Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 11:06:
[...]

Dat is hoe jij ernaar kijkt, maar -zoals gemeld- dan negeer je de verschillende vormen van FO totaal.

Dat maakt een vraag of/wanneer je FO bent ook een beetje nietszeggend als je niets over de context weet.

Uiteraard kijk ik er zo naar.
Het is, mijn mening, nl. ieder individu dat vroeg of laat gaat bepalen of men zich FO voelt of niet.
Om de semantische discussie niet verder te laten ontsporen, welke vorm van FO heb ik volgens jou dan nu al bereikt, welke niet en waarom wel of niet?
Persoonlijk maakt het voor mij geen verschil meer. De persoonlijke inkomsten overtreffen nl. ruimschoots de persoonlijke uitgaven en verplichte uitgaven zijn er ook al bijna niet meer. Ik heb het gevoel dat ik 24/7 kan doen en laten wat ik wil. Voor heel veel mensen zou dat sowieso al een luxe uitgangspositie zijn, ongeacht de definitie die men er dan aan wil geven.

[IvoB2]

6% -30% RV= 4% netto.

Inflatie over de laatste 12 maanden: 3,4%

6% rente minus 30% RV is niet 4 maar 4,2% netto.
Geen enkele belegging is vrij van risico.

Er is inderdaad een verschil tussen persoonlijke inflatie en de inflatie berekend over een gestandariseerde korf.
Die twee laatsten lopen niet noodzakelijk gelijk. Wanneer de "officiële" inflatie bv. stijgt door stijgende energieprijzen en je bent zelf niet gevoelig voor stijgende energieprijzen is dat al een totaal ander uitgangspunt dan voor iemand die heel afhankelijk - tot een groot deel van het inkomen - is van dezelfde officiële energieprijzen.
Het maakt wat betreft het te besteden inkomen dus al een groot verschil.

En dan nog, 4,2% netto rendement is nog altijd meer dan het officiële inflatiecijfer. Het beschikbare inkomen stijgt netto dan nog steeds. Het beschermt ook dat deel van het kapitaal tegen waardevermindering.
De andere delen van de inkomsten zijn - in België - ook al min of meer inflatiebestendig.

Er is ook nog een verschil tussen wie rendement nastreeft in kapitaalopbouw om in de toekomst FO(FIRE) te kunnen zijn en wie al FO bereikt heeft en alleen nog maar zijn reeds opgebouwde kapitaal dient te beschermen tegen waardevermindering (eventueel voor de navolgende generaties). Die laatste moeten, mijn mening, ook niet klagen als het "wat minder" is dan verwacht. Een gegeven paard kijkt men beter niet in de bek.

[ Voor 118% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 12:33 ]

[rube]

ewrz schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:14:
Echt volledig stoppen en van je vermogen leven is in Nederland gewoon lastig omdat de belastingen en andere kosten van veel dingen hier gewoon hoog liggen.

Het is zeker niet voor iedereen haalbaar maar voor velen ook niet onmogelijk. Alleen....veel mensen hebben het er niet voor over om te doen wat nodig is om FO te worden. En dat is prima, want mensen moeten zelf de balans voor hen bepalen.

Dat belastingen en kosten hoog zijn, geeft soms ook kansen in de vorm van hoge salarissen/inkomsten.

De mensen die ik ken die op jonge leeftijd van vermogen zijn gaan leven zijn ook allemaal naar het buitenland vertrokken.

Ik ken eigenlijk niemand (persoonlijk) die (permanent) naar het buitenland is vertrokken. Het zal aan onze bubbels liggen wat we zien.

[IvoB2]

Tja, wat is hoog?
Mijn belastingbijdrage op inkomen in Vlaanderen zit in zijn geheel onder de 30%. Laat het nog 30% zijn. Ik moet er niets voor laten. Ook niet in België.
En daar krijg je hier uiteraard ook wat voor terug.
Het gras is niet altijd groener aan de overkant.

[ Voor 28% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 12:39 ]

[Fr33z]

OogvanHorus schreef op zondag 5 juli 2026 @ 16:02:
[...]


Dankjewel, ik denk dat het me nu wel lukt.

Ik weet dat het wat een losse vraag is maar ik zie hier veel mensen praten over FO en hier en daar wat beleggingen hebben maar daar blijft het dan ook bij. Volgens mij gaan de meeste naar hun werk en 'dromen' vooral over de toekomst en FO zijn en zijn de plannen en beleggingen die ze nu hebben voornamelijk voor een (verre) toekomst

Vandaar dat ik uiteraard wel eens benieuwd ben naar Tweakers die niet meer naar een werkgever moeten en wat hun ervaringen daarin zijn. Maakte het je in het begin rusteloos of geeft het rust? Hoe gaat het met je beleggingen en wat was jouw vermogen om te zeggen dat je het zonder een actief inkomen kon redden? Dat is natuurlijk voor iedereen verschillend maar dat inzicht is ook weer leerzaam. Leef je in een hutje op een berg in Spanje en pomp je je eigen water en verbouw je je eigen groenten? Of leef je in Dubai in een mooi appartement? Daar zit natuurlijk een heel verschil in qua leven en verwachtingen.

Over mijzelf:

***members only***

simpel vraag misschien hoor, maar: wat houdt je tegen? rekenkundig ben je er al lang. het is geen kwestie van meer geld maar van minder verbruiken het klinkt meer alsof je een droombeeld hebt maar dat niet echt voelt of het niet durft. dat tweede is heel begrijpelijk.

meeste mensen beginnen toch met een stap in de richting doen. de klassieker is: 'build the life you want and retire to it'. Kun je beginnen met wen sabbatical van paar maanden of een half jaar? dan huur je ergens een huisje en kijk je wat er bevalt en wat niet bijv. Voor het genoemde bedrag kun je op veel plekken prima 25 jaar lang een huisje huren dus ik zou daar eens beginnen ipv meteen iets te kopen.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 12:22:
[...]

Uiteraard kijk ik er zo naar.
Het is, mijn mening, nl. ieder individu dat vroeg of laat gaat bepalen of men zich FO voelt of niet.

Nou, je stelde keihard dat je FO bent wanneer de inkomsten de uitgaven overstijgen en wanneer je voor die inkomsten niet meer afhankelijk bent van verplicht werken. En dat de rest niets anders is dan jezelf onrust en stress aanpraten. Vind ik nogal een boude uitspraak waarin weinig terugkomt over een mening of een persoonlijke invalshoek. Laat staan de verschillende vormen van FO (lean, barrista, fat etc.).

Om de semantische discussie niet verder te laten ontsporen, welke vorm van FO heb ik volgens jou dan nu al bereikt, welke niet en waarom wel of niet?

Geen idee. Ik ken je financiële situatie daar niet goed genoeg voor. En vooral ook je wensen niet. Het is vooral van belang of je jezelf FO beschouwt.

Ik vind de vraag "ben je FO" ook wat nietszeggend, juist omdat het zo subjectief is en afhangt van je wensen. Als je twee mensen hebt met de zelfde financiële situatie, dan kan het zijn dat de ene zichzelf als FO beschouwt, terwijl de ander nog bepaalde concrete toekomstwensen heeft die nog niet vervuld kunnen worden en zich daarom niet als FO beschouwt.

Tegelijk kan dat voor jezelf ook een getraptheid geven in "hoe" FO je bent. Even bot gezegd, stel dat je morgen niet meer kunt werken, kom je dan in de problemen? Of kun je met wat aanpassingen in je uitgaven gewoon leven? Of kun je dan je huidige levensstijl gewoon voortzetten? Of kun je daarnaast ook nog wat extra's doen?

Dat maakt de discussie enerzijds "zinloos", in de zin dat het appels met peren vergelijken is. Maar tegelijk juist wel leuk om over de verschillende invalshoeken en inzichten te lezen. Waarom de een appels wil en de ander peren.

[JoeriJC]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 12:19:
[...]

6% -30% RV= 4% netto.

Inflatie over de laatste 12 maanden: 3,4%

Wellicht zie ik iets over het hoofd, maar volgens mij kun je inflatie niet zo van je rendement aftrekken, wanneer je het hebt over FO. Nu lijkt het er immers op, dat je nog maar 4% -/- 3,4% = 0,6% van je vermogen kunt gebruiken om van te leven.

Dat lijkt me niet correct, maar misschien begrijp ik je verkeerd.

Want: van die inflatie heb je alleen last over het bedrag dat je spendeert. Niet over het bedrag dat rendeert.

Een zwaar gesimplificeerd voorbeeld: stel je hebt € 1.000.000 belegd en besteedt, tijdens FO 4% per jaar, gecorrigeerd voor inflatie. In het meest simpele rekensommetje betekent dat, dat je in jaar 1 € 40.000 besteedt, in jaar 2 € 41.360, enz.

Dat is alles.

.... toch?

[Tommie12]

JoeriJC schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:58:
[...]

Wellicht zie ik iets over het hoofd, maar volgens mij kun je inflatie niet zo van je rendement aftrekken, wanneer je het hebt over FO. Nu lijkt het er immers op, dat je nog maar 4% -/- 3,4% = 0,6% van je vermogen kunt gebruiken om van te leven.

Dat lijkt me niet correct, maar misschien begrijp ik je verkeerd.

Want: van die inflatie heb je alleen last over het bedrag dat je spendeert. Niet over het bedrag dat rendeert.

Een zwaar gesimplificeerd voorbeeld: stel je hebt € 1.000.000 belegd en besteedt, tijdens FO 4% per jaar, gecorrigeerd voor inflatie. In het meest simpele rekensommetje betekent dat, dat je in jaar 1 € 40.000 besteedt, in jaar 2 € 41.360, enz.

Dat is alles.

.... toch?

Uit dat 1 mio krijg je 6%, dus 60.000€.

Daar gaat in BelgiË 30% (maar laat ons even rekenen met 33%) dus 20.000€ aan Roerende voorheffing af.

Dan heb je idd 40.000€, maar als je je kapitaal inflatievast wil houden, dan moet je het percentage aan inflatie (3.4% in de laatste 12 maanden) dus 34.000€ terug investeren en bij je kapitaal voegen.

Blijft over... 6000€.

Als je dit zou doen in NL, dan krijg je ook die 60.000€ rente, en je mag 2.2% VRH op het kapitaal of 22.000€ af tikken. Dan nog eens de inflatie compenseren en er blijft 4000€ over.

En daarom ben ik dus geen fan van obligaties. Ik heb veel liever aandelen die doorgaans minder dividend uit betalen, maar wel in waarde stijgen. Een netto rendement van 8% is langjarig zeker haalbaar met de gekende ETF's die zeer breed gespreid zijn. En dan kan je uit gaan van ca 4% dat je jaarlijks kan besteden zonder echt aan je kapitaal te zitten.

Als je 70 bent, en je moet 20 jaar overbruggen dan is kapitaalsafbouw geen drama, maar stop je met werken op je 50e, en je hoopt 90 te worden, dan is inflatie een factor die echt niet genegeerd kan worden.

Kijk maar eens wat je 40 jaar geleden kocht met 1000€, en wat je daar nu nog voor krijgt...

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 13:35:
[...]

Nou, je stelde keihard dat je FO bent wanneer de inkomsten de uitgaven overstijgen en wanneer je voor die inkomsten niet meer afhankelijk bent van verplicht werken. En dat de rest niets anders is dan jezelf onrust en stress aanpraten. Vind ik nogal een boude uitspraak waarin weinig terugkomt over een mening of een persoonlijke invalshoek. Laat staan de verschillende vormen van FO (lean, barrista, fat etc.).

[...]

Geen idee. Ik ken je financiële situatie daar niet goed genoeg voor. En vooral ook je wensen niet. Het is vooral van belang of je jezelf FO beschouwt.

Ik vind de vraag "ben je FO" ook wat nietszeggend, juist omdat het zo subjectief is en afhangt van je wensen. Als je twee mensen hebt met de zelfde financiële situatie, dan kan het zijn dat de ene zichzelf als FO beschouwt, terwijl de ander nog bepaalde concrete toekomstwensen heeft die nog niet vervuld kunnen worden en zich daarom niet als FO beschouwt.

Tegelijk kan dat voor jezelf ook een getraptheid geven in "hoe" FO je bent. Even bot gezegd, stel dat je morgen niet meer kunt werken, kom je dan in de problemen? Of kun je met wat aanpassingen in je uitgaven gewoon leven? Of kun je dan je huidige levensstijl gewoon voortzetten? Of kun je daarnaast ook nog wat extra's doen?

Dat maakt de discussie enerzijds "zinloos", in de zin dat het appels met peren vergelijken is. Maar tegelijk juist wel leuk om over de verschillende invalshoeken en inzichten te lezen. Waarom de een appels wil en de ander peren.

"Het is vooral van belang of je jezelf FO beschouwt."

Ja dus.
Welk "soort" FO dat dit dan zou moeten zijn maakt voor mezelf echt niets uit.

"dat je FO bent wanneer de inkomsten de uitgaven overstijgen en wanneer je voor die inkomsten niet meer afhankelijk bent van verplicht werken. En dat de rest niets anders is dan jezelf onrust en stress aanpraten".
Laat dat nu net mijn persoonlijke invalshoek zijn.

"Als je twee mensen hebt met de zelfde financiële situatie, dan kan het zijn dat de ene zichzelf als FO beschouwt, terwijl de ander nog bepaalde concrete toekomstwensen heeft die nog niet vervuld kunnen worden en zich daarom niet als FO beschouwt".

Volledig mee eens. Vandaar mijn (herhaalde) stelling dat zich FO voelen louter een individueel gegeven is en niet iets waar je een definitie op kan plakken die op iedereen van toepassing is.

"stel dat je morgen niet meer kunt werken, kom je dan in de problemen?"
Neen. Toch niet op financieel vlak.

"Of kun je met wat aanpassingen in je uitgaven gewoon leven?"
Ja en waarschijnlijk zelfs zonder aanpassen van de uitgaven.

"Of kun je dan je huidige levensstijl gewoon voortzetten?"
Ja.

"Of kun je daarnaast ook nog wat extra's doen?"
Dat zal den afhangen wat je onder de extra's verstaat.

De extra's, bovenop de noodzakelijke en voor mij normale dagdagelijkse uitgaven, die ik me nu al veroorloof zal ik me nog altijd kunnen veroorloven. In mijn ogen extravagante extra's (die ik me nu ook niet veroorloof wegens totaal geen nood aan) zullen dan waarschijnlijk niet meer aan de orde zijn.

[IvoB2]

JoeriJC schreef op maandag 6 juli 2026 @ 14:58:
[...]

Wellicht zie ik iets over het hoofd, maar volgens mij kun je inflatie niet zo van je rendement aftrekken, wanneer je het hebt over FO. Nu lijkt het er immers op, dat je nog maar 4% -/- 3,4% = 0,6% van je vermogen kunt gebruiken om van te leven.

Dat lijkt me niet correct, maar misschien begrijp ik je verkeerd.

Want: van die inflatie heb je alleen last over het bedrag dat je spendeert. Niet over het bedrag dat rendeert.

Een zwaar gesimplificeerd voorbeeld: stel je hebt € 1.000.000 belegd en besteedt, tijdens FO 4% per jaar, gecorrigeerd voor inflatie. In het meest simpele rekensommetje betekent dat, dat je in jaar 1 € 40.000 besteedt, in jaar 2 € 41.360, enz.

Dat is alles.

.... toch?

Dit dus.
En uiteraard een spreiding in je portefeuille blijven aanhouden.
Obligaties zijn, voor mij toch, maar een deel van de portefeuille.
Tot op heden eet ik dat kapitaal ook niet op. De volledige rente kan bij dat reeds bestaande kapitaal gevoegd worden.
600.000 € aan bedrijfsobligaties a rato van 6% jaarlijkse rente-uitkering levert je in België (onder de huidige omstandigheden) een netto uitkering van 25.200 € op of 2100 € pm EXTRA bovenop de andere inkomsten.
Kom je niet aan dat kapitaal en niet aan die rente dan is dat volgend jaar gewoon weer meer netto uitkering.
Bijkomend voordeel is dat het kapitaal binnen de week opvraagbaar is (zonder kosten, zonder rekening te moeten houden met de toestand van de beurs op de dag dat je het zelf wil opvragen).
Nog een voordeel is dat de rente van nieuwe uitgiften ook meestijgt (of daalt) met de inflatie. Bij een daling kan je dan beslissen niet verder mee in te stappen. Bij een stijging van de rente kan je beslissen een deel van je kapitaal (met een lagere intrest) te verkopen en in te stappen aan de nieuwe rente. Een rente is doorgaans vanaf datum uitgifte 6-7 jaar gegarandeerd waar na afloop van de periode de het volledige kapitaal wordt uitgekeerd. De rente zelf wordt jaarlijks uitgekeerd en na afhouding van de RV kan je de netto uitgekeerde rente ook nog eens beleggen. Die rente levert dus eventueel nog eens extra rendement op.
Uiteraard zijn er andere beleggingen die (verhoopt) op lange termijn meer kunnen opbrengen. Maar ook dat weet je pas de dag dat je de aandelen werkelijk verkoopt. Zolang je de aandelenportefeuille niet verkoopt is het gewoon een virtuele waarde.
De een vindt rust in een zo hoog mogelijk te verwachten rendement in de toekomst.
Een ander vindt dan weer rust in de quasi zekerheid van een vaste uitgekeerde rente zonder veel invloed op het kapitaal dat die rente uitkeert.
Anderen weer in een combinatie van bieden en/of iets totaal anders.

[ Voor 13% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 15:37 ]

[JoeriJC]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:07:
[...]

En daarom ben ik dus geen fan van obligaties. Ik heb veel liever aandelen die doorgaans minder dividend uit betalen, maar wel in waarde stijgen. Een netto rendement van 8% is langjarig zeker haalbaar met de gekende ETF's die zeer breed gespreid zijn. En dan kan je uit gaan van ca 4% dat je jaarlijks kan besteden zonder echt aan je kapitaal te zitten.

Ah, dáár had ik je dus verkeerd begrepen. Ik had even gemist dat je het over een portfolio van strict obligaties had. Check!

[SvV_Ying]

Ah we zijn weer aanbeland bij de Tommie/Rubber/Ivo discussies.

Voor de nieuwkomers: deze komen elke paar jaar terug, zijn intensief en er wordt toch nooit overeenstemming gevonden of enige vorm van 'agree to disagree', dus misschien helpt het om niet altijd op elkaar te reageren. Jullie beleving en vormgeving van het thema FO verschilt enorm van elkaar, en in plaats van waardevolle discussies, wordt het al snel op en neer irritatie wegschrijven. En is het exact een herhaling van zetten van de vorige keren.

[ Voor 34% gewijzigd door SvV_Ying op 06-07-2026 15:47 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:30:
[...]

Dit dus.
En uiteraard een spreiding in je portefeuille blijven aanhouden.
Obligaties zijn, voor mij toch, maar een deel van de portefeuille.
Tot op heden eet ik dat kapitaal ook niet op. De volledige rente kan bij dat reeds bestaande kapitaal gevoegd worden.
600.000 € aan bedrijfsobligaties a rato van 6% jaarlijkse rente-uitkering levert je in België (onder de huidige omstandigheden) een netto uitkering van 25.200 € op of 2100 € pm EXTRA bovenop de andere inkomsten.

Ik snap iets niet. Je spreekt van 25200€ (= 36.000€-30% RV), maar dat is dan EXTRA boven andere inkomsten? Welke andere inkomsten zijn er bij bedrijfsobligaties?

Uiteraard stijgt je kapitaal als je er niks van af haalt... en zelfs de rente niet gebruikt...

[Tommie12]

SvV_Ying schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:35:
Ah we zijn weer aanbeland bij de Tommie/Rubber/Ivo discussies.

Voor de nieuwkomers: deze komen elke paar jaar terug, zijn intensief en er wordt toch nooit overeenstemming gevonden, dus misschien helpt het om niet altijd op elkaar te reageren.

Moet er dan altijd overeenstemming gevonden worden? Net deze discussie toont aan dat er vele wegen naar Rome zijn, en dat er andere keuzes kunnen en mogen gemaakt worden.

Alleen als berekeningen fout gaan, dan reageer ik.

[IvoB2]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:38:
[...]

Ik snap iets niet. Je spreekt van 25200€ (= 36.000€-30% RV), maar dat is dan EXTRA boven andere inkomsten? Welke andere inkomsten zijn er bij bedrijfsobligaties?

Uiteraard stijgt je kapitaal als je er niks van af haalt... en zelfs de rente niet gebruikt...

Zoals ik in dezelfde reply al vermelde: "En uiteraard een spreiding in je portefeuille blijven aanhouden".
Er zijn buiten de uitgekeerde rente en de rente op die rente (bij niet opname) geen andere inkomsten uit het deel bedrijfsobligaties. Die zijn er uiteraard wel wanneer je nog andere inkomsten hebt.
Wat mijn situatie betreft, die andere inkomsten (lees in dit topic even terug voor meer details) volstaan ruimschoots om - naar mijn persoonlijke verwachtingen - ruim van te leven.
De bedrijfsobligaties zijn gewoon een kapitaalsbuffer (die sneller groeit dan de officiële inflatie en al zeker sneller dan mijn persoonlijke inflatie) bovenop andere inkomsten.

Nota: zoals ik ook al meermaals heb geschreven, ik ben FO maar totaal geen nood aan FIRE. Integendeel na pensioen of 4/5 vaste job nog lekker een beetje deeltijds belastingvrij bijverdienen in een job die je zelf leuk vindt (in België sinds 1/7 opengesteld voor zowat alle beroepen).
In België is er ook geen nood om een buffer aan te leggen tot je negentigste.
Er is immers nog altijd het pensioen (dat voor de ene al wat vroeger komt dan voor de ander en/of hoger of lager is).
Het minimumpensioen is een 1500 € netto dacht ik (te tellen bij al je andere inkomsten die je tot dan al vergaard hebt).

Wie eerder dan de pensioengerechtigde leeftijd volledig wil stoppen met werken moet uiteraard wel een grotere buffer aanleggen en zal op de pensioengerechtigde leeftijd waarschijnlijk ook minder van overheidswege uitgekeerd krijgen.
Afhankelijk van wat ieder wil en op welke leeftijd je FIRE wil gaan is de horizon dan idd totaal anders.

[ Voor 21% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 15:51 ]

[Tommie12]

@IvoB2

Eigenlijk ben jij het omgekeerde van FIRE. Je krijgt al pensioen en je blijft werken of bijklussen, al dan niet voor het geld. Je inkomen (pensioen en extraatjes) is blijkbaar meer dan genoeg om rond te komen en je hebt geen kapitaal (buiten dan je verhuurde huizen) nodig om iets aan te vullen.

De meesten hier hebben als doel om wat vroeger te stoppen met werken en dan ook echt van kapitaal(inkomsten) te leven.

Dat is een héél ander uitgangspunt...

Daarom ook dat ik regelmatig reageer op dat inkomen uit bedrijfsobligaties. Ik blijf dat 'gene vette' vinden omdat je uit een miljoen amper een redelijk maandinkomen kan halen als je je kapitaal intact wil houden.

Mijn bedoeling is om na mijn pensioen absoluut GEEN betaald werk meer te doen. Er zijn al veel mensen de denken dat ik iets zou kunnen verdienen met fotografie, maar dat wil ik niet. Nu is dat 100% hobby. Als ik zin heb om te fotograferen, dan doe ik dat, en wanneer ik die foto's afwerk is mijn keuze. Als dat betaald wordt, dan heb je weer te maken met deadlines, wanbetalers, boekhouding, fiscus etc. Allemaal niet nodig. Ik leef wel van mijn kapitaal.

[IvoB2]

Ik heb dan ook nooit beweerd FIRE te zijn noch FIRE na te streven.
Het uitgangspunt van dit topic, zelfs in deel 5, is nog altijd FO en niet FIRE. FIRE is een overtreffende trap van FO waarbij de "RE" geen verplichting is om jezelf al FO te beschouwen. Ik beschouwde mezelf een zestal jaar voor de pensioenleeftijd al FO en heb op de dan geldende pensioenleeftijd ook nog eens zelfs besloten nog enkele jaren te blijven verder werken voor dezelfde werkgever (in een andere job). En vijf jaar voor ik wettelijk moest stoppen met werken (in die job) heb ik mijn ontslag gegeven, al mijn resterende overuren en verlofdagen van dat jaar opgenomen en de deur achter mij dichtgetrokken en nooit meer op de werkvloer teruggekeerd.

Ik was FO en ben nog steeds FO.
Niet meer en niet minder.
Zes jaar "niets*" meer gedaan om dan terug in (niet betaald) vrijwilligerswerk te stappen en vervolgens in een niet belaste flexijob (omdat ik als hobby toch al bijna dagelijks op die "werkvloer" rondhing).

Wat betreft " reactie op verkeerde berekeningen", de RV op obligaties is tot op heden (in België) nog altijd 30% en geen 33%.
Ik zie dan ook geen enkele reden om bij de berekening van dit deel van de inkomsten de verschuldigde belasting zomaar met 10% te verhogen.

Dat we beiden zowat aan het tegenovergestelde van het FO spectrum staan is al langer duidelijk.
En daar is niets mis mee. Ieder pikt uit de uiteenlopende situaties gewoon op wat het beste bij de eigen situaties past.
En FO/FIRE bereiken doe je sowieso al niet door gewoon na te lopen wat "de meesten doen". Volg je eigen traject. Indien je gewoon doet "wat de meesten doen" eindig je meestal ook in die hoop en dat is doorgaans FIRE noch FO.
Dit is een niche topic op een niche forum. Niet iets wat "de meeste mensen" doen/nastreven.

Wat betreft mijn visie op FO:
- Kan ik zonder de inkomsten uit pensioen? Ja.
- Kan ik zonder de inkomsten uit verhuur vastgoed? Ja.
- Kan ik zonder de inkomsten uit obligaties? Ja.
- Kan ik zonder de inkomsten uit flexijob? Ja.
- Kan ik zonder AL deze inkomsten? Waarschijnlijk wel maar in dat onwaarschijnlijke geval zal het al meer overleven zijn dan ruim rondkomen en 24/7 doen waar ik zin in heb. En dat zal niet anders zijn voor iemand die louter op de beurs vertrouwd en zijn aandelen niet tijdig in cash heeft omgezet voor in een onvoorzien scenario die beurs ineenklapt.

Wanneer ik niet onder de FO noemer val weet ik het ook niet meer hoor.
Geen idee onder welke "subcategorie" van FO ik val maar dat zal de feiten voor mij ook niet veranderen.
Het staat iedereen vrij daar zijn of haar etiket op te plakken.
Wanneer je er toch een of meerdere etiketten wil opplakken is mijn mening dat ik momenteel:
1. Zeker "lean FIRE" zou kunnen zijn. Zelfs als een of meerdere van voornoemde componenten wegvalt kan ik met de overblijvende componenten de noodzakelijke uitgaven blijven betalen.
2. Idem voor "regular" fire. Gewoon doorleven zoals ik nu doe met wat leuke extra's is ook geen probleem.
3. Fat fire. Dat is al een iets moeilijker gegeven. Wat is "luxe en comfort" zonder zorgen. Ik meen - zeker in verhouding tot de gemiddelde Nederlander/Belg idd van een ruime mate van luxe en comfort te kunnen genieten. Probleemstelling is uiteraard dat wat voor de een al luxe en comfort is dit voor een ander blijkbaar al meer regular tot noodzakelijk beschouwd wordt.
4. Barista Fire: tja blijkbaar ben ik van voorheen 1/2 nu vrijwillig terug overgegaan naar deze subgroep. Maar ook weer niet echt. Het deelinkomen dekt de kosten niet uit noodzaak maar gewoon omdat ik de job leuk vindt en het daarmee gepaard gaande extra inkomen mooi is meegenomen.

Zelfs wanneer je FI(RE) in subcategorieën wil indelen is er niet altijd een strikte scheiding.
En ik schrijf met opzet "kunnen". FIRE is voor mijn situatie in één of meer subcategoriën een optie maar geen eigen keuze. Dat is en blijft FO.

*Nu ja "niets". toen brak Covid-19 uit en heb ik van dag 1 tot de laatste dag met afstand van vergoeding een paar dagen per week in een vaccinatiecentrum gewerkt.

[ Voor 110% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 16:48 ]

[Rubbergrover1]

SvV_Ying schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:35:
Ah we zijn weer aanbeland bij de Tommie/Rubber/Ivo discussies.

Voor de nieuwkomers: deze komen elke paar jaar terug, zijn intensief en er wordt toch nooit overeenstemming gevonden of enige vorm van 'agree to disagree', dus misschien helpt het om niet altijd op elkaar te reageren. Jullie beleving en vormgeving van het thema FO verschilt enorm van elkaar, en in plaats van waardevolle discussies, wordt het al snel op en neer irritatie wegschrijven. En is het exact een herhaling van zetten van de vorige keren.

Ik vind juist die verschillen van inzicht en van houding ten opzichte van FO leuk om te lezen. Juist omdat er niet één universele maat is voor FO. Daarom vind ik het jammer als iemand zo keihard stelt dat je FO bent als >voorwaarde X<. Omdat dat dit juist die verschillen in houding ten opzichte van FO wegcijfert.

En ja, dan reageer ik daar op.

[IvoB2]

Er is niet echt een verschil in houding.
Eerder een - niet bedoelde - miscommunicatie.

Uiteraard heeft iedereen een eigen visie en streefdoel op en naar FI(RE).
Daar was ik het al volstrekt mee eens.

Maar een basisvoorwaarde om van FO te kunnen spreken lijkt me voor iedereen wel al dat je dan meer inkomsten moet genereren dan gewenste uitgaven hebt. En wanneer je niet meer wil werken (FIRE) zal dat inkomen uit andere bronnen dan uit arbeid (fysiek en/of intellectueel) gehaald dienen te worden.

Het bedrag van die inkomsten en gewenste uitgaven zijn voor ieder dan weer verschillend.

[ Voor 4% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 16:55 ]

[GG85]

Ik heb een observatie wat betreft mezelf: hoe groter mijn FO-pot hoe meer 'greedy' ik wordt.

Ipv rust geeft het me momenteel vooral een gevoel van "ik wil meer en ik wil het sneller".

Misschien omdat het qua werk wat minder loopt, geen idee.

Misschien maar weer eens wat van de Stoics lezen

[Wozmro]

Herkenbaar, 'grafiekje naar boven' went (te) snel.

[Sport_Life]

SvV_Ying schreef op maandag 6 juli 2026 @ 15:35:
Ah we zijn weer aanbeland bij de Tommie/Rubber/Ivo discussies.

Voor de nieuwkomers: deze komen elke paar jaar terug, zijn intensief en er wordt toch nooit overeenstemming gevonden of enige vorm van 'agree to disagree', dus misschien helpt het om niet altijd op elkaar te reageren. Jullie beleving en vormgeving van het thema FO verschilt enorm van elkaar, en in plaats van waardevolle discussies, wordt het al snel op en neer irritatie wegschrijven. En is het exact een herhaling van zetten van de vorige keren.

Tommie en Ivo hebben 1 ding gemeen en dat is dat ze in België wonen (afaik), verder zijn ze op basis wat ik hier lees totaal verschillend . Groter contrast kan er bijna niet zijn volgens mij. Wat het dan ook weer interessant maakt, het maakt voor FO niet zoveel uit wat je achtergrond is (hoog opgeleid, laag opgeleid, big spender of krent) en ja, soms tot het vervelends aan toe .

[ Voor 5% gewijzigd door Sport_Life op 06-07-2026 20:24 ]

[ewrz]

rube schreef op maandag 6 juli 2026 @ 12:25:
[...]

Het is zeker niet voor iedereen haalbaar maar voor velen ook niet onmogelijk. Alleen....veel mensen hebben het er niet voor over om te doen wat nodig is om FO te worden. En dat is prima, want mensen moeten zelf de balans voor hen bepalen.

Dat belastingen en kosten hoog zijn, geeft soms ook kansen in de vorm van hoge salarissen/inkomsten.

Klopt, heb er wel eens discussies over met mensen maar voor sommigen is wonen buiten een grote stad in de randstad al niet bespreekbaar. Dan houdt het wel snel op qua FIRE in NL met een enigszins normaal inkomen. Dan kom je snel in de spiraal dat alles naar het volgende huis gaat om maar wat meer woonruimte te hebben.

[rube]

ewrz schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:42:
[...]


Klopt, heb er wel eens discussies over met mensen maar voor sommigen is wonen buiten een grote stad in de randstad al niet bespreekbaar. Dan houdt het wel snel op qua FIRE in NL met een enigszins normaal inkomen. Dan kom je snel in de spiraal dat alles naar het volgende huis gaat om maar wat meer woonruimte te hebben.

Tja, we kunnen denk ik wel stellen dat FO / FIRE (sterk) afwijkend is van de gemiddelde persoon.
Om dat te bereiken moeten die personen ook meestal afwijkende dingen doen.
Zoals misschien buiten een grote stad gaan wonen .

[Tommie12]

GG85 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 17:50:
Ik heb een observatie wat betreft mezelf: hoe groter mijn FO-pot hoe meer 'greedy' ik wordt.

Ipv rust geeft het me momenteel vooral een gevoel van "ik wil meer en ik wil het sneller".

Misschien omdat het qua werk wat minder loopt, geen idee.

Misschien maar weer eens wat van de Stoics lezen

Spoiler, hoe groter de pot, hoe sneller het gemiddeld naar boven gaat….

8% van 2 mio is meer dan 8% van 1 mio…

Het eerste miljoen duurt het langst, de rest komt vanzelf (als je er geen auto’s of huizen mee koopt)

[Wozmro]

rube schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:59:
[...]

Tja, we kunnen denk ik wel stellen dat FO / FIRE (sterk) afwijkend is van de gemiddelde persoon.
Om dat te bereiken moeten die personen ook meestal afwijkende dingen doen.
Zoals misschien buiten een grote stad gaan wonen .

Als ik er zo over nadenk is wat bij mij het verschil gemaakt heeft eigenlijk redelijk eenvoudig: rond de leeftijd van het rijbewijs halen niet zo goed als al je spaargeld spenderen aan auto('s).

En vanaf daar dan, als je merkt dat er na een paar jaar een paar 10k€ op de spaarrekening staat beginnen uitzoeken en lezen over financieel beheer, daar interesse in hebben.

Zolang die paar 10k€ niet op de spaarrekening staat begin je volgens mij niet zelf verder na te denken over optimaliseren van financieel rendement. Het komt gewoon niet in je op, je kan er je niets of weinig concreet bij voorstellen.

Het ganse begin was voor mij nog in de tijd dat rabobank ook een Belgische afdeling had, en het begin van online bankieren. Interest op spaarrekening >4%, een stuk meer dan de toenmalige traditionele banken. Een online rekening openen was toen nog nieuw en spannend 🙂 (mijn ouders: is dat wel te vertrouwen?)

[OogvanHorus]

Fr33z schreef op maandag 6 juli 2026 @ 13:30:
[...]

simpel vraag misschien hoor, maar: wat houdt je tegen? rekenkundig ben je er al lang. het is geen kwestie van meer geld maar van minder verbruiken het klinkt meer alsof je een droombeeld hebt maar dat niet echt voelt of het niet durft. dat tweede is heel begrijpelijk.

meeste mensen beginnen toch met een stap in de richting doen. de klassieker is: 'build the life you want and retire to it'. Kun je beginnen met wen sabbatical van paar maanden of een half jaar? dan huur je ergens een huisje en kijk je wat er bevalt en wat niet bijv. Voor het genoemde bedrag kun je op veel plekken prima 25 jaar lang een huisje huren dus ik zou daar eens beginnen ipv meteen iets te kopen.

Ik begrijp je punt en uiteraard is een stap zoals deze ' eng''. Je geeft een stabiel en goed inkomen waar je zelf invloed uit kunt oefenen op voor een inkomen uit passieve inkomsten waar je maar ten dele invloed op het rendement hebt. Ik kan nu aan alle kanten invloed uitoefenen op mijn rendement. Voor hoeveel koop ik in, voor hoeveel verkoop ik het, snijd ik in bepaalde kosten of doe ik juist een investering om op lange termijn kosten te besparen, kan ik invloed uitoefenen bij een aanbesteding (bijvoorbeeld het geven van een presentatie/ interview) etc.

En wat mij tegen houdt? Er moet veel geregeld worden, maar de basis is voor mij de berekening van een specialist. Want als ik definitief vertrek dan zal ik een hoop moeten regelen, ook fiscaal. Daarnaast heb ik een bedrijf en ik kan dat niet op afstand regelen, nou ja alles kan maar dat is niet wat ik wil. Dat zal ook in andere handen moeten komen. Maar dat traject zit ik nu in en dan weet ik ook gewoon wat mijn (on)mogelijkheden zijn.

[mitsumark]

ewrz schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:42:
[...]


Klopt, heb er wel eens discussies over met mensen maar voor sommigen is wonen buiten een grote stad in de randstad al niet bespreekbaar. Dan houdt het wel snel op qua FIRE in NL met een enigszins normaal inkomen. Dan kom je snel in de spiraal dat alles naar het volgende huis gaat om maar wat meer woonruimte te hebben.

In principe is dat ook een vorm van investeren in vastgoed. Mocht je op je 60e besluiten dat het bos toch mooier is dan het beton verkoop je je huis en hou je de helft van de waarde over om van te leven. Of andersom, je gebruikt de hypotheek om te beleggen.

[ewrz]

mitsumark schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 05:16:
[...]

In principe is dat ook een vorm van investeren in vastgoed. Mocht je op je 60e besluiten dat het bos toch mooier is dan het beton verkoop je je huis en hou je de helft van de waarde over om van te leven. Of andersom, je gebruikt de hypotheek om te beleggen.

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

[Rubbergrover1]

ewrz schreef op maandag 6 juli 2026 @ 20:42:
[...]


Klopt, heb er wel eens discussies over met mensen maar voor sommigen is wonen buiten een grote stad in de randstad al niet bespreekbaar. Dan houdt het wel snel op qua FIRE in NL met een enigszins normaal inkomen. Dan kom je snel in de spiraal dat alles naar het volgende huis gaat om maar wat meer woonruimte te hebben.

Op zich zit het probleem dan vaak niet alleen in niet willen wonen buiten de stad, maar in mee willen gaan in de lifestyle inflatie van collega's. Want in het beperken van die lifestyle inflatie is juist heel veel winst te behalen.

Als je in de stad wil wonen, dan is die eerste woning verhoudingsgewijs uiteraard een stuk duurder dan als je buiten de stad gaat wonen. Maar als je kijkt naar de situatie in de 30 jaar daarna, dan zie je dat die woonlasten in verhouding tot je inkomen en in verhouding tot de uitgaven (zowel inflatie als een vleugje lifestyle inflation) al snel verhoudingsgewijs laag worden. Ook bij die 'dure' woning in de stad. En houd je ieder jaar meer over om voor de weg naar FO te gebruiken.

Maar als je elke 5 of 10 jaar naar een grotere/duurdere woning wil verhuizen, dan blijf je altijd met die verhoudingsgewijs hoge woonlasten zitten. Dus ben je tevreden met je iets minder grote rijtjeswoning die misschien niet in de meest chique wijk van de stad staat? Dan scheelt dat een slok op een borrel bij de weg naar FO.

(Uiteraard geeft een dure woning ook meer waarde en zou je die waarde in theorie 'later' deels te gelde kunnen maken. Maar in de praktijk went die duurdere/ruimere/luxere/goed gelegen woning toch wel snel en is de stap om goedkoper te gaan wonen vaak toch best een grote stap.)

[Rubbergrover1]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Maar van "beleggen" in je eigen woning heb je niet alleen financieel rendement, maar ook rendement in de vorm van meer woongenot. Dat is voor veel mensen toch een belangrijker rendement dan de waardestijging van de woning. En meer/ander rendement dan bij bv aandelen.

(Overigens zou dit in mijn optiek vooral beleggen voor de volgende generatie zijn, omdat ik snel aan dat extra woongenot gewend zou raken en niet meer terug zou willen. Als ik dan op mijn 60ste de woning zou verkopen om elders te gaan wonen, dan zou ik waarschijnlijk ook op die andere plek een vergelijkbaar woongenot willen en dus alsnog daar flink meer voor 'moeten' betalen. En blijft er alsnog minder geld over.)

[sjroorda]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Ik ben heel risico-avers, maar tóch 'beleggen' we met hypotheekgeld, zij het met een omweg. Toen we 6 jaar geleden ons aflossingsvrije hypotheekdeel voor 20 jaar verlengden, hebben we ervoor gekozen de verwachte kosten voor aflossing maandelijks naar een indexfonds te storten.

Doel: na 20 jaar het aflossingsvrije deel kunnen aflossen uit dit potje

Had ik gezegd dat we risicomijdend zijn? Dat blijkt wel uit deze berekeningen:

• Met een zeer conservatief 2% rendement per jaar (gedurende 20 jaar) draaien we quitte - we kunnen dan precies de hele hypotheek aflossen.
• Er is een kleine kans dat het 20-jaars rendement gemiddeld lager is. In dat geval moeten we ofwel bijbetalen, ofwel we kunnen deels aflossen en houden een kleinere aflossingsvrije hypotheek over
• Maar ik heb er ook al eens een rekensommetje op losgelaten met 4%, 7% of zelfs 10% gemiddeld rendement. Laten we zeggen dat we dan lekker op vakantie kunnen

Dus ja, we beleggen feitelijk gezien met hypotheekgeld. Zou ik dit doen met overwaarde en/of een extra hypotheek? Nee, absoluut niet. Hoewel puur theoretisch bekeken dat wél kan lonen.

[Tommie12]

sjroorda schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 09:47:
[...]

Ik ben heel risico-avers, maar tóch 'beleggen' we met hypotheekgeld, zij het met een omweg. Toen we 6 jaar geleden ons aflossingsvrije hypotheekdeel voor 20 jaar verlengden, hebben we ervoor gekozen de verwachte kosten voor aflossing maandelijks naar een indexfonds te storten.

Doel: na 20 jaar het aflossingsvrije deel kunnen aflossen uit dit potje

Had ik gezegd dat we risicomijdend zijn? Dat blijkt wel uit deze berekeningen:

• Met een zeer conservatief 2% rendement per jaar (gedurende 20 jaar) draaien we quitte - we kunnen dan precies de hele hypotheek aflossen.
• Er is een kleine kans dat het 20-jaars rendement gemiddeld lager is. In dat geval moeten we ofwel bijbetalen, ofwel we kunnen deels aflossen en houden een kleinere aflossingsvrije hypotheek over
• Maar ik heb er ook al eens een rekensommetje op losgelaten met 4%, 7% of zelfs 10% gemiddeld rendement. Laten we zeggen dat we dan lekker op vakantie kunnen

Dus ja, we beleggen feitelijk gezien met hypotheekgeld. Zou ik dit doen met overwaarde en/of een extra hypotheek? Nee, absoluut niet. Hoewel puur theoretisch bekeken dat wél kan lonen.

Het blijft een theoretische discussie.

In eerste instantie staat er tegenover je hypotheek een huis. Wonen kost altijd geld, en als je die maandelijkse last van de hypotheek makkelijk kan betalen, en met de rest van wat er maandelijks over blijft belegt, dan is dat toch prima.

Ja, die beleggingen kunnen schommelen, maar het wordt pas gevaarlijk als je huis helemaal onder water komt (letterlijk of figuurlijk), en je beleggingen ook kelderen naar zowat 0 terwijl je inkomen te laag is om de maandelijkse hypotheek te betalen...

Als je maandelijks geld uit je beleggingen moet halen om je hypotheek te betalen, dan kom je ook in de risicozone...

[Kalentum]

Tommie12 schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 09:59:
[...]

Het blijft een theoretische discussie.

In eerste instantie staat er tegenover je hypotheek een huis. Wonen kost altijd geld, en als je die maandelijkse last van de hypotheek makkelijk kan betalen, en met de rest van wat er maandelijks over blijft belegt, dan is dat toch prima.

Ja, die beleggingen kunnen schommelen, maar het wordt pas gevaarlijk als je huis helemaal onder water komt (letterlijk of figuurlijk), en je beleggingen ook kelderen naar zowat 0 terwijl je inkomen te laag is om de maandelijkse hypotheek te betalen...

Als je maandelijks geld uit je beleggingen moet halen om je hypotheek te betalen, dan kom je ook in de risicozone...

Een ander risico is min of meer gedwongen verkoop (scheiding, arbeidsongeschikt etc). En als dat gebeurt net op het moment dat de waarde van de beleggingen met 15% - 20% daalt, dan kan je vermogen te laag zijn om de woning te verkopen.

Rond 2011 was dit een reëel scenario: huizenprijzen daalden, beursindexen nog harder.

[sjroorda]

Kalentum schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 10:58:
[...]


Een ander risico is min of meer gedwongen verkoop (scheiding, arbeidsongeschikt etc). En als dat gebeurt net op het moment dat de waarde van de beleggingen met 15% - 20% daalt, dan kan je vermogen te laag zijn om de woning te verkopen.

Rond 2011 was dit een reëel scenario: huizenprijzen daalden, beursindexen nog harder.

Goede nuanceringen van jou en @Tommie12 - uiteindelijk blijft het altijd een afweging van risico's. Iedereen hier doet dat op zijn eigen manier.

[IvoB2]

Kalentum schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 10:58:
[...]


Een ander risico is min of meer gedwongen verkoop (scheiding, arbeidsongeschikt etc). En als dat gebeurt net op het moment dat de waarde van de beleggingen met 15% - 20% daalt, dan kan je vermogen te laag zijn om de woning te verkopen.

Rond 2011 was dit een reëel scenario: huizenprijzen daalden, beursindexen nog harder.

Een belegging/leven vrij van enig risico bestaat door de band genomen gewoon niet.
Maar je kan (een deel van) die risico's wel aanzienlijk beperken.
Wat betreft de woning kan je deze volledig op eigen naam aankopen/laten beschrijven. Of, indien je dat perse wil, huwen met volledige scheiding van vermogen. Gaan jullie dan als koppel uit elkaar dan is er ook geen gedwongen verkoop van het vastgoed.
Wat betreft beleggingen kan je (een deel) vastzetten in vastrentende beleggingen (die ook nog eens in no time aan het volledige kapitaal en verlopen intrest opvraagbaar zijn.
Tegen arbeidsongeschiktheid kan je, indien van toepassing, je verzekeren.
Enz.

Afhankelijk van de eigen situatie en hoe jezelf de evolutie van FO ziet kan je dus al een (groot) deel van de vernoemde risico's afdekken.
Uiteraard nooit 100%. Wordt je morgen overreden en kom je te overlijden was je weg naar FO ook voor niets.
Om maar aan te geven dat een nulrisico niet van deze wereld is.

[psychodude]

GG85 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 17:50:
Ik heb een observatie wat betreft mezelf: hoe groter mijn FO-pot hoe meer 'greedy' ik wordt.

Ipv rust geeft het me momenteel vooral een gevoel van "ik wil meer en ik wil het sneller".

Misschien omdat het qua werk wat minder loopt, geen idee.

Misschien maar weer eens wat van de Stoics lezen

Een soortgelijke mindset als welk multi-multi miljonairs vermoedelijk ook hebben .

Ik denk vooral de vraag in deze of er een ware doelstelling is? Zonder, dan is het inderdaad natuurlijk een beetje een continue race naar alsmaar meer.

En de doelstelling kan verder tweeledig zijn:

1. Daadwerkelijke RE-datum om naar toe werken.
2. FO-drempelwaarde.

Zelfs zonder RE-datum, indien je vast houdt aan een drempelwaarde waarboven je stelt, hiermee ben ik FO, hiermee kan ik in principe periodiek mijn SWR 'oneindig' onttrekken. Dan geeft dat mogelijk enige rust bij benadering hiervan, zeker indien de periodieke stijging dusdanig is dat je dit binnen een realistisch tijdsbestek behaalt.

[assje]

sjroorda schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 09:47:
Dus ja, we beleggen feitelijk gezien met hypotheekgeld. Zou ik dit doen met overwaarde en/of een extra hypotheek? Nee, absoluut niet. Hoewel puur theoretisch bekeken dat wél kan lonen.

Het blijft een vorm van mental accounting. Jouw methode of iemand die op een afgelosten woning een hypotheek neemt om mee te beleggen zijn onder de streep exact het zelfde. Toch wordt er vaak anders naar gekeken (niet extra aflossen v.s. hypotheek nemen).

De echte verschillen zitten in de kosten bij aanvang die al dan niet van toepassing zijn en het recht op HRA.

[Pr088]

sjroorda schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 09:47:
[...]

Ik ben heel risico-avers, maar tóch 'beleggen' we met hypotheekgeld, zij het met een omweg. Toen we 6 jaar geleden ons aflossingsvrije hypotheekdeel voor 20 jaar verlengden, hebben we ervoor gekozen de verwachte kosten voor aflossing maandelijks naar een indexfonds te storten.

Doel: na 20 jaar het aflossingsvrije deel kunnen aflossen uit dit potje

Had ik gezegd dat we risicomijdend zijn? Dat blijkt wel uit deze berekeningen:

• Met een zeer conservatief 2% rendement per jaar (gedurende 20 jaar) draaien we quitte - we kunnen dan precies de hele hypotheek aflossen.
• Er is een kleine kans dat het 20-jaars rendement gemiddeld lager is. In dat geval moeten we ofwel bijbetalen, ofwel we kunnen deels aflossen en houden een kleinere aflossingsvrije hypotheek over
• Maar ik heb er ook al eens een rekensommetje op losgelaten met 4%, 7% of zelfs 10% gemiddeld rendement. Laten we zeggen dat we dan lekker op vakantie kunnen

Dus ja, we beleggen feitelijk gezien met hypotheekgeld. Zou ik dit doen met overwaarde en/of een extra hypotheek? Nee, absoluut niet. Hoewel puur theoretisch bekeken dat wél kan lonen.

Hou wel goed rekening met je 30-jaarstermijn van de hypotheekrenteaftrek. Zodra die niet meer mag invullen op je belastingaangifte kan het weleens wat anders uitvallen met het sommetje. Of reken je dat überhaupt niet mee?

[JURIST]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Het algemeen uitsluiten vind ik een te beperkte zienswijze. Er zit een wereld van verschil in financieringen en uitgangsposities.

Wat mij betreft zou je balanspositie en rendement uitgangspositie moeten zijn voor vooruitgang (tenzij je niet alleen FO, maar ook onafhankelijk van financiers wil worden). Ongedekt lenen is duur en meestal niet interessant. Hypothecair lenen en daarmee beleggen kan soms wel een interessante case zijn als er voldoende vastgoed of assets tegenover staan. Het kan dan een versneller zijn, althans dat was het bij mij. En ik los bij relatief lage rentes en LTV <50-60% ook niet verder meer af.

[ Voor 4% gewijzigd door JURIST op 07-07-2026 16:33 ]

[Rubbergrover1]

Kalentum schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 10:58:
[...]


Een ander risico is min of meer gedwongen verkoop (scheiding, arbeidsongeschikt etc). En als dat gebeurt net op het moment dat de waarde van de beleggingen met 15% - 20% daalt, dan kan je vermogen te laag zijn om de woning te verkopen.

Rond 2011 was dit een reëel scenario: huizenprijzen daalden, beursindexen nog harder.

Aangezien het aflossingsvrije deel van de hypotheek in het algemeen niet hoger dan 50% van de woningwaarde is, is dit risico wel enigszins ingeperkt. Sterker nog, mensen die op dat moment in de problemen kwamen, hadden vaak de woning nog niet zo heel veel jaar in bezit, zodat ook bij een gewone annuïtaire hypotheek het veschil in afgeloste schuld met aflossingsvrij nog niet zo heel groot zou zijn. En de woning ook bij volledig annuïtaire aflossing onder water zou zijn gekomen.

Ik zou zelf trouwens sowieso een bepaald deel van de woningwaarde hypotheekvrij willen hebben (bv 30%) voordat ik vol op beleggen in plaats van aflossen zou inzetten. Maar dat is uiteraard een keus en geen plicht.

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 14:20:
[...]

Hou wel goed rekening met je 30-jaarstermijn van de hypotheekrenteaftrek. Zodra die niet meer mag invullen op je belastingaangifte kan het weleens wat anders uitvallen met het sommetje. Of reken je dat überhaupt niet mee?

Anders positief of anders negatief? Voor veel mensen in het FO topic zou het na 30 jaar juist voordelig zijn als de hypotheekschuld in box 3 komt in plaats van in box 1 zit.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 14:54:
[...]

Anders positief of anders negatief? Voor veel mensen in het FO topic zou het na 30 jaar juist voordelig zijn als de hypotheekschuld in box 3 komt in plaats van in box 1 zit.

Had nog niet gedacht aan de switch naar box-3. Dat is wel weer positief, maar je bent wel je renteaftrek in box-1 kwijt. Afhankelijk van je inkomen of rentepercentage zal het een afweging zijn.

[The Third Man]

sjroorda schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 09:47:
[...]

Dus ja, we beleggen feitelijk gezien met hypotheekgeld. Zou ik dit doen met overwaarde en/of een extra hypotheek? Nee, absoluut niet. Hoewel puur theoretisch bekeken dat wél kan lonen.

Je belegt er feitelijk niet mee. Je belegt met je inkomen en plakt daar een etiketje op dat het zogenaamd een aflossing voor moet stellen. Dat is zogeheten “dressing”, een pakje aantrekken en dan doen alsof het dat voor moet stellen. Of dus mental accounting wat al genoemd werd. Even hard gezegd, maar stel je zou overlijden en de executeur moet de erfenis verdelen, dan staat er nergens dat jouw investering ook maar iets met de hypotheek te maken heeft. Dat is de feitelijke kant aan het verhaal. Niet het beeld dat je er mentaal bij had gevormd.

Maar terug naar dat je vrolijk blijft leven en investeren, als jij later zegt “laat maar zitten, ik ga mijn belegging ergens anders voor inzetten” dan blijft de hypotheek gewoon staan en kraait daar geen haan naar. En dan los je die af met de verkoop van je huis bijvoorbeeld. Net als dat mensen doen die aflossingsvrij hebben en het verschil niet investeren maar in plaats daarvan lekker uitgeven.

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 14:52:
[...]

Ik zou zelf trouwens sowieso een bepaald deel van de woningwaarde hypotheekvrij willen hebben (bv 30%) voordat ik vol op beleggen in plaats van aflossen zou inzetten. Maar dat is uiteraard een keus en geen plicht.

Dat is inderdaad een keus. Ik zit nu net onder de 90% LTV met een woning die ik nu 1,5 jaar bezit. Als ik mijn beleggingen in aflossing stop dan kom ik nog wel 15% lager. Maar de beleggingen zijn liquide. Vind het toch wel fijn dat ik -mocht er iets heel geks gebeuren- toch met een druk op de knop, binnen een week, het kan liquideren. In mijn geval los ik niet extra af.

[sjroorda]

Pr088 schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 14:20:
[...]

Hou wel goed rekening met je 30-jaarstermijn van de hypotheekrenteaftrek. Zodra die niet meer mag invullen op je belastingaangifte kan het weleens wat anders uitvallen met het sommetje. Of reken je dat überhaupt niet mee?

Dit valt allemaal binnen de 30 jaar, maar dit is gewoon een hele snelle rekensom geweest zonder teveel variabelen. HRA kan ook minder worden (tot afschaffing aan toe), ik heb ook box-3 niet meegenomen (daar zitten we nog net onder, dus mag ik hier eigenlijk wel posten ).

The Third Man schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 19:15:
[...]
Je belegt er feitelijk niet mee. Je belegt met je inkomen en plakt daar een etiketje op dat het zogenaamd een aflossing voor moet stellen. Dat is zogeheten “dressing”, een pakje aantrekken en dan doen alsof het dat voor moet stellen. Of dus mental accounting wat al genoemd werd. Even hard gezegd, maar stel je zou overlijden en de executeur moet de erfenis verdelen, dan staat er nergens dat jouw investering ook maar iets met de hypotheek te maken heeft. Dat is de feitelijke kant aan het verhaal. Niet het beeld dat je er mentaal bij had gevormd.

100% eens. Al weet ik niet precies hoe het met de volgorde van schuldeisers zit bij een nalatenschap (is ook off-topic hier). En tja, hier neem ik dan misschien wel een beetje risico - ik geef mezelf een grote kans niet binnen 20 (nu nog 14) jaar te overlijden

Maar terug naar dat je vrolijk blijft leven en investeren, als jij later zegt “laat maar zitten, ik ga mijn belegging ergens anders voor inzetten” dan blijft de hypotheek gewoon staan en kraait daar geen haan naar.

Dit is zeker ook een scenario. Aan het eind van de looptijd zullen we ongetwijfeld weer de berekening maken. Als de hypotheekrente weer onder de 2% staat zou het zomaar kunnen dat we het laten doorrenderen; als hij naar 8% stijgt dan weer niet. De waarheid ligt vermoedelijk ergens in het midden.

[The Third Man]

@sjroorda maar je doet dan nog steeds alsof het een dichotomie is, of je houdt de hypotheek of je betaalt hem af. Maar je hebt juist legio mogelijkheden, je kan ook als er tussentijds een lage renteperiode aanbreekt hem dan voor langer weer vastzetten. Of als het wel erg lekker loopt qua inkomsten (erfenis of een ontslagvergoeding e.d.) alsnog (wat) extra aflossen, zodat je zelfs bij een enorme 8% rente het tzt laat doordenderen omdat de lasten nog verder gedaald zijn.

Of helemaal hip tegenwoordig, een opeethypotheek waarbij je je schuld laat groeien en je ook geen maandelijkse rente meer betaalt. Dan lossen jullie of de erfgenamen het tzt af met de overwaarde als de woning eenmaal verkocht wordt en dan wordt je investering er niet door geraakt. Punt is dat niemand, zelfs de bank niet, je verplicht om die investering ooit nog naar je huis te laten wegvloeien.

[mitsumark]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Ik heb me niet verdiept in turbo's, maar dat is toch een hele andere categorie dan beleggen met je hypotheek? Grotere hefboom, maar ook aanzienlijk groter risico, zeker als je langetermijn vergelijkt.
Misschien voor een klein deel van je portfolio?
Beleggen met hypotheek doet overigens vrijwel iedereen (het risico is laag zolang je LTV niet al te hoog is en je gewoon inkomen hebt om de rente (en aflossing) te betalen). Wie heeft er al een afbetaald huis?

[ Voor 7% gewijzigd door mitsumark op 07-07-2026 21:13 ]

[IvoB2]

mitsumark schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 21:07:
Wie heeft er al een afbetaald huis?

Ik voel me daardoor aangesproken.

(Maar de situatie in BE is op dat vlak totaal anders, je kan op geen enkele wijze een nieuwe hypotheek nog in je belastingen inbrengen. Niet de rente, niet het kapitaal (met uitzondering van een herfinanciering van een al oudere bestaande lening maar laten we het hier niet te ingewikkeld maken).
En ik betwijfel of veel Belgische banken hier nog een hypotheek op de overwaarde op een woning geven om dat geld te investeren in effecten en aandelen).

[ Voor 24% gewijzigd door IvoB2 op 07-07-2026 22:01 ]

[Tommie12]

mitsumark schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 21:07:
[...]

Ik heb me niet verdiept in turbo's, maar dat is toch een hele andere categorie dan beleggen met je hypotheek? Grotere hefboom, maar ook aanzienlijk groter risico, zeker als je langetermijn vergelijkt.
Misschien voor een klein deel van je portfolio?
Beleggen met hypotheek doet overigens vrijwel iedereen (het risico is laag zolang je LTV niet al te hoog is en je gewoon inkomen hebt om de rente (en aflossing) te betalen). Wie heeft er al een afbetaald huis?

Hier ook een afbetaald huis.

Het is makkelijker om geld te lenen op basis van een aandelenportefeuille, dan een extra hypotheek te nemen om met dat geld iets anders te doen.

Ik kan vrij probleemloos en snel een lening krijgen van ca 30% van de waarde van mijn aandeelportefeuille. Maar…. Als die zou crashen, dan komt er een moment dat de bank aandelen of fondsen verkoopt, en dat doen ze ruim op tijd. Dan verkoop je natuurlijk op een slecht moment. Ik doe het niet. Aan die kant ben ik risicoavers, ik wil gewoon geen schulden meer. Maar met beleggingen ga ik wel naar zowat dik 90% aandelen via trackers en fondsen. De rest zijn trackers in obligaties en grondstoffen.

Dat schommelt, maar gaat vooral gestaag omhoog. En vermits ik me geen situatie kan indenken dat ik alles ineens moet verkopen… kan ik iedere dip of crisis grotendeels uit zitten.

Daar nog schulden bij…. Niet nodig, en dan wordt het mij te risicovol.

[ewrz]

mitsumark schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 21:07:
[...]

Ik heb me niet verdiept in turbo's, maar dat is toch een hele andere categorie dan beleggen met je hypotheek? Grotere hefboom, maar ook aanzienlijk groter risico, zeker als je langetermijn vergelijkt.
Misschien voor een klein deel van je portfolio?
Beleggen met hypotheek doet overigens vrijwel iedereen (het risico is laag zolang je LTV niet al te hoog is en je gewoon inkomen hebt om de rente (en aflossing) te betalen). Wie heeft er al een afbetaald huis?

Het was meer in de context van de suggestie van iemand om te gaan voor een dure woning in de randstad en dan later de overwaarde te gebruiken om te beleggen. Sec sparen voor de aflossing via beleggen was begin deze eeuw heel hot via de beleggingshypotheek, inmiddels door Den Haag onaantrekkelijk gemaakt omdat de HRA niet meer geldt voor deze hypotheekvorm. Mede vanwege het risico dat je met een restschuld blijft zitten bij dalende beurskoersen vlak voor de einddatum. De totale Nederlandse woningschuld was toen een hot topic en mensen moesten gestimuleerd worden af te lossen en vermogen op te bouwen. Wat ze nu met box 3 doen staat haaks op dat beleid maar dat terzijde.

Ik heb op mijn 28e een vrijstaande woning in een dorp in Limburg gekocht, ben daarna nooit meer verhuisd en heb flink afgelost. Ben nu 50, formeel niet hypotheek vrij maar LTV <35% en ik kan het morgen aflossen als het zou moeten.

Het kan wél, zoals Jetten graag zegt. Alleen niet in de randstad.

[jeroenkb]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 09:54:
[...]

Ik heb op mijn 28e een vrijstaande woning in een dorp in Limburg gekocht, ben daarna nooit meer verhuisd en heb flink afgelost. Ben nu 50, formeel niet hypotheek vrij maar LTV <35% en ik kan het morgen aflossen als het zou moeten.

Het kan wél, zoals Jetten graag zegt. Alleen niet in de randstad.

Woon in Amsterdam in een bijna afbetaalde woning (5% LTV), dus ook in de Randstad kan het

[antidote]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 09:54:
[...]

Ik heb op mijn 28e een vrijstaande woning in een dorp in Limburg gekocht, ben daarna nooit meer verhuisd en heb flink afgelost. Ben nu 50, formeel niet hypotheek vrij maar LTV <35% en ik kan het morgen aflossen als het zou moeten.

Het kan wél, zoals Jetten graag zegt. Alleen niet in de randstad.

Het kan ook in de randstad. Twintig jaar na het aangaan van mijn eerste hypotheek, zit ik nu op 60% LTV, maar ik zou de hele lening kunnen aflossen. Al die tijd in Amsterdam blijven wonen.

[JURIST]

Lage woonlasten maken FO sneller binnen bereik, dat is het lastige als je nu starter bent. Maar als je flexibel bent in locatie en type (starters)woning zijn er nog steeds wel mogelijkheden. Het valt me ook altijd op dat we in NL behoorlijk ruim wonen in vergelijking met andere landen. Dat geldt ook voor mezelf met een gezin, maar echt noodzakelijk is het natuurlijk niet. Gaat dus ook om woongenot en keuzes.

[ewrz]

Je kunt je afvragen of dat vergelijkbare woningen zijn. Als ik op Funda kijk filterend op vergelijkbare eigenschappen (vrijstaand, tuin + garage, vergelijkbaar woonoppervlak en rond de 500m2 perceelsgrootte) zit je op 1.3-1.5 miljoen rond Amsterdam. Als je dat op de 28e kunt bekostigen doe je het goed.

[KC Boutiette]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Hey, interessante stelling. Weet je ergens een uiteenzetting / berekening (linkje) dat beleggen in een turbo interessanter is dan beleggen met geld uit een hypotheek?

Ik ben een leek, maar ik zou aannemen dat je het verschil tussen de rentekosten en verwachtte rendement zo groot mogelijk zou willen hebben terwijl je het risico op het verlies van de inleg minimaliseert. Op de Turbo Wiki lees ik over een typische koersopslag van 2% boven EURIBOR op jaarbasis, dat is nu 3,7 + 2 = 5,7% (schatting). Een typische hypotheekrente 10 jaar vast met een lage LTV zit nu op 3,7%... Ik zou gokken dat beleggen met hypotheekgeld interessanter is

[Blik1984]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 11:02:
Je kunt je afvragen of dat vergelijkbare woningen zijn. Als ik op Funda kijk filterend op vergelijkbare eigenschappen (vrijstaand, tuin + garage, vergelijkbaar woonoppervlak en rond de 500m2 perceelsgrootte) zit je op 1.3-1.5 miljoen rond Amsterdam. Als je dat op de 28e kunt bekostigen doe je het goed.

Maakt toch niet uit, de woningwaarde in Amsterdam is ook ietsje anders dan in Limburg. Vriend van mij woont in Limburg in een huis van 330 m2 en perceel van 800 m2, maar in Utrecht krijg je voor dezelfde waarde een huis van 130-150 m2 en een veel kleiner perceel.

Overigens denk ik dat je in Amsterdam wel nog op iets hoger zit dan 1.3-1.5 miljoen voor die eigenschappen, aangezien je dat al in Utrecht betaald voor een vergelijkbare woning op een kleiner perceel

[ Voor 13% gewijzigd door Blik1984 op 08-07-2026 11:11 ]

[ewrz]

Blik1984 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 11:10:
[...]

Maakt toch niet uit, de woningwaarde in Amsterdam is ook ietsje anders dan in Limburg. Vriend van mij woont in Limburg in een huis van 330 m2 en perceel van 800 m2, maar in Utrecht krijg je voor dezelfde waarde een huis van 130-150 m2 en een veel kleiner perceel.

Ik denk dat dat wel uitmaakt, omdat dan de kans veel groter is dat je nog een aantal keer gaat upgraden van woning omdat je nog alleszins redelijke onvervulde woonwensen hebt (tuin, ruimte voor hobby/gezin etc). Als iemand zijn hele leven in een 2-kamer appartement in de binnenstad wil blijven is dat prima maar ik denk dat de meeste gaan upgraden qua woning (met alsmaar toenemende woonkosten tot gevolg). Terwijl je buiten de randstad one-and-done kunt zijn, wat in het kader van FO meer ruimte bied.

[ewrz]

KC Boutiette schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 11:06:
[...]

Hey, interessante stelling. Weet je ergens een uiteenzetting / berekening (linkje) dat beleggen in een turbo interessanter is dan beleggen met geld uit een hypotheek?

Ik ben een leek, maar ik zou aannemen dat je het verschil tussen de rentekosten en verwachtte rendement zo groot mogelijk zou willen hebben terwijl je het risico op het verlies van de inleg minimaliseert. Op de Turbo Wiki lees ik over een typische koersopslag van 2% boven EURIBOR op jaarbasis, dat is nu 3,7 + 2 = 5,7% (schatting). Een typische hypotheekrente 10 jaar vast met een lage LTV zit nu op 3,7%... Ik zou gokken dat beleggen met hypotheekgeld interessanter is

Hefboomproducten zijn voor de korte termijn, dus die heb je over het algemeen niet permanent open staan. De meeste leveraged ETFs geven dat ook expliciet aan in hun informatiedocumenten. Dus iets hogere rente compenseer je door niet permanent dat geld te lenen.

Zolang je uit blijft gaan van opbrengst > rentekosten lijkt lenen om te beleggen altijd gunstig. Zo simpel is het leven alleen niet.

[Blik1984]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 11:15:
[...]

Ik denk dat dat wel uitmaakt, omdat dan de kans veel groter is dat je nog een aantal keer gaat upgraden van woning omdat je nog alleszins redelijke onvervulde woonwensen hebt (tuin, ruimte voor hobby/gezin etc). Als iemand zijn hele leven in een 2-kamer appartement in de binnenstad wil blijven is dat prima maar ik denk dat de meeste gaan upgraden qua woning (met alsmaar toenemende woonkosten tot gevolg). Terwijl je buiten de randstad one-and-done kunt zijn, wat in het kader van FO meer ruimte bied.

Wellicht zijn je kosten wat hoger, maar je upside in de vorm van overwaarde ook, en dat kun je later weer inzetten als je mogelijk gaat downscalen.

[oscar82]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 11:15:
[...]

Ik denk dat dat wel uitmaakt, omdat dan de kans veel groter is dat je nog een aantal keer gaat upgraden van woning omdat je nog alleszins redelijke onvervulde woonwensen hebt (tuin, ruimte voor hobby/gezin etc). Als iemand zijn hele leven in een 2-kamer appartement in de binnenstad wil blijven is dat prima maar ik denk dat de meeste gaan upgraden qua woning (met alsmaar toenemende woonkosten tot gevolg). Terwijl je buiten de randstad one-and-done kunt zijn, wat in het kader van FO meer ruimte bied.

Voor ieder voorbeeld kan je ongetwijfeld een tegenvoorbeeld verzinnen. Rode draad voor FO lijkt me dat het gunstig is om lang op één plek te blijven, cq. niet te upgraden. Wat dat betreft lijkt het mij vergelijkbaar met een auto: langer in dezelfde blijven rijden verlaagt de jaarlijkse totale kosten nog ver na de economische houdbaarheidsdatum. Omdat aanschaf zo'n groot deel van de TCO uitmaakt.

Voordat je de auto koopt ga je uit van een aantal jaren gebruik. Net zoals een huis. Maar als je er eenmaal woont, is het waarschijnlijk het voordeligst om er zo lang mogelijk te blijven.

edit:
zoals anderen aantonen: Belangrijk verschil is natuurlijk dat je verwacht dat je een huis weer kan verkopen, maar dan zie je een huis meer als een investering dan een plek om te wonen. Zonder oordeel, prima als dat je strategie is. Is vaker besproken hier of downscalen haalbaar en handig kan zijn.

Op een uitzending van Radar op youtube hoorde ik wel dat de regels met betrekking tot aflossingsvrije hypotheken in NL flink gaat veranderen onder druk van de ECB. Mogelijk iets om alvast rekening mee te houden: YouTube: Wat betekenen nieuwe hypotheekregels voor mensen met aflossingsvrije hypotheek?

[ Voor 9% gewijzigd door oscar82 op 08-07-2026 12:07 ]

[JURIST]

oscar82 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 12:04:
[...]

Op een uitzending van Radar op youtube hoorde ik wel dat de regels met betrekking tot aflossingsvrije hypotheken in NL flink gaat veranderen onder druk van de ECB. Mogelijk iets om alvast rekening mee te houden: YouTube: Wat betekenen nieuwe hypotheekregels voor mensen met aflossingsvrije hypotheek?

Meerdere banken hebbem het % aflossingsvrij inderdaad recent al beperkt tot 30% en aftrekbaar is de rente al niet meer, tenzij je in de overgangsregels valt.

Ik heb daarom onze resterende annuiteitenhypotheek omgezet naar aflossingsvrij. Rente is onder de 2% en Box 3 aftrek levert meer op dan box 1.

Het loont de moeite om de berekening te maken. Gevolg is natuurlijk wel nog een restschuld aan het einde van de rit, maar dat kan ik dan wel weer herfinamcieren of aflossen. Ik weet dat veel mensen pro alles aflossen zijn, maar niet aflossen houd je flexibel, je kan nl. altijd aflossen en ondertussen is er inflatie.

[assje]

oscar82 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 12:04:
Rode draad voor FO lijkt me dat het gunstig is om lang op één plek te blijven, cq. niet te upgraden. Wat dat betreft lijkt het mij vergelijkbaar met een auto: langer in dezelfde blijven rijden verlaagt de jaarlijkse totale kosten nog ver na de economische houdbaarheidsdatum. Omdat aanschaf zo'n groot deel van de TCO uitmaakt.

Afgelopen decennia ben je met woningen juist het beste af geweest door financieringsruimte maximaal te benutten en een zo duur mogelijke woning te hebben.

Wat mensen die ik ooit voor gek verklaarde met de maximale hypotheken die maar net te betalen waren zijn daar financieel heel prima uit gekomen. Maar, achteraf is het altijd makkelijk zaken doen...

[The Third Man]

@assje inderdaad, juist omdat de analogie met de auto totaal niet klopt; een auto schrijft harder af naar mate die meer kostte. Je verbrandt waarde. Een huis wordt doorgaans meer waard naarmate het meer kostte, je “melkt” meer waarde. Daarom hebben rijke mensen van oudsher grote huizen en/of grondgebieden in bezit gehad. Niet een minimaal appartementje. Samen met de enorm goedkope financiering wordt het moeilijk om iets anders ervoor in de plaats te nemen dat minstens even goed bereikbaar is en beter zou renderen.

Je doet jezelf dan tekort door niet die financieringsruimte te maximaliseren, tenzij je dus een betere optie hebt (zeg, een eigen bedrijf beginnen, opbouwen en weer verkopen).

[ Voor 9% gewijzigd door The Third Man op 08-07-2026 15:33 ]

[IvoB2]

JURIST schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 10:57:
Het valt me ook altijd op dat we in NL behoorlijk ruim wonen in vergelijking met andere landen. Dat geldt ook voor mezelf met een gezin, maar echt noodzakelijk is het natuurlijk niet. Gaat dus ook om woongenot en keuzes.

Uh?
Wanneer ik door NL rij/wandel valt het me - als Belg - altijd op hoe benepen doorgaans de woningen daar zijn en hoe dicht ze op elkaar staan.

[IvoB2]

oscar82 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 12:04:
[...]

Voor ieder voorbeeld kan je ongetwijfeld een tegenvoorbeeld verzinnen. Rode draad voor FO lijkt me dat het gunstig is om lang op één plek te blijven, cq. niet te upgraden. Wat dat betreft lijkt het mij vergelijkbaar met een auto: langer in dezelfde blijven rijden verlaagt de jaarlijkse totale kosten nog ver na de economische houdbaarheidsdatum. Omdat aanschaf zo'n groot deel van de TCO uitmaakt.

Voordat je de auto koopt ga je uit van een aantal jaren gebruik. Net zoals een huis. Maar als je er eenmaal woont, is het waarschijnlijk het voordeligst om er zo lang mogelijk te blijven.

edit:
zoals anderen aantonen: Belangrijk verschil is natuurlijk dat je verwacht dat je een huis weer kan verkopen, maar dan zie je een huis meer als een investering dan een plek om te wonen. Zonder oordeel, prima als dat je strategie is. Is vaker besproken hier of downscalen haalbaar en handig kan zijn.

Op een uitzending van Radar op youtube hoorde ik wel dat de regels met betrekking tot aflossingsvrije hypotheken in NL flink gaat veranderen onder druk van de ECB. Mogelijk iets om alvast rekening mee te houden: YouTube: Wat betekenen nieuwe hypotheekregels voor mensen met aflossingsvrije hypotheek?

Yep, hier al een tegenvoorbeeld.
Ik heb nog nooit een woning met verlies verkocht.
Op de verkoop van een auto heb ik anderzijds nog nooit winst gemaakt.
Het langs dat ik in een eigen pand gewoond heb was 24 jaar. Het kortst 5 jaar.
In mijn huidig pand woon ik sinds 2014 en het volgende pand wordt (hopelijk) opgeleverd in 2027.
Mijn huidig (te renoveren) pand kocht ik met eigen middelen all in aan voor 75000 € (incl. 30 are dubbel bouwperceel).
Een conservatieve schatting in 2025 stelde de waarde in rond de 700-750K (niet op basis van de aanwezige woning maar op basis van de grondwaarde).

Naast FO is "leven" in comfort voor mij al minstens even belangrijk. Ik ga dus niet zo lang mogelijk op dezelfde plek blijven wonen noch een auto zo lang mogelijk oprijden om een paar jaar vlugger FO te kunnen zijn. Het leven is al kort genoeg om ook de jaren voor FO er niet zoveel mogelijk proberen uit te halen.

[ Voor 14% gewijzigd door IvoB2 op 08-07-2026 13:37 ]

[Blik1984]

JURIST schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 12:16:
[...]


[...]

Meerdere banken hebbem het % aflossingsvrij inderdaad recent al beperkt tot 30% en aftrekbaar is de rente al niet meer, tenzij je in de overgangsregels valt.

Ik heb daarom onze resterende annuiteitenhypotheek omgezet naar aflossingsvrij. Rente is onder de 2% en Box 3 aftrek levert meer op dan box 1.

Het loont de moeite om de berekening te maken. Gevolg is natuurlijk wel nog een restschuld aan het einde van de rit, maar dat kan ik dan wel weer herfinamcieren of aflossen. Ik weet dat veel mensen pro alles aflossen zijn, maar niet aflossen houd je flexibel, je kan nl. altijd aflossen en ondertussen is er inflatie.

Die keuze heb ik 3 jaar geleden ook gemaakt, over 17 jaar moet het aflossingsvrije deel opnieuw worden gefinancierd, maar dan zijn we ook 17 jaar aan inflatie verder. Over 17 jaar kijk ik dan wel wat ik met dat deel van de schuld doe.

[Requiem19]

IvoB2 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 13:25:
[...]

Uh?
Wanneer ik door NL rij/wandel valt het me - als Belg - altijd op hoe benepen doorgaans de woningen daar zijn en hoe dicht ze op elkaar staan.

Grond is schaarser in Nederland (of wordt schaarser gemaakt). Het is inderdaad verschrikkelijk hoe dicht op elkaar nieuwbouwprojecten worden gemaakt. Heb je een groot vrijstaand huis, staat het huis van de buren op 5m en kijk je door je naam naar een grote muur.

Daartegenover... als ik in België kom moet ik altijd gniffelen over de slechte staat van woningen en het gebrek van een welstandscommissie. Weinig regels over wat voor type bouwstijl/kleur/afwerking je mag kiezen in BE zorgt voor een.. gemêleerd straatbeeld.

Daar is zelfs een mooi boek over

[IvoB2]

Ja, het is overal wel wat.
Ik heb aan de buitenkant ook niet het "mooiste" huis van de straat (en smaken verschillen) maar heb ook niet de gewoonte naar de buitenkant van mijn eigen huis zitten staren. Het geld gaat dus naar energiezuinigheid en binneninrichting.
En, to the point, mijn nevenburen wonen op 50 meter ipv 5 meter.
Aan de andere zijde enerzijds water en anderzijds bos uitlopend in een natuurgebied. De "buren" zijn daar o.a paarden en Galloways.
Liever wat (eigen) vrije buitenruimte en binnen ruim wonen dan een huis dat van buiten mooi oogt voor buren en passanten.
Maar voor ieder wat wils.

Commissies en regelneven zijn er hier al genoeg. Zit dus niet te wachten op de zoveelste extra commissie die zich meent te moeten bemoeien met de inrichting van privaatbezit.
In mijn woonwijk is de regelgeving overigens dat per bouwperceel er minimaal 20 meter straatbreedte beschikbaar dient te zijn en de opp. minimaal 10 are voor je een bouwvergunning krijgt voor nieuwbouw.
Inderdaad, buurlanden maar op dat vlak blijkbaar twee verschillende werelden.

[ Voor 52% gewijzigd door IvoB2 op 08-07-2026 16:38 ]

[Wozmro]

Ook niet bij druk van 'hogerop'?

Ik ben al eens gaan werken bij een klant die in een villa woont met momenteel 10 hectare tuin, helikopterplatform, gans de reutemeteut.

En die zit voortdurend zijn naaste buren onder druk te zetten om hun woning te verkopen zodat ie zij domein kan uitbreiden. Maar hij gaat natuurlijk ook niet de hoofdprijs betalen. Denk aan een persoon met heel veel geld die ook al eens de gevangenis aan de binnenkant gezien heeft.

Eens met de helikopter wat lawaai maken, oeps sorry, het was niet met opzet...

Wat zou jij doen als nabije buur met privaatbezit? Het zelf oplossen of toch liever het dichtsbijzijnde 'regelneefje' bellen?

[IvoB2]

Een goede prijs onderhandelen en verkopen.
Zoniet, poets wederom poets.

Verder een virtuele non-discussie. Ik woon in een doodlopende straat waar bijna iedereen een EV heeft (dus geen luidruchtig doorgaand verkeer) en niemand een eigen heli(platform).
De "buur" met meer dan 1 ha grond ben ik dan ook nog eens zelf.
Je moet in het leven een beetje vooruitkijken en af en toe de deur durven open doen wanneer de gelegenheid aanklopt. Toen een aangrenzend stuk bos voor een prijsje te koop kwam (wegens faillissement beleggingvehikel) heb ik geen ogenblik geaarzeld om het hele lot aan te kopen (terwijl de andere buren nog zaten te aarzelen of ze het stuk dat achter hun eigendom lag wel zouden kopen en voor welke prijs want onderhoud, problemen, problemen, blablabla).
Verder leven en laten leven en vooral geen problemen gaan bijverzinnen die er (nog) niet zijn.

[ Voor 35% gewijzigd door IvoB2 op 08-07-2026 17:07 ]

[CornermanNL]

ewrz schreef op dinsdag 7 juli 2026 @ 08:40:
[...]

Dat beleggen met geld uit een hypotheek heb ik nooit zo gesnapt. Als je met geleend geld wil gaan beleggen zijn er zat hefboomproducten zoals turbo's op de markt waar je een veel grotere hefboom kunt gebruiken. En door de margeverplichting blijft de mogelijke schade in ieder geval binnen de perken. Het juiste gereedschap gebruiken.

Nee want turbo’s lopen af, net als opties. En turbo’s hebben naast de implied volatility van de onderliggende waarde de hefboom die dat vergroot. Als je een aandeel koopt koop je direct een belang in een bedrijf en geen synthetische modellering ervan.

Of je koopt een ETF, ook direct bezit. Je lening (hypotheek) is gedekt door je huis. Je aflossing door je cash flow. Als je dan goedkoper hebt geleend dan de inflatie koop je renderend bezit en de inflatie eet een deel van het risico op.

Bij turbo’s ligt dat allemaal nogal wat anders qua risico.

[JURIST]

IvoB2 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 13:25:
[...]

Uh?
Wanneer ik door NL rij/wandel valt het me - als Belg - altijd op hoe benepen doorgaans de woningen daar zijn en hoe dicht ze op elkaar staan.

In Belgie heeft een gemiddeld huishouden inderdaad meer m2, maar in NL ook fors boven het EU-gemiddelde https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ilc_lvho31/default/table?lang=en

En dan te bedenken dat steeds meer mensen alleen in een huis wonen. Ruimte is luxe en heeft een prijs (al is locatie veelal nog bepalender zoals al is gezegd)

[ Voor 21% gewijzigd door JURIST op 08-07-2026 17:38 ]

[Wozmro]

IvoB2 schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 17:03:
Een goede prijs onderhandelen en verkopen.
Zoniet, poets wederom poets.

Verder een virtuele non-discussie. Ik woon in een doodlopende straat waar bijna iedereen een EV heeft (dus geen luidruchtig doorgaand verkeer) en niemand een eigen heli(platform).
De "buur" met meer dan 1 ha grond ben ik dan ook nog eens zelf.
Je moet in het leven een beetje vooruitkijken en af en toe de deur durven open doen wanneer de gelegenheid aanklopt. Toen een aangrenzend stuk bos voor een prijsje te koop kwam (wegens faillissement beleggingvehikel) heb ik geen ogenblik geaarzeld om het hele lot aan te kopen (terwijl de andere buren nog zaten te aarzelen of ze het stuk dat achter hun eigendom lag wel zouden kopen en voor welke prijs want onderhoud, problemen, problemen, blablabla).
Verder leven en laten leven en vooral geen problemen gaan bijverzinnen die er (nog) niet zijn.

Die luxe heb je net te danken aan de regelneefjes 😁

[Sport_Life]

ewrz schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 09:54:
[...]

Het was meer in de context van de suggestie van iemand om te gaan voor een dure woning in de randstad en dan later de overwaarde te gebruiken om te beleggen. Sec sparen voor de aflossing via beleggen was begin deze eeuw heel hot via de beleggingshypotheek, inmiddels door Den Haag onaantrekkelijk gemaakt omdat de HRA niet meer geldt voor deze hypotheekvorm. Mede vanwege het risico dat je met een restschuld blijft zitten bij dalende beurskoersen vlak voor de einddatum. De totale Nederlandse woningschuld was toen een hot topic en mensen moesten gestimuleerd worden af te lossen en vermogen op te bouwen. Wat ze nu met box 3 doen staat haaks op dat beleid maar dat terzijde.

Ik heb op mijn 28e een vrijstaande woning in een dorp in Limburg gekocht, ben daarna nooit meer verhuisd en heb flink afgelost. Ben nu 50, formeel niet hypotheek vrij maar LTV <35% en ik kan het morgen aflossen als het zou moeten.

Het kan wél, zoals Jetten graag zegt. Alleen niet in de randstad.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Ik ben het er ook niet helemaal mee eens dat je als starter beter een 'goedkope' woning kunt kopen buiten de randstad, immers is (historisch gezien) de stijging in em om de steden veel groter, zowel relatief als absoluut.

Vergelijk het met aandelen ASML vs Microsoft (ik noem maar wat) , een aandeel ASML is 5x zo duur, maar dat betekent niet dat een aandeel Microsoft daardoor een veel betere investering is.

(Natuurlijk los van persoonlijke voorkeur binnen of buiten de randstad, ik bedoel het puur financieel).

[Fr33z]

Sport_Life schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 17:51:
[...]


***members only***


Ik ben het er ook niet helemaal mee eens dat je als starter beter een 'goedkope' woning kunt kopen buiten de randstad, immers is (historisch gezien) de stijging in em om de steden veel groter, zowel relatief als absoluut.

Vergelijk het met aandelen ASML vs Microsoft (ik noem maar wat) , een aandeel ASML is 5x zo duur, maar dat betekent niet dat een aandeel Microsoft daardoor een veel betere investering is.

(Natuurlijk los van persoonlijke voorkeur binnen of buiten de randstad, ik bedoel het puur financieel).

klopt helemaal dat je in een goedkope regio nu niet in een huis van mss wel boven de 1mio had gewoond. maar achteraf is t mooi wonen als ik.je tijdslijn volg heb je met die 3 huizen exact de megamazzelperiode meegemaakt waarbij huizenprijzen rond 2012-2013 dieptepunt bereikten en daarna 12 jaar lang verticaal omhoog gingen gecombineerd met de laagste rentestanden ooit tot ~2020. Als je dan 'in de lift' zit dan ga je inderdaad ook echt hard omhoog.

om.een eigen duit in t zakje te doen: wisselen van huis is kostbaar dus op zich beter dat niet te vaak te hoeven doen. Hier bij de laatste wissel zo'n 20k uitgegeven aan notaris/makelaar/hypotheekadvies/taxatie/overdrachtsbelasting/verhuisbedrijf/maandje dubbel lasten etc. en dan heb je een 'nieuw' huis waar je sowieso nog wel wilt verfen, gordijnen doen, beetje inrichten etc ---> 5-10k zit je zomaar op. niet erg maar wel 2 jaar later FIRE hierdoor.

[ Voor 17% gewijzigd door Fr33z op 08-07-2026 18:10 ]

[CornermanNL]

GG85 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 17:50:
Ik heb een observatie wat betreft mezelf: hoe groter mijn FO-pot hoe meer 'greedy' ik wordt.

Ipv rust geeft het me momenteel vooral een gevoel van "ik wil meer en ik wil het sneller".

Misschien omdat het qua werk wat minder loopt, geen idee.

Misschien maar weer eens wat van de Stoics lezen

Greedy in welk opzicht? Gewoon het saldo sneller willen zien groeien om de eindstreep (als er al zoiets is) te halen of gewoon meer willen om “luxer” aan de eindstreep te komen en meer uit te kunnen geven nadat je (eventueel ) stopt met werken.

misschien een uitgelezen kans om even 2 maanden een mini sabbatical te nemen en je werk situatie te evalueren? En gelijk te wennen aan geld uitgeven in plaats van de stapel te zien groeien? Een van de moeilijkste dingen is weten wat je wil in het leven, dat tijdig aanpassen als er veranderingen zijn in wat je wil en geld uitgeven waar dat nodig is.

De status quo is altijd makkelijker. Maar moeilijke dingen doen geeft meer voldoening.

[oscar82]

CornermanNL schreef op donderdag 9 juli 2026 @ 08:59:
[...]

Greedy in welk opzicht? Gewoon het saldo sneller willen zien groeien om de eindstreep (als er al zoiets is) te halen of gewoon meer willen om “luxer” aan de eindstreep te komen en meer uit te kunnen geven nadat je (eventueel ) stopt met werken.

misschien een uitgelezen kans om even 2 maanden een mini sabbatical te nemen en je werk situatie te evalueren? En gelijk te wennen aan geld uitgeven in plaats van de stapel te zien groeien? Een van de moeilijkste dingen is weten wat je wil in het leven, dat tijdig aanpassen als er veranderingen zijn in wat je wil en geld uitgeven waar dat nodig is.

De status quo is altijd makkelijker. Maar moeilijke dingen doen geeft meer voldoening.

ben ik van plan om volgend jaar te gaan doen: 1 maand betaald en aansluitend 3 maanden onbetaald verlof. Ik kwam erachter dat als ik langer dan 3 maanden onbetaald neem, dat werkgever dan de pensioenbijdrage stopzet/verwacht dat je dat voor eigen rekening neemt. Het deel wat je dus eventueel langer opneemt dan drie maanden onbetaald.

Met de periode van 4 maanden overbrug ik precies 2 schoolvakanties: van mei vakantie t/m zomervakantie. Geen idee wat ik ga doen maar even wat afstand tot werk nemen en er zijn voor de kids zal vast goed voelen. En zo niet dan weet ik dat ook gelijk weer in het kader van RE.

[JURIST]

oscar82 schreef op donderdag 9 juli 2026 @ 13:58:
[...]

ben ik van plan om volgend jaar te gaan doen: 1 maand betaald en aansluitend 3 maanden onbetaald verlof. Ik kwam erachter dat als ik langer dan 3 maanden onbetaald neem, dat werkgever dan de pensioenbijdrage stopzet/verwacht dat je dat voor eigen rekening neemt. Het deel wat je dus eventueel langer opneemt dan drie maanden onbetaald.

Met de periode van 4 maanden overbrug ik precies 2 schoolvakanties: van mei vakantie t/m zomervakantie. Geen idee wat ik ga doen maar even wat afstand tot werk nemen en er zijn voor de kids zal vast goed voelen. En zo niet dan weet ik dat ook gelijk weer in het kader van RE.

Mooi plan, inderdaad een mini RE en daarmee ook een goede ervaring. Toevallig geen recht meer op ouderschapsverlof, anders zou dat wellicht ook nog mogelijkheden bieden.

[Sport_Life]

Fr33z schreef op woensdag 8 juli 2026 @ 18:06:
[...]


om.een eigen duit in t zakje te doen: wisselen van huis is kostbaar dus op zich beter dat niet te vaak te hoeven doen. Hier bij de laatste wissel zo'n 20k uitgegeven aan notaris/makelaar/hypotheekadvies/taxatie/overdrachtsbelasting/verhuisbedrijf/maandje dubbel lasten etc. en dan heb je een 'nieuw' huis waar je sowieso nog wel wilt verfen, gordijnen doen, beetje inrichten etc ---> 5-10k zit je zomaar op. niet erg maar wel 2 jaar later FIRE hierdoor.

Meestal zitten er enkele maanden (of bij nieuwbouw enkele jaren) tussen aankoop en verkoop - iig in ons geval - daarmee dek je vrij makkelijk die 5-10k kosten. Iig in een stijgende markt zoals iedereen ervaren heeft die afgelopen 13 (!) jaar is doorgestroomd.

En ja we hadden de wind mee, aan de andere kant moet je het natuurlijk wel kunnen financieren. Zeker in 2011 toen we ons appartement kochten als starters was dat niet eenvoudig (meerdere afwijzingen, uiteindelijk met hoge rente gelukt). En vervolgens nog een paar jaar 'onder water' gestaan.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Maar je hebt gelijk, een beetje geluk heeft wel geholpen.

Ik zie trouwens de laatste tijd steeds meer mensen om ons heen (eind 30, begin 40) doorstromen naar woningen van 1m+, zo bijzonder is het niet (meer).

[ Voor 10% gewijzigd door Sport_Life op 09-07-2026 22:57 ]

[Fr33z]

Sport_Life schreef op donderdag 9 juli 2026 @ 22:47:
[...]

Meestal zitten er enkele maanden (of bij nieuwbouw enkele jaren) tussen aankoop en verkoop - iig in ons geval - daarmee dek je vrij makkelijk die 5-10k kosten. Iig in een stijgende markt zoals iedereen ervaren heeft die afgelopen 13 (!) jaar is doorgestroomd.

En ja we hadden de wind mee, aan de andere kant moet je het natuurlijk wel kunnen financieren. Zeker in 2011 toen we ons appartement kochten als starters was dat niet eenvoudig (meerdere afwijzingen, uiteindelijk met hoge rente gelukt). En vervolgens nog een paar jaar 'onder water' gestaan.
***members only***


Maar je hebt gelijk, een beetje geluk heeft wel geholpen.

Ik zie trouwens de laatste tijd steeds meer mensen om ons heen (eind 30, begin 40) doorstromen naar woningen van 1m+, zo bijzonder is het niet (meer).

zeker, die mensen ken ik ook. maar er is helaas de enorme.tweedeling tussen mensen die dat wel kunnen en mensen die het niet kunnen. En ja, ik ben 1 van de mensen die dit dus niet kan maar allemaal bevriende stellen wel. helaas, het is niet anders. wilde graag een huis kopen laatst in een straat waar veel vrienden wonen maar het huis was letterlijk 2x te duur voor mij :-0 vooral veroorzaakt doordat ik niet in 2013 een woning kocht maar 'pas' in 2020.

dit zal geen nieuws zijn maar er zijn genoeg mensen die met gemak 1mio betalen voor een huis en genoeg mensen die qua leeftijd en werk exact tzelfde zitten en dat dus nooit gaan halen. Tsja. Voor FO is t vooral handig om met tevreden te zijn met wat je wel hebt en niet te kijken naar 'had ik maar' lijkt me.

[ Voor 7% gewijzigd door Fr33z op 10-07-2026 09:15 ]

[Pr088]

Fr33z schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 08:54:
[...]

zeker, die mensen ken ik ook. maar er is helaas de enorme.tweedeling tussen mensen die dat wel kunnen en mensen die het niet kunnen. En ja, ik ben 1 van de mensen die dit dus niet kan maar allemaal bevriende stellen wel. helaas, het is niet anders. wilde graag een huis kopen laatst in een straat waar veel vrienden wonen maar het huis was letterlijk 2x te duur voor mij :-0 vooral veroorzaakt doordat ik niet in 2013 een woning kocht maar 'pas' in 2020.

dit zal geen nieuws zijn maar er zijn genoeg mensen die met gemak 1mio betalen voor een huis en genoeg mensen die qua leeftijd en werk exact tzelfde zitten en dat dus nooit gaan halen. Tsja. Voor FO is t vooral handig om met tevreden te zijn met wat je wel hebt en niet te kijken naar 'had ik maar' lijkt me.

Laat staan als je in 2026 een eerste woning zoekt. Dit is precies het insiders-outsiders-probleem.
Ik ben blij dat de woningprijsstijgingen nu afvlakken, al heb ik zelf een woning en profiteer ik van meerwaarde. Er mag wel weer wat vanaf. Mijn woning is gewoon 50k meer waard geworden in 1,5 jaar tijd

[oscar82]

plus dat ik in het kader van FO nog steeds heel benieuwd ben naar de aanpak om te downsizen naar een goedkoper huis.

Emigreren kan, natuurlijk. Ik hou van Numbeo en dromen van een plek waar je met ~1000 euro per maand meer 'inkomsten' zou hebben dan gemiddeld.

Maar ga je van een plek met hoge huizenprijzen naar een plek met lage huizenprijzen, dan zou ik op z'n minst een toename van aantal vierkante meters willen.

En is je plan om flink te krimpen qua oppervlakte, dan zou ik persoonlijk wel luxer of in een veel interessantere omgeving willen wonen, waar buiten meer te beleven is. Helaas zijn dat meestal de wat duurdere wijken.

Zelf reken ik mijn woningwaarde niet mee in een soort net worth verhaal oid. Dat interesseert me alleen als ik zou willen verhuizen om aan een nieuw huis te besteden. En met een nieuw huis komt wat mij betreft eerder een upgrade dan een downgrade. Je moet toch ergens wonen en liefst een beetje leuk.

[IvoB2]

oscar82 schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 10:48:
plus dat ik in het kader van FO nog steeds heel benieuwd ben naar de aanpak om te downsizen naar een goedkoper huis.

Emigreren kan, natuurlijk. Ik hou van Numbeo en dromen van een plek waar je met ~1000 euro per maand meer 'inkomsten' zou hebben dan gemiddeld.

Maar ga je van een plek met hoge huizenprijzen naar een plek met lage huizenprijzen, dan zou ik op z'n minst een toename van aantal vierkante meters willen.

En is je plan om flink te krimpen qua oppervlakte, dan zou ik persoonlijk wel luxer of in een veel interessantere omgeving willen wonen, waar buiten meer te beleven is. Helaas zijn dat meestal de wat duurdere wijken.

Zelf reken ik mijn woningwaarde niet mee in een soort net worth verhaal oid. Dat interesseert me alleen als ik zou willen verhuizen om aan een nieuw huis te besteden. En met een nieuw huis komt wat mij betreft eerder een upgrade dan een downgrade. Je moet toch ergens wonen en liefst een beetje leuk.

Mee eens maar die plek kan je al "reserveren" of bewonen voor je FO bent.
Dan is een upgrade in m² ook niet meer nodig.
En ik zou naarmate de leeftijd vordert eerder downgraden naar minder m² (minder onderhoud) dan meer maar daarbij niet inboeten op "luxe".
Alleen andere "luxe" dan daarvoor het geval is.
Bv. van een open bebouwing met veel tuin (veel genot maar ook veel onderhoud, alles ietsje verder dan in/rond de stad) naar een kleinere (nieuwbouwflat) doch op fiets-/wandelafstand van alle voorzieningen (winkels, horeca, cultuur, openbaar vervoer, deelauto's, energiezuiniger, sportvoorzieningen, .....).
Iedere locatie heeft zijn eigen voor- en nadelen.

De eventuele verkoop van de ene woning moet ook niet per definitie minder opleveren dan de aankoop van de volgende.

[RichieB]

IvoB2 schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 11:14:
[...]
Mee eens maar die plek kan je al "reserveren" of bewonen voor je FO bent.
[...]

Als je met "reserveren" bedoelt "alvast kopen en verhuren", dat werkt zo niet in Nederland. Als je huurders er nooit meer uit willen kan je de woning ook nooit zelf gaan gebruiken. Huurbescherming heet dat.

[Fr33z]

oscar82 schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 10:48:
plus dat ik in het kader van FO nog steeds heel benieuwd ben naar de aanpak om te downsizen naar een goedkoper huis.

Emigreren kan, natuurlijk. Ik hou van Numbeo en dromen van een plek waar je met ~1000 euro per maand meer 'inkomsten' zou hebben dan gemiddeld.

Maar ga je van een plek met hoge huizenprijzen naar een plek met lage huizenprijzen, dan zou ik op z'n minst een toename van aantal vierkante meters willen.

En is je plan om flink te krimpen qua oppervlakte, dan zou ik persoonlijk wel luxer of in een veel interessantere omgeving willen wonen, waar buiten meer te beleven is. Helaas zijn dat meestal de wat duurdere wijken.

Zelf reken ik mijn woningwaarde niet mee in een soort net worth verhaal oid. Dat interesseert me alleen als ik zou willen verhuizen om aan een nieuw huis te besteden. En met een nieuw huis komt wat mij betreft eerder een upgrade dan een downgrade. Je moet toch ergens wonen en liefst een beetje leuk.

op papier een goed idee maar ik zie het als een erg lastig iets in de praktijk. leuk wonen kan echt voor minder geld als je minder m2s of een 'slechtere' plel accepteert. Maar ja, hoe groot mag t verschil zijn zodat je het de moeite vindt? als ik om me heen kijk: stel ik woon nu in een huis van 5 ton met nog 3 ton hypotheek. dan kan ik natuurlijk ook iets zoeken van 3 ton en dan 200k pakken (is voor mij toch zeker 4-5 jaar werken ). alleen de huizen hier in de buurt van 3ton zijn klein (dat is prima), vooral tussenwoningen zonder bijv garage of oprit (zou ik een grote concessie vinden) en vooral: liggen in een slechte buurt met meer gedoe, kleine krappe tuintjes en minder rust.

voor nu is de afweging duidelijk: ik ga niet downsizen omdat de nadelen groter zijn dan de voordelen. Misschien wordt t wel een ding als 1 van ons arbeidsongeschikt wordt oid en er dus grote val in inkomsten is.

[ Voor 3% gewijzigd door Fr33z op 10-07-2026 12:25 ]

[IvoB2]

RichieB schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 12:05:
[...]

Als je met "reserveren" bedoelt "alvast kopen en verhuren", dat werkt zo niet in Nederland. Als je huurders er nooit meer uit willen kan je de woning ook nooit zelf gaan gebruiken. Huurbescherming heet dat.

Bizarre regelgeving.
Niet verwonderlijk dat er in NL een woningprobleem is en men steeds minder geneigd is privé te investeren in (huur)woningen.
Hier volstaat - voor de eigenaar/verhuurder - een opzegtermijn van 6 maanden.

Hoe meer ik hier lees hoe leuker ik het hier vind wonen.
Mijn (waarschijnlijk) volgende woning is al in aanbouw en kost (op basis van huidige conservatieve schatting verkoopwaarde huidige woning) een pak minder (all in 500K).

[ Voor 17% gewijzigd door IvoB2 op 10-07-2026 13:54 ]

[Fr33z]

IvoB2 schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 13:50:
[...]

Bizarre regelgeving.
Niet verwonderlijk dat er in NL een woningprobleem is en men steeds minder geneigd is privé te investeren in (huur)woningen.
Hier volstaat - voor de eigenaar/verhuurder - een opzegtermijn van 6 maanden.

Hoe meer ik hier lees hoe leuker ik het hier vind wonen.
Mijn (waarschijnlijk) volgende woning is al in aanbouw en kost (op basis van huidige conservatieve schatting verkoopwaarde huidige woning) een pak minder (all in 500K).

tsja, de golfbeweging qua rgeluring slaat altijd wat te ver uit heh. Eerst hadden we te weinig regels/bescherming van huurders. Nu hebben we overduidelijk te veek bescherming waardoor iedereen en z'n moeder huurwoningen verkoopt en de huurmarkt dus instort/volledig oninteresaant is geworden voor investeerders :-/ Helaas.

ons woningprobleem zie ik meer als een oorzaak voor dit soort regels dan een gevolg maar dat kun je nooit echt vaststellen helaas.

in t kort is het denk.ik zo in NL: heb je voor pakweg 2020 een woning kunnen kopen dan zit je waarschijnlijk prima. Heb je dat gelukje niet gehad dan speel je helaas mee op 'hard-mode'. Maar voor een groot deel van de Nederlanders is er niet een heel groot woningprobleem.want ze wonen ergens en zijn op papier rijk.

[Sport_Life]

oscar82 schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 10:48:
plus dat ik in het kader van FO nog steeds heel benieuwd ben naar de aanpak om te downsizen naar een goedkoper huis.

Emigreren kan, natuurlijk. Ik hou van Numbeo en dromen van een plek waar je met ~1000 euro per maand meer 'inkomsten' zou hebben dan gemiddeld.

Maar ga je van een plek met hoge huizenprijzen naar een plek met lage huizenprijzen, dan zou ik op z'n minst een toename van aantal vierkante meters willen.

En is je plan om flink te krimpen qua oppervlakte, dan zou ik persoonlijk wel luxer of in een veel interessantere omgeving willen wonen, waar buiten meer te beleven is. Helaas zijn dat meestal de wat duurdere wijken.

Zelf reken ik mijn woningwaarde niet mee in een soort net worth verhaal oid. Dat interesseert me alleen als ik zou willen verhuizen om aan een nieuw huis te besteden. En met een nieuw huis komt wat mij betreft eerder een upgrade dan een downgrade. Je moet toch ergens wonen en liefst een beetje leuk.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Ik zie de eigen woning als een manier om zonder (veel) eigen vermogen op een fiscaal gunstige manier vermogen op te bouwen, en (belangrijker nog) tegelijkertijd hoog woongenot/kwaliteit van leven te ervaren . Of je nou starter bent of bijna met pensioen maakt daarin geen verschil, het principe blijft gelijk (vermogen opbouwen + woongenot).
Voor mij de reden om de eigen woning als belangrijk onderdeel van FO te zien .

Verder moet iedereen een eigen pad kiezen denk ik , er gaan meer wegen naar Rome .

[ Voor 28% gewijzigd door Sport_Life op 10-07-2026 19:16 ]

[Pannencouque]

Sport_Life schreef op donderdag 9 juli 2026 @ 22:47:
Ik zie trouwens de laatste tijd steeds meer mensen om ons heen (eind 30, begin 40) doorstromen naar woningen van 1m+, zo bijzonder is het niet (meer).

Alsof het niks is. Zelfs met overwaarde enzo erbij heb je een forse hypotheek.

Bekenden van me kopen nu ook nieuwbouw met een totale prijs van waarschijnlijk 1.3 miljoen. Ze hebben echt wel wat overwaarde op het huidige huis, maar dan nog verwacht ik wel een hypotheek van 6+ ton. Dat is echt een serieuze maandlast. En ondertussen drie kinderen en twee fulltime banen.

Je moet er maar zin in hebben.

[rube]

Pannencouque schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 08:58:
[...]
En ondertussen drie kinderen en twee fulltime banen.

Je moet er maar zin in hebben.

Ja. En als je nu geen keus hebt dan is het wat anders, maar als al goed woont.....

Overigens is de netto rentelast (na HRA) niet eens zo hoog, ca 1300 euro per maand voor een hypotheek van 600K. Maar goed, als al je overwaarde er zo goed als inzit, moet de aflossing wel uit het inkomen komen. En ook de gemeentelijke belastingen, inrichting, onderhoud etc. is bij een duurder huis ook allemaal duurder.

[Tehh]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 09:49:
[...]

Ja. En als je nu geen keus hebt dan is het wat anders, maar als al goed woont.....

Overigens is de netto rentelast (na HRA) niet eens zo hoog, ca 1300 euro per maand voor een hypotheek van 600K. Maar goed, als al je overwaarde er zo goed als inzit, moet de aflossing wel uit het inkomen komen. En ook de gemeentelijke belastingen, inrichting, onderhoud etc. is bij een duurder huis ook allemaal duurder.

1300 voor een hypotheek van 600k? Bij welke bank regel jij dat? Ik heb een vrij lage rente (gemiddeld iets meer dan 2%), maar toch 'al' 1150 euro maandlasten bij een hypotheek van ca 220k.

Wij hebben ook wel eens gekeken naar doorstromen, wat dan inderdaad ca 600k hypotheek zou opleveren, netto kwamen we op ca 2700 euro per maand uit, en toen was de rente nog lager dan nu...

[Sport_Life]

Pannencouque schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 08:58:
[...]

Alsof het niks is. Zelfs met overwaarde enzo erbij heb je een forse hypotheek.

Ik de randstad gaan sommige tussenwoningen (met overbieden) al richting 700k. Dan is de stap naar 1m niet zo groot meer.... Sommige 2 kappers kosten al meer dan 1m.

Bekenden van... vind ik altijd zo'n enorme dooddoener. Misschien hebben ze beide inkomen van 150k+, of hebben ze (helaas) een erfenis ontvangen, weet jij veel...

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 26% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 10:13 ]

[Pr088]

rube schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 09:49:
[...]

Ja. En als je nu geen keus hebt dan is het wat anders, maar als al goed woont.....

Overigens is de netto rentelast (na HRA) niet eens zo hoog, ca 1300 euro per maand voor een hypotheek van 600K. Maar goed, als al je overwaarde er zo goed als inzit, moet de aflossing wel uit het inkomen komen. En ook de gemeentelijke belastingen, inrichting, onderhoud etc. is bij een duurder huis ook allemaal duurder.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Pr088]

Sport_Life schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:02:
[...]

Ik de randstad gaan sommige tussenwoningen (met overbieden) al richting 700k. Dan is de stap naar 1m niet zo groot meer.... Sommige 2 kappers kosten al meer dan 1m.

Bekenden van... vind ik altijd zo'n enorme dooddoener. Misschien hebben ze beide inkomen van 150k+, of hebben ze (helaas) een erfenis ontvangen, weet jij veel...

***members only***

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 3% gewijzigd door Pr088 op 11-07-2026 10:23 ]

[Sport_Life]

Jullie vergeten dat je meestal de oude rente mee kan nemen. Dus als ze de rente in 2021 20 jaar vast hebben gezet op 1,3% dan hoeven ze alleen voor het verschil nog 3,5-4% rente te betalen. Door een lage ltv en hoog energielabel waarschijnlijk ook nog veel rentekorting.

[Sport_Life]

Pr088 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:23:
[...]


***members only***

Gekocht in 2021 en dankzij ltv van 35% en label A+++ (hoogste rentekorting). Ook een deel aflossingsvrij uit 2011 wat in box 1 nog HRA oplevert en als beleggingsresultaat afgelopen jaar al 25% rendement .

Vandaar dat ik zeg... Oordelen heeft weinig zin zonder details te kennen.

[ Voor 19% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 10:30 ]

[orf]

Pr088 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:21:
[...]


***members only***

Er staat toch netto rentelast? Dat is de betaalde rente minus de aftrek. Dus geen aflossing meegenomen in het bedrag.

Ik heb echt bijzonder lage maandlasten doordat ik een hele kleine hypotheek heb. Rationeel gezien had dat best hoger kunnen zijn omdat een aandelenportefeuille meer oplevert dan de hypotheek bespaart, maar ik vind het heel fijn om niet te hoge maandlasten te hebben. Ik gruwel echt van bedragen richting de €2.000 per maand aan hypotheek.

[Sport_Life]

Pr088 schreef op zaterdag 11 juli 2026 @ 10:21:
[...]


***members only***

Dan vind ik dan weer een forse hypotheek (vanuit ons perspectief met 2x parttime inkomen met 3 kinderen)... Maargoed ik ken de details niet, misschien ben jij wel CEO

[ Voor 5% gewijzigd door Sport_Life op 11-07-2026 10:37 ]

[rube]

@Tehh @Pr088
Netto rentelast: 600k * 4% = 24k /jaar : 12 = 2000 /mnd × (1-0.33 hra) ~1320 euro / maand

[ Voor 15% gewijzigd door rube op 11-07-2026 10:44 ]