In Nederland gaan we iets heel anders doen:
Helaas niet de heer van Delden ontslaan...De baas van het RIVM die de vaccinatie tegen het coronavirus coördineert, heeft in een interview met het AD uitspraken over AstraZeneca gedaan die bij huisartsen in het verkeerde keelgat zijn geschoten. Zo zegt hij dat we half mei waarschijnlijk geen AstraZeneca-vaccins meer nodig hebben en dat hij zelf ook liever later het Pfizer-vaccin zou nemen als hij 66 was en de huisarts hem zou bellen voor een afspraak. "Hij weet niet waar hij het over heeft", zegt de Ridderkerkse huisarts Jeanette Caljouw-Vos gefrustreerd. "Inhoudelijk heeft Van Delden er de ballen verstand van. Je wil zo snel mogelijk vaccineren met alles wat voorhanden is."
Het is de zoveelste onduidelijkheid rond het vaccineren in Nederland die zorgt voor frustratie bij huisartsen. De lage opkomst van mensen tussen de 60 en de 65, voornamelijk uit angst voor bijwerkingen van het AstraZeneca-vaccin, deden huisartsen al eerder de noodklok luiden. Dit weekend is het een interview met RIVM-baas Jaap van Delden dat de huisartsen tot wanhoop drijft.
Jeanette Caljouw-Vos heeft een huisartsenpraktijk in Ridderkerk. Volgens haar klopt het helemaal niet wat Van Delden in het interview zegt. "We gaan in juni pas beginnen aan de tweede ronde met AstraZeneca, ik ben half mei nog helemaal niet klaar. Misschien ook wel, maar dan is het omdat niemand meer wil. We zijn enorm pissig."
Meer zieken dan ooit in de praktijk
Het is razend druk in de praktijk van Caljouw. Ze heeft met meer besmettingen te maken dan ooit tevoren en heeft ook patiënten in het ziekenhuis. Die liggen vanwege het beddentekort in de regio inmiddels door het hele land. "Mensen van nog geen 40 belanden ernstig ziek in het ziekenhuis."
Het vaccineren is al een heel gedoe en kost enorm veel overredingskracht. "Dit is de doodssteek voor onze campagne", zucht Caljouw. Haar dochter, derdejaarsstudent Geneeskunde en invalassistent in de praktijk, belt de hele dag om mensen bijna te smeken een prik te komen halen. "We hebben iedereen persoonlijk opgebeld. 122 mensen zijn nu bij ons gevaccineerd en er staan er 50 ingepland." Haar dochter heeft als zorgmedewerker al een prik gehad en gebruikt dat als laatste poging om mensen te overtuigen zich in te laten enten.
Opnieuw vertraging
Het is niet alleen de frustratie van een mislukte vaccinatiecampagne. Ook het toenemende aantal besmettingen maar tóch versoepelingen geven de huisarts zorgen. "Eerst werd AstraZeneca al stilgelegd voor mensen onder de 60. Dit gaat opnieuw vertraging opleveren bij het vaccineren. Mensen overschatten het risico van het vaccin en onderschatten het risico van corona."
Caljouw vertelt over een patiënt die zorgt voor iemand met een ernstige spierziekte, maar zich niet wilde vaccineren uit angst voor bijwerkingen. "Na veel gesprekken is hij toch overtuigd, maar als hij uit zou vallen door corona, komt zij in een verpleeghuis terecht."
De discussie over kunnen kiezen welk vaccin je wil, speelt al een hele tijd. "Die luxe is er niet en ik kan me niet voorstellen dat die luxe er over een paar weken wel is", zegt Caljouw. "Inhoudelijk heeft Van Delden er de ballen verstand van. Je wil zo snel mogelijk vaccineren met alles wat voorhanden is."
Volgens de huisarts waren we in Nederland al rijkelijk laat met een vaccinatiestrategie. "Daarbij komt nu een doorgeschoten veiligheidsdenken. We durven geen risico te nemen wat betreft bijwerkingen van vaccins, maar weer wel het risico van versoepelingen. Het aantal doden aan corona is veel groter dan het aantal doden door vaccins. En de AstraZeneca-vaccins die over zijn, gaan straks naar derdewereldlanden. Maakt het voor Afrika dan opeens niet meer uit dat je er trombose van kunt krijgen?"
Genadeklap
Het is een vaker terugkerende frustratie bij de huisarts: dat er mensen communiceren over het virus en de vaccins die geen idee hebben welke invloed hun woorden hebben. Nu is het Van Delden over AstraZeneca, maar eerder was die frustratie er ook over het stopzetten van het vaccin. Als het zo doorgaat, denken huisartsen erover om de handdoek in de ring te gooien en de GGD iedereen maar te laten vaccineren. "Ik red het nog wel in Ridderkerk, maar ik maak me grote zorgen om achterstandswijken in steden. We gaan in grote steden grote groepen ongevaccineerden overhouden. Die moeten misschien straks door de GGD hun tweede prik krijgen."
Is deze schade in het beeld over het vaccineren nog te repareren? "Ik denk dat het te laat is, dat dit de genadeklap is voor het vaccineren door ons."
De huisarts krijgt steun van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV): "Wat ons betreft is het duidelijk: als de keuze is tussen AstraZeneca nu of mogelijk een ander vaccin op een later moment, dan moet de keuze absoluut voor AstraZeneca nu zijn", schrijft de vakvereniging in een reactie. "Door de beleidswijzigingen rondom dit vaccin kost het huisartsen al meer moeite dan daarvoor om een goede vaccinatie-opkomst te krijgen. Dit helpt daar absoluut niet in". De LHV pleit voor heldere voorlichting over AstraZeneca.
RIVM betreurt ontstane onrust
Naar aanleiding van de verklaring van de LHV zegt het RIVM de ontstane onrust onder huisartsen te betreuren. "Het is niet de bedoeling om hen ongerust te maken. We hebben elkaar namelijk heel hard nodig", aldus een woordvoerder van het RIVM tegen de NOS.
Het RIVM wijst er daarnaast op dat AstraZeneca voor de huidige fase in het vaccinatieschema wel degelijk belangrijk is. "Veel mensen moeten hun tweede prik nog krijgen en we gaan het gewoon gebruiken." Het RIVM raadt - net als de LHV - mensen van 60 tot 64 jaar dan ook niet aan te wachten tot de andere vaccins breder beschikbaar komen.
Ook opmerkelijk hoe de reactie van het RIVM eigenlijk niet echt excuses bevat, maar een dooddoener dat ze elkaar nodig hebben. Zorg er gewoon voor dat je personeel op de hoogte is van wat er op het terrein gebeurt voordat ze domme uitspraken gaan doen.