan dus ook hogere rendementen geven met het nieuwe stelsel als zaken collectief doen gewoon lager rendement betekend.

Inderdaad, met nogmaals wel de vraag of je dan volledig aandelen kan gaan.

Rukapul schreef op zondag 12 juli 2026 @ 18:02:
[...]

Daar ga je weer. Je bent hier al tig keer op gecorrigeerd.

Lees eens een boek. Bijvoorbeeld Irrational Exuberance.

Sorry, maar zo'n onconstructieve manier aangesproken worden stel ik niet op prijs 👎 . Sowieso is een boek op zichzelf niet automatisch beter dan een andere stelling of strategie, dus "lees eens dit" is nogal een inhoudsloze dooddoener. Er zijn stapels boeken geschreven die geen wetenschappelijke basis hebben en slechts de visie en meningen van de auteur tot een succesvol commercieel resultaat hebben gebracht.

Het betekent niet automatisch dat ze onjuiste informatie bevatten, maar dat het in een boek staat dus meer bewezen is of iets dergelijks, of dat je "door een boek te lezen" op betere ideeen komt is natuurlijk wel een drogreden. Is there a fallacy behind the "go read a book" argument?

Wat betreft dit specifieke werk is het de self-fulfilling prophecy van dat er ooit een crash komt, die meestal ook uit zal komen (crashes zijn een veelvoorkomend verschijnsel). Het is dan een tweede drogreden omdat als wet te interpreteren, als in, het overkomt je sowieso, of dat het dan ook een aanwijsbaar probleem zou zijn zolang de volledige aandelenbelegging met een bepaalde horizon wordt toegepast (en logischerwijs niet tijdens de exitstrategie).

Daarnaast heb ik het idee dat je met "daar ga je weer" en "je bent als tig keer gecorrigeerd" me met iemand anders verwart, of ik ben kort van geheugen op dit moment.

[ Voor 16% gewijzigd door The Third Man op 12-07-2026 18:53 ]

[psychodude]

Rukapul schreef op zondag 12 juli 2026 @ 18:26:
[...]

Die toetsing wordt natuurlijk wel een drama. Maar mijn weten worden dat namelijk geen empirisch getoetste methoden voor gebruikt. De vraag is of die zelfs wel bestaan.

Er wordt wel geschermd met enquêtes maar dat gebeurt evident niet met goede gevalideerde methodes.

In dat kader valt nu ook het maatschappelijk verantwoorde beleggingsbeleid. Het is evident dat dat meer komt uit een activistische / politieke opstelling van pensioenbesturen dan dat van de deelnemers.

Ook dit laatste is bij de actuele pensioen aanbieder in lijn met wat de achterban het meest wilt.

Is het meest ideaal? Nee, nog altijd niet. Het zou mooi zijn indien op waar individueel niveau dit soort keuzes vast te leggen zijn. En je de risico bepaling dus waar zelf kunt vastleggen.

Tegelijkertijd is het ook wel weer zo dat op het huidig moment, per leeftijdscohort, gezien het relatief klein aantal deelnemers, iedere stem ook wel van waarde is.

[Krisp]

Dat pensioenaanbieders conservatiever zijn dan ik zou willen, heb ik als gegeven geaccepteerd. Ter compensatie daarvan heb ik mijn pensioenverzekeringen zo offensief mogelijk gezet, en leg ik bij in pijler 3. Daarmee is de portefeuille in mijn ogen alsnog aardig gebalanceerd.

[Pr088]

Ferr9 schreef op zondag 12 juli 2026 @ 12:07:
Tijdens het wegwerken van oude artikelen uit mijn backlog kwam ik nog een interessante quote tegen. Pensioenfonds ABP krijgt veel kritiek vanwege slechte resultaten en activitische uitsluitingen. Hieronder de reactie van een ABP woordvoerder:

"ABP beoordeelt het beleggingsresultaat in samenhang met de doelstelling: het realiseren van een zo goed mogelijk pensioen over de lange termijn. Rendement alleen zegt daarvoor niet alles."

Ik vind het stuitend en ronduim bizar dat ze het zo proberen te verdraaien dat een slecht resultaat eigenlijk wel goed is op de lange termijn. Totaal gestoord, ben blij dat het grootste deel van mijn pensioen in eigen beheer (geblokkeerde pensioenrekening) wordt opgeboud.

De woordvoerder heeft ergens wel gelijk. Rendement is niet het enige. Je moet kijken naar rendement versus risico. En veel mensen die betere rendementen halen dan het ABP doen dat niet met hetzelfde (lage) risico. En vergeet niet dat het ABP met zulke grote vermogens niet zomaar alleen maar index trackers kan nemen.

[Pannencouque]

Het blijft jammer dat je in Nederland gebonden bent aan zulke fondsen als je ergens in dienst bent. Anders zou ik 't wel weten...

[rube]

Pannencouque schreef op zondag 12 juli 2026 @ 21:57:
Het blijft jammer dat je in Nederland gebonden bent aan zulke fondsen als je ergens in dienst bent. Anders zou ik 't wel weten...

Ik weet niet wat je dan wel zou weten, maar het ligt natuurlijk geheel aan de werkgever/cao.
Zo heb ik zelf nog nooit te maken gehad met ABP e.d.

[Pannencouque]

rube schreef op zondag 12 juli 2026 @ 22:10:
[...]

Ik weet niet wat je dan wel zou weten, maar het ligt natuurlijk geheel aan de werkgever/cao.
Zo heb ik zelf nog nooit te maken gehad met ABP e.d.

Dan ging ik het zelf regelen, los van zo'n fonds.
Maar ik snap ook dat deze regeling voor het collectief beter is, want anders moet 90% van Nederland platzak z'n pensioen in. Dat daardoor nooit komt.

[JURIST]

Pannencouque schreef op zondag 12 juli 2026 @ 21:57:
Het blijft jammer dat je in Nederland gebonden bent aan zulke fondsen als je ergens in dienst bent. Anders zou ik 't wel weten...

Je keuzevrijheid is inderdaad redelijk beperkt en de kostenratio anders dan bij een simpele ETF, maar er wordt ook in andere beleggingscategorieen geinvesteerd (ook private equity, infrastructuur etc), zoals genoemd. En de dekkingsgraden lopen trouwens ook sterk uiteen, wat bepalend is voor (toekomstige) inflatiecorrectie

Toch heeft een verplicht pensioenfonds in het algemeen wel het voordeel het allemaal automatisch gaat voor werknemers met veelal een combinatie van werknemers- en werkgeversbijdrage. Daarmee bouwen ook mensen die nauwelijks prive sparen toch een behoorlijk vermogen op. De contante waarde van de pensioenaanspraken kan echt fors oplopen. Ik denk niet dat veel werknemers daar bij stil staan (en dus het belang van deze arbeidsvoorwaarde).

[Sport_Life]

Als je het goed organiseert dan ben je ook niet afhankelijk van een pensioen. Ik heb dankzij meerdere werkgevers meerdere pensioen potjes waarvan 1 in eigen beheer 100% in aandelen (NT World) zit , als verwacht is dat rendement veruit het beste (BeFrank voor de kenners).
Verder ga ik ervan uit dat het pensioen zo'n 70-80% van mijn laatst verdiende loon is. Misschien te hoog ingeschat.

[Pr088]

Pannencouque schreef op zondag 12 juli 2026 @ 21:57:
Het blijft jammer dat je in Nederland gebonden bent aan zulke fondsen als je ergens in dienst bent. Anders zou ik 't wel weten...

Ik vind het juist top. Er zouden legio mensen zijn die veel te weinig regelen voor hun pensioen. Zie bijvoorbeeld laagbetaalde ZZPers. En vergeet niet de belastingvrije bijdrage van je werkgever.

[Pr088]

Sport_Life schreef op zondag 12 juli 2026 @ 23:47:
Als je het goed organiseert dan ben je ook niet afhankelijk van een pensioen. Ik heb dankzij meerdere werkgevers meerdere pensioen potjes waarvan 1 in eigen beheer 100% in aandelen (NT World) zit , als verwacht is dat rendement veruit het beste (BeFrank voor de kenners).
Verder ga ik ervan uit dat het pensioen zo'n 70-80% van mijn laatst verdiende loon is. Misschien te hoog ingeschat.

Als je het goed organiseert of kunt organiseren inderdaad. De rijkere happy few zoals wij lukt dat nog wel. Maar ik ben blij dat die dekking er is voor iedereen die werkt onder een cao met pensioenfonds.

[Krisp]

Pr088 schreef op maandag 13 juli 2026 @ 06:49:
[...]

Ik vind het juist top. Er zouden legio mensen zijn die veel te weinig regelen voor hun pensioen. Zie bijvoorbeeld laagbetaalde ZZPers. En vergeet niet de belastingvrije bijdrage van je werkgever.

Helemaal eens, voor het grote geheel is dit een hele goede oplossing en we zouden als land veel verder van huis zijn als deze voorziening er niet zou zijn. Het effect daarvan zie je bij ZZP-ers, die systematisch te weinig pensioen opbouwen. Dat is een vrij aardige AB-test, en het bewijst dat veel mensen die verantwoordelijkheid niet aankunnen.

De groep die hier zit heeft daar in directe zin geen voordeel van, eerder zelfs nadeel. Maar indirect ligt dat anders: de kosten van armoede zijn hoog, en worden al snel verdisconteerd op de samenleving. Denk aan toeslagen, hogere zorgkosten, maar ook dingen als schuldhulp, etc. Daar heb je als persoon die FIRE is/ambieert ook last van, want dat geld moet ergens vandaan komen.

In die zin zie ik een pensioenfonds als een stukje ‘belasting’ of ‘verzekering’ om ervoor te zorgen dat iedereen een goed inkomen heeft bij pensionering. En indirect profiteer ik daar ook van.