Financiële onafhankelijkheid - Deel 5

[HandyLumberjack]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 12:06:
[...]


Het kan weinig kwaad als het een leuk extraatje is. Maar als het onderdeel is van je end game strategie en er bijv 25-40% van je totale pensioenvermogen in zou zitten, ben je denk ik niet strategisch bezig.

Het is in mijn geval nu minder dan 10%, maar tegen de tijd dat ik het nodig heb is dat percentage waarschijnlijk wel flink gegroeid omdat er niet tussentijds uit wordt onttrokken (tenzij dat fiscaal gunstig kan).

[Tommie12]

HandyLumberjack schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 12:12:
[...]


Het is in mijn geval nu minder dan 10%, maar tegen de tijd dat ik het nodig heb is dat percentage waarschijnlijk wel flink gegroeid omdat er niet tussentijds uit wordt onttrokken (tenzij dat fiscaal gunstig kan).

Dan komt de oude wijsheid weer op de proppen. Leg niet al je eitjes in hetzelfde mandje.
Dus... zorg dat pensioensparen niet je belangrijkste asset is, maar zorg voor een eigen huis, wat ETF's eventueel wat goud, en dan wapen je je maximaal tegen gekke maatregelen.

Het staat gewoon in de sterren geschreven dat de belastingen en het overheidsbeslag de komende jaren niet gaat zakken, en bij mensen met geld is meer te halen dan bij arme drommels...

[Rubbergrover1]

R.van.M schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 08:38:
[...]


Over het deel op moment van de migratie;
https://www.belastingdien...nde-aanslag-bij-emigratie

Je kunt online verder zoeken op conserverende aanslag voor meer achtergrondinformatie. Het wordt vooral ingewikkeld bij de uitkering van een derde-pijlerpensioen. De meeste pensioenuitvoerders hebben weinig belangstelling voor klanten die in het buitenland wonen, en de partijen die dit wel faciliteren rekenen vaak relatief hoge kosten.

De meeste pensioenuitvoerders (tweede pijler) is het juist geen probleem. Het gaat meer om de verzekeraars en banken die het niet willen aanbieden voro de derdepijlerproducten. Omdat er een hele hoop extra administratieve voorwaarden (en dus kosten) aan vast zitten, wat door een klein groepje moet worden opgebracht.

[Rubbergrover1]

Sport_Life schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 08:42:
[...]

Ik zie het wel gebeuren dat het afhankelijk van vermogen en elders opgebouwd pensioen is, de hele lage inkomens blijven altijd wel ondersteuning krijgen.

Op zich ook niet verkeerd denk ik, veel mensen krijgen meerdere tonnen aan erfenissen, die hebben de AOW helemaal niet nodig.

Het zou wel verkeerd zijn, bijvoorbeeld omdat er ook mensen zijn die vrijwillig de AOW premie uit eigen zak betalen, met het vooruitzicht dat een jaar premie later zorgt voor 2% meer AOW. Lijkt me niet reëel dat je tegen iemand die bewust premie betaalt voor een uitkering 'later' zegt: jammer maar helaas, je krijgt niets.

[Sport_Life]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:07:
[...]

Het zou wel verkeerd zijn, bijvoorbeeld omdat er ook mensen zijn die vrijwillig de AOW premie uit eigen zak betalen, met het vooruitzicht dat een jaar premie later zorgt voor 2% meer AOW. Lijkt me niet reëel dat je tegen iemand die bewust premie betaalt voor een uitkering 'later' zegt: jammer maar helaas, je krijgt niets.

Daar kan toch een uitzondering voor worden gemaakt, voor die 2%.

Als we straks net zoveel werkenden als gepensioneerden hebben dan is het volgens mij niet meer houdbaar. Stap 1 is nu gezet, komende 30 jaar zal het verder worden afgebouwd denk ik. Uiteindelijk moet het ook weer gedragen worden door de vermogenden, dus linksom of rechtsom komt de rekening daar toch terecht.

[ Voor 8% gewijzigd door Sport_Life op 04-02-2026 13:41 ]

[assje]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 11:46:
Ik heb laatst al een hele uitgebreide boom opgetuigd waarom ik niet overtuigd ben van pensioensparen.

Al deze argumenten gelden net zo voor pijler 2. Dat is de pijler die voor het merendeel van Nederland i.c.m. pijler 1 verantwoordlijk is voor 100% van de pensioenruimte. Het gaat natuurlijk nogal ver om pijler 1-3 gezamelijk maar af te serveren als onzeker.

Voor mij zal volgens huidige vooruitzichten pijler 2 met behoorlijke afstand de grootste component zijn van mijn (vroeg)pensioenplannen. Pijler 3 is wisselgeld maar ook box 3 is maar een beperkte component (eigenlijk alleen een stukje vroegpensioen). Dat past natuurlijk totaal niet in de "spaarquote FO benadering" maar is wel de realiteit voor een doorsnee aspirant-FO-Nederlander in loondienst.

[ Voor 8% gewijzigd door assje op 04-02-2026 13:45 ]

[Requiem19]

Daarom vermogen hier opbouwen en genieten van het vermogen in een land waar ze dit probleem niet hebben ;-).

[Tommie12]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:43:
Daarom vermogen hier opbouwen en genieten van het vermogen in een land waar ze dit probleem niet hebben ;-).

Dan ben je weer afhankelijk van een ander regime dat niet noodzakelijk stabieler is... en je hebt ook nog exit-taks.

Ik wil enkel verhuizen als mijn levenskwaliteit elders een pak beter wordt, niet om een paar euro belasting te besparen.
Elk land heeft last van de leeftijdspyramide die er uit ziet als een bijenkorf, dus daar vinden ze dan wel iets om rijke buitenlanders van hun geld af te helpen.

[HandyLumberjack]

Het zal vast niet zomaar geconfisqueerd worden.

Maar schuiven met belasting percentages in box 1 na de AOW leeftijd en/of de AOW uitkering afhankelijk maken van inkomsten/vermogen is niet ondenkbaar.

[assje]

HandyLumberjack schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:47:
Het zal vast niet zomaar geconfisceerd worden.

Maar schuiven met belasting percentages in box 1 na de AOW leeftijd en/of de AOW uitkering afhankelijk maken van inkomsten/vermogen is niet ondenkbaar.

Klopt, net als het schuiven in belastingen op box 1, box 3 of verhuurd vastgoed.

De conclusie blijft om te spreiden.

[Maahes]

Pensioen is uitgesteld loon. Het zou wel krom zijn als pensioen ander tarief zou zijn dan gewoon loon. Hoe zien jullie het dan voor je met pensioen zwaarder belasten in de toekomst?

[Pr088]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 12:06:
[...]


Het kan weinig kwaad als het een leuk extraatje is. Maar als het onderdeel is van je end game strategie en er bijv 25-40% van je totale pensioenvermogen in zou zitten, ben je denk ik niet strategisch bezig.

Ik kijk er ook zo naar. Dit jaar wil ik wat jaarruimte gaan inzetten. Eigenlijk is het een soort deposito-beleggen met een hele lange horizon. Pak nu voordeel door mijn 49% tarief af te bouwen in Box-1. En ik vermijd box-3. Misschien blijf ik ook wel wachten tot 2027. Even kijken hoe de box-3-aanpassingen vanaf 2028 echt vallen. 5-10% belegd vermogen durf ik wel vast te zetten.

[Tommie12]

Maahes schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:55:
Pensioen is uitgesteld loon. Het zou wel krom zijn als pensioen ander tarief zou zijn dan gewoon loon. Hoe zien jullie het dan voor je met pensioen zwaarder belasten in de toekomst?

Je hebt ook nog inkomsten uit kapitaal, en die kunnen zwaarder belast worden.

[Maahes]

Tommie12 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 14:04:
[...]

Je hebt ook nog inkomsten uit kapitaal, en die kunnen zwaarder belast worden.

Dan bedoel je dat tijdens opbouw belast zou kunnen worden? Maar dan is het toch juist slim om nu snel veel pensioen in te leggen nu dit nog NIET zo is?

[HandyLumberjack]

Maahes schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:55:
Pensioen is uitgesteld loon. Het zou wel krom zijn als pensioen ander tarief zou zijn dan gewoon loon. Hoe zien jullie het dan voor je met pensioen zwaarder belasten in de toekomst?

Dat kan ook wat subtieler dan met een ander tarief, bijvoorbeeld:

Belasting box 1 omhoog maar ook de arbeidskorting omhoog.

Of

AOW premie omlaag en overige belasting in box 1 omhoog.

[assje]

Pr088 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:56:
Ik kijk er ook zo naar. Dit jaar wil ik wat jaarruimte gaan inzetten. Eigenlijk is het een soort deposito-beleggen met een hele lange horizon. Pak nu voordeel door mijn 49% tarief af te bouwen in Box-1. En ik vermijd box-3. Misschien blijf ik ook wel wachten tot 2027. Even kijken hoe de box-3-aanpassingen vanaf 2028 echt vallen. 5-10% belegd vermogen durf ik wel vast te zetten.

Blijft toch allemaal situationeel, de één heeft een pijler 2 pensioen dat de vrije ruimte volledig benut de ander heeft helemaal geen pensioen in pijler 2. De overweging m.b.t. pijler 3 is dan totaal anders.

Op dit moment is voor ons huishouden het belegd vermogen (of equivalent daarvan) in pijler 2 vergelijkbaar aan ons Box 3 vermogen (maar het één is bruto en het ander netto uiteraard).

[ Voor 3% gewijzigd door assje op 04-02-2026 14:22 ]

[Requiem19]

assje schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:43:
[...]


Al deze argumenten gelden net zo voor pijler 2. Dat is de pijler die voor het merendeel van Nederland i.c.m. pijler 1 verantwoordlijk is voor 100% van de pensioenruimte. Het gaat natuurlijk nogal ver om pijler 1-3 gezamelijk maar af te serveren als onzeker.

Ik zie een paar problemen met bovenstaande:

'afserveren' is nogal ongenuanceerd en is ook nergens gezegd. Het betreft de validiteit van de FO strategie om een groot deel op pijler 3 te laten steunen. En dan de onzekerheid over de uitwerking van de fiscale regels tegen pensioendatum daaromtrent. Dat is niet afserveren, dat is strategisch denken.

Daarnaast is er een groot verschil tussen pijler (1), 2 en 3. Pijler 1 is verplicht middels de premies die je afdraagt en de LB/IB,, Pijler 2 volgt automatisch uit je werknemerschap en Pijler 3 is een keuze. Waarbij de keuze voor Pijler 3 concureert met andere keuzes.

Ik vind het overigens interessant als mensen het woordje 'natuurlijk' gebruiken in hun argumentatie. Dan komt het over alsof wat jij zegt de algemene mening is en wat de ander zegt totaal onlogisch is. Ik probeer die manier van argumenteren niet te gebruiken, al zal ik me ook wel eens vergalopperen. .

[assje]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 14:47:
'afserveren' is nogal ongenuanceerd en is ook nergens gezegd. Het betreft de validiteit van de FO strategie om een groot deel op pijler 3 te laten steunen. En dan de onzekerheid over de uitwerking van de fiscale regels tegen pensioendatum daaromtrent. Dat is niet afserveren, dat is strategisch denken.

Daarnaast is er een groot verschil tussen pijler (1), 2 en 3. Pijler 1 is verplicht middels de premies die je afdraagt en de LB/IB,, Pijler 2 volgt automatisch uit je werknemerschap en Pijler 3 is een keuze. Waarbij de keuze voor Pijler 3 concureert met andere keuzes.

Maar het is logisch als een werknemer zonder pijler 2 pensioen zwaarder inlegt in pijler 3. Dat bedoel ik dan ook vooral; het is heel moeilijk om universeel iets over de bruikbaarheid van pijler 3 te zeggen.

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 12:06:
Het kan weinig kwaad als het een leuk extraatje is. Maar als het onderdeel is van je end game strategie en er bijv 25-40% van je totale pensioenvermogen in zou zitten, ben je denk ik niet strategisch bezig.

De fiscale risico's gelden verder voor pijler 2 ook en zoals ik al aangaf is pijler 2 voor mij toch de grootste component. Daarmee is er voor mij ook direct minder overwging om heel zwaar in te gaan zetten op pijler 3. Maar; voor mij (en de meeste personen in loondienst) blijven pijler 1-3 toch al snel een veel meer dan "een extraatje".

Ik vind het overigens interessant als mensen het woordje 'natuurlijk' gebruiken in hun argumentatie. Dan komt het over alsof wat jij zegt de algemene mening is en wat de ander zegt totaal onlogisch is. Ik probeer die manier van argumenteren niet te gebruiken, al zal ik me ook wel eens vergalopperen. .

Denk er a.u.b. niet teveel van; ik proof-read posts op een forum niet voor beoordeling van woordkeuze/toon. Ik zal proberen er op te letten

[ Voor 12% gewijzigd door assje op 04-02-2026 15:03 ]

[Rubbergrover1]

Sport_Life schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:40:
[...]

Daar kan toch een uitzondering voor worden gemaakt, voor die 2%.

Als we straks net zoveel werkenden als gepensioneerden hebben dan is het volgens mij niet meer houdbaar. Stap 1 is nu gezet, komende 30 jaar zal het verder worden afgebouwd denk ik. Uiteindelijk moet het ook weer gedragen worden door de vermogenden, dus linksom of rechtsom komt de rekening daar toch terecht.

Dat is prima houdbaar. Maar niet met alle randvoorwaarden die er nu zijn.

De AOW wordt nu al voor de helft uit de algemene middelen betaald, lees de belastinginkomsten die de gepensioneerden mede-opbrengen. Het is geen drastische stap om dat volledig uit de algemene middelen te betalen. En het schijventarief voor en na AOW gelijk te trekken.

Tegelijk vind ik het ook prima dat die AOW leeftijd verder opschuift. Een algemene regeling zou gericht moeten zijn op een algemene voorziening, met grenzen die ook realistisch en haalbaar zijn voor de simpele kantoorklerk. Wil je eerder stoppen? Prima, dan zorg je daar zelf voor. Heb je een beroep waarin het niet redelijk is dat je tot de AOW leeftijd doorwerkt? Dan kan er een regeling voor die beroepsgroep(en) komen. Maar dat je iedereen een staatspensioen zou geven de op de leeftijd dat de uitgebluste stratenmaker (bij wijze van spreken) niet verder kan, terwijl de kantoorklerk nog vrolijk tien jaar met plezier zou kunnen werken, dat vind ik raar.

Daarom vind ik de gedachte dat de algemene regeling ingaat op een leeftijd dat je naar verwachting nog een vast aantal jaar te gaan hebt niet verkeerd. Dus dat de AOW leeftijd daarmee meeschuift.

[Tommie12]

Maahes schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 14:07:
[...]


Dan bedoel je dat tijdens opbouw belast zou kunnen worden? Maar dan is het toch juist slim om nu snel veel pensioen in te leggen nu dit nog NIET zo is?

Nee, een 'vermogenswinstbelasting' zoals we die nu in België gaan kennen.
Alle winst wordt nu aan 10% belast (met een vrijstelling voor de eerste 10k winst).
Als de volgende regering bemand is met genoeg linkse partijen, dan kan je zeker zijn dat dat percentage omhoog gaat.
Dividenden worden bij ons belast aan 30%... dus waarom de winst dan niet hé.

[Requiem19]

assje schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 15:01:
[...]


Maar het is logisch als een werknemer zonder pijler 2 pensioen zwaarder inlegt in pijler 3. Dat bedoel ik dan ook vooral; het is heel moeilijk om universeel iets over de bruikbaarheid van pijler 3 te zeggen.

Dat vind ik ook, daarom zei ik al expliciet:

Ik zie pensioensparen (als je al een goed werkgeverspensioen hebt) een beetje als de MacDonalds.

[ColdStone]

is toch juist geen mcdonalds, door pensioensparen/beleggen te gebruiken kan je juist een deel van het toekomstig gat dichten wat je gaat krijgen als je door FO eerder stopt en dus ook geen werkgeverspensioen meer opbouwt.

Tenminste zo zie ik het. als mijn werkgevers pensioen me X bedrag geeft dan vul ik dat nu aan met een deel pensioenbeleggen en hoop dat deze een gezamelijk bedrag van X gaan halen. Ik spaar alvast wat extra voor wat ik straks verwacht te te missen.

Uiteraard blijft het een keuze of je dat dan liever vrij besteedbaar wilt beleggen of vast wil zetten in een pensioenproduct. maar daarvoor is ieder zijn voorkeur en situatie ook anders. in mijn geval zag ik wel degelijk fiscale voordelen.

[Requiem19]

ColdStone schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 16:03:
is toch juist geen mcdonalds, door pensioensparen/beleggen te gebruiken kan je juist een deel van het toekomstig gat dichten wat je gaat krijgen als je door FO eerder stopt en dus ook geen werkgeverspensioen meer opbouwt.

Tenminste zo zie ik het. als mijn werkgevers pensioen me X bedrag geeft dan vul ik dat nu aan met een deel pensioenbeleggen en hoop dat deze een gezamelijk bedrag van X gaan halen. Ik spaar alvast wat extra voor wat ik straks verwacht te te missen.

Uiteraard blijft het een keuze of je dat dan liever vrij besteedbaar wilt beleggen of vast wil zetten in een pensioenproduct. maar daarvoor is ieder zijn voorkeur en situatie ook anders. in mijn geval zag ik wel degelijk fiscale voordelen.

Ik denk dat je nu aanslaat op het zinnetje dat ik quote. Lees gerust even de context terug: Requiem19 in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5"

Prima als je er anders over denkt. Iedereen moet vooral z'n eigen strategie volgen.

[ColdStone]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 16:07:
[...]


Ik denk dat je nu aanslaat op het zinnetje dat ik quote. Lees gerust even de context terug: Requiem19 in "Financiële onafhankelijkheid - Deel 5"

Prima als je er anders over denkt. Iedereen moet vooral z'n eigen strategie volgen.

had de hele post gezien, lees meer dan dat ik reageer

Het lijkt allemaal waanzinnig aantrekkelijk, maar de uitwerking bij uitkering is zo ver in de toekomst dat de effectieve van toepasssing zijnde regels té onzeker zijn voor een locked in product.

In die post benoem je ook je visie en ik snap hem. vandaar dat ik ook al benadrukte dat het per persoon verschilt. keuze met het oog op strategie. maar zelfs op het gebied van fiscale voordelen. investering en rendement in het nu kan best opwegen tegen het risico van de toekomst. Het ligt ook aan je persoonlijke situatie, salaris, jaarruimte, eventuele grenzen qua heffingskorting. (arbeidskorting veranderd volgens mij niet mee)

Nu ben ik absoluut geen McDonalds fan, maar het pensioenburgertje smaakte goed. mocht het over 30 jaar toch onverteerbaar omhoog komen, moeten we dan de rennie maar weer verzinnen. uiteindelijk blijft het toch bijsturen over de tijd.

[Requiem19]

Tommie12 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:45:
[...]

Dan ben je weer afhankelijk van een ander regime dat niet noodzakelijk stabieler is... en je hebt ook nog exit-taks.

Ik wil enkel verhuizen als mijn levenskwaliteit elders een pak beter wordt, niet om een paar euro belasting te besparen.
Elk land heeft last van de leeftijdspyramide die er uit ziet als een bijenkorf, dus daar vinden ze dan wel iets om rijke buitenlanders van hun geld af te helpen.

Dat ligt eraan welke jurisdictie je heen gaat. Niet alle landen in de wereld hebben instabiele overheden en leeeftijdspyramides zoals de onze.

Er zijn veel mogelijkheden hierin - en die discussie hebben jij en ik al eerder gehad over San Marino en Andorra bijvoorbeeld ;-).

Maar net als veel andere zaken is dit ook een persoonlijke voorkeur. Als je een brede familiekring hebt en een sterke familieband kan ik me voorstellen dat je weinig trek hebt in zo'n emigratie. Voor de mensen die dat wel makkelijker overwegen zijn er voldoende goede opties met stabiele overheden, lagere COLA en gunstige fiscale regimes.

[R.van.M]

Maahes schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:55:
Pensioen is uitgesteld loon. Het zou wel krom zijn als pensioen ander tarief zou zijn dan gewoon loon. Hoe zien jullie het dan voor je met pensioen zwaarder belasten in de toekomst?

Het is nu ook al, voor en na AOW leeftijd; Op dit moment is dat;

Schijf	Belastbaar inkomen	Percentage
1	t/m € 38.883	17,85%
2	Meer dan € 38.883 t/m € 78.426	37,56%
3	Meer dan € 78.426	49,50%

https://www.belastingdien...n_en_tarieven/box_1/box_1

Daarnaast heb je heffingskortingen. Dat zijn allemaal knoppen waar heel makkelijk aan gedraaid kan worden. Het makkelijkste is natuurlijk om schijf 3 hoger te belasten want dat zijn "de rijken"

[ Voor 3% gewijzigd door R.van.M op 04-02-2026 17:06 ]

[Rubbergrover1]

ColdStone schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 16:03:
is toch juist geen mcdonalds, door pensioensparen/beleggen te gebruiken kan je juist een deel van het toekomstig gat dichten wat je gaat krijgen als je door FO eerder stopt en dus ook geen werkgeverspensioen meer opbouwt.

Tenminste zo zie ik het. als mijn werkgevers pensioen me X bedrag geeft dan vul ik dat nu aan met een deel pensioenbeleggen en hoop dat deze een gezamelijk bedrag van X gaan halen. Ik spaar alvast wat extra voor wat ik straks verwacht te te missen.

Dan moet je vooral wel eerst de rekensom maken wat je straks nodig hebt. Je pensioenopbouw is immers gebaseerd op je inkomen. Terwijl je uitgaven waarschijnlijk veel lager liggen. Bij ons zit het opgebouwde pensioen inmiddels op het niveau van de te verwachten uitgaven. En daar komt nog een paar jaar opbouw bij. Dus ondanks dat we waarschijnlijk veel eerder stoppen met werken, is er geen noodzaak tot aanvullen.

[rube]

Tommie12 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 13:45:
[...]
... en je hebt ook nog exit-taks.

Die er niet in Nederland (tenzij je uitgaat van box 2, ondernemingen). Is die er wel in België?
Of bedoelde je mogelijk dat ze die in de toekomst in leven kunnen roepen?

[Z___Z]

R.van.M schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 17:03:
[...]


Het is nu ook al, voor en na AOW leeftijd; Op dit moment is dat;

Schijf	Belastbaar inkomen	Percentage
1	t/m € 38.883	17,85%
2	Meer dan € 38.883 t/m € 78.426	37,56%
3	Meer dan € 78.426	49,50%

https://www.belastingdien...n_en_tarieven/box_1/box_1

Daarnaast heb je heffingskortingen. Dat zijn allemaal knoppen waar heel makkelijk aan gedraaid kan worden. Het makkelijkste is natuurlijk om schijf 3 hoger te belasten want dat zijn "de rijken"

De echte rijken verdienen hun geld natuurlijk in box 2. Box 1 belasting verhogen zorgt er alleen maar voor dat mensen minder gaan werken. Dit zijn vooral specialisten en senior managers in grote bedrijven.

[R.van.M]

Z___Z schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 18:01:
[...]

De echte rijken verdienen hun geld natuurlijk in box 2. Box 1 belasting verhogen zorgt er alleen maar voor dat mensen minder gaan werken. Dit zijn vooral specialisten en senior managers in grote bedrijven.

Ja maar daar is het moeilijk halen. Het meest voor de hand liggende is om schijf 3 voor AOWers te verhogen. Daarmee ontmoedig je het werken niet en box 1 AOW inkomen kun je bijna niet ontwijken

[JURIST]

Requiem19 schreef op dinsdag 3 februari 2026 @ 14:18:
[...]


Ihkv van het populaire pensioensparen is het toch wel handig deze trends te blijven volgen, aangezien je verplicht bent bij uitkering voor AOW je aangekochte lijfrentee AOW leeftijd + 20 jaar te laten lopen.

Dat zorgt uiteraard voor een lager maandelijks bedrag...

(nog een reden waarom ik weing fan ben van pensioenbeleggen ).

Ik ben het wel eens met de nadelen, maar het alternatief (nu meer belasting betalen) vind ik ook niet echt aantrekkelijk. Hoe zie je die trade-off?
Wel belangrijk om er niet te veel in te stopppen als je flexibel wil blijven inderdaad. We weten niet of en hoe de overheid de fiscale regels aan gaat passen de komende decennia, maar dat weten we eigenlijk ook op andere terreinen niet.

[jerh]

Rubbergrover1 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 15:05:
[...]

Dat is prima houdbaar. Maar niet met alle randvoorwaarden die er nu zijn.

De AOW wordt nu al voor de helft uit de algemene middelen betaald, lees de belastinginkomsten die de gepensioneerden mede-opbrengen. Het is geen drastische stap om dat volledig uit de algemene middelen te betalen. En het schijventarief voor en na AOW gelijk te trekken.

Tegelijk vind ik het ook prima dat die AOW leeftijd verder opschuift. Een algemene regeling zou gericht moeten zijn op een algemene voorziening, met grenzen die ook realistisch en haalbaar zijn voor de simpele kantoorklerk. Wil je eerder stoppen? Prima, dan zorg je daar zelf voor. Heb je een beroep waarin het niet redelijk is dat je tot de AOW leeftijd doorwerkt? Dan kan er een regeling voor die beroepsgroep(en) komen. Maar dat je iedereen een staatspensioen zou geven de op de leeftijd dat de uitgebluste stratenmaker (bij wijze van spreken) niet verder kan, terwijl de kantoorklerk nog vrolijk tien jaar met plezier zou kunnen werken, dat vind ik raar.

Daarom vind ik de gedachte dat de algemene regeling ingaat op een leeftijd dat je naar verwachting nog een vast aantal jaar te gaan hebt niet verkeerd. Dus dat de AOW leeftijd daarmee meeschuift.

Ik las al een heel stuk dat het ophogen van de aow leeftijd een verschuiving gaat geven naar hoger ziekteverzuim en dat de besparing wellicht een heel stuk lager is dan waar mee gerekend wordt.

[Requiem19]

JURIST schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 21:39:
[...]


Ik ben het wel eens met de nadelen, maar het alternatief (nu meer belasting betalen) vind ik ook niet echt aantrekkelijk. Hoe zie je die trade-off?
Wel belangrijk om er niet te veel in te stopppen als je flexibel wil blijven inderdaad. We weten niet of en hoe de overheid de fiscale regels aan gaat passen de komende decennia, maar dat weten we eigenlijk ook op andere terreinen niet.

Ik zie het niet als een ‘of-of’. Er zijn andere manieren om je Box 3 belasting laag te houden, zoals goed nadenken bij het afsluiten van je hypotheek (yes - onder het huidige stelsel).

Op andere terreinen is er ook onduidelijkheid - true, maar cruciaal voor mij is de flexibiliteit die je behoudt. Daar kun je ook een waarde aan toekennen.

[XWB]

JURIST schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 21:39:
[...]


Ik ben het wel eens met de nadelen, maar het alternatief (nu meer belasting betalen) vind ik ook niet echt aantrekkelijk. Hoe zie je die trade-off?
Wel belangrijk om er niet te veel in te stopppen als je flexibel wil blijven inderdaad. We weten niet of en hoe de overheid de fiscale regels aan gaat passen de komende decennia, maar dat weten we eigenlijk ook op andere terreinen niet.

Je kan de pot verdelen, bijvoorbeeld 1/4 (*) van je maandelijks te beleggen geld naar pensioenaanvulling en de rest (het leeuwendeel) naar vrij beleggen. Dan blijf je flexibel. De inkomstenbelasting die je jaarlijks terugkrijgt kan je vervolgens weer vrij beleggen.

(*) Maak een rekensom voor jezelf: hoeveel wil je maandelijks vrij beleggen om je financiële onafhankelijke doelstelling te halen, het geld wat je daarnaast nog overhoudt gooi je in pensioenaanvulling voor de fiscale voordelen.

[Rubbergrover1]

jerh schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 22:10:
[...]

Ik las al een heel stuk dat het ophogen van de aow leeftijd een verschuiving gaat geven naar hoger ziekteverzuim en dat de besparing wellicht een heel stuk lager is dan waar mee gerekend wordt.

Dat klopt. In de laatste jaren voor de aow leeftijd zitten relatief veel arbeidsongeschikten en andere mensen zonder baan (ww, bijstand gerelateerde uitkeringen zoals ioaw). Daar moet je ook realistisch over zijn. Een ook niet als een politieagent mensen die een jaar voor de aow zitten dwingen om nog in een heel andere sector een baan te zoeken.

Tegelijk zijn er ook een hoop mensen die nog wel 'gewoon' werken tot de aow leeftijd. En, niet onbelangrijk, het schijventarief is natuurlijk nogal verschillend voor en na aow leeftijd.

[psychodude]

jerh schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 22:10:
[...]

Ik las al een heel stuk dat het ophogen van de aow leeftijd een verschuiving gaat geven naar hoger ziekteverzuim en dat de besparing wellicht een heel stuk lager is dan waar mee gerekend wordt.

Het zal natuurlijk een illusie zijn om te rekenen met 100% doorwerken tot AOW. Dit is nu natuurlijk ook al niet het geval.

Maar let wel, een groot percentage komt natuurlijk wel gewoon tot AOW leeftijd door te werken. En het deel dat dit al niet doet, daarbij geldt in het geval van ziekteverzuim allereerst natuurlijk loondoorbetaling via de werkgever. Deze periode is 104 weken. Dus de lasten voor verhoogd ziekteverzuim komen in belangrijke mate ook niet direct bij de overheid, maar werkgevers te liggen.

[Pr088]

jerh schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 22:10:
[...]

Ik las al een heel stuk dat het ophogen van de aow leeftijd een verschuiving gaat geven naar hoger ziekteverzuim en dat de besparing wellicht een heel stuk lager is dan waar mee gerekend wordt.

Het kan ook betekenen dat we mogelijk de besparing wel realiseren, maar dat een bepaalde groep minder gezonde ouderen in de jaren voor de AOW met een flinke inkomensval te maken krijgt.

[Ferr9]

Requiem19 schreef op woensdag 4 februari 2026 @ 22:30:
[...]


Ik zie het niet als een ‘of-of’. Er zijn andere manieren om je Box 3 belasting laag te houden, zoals goed nadenken bij het afsluiten van je hypotheek (yes - onder het huidige stelsel).

Op andere terreinen is er ook onduidelijkheid - true, maar cruciaal voor mij is de flexibiliteit die je behoudt. Daar kun je ook een waarde aan toekennen.

Je kunt inderdaad beide doen, pensioenbeleggen en gewoon beleggen.

Laten we realistisch zijn, met minder dan 1 miljoen vermogen kun je in Nederland niet op je 50e met stoppen met werken (uitzonderingen daar gelaten). Als je slechts een klein deel van dat vermogen, 5-10%, op een lijfrente rekening hebt (bij voorkeur voordat je 50 bent) dan heb je minder box 3 belasting EN minder box 1 belasting EN rente-op-rente EN vanaf je 65e een levenslange uitkering van 1000+ per maand.

[Tazzios]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 11:23:
[...]

Je kunt inderdaad beide doen, pensioenbeleggen en gewoon beleggen.

Laten we realistisch zijn, met minder dan 1 miljoen vermogen kun je in Nederland niet op je 50e met stoppen met werken (uitzonderingen daar gelaten). Als je slechts een klein deel van dat vermogen, 5-10%, op een lijfrente rekening hebt (bij voorkeur voordat je 50 bent) dan heb je minder box 3 belasting EN minder box 1 belasting EN rente-op-rente EN vanaf je 65e een levenslange uitkering van 1000+ per maand.

Realistisch? uitzondering?
Met 1 miljoen:

1. kun je zonder rente je zelf 34.000 per jaar uitkeren tot aan je pensioen, dat is gelijk aan het Mediaan inkomen.
2. Uitgaande van 4% rente kun je 40.000 per jaar uitkeren zonder in te teren, dat is gelijk aan het gemiddelde inkomen.

Maak een leuke combi van die 2 en je hebt 1.5 modaal te besteden (56.000). Daarnaast is de kans groot dat je als FO`er huis ook afgelost is, terwijl de werkende Nederlander van zijn inkomen 700~1000 per maand kwijt is aan hypotheek.
Ik zou niet weten hoe ik 56.000 per jaar zou moeten uitgeven. Indien ik dat wel wist zou ik niet FO zijn.

[rube]

Tazzios schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:01:
[...]

Realistisch? uitzondering?
Met 1 miljoen:

1. kun je zonder rente je zelf 34.000 per jaar uitkeren tot aan je pensioen, dat is gelijk aan het Mediaan inkomen.
2. Uitgaande van 4% rente kun je 40.000 per jaar uitkeren zonder in te teren, dat is gelijk aan het gemiddelde inkomen.

Maak een leuke combi van die 2 en je hebt 1.5 modaal te besteden (56.000). Daarnaast is de kans groot dat je als FO`er huis ook afgelost is, terwijl de werkende Nederlander van zijn inkomen 700~1000 per maand kwijt is aan hypotheek.
Ik zou niet weten hoe ik 56.000 per jaar zou moeten uitgeven. Indien ik dat wel wist zou ik niet FO zijn.

En nu hetzelfde doen waarbij je ook rekening met de VRH en inflatie (koopkracht behoud).

[Ferr9]

Tazzios schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:01:
[...]

Realistisch? uitzondering?
Met 1 miljoen:

1. kun je zonder rente je zelf 34.000 per jaar uitkeren tot aan je pensioen, dat is gelijk aan het Mediaan inkomen.
2. Uitgaande van 4% rente kun je 40.000 per jaar uitkeren zonder in te teren, dat is gelijk aan het gemiddelde inkomen.

Maak een leuke combi van die 2 en je hebt 1.5 modaal te besteden (56.000). Daarnaast is de kans groot dat je als FO`er huis ook afgelost is, terwijl de werkende Nederlander van zijn inkomen 700~1000 per maand kwijt is aan hypotheek.
Ik zou niet weten hoe ik 56.000 per jaar zou moeten uitgeven. Indien ik dat wel wist zou ik niet FO zijn.

Begin maar eens met rekenen. Ten eerste, die 4% is niet "zonder in te teren", het Trinity onderzoek laat zien dat je met redelijke zekerheid (90%+) 30 jaar lang 4% + inflatie kunt ontrekken. Als je vermogen na 30 jaar op is dan is de 4% regel een succes. Dat is wat anders dan 40k uitkeren zonder in te teren.

Een "combi" van die twee gaat natuurlijk niet werken want dat is hetzelfde als de 4% verhogen.

Verder, met 1 miljoen belegd vermogen betaal je ruim 20k box 3 belasting. Van de 40k hou je slechts 1.600 EUR per maand over.

[R.van.M]

rube schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:04:
[...]

En nu hetzelfde doen waarbij je ook rekening met de VRH en inflatie (koopkracht behoud).

De 4% regel houdt al rekening met inflatie. Waar de regel geen rekening mee houdt is VRH maar ook niet met AOW en pensioen. Per saldo zal AOW+pensioen echter hoger zijn dan VRH dus je kan zelfs een hoger percentage aanhouden in de meeste gevallen

[rube]

R.van.M schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:11:
[...]
De 4% regel houdt al rekening met inflatie.

De 4% regel wel, maar hierboven werd gesproken over 3.2% en 4% rente, daar werd geen rekening gehouden met inflatie.

Waar de regel geen rekening mee houdt is VRH

Dus geen inflatie en geen vrh (bij de uitgangspunten van de originele poster).

maar ook niet met AOW en pensioen. Per saldo zal AOW+pensioen echter hoger zijn dan VRH dus je kan zelfs een hoger percentage aanhouden in de meeste gevallen

Maar niet op basis van alleen rente.
En met beleggen haakt de vrh er aardig in.
Dan is het wellicht niet zo rooskleurig als de originele poster voorstelde, afhankelijk van de periode tot aan AOW en aanvullende pensioen.

[Rubbergrover1]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 11:23:
[...]

Je kunt inderdaad beide doen, pensioenbeleggen en gewoon beleggen.

Laten we realistisch zijn, met minder dan 1 miljoen vermogen kun je in Nederland niet op je 50e met stoppen met werken (uitzonderingen daar gelaten). Als je slechts een klein deel van dat vermogen, 5-10%, op een lijfrente rekening hebt (bij voorkeur voordat je 50 bent) dan heb je minder box 3 belasting EN minder box 1 belasting EN rente-op-rente EN vanaf je 65e een levenslange uitkering van 1000+ per maand.

Bij de meeste mensen zal een groot deel van het benodigde FO vermogen sowieso al fiscaal vriendelijk 'vast zitten', namelijk in het (eerste en) tweede pijler pensioen. Het deel van het totale vermogen waarvoor je de keus kunt maken tussen box 3 en alternatieven zal daarom vaak heel wat lager liggen dan een miljoen.

[G83]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 11:23:
[...]

Je kunt inderdaad beide doen, pensioenbeleggen en gewoon beleggen.

Laten we realistisch zijn, met minder dan 1 miljoen vermogen kun je in Nederland niet op je 50e met stoppen met werken (uitzonderingen daar gelaten). Als je slechts een klein deel van dat vermogen, 5-10%, op een lijfrente rekening hebt (bij voorkeur voordat je 50 bent) dan heb je minder box 3 belasting EN minder box 1 belasting EN rente-op-rente EN vanaf je 65e een levenslange uitkering van 1000+ per maand.

Dat hangt er vanaf hoe je vermogen definieert. Als je aow aanspraak èn pijler 2 pensioen èn geld in een huis of het hebben van een goedkopere huurwoning allemaal contant maakt heb je misschien een miljoen nodig.

Als je relatief eenvoudig leeft en beperkte vaste lasten hebt kan je met 3,5 of 4 ton in mijn beleving prima die 15 tot 20 jaar eerder stoppen. Als je maar accepteert dat je maar een of twee keer per jaar op een relatief eenvoudige vakantie kan en geen Porsche voor de deur hebt...

[Ferr9]

G83 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:54:
[...]


Dat hangt er vanaf hoe je vermogen definieert. Als je aow aanspraak èn pijler 2 pensioen èn geld in een huis of het hebben van een goedkopere huurwoning allemaal contant maakt heb je misschien een miljoen nodig.

Als je relatief eenvoudig leeft en beperkte vaste lasten hebt kan je met 3,5 of 4 ton in mijn beleving prima die 15 tot 20 jaar eerder stoppen. Als je maar accepteert dat je maar een of twee keer per jaar op een relatief eenvoudige vakantie kan en geen Porsche voor de deur hebt...

4 ton, een ruime 5% per jaar ontrekking, Nederlandse VRH en je houdt maar 1000 per maand over om van te leven, dat is bijstandsniveau...

[R.van.M]

rube schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 12:17:
[...]

De 4% regel wel, maar hierboven werd gesproken over 3.2% en 4% rente, daar werd geen rekening gehouden met inflatie.

[...]

Dus geen inflatie en geen vrh (bij de uitgangspunten van de originele poster).

[...]

Maar niet op basis van alleen rente.
En met beleggen haakt de vrh er aardig in.
Dan is het wellicht niet zo rooskleurig als de originele poster voorstelde, afhankelijk van de periode tot aan AOW en aanvullende pensioen.

Ik ben zo gedrilld dat als ik 4% lees dat ik automatisch de 4% regel ervan maak Ja, met een 4% spaarrente is het uiteraard heel ander verhaal

[Rubbergrover1]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:35:
[...]

4 ton, een ruime 5% per jaar ontrekking, Nederlandse VRH en je houdt maar 1000 per maand over om van te leven, dat is bijstandsniveau...

Het ging in dit voorbeeld om het opmaken van die pot geld in de tijd tot je AOW datum. Dan zit je zonder rekening te houden met eventueel rendement al op 2k per maand. Als je een afgelost huis hebt (dus beperkte vaste lasten) is dat vergelijkbaar met wat iemand met een modaal inkomen na de hypotheek netto overhoudt.

Dus afhankelijk van je wensen (en uiteraard overige randvoorwaarden) is dat prima te doen.

[Ferr9]

Rubbergrover1 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:44:
[...]

Het ging in dit voorbeeld om het opmaken van die pot geld in de tijd tot je AOW datum. Dan zit je zonder rekening te houden met eventueel rendement al op 2k per maand. Als je een afgelost huis hebt (dus beperkte vaste lasten) is dat vergelijkbaar met wat iemand met een modaal inkomen na de hypotheek netto overhoudt.

Dus afhankelijk van je wensen (en uiteraard overige randvoorwaarden) is dat prima te doen.

Zonder rendement maar met wel belasting is die 4 ton ook op na ruim 15 jaar.

Maar met deposito's kan het wel. Even snel in een Excel gezet. 400k in deposito's met 2.5% rente en rekening houden met VRH dan doe je ruim 20 jaar met je geld, niet verkeerd en op zich een prima strategie.

[rube]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 16:13:
[...]
...dan doe je ruim 20 jaar met je geld...

Met welke onttrekking reken je dan?
Want dan kun je eigenlijk je SWR bepalen op basis van die (2,5% deposito) strategie

[barbarbar]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 11:23:
[...]

Je kunt inderdaad beide doen, pensioenbeleggen en gewoon beleggen.

Laten we realistisch zijn, met minder dan 1 miljoen vermogen kun je in Nederland niet op je 50e met stoppen met werken (uitzonderingen daar gelaten). Als je slechts een klein deel van dat vermogen, 5-10%, op een lijfrente rekening hebt (bij voorkeur voordat je 50 bent) dan heb je minder box 3 belasting EN minder box 1 belasting EN rente-op-rente EN vanaf je 65e een levenslange uitkering van 1000+ per maand.

Mwah, zit nu op de helft en zou best wel kunnen stoppen als ik echt wil (begin 40). Heb het allemaal nauwkeurig doorgerekend met zeer conservatieve aannames. Pensioenpot is al ruim over die ton heen, en die kun je al vanaf 50 opnemen bij een groot aantal aanbieders. Tot een miljoen of twee à drie heb je best eenvoudige manieren om met je geld te schuiven als FO het doel is. Koop een flink groter/duurder huis dan je eigenlijk nodig bent met een zak eigen geld en je vrh valt grotendeels weg. Zorg dat je binnen acceptable vrh grenzen blijft met je spaargeld (tipsladder biedt al 4,8% inc inflatiecorrectie), en over 10 jaar ga je wat kleiner wonen of je verkoopt een stuk van je perceel, en tada je kunt weer een tijdje vooruit. Dan laat je rond 50 je pensioenpot beginnen, rond 60 nog keertje verhuizen, rond 70 beginnen je aow en andere pensioenen. En als je dan toch richting einde van je geld lijkt te gaan, begin je met een opeet hypotheek.

Als je dat een beetje plant kun je een flink deel van die vrh omzeilen.

[helloitsme]

rube schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 17:11:
[...]

Met welke onttrekking reken je dan?
Want dan kun je eigenlijk je SWR bepalen op basis van die (2,5% deposito) strategie

ik ben niet de originele poster van de opmerking waar je op reageert, maar ik vond het wel een interessante vraag. Daarom even in excel gaan kijken. Ik heb daarbij een aantal aannames gedaan waar je natuurlijk over kunt discussiëren. Daarnaast ben ik ook uitgegaan van de nieuwe (2027) manier van VRH vrijstelling: "heffingsvrij resultaat". Ik heb het bedrag zoals dat nu bekend is gebruikt, ik heb het echter niet geïndexeerd met de inflatie.

edit: excel overzichtje iets aangepast aangezien je aan het eind van het 20e jaar op nul moet uitkomen, niet aan het begin van het 20e jaar.

[ Voor 19% gewijzigd door helloitsme op 07-02-2026 08:56 ]

[G83]

Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

[Menesis]

Ferr9 schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 13:35:
[...]

4 ton, een ruime 5% per jaar ontrekking, Nederlandse VRH en je houdt maar 1000 per maand over om van te leven, dat is bijstandsniveau...

Dus wellicht beter om in een ander land te FIREn?
Hier in Noorwegen bijv. betaal je 1% vermogenbelasting en betaal je alleen belasting over verkoop van aandelen (geen "fictief rendement" fratsen van de overheid). Daarnaast is er een speciaal soort rekening (aksjesparekonto) waar je bij verkoop van aandelen/fondsen zelfs dan nog geen belasting betaalt, maar alleen als je iets van die rekening afhaalt. Wel is het 37,5% belasting dan.

[ Voor 8% gewijzigd door Menesis op 07-02-2026 08:58 ]

[helloitsme]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

inderdaad.
Het grootste effect zit 'm in de inflatie. in het 20e jaar geef je 60% meer uit dan in het eerste jaar (op basis van 2,5% inflatie)

[psychodude]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

Het is en blijft natuurlijk allemaal een kwestie van hetgeen je zelf zoekt. Wat is de levensstandaard, hoeveel flexibiliteit zoek je, hoeveel veiligheid wens je in te bouwen?

Het zijn persoonlijke keuzes die je wenst te maken. Lagere verwachtingen, minder financiële flexibiliteit, meer risico. Indien geaccepteerd. Maakt vroeger stoppen natuurlijk mogelijk. Sterker nog, je zou met goede kans van slagen met 50k in een wereld ETF ergens tussen 25 - 30 reeds kunnen stoppen met werken indien je er voor kiest om te voet of te fiets in combinatie met een tent een bestaan voort te zetten en de wereld intrekt.

Wil je minder risico lopen, wil je de financiële ruimte om te kunnen zeggen ik doe een reisje hier, een reisje daar, etc. Dan staat daar natuurlijk tegenover dat de pot groter dient te zijn. En de aanloop naar FO langer wordt.

barbarbar schreef op vrijdag 6 februari 2026 @ 23:02:
[...]

Koop een flink groter/duurder huis dan je eigenlijk nodig bent met een zak eigen geld en je vrh valt grotendeels weg. Zorg dat je binnen acceptable vrh grenzen blijft met je spaargeld (tipsladder biedt al 4,8% inc inflatiecorrectie), en over 10 jaar ga je wat kleiner wonen of je verkoopt een stuk van je perceel, en tada je kunt weer een tijdje vooruit. Dan laat je rond 50 je pensioenpot beginnen, rond 60 nog keertje verhuizen, rond 70 beginnen je aow en andere pensioenen. En als je dan toch richting einde van je geld lijkt te gaan, begin je met een opeet hypotheek.

Als je dat een beetje plant kun je een flink deel van die vrh omzeilen.

Let wel dat dit werkt met de veronderstelling dat het systeem blijft zoals het nu is. Persoonlijk ga ik daar eigenlijk helemaal niet van uit.

Over 10 à 15 jaar verwacht ik eigenlijk dat we ook in Nederland aangekomen zijn tot een situatie waarin de eigen woning WOZ-waarde tot het box 3 tegoed is komen te behoren, dan wel het verschil tussen aankoop bedrag en verkoopbedrag als winst gerekend wordt waarover bij verkoop belastingafdracht plaats vindt.

Mede doordat zonder, de VRH inderdaad te omzeilen is, en dit de overheid daarmee veel geld kost.

[rube]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken.

Volgens mij moet je ook nog bedenken, is dat voor 1 persoon of 2 personen? Want voor 2 personen valt het dan wel mee.
Voor 1 persoon, zoals @kabelmannetje ook laat zien, kan het inderdaad. Anderen moeten er niet aan denken.
Verder eens met @psychodude.

[Rubbergrover1]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

Wat dat laatste betreft, het interessante is dat je met nét wat meer vermogen ook makkelijker een daling in vermogen kunt opvangen. En je er dan dus makkelijker voor kunt kiezen om meer risico te nemen. Terwijl dat beetje meer risico op de lange termijn ook tot een hoger rendement leidt. En je dus naar verwachting flink meer overhoudt aan het eind van de rit.

Dat maakt dat het wel verstandig is om niet te mikken op 'op nul uitkomen', maar dat je beter een bepaalde marge kunt inbouwen. Maar dan nog geldt dat je in deze context voor het uitzingen van die 20 jaar bij lange na geen miljoen vrij vermogen nodig hebt. Zeker als je uitgaat van zaken als een afgeloste woning.

[G83]

rube schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 09:52:
[...]

Volgens mij moet je ook nog bedenken, is dat voor 1 persoon of 2 personen? Want voor 2 personen valt het dan wel mee.
Voor 1 persoon, zoals @kabelmannetje ook laat zien, kan het inderdaad. Anderen moeten er niet aan denken.
Verder eens met @psychodude.

Ben ik helemaal met jou en @psychodude en @Rubbergrover1 en alle anderen eens hoor.

Ikzelf ben geen purist die zo snel mogelijk wil stoppen met werken, maar vindt het conceptueel wel interessant. Zit zelf ook niet de grens opzoeken maar wat zekerheid inbouwen, zeker vanwege kinderen die je mogelijk wat mee wil geven.

Ik zie wel een tendens dat het oorspronkelijke Fire en streven naar vrijheid door een beetje een alternatieve levensstijl, niet meegaan met de buren en wat minder te consumeren verschuift naar je hebt minstens een miljoen nodig (en als je Reddit soms leest meerdere miljoenen).

Vanwege die kinderen zal ik (waarschijnlijk met tussenpozen zonder werk en regelmatig in deeltijd) sowieso blijven werken totdat de jongste 18 is, ookal zou ik eerder al bij een (nog nader scherp te stellen) Fire-bedrag zijn. Ook vanuit betekenisvol kunnen zijn en goede voorbeeld geven.

[R.van.M]

Ik sluit me hierbij aan Daarnaast betekent op jonge(re) leeftijd stoppen meestal dat je iets als hobby gaat doen waar je mogelijk ook nog wat inkomen uit haalt. Dat is misschien maar een paar duizend per jaar, maar het heeft toch een aanzienlijk effect op je slagingskans.

[psychodude]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 10:20:

Ik zie wel een tendens dat het oorspronkelijke Fire en streven naar vrijheid door een beetje een alternatieve levensstijl, niet meegaan met de buren en wat minder te consumeren verschuift naar je hebt minstens een miljoen nodig (en als je Reddit soms leest meerdere miljoenen).

Dit heeft deels natuurlijk ook een beetje met de tijdsgeest te maken.

Soortgelijk zie je natuurlijk ook een verschuiving van een vakantie op de camping ergens op de Veluwe, naar reizen richting zuid Amerika, zuid oost Azië en Oceanië. Is er een breed scala aan gadgets bijgekomen welk tot een soort standaard noodzakelijkheid verheven is, e.g. smartphones, wireless ear buds, additioneel nog een koptelefoon, etc. En dat alles nota bene x2 ~ x5 voor een gezin.

Wanneer de uitgaven oplopen, dient de inleg vanzelfsprekend ook mee te groeien.

Waar verder ook niet altijd goed rekening mee gehouden wordt is het verloop van de maandlasten in loop der tijd. Voor veel mensen komen de lasten significant te dalen bij uiteindelijke aflossing van de woning. Indien enkel vanuit actuele lasten wordt berekend, land je daarmee natuurlijk vrij hoog. Dezelfde berekening met / zonder hypotheek aflossing, maakt tenslotte sterk uit.

Inflatie correctie wordt ook niet altijd even adequaat meegenomen. Te verwachten levensfase kosten, e.g. studiekosten kinderen, ook niet. Pensioenstand op eventuele RE-datum, AOW, idem dito.

Het is ook niet eenvoudig om dit alles echt goed door te berekenen, niet iets dat je even snel op de achterkant van een bierviltje doet. Je moet hier op een gegeven moment natuurlijk echt even goed voor gaan zitten.

Dit in tegenstelling tot actuele jaarlasten keer 25, om een vlotte reserve te berekenen waar de 4% SWR op losgelaten kan worden.

[JURIST]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

Vermogensbelasting is reden om van een voorzichtige SWR uit te gaan, maar aan de andere kant: in de Nederlandse situatie is het risico vaak een stuk beperkter doordat er in elk geval Pijler 2 pensioen is opgebouwd en het lang leven risico is afgedekt. Hierbij gaat het eigenlijk (voor een deel) om overbrugging voor b.v. 20 jaar en dan kan je van een hogere SWR uitgaan dan bij 30-40 of zelfs meer jaar.

het rekenvoorbeeld van @helloitsme bij afbouw is interessant en laat zien hoe lang je het kan uitzingen. Ik vraag me alleen wel af hoe het is om zover in te teren. Ik denk zelf niet dat ik heel comfortabel kan RE-en met structurele teruggang tot lage niveau's

[XWB]

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:55:
Interessant om zo te zien dat het effect van de vrh er al redelijk snel uitloopt als je het zo in Excel zet.

Iemand die nu 50 is krijgt volgens huidige verwachting met 68,3 AOW. En met ingangsdatum pensioen (pijler 2 of 3) is wat te schuiven mocht dat nodig zijn.

De oorspronkelijke stelling dat je een miljoen nodig hebt om te stoppen lijkt dus wat overtrokken. Een stuk minder kan ook, mits je een redelijk inkomen voldoende vindt en een beetje risico acceptabel vindt (in scenario met hoge inflatie loopt je koopkracht al snel op de klippen). Met een wat meer gebalanceerd portfolio met minimaal de helft indexfondsen lijkt de succes kans mij hoger.

Dat hangt deels ook af van je levensstijl, maar een miljoen is niet per se nodig inderdaad. Echter, die excel laat wel zien dat vier ton aan de krappe kant is. De inflatie wordt al meegenomen, maar het leven kan ook op andere vlakken duurder worden als je bijvoorbeeld te maken krijgt met extra kosten. Ik verwacht dat zorgkosten flink zullen stijgen, toekomstige regeringen zullen de basiszorg verder uitkleden en wie weet wat je straks allemaal mag ophoesten bij ziekte.

En na 20 jaar is het vermogen op, en wat dan? Want wie eerder stopt met werken zal minder AOW en pensioen opgebouwd hebben, dan is het ook maar afwachten hoeveel inkomen je nog mag verwachten. Ik zou zeker een deel achter de hand willen houden, dus moet je op zoek naar hogere rendementen.

JURIST schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 12:06:
[...]

het rekenvoorbeeld van @helloitsme bij afbouw is interessant en laat zien hoe lang je het kan uitzingen. Ik vraag me alleen wel af hoe het is om zover in te teren. Ik denk zelf niet dat ik heel comfortabel kan RE-en met structurele teruggang tot lage niveau's

Nou is het rekenvoorbeeld gebaseerd op een depositoladder. Beleg een deel van die vier ton in een ETF met gemiddeld 7% rendement en dan heb je een ander verhaal. Heb je nog steeds geen miljoen nodig, maar zit je wel wat comfortabeler.

[R.van.M]

XWB schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 14:58:
[...]

Dat hangt deels ook af van je levensstijl, maar een miljoen is niet per se nodig inderdaad. Echter, die excel laat wel zien dat vier ton aan de krappe kant is. De inflatie wordt al meegenomen, maar het leven kan ook op andere vlakken duurder worden als je bijvoorbeeld te maken krijgt met extra kosten. Ik verwacht dat zorgkosten flink zullen stijgen, toekomstige regeringen zullen de basiszorg verder uitkleden en wie weet wat je straks allemaal mag ophoesten bij ziekte.

En na 20 jaar is het vermogen op, en wat dan? Want wie eerder stopt met werken zal minder AOW en pensioen opgebouwd hebben, dan is het ook maar afwachten hoeveel inkomen je nog mag verwachten. Ik zou zeker een deel achter de hand willen houden, dus moet je op zoek naar hogere rendementen.


[...]

Nou is het rekenvoorbeeld gebaseerd op een depositoladder. Beleg een deel van die vier ton in een ETF met gemiddeld 7% rendement en dan heb je een ander verhaal. Heb je nog steeds geen miljoen nodig, maar zit je wel wat comfortabeler.

Je kunt eindeloos scenario’s bedenken waarbij je telkens een ton extra aan je doelvermogen moet toevoegen of nog een jaar langer moet doorwerken. Er zijn altijd risico’s, en we plannen terecht(?) voor het slechtst mogelijke scenario.

Echter als ik simuleer met een withdrawal rate van 3,5% over een periode van 40 jaar, eindig ik in 70% van de gevallen met een portfolio dat hoger ligt dan de startwaarde, en in 50% van de gevallen is het zelfs verdubbeld.

Aan de andere kant brengt langer doorwerken ook een risico met zich mee: dat je uiteindelijk minder gezonde jaren overhoudt. We weten nooit hoeveel dat er zijn, maar als je vooraf zou weten dat je bijvoorbeeld maar tot je 55e zou leven, zouden waarschijnlijk veel mensen ervoor kiezen om nu al te stoppen met werken.

[rube]

XWB schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 14:58:
[...]
Want wie eerder stopt met werken zal minder AOW en pensioen opgebouwd hebben,

Voor je pensioen inderdaad wel, voor je AOW maakt het niet uit.

[Tommie12]

helloitsme schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 08:37:
[...]

ik ben niet de originele poster van de opmerking waar je op reageert, maar ik vond het wel een interessante vraag. Daarom even in excel gaan kijken. Ik heb daarbij een aantal aannames gedaan waar je natuurlijk over kunt discussiëren. Daarnaast ben ik ook uitgegaan van de nieuwe (2027) manier van VRH vrijstelling: "heffingsvrij resultaat". Ik heb het bedrag zoals dat nu bekend is gebruikt, ik heb het echter niet geïndexeerd met de inflatie.

edit: excel overzichtje iets aangepast aangezien je aan het eind van het 20e jaar op nul moet uitkomen, niet aan het begin van het 20e jaar.

[Afbeelding]

De vraag is: kan je leven van 20k per jaar?
Ik vind dat heel mager. Als er in die 20 jaar eens wat kosten zijn aan je huis of auto, of er moet een nieuwe, dan is het honger lijden.

[R.van.M]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:06:
[...]

De vraag is: kan je leven van 20k per jaar?
Ik vind dat heel mager. Als er in die 20 jaar eens wat kosten zijn aan je huis of auto, of er moet een nieuwe, dan is het honger lijden.

We komen zo het circeltje weer mooi rond, maar elk budget is anders. Sommigen kunnen prima rondkomen van 20k inclusief afschrijving en onderhoud bijvoorbeeld als je geen auto nodig hebt.

[ Voor 4% gewijzigd door R.van.M op 07-02-2026 19:22 ]

[barbarbar]

psychodude schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 11:17:
[...]
Dit heeft deels natuurlijk ook een beetje met de tijdsgeest te maken.

Wanneer de uitgaven oplopen, dient de inleg vanzelfsprekend ook mee te groeien.

Dat is wel een belangrijk punt wat je aansnijd en zeker iets waar ik wel rekening mee houd. Ik ga eigenlijk niet uit van inflatie, maar van loongroei. En dat gaat vaak net iets harder dan inflatie. Als je alleen naar inflatie kijkt, kun je over 30 jaar wel een exact dezelfde klasse auto rijden als nu, maar die thuisrobot, het quantum abbo voor je AI, de aansluiting op mars connect, een tripje naar de maan; dat zit er dan niet meer in.

[mitsumark]

barbarbar schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:25:
[...]


Dat is wel een belangrijk punt wat je aansnijd en zeker iets waar ik wel rekening mee houd. Ik ga eigenlijk niet uit van inflatie, maar van loongroei. En dat gaat vaak net iets harder dan inflatie. Als je alleen naar inflatie kijkt, kun je over 30 jaar wel een exact dezelfde klasse auto rijden als nu, maar die thuisrobot, het quantum abbo voor je AI, de aansluiting op mars connect, een tripje naar de maan; dat zit er dan niet meer in.

Een thuisrobot kost straks inflatiegecorrigeerd toch net zoveel als een stofzuiger+vaatwasser+droger die je niet meer nodig hebt?
En een trip naar de maan hetzelfde als een reis naar hawaii nu?

Als je lifestyle inflation nu al stijl omhoog gaat is het inderdaad niet realistisch te denken dat dat straks stopt.
Maar als je nu ook al gewoon in Nederland op vakantie gaat, een oude auto rijdt en zelf de afwas doet, ga je dat straks toch niet opeens veranderen?

[barbarbar]

mitsumark schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:43:
[...]

Een thuisrobot kost straks inflatiegecorrigeerd toch net zoveel als een stofzuiger+vaatwasser+droger die je niet meer nodig hebt?
En een trip naar de maan hetzelfde als een reis naar hawaii nu?

Als je lifestyle inflation nu al stijl omhoog gaat is het inderdaad niet realistisch te denken dat dat straks stopt.
Maar als je nu ook al gewoon in Nederland op vakantie gaat, een oude auto rijdt en zelf de afwas doet, ga je dat straks toch niet opeens veranderen?

Punt is dat inflatie alleen maar gaat over de waarde van geld wat afneemt. Dus om hetzelfde te doen in de toekomst als nu, kun je inflatie aanhouden. Maar kijk je naar de nieuwe dingen die je in toekomst wil, dan wil je meer gelijk lopen met loongroei. Mensen zijn vaatwassers, wasmachines, robotstofzuigers gaan kopen doordat ze meer inkomen kregen; niet omdat de waarde van geld afnam (inflatie).

Dat zal in de toekomst ook zo zijn. Ga je alleen uit van inflatie voor de komende 50 jaar, dan kun je leven zoals je nu leeft. Maar niet zoals iemand die 50 jaar steeds wat meer is gaan verdienen t.o.v. inflatie. Dat verschil ga je in een typisch normaal pensioen van 10 tot 20 jaar niet écht merken, immers zitten je vrienden dan in dezelfde situatie. Maar als veertiger ben ik me daar wel van bewust. Als ik nu stop, en alleen inflatie bijhoud, zal ik zeker niet de levensstandaard hebben van iemand die is blijven werken. Daar is elk jaar wel minimaal een extra procentje t.o.v. inflatie voor nodig.

[ Voor 13% gewijzigd door barbarbar op 07-02-2026 20:08 ]

[Sissors]

Je neemt nu alleen niet mee dat zaken ook goedkoper worden door technologische ontwikkeling. In principe is inflatie alleen geld ontwaarding ja, maar het mandje waarmee vergeleken wordt bevat wel allerlei producten. De reden dat hier een 55" TV in de woonkamer staat is niet omdat ik simpelweg veel meer betaal nu voor een TV als vroeger voor een beeldbuis, maar omdat je gewoon veel meer TV voor je geld krijgt.

[Rubbergrover1]

psychodude schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 11:17:
[...]


Dit heeft deels natuurlijk ook een beetje met de tijdsgeest te maken.

Soortgelijk zie je natuurlijk ook een verschuiving van een vakantie op de camping ergens op de Veluwe, naar reizen richting zuid Amerika, zuid oost Azië en Oceanië. Is er een breed scala aan gadgets bijgekomen welk tot een soort standaard noodzakelijkheid verheven is, e.g. smartphones, wireless ear buds, additioneel nog een koptelefoon, etc. En dat alles nota bene x2 ~ x5 voor een gezin.

Wanneer de uitgaven oplopen, dient de inleg vanzelfsprekend ook mee te groeien.

Het mooie is dat dat niet zozeer duurdere wensen zijn, maar omgekeerd, dat die zaken nu zo betaalbaar geworden zijn dat ze normaal/normaler zijn om te kopen.

Die gadgets die je noemt zijn de moderne variant van wat een paar decennia geleden een walkman of ghetto blaster was. Die hadden toen een prijskaartje dat, gerelateerd aan het inkomensniveau, ook vergelijkbaar is met die hedendaagse gadgets.

Die verre vakanties zijn ook zodanig in prijs gedaald, dat het soms, als je alles meerekent, zelfs goedkoper is om een goedkope verre reis te boeken dan een huisje op de Veluwe of in Frankrijk.

Het zijn dus niet zozeer veel duurdere wensen, maar eerder in kosten vergelijkbare wensen, maar dan gegoten in wat je dat met een hedendaags prijsniveau mee kunt doen.

Waar verder ook niet altijd goed rekening mee gehouden wordt is het verloop van de maandlasten in loop der tijd. Voor veel mensen komen de lasten significant te dalen bij uiteindelijke aflossing van de woning. Indien enkel vanuit actuele lasten wordt berekend, land je daarmee natuurlijk vrij hoog. Dezelfde berekening met / zonder hypotheek aflossing, maakt tenslotte sterk uit.

Inflatie correctie wordt ook niet altijd even adequaat meegenomen. Te verwachten levensfase kosten, e.g. studiekosten kinderen, ook niet.

Uiteraard zijn dat zaken die je juist wel meeneemt in het kostenplaatje. Maar die kosten kunnen juist veel lager zijn dan de huidige kosten. Omdat de hypotheek tegen die tijd afgelost kan zijn. En de kinderen misschien juist klaar zijn met de studie en de huidige dure kostenpost van die opvoeding wegvalt.

Om die reden bekijk ik jaarlijks ook mijn uitgaven en maak ik een grove indeling in gewone uitgaven, hypotheek en kinderen. Omdat die laatste twee straks wegvallen. En daarnaast, voor het idee, nog een opdeling naar vakanties en woning. Omdat dat zaken zijn die wellicht na fire kunnen veranderen.

Pensioenstand op eventuele RE-datum, AOW, idem dito.

Lijkt me evident dat je in je berekeningen ook meeneemt hoeveel je daadwerkelijk aan pensioen hebt opgebouwd op de datum dat je met werken wil stoppen.

[Rubbergrover1]

barbarbar schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:03:
[...]


Punt is dat inflatie alleen maar gaat over de waarde van geld wat afneemt. Dus om hetzelfde te doen in de toekomst als nu, kun je inflatie aanhouden. Maar kijk je naar de nieuwe dingen die je in toekomst wil, dan wil je meer gelijk lopen met loongroei. Mensen zijn vaatwassers, wasmachines, robotstofzuigers gaan kopen doordat ze meer inkomen kregen; niet omdat de waarde van geld afnam (inflatie).

Maar dat wordt ook juist wél meegenomen in de inflatiecijfers. Het 'mandje' dat daarvoor gebruikt wordt is juist wel dynamisch. Zo zal de prijs van steenkool niet meer in het mandje zitten, terwijl dat driekwart eeuw geleden een belangrijke post zal zijn geweest. En je abonnement op internet en Netflix dat nu wel wordt meegenomen dat er een halve eeuw geleden natuurlijk nog niet in.

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:06:
[...]

De vraag is: kan je leven van 20k per jaar?
Ik vind dat heel mager. Als er in die 20 jaar eens wat kosten zijn aan je huis of auto, of er moet een nieuwe, dan is het honger lijden.

Dat hangt dus inderdaad sterk af van je wensen en het kostenplaatje. Heb je bv een tochtig huurhuis, dan slokt dat al veel op. Maar heb je een energiezuinige woning met afgeloste hypotheek, dan is het prima te doen. Heb je duurdere wensen, dan zul je uiteraard meer geld nodig hebben. Daar zit dus het belang van het benodigde geld afstemmen met je wensen.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:40:
[...]

Dat hangt dus inderdaad sterk af van je wensen en het kostenplaatje. Heb je bv een tochtig huurhuis, dan slokt dat al veel op. Maar heb je een energiezuinige woning met afgeloste hypotheek, dan is het prima te doen. Heb je duurdere wensen, dan zul je uiteraard meer geld nodig hebben. Daar zit dus het belang van het benodigde geld afstemmen met je wensen.

Onderhoudskosten aan een woning… dat is al 1% van pakweg 500k per jaar. De eerste 5k zijn weg.
Een auto rijden kost nooit minder dan 250€ pm, ik reken eerder 500€ pm

Maar zelfs met die goedkoopste auto blijft er 1000€ pm over.
GWL, internet, mobiele abo 150€ pm
Verzekeringen 100€ pm (woning, hospitalisatie, …)

Nu bekijk ik dat voor een koppel, en dan vind ik leven van 750€ pm voor eten, kledij en vakantie echt geen mooi vooruitzicht.

[Hahn]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 19:06:
[...]

De vraag is: kan je leven van 20k per jaar?

Ik zou nu prima van 16k per jaar kunnen leven, en dat is met nog een hypotheek van €400 per maand. Zonder hypotheek zou ik van 12k ook nog wel rond kunnen komen. Inclusief auto. Zonder vakanties en vaak uiteten, maar met 20k blijft daar 8k voor over

Ik vind dat heel mager.

Dat mag. Dan zal jij wat meer dan 400k moeten hebben om goed te kunnen gaan rentenieren Maar niet iedereen is zo veeleisend.

Als er in die 20 jaar eens wat kosten zijn aan je huis of auto, of er moet een nieuwe, dan is het honger lijden.

Dit vind ik altijd een gekke gedachte.

Als je 20k per jaar aan rente haalt uit 400k, en je hebt bijvoorbeeld een keer 10k extra nodig, om wat voor reden dan ook, dan hoef je niet 10k van je uitgekeerde rente op te gebruiken en op droog brood en water te gaan leven. Je kan ook 10k uit je 400k halen, wat een whopping 2,5% is. Dan heb je het over 19.5k rente ipv 20k daarna, of je compenseert het op een andere manier.

[XWB]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:02:
[...]


Onderhoudskosten aan een woning… dat is al 1% van pakweg 500k per jaar. De eerste 5k zijn weg.
Een auto rijden kost nooit minder dan 250€ pm, ik reken eerder 500€ pm

Maar zelfs met die goedkoopste auto blijft er 1000€ pm over.
GWL, internet, mobiele abo 150€ pm
Verzekeringen 100€ pm (woning, hospitalisatie, …)

Nu bekijk ik dat voor een koppel, en dan vind ik leven van 750€ pm voor eten, kledij en vakantie echt geen mooi vooruitzicht.

Rationeel gezien moet je de auto dan wegdoen, als dat je financiële onafhankelijkheid in de weg zit.

[Tommie12]

XWB schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:41:
[...]

Rationeel gezien moet je de auto dan wegdoen, als dat je financiële onafhankelijkheid in de weg zit.

Nee, ik ga mijn basiseisen echt niet aanpassen.
Met 20k per jaar zou ik KUNNEN leven, maar ik WIL het niet.

Ik zorg gewoon voor een grotere zak geld.

[ Voor 6% gewijzigd door Tommie12 op 07-02-2026 21:45 ]

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:02:
[...]


Onderhoudskosten aan een woning… dat is al 1% van pakweg 500k per jaar. De eerste 5k zijn weg.
Een auto rijden kost nooit minder dan 250€ pm, ik reken eerder 500€ pm

Maar zelfs met die goedkoopste auto blijft er 1000€ pm over.
GWL, internet, mobiele abo 150€ pm
Verzekeringen 100€ pm (woning, hospitalisatie, …)

Nu bekijk ik dat voor een koppel, en dan vind ik leven van 750€ pm voor eten, kledij en vakantie echt geen mooi vooruitzicht.

Maar nu vul je dus die wensen juist weer op jouw manier in. En dat is nu precies wat ik ook aangaf, dat het sterk afhangt van je wensen en het kostenplaatje dat daar aan hangt. Alleen al de keus voor een auto is een keus die lang niet iedereen zo zal nemen. En zo zijn er meer keuzes. En ook of je 750 per maand voor eten, kledij en vakantie te weinig vindt, is dus iets wat jouw insteek is.

Als het voor jou te weinig is, dan moet je vooral zorgen voor een hoger budget. Maar voor anderen invullen dat je minstens bedrag X nodig hebt voor FIRE, zonder context over uitgavenpatroon of wensen, is onzinnig.

[Tommie12]

Hahn schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:16:
[...]

Ik zou nu prima van 16k per jaar kunnen leven, en dat is met nog een hypotheek van €400 per maand. Zonder hypotheek zou ik van 12k ook nog wel rond kunnen komen. Inclusief auto. Zonder vakanties en vaak uiteten, maar met 20k blijft daar 8k voor over

[...]

Dat mag. Dan zal jij wat meer dan 400k moeten hebben om goed te kunnen gaan rentenieren Maar niet iedereen is zo veeleisend.

[...]

Dit vind ik altijd een gekke gedachte.

Als je 20k per jaar aan rente haalt uit 400k, en je hebt bijvoorbeeld een keer 10k extra nodig, om wat voor reden dan ook, dan hoef je niet 10k van je uitgekeerde rente op te gebruiken en op droog brood en water te gaan leven. Je kan ook 10k uit je 400k halen, wat een whopping 2,5% is. Dan heb je het over 19.5k rente ipv 20k daarna, of je compenseert het op een andere manier.

Dat laatste is gewoon gevaarlijk.
Als je je kapitaal niet kunt laten groeien met de inflatie val je droog en wordt het ieder jaar minder.

En dan is een periode van 20 jaar nog kort. Als je op 50 stopt en je wordt 90, dan is dat 40 jaar.
Ik sla dikwijls op dezelfde nagel, maar 40 jaar geleden was een biertje 75ct…
Op 8 jaar tijd was het nu 30%.

Dus ipv af en toe eens 10k extra onttrekken moet er elk jaar dik 10k bij.

[Rukapul]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:47:
[...]

Maar nu vul je dus die wensen juist weer op jouw manier in. En dat is nu precies wat ik ook aangaf, dat het sterk afhangt van je wensen en het kostenplaatje dat daar aan hangt. Alleen al de keus voor een auto is een keus die lang niet iedereen zo zal nemen. En zo zijn er meer keuzes. En ook of je 750 per maand voor eten, kledij en vakantie te weinig vindt, is dus iets wat jouw insteek is.

Als het voor jou te weinig is, dan moet je vooral zorgen voor een hoger budget. Maar voor anderen invullen dat je minstens bedrag X nodig hebt voor FIRE, zonder context over uitgavenpatroon of wensen, is onzinnig.

Jullie hebben beide een punt.

Als bedragen erg laag worden of 'normale' zaken uitsluiten dan is dat eigenlijk alleen geloofwaardig als degene al bewezen heeft daarmee uit te kunnen pre-FIRE.

Waarschijnlijk kan post-FIRE het leven goedkoper, maar daar een voorschot op nemen lijkt voorbarig. Op z'n minst wordt dan veel marge weggegeven.

[Tommie12]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:47:
[...]

Maar nu vul je dus die wensen juist weer op jouw manier in. En dat is nu precies wat ik ook aangaf, dat het sterk afhangt van je wensen en het kostenplaatje dat daar aan hangt. Alleen al de keus voor een auto is een keus die lang niet iedereen zo zal nemen. En zo zijn er meer keuzes. En ook of je 750 per maand voor eten, kledij en vakantie te weinig vindt, is dus iets wat jouw insteek is.

Als het voor jou te weinig is, dan moet je vooral zorgen voor een hoger budget. Maar voor anderen invullen dat je minstens bedrag X nodig hebt voor FIRE, zonder context over uitgavenpatroon of wensen, is onzinnig.

Ik schreef toch duidelijk: dan vind ik mager.
Ik had ook kunnen schrijven: dat is mager.

(En ik bekijk het altijd voor een koppel, dan is 25€ per dag voor mij niet genoeg.)

[Hahn]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:52:
[...]

Dat laatste is gewoon gevaarlijk.
Als je je kapitaal niet kunt laten groeien met de inflatie val je droog en wordt het ieder jaar minder.

En dan is een periode van 20 jaar nog kort. Als je op 50 stopt en je wordt 90, dan is dat 40 jaar.
Ik sla dikwijls op dezelfde nagel, maar 40 jaar geleden was een biertje 75ct…
Op 8 jaar tijd was het nu 30%.

Dus ipv af en toe eens 10k extra onttrekken moet er elk jaar dik 10k bij.

Ik zeg nergens dat je niet met inflatie rekening moet houden. Het idee van leven van 4% is sowieso dat je, als het goed is, méér dan 4% rendement haalt, maar dat je niet meer dan 4% nodig hebt/gebruikt, waardoor je zelfs met niet werken alsnog een groter kapitaal overhoudt op de lange termijn.

En als je op je 50e stopt, dan heb je rond je 70e AOW en pensioen, wat nog eens bovenop je 400k+ kapitaal komt. Dus dan moet je het al helemaal wel zien te redden, die laatste 20 jaar

[Rubbergrover1]

Tommie12 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:52:
[...]

Dat laatste is gewoon gevaarlijk.
Als je je kapitaal niet kunt laten groeien met de inflatie val je droog en wordt het ieder jaar minder.

Gaat er om dat je in je budget uiteraard ook geld moet reserveren voor zaken als noodzakelijk onderhoud of vervanging. Die 10k die je 'plotseling' moet uitgeven zal in de regel dus niet iets onverwachts extra's zijn, maar een uitgave waarvoor je hebt gereserveerd. Als je bijvoorbeeld jaarlijks in je budget 1000 euro reserveert voor iets wat om de 10 jaar voor 10k kosten heeft, dan zit je niet ineens met een gat in je budget als je daadwerkelijk die uitgave moet doen.

Daarom moet je voor je planning ook nooit alleen uitgaan van de uitgaven die je doet in een jaar zonder gekke dingen, maar zul je ofwel een langetermijn gemiddelde moeten nemen, ofwel realistische reserveringen hiervoor meenemen in je budget.

[Rukapul]

Vooralsnog ben ik team Tommie met als uitgangspunt post-FIRE-uitgaven van >7k/mnd

Kan het voor minder? Waarschijnlijk, maar dat moet ik dan eerst maar eens structureel bewijzen imho. Wanneer houd je bijvoorbeeld op met uitgaven voor je kinderen. Wat is het risico dat zorgkosten niet stijgen terwijl andere kosten dalen.

[Rubbergrover1]

XWB schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 21:41:
[...]

Rationeel gezien moet je de auto dan wegdoen, als dat je financiële onafhankelijkheid in de weg zit.

Als de auto wegdoen je belemmert in het vervullen van de wensen die je hebt, dan moet je die auto dus juist weer niet weg doen.

Maar uiteraard KUN je de auto wegdoen, als dit je niet belemmert en je het geld daarvoor beter anders kunt gebruiken. Ik ken bv veel mensen die in plaats van een auto een weekend-vrij treinabonnement hebben (40 euro per maand pp), omdat ze daarmee het gros van de verder weg uitjes kunnen doen. En daarnaast af en toe een dagje een auto huren, wat je de kop ook niet kost. Juist als je alle tijd hebt, hoef je ook niet altijd op de snelste manier van A naar B te komen.

Maar dit zijn uiteraard keuzes die je zelf kunt maken. In het kader van financieel onafhankelijk zou ik niet bij voorbaat willen dat je andere keuzes zou 'moeten' maken dan je gewend bent, alleen omdat die beter bij je budget passen.

[Rubbergrover1]

Rukapul schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 22:09:
Vooralsnog ben ik team Tommie met als uitgangspunt post-FIRE-uitgaven van >7k/mnd

Kan het voor minder? Waarschijnlijk, maar dat moet ik dan eerst maar eens structureel bewijzen imho. Wanneer houd je bijvoorbeeld op met uitgaven voor je kinderen. Wat is het risico dat zorgkosten niet stijgen terwijl andere kosten dalen.

Wat uitgaven voor de kinderen betreft, wij hebben al lang geleden gekozen voor de insteek dat het vroegste FIRE moment zou zijn op het moment dat de kinderen 'klaar' zijn. Dat wil zeggen afgestudeerd en een eigen plekje hebben. Dus de vraag "Wanneer houd je op met uitgaven voor je kinderen" kun je ook andersom benaderen, dat je pas FO bent op het moment dat de structurele uitgaven voor je kinderen stoppen.

Uiteraard kun je dan ervoor kiezen om nog extra geld aan je kinderen te willen geven. Maar dat zou ik dan buiten het hele FO verhaal en FO budget laten.

Wat betreft je insteek van FIRE uitgaven > 7k per maand, dat vind ik tamelijk hoog. Als ik kijk naar de uitgaven die wij voor 2 nu hebben, dan zit dat zonder hypotheek en kinderen op ongeveer de helft daarvan. Nu willen we na die tijd vast wel wat meer gaan uitgeven, maar dat zal dan nog steeds wel een andere orde van grootte zijn dan 7k. Uiteraard prima als je op dat budget wil rekenen, maar bedenk wel dat er ook mensen zijn met een (veel) lager budget. Die echt niet alleen op water en brood leven.

[Hahn]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 22:29:
[...]

Wat betreft je insteek van FIRE uitgaven > 7k per maand, dat vind ik tamelijk hoog. [knip] Uiteraard prima als je op dat budget wil rekenen, maar bedenk wel dat er ook mensen zijn met een (veel) lager budget. Die echt niet alleen op water en brood leven.

'Bedenk wel dat er ook mensen zijn met een (veel) lager budget'? Je laat het klinken alsof het een uitzondering is, maar >90% van Nederlandse gezinnen geeft minder dan €7000 per maand uit. Dat vind ik niet tamelijk hoog, dat is héél hoog.

[ Voor 4% gewijzigd door Hahn op 07-02-2026 22:41 ]

[helloitsme]

Er wordt de laatste pagina's soms geschreven alsof iemands individuele situatie voor iedereen van toepassing zou moeten zijn: "Ik kan niet leven van x, dus jij waarschijnlijk ook niet". Of juist andersom: "ik heb maar x nodig en snap niet waarom iemand meer nodig zou moeten hebben."
Het staat er niet altijd zo letterlijk, maar dat is vaak wel de onderliggende boodschap.

Er is echter geen één waarheid, ieders situatie is anders. We kunnen elkaar alleen helpen om die situatie zo goed mogelijk te begrijpen, zodat ieder voor zichzelf de beste keuze kan maken.

[barbarbar]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:36:
[...]
Maar dat wordt ook juist wél meegenomen in de inflatiecijfers. Het 'mandje' dat daarvoor gebruikt wordt is juist wel dynamisch.

Het mandje veranderd inderdaad, maar het gaat puur om het meten van de waarde van geld.

Pak de inflatiecijfers en de loongroei van de afgelopen decennia er maar eens bij. Je beeld van wat inflatie meet zal dan wel veranderen. Als je alleen naar inflatie zou kijken, zou je namelijk niet zien dat je in 1930 zo'n 35 procent van je inkomen kwijt was aan boodschappen. Dat is nu rond de 10%. Dat komt puur doordat we meer zijn gaan verdienen.

[edozat1]

barbarbar schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:03:
[...]


Punt is dat inflatie alleen maar gaat over de waarde van geld wat afneemt. Dus om hetzelfde te doen in de toekomst als nu, kun je inflatie aanhouden. Maar kijk je naar de nieuwe dingen die je in toekomst wil, dan wil je meer gelijk lopen met loongroei. Mensen zijn vaatwassers, wasmachines, robotstofzuigers gaan kopen doordat ze meer inkomen kregen; niet omdat de waarde van geld afnam (inflatie).

Dat zal in de toekomst ook zo zijn. Ga je alleen uit van inflatie voor de komende 50 jaar, dan kun je leven zoals je nu leeft. Maar niet zoals iemand die 50 jaar steeds wat meer is gaan verdienen t.o.v. inflatie. Dat verschil ga je in een typisch normaal pensioen van 10 tot 20 jaar niet écht merken, immers zitten je vrienden dan in dezelfde situatie. Maar als veertiger ben ik me daar wel van bewust. Als ik nu stop, en alleen inflatie bijhoud, zal ik zeker niet de levensstandaard hebben van iemand die is blijven werken. Daar is elk jaar wel minimaal een extra procentje t.o.v. inflatie voor nodig.

Je draait het verhaal om. Mensen zijn niet meer vaatwassers gaan kopen doordat ze meer zijn gaan verdienen. Dat komt door technologische vooruitgang. En door technologische vooruitgang worden we welvarender. Iemand met een modaal salaris heeft het veel beter dan iemand met een voor inflatie gecorrigeerd zelfde salaris 50 of 100 jaar geleden. Daar is dat extra procentje niet voor nodig, dat is gewoon vooruitgang.

[edozat1]

barbarbar schreef op zondag 8 februari 2026 @ 07:43:
[...]

Het mandje veranderd inderdaad, maar het gaat puur om het meten van de waarde van geld.

Pak de inflatiecijfers en de loongroei van de afgelopen decennia er maar eens bij. Je beeld van wat inflatie meet zal dan wel veranderen. Als je alleen naar inflatie zou kijken, zou je namelijk niet zien dat je in 1930 zo'n 35 procent van je inkomen kwijt was aan boodschappen. Dat is nu rond de 10%. Dat komt puur doordat we meer zijn gaan verdienen.

Zelfde verhaal. Ook iemand met een salaris dat alleen voor inflatie is gecorrigeerd geeft niet meer zo veel aan boodschappen uit als in 1930. Komt door vooruitgang/efficiëntere productie/enz.

[ Voor 3% gewijzigd door edozat1 op 08-02-2026 08:41 ]

[barbarbar]

edozat1 schreef op zondag 8 februari 2026 @ 08:34:
[...]
Je draait het verhaal om. Mensen zijn niet meer vaatwassers gaan kopen doordat ze meer zijn .

Nee zeker niet. Kijk maar eens naar de koopkracht. Bijvoorbeeld https://www.cbs.nl/nl-nl/...bijna-60-procent-gestegen Dat is dus in 50 jaar 60% stijging van koopkracht. Inflatie was sinds 1977 ~x4, 27 euro in 1977 is 100 euro nu. Dus als je toen met pensioen ging met 27 euro, en alleen inflatie verrekend hebt, heb je nu 100 euro. Maar iemand die nu werkt zou als loon een vergelijkbare 160 euro hebben.

Dus houd er gewoon rekening mee dat je over 50 jaar ongeveer 60% minder kunt doen dan iemand die wel is blijven doorwerken.

[Z___Z]

barbarbar schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:07:
[...]


Nee zeker niet. Kijk maar eens naar de koopkracht. Bijvoorbeeld https://www.cbs.nl/nl-nl/...bijna-60-procent-gestegen Dat is dus in 50 jaar 60% stijging van koopkracht. Inflatie was sinds 1977 ~x4, 27 euro in 1977 is 100 euro nu. Dus als je toen met pensioen ging met 27 euro, en alleen inflatie verrekend hebt, heb je nu 100 euro. Maar iemand die nu werkt zou als loon een vergelijkbare 160 euro hebben.

Dus houd er gewoon rekening mee dat je over 50 jaar ongeveer 60% minder kunt doen dan iemand die wel is blijven doorwerken.

Het grootste deel van die 60% of misschien wel meer dan die 60% is in de woningmarkt gegaan. Ik durf wel te stellen dat je over 50 jaar hetzelfde kan blijven doen zolang je al een koopwoning hebt.

[Wozmro]

Tenzij je volop belegd blijft in aandelen dan? In principe zouden die zich vanzelf op termijn moeten corrigeren voor inflatie denk ik?

Al heb je 1M of 10M iedereen zal in zekere mate adaptief moeten blijven denk ik.

Gelijk hoeveel geld je hebt, je zal al heel stoïcijns moeten zijn als je niet gaat sleutelen aan je uitgaven bij een beurscrash van pakweg 30%.
Wat niet wil zeggen dat je in tijden van crisis niet kan beslissen om bepaalde investeringen naar voor te halen omdat de prijs relatief gunstiger is geworden.

Of zou er toch ooit een moment zijn, een leeftijd waarop je stopt met strategisch nadenken over je geldzaken?

[barbarbar]

Z___Z schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:10:
[...]

Het grootste deel van die 60% of misschien wel meer dan die 60% is in de woningmarkt gegaan. Ik durf wel te stellen dat je over 50 jaar hetzelfde kan blijven doen zolang je al een koopwoning hebt.

Die snap ik niet. Ondanks dat de prijzen enorm stijgen, kunnen we steeds meer kopen. Dat is de koopkracht. Dus niet dankzij, maar ondanks de huizenmarkt. Als de huizenprijzen niet zo sterk zouden stijgen, is de koopkracht nog veel meer gestegen.

[edozat1]

barbarbar schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:07:
[...]


Nee zeker niet. Kijk maar eens naar de koopkracht. Bijvoorbeeld https://www.cbs.nl/nl-nl/...bijna-60-procent-gestegen Dat is dus in 50 jaar 60% stijging van koopkracht. Inflatie was sinds 1977 ~x4, 27 euro in 1977 is 100 euro nu. Dus als je toen met pensioen ging met 27 euro, en alleen inflatie verrekend hebt, heb je nu 100 euro. Maar iemand die nu werkt zou als loon een vergelijkbare 160 euro hebben.

Dus houd er gewoon rekening mee dat je over 50 jaar ongeveer 60% minder kunt doen dan iemand die wel is blijven doorwerken.

Dat klopt. Maar 1) dat neemt niet weg dat diegene met 100 euro nog steeds een enorme welvaartsstijging heeft, ondanks dat hij/zij een voor inflatie gecorrigeerd zelfde inkomen heeft. En 2) je doet voorkomen alsof we meer kunnen kopen omdat we meer verdienen, maar meer inkomen is niet de bron van meer welvaart. Vooruitgang is de bron van meer welvaart. Om meer te verdienen, moet je éérst meer maken, iets efficiënter maken of iets nieuws maken. En dat is wat je omdraait. Je zegt dat we vaatwassers zijn gaan kopen omdat we meer verdienen. Maar we zijn vaatwassers gaan kopen omdat we ze hebben uitgevonden. Ook iemand met hetzelfde loon als in 1977 kan nu een vaatwasser kopen, in 1977 niet.

Of zie het nog simpeler. Je hebt helemaal geen geld nodig in een minisamenleving. Als je een stoel maakt, ben je welvarender. Als je 10 stoelen maakt, ruil je die met een fiets, een bed, enz. Zo ontstaat welvaart. Geld is slechts een ruilmiddel.

[Rubbergrover1]

barbarbar schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:07:
[...]


Nee zeker niet. Kijk maar eens naar de koopkracht. Bijvoorbeeld https://www.cbs.nl/nl-nl/...bijna-60-procent-gestegen Dat is dus in 50 jaar 60% stijging van koopkracht. Inflatie was sinds 1977 ~x4, 27 euro in 1977 is 100 euro nu. Dus als je toen met pensioen ging met 27 euro, en alleen inflatie verrekend hebt, heb je nu 100 euro. Maar iemand die nu werkt zou als loon een vergelijkbare 160 euro hebben.

Dus houd er gewoon rekening mee dat je over 50 jaar ongeveer 60% minder kunt doen dan iemand die wel is blijven doorwerken.

Dat lijkt mij ook evident, dat iemand die blijft werken er op de lange termijn in koopkracht op vooruit gaat en iemand die op basis van de huidige wensen stopt dat niet doet. Als je een 'welvaartsvast' inkomen wil, dan zul je simpelweg meer kapitaal nodig hebben dan als je een inflatievast inkomen wil hebben. Dat is ook een keus die je kunt maken.
.
Tegelijk zul je ook kunnen profiteren van bepaalde ontwikkelingen en 'de vooruitgang'. Een paar decennia geleden was je voor de simpelste computer meer dan een maandinkomen kwijt. Nu zou je voor een maandinkomen én een telefoon én earbuds etc kunnen kopen. Dat je een eeuw geleden relatief veel meer kwijt was aan eten komt ook doordat de productie van voedsel heel duur was. Er waren meer dan tien keer zo veel mensen nodig voor de landbouw. Het graan werd nog handmatig gezaaid en geoogst, met een zeis door een grote groep landarbeiders in plaats van met een combine die in een keer een giga groot stuk grond kan oogsten. Nog los van de hogere productie per hectare. Ondanks dat die arbeiders flink onderbetaald werden (lees de Graanrepubliek) maakt dat voedsel wel veel kostbaarder. En dan moest het ook nog door de bakker op de hoek (handmatig) tot brood worden verwerkt in plaats van door de fabriek die honderdduizenden broden kan produceren.

Dus ja, als je een welvaartsvast inkomen wil, dan zul je een flink grotere pot nodig hebben. Maar tegelijk zul je sowieso kunnen profiteren van verbeteringen in de productiviteit.

[Z___Z]

barbarbar schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:15:
[...]

Die snap ik niet. Ondanks dat de prijzen enorm stijgen, kunnen we steeds meer kopen. Dat is de koopkracht. Dus niet dankzij, maar ondanks de huizenmarkt. Als de huizenprijzen niet zo sterk zouden stijgen, is de koopkracht nog veel meer gestegen.

Punt was dat iemand die werkt in 50 jaar 160% reele inkomen groei heeft tegenover iemand die alleen inkomen groei heeft wat de inflatie bijhoudt. Wat ik bedoel is als je nu 40 bent en 1x modaal zou verdienen, dat je niet perse 160% beter af bent dan iemand die 50 jaar geleden 1x modaal verdient ten opzichte van de mensen die in die tijd leven. Je hebt nog steeds 50% die het beter heeft dan jou en 50% die het slechter heeft. Het grotere inkomen wat huishoudens nu hebben tov 50 jaar geleden is vooral op gegaan in hogere woonlasten.
Dat iedereen het nu beter heeft komt meer door technologische vooruitgang dan meer koopkracht.

[psychodude]

Rubbergrover1 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 20:29:

Uiteraard zijn dat zaken die je juist wel meeneemt in het kostenplaatje. Maar die kosten kunnen juist veel lager zijn dan de huidige kosten. Omdat de hypotheek tegen die tijd afgelost kan zijn. En de kinderen misschien juist klaar zijn met de studie en de huidige dure kostenpost van die opvoeding wegvalt.

Zeker, maar punt was dan ook voornamelijk dat binnen veel vlugge bierviltjes benaderingen, dit vaker niet dan wel gedaan wordt. En de beweringen dat je om FO-status te behalen, tot ruim meer dan 1 miljoen of zelfs meerdere miljoenen noodzakelijk hebt, dus ook sterk ter twijfel te trekken zijn.

G83 schreef op zaterdag 7 februari 2026 @ 10:20:
Ik zie wel een tendens dat het oorspronkelijke Fire en streven naar vrijheid door een beetje een alternatieve levensstijl, niet meegaan met de buren en wat minder te consumeren verschuift naar je hebt minstens een miljoen nodig (en als je Reddit soms leest meerdere miljoenen).

Reagerende dus op dit dikgedrukte deel alhier.

Leeftijd, aantal jaar tot pensioen, AOW-gerechtigde leeftijd, restant hypotheek, etc. allen hierin blijvend van invloed. Maar met een claim "meerdere miljoenen" nodig te hebben, dan moet hier voor de NL situatie dus eigenlijk wel een aantal zeer uitzonderlijke variabelen aan vast hangen. Of de berekening klopt gewoonweg niet, is veel te kort door de bocht geweest.

Rubbergrover1 schreef op zondag 8 februari 2026 @ 11:55:

Tegelijk zul je ook kunnen profiteren van bepaalde ontwikkelingen en 'de vooruitgang'. Een paar decennia geleden was je voor de simpelste computer meer dan een maandinkomen kwijt. Nu zou je voor een maandinkomen én een telefoon én earbuds etc kunnen kopen.

Let wel, dat dit natuurlijk alleen zo werkt indien je de vroegere computer + vaste telefoon vervangt voor geen computer + smartphone + earbuds. Indien er een computer, laptop of tablet in het spel blijft. Dan verandert één en ander natuurlijk al weer flink.

In de dagelijkse praktijk, is het gemiddeld huishouden eerder meer afhankelijk van elektronica geworden dan minder. Dus echt profiteren van ontwikkelingen, uit financieel oogpunt, geloof ik zelf eigenlijk weinig van. Kijk ik gewoonweg naar mijn eigen jeugd, dan zijn veel zaken welk hedendaags normaal zijn geworden, er nieuw bij gekomen. En is hetgeen dat verlaten is, vrij beperkt.