Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[PlasticPimple]

DeNachtwacht schreef op zondag 15 maart 2026 @ 10:49:
[...]

Zeker eens, en Amerika loopt wat dat betreft ook echt nog wel op ons voor, maar ik denk ook dat je niet moet onderschatten hoe vaak tegenwoordig mensen telefoons en andere producten op afbetaling kopen. Dat "broodtrommeltje mee imago" houden we onszelf graag voor, maar ondertussen tiert Klarna welig, stijgt private lease van auto's enorm en kun je tegenwoordig zelfs ook je koelkast of wasdroger "leasen" bij Coolblue.

Dat zal zeker niet voor de bezoekers van dit topic gelden maar waak er wel voor "Nederland" te veel door die jaren '90 bril te bekijken.

Aan de andere kant zijn er best situaties denkbaar waarin private lease van een auto wel een te verantwoorden keuze is. De kosten zijn soms vergelijkbaar met het kopen van een wat jongere tweedehands auto. Je schuift daarnaast een aantal risico's af op de leasemaatschappij (bijv. grote afschrijving dan voorzien), terwijl je op andere vlakken weer wat inlevert (flexibiliteit bijvoorbeeld).

Je financiële situatie speelt hierbij ook mee. Ik heb een keer plotseling een auto moeten kopen omdat mijn werkgever (waar ik een auto leasete) onverwacht failliet ging. Ik zat toen midden in een slepende verbouwing en de beurs stond laag. Als ik toen geen renteloze lening had gekregen van mijn ouders, was ik ook gaan leasen (en wellicht was het een betere keuze geweest om het geld te lenen, te beleggen en alsnog te leasen, maar dat terzijde )

Meestal is het kopen van een auto wel voordeliger, maar het is geen 100% zekerheid.

Dit in tegenstelling overigens tot het leasen van witgoed (dit is hoogstens in sommige bijzondere situaties een optie) en de andere zaken die besproken worden.

[DeNachtwacht]

PlasticPimple schreef op zondag 15 maart 2026 @ 11:36:
Aan de andere kant zijn er best situaties denkbaar waarin private lease van een auto wel een te verantwoorden keuze is.

Tuurlijk is het leven af en toe weerbarstig en de theorie is af en toe lastig toe te passen, maar ik denk wel dat de basishouding voor FO is dat kopen via dat soort constructies in de basis gewoon minder verstandig is. Hoeveel geld je ook hebt, het kopen van diezelfde auto is altijd voordeliger, zeker als je een model van 2-3 jaar oud doet.

Maar ja nogmaals de theorie is leuk, als je net met een ontslag zit of het leven je op een andere manier overkomt; soms moeten ook dingen die even niet helemaal zoals gepland zijn, dus snap het zeker dat het in bepaalde gevallen een keus is die gemaakt wordt.

[Rubbergrover1]

ErnstH schreef op zondag 15 maart 2026 @ 11:08:
[...]

Hier ben ik het niet mee eens: binnen een bandbreedte je uitgaven aanpassen aan hoe de investeringen presteren heeft een enorm positief effect op de SWR. Veel zaken kun je ook prima een beetje schuiven in de tijd. Het is mijns inziens dan ook juist een belangrijke tool in het FO verhaal.

Het kan uiteraard een tool zijn om je uitgaven te matchen met de beschikbare middelen. Maar dat is in mijn ogen dus tegenovergesteld aan financieel onafhankelijk.

[Wozmro]

Daarom dat wat mij betreft leningen/leasen wringt in het FO-verhaal.

Niet dat je het niet kan betalen maar je geeft wel een stukje vrijheid en flexibiliteit op. Want het bedrag moet er wel liggen iedere maand.

[assje]

DeNachtwacht schreef op zondag 15 maart 2026 @ 11:47:
Hoeveel geld je ook hebt, het kopen van diezelfde auto is altijd voordeliger, zeker als je een model van 2-3 jaar oud doet.

Dat is gewoon simpelweg niet waar, er zijn genoeg situaties waar lease voordeliger is, zeker zonder schadevrije jaren.

Ik vind het vanuit FO perspectief eerder problematisch hoe makkelijk de gemiddelde perspoon over de component rentederving heen stapt bij autobezit.

[DeNachtwacht]

@assje ik bedoel private lease

[assje]

DeNachtwacht schreef op zondag 15 maart 2026 @ 15:02:
@assje ik bedoel private lease

Ik ook

[49euro]

assje schreef op zondag 15 maart 2026 @ 13:23:
[...]


Dat is gewoon simpelweg niet waar, er zijn genoeg situaties waar lease voordeliger is, zeker zonder schadevrije jaren.

Ik vind het vanuit FO perspectief eerder problematisch hoe makkelijk de gemiddelde perspoon over de component rentederving heen stapt bij autobezit.

Ja, je houdt kapitaal vrij, maar betaalt een premie aan de leasemaatschappij om hun kapitaal en risico's te dekken. Inclusief risico's die mogelijk niet aan jou toebehoren zoals wanbetaling of weinig ervaring. Zaken zoals rentederving berekenen zij natuurlijk ook gewoon door, inclusief een winstmarge. Je betaalt die kosten dus sowieso, alleen indirect en vaak tegen een hoger tarief dan wanneer je het zelf beheert.

Ook is een leasecontract van 5 jaar of korter een relatief korte horizon om te rekenen met beursrendementen. Bij een veranderende mobiliteitsvraag heb je bovendien bij lease enkel downside risico's (boetes, vastzitten aan contract), terwijl je bij eigendom de volledige controle houdt over je grootste afschrijvingspost.

Ik kan me dus haast niet voorstellen dat er situaties bestaan waarbij private lease onder aan de streep voordeliger uitkomt, zeker niet in het huidige rente klimaat. Vind het dus eerder 'problematisch' om mensen aan te sporen een leasecontract aan te gaan met als argument dat ze het resterende geld kunnen beleggen. Dat is in feite beleggen met geleend geld op een korte horizon, wat vanuit een FO-perspectief natuurlijk niet heel verantwoord is.

[assje]

49euro schreef op zondag 15 maart 2026 @ 15:27:
Ik kan me dus haast niet voorstellen dat er situaties bestaan waarbij private lease onder aan de streep voordeliger uitkomt, zeker niet in het huidige rente klimaat.

Als 20 jarige zonder schadevrije jaren ben je al >€200/maand kwijt voor een all-risk verzekering terwijl private lease al vanaf €300 kan. Dat is om te beginnen dus al een voorbeeld en zo zijn er wel meer.

Ik heb tot vorig jaar een auto geleased voor €229/maand met aanschafwaarde €24k. Veel succes om dat goedkoper te doen door dezelfde auto zelf te kopen. Zelfs jong gebruikt kopen had dat nog heel erg tegen gevallen.

Het is situationeel maar naar mijn mening onderschatten de meeste eigenaren hun werkelijke kosten.

[ Voor 15% gewijzigd door assje op 15-03-2026 15:32 ]

[49euro]

assje schreef op zondag 15 maart 2026 @ 15:30:
[...]


Als 20 jarige zonder schadevrije jaren ben je al >€200/maand kwijt voor een all-risk verzekering terwijl private lease al vanaf €300 kan. Dat is om te beginnen dus al een voorbeeld en zo zijn er wel meer.

Het is situationeel maar naar mijn mening onderschatten de meeste eigenaren hun werkelijke kosten.

Slecht voorbeeld mijn inziens. Wat moet een 20 jarige nou met een auto van aanschafwaarde hoger dan 35k (want 200 euro premie). Dat is pas lifestyle inflation. Als onervaren bestuurder in het begin van zijn carrière een privat lease contract nemen om een duurdere auto te kunnen rijden. Terwijl hij de woningmarkt nog wilt betreden en volgend jaar misschien wel ergens anders werkt waarbij hij geen auto meer nodig heeft of krijgt aangeboden.

Wanneer je dat lease contract nu eens vergelijkt met de aanschaf van een tweedehands Ford Fiesta van 5 of 10 jaar oud, en waar nauwelijks meer op wordt afgeschreven. Dan durf ik te wedden dat hij er na 5 jaar financieel beter voor staat dan met een verplichting tot het betalen van 300 a 400 euro per maand.

[ Voor 20% gewijzigd door 49euro op 15-03-2026 15:50 ]

[assje]

49euro schreef op zondag 15 maart 2026 @ 15:36:
Slecht voorbeeld mijn inziens. Wat moet een 20 jarige nou met een auto van aanschafwaarde hoger dan 35k (want 200 euro premie).

Die premie kom je ook al aan met een waarde van 20k. Je bent pas echt goedkoper uit als je weg bljjft van all-risk.

Maar ik hoef deze discussie niet in detail te voeren, al zeker niet in dit topic. Maar,ik benader financien graag feitelijk en zakelijk.

[DeNachtwacht]

@assje nou, dan ben ik wel benieuwd (oprecht) naar een concreet voorbeeld van een private lease die nu ergens is af te sluiten tegen een echt interessante prijs. Ik weet dat het ooit bij de introductie nog weleens met scherpe prijzen in de markt werd gezet, waarbij het idd in de buurt van break even kwam, maar kan me me nu niet voorstellen. Over het algemeen is er voor auto X niks verstandiger dan een 2-3 jaar oud tweedehands (oud-lease ) model aan te schaffen, in welke prijsklasse je ook kijkt.

Ben echt oprecht benieuwd naar een lease deal die daar tegenop kan, ik kom ze niet tegen. En verder idd ook eens met het feit dat een schuld / betaalverplichting vooruitschuiven m.i. weinig met FO te maken heeft.

[ Voor 19% gewijzigd door DeNachtwacht op 15-03-2026 16:02 ]

[GG85]

assje schreef op zondag 15 maart 2026 @ 15:30:
[...]


Als 20 jarige zonder schadevrije jaren ben je al >€200/maand kwijt voor een all-risk verzekering terwijl private lease al vanaf €300 kan. Dat is om te beginnen dus al een voorbeeld en zo zijn er wel meer.

Ik heb tot vorig jaar een auto geleased voor €229/maand met aanschafwaarde €24k. Veel succes om dat goedkoper te doen door dezelfde auto zelf te kopen. Zelfs jong gebruikt kopen had dat nog heel erg tegen gevallen.

Het is situationeel maar naar mijn mening onderschatten de meeste eigenaren hun werkelijke kosten.

Eens, auto moet voor mij betrouwbaar en comfortable zijn.
Jaren (2014 - 2023) een Seat MII prive geleased voor ~160 per maand en daarna een Kia Picanto voor ~220 per maand.
Beide autos hadden airco, de Picanto had Android auto, cruise control en beiden waren ook met 160km/u comfortabel en veilig.
Ideaal. Geen onderhoudskosten, netjes all-season banden, schadevrije jaren opbouwen en all-risk verzekerd en een nieuwe auto rijden incl het gemak wat er bij hoort.
Vraag me af of ik veel goedkoper had kunnen rijden.
Nu met een gezin en een kind rijden we een grotere auto en kan private lease niet meer uit en dus een EV gekocht (nieuw) die we op willen rijden. Dat is overigens ook een deel lifestyle inflatie maar in de kleinste autoklasse kan private-lease echt een hele goede optie zijn.

[Deveon]

DeNachtwacht schreef op zondag 15 maart 2026 @ 16:01:
@assje nou, dan ben ik wel benieuwd (oprecht) naar een concreet voorbeeld van een private lease die nu ergens is af te sluiten tegen een echt interessante prijs. Ik weet dat het ooit bij de introductie nog weleens met scherpe prijzen in de markt werd gezet, waarbij het idd in de buurt van break even kwam, maar kan me me nu niet voorstellen. Over het algemeen is er voor auto X niks verstandiger dan een 2-3 jaar oud tweedehands (oud-lease ) model aan te schaffen, in welke prijsklasse je ook kijkt.

Ben echt oprecht benieuwd naar een lease deal die daar tegenop kan, ik kom ze niet tegen. En verder idd ook eens met het feit dat een schuld / betaalverplichting vooruitschuiven m.i. weinig met FO te maken heeft.

Wij hebben 4 jaar met een eGolf gereden. Oorspronkelijk geen SEPP maar omdat we de lease overnamen hadden wij daar wel recht op plus nog een overnamebonus. Ze haalden hem voor onderhoud kosteloos op en hoefde alleen een beetje stroom in. Laatste maand ook nog een forse schade die daardoor geen impact had op de schadevrije jaren.

Voor een nieuw contract kreeg ik het echter niet meer rond gerekend en ex-lease aangeschaft. Het was destijds met name door de lage rente interessant. Leasen is met name het overwegen waard als je geen gedoe wilt, al is het geen garantie.

[rapture]

Auto leasing is een verschuiving van CAPEX (grote bedragen in auto's steken) naar OPEX (maandelijks een klein bedrag betalen en ontzorging (Werkgever wilt niet een aantal FTE betalen voor het micromanagen van auto's die onderhoud, bandenwissels, herstellingen, verzekeringclaims, uitdeuken,... nodig hebben. De leasemaatschappij zorgt ervoor dat de garagisten niet teveel kunnen aanrekenen en houdt de onnodige upselling tegen.)).

Rijken (paar honderd miljoen dollar vermogen) leasen ook auto's, want ze willen niet 300k in een auto vastzetten (Gemiste opportuniteiten zoals investeren in een startup, beleggen op de beurs,... Als je iets met een goedkoop geleend geld kan oplossen, dan hou je meer cash vrij voor nuttigere dingen die meer rendement opleveren.) en betalen liever een maandelijks klein bedrag.


Er is een verschil tussen lifestyle inflation (willen leven in de luxe zoals de influencers op de sociale media) en natuurlijke verschuiving van een student/twintiger/starter die veel tijd en weinig geld heeft (tijdens vakanties een woning opknappen, Ryanair vliegen naar waar de drank de helft goedkoper dan hier is, zo goedkoop mogelijk hostels uitkiezen,...) naar een vijftiger die relatief veel geld en weinig tijd heeft (betaalt iemand voor schilderwerken, vliegen met full service airline, extra beenruimte kan erbij, slaapt in 3 of 4 sterren hotels,...).

Rubbergrover1 schreef op zondag 15 maart 2026 @ 08:43:
[...]

Waar ik op doelde is dat ik bij het idee van een deel van je uitgaven makkelijk kunnen upscalen of downscalen sterk moet denken aan mensen die bv in een goed beursjaar zeggen: we kunnen ons nu wel een dure verre reis veroorloven en in een slecht beursjaar zeggen: nou, dit jaar maar even geen wintersport. Dat soort keuzes die bijna rechtstreeks van je kortetermijn financiële resultaten afhangen, vind ik juist de ultieme vorm van financiële afhankelijkheid. Vandaar mijn opmerking.

Je hebt uiteraard in de kern wel gelijk dat als een groot deel van je jaarlijkse uitgaven bestaat uit 'luxe', je hierin veel makkelijker (en met minder pijn) kunt snijden dan als een groot deel van je jaarlijkse uitgaven bestaat uit vaste lasten en 'de basis'. Wat dat betreft is iemand die lean fire nastreeft toch een stuk kwetsbaarder dan iemand die fat fire nastreeft.

Met financiële onafhankelijkheid wordt bedoeld: niet voor het geld moeten werken, geen loonslaaf meer zijn, op passive income leven,...

Naast meer passive income genereren, kan de keuze gemaakt worden om de uitgaven te verlagen door in een goedkope vakantieland te wonen waar de lokale bevolking voor weinig geld wilt werken.

[Rubbergrover1]

rapture schreef op zondag 15 maart 2026 @ 17:44:
[...]

Met financiële onafhankelijkheid wordt bedoeld: niet voor het geld moeten werken, geen loonslaaf meer zijn, op passive income leven,...

Naast meer passive income genereren, kan de keuze gemaakt worden om de uitgaven te verlagen door in een goedkope vakantieland te wonen waar de lokale bevolking voor weinig geld wilt werken.

Het kan zijn dat jouw interpretatie van FO dan iets anders is. Maar ik meen toch dat een iets gebruikelijker definitie van financiële onafhankelijkheid is dat je een bepaald uitgavenpatroon kunt volhouden zonder daarvoor te hoeven werken. Als je dat uitgavenpatroon moet aanpassen (of wil aanpassen afhankelijk van je financiële situatie) en dat uitgavenpatroon dus niet kunt volhouden, dan is dat in mijn optiek (en volgens mij ook volgens die definitie) geen FO meer.

Maar uiteraard is het ook maar net een term die je ergens aan wil geven. En moet je ook vooral het doel nastreven waar jij je prettig bij voelt. Ook als dat misschien een ander label zou hebben dan FO.

[rapture]

Rubbergrover1 schreef op zondag 15 maart 2026 @ 21:22:
[...]

Het kan zijn dat jouw interpretatie van FO dan iets anders is. Maar ik meen toch dat een iets gebruikelijker definitie van financiële onafhankelijkheid is dat je een bepaald uitgavenpatroon kunt volhouden zonder daarvoor te hoeven werken. Als je dat uitgavenpatroon moet aanpassen (of wil aanpassen afhankelijk van je financiële situatie) en dat uitgavenpatroon dus niet kunt volhouden, dan is dat in mijn optiek (en volgens mij ook volgens die definitie) geen FO meer.

Maar uiteraard is het ook maar net een term die je ergens aan wil geven. En moet je ook vooral het doel nastreven waar jij je prettig bij voelt. Ook als dat misschien een ander label zou hebben dan FO.

Ik kan een aantal bronnen quoten.

Keytrade bank:

Wat is financiële onafhankelijkheid precies?

[...]

Met andere woorden: u moet een manier vinden om niet langer alleen afhankelijk te zijn van uw maandelijks salaris, hier en daar aangevuld met een bonus of een dertiende maand. De snelste weg naar succes? Maximaal passieve inkomsten generen.

https://www.keytradebank....ieel-onafhankelijk-worden

Financieel onafhankelijk is niet rijk

Financiële onafhankelijkheid betekent dat u op een bepaald moment genoeg vermogen heeft opgebouwd om uw levensstijl (quasi) te bekostigen zonder een actief inkomen.

Raisin:

Hoe word je financieel onafhankelijk? (FIRE)

Niet meer hoeven werken en toch genoeg geld hebben om van te kunnen leven? Dat klinkt misschien te mooi om waar te zijn, maar als je nu slim met je geld omgaat, kan dit ook voor jou werkelijkheid worden. Raisin legt je uit hoe je in 5 stappen financieel onafhankelijk kunt worden en eerder kunt stoppen met werken (FIRE).

https://www.raisin.com/nl-nl/financieel-onafhankelijk/

Wat is FIRE? (Betekenis)

FIRE staat voor Financial Independence, Retire Early. Het is een beweging en levensstijl die draait om financiële onafhankelijkheid, zodat je (veel) eerder kunt stoppen met werken dan de standaard pensioenleeftijd.

Hoe werkt FIRE?

Het idee is dat je voldoende vermogen opbouwt zodat je van het rendement kunt leven en niet meer hoeft te werken voor je vaste lasten. In grote lijnen werkt het zo:

• Je geeft bewust minder geld uit
• Je probeert je inkomen te verhogen
• Je probeert je spaarquote te verhogen
• Je bouwt een vermogen op waarvan je op lange termijn (deels) kunt leven

Zodra je vermogen groot genoeg is om je jaarlijkse uitgaven te dekken uit passief inkomen, ben je “FI” en kun je ervoor kiezen om minder of helemaal niet meer te werken (RE).

De FIRE-varianten:

• Lean FIRE: Dit wordt beschouwd als de meest sombere of extreme FIRE-variatie. Lean FIRE zich op het zo snel mogelijk bereiken van financiële onafhankelijkheid door de kosten tot een extreem minimum te beperken, zowel tijdens de opbouwfase als in de pensioenfase.
• Fat FIRE: Dit is de luxere variant van de klassieke FIRE-methode. Je wil financieel onafhankelijk zijn, maar een comfortabele levensstijl behouden. Daardoor is vaak een aanzienlijk groter vermogen nodig dan bij de originele FIRE-methode.
• Coast FIRE: In tegenstelling tot 'gewone' FIRE (waarbij je stopt met werken), blijf je deze methode werken om je huidige levensstijl te betalen, maar niet meer om je toekomstige pensioen op te bouwen. Je bouwt vroeg genoeg vermogen op zodat dit zonder extra inleg kan doorgroeien tot je pensioenleeftijd. Daarna hoef je alleen nog je lopende kosten te verdienen.
• Barista FIRE Je vermogen dekt een groot deel van je uitgaven, maar je blijft parttime of minder intensief werken. Zo combineer je financiële vrijheid met extra inkomen en flexibiliteit.

FO is de helft van FIRE. In het Engels zeggen ze in 1 keer Financiële Onafhankelijkheid en Vervroegd Pensioen (of stoppen met werken).

De doelstelling is weldegelijk de afhankelijkheid van een salaris of actief inkomen af te bouwen totdat je op passief inkomen kan leven en stoppen met werken.

Er zijn lichtere FIRE-varianten voor wie minder intensief of deeltijds wilt werken.

Je leunt tegen de Fat FIRE aan, terwijl de Lean FIRE ook bestaat.

[Malarky]

assje schreef op zondag 15 maart 2026 @ 13:23:
[...]


Dat is gewoon simpelweg niet waar, er zijn genoeg situaties waar lease voordeliger is, zeker zonder schadevrije jaren.

Ik vind het vanuit FO perspectief eerder problematisch hoe makkelijk de gemiddelde perspoon over de component rentederving heen stapt bij autobezit.

Maar dan vergelijk je het kopen van een nieuwe auto met het leasen van een nieuwe auto. Veruit de grootste kostenpost bij auto’s die iets duurder zijn is de afschrijving. En of je nu zelf koopt of de leasemij koopt de auto voor jou, je gaat fors betalen voor afschrijving. Tenzij je dus zelf tweedehands koopt.

Uiteraard een nieuwe auto van 10-12k schrijft veel minder af, maar het argument van een dure verzekering zal daar meestal ook niet voor opgaan.

Rentederving vind ik zelf juist geen goed argument tegen auto bezit. Immers, de rente in Europa evenaart al jaren de inflatie (ook die op autos) niet. Juist als je een auto bezit compenseer je nog een stukje van je afschrijving met algehele inflatie van goederen. Sterker, juist autos die grondstof en energie intensief in productie zijn, zijn relatief hard gestegen door inflatie in prijs/waarde. Veel meer dan de rente op de bank.

Dus die 1,5% rente op de bank komt ook zeker wel bij autos erbij, ware het niet dat zo helaas nog veel harder afschrijven. Tenzij je dus gaat voor een auto die nauwelijks meer afschrijft. Dan kom je dus bij de verhalen van mensen die hun auto duurder verkochten dan kochten - ondanks hogere kilometerstand - doordat occasions flink in prijs waren gestegen.

[ Voor 13% gewijzigd door Malarky op 16-03-2026 05:06 ]

[Rubbergrover1]

rapture schreef op zondag 15 maart 2026 @ 22:10:
[...]

Ik kan een aantal bronnen quoten.

Dat kun je doen. Dan zie je dat daar nogal wat nuanceverschillen in zitten. Daarom kun je in een topic over FO beter kijken naar wat we in dat topic onder FO beschouwen. Die definitie heb ik letterlijk overgenomen.

FO is de helft van FIRE. In het Engels zeggen ze in 1 keer Financiële Onafhankelijkheid en Vervroegd Pensioen (of stoppen met werken).

De doelstelling is weldegelijk de afhankelijkheid van een salaris of actief inkomen af te bouwen totdat je op passief inkomen kan leven en stoppen met werken.

Er zijn lichtere FIRE-varianten voor wie minder intensief of deeltijds wilt werken.

Je leunt tegen de Fat FIRE aan, terwijl de Lean FIRE ook bestaat.

Nee hoor, zeker niet. Dat is slechts de invulling van wat je onder dat "bepaalde uitgavenpatroon" beschouwt. En afhankelijk van die invulling kan de een bij wijze van spreken aan een ton genoeg hebben en de ander heeft met een miljoen nog niet genoeg voor het gewenste uitgavenpatroon.

Waar het om gaat is dat je dat gewenste uitgavenpatroon (of dat nou fat of lean is) zou moeten kunnen volhouden. Dat maakt je 'onafhankelijk'. Als je afhankelijk van of de rendementen mee zitten of tegen zitten je uitgaven gaat/wil/moet aanpassen, is in mijn optiek niet meer sprake van die onafhankelijkheid.

(En de vraag of je dit zou kunnen is uiteraard ook nog een andere vraag dan de vraag of je er daadwerkelijk voor kiest om geen actief inkomen meer te hebben. De RE vraag is wat dat betreft ondergeschilt aan de FI vraag.)

[ Voor 7% gewijzigd door Rubbergrover1 op 16-03-2026 08:30 ]

[Tommie12]

rapture schreef op zondag 15 maart 2026 @ 22:10:
[...]

Ik kan een aantal bronnen quoten.

Keytrade bank:

[...]

https://www.keytradebank....ieel-onafhankelijk-worden

[...]


Raisin:

[...]

https://www.raisin.com/nl-nl/financieel-onafhankelijk/

[...]


[...]

De FIRE-varianten:

[...]


FO is de helft van FIRE. In het Engels zeggen ze in 1 keer Financiële Onafhankelijkheid en Vervroegd Pensioen (of stoppen met werken).

De doelstelling is weldegelijk de afhankelijkheid van een salaris of actief inkomen af te bouwen totdat je op passief inkomen kan leven en stoppen met werken.

Er zijn lichtere FIRE-varianten voor wie minder intensief of deeltijds wilt werken.

Je leunt tegen de Fat FIRE aan, terwijl de Lean FIRE ook bestaat.

Wat kunnen mij die definities schelen.
Sommigen vinden het prima om FO te zijn in een derdewereldland waar je met 1000€pm kan leven, anderen willen hun dorp nog niet verlaten.
En de ene vindt het prima om zijn activiteiten te beperken tot wandelen in eigen land met een lunch van boterhammetjes op een bankje, de ander wil nog naar Ushuaia en Niew-Zeeland.
Dat uit zich uiteraard in andere bedragen die je nodig hebt.

Voor mij zit er ergens het woord vrijheid in FO, en dat wil voor mij zeggen dat ik niet elke dag op een houtje wil bijten en dat mijn actuele levensstijl niet te veel mag veranderen...

[dfbt]

Hier ook 5 jaar lang een Private lease auto gehad, (Opel Karl van 250 euro in de maand)
Deze auto genomen nadat t geld op was na t kopen van de woning samen met mijn vrouw.
We hadden ook nog geen schadevrije jaren, en dus was leasen voor ons op dat moment t goedkoopste. (want verzekering was duur) ( zelfs voor een 2e hands auto van +- 7000-8000 euro hadden we toen de tijd al rond 100 euro per maand moeten betalen)

We hadden inderdaad een auto van 2-3k kunnen kopen, maar daar hadden we al 2x eerder ervaring mee, en alleen maar gezeik met reparaties, keertje pech met een motor ( auto gekocht van een garage).

Nu hebben we een tweedehands EV gekocht die we gaan oprijden. Maar als je afschrijving, (tanken/laden), en wegenwacht/belastingen/onderhoud/verzekering bij elkaar op telt, rijd ik ook nog voor serieus geld. Volgens de ANWB tool zou ik op +- 500 euro de maand uitkomen (inclusief brandstof)
Als ik nu gaat private leasen ben ik ook rond 500 euro de maand kwijt en dan zou tanken/brandstof er nog bij komen. (voor nieuwe auto)

[Rubbergrover1]

Malarky schreef op maandag 16 maart 2026 @ 05:02:
[...]


Maar dan vergelijk je het kopen van een nieuwe auto met het leasen van een nieuwe auto. Veruit de grootste kostenpost bij auto’s die iets duurder zijn is de afschrijving. En of je nu zelf koopt of de leasemij koopt de auto voor jou, je gaat fors betalen voor afschrijving. Tenzij je dus zelf tweedehands koopt.

Er zijn bepaalde periodes (geweest) waarin nieuwe auto's relatief veel voordelen hadden ten opzichte van het kopen van een tweedehands auto. Bijvoorbeeld in de tijd dat de sjoemeldiesels nog niet als sjoemeldiesels bekend stonden, en je tegen relatief lage kosten (lage bpm, geen wegenbelasting, goedkope diesel) een nieuwe auto kon rijden. Terwijl je voor tweedehands auto's wel fors wegenbelasting zou moeten betalen (en ze vaak in de praktijk ook minder zuinig reden). Maar ook in de tijd van de opkomst van hybride auto's en EV's had je soms meer voordeel van een nieuwe auto met nieuwe technologie. En kon dat wel eens een betere keus zijn dan een tweedehands met verouderde technologie.

Uiteraard een nieuwe auto van 10-12k schrijft veel minder af, maar het argument van een dure verzekering zal daar meestal ook niet voor opgaan.

Rentederving vind ik zelf juist geen goed argument tegen auto bezit. Immers, de rente in Europa evenaart al jaren de inflatie (ook die op autos) niet.

Het gaat bij rentederving ook niet om het percentage spaarrente, maar om wat je anders met het vermogen zou doen. Met een lease-auto kun je je volledige vermogen in aandelen stoppen. Met een koop-auto zul je wellicht een buffer geld op de spaarrekening achter de hand willen houden voor als je auto morgen er mee ophoudt, of als je auto over een paar jaar op is. De winst zit hem dan in dat je bij de keus voor lease die buffer voor lange tijd weg kunt zetten. En daarmee de keus voor aandelen ipv sparen, met een hoger verwacht rendement, eerder een logische keus is.

Dus die 1,5% rente op de bank komt ook zeker wel bij autos erbij, ware het niet dat zo helaas nog veel harder afschrijven. Tenzij je dus gaat voor een auto die nauwelijks meer afschrijft. Dan kom je dus bij de verhalen van mensen die hun auto duurder verkochten dan kochten - ondanks hogere kilometerstand - doordat occasions flink in prijs waren gestegen.

En dat maakt dan dus weer dat het kopen van die tweedehands auto verhoudingsgewijs minder voordelig is ten opzichte van nieuw of ten opzichte van lease.

Ik zou zelf ook niet zo snel kiezen voor private lease. Maar er zijn zeker situaties waarin lease niet duurder is dan koop. En dat zijn niet alleen exotische, gekunstelde voorbeelden.

[dunedanh]

Ik ben pas net begonnen aan mijn FO-reis, lees al een tijdje mee maar wil ook even een duit in het private-lease zakje doen.

Ik heb eind vorige maand een leasecontract getekend voor een kleine elektrische auto, 30k kilometers per jaar verdeelt in stukjes van +-60km. Ik rijd nu een redelijk moderne Opel Astra diesel uit 2019, tweedehands aangeschaft voor 15k in 2022. Ik sta 2x per jaar bij de garage voor een beurt (effectief 65 euro per maand), ongeveer 130 euro WB per maand, en 75 euro verzekering, totaal 270 per maand vaste kosten. Afschrijving vind ik lastig, maar zelfs als ik die niet meereken is het financieel al interessant om te leasen: 330 euro per maand all in, inclusief winterbanden. De grote kanttekening is uiteraard dat ik van een klasse C naar een klasse A auto ga, maar aangezien ik 99% van de tijd in mijn eentje in de auto zit, korte ritten van ongeveer een half uur, is dat voor mij geen probleem.

De grote winst zit hem natuurlijk in de lagere kosten per kilometer (zeker nu met de situatie in Iran, maar dat speelde nog niet toen ik deze keuze maakte, ik kan laden op eigen oprit). Ik heb straks over de hele lease periode lagere totale kosten dan ik in dezelfde periode met mijn huidige auto zou maken, en krijg een mooi zak(je) geld uit de verkoop van de huidige auto, wat in mijn geval rechtstreeks naar mijn beleggingsrekening gaat. Ik rijd dus de komende jaren comfortabel, lekker goedkoop, én met de zekerheid dat er geen onverwachte kosten gaan komen. Het potje voor het afdekken van eventueel eigen risico bij schade word een stuk kleiner dan het huidige "onverwachte autokosten" potje, en het verschil gaat wederom rechtstreeks de beurs op...

[Probydoby]

Rubbergrover1 schreef op maandag 16 maart 2026 @ 08:24:
[...]

Dat kun je doen. Dan zie je dat daar nogal wat nuanceverschillen in zitten. Daarom kun je in een topic over FO beter kijken naar wat we in dat topic onder FO beschouwen. Die definitie heb ik letterlijk overgenomen.


[...]

Nee hoor, zeker niet. Dat is slechts de invulling van wat je onder dat "bepaalde uitgavenpatroon" beschouwt. En afhankelijk van die invulling kan de een bij wijze van spreken aan een ton genoeg hebben en de ander heeft met een miljoen nog niet genoeg voor het gewenste uitgavenpatroon.

Waar het om gaat is dat je dat gewenste uitgavenpatroon (of dat nou fat of lean is) zou moeten kunnen volhouden. Dat maakt je 'onafhankelijk'. Als je afhankelijk van of de rendementen mee zitten of tegen zitten je uitgaven gaat/wil/moet aanpassen, is in mijn optiek niet meer sprake van die onafhankelijkheid.

(En de vraag of je dit zou kunnen is uiteraard ook nog een andere vraag dan de vraag of je er daadwerkelijk voor kiest om geen actief inkomen meer te hebben. De RE vraag is wat dat betreft ondergeschilt aan de FI vraag.)

Financiele (on)afhankelijkheid verwijst naar de afhankelijkheid van het individu op externe partijen voor het voorzien van financiën. Niet naar de onafhankelijkheid van het individu op financiele omstandigheden an-sich (dit is praktisch gezien nooit haalbaar, er is altijd een limiet aan liquide middelen). Dus de praktische invulling, ga ik wel of niet wintersporten dit jaar gezien het lagere rendement, heeft niks te maken met financiele (on)afhankelijkheid.

Iedereen maakt de afweging hoeveel geld ie nodig heeft, en hoe flexibel die mag zijn, om te bepalen hoe lang ze doorwerken en "fire" zijn. Dat iemand het niet waard vind om 1 jaar langer door te werken om altijd een wintersport te kunnen garanderen, maakt diegene niet minder financieel onafhankelijk. Dat is gewoon een afweging in het lean/fat fire spectrum. wat per definitie een subjectieve invulling heeft.

[Rubbergrover1]

dunedanh schreef op maandag 16 maart 2026 @ 10:55:
De grote kanttekening is uiteraard dat ik van een klasse C naar een klasse A auto ga, maar aangezien ik 99% van de tijd in mijn eentje in de auto zit, korte ritten van ongeveer een half uur, is dat voor mij geen probleem.

De grote winst zit hem natuurlijk in de lagere kosten per kilometer (zeker nu met de situatie in Iran, maar dat speelde nog niet toen ik deze keuze maakte, ik kan laden op eigen oprit).

De vraag die je je dan eigenlijk moet stellen is niet of lease van een goedkope auto je minder kost dan het bezit van een dure auto, maar hoe de vergelijking zou zijn als je de zelfde keus zou maken met koop in plaats van met lease.

[ybos]

Tommie12 schreef op zondag 15 maart 2026 @ 10:13:
[...]

Die Ferrari is ondertussen 350k als je hem mag kopen, en dat is ook met een vet inkomen een smak geld, en nog erger is dan onderhoud, verzekering etc.
Mijn stelregel is: geen auto die ik geen 10 keer cash kan betalen.

Die vind ik dan weer wat kort door de bocht.
Door mijn vorige elektrische auto te kopen heb ik de afgelopen 6 jaar zoveel aan brandstof bespaard dat mijn nieuwe elektrische auto "gratis" is. Wat ik moest bijbetalen was nagenoeg gelijk aan de nieuwe auto.
Als ik een benzine auto was blijven rijden die goedkoper was in aanschaf, was ik nat gegaan op de kosten om de boel operationeel te houden. En het besparen gaat gewoon door. Aanschaf alleen is niet alles.

[Requiem19]

TCO moet ondertussen toch wel de standaard zijn hier?

Wie doet er z'n financiën alleen obv aanschafkosten van producten?

[Tommie12]

ybos schreef op maandag 16 maart 2026 @ 15:09:
[...]

Die vind ik dan weer wat kort door de bocht.
Door mijn vorige elektrische auto te kopen heb ik de afgelopen 6 jaar zoveel aan brandstof bespaard dat mijn nieuwe elektrische auto "gratis" is. Wat ik moest bijbetalen was nagenoeg gelijk aan de nieuwe auto.
Als ik een benzine auto was blijven rijden die goedkoper was in aanschaf, was ik nat gegaan op de kosten om de boel operationeel te houden. En het besparen gaat gewoon door. Aanschaf alleen is niet alles.

Ik kijk naar totale kosten, maar als je weinig rijdt (onze privé auto doet amper 5-7k per jaar), dan is brandstof amper een factor.

Maar de richtlijn gaat vooral over: als je maar 50k vrij vermogen hebt, dan ga ik geen auto van 30k kopen.
En vooral, ik ga geen auto van 70k kopen als er niet behoorlijk wat vrij vermogen beschikbaar is.
Ik zie te veel mensen die dan gaan lenen en waar het problematisch is als een onderhoudsbeurt eens wat duurder uit valt...

[Tehh]

Requiem19 schreef op maandag 16 maart 2026 @ 15:12:
TCO moet ondertussen toch wel de standaard zijn hier?

Wie doet er z'n financiën alleen obv aanschafkosten van producten?

Ik laat TCO echt niet altijd leidend of 'de standaard' zijn...
Eerst moeten de eisen / randvoorwaarden helder zijn, en dan pas komt TCO. Anders reed iedereen in een Fiat Multipla zonder airco (bij wijze van spreken). Als ik heel eerlijk naar mijzelf kijk doe ik toch nog veel o.b.v. smaak/gevoel.

[Requiem19]

Tehh schreef op maandag 16 maart 2026 @ 17:08:
[...]


Ik laat TCO echt niet altijd leidend of 'de standaard' zijn...
Eerst moeten de eisen / randvoorwaarden helder zijn, en dan pas komt TCO. Anders reed iedereen in een Fiat Multipla zonder airco (bij wijze van spreken). Als ik heel eerlijk naar mijzelf kijk doe ik toch nog veel o.b.v. smaak/gevoel.

Joh :-).

TCO ging in dit specifiek geval om een gelijkwaardig product te beoordelen op twee wijzes van financieren (cash / lease).

Uiteraard is de economische component één van je overwegingen bij elke aanschaf. Waarbij bepaalde voordelen (airco) voor jou voldoende reden kunnen zijn om hogere kosten te accepteren.

[psychodude]

ybos schreef op maandag 16 maart 2026 @ 15:09:
[...]

Die vind ik dan weer wat kort door de bocht.
Door mijn vorige elektrische auto te kopen heb ik de afgelopen 6 jaar zoveel aan brandstof bespaard dat mijn nieuwe elektrische auto "gratis" is. Wat ik moest bijbetalen was nagenoeg gelijk aan de nieuwe auto.
Als ik een benzine auto was blijven rijden die goedkoper was in aanschaf, was ik nat gegaan op de kosten om de boel operationeel te houden. En het besparen gaat gewoon door. Aanschaf alleen is niet alles.

Evenmin als dat met private lease het maandbedrag alles is uiteraard. Bijtelling, schade verrekening achteraf, etc. kan daar ook bij komen kijken. Maar is wat minder generalistisch te stellen, doordat het sterk afhankelijk is van de kleine lettertjes waar je een krabbel onder gezet hebt.

Uiteindelijk maakt het ook weer niet heel veel uit. Netto gezien is eigen aanschaf of private lease niet sterk verschillend in meeste omstandigheden, het willen blijven rijden in een moderne auto. Sterker nog, wil je iedere e.g., 2 jaar een nieuwe bak, dan is lease zelfs voordeliger. Doe je bewust echt langer met een auto, dan is koop mogelijk aantrekkelijker. Het break-even punt ligt relatief laat, pas na ongeveer 6 ~ 7 jaar dat koop gemiddeld genomen goedkoper wordt. En dan moet het niet tegenzitten qua onverwacht groot onderhoud. Op de levensduur van een auto klinkt dit kort, maar tegelijkertijd is dit ook ongeveer de periode waarin de meeste Nederlanders hun auto's ongeacht vervangen. Dus de meesten genieten geen financieel voordeel van koop.

Lease maatschappijen genieten het voordelen om auto's tegen een gunstig tarief in te kopen door schaalvergroting, als ook de kans op onverwacht groot onderhoud uit te kunnen smeren over de gehele vloot, en derhalve marges te behouden terwijl ze blijven concurreren met de reguliere markt.

Een nadeel van private lease is voornamelijk het inleveren van flexibiliteit door de contractduur. De meeste mensen gaan een contract aan voor meer dan 3 jaar. Vaak zelfs een jaar of 5. Veel kan dan natuurlijk veranderen. Je kunt verhuizen, gezinsuitbreiding kennen, van werk locatie doen veranderen, etc. Waarbij het contract niet langer passend hoeft te zijn. Te duur indien je de auto voor woon-werkverkeer komt te vervangen voor een fiets, mogelijk te klein in geval van gezinsuitbreiding, bijtelling of administratiekosten indien je juist meer gaat rijden. En opzegvergoeding indien je er in zijn geheel van af wilt door omstandigheden.

Maar ertegenover staat natuurlijk ook wel weer een stuk dienstverlening bij problemen. Onverwacht onderhoud, dan wordt je natuurlijk al snel flink ontzorgd met vlot een vervangende auto. In geval van eigendom, moet je hierin flink wat zelf regelen.

Financieel gezien is private lease zo slecht niet. Waar je enigszins voor moet waken is de verleiding om te gaan voor duurder. Doordat je niet in één keer bijvoorbeeld 10 - 20k euro extra hoeft af te tikken, voelt het prijsverschil voor een grotere auto behapbaar en kan de keuze soms snel gemaakt zijn. Maar per 100 euro extra, kost je dit op een contract van 5 jaar, circa 7.5k euro indien je dit afzet tegen een verwacht circa 7% rendement of circa 8.3k indien je dit afzet tegen een gemiddelde S&P500 return van afgelopen 10 jaar, beide gecorrigeerd voor inflatie. Oftewel, een circa 300 euro extra in de maand voor een echt duurdere klasse private lease, welk mogelijk goed te behappen voelt, kost je daarmee dan natuurlijk gewoon ergens tussen de 22k - 25k aan vermogensopbouw op de korte termijn.

[assje]

psychodude schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 06:28:
Maar per 100 euro extra, kost je dit op een contract van 5 jaar, circa 7.5k euro indien je dit afzet tegen een verwacht circa 7% rendement of circa 8.3k indien je dit afzet tegen een gemiddelde S&P500 return van afgelopen 10 jaar, beide gecorrigeerd voor inflatie.

Daar gaat 2,8%p VRH af.

Verder vind ik het sowieso nogal aggeresief rekenen voor rentederving, als je zo rekent kan zelf kopen sowieso niet snel uit voor een auto met enige waarde. Voor eigen aankoop reken ik persoonlijk meer in de richting van een deposito. Je kan de waarde van een auto (deels) zien als noodreserve voor bepaalde situaties (waar je moet overwegen of verkoop/downsizen van auto wenselijk is in die situaties).

[ Voor 21% gewijzigd door assje op 17-03-2026 07:28 ]

[Rubbergrover1]

assje schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 07:25:
[...]
Verder vind ik het sowieso nogal aggeresief rekenen voor rentederving, als je zo rekent kan zelf kopen sowieso niet snel uit voor een auto met enige waarde. Voor eigen aankoop reken ik persoonlijk meer in de richting van een deposito. Je kan de waarde van een auto (deels) zien als noodreserve voor bepaalde situaties (waar je moet overwegen of verkoop/downsizen van auto wenselijk is in die situaties).

Maar daar zit toch juist een van de voordelen van de keuzes, of afwegingen, die je bij private lease niet hoeft te maken? Die zak geld die je bij eigen aankoop (deels) als noodreserve moet aanhouden voor als er iets met je auto is, die hoef je bij lease niet achter de hand te houden. Omdat dat risico afgedekt is. En daarom kun je dat geld juist wél agressief en voor de lange termijn beleggen.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 08:38:
[...]

Maar daar zit toch juist een van de voordelen van de keuzes, of afwegingen, die je bij private lease niet hoeft te maken? Die zak geld die je bij eigen aankoop (deels) als noodreserve moet aanhouden voor als er iets met je auto is, die hoef je bij lease niet achter de hand te houden. Omdat dat risico afgedekt is. En daarom kun je dat geld juist wél agressief en voor de lange termijn beleggen.

Private lease is alleen goed als je niet lang met een auto rijdt, en heel graag met een nieuwe auto wil rijden (elke 4-5 jaar).
Wij kopen onze privé auto meestal (recent) tweedehands, of als EU import, en rijden tot die onbetrouwbaar wordt.
Dat is minstens 10 jaar, en na een jaar of 3 verzekeren we eigen risico ook niet meer.
Die verzekering kost ook nogal wat tegenwoordig.

En als je een iets grotere auto wil, dan loopt die private lease ook in de papieren, of het aanbod is er amper. (in België toch)

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 08:47:
[...]

Private lease is alleen goed als je niet lang met een auto rijdt, en heel graag met een nieuwe auto wil rijden (elke 4-5 jaar).
Wij kopen onze privé auto meestal (recent) tweedehands, of als EU import, en rijden tot die onbetrouwbaar wordt.
Dat is minstens 10 jaar, en na een jaar of 3 verzekeren we eigen risico ook niet meer.
Die verzekering kost ook nogal wat tegenwoordig.

En als je een iets grotere auto wil, dan loopt die private lease ook in de papieren, of het aanbod is er amper. (in België toch)

Goed verhaal, maar wat heeft dat met mijn reactie te maken?

Ik geef alleen aan dat je bij private lease die zak geld gewoon volledig voor de lange termijn risicovol kunt beleggen in plaats van veilig in sparen/deposito's te stoppen. Omdat je geen buffer hoeft aan te houden als voor als er iets met je auto is. Dus dat het juist wél correct is om bij de keus voor private lease te rekenen met verwacht lange termijn beleggingsrendement. In plaats van met rente meer in de richting van een deposito, wat je zou doen als je voor eigen aankoop zou rekenen.

[Wozmro]

https://www.vrt.be/vrtnws.../29/auto-leasen-of-kopen/

Korte samenvatting: als je veel kilometers rijdt of de wagen 'oprijden' is het beter om (tweedehands) te kopen.

Ik heb zelf geen ervaring met leasen maar eenn aspect dat ik onlangs zag passeren is dat bij het terug binnenbrengen van de wagen dat die nagezien wordt en dat je eventuele schade moet vergoeden. Welke dat is afhankelijk van de kleine lettertjes. Ook als je als werknemer een auto 'krijgt' van de werkgever.

Het is altijd afwegen natuurlijk, ik zeg altijd: de beste auto is geen auto.
In mijn geval rij ik veel kilometers voor het werk en krijg daarvoor een kilometervergoeding van 0,43€/km netto (ieder kwartaal geïndexeerd). Daarom heb ik gekozen voor een recente tweedehands. Het is wat meer gedoe en zelf regelen maar ik zie daar niet tegenop, je leert ook nog eens iets van, en dingen financieel optimaliseren doe ik wel graag. Maar er is altijd het risico op hoge onverwachte kosten.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 08:52:
[...]

Goed verhaal, maar wat heeft dat met mijn reactie te maken?

Ik geef alleen aan dat je bij private lease die zak geld gewoon volledig voor de lange termijn risicovol kunt beleggen in plaats van veilig in sparen/deposito's te stoppen. Omdat je geen buffer hoeft aan te houden als voor als er iets met je auto is. Dus dat het juist wél correct is om bij de keus voor private lease te rekenen met verwacht lange termijn beleggingsrendement. In plaats van met rente meer in de richting van een deposito, wat je zou doen als je voor eigen aankoop zou rekenen.

Ik wil aangeven dat je nog andere manieren hebt om goedkoop te rijden.
De auto langer houden is dan een oplossing, en als je je eigen geld niet wil gebruiken, dan kan je daar ook voor lenen..
Bij mij is die som te klein om echt over wakker te liggen.
Ik moest bij de laatste aankoop 10k betalen omdat de vorige auto total loss was na een incident. De verzekering betaalde de rest.

En vooral omdat we een auto lang willen houden vind ik private lease geen goede zaak.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 08:57:
[...]

Ik wil aangeven dat je nog andere manieren hebt om goedkoop te rijden.
De auto langer houden is dan een oplossing, en als je je eigen geld niet wil gebruiken, dan kan je daar ook voor lenen..
Bij mij is die som te klein om echt over wakker te liggen.
Ik moest bij de laatste aankoop 10k betalen omdat de vorige auto total loss was na een incident. De verzekering betaalde de rest.

En vooral omdat we een auto lang willen houden vind ik private lease geen goede zaak.

Uiteraard zijn er een hoop manieren om goedkoper te rijden. Daar ben ik het helemaal mee eens. Maar dat heeft dus niets te maken met mijn opmerking. Vandaar mijn vraag waarom je hierover specifiek op mijn opmerking reageerde.

[Perseus]

Wat voor sommige mensen ook nog speelt, zoals bij mij, is dat je via je werkgever een lease-auto kan krijgen, of zelf eentje kan kopen met een mobiliteitsvergoeding. Afhankelijk van de vergoeding en lease-regeling kan het voordeliger uitpakken om zelf een jonggebruikte vergelijkbare auto te kopen. Ik heb dat gedaan. Bijkomend voordeel is dat je niet vast zit aan je werkgever omdat je gehecht bent aan de lease-auto, dus ook een stukje meer vrijheid ervaart, en minder snel het gevoel van een gouden kooi hebt.

[Requiem19]

Perseus schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:27:
Wat voor sommige mensen ook nog speelt, zoals bij mij, is dat je via je werkgever een lease-auto kan krijgen, of zelf eentje kan kopen met een mobiliteitsvergoeding. Afhankelijk van de vergoeding en lease-regeling kan het voordeliger uitpakken om zelf een jonggebruikte vergelijkbare auto te kopen. Ik heb dat gedaan. Bijkomend voordeel is dat je niet vast zit aan je werkgever omdat je gehecht bent aan de lease-auto, dus ook een stukje meer vrijheid ervaart, en minder snel het gevoel van een gouden kooi hebt.

Die gevoelskwestie is belangrijk. Maar in redelijk wat sectoren waarbij er schaarste is op de arbeidsmarkt, of jij qua skills een goede positie hebt, willen nieuwe werkgevers in veel gevallen de lease auto overnemen.

Dat is een vrij standaard onderhandelpunt.

Ik begrijp het gevoel van de gouden kooi, maar de vraag is in hoeverre het echt een kooi is, of een gevoelsmatige kooi.

Een gouden kooi die ik eerder zie zijn de LTI's; aandelen bonussen die bijv in 3 of 5 jaar vesten. Gaat vaak om grote bedragen en als je weggaat voor de vesting date ben je die aandelen kwijt.

[Kalentum]

Requiem19 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:36:
[...]


Die gevoelskwestie is belangrijk. Maar in redelijk wat sectoren waarbij er schaarste is op de arbeidsmarkt, of jij qua skills een goede positie hebt, willen nieuwe werkgevers in veel gevallen de lease auto overnemen.

Dat is een vrij standaard onderhandelpunt.

Ik begrijp het gevoel van de gouden kooi, maar de vraag is in hoeverre het echt een kooi is, of een gevoelsmatige kooi.

Een gouden kooi die ik eerder zie zijn de LTI's; aandelen bonussen die bijv in 3 of 5 jaar vesten. Gaat vaak om grote bedragen en als je weggaat voor de vesting date ben je die aandelen kwijt.

Google zegt "Loan to Income" of "Learning Tools Interoperability" maar dat bedoel je niet. Waar staat LTI voor? Ik ken wel ESOP (Employee Stock Option Plan).

[Requiem19]

Kalentum schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:50:
[...]


Google zegt "Loan to Income" of "Learning Tools Interoperability" maar dat bedoel je niet. Waar staat LTI voor? Ik ken wel ESOP (Employee Stock Option Plan).

Long Term Incentive(s) (Plan).

https://www.mercer.com/en...rm-incentives-the-basics/
https://www.meridiancp.co...-compensation-the-basics/
https://www.jpmorganworkp...gn-what-you-need-to-know/

[Kalentum]

Requiem19 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:52:
[...]


Long Term Incentive(s) (Plan).

https://www.mercer.com/en...rm-incentives-the-basics/
https://www.meridiancp.co...-compensation-the-basics/
https://www.jpmorganworkp...gn-what-you-need-to-know/

Ah ok ESOP is een soort LTI,

Ligt wel een beetje aan het soort incentive dan.

Stel je bent stokongelukkig in je werk, hoe lang blijf je dan zitten? Dat is nogal afhankelijk van de beloning. Als ik 10.000 euro aan aandeeltjes krijgt voor 5 jaar ongelukkig buffelen in een rotbaan, dan nee. Ook niet voor een ton overigens. Maar het ligt een beetje aan je positie hoe die bedragen liggen.

[Requiem19]

Kalentum schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:58:
[...]


Ah ok ESOP is een soort LTI,

Ligt wel een beetje aan het soort incentive dan.

Stel je bent stokongelukkig in je werk, hoe lang blijf je dan zitten? Dat is nogal afhankelijk van de beloning. Als ik 10.000 euro aan aandeeltjes krijgt voor 5 jaar ongelukkig buffelen in een rotbaan, dan nee. Ook niet voor een ton overigens. Maar het ligt een beetje aan je positie hoe die bedragen liggen.

Het 'probleem' (of het slimme) is dat dit cumulatief is. Ik zit niet in de regionen dat dit grote bedragen zijn (helaas ), maar 2 niveaus boven mij zeker wel. Daar is 30-50k niet een heel gekke LTI, met vesting in bijv 3 jaar. Als je 3x 50k toekenning hebt, heb je in jaar 3 na de laatste toekenning een vesting van 50k netto aandelenwaarde.

Dat zijn toch wel netto bedragen waar je even bij moet slikken als je het laat liggen. Over je cash bonus gaat nog 50% loonbelasting af. Die aandelen daarentegen krijg je netto (en je werkgever betaalt de LB).

[ Voor 6% gewijzigd door Requiem19 op 17-03-2026 17:12 ]

[Jumpman]

Hoe gaan jullie om met recente (mogelijk) overheidsbesluiten (AOW leeftijd verhogen, Box 3 vermogensrendement belasting aanpassen)? Achteraf na goedkeuring tweede en eerste kamer opnieuw berekenen wanneer je Financieel Onafhankelijk bent of rekenen jullie vooraf met een risico percentage om de kosten van nieuwe nadelige regelingen op te vangen?

[Tommie12]

Jumpman schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 17:24:
Hoe gaan jullie om met recente (mogelijk) overheidsbesluiten (AOW leeftijd verhogen, Box 3 vermogensrendement belasting aanpassen)? Achteraf na goedkeuring tweede en eerste kamer opnieuw berekenen wanneer je Financieel Onafhankelijk bent of rekenen jullie vooraf met een risico percentage om de kosten van nieuwe nadelige regelingen op te vangen?

Dat zijn dingen die horen bij de risico's. Daarvoor leg ik extra reserve aan.

[DeNachtwacht]

Jumpman schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 17:24:
Hoe gaan jullie om met recente (mogelijk) overheidsbesluiten (AOW leeftijd verhogen, Box 3 vermogensrendement belasting aanpassen)? Achteraf na goedkeuring tweede en eerste kamer opnieuw berekenen wanneer je Financieel Onafhankelijk bent of rekenen jullie vooraf met een risico percentage om de kosten van nieuwe nadelige regelingen op te vangen?

Over dit soort zaken is het heel begrijpelijk om je druk te maken maar dat kun je doen totdat je een ons weegt. Idem de vraag of Trump weer een andere oorlog start na Iran. Neemt China wellicht toch Taiwan in? Et cetera.

Natuurlijk zijn dit soort min of meer aangekondigde besluiten beter te voorspellen en kun je er iets beter op anticiperen, maar er blijft altijd een onzekerheidsmarge en merk ik steeds meer dat je er niet druk om maken ook heel effectief is en je veel tijd spaart. En een onzekerheidsmarge inbouwen is dus áltijd verstandig want één van de weinige dingen die je in dit gebied zéker weet is dat er altijd onzekerheid is. Maar dit te veel tot achter de komma uit proberen te rekenen voegt weinig toe simpelweg omdat het onzeker is.

[ Voor 26% gewijzigd door DeNachtwacht op 17-03-2026 18:10 ]

[rube]

Requiem19 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 17:10:
[...]
Het 'probleem' (of het slimme) is dat dit cumulatief is.

Ik heb een aantal keren RSU's gekregen. De laatste keer heb toch een week na toezegging van de RSU's met 3 jaar vesting tijd, mijn ontslag ingediend .
Onze privé plannen waren toen veel belangrijker dan de hoogte van (potentiële) beloning.
Maar zoals je al aangaf, het ligt natuurlijk heel erg aan hoe je op dat moment "zit" in je baan, privé en financieel.

[Wozmro]

Jumpman schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 17:24:
Hoe gaan jullie om met recente (mogelijk) overheidsbesluiten (AOW leeftijd verhogen, Box 3 vermogensrendement belasting aanpassen)? Achteraf na goedkeuring tweede en eerste kamer opnieuw berekenen wanneer je Financieel Onafhankelijk bent of rekenen jullie vooraf met een risico percentage om de kosten van nieuwe nadelige regelingen op te vangen?

Minder focussen op hard werken, meer op langer (kunnen) werken 🙂 (op een manier die je lang kan volhouden)

Hard werken is niet gezond. Niet gezond kost geld.

Dat sluit financieel onafhankelijk zijn helemaal niet uit. Tegelijk zijn er nu eenmaal maatschappelijke evoluties waar je als individu deels in mee moet.

[Perseus]

Requiem19 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 16:36:
[...]


Die gevoelskwestie is belangrijk. Maar in redelijk wat sectoren waarbij er schaarste is op de arbeidsmarkt, of jij qua skills een goede positie hebt, willen nieuwe werkgevers in veel gevallen de lease auto overnemen.

Dat is een vrij standaard onderhandelpunt.

Ik begrijp het gevoel van de gouden kooi, maar de vraag is in hoeverre het echt een kooi is, of een gevoelsmatige kooi.

Een gouden kooi die ik eerder zie zijn de LTI's; aandelen bonussen die bijv in 3 of 5 jaar vesten. Gaat vaak om grote bedragen en als je weggaat voor de vesting date ben je die aandelen kwijt.

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Tehh]

Perseus schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 18:37:
[...]

***members only***

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[GG85]

Over LTI's/RSU's en gouden kooien gesproken:

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

(sorry als dit overkomt als een verkapte 'brag' maar buiten dit topic om niet echt mensen om er over te "praten")

[DeNachtwacht]

GG85 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:20:
Over LTI's/RSU's en gouden kooien gesproken:

***members only***


(sorry als dit overkomt als een verkapte 'brag' maar buiten dit topic om niet echt mensen om er over te "praten")

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Rukapul]

@GG85 er is geen rationele reden om een enorm concentratierisico langer dan nodig aan te houden.
Perspectieven:
• vermogensallocatie is normaal gesproken gebaseerd op een plan, niet op een toevallig startpunt
• het FO pad is normaal gesproken een gecalculeerd pad, geen gok

Ik ken overigens wel meer voorbeelden hiervan. Tonnetje op de spaarrekening en paar ton in het bedrijfsaandelenplan ivm wel inleggen maar nooit verkopen

[Tommie12]

GG85 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:20:
Over LTI's/RSU's en gouden kooien gesproken:

***members only***


(sorry als dit overkomt als een verkapte 'brag' maar buiten dit topic om niet echt mensen om er over te "praten")

Knap!

Heb ook ooit RSU’s gehad, maar meestal verkocht ik ze snel omdat je anders echt te afhankelijk wordt van 1 event. Als AI en of je bedrijf ineens slechter gewaardeerd worden, en bovendien krijg je je ontslag, dan is de klap dubbel zo hard. Zelf niet meegemaakt, maar wel gezien! Mensen die virtueel miljonair waren in 2008, en een paar maanden bijna alles kwijt is pijnlijk…
Ik hoop wel dat het goed blijft gaan hoor.

[Requiem19]

Als je bedrijf Amerikaans beursgenoteerd is, altijd even de SEC filings bekijken. Upper management moet de aankondiging van hun eigen LTI's / RSU's etc altijd x dagen vooraf aankondigen en deponeren.

En als zij voornemens zijn om te verkopen....

[Tommie12]

Requiem19 schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 09:18:
Als je bedrijf Amerikaans beursgenoteerd is, altijd even de SEC filings bekijken. Upper management moet de aankondiging van hun eigen LTI's / RSU's etc altijd x dagen vooraf aankondigen en deponeren.

En als zij voornemens zijn om te verkopen....

Ze hebben vooral 'frozen periods'. Meeste bedrijven doen aan kwartaalrapportering.
Als je bv in Q1 zit, dan mogen ze pas verkopen als de resultaten van Q4(y-1) gerapporteerd zijn, en zodra ze de resultaten van de tweede maand kennen mogen ze ook niet meer kopen of verkopen.
En dan moeten ze ook nog toelating hebben van de CEO of Board als ze willen verkopen omdat ze meestal minstens 1-2 jaar aan salaris moeten aan houden in aandelen.

Dus meestal plannen ze hun verkopen, en omdat het bij amerikaanse bedrijven echt een deel van hun inkomen is wat niet te verwaarlozen is zijn er altijd wel wat C-levels die wat verkopen bij een groot bedrijf.
Mensen die vertrekken zijn voor mij een belangrijker signaal.

[Torgo]

GG85 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:20:
Over LTI's/RSU's en gouden kooien gesproken:

***members only***


(sorry als dit overkomt als een verkapte 'brag' maar buiten dit topic om niet echt mensen om er over te "praten")

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Rubbergrover1]

Torgo schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 11:46:
[...]


***members only***

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Kalentum]

GG85 schreef op dinsdag 17 maart 2026 @ 21:20:
Over LTI's/RSU's en gouden kooien gesproken:

***members only***


(sorry als dit overkomt als een verkapte 'brag' maar buiten dit topic om niet echt mensen om er over te "praten")

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

[Tommie12]

Kalentum schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 12:51:
[...]


***members only***

Het gaat om balans. Als je RSU's >50% van je vermogen worden, dan moet je wat verkopen.
Maar niks houdt je toch tegen om bv de helft of 1/3 te verkopen en de rest wat langer bij te houden.

[Torgo]

Tommie12 schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 12:59:
[...]

Het gaat om balans. Als je RSU's >50% van je vermogen worden, dan moet je wat verkopen.
Maar niks houdt je toch tegen om bv de helft of 1/3 te verkopen en de rest wat langer bij te houden.

Nou, dat vind ik nogal wat, 50% van je vermogen in één aandeel. Zeker als je al wat verder bent op je FIRE pad en het om grote bedragen gaat.

[Tommie12]

Torgo schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 13:25:
[...]


Nou, dat vind ik nogal wat, 50% van je vermogen in één aandeel. Zeker als je al wat verder bent op je FIRE pad en het om grote bedragen gaat.

Aan het begin mijn FO pad is dat wel zo geweest. En dan vooral omdat de waarde van die RSU's in 2009 eerst diep weg zakte en we er meer kregen om daarna op een paar jaar tijd x10 te gaan.
En dan heb ik dus gradueel verkocht.

[FreeShooter]

Torgo schreef op woensdag 18 maart 2026 @ 13:25:
[...]


Nou, dat vind ik nogal wat, 50% van je vermogen in één aandeel. Zeker als je al wat verder bent op je FIRE pad en het om grote bedragen gaat.

Niet alleen je vermogen, maar ook je voornaamste inkomsten in één aandeel.

[JURIST]

Na de onbesuisde oorlogsactie van de afgelopen weken staan er inmiddels duidelijke rode cijfers op borden voor aandelen YTD, met nieuwe inflatiedruk en een onduidelijk einde. De politiek (Trump c.s.) roept daarmee een economische terugslag over zichzelf en de wereld af (ondank dat beurswaarde tot zijn zelfbenoemde KPI's behoort en de beurs in relatie tot GDP ook veel belangrijker is voor de economie dan in het verleden). Met een FO-plan ontkom je via beurs en prijzen niet aan politiek risico, maar onafhankelijkheid is ook het loskomen van de korte termijn, zeker op een mooie lentedag. Deze storm zal ook weer gaan liggen.

[mitsumark]

Over een week komt er een deposito vrij, zat er juist aan te denken om het lump sum in een ETF te gooien, maar misschien dan toch in 2 of 3 maandelijkse delen..

[stefxx]

mitsumark schreef op zondag 22 maart 2026 @ 17:26:
Over een week komt er een deposito vrij, zat er juist aan te denken om het lump sum in een ETF te gooien, maar misschien dan toch in 2 of 3 maandelijkse delen..

Iets met Timen en Time in the market...

Weet dat de MSCI index nu 3% lager staat dan een maand geleden, dus die "winst" heb je vast. Maar misschien volgende maand nog 3% lager.. of 6% hoger.. wie het weet mag het zeggen

[ybos]

JURIST schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:03:
Na de onbesuisde oorlogsactie van de afgelopen weken staan er inmiddels duidelijke rode cijfers op borden voor aandelen YTD, met nieuwe inflatiedruk en een onduidelijk einde. De politiek (Trump c.s.) roept daarmee een economische terugslag over zichzelf en de wereld af (ondank dat beurswaarde tot zijn zelfbenoemde KPI's behoort en de beurs in relatie tot GDP ook veel belangrijker is voor de economie dan in het verleden). Met een FO-plan ontkom je via beurs en prijzen niet aan politiek risico, maar onafhankelijkheid is ook het loskomen van de korte termijn, zeker op een mooie lentedag. Deze storm zal ook weer gaan liggen.

Met een gezonde horizon is het "goedkoop" inkopen met de maandelijkse inleg

[mitsumark]

stefxx schreef op zondag 22 maart 2026 @ 17:32:
[...]


Iets met Timen en Time in the market...

Weet dat de MSCI index nu 3% lager staat dan een maand geleden, dus die "winst" heb je vast. Maar misschien volgende maand nog 3% lager.. of 6% hoger.. wie het weet mag het zeggen

Zeker, was ook niet van plan te timen, maar ik dacht inleggen in 2-3 delen is risico spreiding.

[RobertMe]

stefxx schreef op zondag 22 maart 2026 @ 17:32:
[...]


Iets met Timen en Time in the market...

Dat is natuurlijk een algemeen advies. Maar er is nu een semi afwijkende situatie. De markt gaat in principe altijd omhoog. Alleen is die nu volatieler dan normaal en gaat die omlaag. Later inleggen kan dus een voordeel hebben.

Als in: lump sum vs DCA. In "99%" van de gevallen is lump sum beter, maar de huidige situatie in het midden oosten zou ervoor kunnen zorgen dat net in dit geval DCA een hoger rendement geeft. Maar afhankelijk van de bedragen waarover het gaat zal het vaak maar een marginaal verschil geven.

En een inleg an zich spreiden is natuurlijk niet perse meteen het timen van de markt (IMO). Op basis van de huidige situatie in de wereld zou je kunnen zeggen "ik leg 3 maanden op de eerste van de maand 1/3e van het bedrag in". Onafhankelijk van de koers op die dag of wat dan ook. Bij timen denk ik meer aan de hele dag naar de koers zitten te kijken v.w.b. wanneer te kopen, en/of een plan hebben om bij X% daling te kopen.
In dit geval is het meer spreiden om het risico te spreiden, niet perse om een hoger rendement te behalen. Anderzijds stel je met DCA het risico uit, het is niet ineens weg.

[rube]

RobertMe schreef op zondag 22 maart 2026 @ 23:05:
[...]
In "99%" van de gevallen is lump sum beter...

Dat valt wel mee. Zie ook: Qwerty-273 in "Passief beleggen met indexfondsen - Deel 1"
Ik zou vooral doen wat het beste voelt. Theorie is mooi, maar als je daar niet fijn bij voelt kan het wel eens juist tegen je werken.

[rube]

JURIST schreef op zondag 22 maart 2026 @ 15:03:
Na de onbesuisde oorlogsactie van de afgelopen weken staan er inmiddels duidelijke rode cijfers op borden voor aandelen YTD, met nieuwe inflatiedruk en een onduidelijk einde. De politiek (Trump c.s.) roept daarmee een economische terugslag over zichzelf en de wereld af (ondank dat beurswaarde tot zijn zelfbenoemde KPI's behoort en de beurs in relatie tot GDP ook veel belangrijker is voor de economie dan in het verleden). Met een FO-plan ontkom je via beurs en prijzen niet aan politiek risico, maar onafhankelijkheid is ook het loskomen van de korte termijn, zeker op een mooie lentedag. Deze storm zal ook weer gaan liggen.

Ik stond vrijdag nog op een kleine winst YTD, maar als ik zo de voorspelling zie sta ik over een uurtje YTD ook ietsjes in de min. En als je het vanaf YTD bekijky valt dat dus (nog) reuze mee, maar in de afgelopen drie weken is er toch bijna 2 jaar uitgaven afgegaan .

Ik merk dat ik, in tegenstelling tot een paar jaar geleden, dat nu redelijk makkelijk los kan laten en alle normale dingen gewoon door laat lopen. Dat komt waarschijnlijk ook door de enorme toename sindsdien.

Maar sinds dit weekend twijfel ik wel over een niet urgent upgrade c.q. onderhoud van ons huis, dat ca de helft van ons normale jaaruitgaven gaat kosten. Zal ik verder gaan om definitieve offertes aan te vragen of even afwachten om te kijken hoe dit de komende weken zich verder ontwikkelt. Nou ja, nu eerst wat andere (leuke) dingen doen.

[Rubbergrover1]

rube schreef op maandag 23 maart 2026 @ 08:24:
[...]
Maar sinds dit weekend twijfel ik wel over een niet urgent upgrade c.q. onderhoud van ons huis, dat ca de helft van ons normale jaaruitgaven gaat kosten. Zal ik verder gaan om definitieve offertes aan te vragen of even afwachten om te kijken hoe dit de komende weken zich verder ontwikkelt.

Vanuit welk perspectief bedoel je die ontwikkelingen de komende weken? Vanuit het theoretische FO perspectief zou ik denken:

1. Je hebt een zak (toekomstig) FO geld en daarnaast heb je geld voor regulier onderhoud, woningverbetering etc. De keuzes over onderhoud en verbouwing zouden daarom minder moeten afhangen van FO gerelateerde keuzes.

2. Als je met de gedachte speelt van op korte termijn 'groot onderhoud' aan je huis, dan ligt het voor de hand dat je met een korte horizon dat geld niet volatiel belegt, maar minder volatiel oppot (bv spaart). Dan heeft die zak geld sowieso ook minder te lijden van beursschommelingen.

3. Als je een hoge savingsrate hebt, en de werkelijke uitvoering van de verbouwing nog wel even op zich laat wachten, dan kan het zijn dat je niets hoeft te verkopen, maar dat je die verbouwing ook kunt betalen met het geld dat je normaal gesproken in je FO pot zou stoppen. Dat is natuurlijk wel een beetje vestzak-broekzak, omdat dit eigenlijk niet principieel anders is dan als je gewoon zou blijven beleggen en een stuk aandelen zou verkopen als de rekening op de mat ligt. Maar je voorkomt zo wel het risico van de volatiliteit. Wel mis je zo het mogelijke lage instapmoment, maar als de koersen verder gaan dalen, dan 'mis' je juist de aanschaf van dure aandelen.

4. Je kunt speculeren op toenemende angst bij de Nederlanders, wat zou kunnen betekenen dat men meer de hand op de knip houdt. En dat kan betekenen dat de offerte lager zou kunnen uitvallen. Aan de andere kant kan die onzekerheid ook juist betekenen dat mensen hun verhuiswens uitstellen en in plaats daarvan voor een 'minder risicovolle' verbouwing kiezen. Zeker de wens voor maatregelen die gepaard gaan met energiebesparing/transitie/minder afhankelijk van gas kunnen wel eens in een stroomversnelling raken. Dus of er meer of minder vraag naar verbouwingen komt, vind ik op voorhand moeilijk te zeggen.

Samenvattend, ik zou de keus voor wel of niet nu een offerte aanvragen niet zo laten afhangen van de beursresultaten, maar vooral kijken naar je eigen wensen.

[The Third Man]

RobertMe schreef op zondag 22 maart 2026 @ 23:05:
[...]

Dat is natuurlijk een algemeen advies. Maar er is nu een semi afwijkende situatie. De markt gaat in principe altijd omhoog. Alleen is die nu volatieler dan normaal en gaat die omlaag. Later inleggen kan dus een voordeel hebben.

Ik zit nu al twee jaar in dit topic en al die tijd komt voorbij dat er een afwijkende situatie speelt... Het is simpelweg de normale situatie en hier moeten we het mee doen. Vandaag is het Hormuz, morgen weer Oekraine en overmorgen misschien wel Taiwan. Maakt verder niet uit. Dat is de crux. Door met de mindset te werken dat het nu net even anders is ga je onverstandig handelen.

Puntje bij paaltje leg je niet in omdat de markt altijd omhoog gaat of dat het nu wel of niet voordeel kan geven (kansrekening), je legt in omdat je het geld belegd wilt hebben en het aan de markt over wil laten. Uit handen geven dus. Dan maakt het niet uit wat de markt gaat doen.

[ Voor 16% gewijzigd door The Third Man op 23-03-2026 09:41 ]

[Tommie12]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 09:38:
[...]
Ik zit nu al twee jaar in dit topic en al die tijd komt voorbij dat er een afwijkende situatie speelt... Het is simpelweg de normale situatie en hier moeten we het mee doen. Vandaag is het Hormuz, morgen weer Oekraine en overmorgen misschien wel Taiwan. Maakt verder niet uit. Dat is de crux. Door met de mindset te werken dat het nu net even anders is ga je onverstandig handelen.

Puntje bij paaltje leg je niet in omdat de markt altijd omhoog gaat of dat het nu wel of niet voordeel kan geven (kansrekening), je legt in omdat je het geld belegd wilt hebben en het aan de markt over wil laten. Uit handen geven dus. Dan maakt het niet uit wat de markt gaat doen.

Het punt is dat we als benchmark altijd het hoogste punt nemen, en vandaag staat niemand op dat hoogste punt, een dikke maand geleden de meesten wel.
Lange termijn beleggen is je kunnen afkeren van 'de waan van de dag', en ook nog goed slapen als er rustig aan zo'n salamicrash wordt uitgevoerd.
Nu is het 2-3 dagen zakken met met 1-3%, dan weer 1,5% omhoog om de volgende dag weer 2% te zakken.
Zo lang ik geen grote sommen moet onttrekken levert me dat geen stress op.
Maar ik wacht toch nog even om bij te investeren momenteel. Eerst moet die straat van Hormuz open.

Als ik vandaag zou nadenken over een grote verbouwing, dan zou ik wel offertes vragen, maar pas tekenen als ik dat geld ook vrijgemaakt heb.

[Wozmro]

Aan de andere kant: als je nog van plan bent om te investeren in pakweg auto, woning,... is het misschien een bedenking om dit nog te doen voordat de inflatie er echt in hakt?

Natuurlijk niet gemakkelijk om dit nu nog snelsnel te gaan doen.

Wat betreft de aandelen is het nu voor mij handen af en niet teveel naar kijken. Ze zullen dalen maar omzetten naar nog meer cash is misschien ook niet het verstandigste met de stijgende inflatie in zicht.

[Tommie12]

Wozmro schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:04:
Aan de andere kant: als je nog van plan bent om te investeren in pakweg auto, woning,... is het misschien een bedenking om dit nog te doen voordat de inflatie er echt in hakt?

Natuurlijk niet gemakkelijk om dit nu nog snelsnel te gaan doen.

Wat betreft de aandelen is het nu voor mij handen af en niet teveel naar kijken. Ze zullen dalen maar omzetten naar nog meer cash is misschien ook niet het verstandigste met de stijgende inflatie in zicht.

Als ik nu morgen een belangrijk bedrag zou krijgen, dan zou ik ofwel wachten tot we vanaf het diepste punt terug 7% omhoog gaan, of gedurende 10 maand elke maand 10% inleggen .
Misschien niet echt te onderbouwen waarom, maar ik zou me er goed bij voelen.

[Charly]

Jongens, 2023 en -24 dikke double digits omhoog. 2025 ook nog dikke prima... Mag de markt een keer een paar procent naar beneden gaan?

[RobertMe]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 09:38:
[...]
Ik zit nu al twee jaar in dit topic en al die tijd komt voorbij dat er een afwijkende situatie speelt... Het is simpelweg de normale situatie en hier moeten we het mee doen. Vandaag is het Hormuz, morgen weer Oekraine en overmorgen misschien wel Taiwan. Maakt verder niet uit. Dat is de crux. Door met de mindset te werken dat het nu net even anders is ga je onverstandig handelen.

Je leest hier pas 2 jaar maar haalt Oekraïne er bij? Het uitbreken van de oorlog aldaar is alweer wat langer aan geleden.
Mijn punt is dat de (wereld)markt normaliter relatief "rustig" is. Maar in specifieke gevallen (corona en alle lockdowns, uitbreken oorlog in Oekraïne, Iran) een bepaalde periode extreem volatiel. Waarbij de (extreme) corona dip ook alweer na een maand of 2 hersteld was (IIRC in mei, met de inzet daling in maart toen alles op slot ging). En bij Oekraïne zal dat niet anders zijn geweest.

Daardoor kan het in deze periodes van (extreme) volateit verstandig zijn om via DCA in te leggen en zo een beetje te middelen. Al is het maar voor een betere nachtrust.

Puntje bij paaltje leg je niet in omdat de markt altijd omhoog gaat

Ahha, jij legt in omdat je geld te veel hebt en je het niet erg vind als het minder wordt? Dan weet ik nog wel een goed doel waar je aan kan doneren
Uiteindelijk doen we volgens mij toch allemaal beleggen omdat op de lange termijn de boel ("als het goed is") omhoog gaat.
En lump sum geeft historisch natuurlijk ook een beter rendement doordat, over het algemeen, de koers nu lager is dan over een maand. Dus door spreiden koop je over een maand minder dan dat je nu gedaan zou hebben en mis je dus rendement. Ook daaruit blijkt dat, historisch gezien, de boel in principe altijd omhoog gaat. Anders was DCA wel beter geweest dan lump sum.

[stefxx]

Tommie12 schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:07:
[...]

Als ik nu morgen een belangrijk bedrag zou krijgen, dan zou ik ofwel wachten tot we vanaf het diepste punt terug 7% omhoog gaan, of gedurende 10 maand elke maand 10% inleggen .
Misschien niet echt te onderbouwen waarom, maar ik zou me er goed bij voelen.

Maar waarom haal je dan niet vandaag al je geld van de beurs en pas je daar dezelfde strategie op toe? Blijkbaar denk je dat die strategie namelijk meer opbrengt dan vandaag alles naar de beurs brengen...

Tsja... emotie

[stefxx]

Wozmro schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:04:
Wat betreft de aandelen is het nu voor mij handen af en niet teveel naar kijken. Ze zullen dalen maar omzetten naar nog meer cash is misschien ook niet het verstandigste met de stijgende inflatie in zicht.

Stijgende inflatie EN dalende beurs is natuurlijk wel dubbel verliezen.

Dus als je zo stellig denkt dat de beurs nog verder daalt... Alles verkopen!

[The Third Man]

RobertMe schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:12:
[...]

Je leest hier pas 2 jaar maar haalt Oekraïne er bij? Het uitbreken van de oorlog aldaar is alweer wat langer aan geleden.

Ik gebruik daarbij het woord ‘morgen’ ter illustratie wat in dat strijdtoneel, wat immers nog steeds actief is, kan gebeuren wat dan weer de beurzen en bijvoorbeeld de energiemarkt gaat beinvloeden. Denk aan een kerncentrale die al een paar keer is bestookt, of escalatie richting NAVO of Moldavië om maar wat te noemen. En dat is trouwens vroeger ook niet anders geweest, dat is meer mij algemenere punt. Er wordt van gemaakt alsof we hiervoor nauwelijks last van problemen en verstoringen hadden en dat het “nu even net” heftig is. Dit is al 200 jaar zo bezig.

Mijn punt is dat de (wereld)markt normaliter relatief "rustig" is. Maar in specifieke gevallen (corona en alle lockdowns, uitbreken oorlog in Oekraïne, Iran) een bepaalde periode extreem volatiel. Waarbij de (extreme) corona dip ook alweer na een maand of 2 hersteld was (IIRC in mei, met de inzet daling in maart toen alles op slot ging). En bij Oekraïne zal dat niet anders zijn geweest.

Daardoor kan het in deze periodes van (extreme) volateit verstandig zijn om via DCA in te leggen en zo een beetje te middelen.

Dan zou ik toch maar eens de volatiliteit daadwerkelijk bepalen, die is niet zo veel anders laat staan extreem. Men vergeet vaak dat de wereldmarkt normaal gesproken rond de 7% rendement draait. Inclusief de verstoringen en volatiliteit. Dat er ook periodes waren, ook zeer recent, waarbij er relatief lage volatiliteit en hoger rendement was spreekt niet voor wat er “normaal” is. Je demonstreert eigenlijk recency bias.

Al is het maar voor een betere nachtrust.

Maar dan wordt het dus niet op basis van verstand gedaan maar om de gemoedstoestand.

Ahha, jij legt in omdat je geld te veel hebt en je het niet erg vind als het minder wordt? Dan weet ik nog wel een goed doel waar je aan kan doneren
Uiteindelijk doen we volgens mij toch allemaal beleggen omdat op de lange termijn de boel ("als het goed is") omhoog gaat.

En lump sum geeft historisch natuurlijk ook een beter rendement doordat, over het algemeen, de koers nu lager is dan over een maand. Dus door spreiden koop je over een maand minder dan dat je nu gedaan zou hebben en mis je dus rendement. Ook daaruit blijkt dat, historisch gezien, de boel in principe altijd omhoog gaat. Anders was DCA wel beter geweest dan lump sum.

Mijn punt komt niet over lijkt het, wat ik bedoel is juist die tegenstelling die je nu weer in één bericht laat zien:

Ofwel het is daadwerkelijk “de markt gaat op de lange termijn toch wel omhoog”. Dan maakt het dus geen fluit uit of nu de bommen vallen en er scheepsroutes dicht zijn, geld erin en het komt wel goed.

Ofwel het is daadwerkelijk “het is belangrijk om in tijden van extreme volatiliteit goed te slapen en dan wel even rekening te houden met wat er speelt”. Waarbij de zaken dus wel uitmaken en we voorzichtig en bewust af moeten wegen hoe en met hoeveel we instappen.

Wat is het nou?

[Tommie12]

stefxx schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:24:
[...]


Maar waarom haal je dan niet vandaag al je geld van de beurs en pas je daar dezelfde strategie op toe? Blijkbaar denk je dat die strategie namelijk meer opbrengt dan vandaag alles naar de beurs brengen...

Tsja... emotie

Alles verkopen en terug inkopen is een kost van ca 2%, en een boel werk...
Maar ja, emotie speelt wel een rol zeker.

[R.van.M]

De kans dat de beurs op korte termijn daalt is reëel. Het probleem is echter dat je niet weet hoeveel en hoe lang die daling zal duren. Als je hierop probeert te anticiperen, verkoop je nu, maar wanneer koop je weer terug? Stel dat er morgen onverwacht een vredesakkoord wordt gesloten dan kunnen de koersen snel herstellen en loop je het risico dat je het herstel mist.

Tegelijkertijd is de kans ook groot dat de beurs over tien jaar hoger staat dan nu.

Daarom blijft het basisprincipe: als je het geld op lange termijn niet nodig hebt, laat het geïnvesteerd en kijk niet te veel naar de dagelijkse koersbewegingen.

Heb je het geld wél op korte termijn nodig, of sta je op het punt om de RE-fase in te gaan, dan kan de huidige situatie wel aanleiding zijn om actie te ondernemen. Maar als je een doordachte strategie volgt, houd je al rekening met sequence-of-returns risk (SORR) en bouw je het risico enkele jaren van tevoren af. Daardoor is je risicoprofiel nu al lager en is de impact van een verdere daling beperkt

[Afas]

Of Trump stuurt weer een bericht in kapitalen het internet op en de beurs reageert met een enorme opwaartse spike Geen pijl op te trekken op korte termijn, behalve dat ik het gevoel heb dat de markt gemanipuleerd wordt door Trump om zijn vriendjes geld te laten verdienen. Maar of dat nu zo is of niet, de markt is voor ons eenvoudige beleggers niet te timen dus doe ik helemaal niets.

[Rubbergrover1]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 11:03:
[...]
Dan zou ik toch maar eens de volatiliteit daadwerkelijk bepalen, die is niet zo veel anders laat staan extreem. Men vergeet vaak dat de wereldmarkt normaal gesproken rond de 7% rendement draait. Inclusief de verstoringen en volatiliteit. Dat er ook periodes waren, ook zeer recent, waarbij er relatief lage volatiliteit en hoger rendement was spreekt niet voor wat er “normaal” is. Je demonstreert eigenlijk recency bias.

Waar het om gaat is dat jij, als individu, niet zo veel hebt aan wat gemiddeld gesproken de beste strategie is. Maar dat je voor iedere n = 1 juist te maken hebt met de relatief grote impact die die volatiliteit kan hebben bij lump sum inleggen. Dat lump sum gemiddeld gezien de beste strategie is zegt alleen dat (versimpeld) als 1000 mensen op willekeurige momenten lump sum inleggen, ze gemiddeld beter scoren dan als die 1000 mensen de inleg over een maanden hadden gespreid. Maar voor jezelf leg je niet 1000 keer in, maar doe je dat maar 1 keer. Dan kan het zijn dat je toevallig in een dal zit, toevallig op de top zit, of ergens in het midden. Maar de individuele impact van die spreiding kan veel groter zijn dan de impact van bv het missen van een maand rendement als je die som geld in 3 maanden inlegt in plaats van in een keer lump sum inlegt.

Daarom zou ik bij een groot bedrag liever kiezen voor het spreiden over bv 3 maanden en dan "gemiddeld" misschien een half procent rendement missen, in plaats van lump sum in te leggen en dan de kans te hebben dat je bv 3% te duur, of juist 3% te goedkoop, koopt.

[The Third Man]

Rubbergrover1 schreef op maandag 23 maart 2026 @ 12:59:
[...]

Waar het om gaat is dat jij, als individu, niet zo veel hebt aan wat gemiddeld gesproken de beste strategie is. Maar dat je voor iedere n = 1 juist te maken hebt met de relatief grote impact die die volatiliteit kan hebben bij lump sum inleggen. Dat lump sum gemiddeld gezien de beste strategie is zegt alleen dat (versimpeld) als 1000 mensen op willekeurige momenten lump sum inleggen, ze gemiddeld beter scoren dan als die 1000 mensen de inleg over een maanden hadden gespreid. Maar voor jezelf leg je niet 1000 keer in, maar doe je dat maar 1 keer.

Ik bestrijd dat aspect niet, ik bestrijd dat omdat je over de lange termijn belegt, dat aspect dermate marginaal is dat het niet een relatief grote impact kan hebben. En hoe marginaler het effect, hoe groter het argument wordt om toch voor een gemiddelde te gaan. Bij kortere termijnen schalen de instapeffecten en dan zou het logisch zijn dat het voor n = 1 relevanter wordt hoe het in diens scenario uitpakt.

Edit: en daar zit dus het tegenstrijdige in hoe men het benadert. Enerzijds kortzichting met n=1 "dus niet gemiddeld" en "ja maar nu is de Straat van Hormuz dicht", anderzijds verzichtig met "ja maar het is toch voor de lange termijn en dan gaat de koers gemiddeld omhoog". En dat voelt alsof men iets niet kan loslaten of aangeleerd heeft / cargo cult wat bij kortzichtig beleggen hoort, alsof dat voor alle soorten van beleggen zou gelden. Net zoiets als nu wel of niet een huis kopen "vanwege de markt" waar je dan 10 jaar of langer in denkt te gaan wonen.

[ Voor 20% gewijzigd door The Third Man op 23-03-2026 14:14 ]

[Pr088]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 13:07:
[...]
Ik bestrijd dat aspect niet, ik bestrijd dat omdat je over de lange termijn belegt, dat aspect dermate marginaal is dat het niet een relatief grote impact kan hebben. En hoe marginaler het effect, hoe groter het argument wordt om toch voor een gemiddelde te gaan. Bij kortere termijnen schalen de instapeffecten en dan zou het logisch zijn dat het voor n = 1 relevanter wordt hoe het in diens scenario uitpakt.

Helemaal eens. Je kunt nog een gespreide inleg in 10x overwegen, dan ben je met maandelijks inleggen bijna een jaar verder. Maar dat is meer voor 'rust tussen de oren' dan dat het werkelijk statistisch effect heeft.

[ Voor 6% gewijzigd door Pr088 op 23-03-2026 13:35 ]

[rube]

RobertMe schreef op maandag 23 maart 2026 @ 10:12:
[...]
...En lump sum geeft historisch natuurlijk ook een beter rendement...

Ik zou het iets subtieler stellen: lump sum geeft een (iets) hogere kans heeft op een (iets) beter rendement. Overigens bleek uit onderzoek ook dat in periodes van hoge k/w verhoudingen, de kans wel afneemt.

[rube]

Rubbergrover1 schreef op maandag 23 maart 2026 @ 12:59:
[...]
Waar het om gaat is dat jij, als individu, niet zo veel hebt aan wat gemiddeld gesproken de beste strategie is.

Ah, ja, dit had ik nog niet gelezen toen ik hierboven reageerde, maar dit dus.

[The Third Man]

rube schreef op maandag 23 maart 2026 @ 14:00:
[...]

Ik zou het iets subtieler stellen: lump sum geeft een (iets) hogere kans heeft op een (iets) beter rendement. Overigens bleek uit onderzoek ook dat in periodes van hoge k/w verhoudingen, de kans wel afneemt.

https://static.twentyover...g-Risk-Later-Vanguard.pdf heeft het over 61-74% van de scenario's waarbij lump beter presteerde dan DCA, gemiddeld 68%. Dat is een 2,1x grotere kans. Niet 'iets hoger'.

[ Voor 3% gewijzigd door The Third Man op 23-03-2026 14:08 ]

[rube]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 14:08:
[...]
https://static.twentyover...g-Risk-Later-Vanguard.pdf heeft het over 61-74% van de scenario's waarbij lump beter presteerde dan DCA, gemiddeld 68%. Dat is een 2,1x grotere kans. Niet 'iets hoger'.

Ja, dat klopt en dat volgt ook uit het Vanguard‑onderzoek.

Waar Vanguard echter geen rekening mee houdt, is het waarderingsniveau bij instap: CAPE‑ of K/W‑verhoudingen worden niet meegenomen. Dat is relevant, want de huidige waarderingen zijn uitzonderlijk hoog: de S&P 500 staat rond een CAPE van 38 tegenover een historisch gemiddelde van circa 17, en MSCI World rond 30 tegenover ongeveer 23 historisch. Onderzoek dat wél corrigeert voor startwaardering (o.a. Luskin en PWL Capital) laat zien dat lump sum bij lage en gemiddelde CAPE‑niveaus ongeveer 65% van de tijd beter is dan DCA, maar dat dit voordeel bij hoge waarderingen afneemt richting 55–60% en bij zeer hoge CAPE‑niveaus zelfs vrijwel richting 50/50 gaat.

Als je die huidige, hoge waarderingen meeneemt, kun je het historische gemiddelde van 68% dus niet één op één toepassen. Het voordeel van lump sum is met de huidige waarderingen waarschijnlijk beperkt(er) gezien de hoge en extreem hoge waarderingen, en daarom verwacht ik dat "iets beter" best een realistisch uitgangspunt is.

Zie ook:
https://www.financialplan...nfluencing-outperformance
https://pwlcapital.com/wp...vs-Lump-Sum-Investing.pdf
https://advisor.morgansta...aging_Versus_Lump-Sum.pdf

Uiteraard is dit allemaal gebaseerd op historie en moeten we maar zien wat de werkelijke wereld ons gaat brengen

[Requiem19]

Hier is in het indexfonds beleggen topic ook wel eens uitgebreid over gesproken.

Ik zei toen ook al dat dit Vanguard onderzoek te leidend is en dat er wat onderzoekjes zijn die laten zien dat CAPE wel degelijk uitmaakt voor DCA / lumpsum. De meningen zijn er iig over verdeeld....

Mijn conclusie toen:

EDIT: even de TLDR samenvatting van mijn (onderbouwde?) visie over Lump sum (LSI) vs periodiek (DCA):

- LSI doet het - beurswaarderingen negerend - in 67% van de gevallen beter dan DCA
- Als LSI het beter doet dan DCA is dat gemiddeld 1% a 2% meer rendement
- Als er een verlies is, kan DCA dit verlies significant berpeken (tot 45%)
- Bij hoge beurswaarderingen is de kans groter dat DCA het beter doet (exacte kwantificering bij welke waardering zeer ingewikkeld).

Bij de cumulatieve voorwaarden 1) hoge beurswaardering en 2) risico-averse houding vind ik DCA een zéér goede overweging wanneer er plots een groot bedrag vrij komt dat je wilt investeren.

Requiem19 in "Passief beleggen met indexfondsen - Deel 1"

[rube]

Ik vond het interessant om de reacties te lezen op mijn post van vanochtend, waarin ik iets aangaf over bepaalde uitgaven gezien de situatie op de beurs. Omdat de context die ik gaf vrij beperkt was en iedere situatie persoonlijk is, is het logisch dat sommige reacties beter aansluiten dan andere. Vanwege privacy ga ik niet verder in op de exacte details.

Wat ik wél wil aangeven, is dat ik en ik denk velen hier, graag rationeel willen zijn en ook denken dat we dat zijn. Tegelijkertijd speelt het onderbewuste en het psychologische deel een grotere rol dan we vaak willen toegeven (zie ook Thinking, Fast and Slow). Dat is echt relevant en moet ik niet onderschatten.
Zo voelt een paar procent “op papier” toch heel anders wanneer je het vertaalt naar absolute bedragen. En verliesaversie bestaat gewoon: de winst van eerder was prettig, maar het verlies van de afgelopen weken voelt duidelijk (iets ) pijnlijker, ondanks dat het om exact dezelfde bedragen gaat en het niets uit zou moeten maken.

[Requiem19]

rube schreef op maandag 23 maart 2026 @ 15:18:
Ik vond het interessant om de reacties te lezen op mijn post van vanochtend, waarin ik iets aangaf over bepaalde uitgaven gezien de situatie op de beurs. Omdat de context die ik gaf vrij beperkt was en iedere situatie persoonlijk is, is het logisch dat sommige reacties beter aansluiten dan andere. Vanwege privacy ga ik niet verder in op de exacte details.

Wat ik wél wil aangeven, is dat ik en ik denk velen hier, graag rationeel willen zijn en ook denken dat we dat zijn. Tegelijkertijd speelt het onderbewuste en het psychologische deel een grotere rol dan we vaak willen toegeven (zie ook Thinking, Fast and Slow). Dat is echt relevant en moet ik niet onderschatten.
Zo voelt een paar procent “op papier” toch heel anders wanneer je het vertaalt naar absolute bedragen. En verliesaversie bestaat gewoon: de winst van eerder was prettig, maar het verlies van de afgelopen weken voelt duidelijk (iets ) pijnlijker, ondanks dat het om exact dezelfde bedragen gaat en het niets uit zou moeten maken.

Is het doel van een 'rationele' strategie om niet te trappen in de 'valkuilen' van het onderbewuste?

Mijn 5 cents overigens: soms heb je een heel klein beetje verwacht efficiëntie gemis, waarvoor je enorm veel gemoedsrust krijgt. Dan is m.i. de gemoedsrust ook wat waard.

Soms heb je veel gemoedsrust, met als downside een enorm efficiëntieverlies. Dan moet je m.i. rationaliteit laten zegevieren ipv gemoedsrust.

[The Third Man]

rube schreef op maandag 23 maart 2026 @ 15:00:
[...]

Als je die huidige, hoge waarderingen meeneemt, kun je het historische gemiddelde van 68% dus niet één op één toepassen. Het voordeel van lump sum is met de huidige waarderingen waarschijnlijk beperkt(er) gezien de hoge en extreem hoge waarderingen, en daarom verwacht ik dat "iets beter" best een realistisch uitgangspunt is.

Juist, dus het praktische bereik komt neer 50-70%, dus het kan richting slechts "iets" gaan, maar dat zei je niet:

Ik zou het iets subtieler stellen: lump sum geeft een (iets) hogere kans heeft op een (iets) beter rendement. Overigens bleek uit onderzoek ook dat in periodes van hoge k/w verhoudingen, de kans wel afneemt.

Daarmee zeg je dat "iets" de bovenkant van de verwachting is en dat die afneemt met de k/w. Maar in werkelijkheid is de historische kans 68% (2x zo groot) die iets afneemt met de k/w, mogelijk naar "iets" (net boven 50%). Dat is wel even een andere weergave.

Te meer omdat er nu volledig gekeken en beredeneerd wordt vanuit de bias "wat kan er opgenoemd worden wat het voordeel weg zou kunnen nemen". Zo werkt alleen de statistiek natuurlijk niet, de kans blijft uit eindelijk alle richtingen, dus zowel de verste afname tot de historische verwachting. En ook daar weegt wel mee dat er nu natte vinger werk bedreven wordt, we doen allerlei aannames die niet historisch ondersteund worden. Dan kan je dus ook naar mijn mening niet de kans reduceren van 2x zo groot naar "iets" zonder de marge daarbij weer te geven. Dan vertel je niet het hele verhaal.

[rube]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 15:27:
Dan vertel je niet het hele verhaal.

Dat klopt, nuances en details is met online discussiëren vaak lastig. Ik had de post waar @Requiem19 naar verwees in mijn hoofd zitten, maar ik verwees (verkeerd) naar een post met alleen het Vanguard rapport.

[...]En ook daar weegt wel mee dat er nu natte vinger werk bedreven wordt, we doen allerlei aannames die niet historisch ondersteund worden.

De huidige en historische CAPE waarderingen heb ik aangegeven en de links naar de onderzoeken m.b.t. lump sum vs DCA en de invloed van de CAPE staan erbij. Dat is m.i. gewoon degelijk relevante data en informatie en juist belangrijk om de nuances aan te geven en niet zonder meer uit te gaan van gemiddelden.

[Rubbergrover1]

The Third Man schreef op maandag 23 maart 2026 @ 13:07:
[...]
Ik bestrijd dat aspect niet, ik bestrijd dat omdat je over de lange termijn belegt, dat aspect dermate marginaal is dat het niet een relatief grote impact kan hebben. En hoe marginaler het effect, hoe groter het argument wordt om toch voor een gemiddelde te gaan. Bij kortere termijnen schalen de instapeffecten en dan zou het logisch zijn dat het voor n = 1 relevanter wordt hoe het in diens scenario uitpakt.

Een 3% hogere instapkoers blijft ook op de lange termijn gewoon 3% verschil geven. Het effect van een duurdere aankoop wordt alleen marginaler als die storting niet de enige/belangrijkste storting is, maar als er een hoop andere stortingen zijn die de pieken en dalen uitmiddelen. En dat krijg je nou juist door het spreiden van stortingen in plaats van lump sum.

[R.van.M]

Rubbergrover1 schreef op maandag 23 maart 2026 @ 16:49:
[...]

Een 3% hogere instapkoers blijft ook op de lange termijn gewoon 3% verschil geven. Het effect van een duurdere aankoop wordt alleen marginaler als die storting niet de enige/belangrijkste storting is, maar als er een hoop andere stortingen zijn die de pieken en dalen uitmiddelen. En dat krijg je nou juist door het spreiden van stortingen in plaats van lump sum.

Het hangt sterk af van de details.

Gaat het bijvoorbeeld om een extra inleg van €100.000 bij een portefeuille van €20.000, en liggen de K/W-waarderingen boven de 35, dan kan DCA verstandiger zijn. Daarmee spreid je het instapmoment, wat zowel het risico van een ongunstig moment verkleint als voor meer gemoedsrust kan zorgen.

Gaat het daarentegen om een extra inleg van €20.000 bij een portefeuille van €500.000, bij K/W-waarderingen rond de 15, dan is lump sum doorgaans de logische keuze.

Iedereen zal voor zichzelf moeten bepalen waar hij tussen deze twee uitersten zit en welke aanpak het beste past bij zijn risicobereidheid en comfort.

Belangrijker nog is het doel om emotie zo veel mogelijk uit het handelen te halen. Niet verkopen omdat Trump roept dat energiecentrales gebombardeerd moeten worden, en niet bijkopen omdat hij zegt dat er bijna een deal is. Stel vooraf een plan op en volg dat plan.

Dat plan kan uiteraard worden aangepast wanneer omstandigheden structureel veranderen, maar het uitgangspunt blijft om de waan van de dag te vermijden, omdat die vrijwel altijd een slechte raadgever is.

[Tehh]

Graag wil ik een klein dilemma even voorleggen, m.n. omdat ik in mijn omgeving weinig mensen hebben die op een gelijk niveau met financiën omgaan, dus jullie zijn hierin eigenlijk mijn enige klankbord. Het is ook voor mijzelf goed om even e.e.a. op een rijtje te zetten merk ik tijdens het schrijven. Ik doe 't ff in MO, maar reageren kan wel zonder tags

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

TLDR: focus op de zakelijke kant (meer cashflow) of juist privé?