Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[Tommie12]

Corrit schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:27:
[...]

Ik ben wel benieuwd waarom je het verhuren van woningen nog interessant vindt na de wijzigingen van de afgelopen jaren. Ik heb toen ik ging samenwonen mijn appartement ook nog enkele jaren verhuurd maar dat leverde bar weinig op.

In mijn geval kon ik volgens het puntenstelsel +-€800 huur per maand vragen. Woning was 300k waard waarbij ik ca. de helft had gefinancierd. Rentelasten per maand zo'n €375. Dan nog de VVE à €125 per maand, wat verzekeringen en belastingen waardoor ik per maand bijna €600 aan kosten maakte. Netto hield ik er dus zo'n €200 per maand aan over. Gelukkig geen grote reparaties hoeven doen, maar het huis is natuurlijk wel aan slijtage onderhevig dus eigenlijk was het nog minder dan €200. Om nog maar niet te spreken over de risico's of gezeik dat je kunt hebben met een vervelende huurder.

Als je de overwaarde, 150k in dit geval, in een ETF gooit met (conservatief) 6% rendement op jaarbasis dan levert dat €750 per maand op.

De stijging van de woningwaarde was wél zeer gunstig dus ik heb er zeker geen spijt van dat ik het appartement nog een tijdje heb verhuurd, maar dat is meer geluk dan wijsheid. Als ik nu een woning in de verhuur zou hebben dan zou ik het wel weten: direct verkopen, alles in een ETF en je hebt er geen omkijken meer naar.

Ik zal ook niet snel zelf iets kopen om te verhuren. Ik heb 3 keer vlakbij of in mijn familiekring gezien hoe het grondig misliep. Huurders die niet allen stoppen met betalen, maar ook de boel zo vuil en met problemen achter laten dat meer 2 jaar huur in rook op ging, en zelfs al heb je dan een vonnis om schade te kunnen verhalen... keien kan je niet villen.

ETF of vastgoedaandelen zijn zo veel makkelijker en brengen zorgeloos hun geld op. Bovendien, je hebt je geld liquide op 1-2 dagen. En ze bellen niet als de kraan lekt.

Nu ja, gelukkig zijn er toch nog mensen die huizen willen verhuren, want de markt heeft dat wel nodig.

[Rubbergrover1]

Corrit schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 12:27:
[...]

Ik ben wel benieuwd waarom je het verhuren van woningen nog interessant vindt na de wijzigingen van de afgelopen jaren. Ik heb toen ik ging samenwonen mijn appartement ook nog enkele jaren verhuurd maar dat leverde bar weinig op.

In mijn geval kon ik volgens het puntenstelsel +-€800 huur per maand vragen. Woning was 300k waard waarbij ik ca. de helft had gefinancierd. Rentelasten per maand zo'n €375. Dan nog de VVE à €125 per maand, wat verzekeringen en belastingen waardoor ik per maand bijna €600 aan kosten maakte. Netto hield ik er dus zo'n €200 per maand aan over. Gelukkig geen grote reparaties hoeven doen, maar het huis is natuurlijk wel aan slijtage onderhevig dus eigenlijk was het nog minder dan €200. Om nog maar niet te spreken over de risico's of gezeik dat je kunt hebben met een vervelende huurder.

Als je de overwaarde, 150k in dit geval, in een ETF gooit met (conservatief) 6% rendement op jaarbasis dan levert dat €750 per maand op.

De stijging van de woningwaarde was wél zeer gunstig dus ik heb er zeker geen spijt van dat ik het appartement nog een tijdje heb verhuurd, maar dat is meer geluk dan wijsheid.

Nou, dat laatste is dus maar de vraag. Want de stijging van de woningwaarde is juist een van de belangrijke factoren die het rendement op een verhuurwoning bepaalt. Als je alleen naar de cashflow kijkt, dan is verhuur uiteraard niet interessant. Maar dat is een zelfde manier van redeneren als wanneer je bij aandelen alleen zou kijken naar het dividendrendement.

Maar op dit moment zou ik ook niet snel iets kopen voor de verhuur. Dat zit hem vooral in de hoge overdrachtsbelasting en de huidige hoge verhouding koopsom-huur. Maar voor de lange termijn is een stuk verhuur vaak een mooie en relatief stabiele en inflatiegerelateerde investering.

[ Voor 8% gewijzigd door Rubbergrover1 op 02-07-2026 13:33 ]

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:31:
[...]

Nou, dat laatste is dus maar de vraag. Want de stijging van de woningwaarde is juist een van de belangrijke factoren die het rendement op een verhuurwoning bepaalt. Als je alleen naar de cashflow kijkt, dan is verhuur uiteraard niet interessant. Maar dat is een zelfde manier van redeneren als wanneer je bij aandelen alleen zou kijken naar het dividendrendement.

Maar op dit moment zou ik ook niet snel iets kopen voor de verhuur. Dat zit hem vooral in de hoge overdrachtsbelasting en de huidige hoge verhouding koopsom-huur. Maar voor de lange termijn is een stuk verhuur vaak een mooie en relatief stabiele en inflatiegerelateerde investering.

Als je geluk hebt wel, maar als je inkomen af hangt van 1 huurpand, dan kan daar iets mee gebeuren...

Net zoals spreiding belangrijk is zou je beter af hangen van bv 5 studentenkamers dan van 1 huis.

Maar... het is meer werk.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:06:
[...]

Als je geluk hebt wel, maar als je inkomen af hangt van 1 huurpand, dan kan daar iets mee gebeuren...

Net zoals spreiding belangrijk is zou je beter af hangen van bv 5 studentenkamers dan van 1 huis.

Maar... het is meer werk.

Spreiding is uiteraard de basis van een stabiele portefeuille. Helemaal mee eens.

[rube]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 13:31:
[...]
Want de stijging van de woningwaarde is juist een van de belangrijke factoren die het rendement op een verhuurwoning bepaalt.

Ja, maar als je puur naar de cyclus kijkt, dan is de woning waarde de afgelopen 10 jaar natuurlijk wel erg hard gestegen. Ik kan me moeilijk voorstellen dat dat in dezelfde lijn door zou gaan de komende 10 jaar.
Maar goed, datzelfde is eigenlijk ook van toepassing op aandelen en goud.....

[Rubbergrover1]

rube schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:33:
[...]

Ja, maar als je puur naar de cyclus kijkt, dan is de woning waarde de afgelopen 10 jaar natuurlijk wel erg hard gestegen. Ik kan me moeilijk voorstellen dat dat in dezelfde lijn door zou gaan de komende 10 jaar.
Maar goed, datzelfde is eigenlijk ook van toepassing op aandelen en goud.....

Klopt, timing the market blijft lastig...

[IvoB2]

rube schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:33:
[...]

Ja, maar als je puur naar de cyclus kijkt, dan is de woning waarde de afgelopen 10 jaar natuurlijk wel erg hard gestegen. Ik kan me moeilijk voorstellen dat dat in dezelfde lijn door zou gaan de komende 10 jaar.
Maar goed, datzelfde is eigenlijk ook van toepassing op aandelen en goud.....

Maar had je je tien jaar geleden dan wel kunnen voorstellen hoeveel (sommige) woningen in waarde zouden stijgen?
De ene woning is uiteraard ook niet de andere. Het primaire punt bij investeren in vastgoed is nog altijd locatie, locatie en locatie. De ene locatie stijgt al vlugger en meer in waarde dan de andere.
Wat mezelf betreft moet ik ook geen noodzakelijk inkomen puren uit verhuur. Wanneer verhuur de kosten dekt is het voor mij al goed en wanneer bij eventuele verkoop minstens de inflatie is afgedekt (in Vlaanderen betaal je geen meerwaardebelasting bij een verkoop minstens 5 jaar na aankoop en registratierechten (jullie ovverdachtsbelasting?) en notariële kosten zijn voor de koper en niet voor de verkoper) ben ik al tevreden want gewoon kapitaalbescherming in een gespreide portefeuille. Alles wat daar eventueel bovenop komt is gewoon extra meegenomen.

[Tommie12]

rube schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:33:
[...]

Ja, maar als je puur naar de cyclus kijkt, dan is de woning waarde de afgelopen 10 jaar natuurlijk wel erg hard gestegen. Ik kan me moeilijk voorstellen dat dat in dezelfde lijn door zou gaan de komende 10 jaar.
Maar goed, datzelfde is eigenlijk ook van toepassing op aandelen en goud.....

Het mechanisme is volgens mij iets complexer.

Ik verwacht dat een woning op lange termijn de inflatie volgt. De aankoop van een woning neemt (gefinancierd natuurlijk) altijd een bepaald deel van je inkomen in beslag. Als woningwaarde veel sneller stijgt dan de gemiddelde lonen, dan kunnen mensen op termijn nog geen hut op de hei betalen. De laatste jaren is er natuurlijk een trend geweest naar kleiner wonen (in België alvast), en neemt wonen eerder een groter deel in, maar dat kan de volgende 30 jaar niet nog eens verdubbelen.

Ander punt: je moet voor behoud van waarde de woning enigszins bij de tijd houden. Om de 20-30 jaar is een update van keuken, badkamer en zo wel nodig. En als je huis niet goed geisoleerd is, dan zat dat toch moeten gebeuren.

En vanaf een zekere leeftijd kan je ook uit gaan van waardeafschrijving, want de meeste woningen eindigen wel eens tegen de grond, en dan blijft er grondwaarde - afbreekkosten over.

[rube]

Tommie12 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 15:45:
[...]
Het mechanisme is volgens mij iets complexer.

Oh, zeker, vastgoed is lokaal en spelen vele factoren mee.

Ik verwacht dat een woning op lange termijn de inflatie volgt.

Het zou meer kunnen zijn omdat de welvaart harder groeit dan de inflatie. Ook omdat voeding b.v. een steeds kleiner deel uitmaken van de uitgaven.

Ander punt: je moet voor behoud van waarde de woning enigszins bij de tijd houden. Om de 20-30 jaar is een update van keuken, badkamer en zo wel nodig. En als je huis niet goed geisoleerd is, dan zat dat toch moeten gebeuren.
En vanaf een zekere leeftijd kan je ook uit gaan van waardeafschrijving, want de meeste woningen eindigen wel eens tegen de grond, en dan blijft er grondwaarde - afbreekkosten over.

Ja, en hier zal het heel erg liggen aan de locatie: grachtenpand hartje Amsterdam breek je niet af, vrijstaande jaren 50 woning in Delfzijl zonder onderhoud de laatste 50 jaar wellicht wel.

[rube]

IvoB2 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 14:45:
[...]
Maar had je je tien jaar geleden dan wel kunnen voorstellen hoeveel (sommige) woningen in waarde zouden stijgen?

Ik heb in de periode 2013-2014 een analyse gemaakt waaruit bleek dat het (verdere) neerwaartse risico van de huizenprijzen beperkt was. Dat, samen met een goed direct huurrendement, maakte het voor mij dat de investeringen in vastgoed niet al te veel risico hadden en een goede cashflow verwachting. Ik ben toen dus vrij forst ingestapt in een paar jaar tijd. Dat de waarde zo sterk zou gaan stijgen had ik inderdaad niet voorzien. Anders had ik nog veel meer vastgoed gekocht

De ene woning is uiteraard ook niet de andere. Het primaire punt bij investeren in vastgoed is nog altijd locatie, locatie en locatie. De ene locatie stijgt al vlugger en meer in waarde dan de andere.

Ja, dat heb ik ook geleerd. Maar het huurrendement op de betere locaties is vaak wel wat lager, dus je moet als belegger kijken wat voor jou belangrijk is (directe goede cashflow, waardeontwikkeling, bouwjaar=meer of minder geregel met onderhoud e.d.).

[IvoB2]

rube schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 16:09:
Ja, dat heb ik ook geleerd. Maar het huurrendement op de betere locaties is vaak wel wat lager, dus je moet als belegger kijken wat voor jou belangrijk is (directe goede cashflow, waardeontwikkeling, bouwjaar=meer of minder geregel met onderhoud e.d.).

Als belegger (in vastgoed) maak ik om te beginnen al een onderscheid tussen aankoop vastgoed als pure belegging en aankoop vastgoed waar ik zelf (later) in zou willen wonen (en dat dan verhuurd wordt tot ik het pand zelf opeis).

Als pure belegging is dat al iets totaal anders (ook inzake locatie) dan waar je (ik) zelf zou willen wonen. Dan begin ik bv. al vanaf jaar 5 te kijken wat een verkoop in meerwaarde zou kunnen opleveren en verkoop ik het wanneer het tijdstip gunstig is. Ik moet ook niet leven noch noodzakelijke inkomsten genereren uit verkoop dus ik heb de tijd.
Een verkoop maakt ook weer kapitaal vrij voor een volgende aankoop en geeft je meer armslag om een lening (bv. via bulletkrediet) te bekomen. Het is dan ook geen aanslag op de rest van je kapitaal want de rente wordt doorgaans al betaald door de huuropbrengsten.
Het "moeilijkste" en het grootste risico zit uiteraard in de aankoop van je eerste pand. Kan je dat met een aanzienlijke winst doorverkopen ben je vertrokken en zit je quasi op een gratis treinrit naar een oneindige horizon.
Het risico van het eerste pand ben ik (gelukkig) al decennia geleden gepasseerd.
Panden die je sowieso later terug wil verkopen om een meerwaarde te realiseren moet je uiteraard nooit zolang bijhouden tot er onovverzienlijke kosten opduiken. Voor pand(en) waar je (later) zelf in wil gaan wonen zijn er uiteraard totaal andere criteria.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 15:45:
[...]

Het mechanisme is volgens mij iets complexer.

Ik verwacht dat een woning op lange termijn de inflatie volgt. De aankoop van een woning neemt (gefinancierd natuurlijk) altijd een bepaald deel van je inkomen in beslag. Als woningwaarde veel sneller stijgt dan de gemiddelde lonen, dan kunnen mensen op termijn nog geen hut op de hei betalen.

Woningprijzen en woonlasten zijn 2 verschillende dingen.

De woonlasten volgen op de wat kortere termijn de lonen. Maar de laatste decennia nam vanwege de dalende rentes de leencapaciteit zo sterk toe, dat de woningprijzen flink stegen. Met als gevolg dat niet alleen "iedereen" een flink duurder huis kon kopen, maar ook dat de doorstromers hun huis heel duur konden verkopen. En veel mensen extreem veel overwaarde hadden, wat het vliegwiel van stijgende prijzen nog eens aanzwengelde.

De huizenprijzen zijn de laatste jaren op die manier veel meer gestegen dan alleen in verhouding tot de verhoogde leencapaciteit. Daar bovenop zit nog een 'bubbel' van de extra overwaarde. Maar nieuwe kopers die niet van dalende rentes kunnen profiteren, hebben die bubbel niet. Dus als er verder niets met de rente gebeurt, dan denk ik dat de komende jaren die bubbel verdwijnt en de prijzen (tijdelijk) minder zullen stijgen dan je op grond van leencapaciteit zou verwachten.

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op donderdag 2 juli 2026 @ 19:35:
[...]

Woningprijzen en woonlasten zijn 2 verschillende dingen.

De woonlasten volgen op de wat kortere termijn de lonen. Maar de laatste decennia nam vanwege de dalende rentes de leencapaciteit zo sterk toe, dat de woningprijzen flink stegen. Met als gevolg dat niet alleen "iedereen" een flink duurder huis kon kopen, maar ook dat de doorstromers hun huis heel duur konden verkopen. En veel mensen extreem veel overwaarde hadden, wat het vliegwiel van stijgende prijzen nog eens aanzwengelde.

De huizenprijzen zijn de laatste jaren op die manier veel meer gestegen dan alleen in verhouding tot de verhoogde leencapaciteit. Daar bovenop zit nog een 'bubbel' van de extra overwaarde. Maar nieuwe kopers die niet van dalende rentes kunnen profiteren, hebben die bubbel niet. Dus als er verder niets met de rente gebeurt, dan denk ik dat de komende jaren die bubbel verdwijnt en de prijzen (tijdelijk) minder zullen stijgen dan je op grond van leencapaciteit zou verwachten.

Starters hebben de ruim opgebouwde overwaarde inderdaad niet, maar je ziet dat vermogen wel steeds meer een rol speelt, door schenkingen, leningen of eerdere overdracht.

De komende ca. twintig jaar hebben we de 'great wealth transfer' van de naoorlogse generatie en dat gaat ook weer (deels) in de woningmarkten zitten via de volgende generatie. Niet iedereen heeft uitzicht op vermogensoverdracht, dus daarmee wordt de betaalbaarheid voor 'outsiders' nog lastiger. Gezien de omvang van de overdracht is het voorlopig wel een steunfactor voor de huizenmarkt (naast uiteraard het voortdurende woningtekort e.d.)

[Krisp]

Mirved schreef op vrijdag 19 juni 2026 @ 15:08:
Door de veranderingen in box 3 belasting heb ik zitten kijken wat een goed alternatief is om de belasting de komende jaren iets te drukken. Hopelijk zolang tot er een beter alternatief komt voor de box 3 belasting zoals die nu bedacht is.

Ik deed al extra pensioenbeleggen maar het oorspronkelijke plan was om dat potje niet te groot te maken omdat het vast zit en gebonden is aan allerlei voorwaarden. Ik dacht ook dat het maximaal 10 jaar voor je AOW leeftijd pas mocht ingaan en max 30 jaar doorlopen. Tevens dacht ik, dat als je eerder er iets mee doet je te maken krijgt met een boete.

Na wat onderzoek:

Het maximaal 10 jaar voor aow leeftijd in laten gaan is geen wettelijke eis. Alleen bijna alle banken in Nederland bieden alleen maar producten aan die maximaal 30 jaar doorlopen. Dus die producten kun je alleen aankopen vanaf 10 jaar voor je aow leeftijd. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals ASN en SNS waar je volgens mij voor 35 jaar een bancaire lijfrente kan aankopen.

Naast bancaire lijfrentes kun je met je opgebouwde kapitaal ook naar een beleggingsonderneming (zoals OAKK). Deze hebben ook producten waar geen termijn van maximaal 30 jaar aan verbonden zit. Bij OAKK bijvoorbeeld geldt die eis niet en kun je er in theorie op je 50ste al een product van kopen. Bij hen kan je ook doorbeleggen. Dus daar kan je wel een product van 50 tot 90 kopen.

Daarnaast kan je ook naar een verzekeraar. Die hebben die eis vaak ook niet. Maar die producten keren levenslang uit en hebben daardoor vaak lagere uitkeringen.

Die boete geldt alleen voor als je het bedrag wil afkopen (en direct cash op je rekening wilt) ipv er een uitkerend product van te kopen.

Bovenstaande geeft toch wat meer flexibiliteit dan eerder gedacht met het pensioenbeleggen. Het geldt is alleen niet direct totaal opneembaar. Maar dat je het in ook in een product kunt steken dat door blijft beleggen in de uitkeringsfase vind ik wel een heel interessante.

Ik heb me hier ook eens verder in verdiept en kom -naast bovenstaande punten- nog op drie andere interessante punten uit:

• Veel mensen stellen dat de minimale termijn van 20 jaar na AOW-datum (wanneer je deze eerder in laat gaan) erg beperkend is. En toegegeven, dat is een lange duur waardoor het jaarlijkse bedrag niet heel hoog is. Maar in tegenstelling tot het pijler 2 pensioen, gaat de resterende som vaak naar de nabestaanden (bijvoorbeeld partner/kinderen, waarmee deze een uitkering kunnen kopen. Enkel bij een verzekering is dat niet het geval. Daarmee is (voor mij) een belangrijk nadeel weg: hoewel ik dat niet weet, wil ik tegelijkertijd wel rekening houden met dat ik 20 jaar na de pensioendatum leef. Dit is een vorm om dat te doen.
• Een ander veelgehoord bezwaar is dat de behoefte aan inkomsten naarmate mensen ouder worden afneemt. Iemand die 80 is gemiddeld gezien minder actief dan iemand van 60, en heeft dientengevolge minder uitgaven. En daar is een oplossing voor: inmiddels zijn er ook hoog-laag varianten voor uitkerende lijfrentes.
• Een ander voordeel is dat de lijfrente(uitkering) is vrijgesteld van de erfbelasting. Dit gaat wel af van de erfbelasting vrijstelling, maar dan nog steeds is dit voordelig.

Het voordeel bestaat daarmee uit:

• het volledig wegvallen van de VRH (vanaf 36% van de vermogensgroei, of meer als de VAB doorgevoerd wordt)
• een lager percentage in box 1 (waarbij ik er vanuit ga dat je in een lagere staffel terecht komt)
• eventuele extra toeslagen (zoals kinderopvangtoeslag)
• een lagere aanslag voor de erfbelasting voor mijn nabestaanden.

Daarmee zijn voor mij de belangrijkste bezwaren voor dit product weg, en heeft dit product voor mij een volwaardige plek in onze toekomstige vermogensvoorziening, te weten:

• de lijfrente (pijler 3) als ‘basis’ pensioenvoorziening, die op elk moment in kan gaan
• het pijler 2 pensioen wat zo vroeg mogelijk in gaat, en daarmee additioneel inkomsten genereert (in mijn geval conform huidige reglementen vanaf 10 jaar voor de AOW-ingangsdatum)
• aangevuld met pijler 4, oftewel eigen vermogen in box 3. Hiermee kan ik variëren naar gelang onze behoeften.

Uiteraard gelden de bekende nadelen nog steeds, waaronder dat dit geld gereguleerd is en daarmee niet zonder meer beschikbaar is naar eigen inzicht. Ik zou het daarom nooit primair inzetten, maar enkel in aanvulling op eigen vermogen (box 3) waardoor de nadelen in de praktijk niet relevant meer zijn.

[Rubbergrover1]

JURIST schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 08:59:
[...]

Starters hebben de ruim opgebouwde overwaarde inderdaad niet, maar je ziet dat vermogen wel steeds meer een rol speelt, door schenkingen, leningen of eerdere overdracht.

De komende ca. twintig jaar hebben we de 'great wealth transfer' van de naoorlogse generatie en dat gaat ook weer (deels) in de woningmarkten zitten via de volgende generatie. Niet iedereen heeft uitzicht op vermogensoverdracht, dus daarmee wordt de betaalbaarheid voor 'outsiders' nog lastiger. Gezien de omvang van de overdracht is het voorlopig wel een steunfactor voor de huizenmarkt (naast uiteraard het voortdurende woningtekort e.d.)

Ik 'geloof' niet zo in het idee dat er straks een stuwmeer aan vermogen naar de volgende generatie komt en dat flinke impact op de huizenmarkt zou hebben. Om meerdere redenen.

Ten eerste is het geen vermogen dat in een keer los komt, maar zit er een flinke spreiding in het moment van overlijden. Een groot deel van die mensen is al overleden, waarvoor die overdracht dus al heeft plaatsgevonden. De rest zal over langere periode gespreid komen te overlijden. Er komt dus straks niet in een keer heel heel veel meer vermogen 'vrij' vergeleken met nu, omdat we nu ook al in die situatie zitten en het geleidelijk en gespreid gebeurt.

(Daar komt bij dat een belangrijk deel gewoon geen vermogen heeft en bij een deel van de anderen die overdracht stapsgewijs gebeurt (vaak al bezig is) of dat de mensen simpelweg na het gedeeltelijk 'cashen' zelf lekker leven.)

En voor de groep bij wie de komende decennia het vermogen na het overlijden vrij komt, geldt vaak dat de kinderen inmiddels ook al gesetteld zijn. En zij het vermogen dus niet nodig hebben (of gebruiken) voor een andere woning. Dat kan dan uiteraard wel weer door hen worden gebruikt voor het helpen van de volgende generatie, van hun kinderen, maar dan verwatert het vermogen inmiddels vaak zo ver (want over meer schijven verdeeld en vaak niet de volle erfenis naar de kleinkinderen) dat die aankoopsteun relatief klein is in verhouding tot de impact van de extra woningwaarede door de extreme woningprijsstijgingen van de laatste jaren/decennia.

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 09:49:
[...]

Ik heb me hier ook eens verder in verdiept en kom -naast bovenstaande punten- nog op drie andere interessante punten uit:

• Veel mensen stellen dat de minimale termijn van 20 jaar na AOW-datum (wanneer je deze eerder in laat gaan) erg beperkend is. En toegegeven, dat is een lange duur waardoor het jaarlijkse bedrag niet heel hoog is. Maar in tegenstelling tot het pijler 2 pensioen, gaat de resterende som vaak naar de nabestaanden (bijvoorbeeld partner/kinderen, waarmee deze een uitkering kunnen kopen. Enkel bij een verzekering is dat niet het geval. Daarmee is (voor mij) een belangrijk nadeel weg: hoewel ik dat niet weet, wil ik tegelijkertijd wel rekening houden met dat ik 20 jaar na de pensioendatum leef. Dit is een vorm om dat te doen.
• Een ander veelgehoord bezwaar is dat de behoefte aan inkomsten naarmate mensen ouder worden afneemt. Iemand die 80 is gemiddeld gezien minder actief dan iemand van 60, en heeft dientengevolge minder uitgaven. En daar is een oplossing voor: inmiddels zijn er ook hoog-laag varianten voor uitkerende lijfrentes.
• Een ander voordeel is dat de lijfrente(uitkering) is vrijgesteld van de erfbelasting. Dit gaat wel af van de erfbelasting vrijstelling, maar dan nog steeds is dit voordelig.

Het voordeel bestaat daarmee uit:

• het volledig wegvallen van de VRH (vanaf 36% van de vermogensgroei, of meer als de VAB doorgevoerd wordt)
• een lager percentage in box 1 (waarbij ik er vanuit ga dat je in een lagere staffel terecht komt)
• eventuele extra toeslagen (zoals kinderopvangtoeslag)
• een lagere aanslag voor de erfbelasting voor mijn nabestaanden.

Daarmee zijn voor mij de belangrijkste bezwaren voor dit product weg, en heeft dit product voor mij een volwaardige plek in onze toekomstige vermogensvoorziening, te weten:

• de lijfrente (pijler 3) als ‘basis’ pensioenvoorziening, die op elk moment in kan gaan
• het pijler 2 pensioen wat zo vroeg mogelijk in gaat, en daarmee additioneel inkomsten genereert (conform huidige reglementen vanaf 10 jaar voor de AOW-ingangsdatum)
• aangevuld met pijler 4, oftewel eigen vermogen in box 3. Hiermee kan ik variëren naar gelang onze behoeften.

Uiteraard gelden de bekende nadelen nog steeds, waaronder dat dit geld gereguleerd is en daarmee niet zonder meer beschikbaar is naar eigen inzicht. Ik zou het daarom nooit primair inzetten, maar enkel in aanvulling op eigen vermogen (box 3) waardoor de nadelen in de praktijk niet relevant meer zijn.

Ik zou wel opletten dat je belastbaar inkomen zo in de uitkeringsfase niet te hoog wordt. Tot 41.123 (huidige stand) val je na de AOW leeftijd in het extra lage tarief, wat prima is. Daarboven zit je in het zelfde 37,56% tarief als voor de AOW leeftijd. Maar dat niet alleen, als je boven de 46.003 komt, wordt (tot 59.782) de ouderenkorting met 15% van het deel boven de 46.003 gekort. Elke 1000 euro meer inkomen geeft dan dus niet alleen 375,60 euro belasting, maar ook 150 euro minder ouderenkorting. (En 32 euro minder algemene heffingskorting.) En daarbij kijken ze dus naar het totale inkomen, inclusief het inkomen uit vermogen. Daarnaast betaal je uiteraard ook 4,85% ZVW premie over de lijfrenteuitkering.

De totale heffing over elke extra 1000 lijfrenteinkomen euro boven de 46.003 komt daarmee neer op ruim 60%. Het kan dan soms onder de streep toch voordeliger uitpakken om het vermogen in box 3 te laten, zeker als het niet heel lang gaat renderen.

[PlasticPimple]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 09:49:
[...]

Ik heb me hier ook eens verder in verdiept en kom -naast bovenstaande punten- nog op drie andere interessante punten uit:

• Veel mensen stellen dat de minimale termijn van 20 jaar na AOW-datum (wanneer je deze eerder in laat gaan) erg beperkend is. En toegegeven, dat is een lange duur waardoor het jaarlijkse bedrag niet heel hoog is. Maar in tegenstelling tot het pijler 2 pensioen, gaat de resterende som vaak naar de nabestaanden (bijvoorbeeld partner/kinderen, waarmee deze een uitkering kunnen kopen. Enkel bij een verzekering is dat niet het geval. Daarmee is (voor mij) een belangrijk nadeel weg: hoewel ik dat niet weet, wil ik tegelijkertijd wel rekening houden met dat ik 20 jaar na de pensioendatum leef. Dit is een vorm om dat te doen.
• Een ander veelgehoord bezwaar is dat de behoefte aan inkomsten naarmate mensen ouder worden afneemt. Iemand die 80 is gemiddeld gezien minder actief dan iemand van 60, en heeft dientengevolge minder uitgaven. En daar is een oplossing voor: inmiddels zijn er ook hoog-laag varianten voor uitkerende lijfrentes.
• Een ander voordeel is dat de lijfrente(uitkering) is vrijgesteld van de erfbelasting. Dit gaat wel af van de erfbelasting vrijstelling, maar dan nog steeds is dit voordelig.

Het voordeel bestaat daarmee uit:

• het volledig wegvallen van de VRH (vanaf 36% van de vermogensgroei, of meer als de VAB doorgevoerd wordt)
• een lager percentage in box 1 (waarbij ik er vanuit ga dat je in een lagere staffel terecht komt)
• eventuele extra toeslagen (zoals kinderopvangtoeslag)
• een lagere aanslag voor de erfbelasting voor mijn nabestaanden.

Daarmee zijn voor mij de belangrijkste bezwaren voor dit product weg, en heeft dit product voor mij een volwaardige plek in onze toekomstige vermogensvoorziening, te weten:

• de lijfrente (pijler 3) als ‘basis’ pensioenvoorziening, die op elk moment in kan gaan
• het pijler 2 pensioen wat zo vroeg mogelijk in gaat, en daarmee additioneel inkomsten genereert (conform huidige reglementen vanaf 10 jaar voor de AOW-ingangsdatum)
• aangevuld met pijler 4, oftewel eigen vermogen in box 3. Hiermee kan ik variëren naar gelang onze behoeften.

Uiteraard gelden de bekende nadelen nog steeds, waaronder dat dit geld gereguleerd is en daarmee niet zonder meer beschikbaar is naar eigen inzicht. Ik zou het daarom nooit primair inzetten, maar enkel in aanvulling op eigen vermogen (box 3) waardoor de nadelen in de praktijk niet relevant meer zijn.

Aanvullend kan het nog een zeer zinvolle manier zijn om binnen een huwelijk een soort nabestaandenpensioen te organiseren bij grote inkomensverschillen. Mijn vrouw bouwt amper aanvullend pensioen (pijler 2) op. Als ik via een pijler 2 voorziening een hogere uitkering regel voor mijn vrouw na mijn overlijden, dan gaat dit ten koste van de uitkering.

Nu kunnen we pijler 2 maximaal benutten en wat er uit pijler 3 komt is dan eventueel de reserve voor mijn vrouw als ze langer leeft dan ik.

Al heb ik ook wel eens gehoord dat het een optie kan zijn om iets soortgelijks te bewerkstelligen met een levensverzekering.

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 09:51:
En voor de groep bij wie de komende decennia het vermogen na het overlijden vrij komt, geldt vaak dat de kinderen inmiddels ook al gesetteld zijn. En zij het vermogen dus niet nodig hebben (of gebruiken) voor een andere woning. Dat kan dan uiteraard wel weer door hen worden gebruikt voor het helpen van de volgende generatie, van hun kinderen, maar dan verwatert het vermogen inmiddels vaak zo ver (want over meer schijven verdeeld en vaak niet de volle erfenis naar de kleinkinderen) dat die aankoopsteun relatief klein is in verhouding tot de impact van de extra woningwaarede door de extreme woningprijsstijgingen van de laatste jaren/decennia.

Correct, maar dan schuift dat vermogen - met een sprong - ook gewoon door een of twee generaties lager.
Mijn vader is bv. september ll. overleden. Ik heb mijn deel van de erfenis geweigerd en doorgeschoven naar zijn kleinkinderen en achterkleinkinderen. Scheelt ook al in erfenisrechten. Of dat vermogen al dan niet "verwaterd" hangt gewoon af hoeveel vermogen er in vastgoed kan doorgeschoven worden, naar hoeveel kinderen en de te realiseren meerwaarde door de kinderen op het ogenblik van het overlijden van de vruchtgebruiker. Armer gaan de erfgenamen er in elk geval al niet van worden.
De (vooruitziende) kunst is de Staat er niet al te veel rijker van te laten worden (want dan verdwijnt het toch maar in de nu al onoverzienbare bodemloze put.

En om terug te komen op vastgoed, ook dat deel kan je (toch in Vlaanderen) bij leven fiscaal gunstig doorschuiven naar de kinderen door bv. zelf het vruchtgebruik aan te houden en de kinderen al de naakte eigendom te laten verwerven.
(edit schrijffouten)

[ Voor 34% gewijzigd door IvoB2 op 03-07-2026 10:43 ]

[PlasticPimple]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:09:
[...]

Ik zou wel opletten dat je belastbaar inkomen zo in de uitkeringsfase niet te hoog wordt. Tot 41.123 (huidige stand) val je na de AOW leeftijd in het extra lage tarief, wat prima is. Daarboven zit je in het zelfde 37,56% tarief als voor de AOW leeftijd. Maar dat niet alleen, als je boven de 46.003 komt, wordt (tot 59.782) de ouderenkorting met 15% van het deel boven de 46.003 gekort. Elke 1000 euro meer inkomen geeft dan dus niet alleen 375,60 euro belasting, maar ook 150 euro minder ouderenkorting. (En 32 euro minder algemene heffingskorting.) En daarbij kijken ze dus naar het totale inkomen, inclusief het inkomen uit vermogen. Daarnaast betaal je uiteraard ook 4,85% ZVW premie over de lijfrenteuitkering.

De totale heffing over elke extra 1000 lijfrenteinkomen euro boven de 46.003 komt daarmee neer op ruim 60%. Het kan dan soms onder de streep toch voordeliger uitpakken om het vermogen in box 3 te laten, zeker als het niet heel lang gaat renderen.

Daar zeg je tussen de regels door wel wat. Als we straks een VAB krijgen, is het heel lastig om dit soort dingen goed te plannen. Je gaat jaren krijgen met flink inkomsten uit vermogen en jaren met nul aanwas.

[Tommie12]

IvoB2 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:21:
[...]

Correct, maar dan schuift dat vermogen - met een sprong - ook gewoon door een of twee generaties lager.
Mijn vader is bv. september ll. overleden. Ik heb mijn deel van de erfenis geweigerd en doorgeschoven naar zijn kleinkinderen en achterkleinkinderen. Scheelt ook al in erfenisrechten. Of dat vermogen al dan niet "verwaterd" hangt gewoon af hoeveel vermogen er in vastgoed kan doorgeschoven worden, naar hoeveel kinderen en de te realiseren meerwaarde door de kinderen op het ogenblik van het overlijden van de vruachtgebruiker. Armer gaan de erfgenamen er in elk geval al niet van worden.
De (vooruitziende) kunst is de Staat er niet al te veel rijker van te laten worden (want dan verdwijnt het toch maar in de nu al onoverzienbare bodemloze put.

En om terug te komen op vastgoed, ook dat deel kan je (toch in Vlaanderen) bij leven fiscaal gunstig doorschuiven naar de kinderen door bv. zelf het vruchtgebruik aan te houden en de kinderen al de volle naakte eigendom te laten verwerven.

FTFY

@JURIST

De meeste erfenissen gaan van 80ers naar 50ers, en die zijn minder actief of de woningmarkt. Het wordt pas een factor als het geld gaat naar 20ers en 30ers, en dat gebeurt maar als ouders ook bij leven al schenken.

[Krisp]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:09:
[...]

Ik zou wel opletten dat je belastbaar inkomen zo in de uitkeringsfase niet te hoog wordt. Tot 41.123 (huidige stand) val je na de AOW leeftijd in het extra lage tarief, wat prima is. Daarboven zit je in het zelfde 37,56% tarief als voor de AOW leeftijd. Maar dat niet alleen, als je boven de 46.003 komt, wordt (tot 59.782) de ouderenkorting met 15% van het deel boven de 46.003 gekort. Elke 1000 euro meer inkomen geeft dan dus niet alleen 375,60 euro belasting, maar ook 150 euro minder ouderenkorting. (En 32 euro minder algemene heffingskorting.) En daarbij kijken ze dus naar het totale inkomen, inclusief het inkomen uit vermogen. Daarnaast betaal je uiteraard ook 4,85% ZVW premie over de lijfrenteuitkering.

De totale heffing over elke extra 1000 lijfrenteinkomen euro boven de 46.003 komt daarmee neer op ruim 60%. Het kan dan soms onder de streep toch voordeliger uitpakken om het vermogen in box 3 te laten, zeker als het niet heel lang gaat renderen.

Dank voor je feedback. Daar zit sowieso een dilemma, omdat ik vrij zeker weet dat er in die hoek komende jaren iets gaat gebeuren. Voor de mensen die het artikel niet kunnen lezen: fiscaliseren AOW, verlagen ouderenkorting, afschaffen dubbele algemene heffingskorting voor stellen, lagere AOW voor alleenstaanden, of het ontkoppelen van de AOW. Met name die eerste twee raken deze strategie.

Maar zeker als ook het inkomen uit vermogen mee gaat tellen, is het bijna geen relevant argument meer. We hebben het hier over mensen die bezig zijn met FIRE, veelal bovengemiddeld verdienen en ook vaak een goede pensioenvoorziening hebben. Daarnaast is er nog een significante pot in box 3, waarmee er via de VRH (VAB of VWB maakt niet eens zo veel uit op dit punt) ook een significante bijdrage is.

Tegelijkertijd zijn deze beperkingen minder relevant als je de lijfrente echt significant eerder (zeg 15-20 jaar) aanspreekt. Een groot deel van de uitkering valt dan onder het gewone stelsel voor niet-AOW-ers.

Daarmee wordt het veel meer een kwestie van timen zodat je niet te hoog uitkomt in box 1, door (1) vroeg genoeg te starten met uitkeren van alle pensioenvoorzieningen en (2) mocht de VWB er tzt doorheen komen, niet meer inkomsten te uit het vermogen te halen dan nodig.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:21:
[...]

Correct, maar dan schuift dat vermogen - met een sprong - ook gewoon door een of twee generaties lager.
Mijn vader is bv. september ll. overleden. Ik heb mijn deel van de erfenis geweigerd en doorgeschoven naar zijn kleinkinderen en achterkleinkinderen. Scheelt ook al in erfenisrechten. Of dat vermogen al dan niet "verwaterd" hangt gewoon af hoeveel vermogen er in vastgoed kan doorgeschoven worden, naar hoeveel kinderen en de te realiseren meerwaarde door de kinderen op het ogenblik van het overlijden van de vruchtgebruiker. Armer gaan de erfgenamen er in elk geval al niet van worden.
De (vooruitziende) kunst is de Staat er niet al te veel rijker van te laten worden (want dan verdwijnt het toch maar in de nu al onoverzienbare bodemloze put.

Die doorschuiving is dus geen grote verandering ten opzichte van de huidige situatie, omdat er nu al een hoop van die oude generatie overlijden of zijn overleden. Dat geeft dus in de toekomst geen heel grote verandering ten opzichte van nu.

Daarnaast, de praktijk is, als dat stel 2 kinderen had en die hebben elk ook 2 kinderen, dan wordt de waarde van die erfenis dus bij het overlijden van de oudste grootouder eerst door 2 gedeeld (met daar nog een portie erfbelasting van af) en die ouders gebruiken van hun helft een deel weer voor de kinderen. In de praktijk gaat het dan in een mooi scenario over bv. een ton. Wat uiteraard een prachtig startbedrag is, maar als je bedenkt dat de woningwaardes in NL de afgelopen 5½ jaar met 50% zijn toegenomen, kun je bedenken dat bij een doorstromer die overwaardes toch een veel groter bedrag zijn.

En om terug te komen op vastgoed, ook dat deel kan je (toch in Vlaanderen) bij leven fiscaal gunstig doorschuiven naar de kinderen door bv. zelf het vruchtgebruik aan te houden en de kinderen al de naakte eigendom te laten verwerven.
(edit schrijffouten)

In NL niet. Daar heb je hoge overdrachtsbelasting bij het 'doorschuiven' naar de kinderen. En een zeer ongunstige fiscale behandeling van niet-eigen onroerend goed vergeleken met de eigen woning waarin je zelf woont.

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 10:46:
[...]

Dank voor je feedback. Daar zit sowieso een dilemma, omdat ik vrij zeker weet dat er in die hoek komende jaren iets gaat gebeuren. Voor de mensen die het artikel niet kunnen lezen: fiscaliseren AOW, verlagen ouderenkorting, afschaffen dubbele algemene heffingskorting voor stellen, lagere AOW voor alleenstaanden, of het ontkoppelen van de AOW. Met name die eerste twee raken deze strategie.

Klopt, het is lastig om toekomstige ontwikkelingen op dit gebied te voorspellen.

Maar zeker als ook het inkomen uit vermogen mee gaat tellen, is het bijna geen relevant argument meer. We hebben het hier over mensen die bezig zijn met FIRE, veelal bovengemiddeld verdienen en ook vaak een goede pensioenvoorziening hebben. Daarnaast is er nog een significante pot in box 3, waarmee er via de VRH (VAB of VWB maakt niet eens zo veel uit op dit punt) ook een significante bijdrage is.

Dat vind ik wel boude uitspraken. Er zijn heel veel verschillende smaken tussen de mensen die met FIRE bezig zijn. Zeker omdat je als een van de voordelen benoemt dat je in een lager Box 1 schijventarief valt, ga ik er vanuit dat het inkomen wel in deze "risicozone" kan vallen.

Juist de afweging tussen of na de AOW leeftijd het box 3 inkomen (= alleen het rendement) meetelt en niet gekeken worde naar wat je zelf verbruikt, of dat je kiest voor een lijfrente waarbij het volledige (bruto) inkomen dat je verbruikt meetelt, maakt fink verschil.

Tegelijkertijd zijn deze beperkingen minder relevant als je de lijfrente echt significant eerder (zeg 15-20 jaar) aanspreekt. Een groot deel van de uitkering valt dan onder het gewone stelsel voor niet-AOW-ers.

Klopt. Daarmee heb je wel weer minder voordeel van lagere schijventarief na de AOW leeftijd. En heb je ook minder profijt van de box 3 vrijstelling, omdat het geld simpelweg minder lang vast staat. De voordelen worden dan dus wel een stukje kleiner en de afweging tussen de voordelen en nadelen (bv minder vrijheid) kan dan anders uitpakken.

[Krisp]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 11:15:
[...]

Dat vind ik wel boude uitspraken. Er zijn heel veel verschillende smaken tussen de mensen die met FIRE bezig zijn. Zeker omdat je als een van de voordelen benoemt dat je in een lager Box 1 schijventarief valt, ga ik er vanuit dat het inkomen wel in deze "risicozone" kan vallen.

Juist de afweging tussen of na de AOW leeftijd het box 3 inkomen (= alleen het rendement) meetelt en niet gekeken worden naar wat je zelf verbruikt, of dat je kiest voor een lijfrente waarbij het volledige (bruto) inkomen dat je verbruikt meetelt, maakt fink verschil.

Je hebt gelijk, ik generaliseer te veel. Tussen de €46-60k heeft een AOW-er simpelweg te maken met een effectief tarief van rond de 60%, dat maakt het voordeel lager. Bovendien is er de 4,85% ZVW premie die in de inlegfase niet kunt aftrekken (deze loopt tot €79k), maar wel (opnieuw) betaalt in de uitkeringsfase. Daarmee zijn er situaties waarbij het ‘voordeel’ in wat je hebt om de belasting in box 1 uit te stellen, uiteindelijk een nadeel is. Meest ongunstig is dit wanneer je nu meer dan €144k per jaar verdient (marginale druk: 49,5%), en straks tussen de €46-60k uitkomt (marginale druk ±60%), en dan is het ongeveer 10%. Dit onder voorbehoud van wijzigingen in ons stelsel.

[...]

Klopt. Daarmee heb je wel weer minder voordeel van lagere schijventarief na de AOW leeftijd. En heb je ook minder profijt van de box 3 vrijstelling, omdat het geld simpelweg minder lang vast staat. De voordelen worden dan dus wel een stukje kleiner en de afweging tussen de voordelen en nadelen (bv minder vrijheid) kan dan anders uitpakken.

Juist. Het box 3-voordeel blijft ‘altijd’ staan, en is (met de WVB) minimaal 36% van de vermogensgroei, oplopend naar ruim 50% als er voor langere tijd sprake is van een vermogensaanwasbelasting. Tegelijkertijd is bij kortere looptijden in combinatie met bovenstaande soms juist nadelig.

Op basis van dit gesprek en de nieuwe inzichten daaruit is mijn afdronk dat het met name de looptijd is waardoor het risico op een hogere belasting in box 1 vrijwel geëlimineerd wordt. Op basis van een gemiddelde groei van 8% per jaar over langere tijd zou die minimale periode 15 jaar zijn: daarmee is en de kans dat je dat groeipercentage haalt groot (variatie binnen enkele jaren middelt dan uit) en je hebt voldoende groei (grofweg een verdrievoudiging van het vermogen) waarmee je ±30% extra vermogen hebt, en het nadeel van de extra marginale belastingdruk (wat ik inschat op max 10%) goed kunt opvangen. De overige 20% is dan het minimale voordeel wat er is, wat op zou moeten wegen tegen de nadelen. Dit voordeel neemt toe over tijd.

[ Voor 3% gewijzigd door Krisp op 03-07-2026 14:18 ]

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 14:06:
[...]

Je hebt gelijk, ik generaliseer te veel. Tussen de €46-60k heeft een AOW-er simpelweg te maken met een effectief tarief van rond de 60%, dat maakt het voordeel lager. Bovendien is er de 4,85% ZVW premie die in de inlegfase niet kunt aftrekken (deze loopt tot €79k), maar wel (opnieuw) betaalt in de uitkeringsfase. Daarmee zijn er situaties waarbij het ‘voordeel’ in wat je hebt om de belasting in box 1 uit te stellen, uiteindelijk een nadeel is. Meest ongunstig is dit wanneer je nu meer dan €144k per jaar verdient (marginale druk: 49,5%), en straks tussen de €46-60k uitkomt (marginale druk ±60%), en dan is het ongeveer 10%. Dit onder voorbehoud van wijzigingen in ons stelsel.

Er zijn nog wel veel ongunstiger situaties. Die ook veel vaker voorkomen. Onder de ong. 79k is het voordeel van lijfrenteaftrek ongeveer 44% (schijventarief + afbouw arbeidskorting) in plaats van 49,5%.

Op basis van dit gesprek en de nieuwe inzichten daaruit is mijn afdronk dat het met name de looptijd is waardoor het risico op een hogere belasting in box 1 vrijwel geëlimineerd wordt.

Klopt. Maar in veel gevallen is er op jongere leeftijd minder ruimte om te storten (lager inkomen, hoge uitgaven aan wonen en kinderen etc.) dan op hogere leeftijd (carrierestappen gemaakt, vaak relatief lagere woonlasten). (Of zit je simpelweg nog niet aan de grens voor de vermogensrendementsheffing.) Dat maakt de tijd dat je kan profiteren van het niet meer in box 3 zitten ook korter.

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 11:01:
[...]

Die doorschuiving is dus geen grote verandering ten opzichte van de huidige situatie, omdat er nu al een hoop van die oude generatie overlijden of zijn overleden. Dat geeft dus in de toekomst geen heel grote verandering ten opzichte van nu.

Daarnaast, de praktijk is, als dat stel 2 kinderen had en die hebben elk ook 2 kinderen, dan wordt de waarde van die erfenis dus bij het overlijden van de oudste grootouder eerst door 2 gedeeld (met daar nog een portie erfbelasting van af) en die ouders gebruiken van hun helft een deel weer voor de kinderen. In de praktijk gaat het dan in een mooi scenario over bv. een ton. Wat uiteraard een prachtig startbedrag is, maar als je bedenkt dat de woningwaardes in NL de afgelopen 5½ jaar met 50% zijn toegenomen, kun je bedenken dat bij een doorstromer die overwaardes toch een veel groter bedrag zijn.

[...]

Vermogen verspreidt zich en dood geld wordt actief. Als een erflater 4 ton uit overwaarde achterlaat en dat bij twee erfgenamen terechtkomt of bij vier via de volgende generatie, dan hebben ze allemaal een betere uitgangspositie op de woningmarkt. Als meer mensen kunnen instappen en bieden voor een bepaalde prijs, dan drijft dat de prijs vanonder op.

[ Voor 3% gewijzigd door JURIST op 03-07-2026 14:55 ]

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 09:51:
[...]

Ik 'geloof' niet zo in het idee dat er straks een stuwmeer aan vermogen naar de volgende generatie komt en dat flinke impact op de huizenmarkt zou hebben. Om meerdere redenen.

Ten eerste is het geen vermogen dat in een keer los komt, maar zit er een flinke spreiding in het moment van overlijden. Een groot deel van die mensen is al overleden, waarvoor die overdracht dus al heeft plaatsgevonden. De rest zal over langere periode gespreid komen te overlijden. Er komt dus straks niet in een keer heel heel veel meer vermogen 'vrij' vergeleken met nu, omdat we nu ook al in die situatie zitten en het geleidelijk en gespreid gebeurt.

(Daar komt bij dat een belangrijk deel gewoon geen vermogen heeft en bij een deel van de anderen die overdracht stapsgewijs gebeurt (vaak al bezig is) of dat de mensen simpelweg na het gedeeltelijk 'cashen' zelf lekker leven.)

En voor de groep bij wie de komende decennia het vermogen na het overlijden vrij komt, geldt vaak dat de kinderen inmiddels ook al gesetteld zijn. En zij het vermogen dus niet nodig hebben (of gebruiken) voor een andere woning. Dat kan dan uiteraard wel weer door hen worden gebruikt voor het helpen van de volgende generatie, van hun kinderen, maar dan verwatert het vermogen inmiddels vaak zo ver (want over meer schijven verdeeld en vaak niet de volle erfenis naar de kleinkinderen) dat die aankoopsteun relatief klein is in verhouding tot de impact van de extra woningwaarede door de extreme woningprijsstijgingen van de laatste jaren/decennia.

Ik ben niet zo positief gesteld, denk dat die 'golf' wel komt. De generatie 70-80-ers van nu is veel rijker dan de generatie 90-ers. Die rijkere generatie heeft goede pensioenen, veel overwaarde. Dat gaat wel op één of andere manier weer in de woningmarkt zitten, maar kan ook vermogensongelijkheid op andere terreinen in de hand werken. Het verwateren wordt steeds minder, immers gezinnen bestaan uit steeds minder kinderen.

[Krisp]

Daar is ook gewoon data over:

• de trend van het aantal schenkingen is dat het gemiddelde bedrag omhoog gaat, hoewel er (vanwege wetswijzigingen?) wel veel variatie in zit.
• Maar ook het gemiddelde vermogen neemt significant toe, bijna een verdubbeling tussen 2007 en 2023. Ook het enorme gat tussen het gemiddelde en de mediaan valt op, hoewel het gat relatief gezien kleiner wordt.

Uiteindelijk zal er spreiding zijn, maar de spreiding is minder relevant aangezien de boomergeneratie op zichzelf al 10-15 jaar verschilt in leeftijd en er (vlak) daarvoor en daarna ook mensen zijn zijn geboren, die net zo goed (gespreid) dood gaan.

Wat hier niet inzit, is dat over tijd de hoeveelheid erfgenamen (vaak: kinderen) ook afneemt. Dat is een aanname, en kon ik geen data van vinden.

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 15:29:
[...]

Ik ben niet zo positief gesteld, denk dat die 'golf' wel komt. De generatie 70-80-ers van nu is veel rijker dan de generatie 90-ers. Die rijkere generatie heeft goede pensioenen, veel overwaarde. Dat gaat wel op één of andere manier weer in de woningmarkt zitten, maar kan ook vermogensongelijkheid op andere terreinen in de hand werken. Het verwateren wordt steeds minder, immers gezinnen bestaan uit steeds minder kinderen.

De generatie 70-80-ers van nu is inderdaad veel rijker dan de generatie 90-ers. Net als 10 jaar geleden. Toen was het zo dat die 70-ers de rijkste groep waren. Maar tegenwoordig zit in de groep daaronder juist veel meer vermogen dan 10 jaar geleden. Die "rijke" boomers zijn verhoudingsgewijs dus een stuk minder rijk ten opzichte van de generatie daarna dan in het verleden.

Daarnaast is van die "rijke" generatie dus al een hoop overleden. Ongeveer 45% van wie 75 jaar geleden geboren is, is al overleden. (Nog los van dat een deel van de boomers al een stuk van het vermogen heeft overgedragen of dat al aan het overdragen is.) Dus, wat ik ook aangaf, het is niet zo dat er nog een stuwmeer aan vermogens staat dat straks ineens een grote verandering in de vermogenssituatie gaat brengen. Dat stuwmeer is allang aan het leegstromen.

Daarom zie ik niet dat daar een grote verandering door zal komen.

[Tommie12]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 15:44:
Daar is ook gewoon data over:

• de trend van het aantal schenkingen is dat het gemiddelde bedrag omhoog gaat, hoewel er (vanwege wetswijzigingen?) wel veel variatie in zit.
• Maar ook het gemiddelde vermogen neemt significant toe, bijna een verdubbeling tussen 2007 en 2023. Ook het enorme gat tussen het gemiddelde en de mediaan valt op, hoewel het gat relatief gezien kleiner wordt.

Uiteindelijk zal er spreiding zijn, maar de spreiding is minder relevant aangezien de boomergeneratie op zichzelf al 10-15 jaar verschilt in leeftijd en er (vlak) daarvoor en daarna ook mensen zijn zijn geboren, die net zo goed (gespreid) dood gaan.

Wat hier niet inzit, is dat over tijd de hoeveelheid erfgenamen (vaak: kinderen) ook afneemt. Dat is een aanname, en kon ik geen data van vinden.

Tussen 2007 en 2023 was er sowieso a 50% inflatie. Dus dat gemiddeld vermogen is in werkelijke waarde met 20-30% gestegen, maar waarschijnlijk zijn woningen sneller gestegen in waarde.

Als je dat mee neemt is de variatie of de trend toch niet zo sterk uitgesproken.

[Krisp]

Tommie12 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 16:30:
[...]

Tussen 2007 en 2023 was er sowieso a 50% inflatie. Dus dat gemiddeld vermogen is in werkelijke waarde met 20-30% gestegen, maar waarschijnlijk zijn woningen sneller gestegen in waarde.

Als je dat mee neemt is de variatie of de trend toch niet zo sterk uitgesproken.

Er was in de tussenliggende tijd 46% inflatie, waarmee een verdubbelde erfenis 38% meer waard was. Maar je hebt gelijk, het relateert aan huizen. Daar heb je ook een prijsindex voor, daaruit blijkt dat huizen in die tijd 60% meer waard zijn geworden. Heb je toch 25% meer huis voor een gemiddelde erfenis in 2023. Maar vergeet niet dat erfenissen enorm oneerlijk verdeeld zijn, zie ook de mediaan.

Wat ook interessant is, is dat het aantal nalatenschappen ook met 30% toenam. Daarin zit echt een babyboom-effect. En ik sluit me daarom wel aan bij @JURIST; dat drijft de prijs (van onder) op. Ik denk ook dat die trend al gaande is: er zijn meer (hele) jonge kopers die vaak financiële steun van hun ouders meekrijgen. Anders is het ook bijna niet te doen. Ik kan me goed voorstellen dat dat geld (indirect) bij de grootouders vandaan komt.

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 17:50:
Wat ook interessant is, is dat het aantal nalatenschappen ook met 30% toenam. Daarin zit echt een babyboom-effect. En ik sluit me daarom wel aan bij @JURIST; dat drijft de prijs (van onder) op. Ik denk ook dat die trend al gaande is

Dat is wat ik dus de hele tijd ook aangeef. Dat dat boomer stuwmeer allang aan het leegstromen is. En het m.i. dus niet zo is dat straks pas een stuwmeer aan vermogen naar de volgende generatie komt en dat straks een flinke extra impact op de huizenmarkt zou hebben.

[JURIST]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 21:24:
[...]

Dat is wat ik dus de hele tijd ook aangeef. Dat dat boomer stuwmeer allang aan het leegstromen is. En het m.i. dus niet zo is dat straks pas een stuwmeer aan vermogen naar de volgende generatie komt en dat straks een flinke extra impact op de huizenmarkt zou hebben.

Het is ook relevant dat je de mogelijkheid hebt om in te stappen. Met vermogensoverdracht lukt dat door verspreiding voor meer mensen en dat leidt ook weer tot meer financiering (hypotheken) die in de markt komt. Het is m.i. een geleidelijk proces dat de marktvraag steunt (en uiteraard niet het enige)

[OogvanHorus]

Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen 1300 pagna's heb doorgelezen maar hoeveel users zijn hier echt FO en wat was voor jou de grens van je totale vermogen om FO te gaan? (bankrekeningen en beleggingen)

[Rubbergrover1]

JURIST schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 00:57:
[...]

Het is ook relevant dat je de mogelijkheid hebt om in te stappen. Met vermogensoverdracht lukt dat door verspreiding voor meer mensen en dat leidt ook weer tot meer financiering (hypotheken) die in de markt komt. Het is m.i. een geleidelijk proces dat de marktvraag steunt (en uiteraard niet het enige)

Klopt. Maar dat is dus iets wat al een tijdje aan de gang is. En niet iets wat als een zwaard van Damocles boven de markt hangt voor de (nabije) toekomst. En wat dus naar de toekomst toe niet nog eens extra verstoring gaat geven bovenop de huidige marktsituatie.

[IvoB2]

OogvanHorus schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 00:59:
Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen 1300 pagna's heb doorgelezen maar hoeveel users zijn hier echt FO en wat was voor jou de grens van je totale vermogen om FO te gaan? (bankrekeningen en beleggingen)

600K euro beschikbaar + eigen hypotheekvrije woning + binnen- en buitenlands vastgoed (+ vast inkomen).

[Pannencouque]

JURIST schreef op vrijdag 3 juli 2026 @ 08:59:
[...]

Starters hebben de ruim opgebouwde overwaarde inderdaad niet, maar je ziet dat vermogen wel steeds meer een rol speelt, door schenkingen, leningen of eerdere overdracht.

De komende ca. twintig jaar hebben we de 'great wealth transfer' van de naoorlogse generatie en dat gaat ook weer (deels) in de woningmarkten zitten via de volgende generatie. Niet iedereen heeft uitzicht op vermogensoverdracht, dus daarmee wordt de betaalbaarheid voor 'outsiders' nog lastiger. Gezien de omvang van de overdracht is het voorlopig wel een steunfactor voor de huizenmarkt (naast uiteraard het voortdurende woningtekort e.d.)

Ik realiseerde me dit laatst pas toen ik nadacht over de toekomst. Mijn ouders hebben ooit eenmalig een som geld ontvangen, zo'n 20-25 jaar geleden. Die hebben ze met weinig kennis van zaken door een andere duurbetaalde jojo op de beurs gezet. Binnen twee jaar stonden ze op tienduizenden euro's verlies en hebben ze het uit paniek eruit gehaald, op een spaarrekening gezet en in de loop der jaren is het gewoon 'op' gegaan.

Als ik ze toen toch had kunnen meegegeven wat ik nu wist...dan hadden zij veel zorgelozer geleefd. En had ik over een tijdje een veel forsere erfenis gekregen dan nu. Wat dat betreft hebben mijn kinderen meer geluk denk ik.

[Rubbergrover1]

Pannencouque schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 08:39:
[...]

Ik realiseerde me dit laatst pas toen ik nadacht over de toekomst. Mijn ouders hebben ooit eenmalig een som geld ontvangen, zo'n 20-25 jaar geleden. Die hebben ze met weinig kennis van zaken door een andere duurbetaalde jojo op de beurs gezet. Binnen twee jaar stonden ze op tienduizenden euro's verlies en hebben ze het uit paniek eruit gehaald, op een spaarrekening gezet en in de loop der jaren is het gewoon 'op' gegaan.

Als ik ze toen toch had kunnen meegegeven wat ik nu wist...dan hadden zij veel zorgelozer geleefd. En had ik over een tijdje een veel forsere erfenis gekregen dan nu. Wat dat betreft hebben mijn kinderen meer geluk denk ik.

Maar misschien dat zij door het er niet naar om hoeven kijken en door de extra financiele ruimte, juist wel zorgeloos hebben geleefd?

[Krisp]

Pannencouque schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 08:39:
[...]

Ik realiseerde me dit laatst pas toen ik nadacht over de toekomst. Mijn ouders hebben ooit eenmalig een som geld ontvangen, zo'n 20-25 jaar geleden. Die hebben ze met weinig kennis van zaken door een andere duurbetaalde jojo op de beurs gezet. Binnen twee jaar stonden ze op tienduizenden euro's verlies en hebben ze het uit paniek eruit gehaald, op een spaarrekening gezet en in de loop der jaren is het gewoon 'op' gegaan.

Als ik ze toen toch had kunnen meegegeven wat ik nu wist...dan hadden zij veel zorgelozer geleefd. En had ik over een tijdje een veel forsere erfenis gekregen dan nu. Wat dat betreft hebben mijn kinderen meer geluk denk ik.

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

[RichieB]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 08:48:
[...]

Maar misschien dat zij door het er niet naar om hoeven kijken en door de extra financiele ruimte, juist wel zorgeloos hebben geleefd?

Ook dat is iets wat je kan leren. Mijn kinderen hebben altijd geweten dat we elke maand geld voor hun opzij zetten. Eerst op een geblokkeerde spaarrekening, maar toen de rente daarvan belachelijk laag werd zijn we overgestapt op een beleggingsfonds bij Brand New Day (later omgezet naar een kindrekening op hun naam). Dus op hun 18e krijgen ze toegang tot spaargeld (voor de directe studiekosten) en een beleggingsrekening (voor later). Het duurde wel even om mijn vrouw mee te krijgen. Zij vond aandelen eng, dus haar inbreng hebben we nog een paar jaar op de spaarrekening gestort. Daarna heb ik de verschillen in opbrengsten laten zien en zijn we overstapt op 100% inleggen in aandelen.

Mijn zoon is via zijn neven ook zelf geïnteresseerd geraakt in beleggen. Zijn neven doen aan stock picking, hij heeft zelf wat geld (op mijn advies) in een wereldfonds zitten. Voorlopig doet hij het beter.

Mijn dochter is bijna klaar met haar master studie. Overtollig geld (als de spaarrekening te groot wordt) stort ze zelf door naar de beleggingen. Maar ze heeft ook wel beleggingen verkocht om bijv. het collegegeld te betalen. Ze ziet het op en neer gaan, maar dat is voor haar de normaalste zaak van de wereld.

[RichieB]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:22:
[...]

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

Sterker nog: zowel mijn vrouw als mijn schoonouders zijn goed het schip in gegaan met woekerpolissen. Want dat was populair: je geld geven aan een bank of verzekeraar die eerst zorgden voor hun eigen (exorbitante) inkomsten en pas daarna voor opbrengsten voor jou. Dat ging lekker met een stijgende beurs, maar crashte natuurlijk hard daarna.

[Torgo]

Pannencouque schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 08:39:
[...]

Ik realiseerde me dit laatst pas toen ik nadacht over de toekomst. Mijn ouders hebben ooit eenmalig een som geld ontvangen, zo'n 20-25 jaar geleden. Die hebben ze met weinig kennis van zaken door een andere duurbetaalde jojo op de beurs gezet. Binnen twee jaar stonden ze op tienduizenden euro's verlies en hebben ze het uit paniek eruit gehaald, op een spaarrekening gezet en in de loop der jaren is het gewoon 'op' gegaan.

Als ik ze toen toch had kunnen meegegeven wat ik nu wist...dan hadden zij veel zorgelozer geleefd. En had ik over een tijdje een veel forsere erfenis gekregen dan nu. Wat dat betreft hebben mijn kinderen meer geluk denk ik.

Ik heb ze ooit geadviseerd om in teak hout te investeren want dat werd gepresenteerd als veilige belegging met een gegarandeerd rendement. Dat was ook mijn eerste belegging. Uiteindelijk vrijwel de hele inleg kwijt. Voor mij een goede les maar voor mijn ouders wel erg zuur. Wat dat betreft hebben we nu echt veel profijt van alle beschikbare informatie en goedkope, betrouwbare beleggingsproducten.

Oh ja, woekerpolissen. Dat was ik nog vergeten. Mijn eerste hypotheek was een beleggingshypotheek waar de eerste tien jaar mijn inleg voornamelijk naar beleggings kosten is gegaan. Deze toen overgezet naar een bank spaarhypotheek. Als ze destijds een indexfonds hypotheek hadden aangeboden was mijn hypotheek 15 jaar eerder afbetaald geweest.

Dat waren echt vervelende tijden om te investeren als leek.

[ Voor 14% gewijzigd door Torgo op 04-07-2026 09:52 ]

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:22:
[...]

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

Ook toen had elke bank al een flinke keus uit beleggingsfondsen waarin je eenvoudig (eventueel automatisch) kon beleggen. En fondsen als Robeco en Obam hadden er sowieso al heel wat decennia op zitten. Dus beleggen was 20-25 jaar geleden heus geen rocket science meer.

Grote probleem was nu juist dat veel mensen met weinig kennis van zaken blind ergens in gingen beleggen omdat ze dachten dat dat een loterij zonder nieten zou zijn. Want de beurs gaat toch altijd omhoog? Wie zich maar een beetje in de materie had verdiept, wist dat er ook altijd wel eens een correcte is (zoals 1987). En dat je dan juist niet in paniek alles moet verkopen.

[Torgo]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:52:
[...]

Ook toen had elke bank al een flinke keus uit beleggingsfondsen waarin je eenvoudig (eventueel automatisch) kon beleggen. En fondsen als Robeco en Obam hadden er sowieso al heel wat decennia op zitten. Dus beleggen was 20-25 jaar geleden heus geen rocket science meer.

Grote probleem was nu juist dat veel mensen met weinig kennis van zaken blind ergens in gingen beleggen omdat ze dachten dat dat een loterij zonder nieten zou zijn. Want de beurs gaat toch altijd omhoog? Wie zich maar een beetje in de materie had verdiept, wist dat er ook altijd wel eens een correcte is (zoals 1987). En dat je dan juist niet in paniek alles moet verkopen.

Je legt het probleem nu wel heel erg bij de consument neer terwijl er geen goede informatie voorziening was, veel te weinig regulatie en erg veel oplichting. Al die woekerpolissen bijvoorbeeld die werden geleverd door de gerenommeerde grootbanken en verzekeraars. Maar ook de andere producten werden geadverteerd als laag risico terwijl dat gewoon niet zo was. Als die bedrijven niet allemaal failliet waren gegaan zouden ze worden aangeklaagd voor misleiding want dat was het gewoon.

[PlasticPimple]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:22:
[...]

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

Ik heb ook wel eens bij mijn ouders gevraagd waarom ze destijds geen indexfondsen hebben genomen, maar dat is vanuit hun perspectief ook heel logisch. Mijn ouders hadden eind jaren 70/begin jaren 80 hun eerste spaargeld en hebben dit dertig jaar lang gewoon goed op de bank kunnen laten staan. Pas sinds iets van 2012 ofzo is het een beetje spannend of je de inflatie wel kan bijhouden.

[Krisp]

PlasticPimple schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:02:
[...]

Ik heb ook wel eens bij mijn ouders gevraagd waarom ze destijds geen indexfondsen hebben genomen, maar dat is vanuit hun perspectief ook heel logisch. Mijn ouders hadden eind jaren 70/begin jaren 80 hun eerste spaargeld en hebben dit dertig jaar lang gewoon goed op de bank kunnen laten staan. Pas sinds iets van 2012 ofzo is het een beetje spannend of je de inflatie wel kan bijhouden.

Ja, en dan moet je ook nog net de denkstap kunnen maken dat indexbeleggen in weerwil van alle verhalen over woekerpolissen en andere ellende wel een goed idee is. De kans is levensgroot dat je (zoals mijn ouders) het verhaal gewoon niet gelooft en door gaat met sparen.

[R.van.M]

Dat is ook precies de reden waarom ik mijn vrienden of familie geen financieel advies wil geven. Ik heb natuurlijk mijn eigen overtuigingen, maar ik wil niet degene zijn die straks de schuld krijgt als de beurs een paar slechte jaren doormaakt.

Bovendien kun je pas goed advies geven als je iemands persoonlijke situatie kent: hoeveel vermogen iemand heeft, hoeveel risico hij of zij wil en kan nemen, hoe de pensioenvoorziening eruitziet, enzovoort.

Als mensen doorvragen wat ik doe dan geef ik dat ook altijd als antwoord dat het niet zo'n eenvoudige vraag is die ik zomaar kan beantwoorden.

Voor mij heeft het geven van financieel advies weinig upside, terwijl de downside groot kan zijn. Als het misgaat, bestaat de kans dat mensen je dat nog jarenlang, of zelfs de rest van je leven, kwalijk nemen.

[Afas]

R.van.M schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:09:
Dat is ook precies de reden waarom ik mijn vrienden of familie geen financieel advies wil geven. Ik heb natuurlijk mijn eigen overtuigingen, maar ik wil niet degene zijn die straks de schuld krijgt als de beurs een paar slechte jaren doormaakt.

Bovendien kun je pas goed advies geven als je iemands persoonlijke situatie kent: hoeveel vermogen iemand heeft, hoeveel risico hij of zij wil en kan nemen, hoe de pensioenvoorziening eruitziet, enzovoort.

Als mensen doorvragen wat ik doe dan geef ik dat ook altijd als antwoord dat het niet zo'n eenvoudige vraag is die ik zomaar kan beantwoorden.

Voor mij heeft het geven van financieel advies weinig upside, terwijl de downside groot kan zijn. Als het misgaat, bestaat de kans dat mensen je dat nog jarenlang, of zelfs de rest van je leven, kwalijk nemen.

Ik ben daar ook heel terughoudend in. Ik heb wel eens een naast familielid uitgelegd hoe ik het ongeveer geregeld heb. Om daar wel meteen bij te zeggen dat voor iedereen de situatie anders is en dat ze die keuzes echt zelf moeten maken. Vooral de hoeveelheid risico die je acceptabel en verantwoord vindt, is nogal afhankelijk van je karakter en ook van je persoonlijke financiële situatie.

Uitleggen wat de voor- en nadelen zijn van verschillende index volgende fondsen of ETF's vind ik niet zo'n probleem. Dat zit meer in de sfeer van informatie verschaffen.

[Twam]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:07:
[...]

Ja, en dan moet je ook nog net de denkstap kunnen maken dat indexbeleggen in weerwil van alle verhalen over woekerpolissen en andere ellende wel een goed idee is. De kans is levensgroot dat je (zoals mijn ouders) het verhaal gewoon niet gelooft en door gaat met sparen.

Aanvullend: een deel van die tijd lagen de rentes ook wel echt hoger. Ik kan me nog herinneren dat ik 5% op gewone spaarrekening kreeg en ook daarna kon je 5% nog een tijdje zonder veel moeite op deposito's krijgen. Dat beïnvloedt de risicoafweging ook, ten opzichte van huidige situatie met box 3 vs pakweg 1% rente.

[Sport_Life]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:22:
[...]

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[ Voor 5% gewijzigd door Sport_Life op 04-07-2026 12:50 ]

[Pr088]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:52:
[...]

Ook toen had elke bank al een flinke keus uit beleggingsfondsen waarin je eenvoudig (eventueel automatisch) kon beleggen. En fondsen als Robeco en Obam hadden er sowieso al heel wat decennia op zitten. Dus beleggen was 20-25 jaar geleden heus geen rocket science meer.

Grote probleem was nu juist dat veel mensen met weinig kennis van zaken blind ergens in gingen beleggen omdat ze dachten dat dat een loterij zonder nieten zou zijn. Want de beurs gaat toch altijd omhoog? Wie zich maar een beetje in de materie had verdiept, wist dat er ook altijd wel eens een correcte is (zoals 1987). En dat je dan juist niet in paniek alles moet verkopen.

En los van de hoge kosten, als je toen wel een fatsoenlijk beleggingsfonds had gepakt en in 2000 was ingestapt, dan had je bijna 20 jaar 'onder water' gestaan (check bijvoorbeeld de AEX).
We gaan er vanuit dat 'de beurs omhoog gaat'. Maar het kan jaren tegenzitten.

[Afas]

Pr088 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:22:
[...]

En los van de hoge kosten, als je toen wel een fatsoenlijk beleggingsfonds had gepakt en in 2000 was ingestapt, dan had je bijna 20 jaar 'onder water' gestaan (check bijvoorbeeld de AEX).
We gaan er vanuit dat 'de beurs omhoog gaat'. Maar het kan jaren tegenzitten.

Dat kan voorkomen hoewel ik niet weet of je ook alle ontvangen dividenden hierin meegenomen hebt. Als je net op de top in stapt kan het lang duren voordat je weer boven water staat. Als ik echter alleen naar de laatste 3 jaren kijk en daar het absolute rendement dat ik gemaakt heb af zet tegen mijn exposure op dit moment dan mag de beurs 30% dalen voordat ik onder water sta. Het is wat ingewikkelder dan dat vanwege VRH en de rente die je op een spaarrekening krijgt. Nemen we dat mee dan zal het zo'n 25% zijn.

Wat ik wil zeggen is dat het in de meeste situaties niet zo zwart wit is dat je op de top in stapt. Het kan gebeuren, maar zeker als je gefaseerd in stapt zal het meestal toch niet zo zwart uit pakken.

[Sport_Life]

Pr088 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:22:
[...]

En los van de hoge kosten, als je toen wel een fatsoenlijk beleggingsfonds had gepakt en in 2000 was ingestapt, dan had je bijna 20 jaar 'onder water' gestaan (check bijvoorbeeld de AEX).
We gaan er vanuit dat 'de beurs omhoog gaat'. Maar het kan jaren tegenzitten.

Toch niet als je DCA had ingelegd.

[G83]

Pr088 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:22:
[...]

En los van de hoge kosten, als je toen wel een fatsoenlijk beleggingsfonds had gepakt en in 2000 was ingestapt, dan had je bijna 20 jaar 'onder water' gestaan (check bijvoorbeeld de AEX).
We gaan er vanuit dat 'de beurs omhoog gaat'. Maar het kan jaren tegenzitten.

De AEX index neemt dividenden niet mee in de stand. In de periode 2000-2020 leverde de AEX inclusief herbeleggen van dividend 115% rendement. Dus zo'n 3,9% per jaar. Zoek maar eens op AEX GR'

Niet heel veel over 20 jaar, maar toch een heel stuk beter dan doen alsof het niks heeft opgeleverd.

[ Voor 3% gewijzigd door G83 op 04-07-2026 15:21 ]

[JURIST]

R.van.M schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 10:09:
Dat is ook precies de reden waarom ik mijn vrienden of familie geen financieel advies wil geven. Ik heb natuurlijk mijn eigen overtuigingen, maar ik wil niet degene zijn die straks de schuld krijgt als de beurs een paar slechte jaren doormaakt.

Bovendien kun je pas goed advies geven als je iemands persoonlijke situatie kent: hoeveel vermogen iemand heeft, hoeveel risico hij of zij wil en kan nemen, hoe de pensioenvoorziening eruitziet, enzovoort.

Als mensen doorvragen wat ik doe dan geef ik dat ook altijd als antwoord dat het niet zo'n eenvoudige vraag is die ik zomaar kan beantwoorden.

Voor mij heeft het geven van financieel advies weinig upside, terwijl de downside groot kan zijn. Als het misgaat, bestaat de kans dat mensen je dat nog jarenlang, of zelfs de rest van je leven, kwalijk nemen.

Helemaal mee eens als het gaat om specifieke beleggingsadviezen. Ook algemene principes zijn niet altijd gemakkelijk over te brengen.

Mijn vader investeerde na zijn pensioen in indiviuele aandelen en dacht daar wel wat geld mee te kunnen verdienen. Hij was blij als hij wat had verdiend met een trade, maar vergat dan zijn portefeuille van twee bedrijven aan het zinken was. Uiteindelijk waren de verliezen veel groter, ik heb het geprobeerd, maar het is niet gelukt en ik heb het maar laten rusten op een gegeven moment.

Later toen mijn moeder alleen kwam te staan wel alles verkocht, zij wilde liever gewoon beschikbaar spaargeld en is ook het beste met een eigen huis, een laag pensioen en de wens om nog leuke dingen te doen nu het nog kan.

Ik krijg weleens vragen van familie rondom belastingaangiftes en dan vind ik het vrij normaal op te wijzen om een beetje slim financieel management, maar dan vooral om kosten te besparen en financieel te optimaliseren.

[rube]

OogvanHorus schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 00:59:
Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen 1300 pagna's heb doorgelezen maar hoeveel users zijn hier echt FO en wat was voor jou de grens van je totale vermogen om FO te gaan? (bankrekeningen en beleggingen)

Je eerste post in dit topic zie ik.
Ik denk dat je je vraag wat anders moet stellen (er is geen database met users die FO zijn vziw) en over het totale vermogen laten de meeste zich ook niet (exact) uit. Ik denk ook niet dat je daar veel aan zou hebben, want je moet het aanpassen aan jouw situatie.
Maar wellicht kun je ook wat over jezelf vertellen, al wel fo of (nog) niet, je totale huidige vermogen, streef vermogen en liefst ook je bankrekening nummers met saldi

[Rubbergrover1]

Torgo schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:56:
[...]


Je legt het probleem nu wel heel erg bij de consument neer terwijl er geen goede informatie voorziening was, veel te weinig regulatie en erg veel oplichting. Al die woekerpolissen bijvoorbeeld die werden geleverd door de gerenommeerde grootbanken en verzekeraars. Maar ook de andere producten werden geadverteerd als laag risico terwijl dat gewoon niet zo was. Als die bedrijven niet allemaal failliet waren gegaan zouden ze worden aangeklaagd voor misleiding want dat was het gewoon.

Ik leg nergens een probleem neer. Ik reageer alleen op de opmerking dat Indexbeleggen pas 20 jaar geleden in Nederland gestart is, alsof beleggen daarvoor een totaal andere onontgonnen wereld was waarin het wildwest was en je nauwelijks iets te weten kon komen over beleggen of fondsen kon vergelijken. Terwijl bv in de consumenten(geld)gids al jaren periodiek fondsen werden vergeleken. Wat toch ook voor de gewone Nederlander redelijk toegankelijk is.
(Daarnaast werd een en ander overigens ook al flink over op internet besproken en in forums zoals bij IEX over gediscussieerd. Eigenlijk sterk vergelijkbaar met nu over de indexfondsen/ETFs werd er toen over de verschillende aandelenfondsen gediscussieerd. Maar dat zal voor nieuwkomers niet echt makkelijk toegankelijke informatie zijn geweest.)

[Krisp]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 22:14:
[...]

Ik leg nergens een probleem neer. Ik reageer alleen op de opmerking dat Indexbeleggen pas 20 jaar geleden in Nederland gestart is, alsof beleggen daarvoor een totaal andere onontgonnen wereld was waarin het wildwest was en je nauwelijks iets te weten kon komen over beleggen of fondsen kon vergelijken. Terwijl bv in de consumenten(geld)gids al jaren periodiek fondsen werden vergeleken. Wat toch ook voor de gewone Nederlander redelijk toegankelijk is.

Die lijstjes heb ik toentertijd gelezen (oa in Elsevier) en de afdronk was toch altijd dat ze het een aantal jaar goed konden doen, maar dat er ergens een keer de klad in kwam. Niet voor niets kwam in die tijd de slogan 'in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst' op. Bovendien focus je dan al snel op de top van die lijstjes, en dan komt een wereldwijd gespreid aandeel nooit bovendrijven.

(Daarnaast werd een en ander overigens ook al flink over op internet besproken en in forums zoals bij IEX over gediscussieerd. Eigenlijk sterk vergelijkbaar met nu over de indexfondsen/ETFs werd er toen over de verschillende aandelenfondsen gediscussieerd. Maar dat zal voor nieuwkomers niet echt makkelijk toegankelijke informatie zijn geweest.)

En dat bedoelde ik met redelijkerwijs. Ongetwijfeld is de kennis beschikbaar geweest, maar het is pas na de bankencrisis dat die kennis breder beschikbaar kwam, oa via boeken als The Permanent Portfolio (2012) en Early Retirement Extreme (2010), maar in Nederland ook via Gerhard Hormann. John Bogle zat ervoor, maar was in Nederland veel minder bekend. Rich Dad Poor Dad (1997) ook, maar ging ook niet over passief investeren.

We hebben in de afgelopen 15 jaar echt een enorme ontwikkeling doorgemaakt op dat vlak. En tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan, want het aantal huishoudens wat belegd is ook weer niet zo groot en groeit ook maar matig.

[Rukapul]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 22:53:
[...]

Die lijstjes heb ik toentertijd gelezen (oa in Elsevier) en de afdronk was toch altijd dat ze het een aantal jaar goed konden doen, maar dat er ergens een keer de klad in kwam. Niet voor niets kwam in die tijd de slogan 'in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst' op. Bovendien focus je dan al snel op de top van die lijstjes, en dan komt een wereldwijd gespreid aandeel nooit bovendrijven.

Zo erg was het ook weer niet bv midden jaren '90.

De meeste aandelenfondsen volgden ook grotendeels de markt.

Daar bovenop waren er fondsen die meer voorstonden op een actieve strategie (bv OBAM, OHRA aandelenfonds) of themabeleggen. Waar je op moest letten was verandering van fondsmanager of strategie.

In bijna alle gevallen volg je alsnog grotendeels de markt. Het grote verschil met nu: kosten.

En informatie was ook wel te vinden. Minder dan nu, maar de basis was er wel. (En koersen uit de krant of teletekst.)

We hebben in de afgelopen 15 jaar echt een enorme ontwikkeling doorgemaakt op dat vlak. En tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan, want het aantal huishoudens wat belegd is ook weer niet zo groot en groeit ook maar matig.

Een factor is ook dat relatief weinig mensen significant vrij eigen vermogen hebben doordat mensen niet zelf pensioen hoeven te regelen.

[Situaties]

Vergeet ook niet dat de huidige technologie en infrastructuur aan financiële apps en andere digitale platformen enorm drempelverlagend hebben gewerkt.

[JURIST]

Met indexbeleggen en concurrenteie daarna zijn de kosten % ook sterk omlaag gegaan. >1% kosten voor een fonds dat grote moeite heeft om de markt structureel bij te houden was heel normaal, dat remt af.

[OogvanHorus]

rube schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 16:55:
[...]

Je eerste post in dit topic zie ik.
Ik denk dat je je vraag wat anders moet stellen (er is geen database met users die FO zijn vziw) en over het totale vermogen laten de meeste zich ook niet (exact) uit. Ik denk ook niet dat je daar veel aan zou hebben, want je moet het aanpassen aan jouw situatie.
Maar wellicht kun je ook wat over jezelf vertellen, al wel fo of (nog) niet, je totale huidige vermogen, streef vermogen en liefst ook je bankrekening nummers met saldi

Dat wil ik best doen, ik heb de members only tages geprobeerd maar ik blijf mijn tekst zien. Ik denk dat ik iets niet goed doe?

[Rubbergrover1]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 22:53:
[...]

Die lijstjes heb ik toentertijd gelezen (oa in Elsevier) en de afdronk was toch altijd dat ze het een aantal jaar goed konden doen, maar dat er ergens een keer de klad in kwam. Niet voor niets kwam in die tijd de slogan 'in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst' op. Bovendien focus je dan al snel op de top van die lijstjes, en dan komt een wereldwijd gespreid aandeel nooit bovendrijven.

[...]

En dat bedoelde ik met redelijkerwijs. Ongetwijfeld is de kennis beschikbaar geweest, maar het is pas na de bankencrisis dat die kennis breder beschikbaar kwam,

Je spreekt jezelf nu wel een beetje tegen . Als zulke lijstjes in de Elsevier stonden, was er toch best wat kennis beschikbaar.

Probleem is vooral dat veel mensen zich totaal niet verdiepten in wat er werd aangeboden. "Ik snap er niets van, maar iedereen zegt dat je moet beleggen, dus dan zal het wel goed zijn." Of niet verder kijken dan hun neus lang is. Als een folder aangeeft dat je vermogen in 15 jaar verdubbelt als de beurs 8% rendement maakt, zijn er genoeg mensen die daar blind instappen, omdat dat heel mooi klinkt. Terwijl je ook even naar de cijfers kunt kijken en kunt concluderen dat er dan gemiddeld 3% kosten per jaar worden gemaakt.

[Rukapul]

Rubbergrover1 schreef op zondag 5 juli 2026 @ 08:45:
[...]

Je spreekt jezelf nu wel een beetje tegen . Als zulke lijstjes in de Elsevier stonden, was er toch best wat kennis beschikbaar.

Probleem is vooral dat veel mensen zich totaal niet verdiepten in wat er werd aangeboden. "Ik snap er niets van, maar iedereen zegt dat je moet beleggen, dus dan zal het wel goed zijn." Of niet verder kijken dan hun neus lang is. Als een folder aangeeft dat je vermogen in 15 jaar verdubbelt als de beurs 8% rendement maakt, zijn er genoeg mensen die daar blind instappen, omdat dat heel mooi klinkt. Terwijl je ook even naar de cijfers kunt kijken en kunt concluderen dat er dan gemiddeld 3% kosten per jaar worden gemaakt.

Dit was ook de opkomst van commerciële TV zenders. Je had dus RTL ontbijtnieuws waarin dan de beursstanden genoemd werden. Eerst AEX en DJ, maar vervolgens uitgebreid met hype-indices zoals NIKKEI en vervolgens NASDAQ in aanloop van dotcom.

En dat werkt door naar vandaag: enige tijd geleden is BNR begonnen met het benoemen van KOSPI, jawel de beurs van Zuid-Korea nadat die door de de ramboeren geexplodeerd is.

Levert nieuwsmedia zoals BNR daarmee een dienst? Absoluut niet. Het is de analoge equivalent van clickbait voor een algemeen publiek met als onbedoeld bijresultaat de beinvloeding van dom geld.

[RichieB]

OogvanHorus schreef op zondag 5 juli 2026 @ 02:17:
[...]

Dat wil ik best doen, ik heb de members only tages geprobeerd maar ik blijf mijn tekst zien. Ik denk dat ik iets niet goed doe?

Je moet in de editor kiezen voor “broncode” dan kan je mo tags gebruiken: [mo]dit is verborgen [/mo] zoals hier:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Pannencouque]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 08:48:
[...]

Maar misschien dat zij door het er niet naar om hoeven kijken en door de extra financiele ruimte, juist wel zorgeloos hebben geleefd?

Dat had ik ze gegund, maar het leven is helaas niet zo gelopen. Met rendement uit beleggingen was dat zeker anders geweest.

[Pannencouque]

Krisp schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 09:22:
[...]

Ik zou je ouders niet te hard erop aankijken. Indexbeleggen is pas 20 jaar geleden in Nederland gestart, en heeft met name de afgelopen 10-15 jaar een vlucht genomen. Redelijkerwijs hebben je ouders toentertijd niet kunnen weten dat dit een optie was.

Ik kijk ze er niet op aan. Mijn post is niet verwijtend bedoeld. Ik kijk beschouwend naar het verhaal: het is zonde dat zij toen niet hebben geweten wat ik nu wel weet - dan had hun wereld er heel anders uitgezien. Die van mij was nu grotendeels hetzelfde geweest. Ik had aanvullende welvaart kunnen erven en die kunnen doorgeven, maar voor mijn huidige positie maakt het waarschijnlijk weinig uit.

[Wozmro]

Wat ik er heb van meegekregen als kind/tiener is dat mijn ouders/grootouders wel eens een aandeel kochten (bank, telecom) op aanraden van de bank loketbediende. Maar dat dit zeker geen substantiële bedragen waren. Het meeste geld zat in spaarrekeningen en/of depositos (of varianten met kapitaalsgarantie).

Best wel risico avers.

In zoverre zelfs dat ik niet tegen mijn ouders vertel (tegen niemand eigenlijk) welk bedrag er bij mij in etf's zit, zonder enige vorm van kapitaalsgarantie. Mijn moeder zou er nogal onrustig van worden 🙂

[IvoB2]

Alles heeft zijn tijd en ook nog eens gerelateerd aan de persoonlijke situatie en persoonlijk gestelde prioriteiten.
Ik heb bv. nooit ETF's in bezit gehad.
Wel een tiental jaar zwaar in individuele aandelen gezeten met o.a. put-opties, cal-opties, wekelijks kopen en verkopen, dus de hele reutemeteut.
Af en toe zwaar verloren en zwaar gewonnen maar ovver de volledige periode meer aan overgehouden dan ik met een modaal loon bijeen gespaard zou krijgen.
Dan de winst (relatief) veilig gesteld door deels (bij) te investeren in vastgoed en deels in vastrentende bedrijfsobligaties (binnen de week opvraagbaar zonder bijkomende kosten).
Daar beleef ik persoonijk (op latere leeftijd en vooral aan de vastgoedportefeuille) veel meer lol aan dan naar de virtuele cijfers van een ETF te zitten staren.
Maar zoals al meermaals gesteld, voor elk wat wils.
En maar goed ook want wanneer iedereen hetzelfde zou doen zou het ook niet meer werken.

[Ferr9]

OogvanHorus schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 00:59:
Ik moet eerlijk zeggen dat ik geen 1300 pagna's heb doorgelezen maar hoeveel users zijn hier echt FO en wat was voor jou de grens van je totale vermogen om FO te gaan? (bankrekeningen en beleggingen)

Best wel een logische vraag. Er "lopen" hier wat mensen rond die FO zijn of na FO weer zijn gaan werken om verschillende redenen.

Zelf verwacht ik binnen 5-10 jaar FO te zijn. Dan heb ik 20 jaar ruim pensioen belegd via mijn werkgevers, zelf 100k in lijfrente ingelegd, een grotendeels afgelost huis en 1 miljoen vrij besteedbaar in beleggingen/spaar/cash om in totaal 20 jaar tot AOW leeftijd te overbruggen.

[Wozmro]

Theoretisch zal ik ook wel al FO zijn op 45j.

Maar eigenlijk wil ik gewoon rustig met niet teveel/niet te weinig stress verder werken.

En is FO streven voor mij vooral een manier om op mijn gemak te zijn. En dat op mijn gemak zijn heeft voor mij ook een positieve invloed op mijn gezondheid en op mijn sociale relaties.

[Tommie12]

Wozmro schreef op zondag 5 juli 2026 @ 13:11:
Wat ik er heb van meegekregen als kind/tiener is dat mijn ouders/grootouders wel eens een aandeel kochten (bank, telecom) op aanraden van de bank loketbediende. Maar dat dit zeker geen substantiële bedragen waren. Het meeste geld zat in spaarrekeningen en/of depositos (of varianten met kapitaalsgarantie).

Best wel risico avers.

In zoverre zelfs dat ik niet tegen mijn ouders vertel (tegen niemand eigenlijk) welk bedrag er bij mij in etf's zit, zonder enige vorm van kapitaalsgarantie. Mijn moeder zou er nogal onrustig van worden 🙂

Elke vorm van kapitaalsgarantie kost geld of beperkt je rendement.

[OogvanHorus]

RichieB schreef op zondag 5 juli 2026 @ 09:44:
[...]

Je moet in de editor kiezen voor “broncode” dan kan je mo tags gebruiken: [mo]dit is verborgen [/mo] zoals hier:

***members only***

Dankjewel, ik denk dat het me nu wel lukt.

Ik weet dat het wat een losse vraag is maar ik zie hier veel mensen praten over FO en hier en daar wat beleggingen hebben maar daar blijft het dan ook bij. Volgens mij gaan de meeste naar hun werk en 'dromen' vooral over de toekomst en FO zijn en zijn de plannen en beleggingen die ze nu hebben voornamelijk voor een (verre) toekomst

Vandaar dat ik uiteraard wel eens benieuwd ben naar Tweakers die niet meer naar een werkgever moeten en wat hun ervaringen daarin zijn. Maakte het je in het begin rusteloos of geeft het rust? Hoe gaat het met je beleggingen en wat was jouw vermogen om te zeggen dat je het zonder een actief inkomen kon redden? Dat is natuurlijk voor iedereen verschillend maar dat inzicht is ook weer leerzaam. Leef je in een hutje op een berg in Spanje en pomp je je eigen water en verbouw je je eigen groenten? Of leef je in Dubai in een mooi appartement? Daar zit natuurlijk een heel verschil in qua leven en verwachtingen.

Over mijzelf:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[IvoB2]

Wozmro schreef op zondag 5 juli 2026 @ 15:50:
Theoretisch zal ik ook wel al FO zijn op 45j.

Maar eigenlijk wil ik gewoon rustig met niet teveel/niet te weinig stress verder werken.

En is FO streven voor mij vooral een manier om op mijn gemak te zijn. En dat op mijn gemak zijn heeft voor mij ook een positieve invloed op mijn gezondheid en op mijn sociale relaties.

Theoretisch?
Je bent FO of je bent het niet.
Wat je blijkbaar wil zeggen is dat je op 45 FO bent maar (nog) geen zin hebt om FIRE te zijn.
Eenmaal FO is er geen enkele verplichting om de "RE" er aan toe te voegen. Het is en blijft dan een vrijblijvende optie.

[IvoB2]

OogvanHorus schreef op zondag 5 juli 2026 @ 16:02:
[...]


Dankjewel, ik denk dat het me nu wel lukt.

Ik weet dat het wat een losse vraag is maar ik zie hier veel mensen praten over FO en hier en daar wat beleggingen hebben maar daar blijft het dan ook bij. Volgens mij gaan de meeste naar hun werk en 'dromen' vooral over de toekomst en FO zijn en zijn de plannen en beleggingen die ze nu hebben voornamelijk voor een (verre) toekomst

Vandaar dat ik uiteraard wel eens benieuwd ben naar Tweakers die niet meer naar een werkgever moeten en wat hun ervaringen daarin zijn. Maakte het je in het begin rusteloos of geeft het rust? Hoe gaat het met je beleggingen en wat was jouw vermogen om te zeggen dat je het zonder een actief inkomen kon redden? Dat is natuurlijk voor iedereen verschillend maar dat inzicht is ook weer leerzaam. Leef je in een hutje op een berg in Spanje en pomp je je eigen water en verbouw je je eigen groenten? Of leef je in Dubai in een mooi appartement? Daar zit natuurlijk een heel verschil in qua leven en verwachtingen.

Over mijzelf:

***members only***

Je stelt nu wel een hoop bijkomende vragen die je eerst niet stelde.
En net zoals FO zijn niet perse betekent dat je ook FIRE moet zijn (hangt af van je persoonlijke doelstellingen) is de rest ook geen gegeven (noch antwoord) dat een algemeen gegeven is. Het antwoord dat de ene geeft zal in de oren van een ander (of de jouwe) als iets afschuwelijk klinken of omgekeerd.

Zoals eerder al aangehaald heb ik eigenlijk nooit zitten dromen over FO en al helemaal niet over FIRE.
Ik ben er toevallig ingerold (waarschijnlijk al voor ik de tem FO/FIRE had gehoord) en deed mijn werk dan nog veel te graag (het heeft voor mij bv. altijd meer aangevoeld als een betaalde hobby dan als werken in de negatieve zin van het woord) om er dan al de "RE" aan toe te voegen.

Het "streven" heeft me dus nooit rusteloos gemaakt (want dat streven was er gewoon niet) maar eenmaal FO is dat wel een extra component die rust en comfort geeft ("indien "ze" het uithangen ben ik hier ten laatste over drie maanden weg en zie het dan wel weer").

De "beleggingen" zijn - geeft me meer rust en minder omzien - wel volledig van actief en offensief beleggen overgeschakeld naar defensief en een paar keer per jaar een deel kapitaal overschrijven van de ene naar de andere rekening)

Ik leef niet op een hutje op een berg in Spanje.
Integendeel, toen ik nog gebonden was aan een vaste werkgever had ik vastgoed op een rots in Zuid-Frankrijk.
Teveel omkijken naar en vooral teveel klimaatopwarming hebben me dat dorpje doen verkopen en de opbrengsten deels gestoken in de woning die ik nu in Vlaanderen bewoon (hypotheekvrij, open bebouwing, vrij van burenhinder, gelegen tussen twee natuurgebieden aan de rand van eigen bos en water doch op 2 km (fietsen) van een dorpscentrum met alle faciliteiten, 8-9 km van het historisch centrum van een provinciestad en 30 km van een grootstad (voor zover deze in België te vinden zijn).
En de tuin is idd groot genoeg om eigen vis, fruit en groenten te kweken, eigen watervoorziening en energievoorziening eveneens beschikbaar.
En het laatste "project" is een lopende investering in een 2 SLK nieuwbouwappartement op de 5de (bovenste verdieping) van een "groen" (groendaken, beoveld, regenwaterrecuperatie,....) complex, ingericht naar eigen smaak en comfortwensen, op 5 minuten wandelen van het historisch centrum van een nabijgelegen stad. Kwestie van eerst te verhuren doch al bijna onmiddellijk beschikbaar wanneer we de huidige locatie moe worden of er op uitgekeken raken, of teveel werk. Maar dat zien we dan wel weer.

Naast "onderhoud" van eigen woning, tuin en bos de tijd invullen met actieve (korte) vakanties in binnen- en buitenland (dure luxereizen en cruises zeiden ons vroeger niets en nu nog niet) en met (niet betaald) vrijwilligerswerk (fietstaxibestuurder op afroep) en (betaald) flexijobben in de sportsector (omdat dit sowieso al een hobby was dus kunnen ze me er evengoed wat zakgeld voor geven ).
Ik zou me ook niet verkijken op de nadelen verbonden aan permanent wonen (en hier alle bruggen achter je verbranden) in een zuiders buitenland. Voor het weer moet je het al niet meer laten. De lente, zomers en herfst zijn tegenwoordig hier (centraal Vlaanderen) al aangenamer dan verder naar het zuiden en horeca is hier eveneens in overvloed aanwezig.
En wil je er even van weg kan je - je bepaalt immers je eigen agenda - nog altijd iets kort tot langer boeken in het buitenland.
Staat me het hier even niet aan dan spring ik - afhankelijk van het weer en gekozen route - gewoon op één van mijn motoren, gooi de tent erop of boek online vlug een B&B langs de gewenste route en gewoon wegwezen. Onderweg zien we dan wel weer. Van een permanent verblijf in het buitenland ben ik al teruggekomen. Het is overal wel wat en overal vinden de (lokale) overheden wel iets nieuws om permanente residenten te belasten.

Op mijn privérekeningen staat momenteel 80K. (Maar dat kan op het einde van de maand weer een heel ander bedrag zijn).

Nieuwsgierigheid bevredigd?

[ Voor 14% gewijzigd door IvoB2 op 05-07-2026 17:32 ]

[JURIST]

Wozmro schreef op zondag 5 juli 2026 @ 15:50:


Maar eigenlijk wil ik gewoon rustig met niet teveel/niet te weinig stress verder werken.

Dat is nou net het vaak probleem, de meeste banen zijn niet lekker rustig en vrij van stress hobbyen.

OogvanHorus schreef op zondag 5 juli 2026 @ 16:02:
[...]


Dankjewel, ik denk dat het me nu wel lukt.

Ik weet dat het wat een losse vraag is maar ik zie hier veel mensen praten over FO en hier en daar wat beleggingen hebben maar daar blijft het dan ook bij. Volgens mij gaan de meeste naar hun werk en 'dromen' vooral over de toekomst en FO zijn en zijn de plannen en beleggingen die ze nu hebben voornamelijk voor een (verre) toekomst

Het delen van ervaringen in de opbouwfase is gewoon het meest interessant, maar er zijn hier wel degelijk mensen die stappen in die richting hebben gezet of dat van plan zijn.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Rubbergrover1]

JURIST schreef op zondag 5 juli 2026 @ 19:46:
[...]

Dat is nou net het vaak probleem, de meeste banen zijn niet lekker rustig en vrij van stress hobbyen.

Helemaal los van stress en drukte uiteraard niet. Maar je kunt daarin wel sturen in een richting waarin je vooral de voor jou "leuke" dingen doet. En de stressvolle zaken aan anderen overlaten. Een rol met veel leidinggevende/coördinerende taken of taken met een strakke deadline leidt vaker tot meer spanning. Je kunt daarom wellicht sturen naar een rol meer in de andere richting, waarbij het wel inhoudelijk interessant blijft.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 08:56:
[...]

Helemaal los van stress en drukte uiteraard niet. Maar je kunt daarin wel sturen in een richting waarin je vooral de voor jou "leuke" dingen doet. En de stressvolle zaken aan anderen overlaten. Een rol met veel leidinggevende/coördinerende taken of taken met een strakke deadline leidt vaker tot meer spanning. Je kunt daarom wellicht sturen naar een rol meer in de andere richting, waarbij het wel inhoudelijk interessant blijft.

Ja, misschien.

Maar als je je hele loopbaan zelf beslissingen kon nemen, en je moet voor alles terug toelating vragen, of er wordt amper naar je geluisterd, dan zou ik kapot gaan van stress.

[Rubbergrover1]

Wozmro schreef op zondag 5 juli 2026 @ 13:11:
Wat ik er heb van meegekregen als kind/tiener is dat mijn ouders/grootouders wel eens een aandeel kochten (bank, telecom) op aanraden van de bank loketbediende. Maar dat dit zeker geen substantiële bedragen waren. Het meeste geld zat in spaarrekeningen en/of depositos (of varianten met kapitaalsgarantie).

Best wel risico avers.

Een belangrijk aspect is dat geld opzij zetten en een goede buffer ophouden vanouds ook vooral "verstandig" omgaan met geld is en zekerheid geeft. En daarmee gekoppeld is aan mensen die met die zak geld risico's willen afdekken. Dat matcht wat minder goed met "risico's" van beleggen.

De grens tussen een verstandige buffer hebben voor tegenslagen, waar je ook snel bij wil en waar je geen risico's mee wil lopen, en het extra geld waar je wel meer risico mee zou willen lopen ligt in dat geval vrij hoog. En schuift bovendien vaak mee. De stap om dan toch een deel van het geld te beleggen kan daarom best groot worden bij dit soort risico-averse mensen.

[ewrz]

FO is vooral zorgen dat je ruim onder je inkomen leeft en reserves opbouwt. Als je iedere maand alles uitgeeft ben je volledig afhankelijk van de grillen van je werkgever. De vrijheid om nee te kunnen zeggen, minder uren te gaan werken, of weten dat je niet direct in de problemen komt als je werkgever failliet gaat is ook al vrijheid.

Echt volledig stoppen en van je vermogen leven is in Nederland gewoon lastig omdat de belastingen en andere kosten van veel dingen hier gewoon hoog liggen. De mensen die ik ken die op jonge leeftijd van vermogen zijn gaan leven zijn ook allemaal naar het buitenland vertrokken.

Overigens lukt het in Amerika ook maar weinig mensen om echt heel jong te stoppen, als je de fora daar leest zijn de meesten toch ver in de 50 voor ze de stap zetten. Dat maakt het zeker niet minder de moeite waard. Als je 25 bent klinkt het verschil tussen stoppen met 55 of stoppen met 65 niet zo groot. Tegen de tijd dat je 50 bent, is dat verschil heel groot.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:00:
[...]

Een belangrijk aspect is dat geld opzij zetten en een goede buffer ophouden vanouds ook vooral "verstandig" omgaan met geld is en zekerheid geeft. En daarmee gekoppeld is aan mensen die met die zak geld risico's willen afdekken. Dat matcht wat minder goed met "risico's" van beleggen.

De grens tussen een verstandige buffer hebben voor tegenslagen, waar je ook snel bij wil en waar je geen risico's mee wil lopen, en het extra geld waar je wel meer risico mee zou willen lopen ligt in dat geval vrij hoog. En schuift bovendien vaak mee. De stap om dan toch een deel van het geld te beleggen kan daarom best groot worden bij dit soort risico-averse mensen.

Dat heb ik mijn vrouw ook zoveel keer moeten uit leggen.

Haar ouders spraken ten eerste nooit over geld, en waren totaal risico avers. Een fonds of tracker hebben die nooit gehad, laat staan een aandeel. Wel een 'levensverzekering' aan een rente zowat gelijk aan de inflatie waar de verzekeringsmaatschappij aan verdiende, maar de klant niet. Maar ja, dat was zeker. (zo zeker dat je vooral zeker bent dat je er niks aan verdient).

Momenteel heb ik geen 3 maand salaris aan cash op spaarrekeningen staan, alles zit in aandelen, trackers en een paar fondsen. Enkel als ik plots een auto zou moeten vervangen moet ik snel iets verkopen, de rest is gewoon een paar maand wachten en dan is die cash er door het maandelijks sparen of een paar dividenden die binnen vallen.

Begin dit jaar zakte mijn vermogen met meer dan een jaarsalaris, om dan in een paar weken er terug bij te komen. Juni was een topper, een half jaar nettosalaris er bij... Vermits ik de komende jaren geen enorme uitgaven verwacht die meer zijn dan een paar procent van mijn vermogen vind ik ook dat ik dat nog altijd vrijwel helemaal in aandelen of aandelengerelateerde assets kan aan houden. Als er een crisis is, dan zitten we dat wel uit. In elk geval, de laatste 5 jaar haal ik ruim meer dan 8% per jaar, dus we kunnen echt wel tegen een stootje.

De grootste zorg is dan om mijn vrouw gerustgesteld te houden (of er gewoon geen aandacht aan te geven), want zij zou daar misschien wel minder goed van slapen. Toen de dip van Irak aan het gebeuren was heb ik pas iets gezegd als we terug op het peil van ervoor stonden. Duurde ook maar een paar weken.

[Rubbergrover1]

Pr088 schreef op zaterdag 4 juli 2026 @ 14:22:
[...]

En los van de hoge kosten, als je toen wel een fatsoenlijk beleggingsfonds had gepakt en in 2000 was ingestapt, dan had je bijna 20 jaar 'onder water' gestaan (check bijvoorbeeld de AEX).
We gaan er vanuit dat 'de beurs omhoog gaat'. Maar het kan jaren tegenzitten.

Zeker. Daarom moet je ook niet blind instappen met het idee dat het altijd omhoog gaat. En die houding heerste er bij veel mensen eind jaren '90 wel. Met als extreem voorbeeld natuurlijk de beursgang van Worldonline, waar duizenden mensen die voorheen nooit belegd hadden, flinke zakken geld in stopten omdat ze nu toch echt eens mee wilden liften op die beurshausse.

Maar juist dat er dus zo veel mensen het schip in zijn gegaan met WOL, en überhaupt met de crash van begin deze eeuw, geeft al aan dat beleggen (zeker in beleggingsfondsen) begin deze eeuw helemaal niet zo'n mysterieuze niche-activiteit was waarbij je aan de goden overgeleverd was. En wat Rukapul ook al aangaf, je kon themabeleggen in verschillende fondsen, maar je had ook brede fondsen die meer of juist minder mee gingen met de hausse in de markt. Zoals van het trendvolgende genoemde OHRA aandelenfonds was bekend dat die flink overgewaardeerd zaten in ICT en daardoor eind vorige eeuw erg positieve rendementen had gehaald. Maar die hebben na de eeuwwisseling dan ook de grootste klappen gehad.

Ja, je had daarnaast ook charlatans die aandelenleaseconstructies aanboden met berekeningen in de trant van "als de beurs 15% stijgt, dan heb je over 10 jaar je kapitaal verdrievoudigd". (ergo: gemiddeld 3,5% kosten per jaar) Of vliegwielconstructies en winstverdubbelaars die jou vooral winst gaven als de beurzen extreem goed gaan (maar de aanbieders altijd flinke winst gaven). Maar er waren daarnaast ook ontzettend veel gewone beleggingsfondsen waar normale mensen gewoon maandelijks geld op storten.

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op zondag 5 juli 2026 @ 16:14:
[...]

Theoretisch?
Je bent FO of je bent het niet.

Ho ho, je hebt wel verschillende vormen van FO. Het kan zijn dat je al wel lean FO bent maar uiteindelijk coast FO wil worden.

Het kan dus goed zijn dat je voldoende vermogen hebt om je huidige levensstandaard vol te houden. Maar dat je nog niet zo ver bent dat het je de benodigde rust geeft. Of dat je weet dat je meer wensen hebt. En je de huidige levensstandaard in de toekomst wil opschroeven. Bv. dat je als je "later" stopt met werken veel wil reizen of weekjes wel wil hebben. Of dat je naar een duurder huis zou willen verhuizen. Of dat je je kinderen nog een zak geld zou willen meegeven.

Dan kan het dus zijn dat je zegt: mijn vermogen is voldoende om de rest van mijn leven op de huidige voet door te gaan, waardoor ik in bepaalde definities FO ben, maar dat voldoet niet aan mijn toekomstwensen.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:34:
[...]

Ho ho, je hebt wel verschillende vormen van FO. Het kan zijn dat je al wel lean FO bent maar uiteindelijk coast FO wil worden.

Het kan dus goed zijn dat je voldoende vermogen hebt om je huidige levensstandaard vol te houden. Maar dat je nog niet zo ver bent dat het je de benodigde rust geeft. Of dat je weet dat je meer wensen hebt. En je de huidige levensstandaard in de toekomst wil opschroeven. Bv. dat je als je "later" stopt met werken veel wil reizen of weekjes wel wil hebben. Of dat je naar een duurder huis zou willen verhuizen. Of dat je je kinderen nog een zak geld zou willen meegeven.

Dan kan het dus zijn dat je zegt: mijn vermogen is voldoende om de rest van mijn leven op de huidige voet door te gaan, waardoor ik in bepaalde definities FO ben, maar dat voldoet niet aan mijn toekomstwensen.

Zo zie ik het ook.

Feit is, met een grotere zak geld kan je meer keuzes maken.

Kan best zijn dat je met 500k op je 50e in een afbetaald huis geen honger meer zal hebben, die nieuwe auto, of die mooie reis is dan niet vanzelfsprekend.

Maar het blijft dan nog belangrijker om je geld goed te beleggen zodat je kapitaal amper daalt en inflatie goed kan bij houden.

[Thompson]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:40:
[...]

en inflatie goed kan bij houden.

En daar zit een heel groot probleem, dat vreet zeker de afgelopen 5 jaar héél hard aan je vermogen.
Daarom is het ook zo krom dat daar m.b.t. vermogensbelasting geen rekening mee wordt gehouden.
7% winst op je belegging is leuk, maar als daarvan 4% verdampt door inflatie en 2,5% gaat op aan vermogensbelasting...

[Tommie12]

Thompson schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:54:
[...]

2,5% gaat op aan vermogensbelasting...

Zo gek zijn we nog niet in België... gelukkig maar. Enkel bij obligaties kom je in die buurt (30% roerende voorheffing).

[Thompson]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:56:
[...]

Zo gek zijn we nog niet in België... gelukkig maar. Enkel bij obligaties kom je in die buurt (30% roerende voorheffing).

Het is een klein beetje overdreven wellicht, volgens mij zitten we in Nederland nu, voor het vermogen dat boven de vrijstelling (~54.000€ p.p.) zit op 2,16%. Maar het gaat geheid alleen maar verder omhoog.
Inderdaad een heel stuk prettiger in België. Woningprijzen zijn daar doorgaans ook nog wat leuker dan in Nederland. Ik woon dicht bij de grens en heb wel eens overwogen om te verhuizen... Ik sluit niet uit dat dat in de nabije toekomst alsnog eens gaat gebeuren. Wanneer dat op termijn 10.000€ per jaar scheelt maakt dat richting FO toch wel erg veel verschil en of ik nou 15 of 20km naar mijn werk rijd niet zoveel.

[ Voor 31% gewijzigd door Thompson op 06-07-2026 10:00 ]

[IvoB2]

Rubbergrover1 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:34:
[...]

Ho ho, je hebt wel verschillende vormen van FO. Het kan zijn dat je al wel lean FO bent maar uiteindelijk coast FO wil worden.

Het kan dus goed zijn dat je voldoende vermogen hebt om je huidige levensstandaard vol te houden. Maar dat je nog niet zo ver bent dat het je de benodigde rust geeft. Of dat je weet dat je meer wensen hebt. En je de huidige levensstandaard in de toekomst wil opschroeven. Bv. dat je als je "later" stopt met werken veel wil reizen of weekjes wel wil hebben. Of dat je naar een duurder huis zou willen verhuizen. Of dat je je kinderen nog een zak geld zou willen meegeven.

Dan kan het dus zijn dat je zegt: mijn vermogen is voldoende om de rest van mijn leven op de huidige voet door te gaan, waardoor ik in bepaalde definities FO ben, maar dat voldoet niet aan mijn toekomstwensen.

Ja, zo kan je wel bezig blijven met jezelf "onrust en stress" aan te praten.
Het is hier al eerder aangehaald: Je bent rekenkundig FO wanneer de inkomsten de uitgaven overstijgen en wanneer je voor die inkomsten niet meer afhankelijk bent van verplicht werken.
Wil je jezelf nadien nog zelf onrust aanpraten zit dat gewoon tussen de twee oren en dat is een 100% individueel gegeven.

Ja, ik ben nu - met ruime marge volgens de huidige gewenste levensstandaard - FO.
Neen, ik ben in de toekomst niet meer FO want dan wil ik nog een privéjet, een eigen yacht, een villa op de golden mile in Marbella en iedere week in een ander driesterrenrestaurant gaan eten.

Voor "rust en stressvrij" zal je - ongeacht het bijeengegaarde kapitaal en inkomsten - uiteindelijk toch zelf moeten zorgen.
Bv. door je er bij voorbaat al bij te kunnen neerleggen dat de sky niet the limit is maar dat behoudt van de huidige levensstandaard (die sowieso dan al veel hoger is dan voor het overgrote deel van de rest van de wereld) je even gelukkig maakt - of zelfs gelukkiger - dan steeds maar te blijven streven naar meer en nog meer.
En dat is blijkbaar voor de een al wat makkelijker dan voor de ander.

[ Voor 15% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 10:22 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 10:13:
[...]


Ja, ik ben nu - met ruime marge volgens de huidige gewenste levensstandaard - FO.
Neen, ik ben in de toekomst niet meer FO want dan wil ik nog een privéjet, een eigen yacht, een villa op de golden mile in Marbella en alle dagen in een driesterrenrestaurant gaan eten.

Je maakt er een karikatuur van. Tussen wit en zwart zijn er nog wat gradaties.

Ik zou me geen FO voelen als ik moet leven met 3000€pm (als koppel). Dat kan zeker lukken, maar eens een goede vakantie (en nee, tenten staan niet in mijn woordenschat) gaat dan moeilijk worden.

[IvoB2]

Dat is geen karikatuur maar dat zijn - zoals al meermaals aangehaald - gewoon verschillende uitgangspunten.
Er is nl. geen "standaardregel" waarna je FO bent en ervoor nog niet. Dat is een individueel gegeven als in "meer inkomen dan er uitgaven zijn om de gewenste levensstandaard op peil te houden". Met de nadruk op "gewenste". Waarbij ieders wens nogal van elkaar kan verschillen.
Jij voelt je naar eigen zeggen geen FO indien je moet leven van 3000€ pm.
Ik zou - indien de noodzaak zich aandient - me met hetzelfde bedrag nog steeds FO voelen en zelfs overschot genereren en daardoor nog altijd volstrekt vrij van financiële stress zijn.
Jouw definitie van FO heeft geen betrekking op de mijne en omgekeerd ook niet.
Daarom dat je er geen standaard op kan plakken.

Over twee weken ga ik voor de derde keer dit jaar met mijn partner op vakantie (2 in het buitenland en 1 in het binnenland). Daar zijn ook geen tenten aan te pas gekomen. Daar was financieel ook niets moeilijk aan.
Ook inzake vakantie en vrijetijdsbeleving is er geen algemene standaard.

Met "FIRE" idem hoor. Daar zijn ook verschillende verwachtingen en uitgangspunten over.
Wanneer ik (als vb.) 2 miljoen € ter beschikking had maar nog steeds een leuke uitdagende job dan zou ik me FO voelen maar er niet aan denken om FIRE te activeren.
Anderzijds als ik slechts 500K € ter beschikking had en een klotejob zonder uitzicht op verbetering zou ik meteen FIRE activeren en mijn levensstijl zo inrichten dat ik me FO bleef voelen.
Wat een ander zijn mening daar dan over zou zijn en/of hij/zij zich daarbij zou voelen heeft dan geen inlvloed om mijn individuele gevoelens bij FO/FIRE.

ps. Ik kan me overigens niet herinneren ooit in mijn leven financiële stress gehad te hebben. De financiële regel was hier immers al altijd dat er niets buitengaat dat er eerst niet binnengekomen is.

[ Voor 39% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 10:51 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 10:33:


Over twee weken ga ik voor de derde keer dit jaar met mijn partner op vakantie (2 in het buitenland en 1 in het binnenland). Daar zijn ook geen tenten aan te pas gekomen. Daar was financieel ook niets moeilijk aan.
Ook inzake vakantie en vrijetijdsbeleving is er geen algemene standaard.

Maar jij leeft (en zeker met 2) ook niet van 3000€ pm, in elk geval, je inkomen is een pak hoger, dus die vakantie mag ook een pak duurder zijn.

Feit is, als er maar 3000€ pm binnen komt, en je moet daar van leven, dan zijn de vakanties beperkt (niet onmogelijk).

[Rubbergrover1]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 10:13:
[...]

Ja, zo kan je wel bezig blijven met jezelf "onrust en stress" aan te praten.
Het is hier al eerder aangehaald: Je bent rekenkundig FO wanneer de inkomsten de uitgaven overstijgen en wanneer je voor die inkomsten niet meer afhankelijk bent van verplicht werken.
Wil je jezelf nadien nog zelf onrust aanpraten zit dat gewoon tussen de twee oren en dat is een 100% individueel gegeven.

Dat is hoe jij ernaar kijkt, maar -zoals gemeld- dan negeer je de verschillende vormen van FO totaal.

Dat maakt een vraag of/wanneer je FO bent ook een beetje nietszeggend als je niets over de context weet.

[IvoB2]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 10:53:
[...]

Maar jij leeft (en zeker met 2) ook niet van 3000€ pm, in elk geval, je inkomen is een pak hoger, dus die vakantie mag ook een pak duurder zijn.

Feit is, als er maar 3000€ pm binnen komt, en je moet daar van leven, dan zijn de vakanties beperkt (niet onmogelijk).

De maanden dat we niet op uithuizige vakantie zijn (als FO-zijnde is iedere dag in een afbetaald huis sowieso ook al vakantie) geven we beiden geen 3000€ uit. Daar zitten zelfs maanden tussen dat we nauwelijks 1000 € uitgeven.
En zoals ik al aangaf kunnen wij met een gemiddelde maanduitgave van 2000 € ruim leven.

Het is niet omdat het inkomen hoger is dat het ook allemaal uitgegeven moet worden.
Dat is toch ons uitgangspunt.
Die vakantie mag inderdaad een pak duurder zijn maar dat moet ze niet.
En een "goedkopere" vakantie voelt voor ons zeker niet aan als "beperkt".

[ Voor 37% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 11:11 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 11:09:
[...]

De maanden dat we niet op uithuizige vakantie zijn (als FO-zijnde is iedere dag in een afbetaald huis sowieso ook al vakantie) geven we beiden geen 3000€ uit. Daar zitten zelfs maanden tussen dat we nauwelijks 1000 € uitgeven.
En zoals ik al aangaf kunnen wij met een gemiddelde maanduitgave van 2000 € ruim leven.

Het is niet omdat het inkomen hoger is dat het ook allemaal uitgegeven moet worden.
Dat is toch ons uitgangspunt.
Die vakantie mag inderdaad een pak duurder zijn maar dat moet ze niet.
En een "goedkopere" vakantie voelt voor ons zeker niet aan als "beperkt".

Ja en?

Dat werkt zo voor jou, voor mij is het niet genoeg. Ik wil meer, mag het?

[IvoB2]

Tuurlijk mag dat en dat is ook niet het punt.
Het punt is dat ieder FO is naar eigen verwachtingen en behoeften.
Voor de een moet daar dan al iets meer tegenover staan dan voor de ander.
Het is niet omdat jij meer verwachtingen hebt dat een ander dezelfde verwachtingen dient te koesteren om zich FO te voelen. Dat is nu net het verschil in uitgangspunten. Hoe je FO dan precies wil benoemen is gewoon een semantische discussie die niets wijzigt aan de feiten.

Om je een voorbeeld te geven:
- In de afgelopen maand juni gaf ik 357,44 € uit aan normale en noodzakelijke levensbehoeften.
Daar kwam nog 249,6€ bij aan niet noodzakelijke uitgaven (horeca op verplaatsing).
Dat bracht mijn maanduitgaven in totaal op 607,04 €.
- De totale inkomsten bedroegen die maand 58.958,1 €.
Om je maar een idee te geven dat ik totaal geen behoefte heb om de uitgaven aan de (hogere) inkomsten aan te passen.
Zoals gezegd over twee weken een weekje Opaalkust (FR). Kostprijs hotel voor zes overnachtingen 540 € (te delen door 2). Stel een ruim budget van 75 € pppd voor horeca dan kom je voor een week vakantie nog maar aan 720 € pp. Die week heb je uiteraard thuis geen uitgaven. Het leven moet niet altijd "duur" zijn om tevreden te zijn hoor.

We hebben blijkbaar een totaal andere visie op levensstandaard en inkomsten en uitgaven (en waarschijnlijk gaat het nog breder dan dat).
Dat is niet juist of verkeerd. Het zijn gewoon verschillende benaderingen van het gewenste leven.
Ook een van de redenen dat met eenzelfde inkomen de een al vlugger FO zal zijn dan de ander. De andere component, de uitgaven nodig om tevreden te zijn, verschilt nl. aanzienlijk.

Ik stel nergens bij welk inkomen jij dient te leven noch je FO dient te voelen.
Jij stelt hiervoor dat ik ook niet leef van 3000€/maand en ik weerleg dat gewoon met cijfers en feiten. Ik ben nl. het best geplaatst om inzicht te krijgen in mijn inkomsten en uitgaven en vanaf welk niveau ik daar tevreden mee ben.

[ Voor 19% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 12:03 ]

[Tommie12]

IvoB2 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 11:35:
Tuurlijk mag dat en dat is ook niet het punt.
Het punt is dat ieder FO is naar eigen verwachtingen en behoeften.
Voor de een moet daar dan al iets meer tegenover staan dan voor de ander.
Het is niet omdat jij meer verwachtingen hebt dat een ander dezelfde verwachtingen dient te koesteren om zich FO te voelen. Dat is nu net het v
erschil in uitgangspunten. Hoe je FO dan precies wil benoemen is gewoon een semantische discussie die niets wijzigt aan de feiten.

Om je een voorbeeld te geven:
- In de afgelopen maand juni gaf ik 357,44 € uit aan normale en noodzakelijke levensbehoeften.
Daar kwam nog 249,6€ bij aan niet noodzakelijke uitgavven (horeca op verplaatsing).
Dat bracht mijn maanduitgaven in totaal op 607,04 €.
- De totale inkomsten bedroegen die maand 58.958,1 €.
Om je maar een idee te geven dat ik totaal geen behoefte heb om de uitgaven aan de (hogere) inkomsten aan te passen.

We hebben blijkbaar een totaal andere visie op levensstandaard en inkomsten en uitgaven (en waarschijnlijk gaat het nog breder dan dat).
Dat is niet juist of verkeerd. Het zijn gewoon verschillende benaderingen van het gewenste leven.
Ook een van de redenen dat met eenzelfde inkomen de een al vlugger FO zal zijn dan de ander. De andere component, de uitgaven nodig om tevreden te zijn, verschilt nl. aanzienlijk.

En wat draagt dat bij aan de definitie?

Het is echt niet nodig om individuele cijfers te gaan vermelden, daar kan niemand iets mee. Als er details gevraagd worden bv over waar je die mirakelobligaties koopt, dan is het ineens geheim.

Het kan me echt niks schelen of je nu toe komt met 2000 of 5000€ per maand, en met een inkomen van bijna 60k, waarom zou je ook maar proberen?

De bedoeling van een forum is om informatie te delen die door anderen ook bruikbaar is, en dat doe je niet.

Geneuzel over definities... I couldn't care less. Ik zal zelf wel bepalen wanneer en met hoe veel geld ik FO ben of me FO voel.

[ Voor 3% gewijzigd door Tommie12 op 06-07-2026 11:47 ]

[Liveau]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 11:40:
[...]

En wat draagt dat bij aan de definitie?

Het is echt niet nodig om individuele cijfers te gaan vermelden, daar kan niemand iets mee. Als er details gevraagd worden bv over waar je die mirakelobligaties koopt, dan is het ineens geheim.

De bedoeling van een forum is om informatie te delen die door anderen ook bruikbaar is, en dat doe je niet.

Geneuzel over definities... I couldn't care less. Ik zal zelf wel bepalen wanneer en met hoe veel geld ik FO ben of me FO voel.

Mag wel wat minder fel.

De hele essentie van Financieel Onafhankelijk is toch gewoon dat je voor je levensonderhoud niet afhankelijk bent van een werkgever, uitkeringsinstantie etc? Ja, levensonderhoud is de variabele hier, maar dat verandert de essentie van FO niet per individu..

[IvoB2]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 11:40:
[...]

En wat draagt dat bij aan de definitie?

Het is echt niet nodig om individuele cijfers te gaan vermelden, daar kan niemand iets mee. Als er details gevraagd worden bv over waar je die mirakelobligaties koopt, dan is het ineens geheim.

De bedoeling van een forum is om informatie te delen die door anderen ook bruikbaar is, en dat doe je niet.

Geneuzel over definities... I couldn't care less. Ik zal zelf wel bepalen wanneer en met hoe veel geld ik FO ben of me FO voel.

Het draagt niets bij aan "de definitie". Die is er immers niet. Toch geen definitie die voor iedereen in alle omstandigheden opgaat. Of het zou moeten zijn, zoals eerder aangehaald, zorg dat je inkomsten hoger zijn dan je uitgaven en dat je voor de inkomsten niet meer verplicht bent om nog te moeten werken (maar dat laatste mag nog wel).
Die inkomsten en uitgaven verschillen van individu tot individu.

Er werd zopas nog door een lid gevraagd wie er al FO is en op welke wijze men met zijn geld omgaat.
Er zijn dus zeker wel al leden die interesse vertonen in details van leden die wel al FO zijn (volgens hun eigen defenities).
Zoals eerder al meermaals gesteld is er geen algemene standaard om FO te worden. Het hangt af van de individuele inkomsten, bereikte spaarquota en vooral wat men zelf denkt nog nodig te hebben om daarna een tevreden leven te leiden. Niet een leven leiden tot tevredenheid van een ander.
Boeien de details niet dan negeer je ze gewoon. Kan je er iets mee dan haal je er gewoon uit wat op jouw situatie ook van toepassing kon zijn.

Er zijn overigens geen geheimen aan bedrijfsobligaties noch aan de opbrengst. Dat is gewoon 6% bruto waar in Vlaanderen 30% roerend voorheffing aan de bron wordt ingehouden op de rente. Dat is een bevrijdende belasting dus netto rente inkomen wordt niet meer bij de rest van je vermogen opgeteld en verder niet belastbaar (belastingen volgens box 1, 3,.... bestaat in België niet). Het kapitaal zelf is evenmin belastbaar.
Waar je die precies aankoopt? Dat hangt af van wie je kent binnen het bedrijf/bedrijven waarvan je obligaties wil inkopen. Ook dat is voor iedereen verschillend. Gezien de uitgave telkens gelimiteerd is pas ik wel op met wie ik deze info deel (maar wel al gedeeld met leden die op dit en andere fora actief zijn waardoor ook zij tijdig konden inschrijven) want dat zijn dan "concurrenten" bij de inschrijving.

Er zijn er, mijn mening, weinigen die op dit forum zo open communiceren over hun inkomsten en uitgaven, FO status, levenswijze, etc. dan ikzelf. Om dan van "geheimhouding" te gaan spreken is in deze een beetje misplaatst.
Van het merendeel in dit topic weet ik tot op heden alleen nog maar dat ze "streven naar FO" in een nog niet nader bepaalde toekomst. En dat de een daar al wat meer kapitaal voor meent nodig te hebben dan de ander. Maar meer ook niet.

[ Voor 29% gewijzigd door IvoB2 op 06-07-2026 12:08 ]

[Pr088]

Tommie12 schreef op maandag 6 juli 2026 @ 09:56:
[...]

Zo gek zijn we nog niet in België... gelukkig maar. Enkel bij obligaties kom je in die buurt (30% roerende voorheffing).

Het tarief in Nederland is 36% over een fictief rendement van 6% voor beleggingen. Voor sparen gaat het over een lager percentage van 1,28%. Dus voor beleggingen komt het neer op 2,2%.
Daarbij is er ook nog een vrijstellingsgrens tot 60k vermogen en inleg op eigen vaste pensioenrekeningen kan belastingvrij.
Dus effectief is het minder dan 2,5%.

[Tommie12]

IvoB2 schreef op woensdag 30 augustus 2023 @ 10:57:

6% bruto op kapitaal gaat via bedrijfsobligaties. En neen waar je die kan aankopen ga ik hier niet vertellen want dan ga je in rechtstreekse concurrentie met mijn mogelijkheden. Er is nl. zoveel vraag naar dat zo'n product binnen enkele minuten telkens al is volschreven.

Allé...

Ik ken die ondertussen ook. Fastned geeft die regelmatig uit. Rendement komt dus amper boven de inflatie uit netto. En risicovrij zijn ze zeker niet.

6% -30% RV= 4% netto.

Inflatie over de laatste 12 maanden: 3,4%

Maar ja, we hebben eerder al gelezen dat de inflatie bij jou niet toe slaat....